(Skkn 2023) một số biện pháp phát huy tính sáng tạo cho học sinh lớp 4 theo phương pháp dạy học mĩ thuật của đan mạch

Chương trình môn Mĩ thuật được xây dựng theo cấu trúc tuyến tính và đồng tâm với hai mạch nội dung Mĩ thuật tạo hình và Mĩ thuật ứng dụng; tạo cơ hội cho học sinh được trải nghiệm và vận

MỤC LỤC

Trang

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 Lí do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu 2

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3

1 Cơ sở lí luận của đề tài 3

2 Cơ sở thực tiễn 3

2.1 Vài nét về ngôi trường Tiểu học Yên Mỹ 3

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 4

2.2.1 Thuận lợi 4

2.2.2 Khó khăn 5

3 Một số biện pháp 6

Biện pháp 1: Xác định mục tiêu của từng bài dạy 6

Biện pháp 2: Áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học 7

Biện pháp 3: Đa dạng hóa nguyên vật liệu 8

Biện pháp 4: Đa dạng hóa cách tổ chức dạy học 9

3 Kết quả đạt được……….10

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ……… ……… 11

1 Kết luận……… …11

2 Khuyến nghị……… 11

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Trong những năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện đường lối và chủ trương của Đảng và Nhà nước với phương châm giáo dục toàn diện cho học sinh, các em được học đủ các môn ở cấp Tiểu học Được sự quan tâm quản lý, chỉ đạo của các cấp, công tác giảng dạy ở trường Tiểu học đang từng bước ổn định và phát triển, chất lượng giáo viên cũng dần được nâng cao Bên cạnh đó, ngày càng có nhiều người quan tâm hơn đến vấn đề giáo dục Mĩ thuật cho học sinh Môn học Mĩ thuật trong nhà trường tiểu học không nhằm đào tạo các em trở thành họa sĩ mà thông qua các hoạt động tạo hình để khơi gợi và phát huy năng khiếu thẩm mĩ vốn có ở trẻ, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mĩ của riêng mình trong cuộc sống hàng ngày

Chương trình môn Mĩ thuật được xây dựng theo cấu trúc tuyến tính và đồng tâm với hai mạch nội dung Mĩ thuật tạo hình và Mĩ thuật ứng dụng; tạo cơ hội cho học sinh được trải nghiệm và vận dụng mĩ thuật vào đời sống; giúp học sinh nhận thức được mối liên hệ giữa mĩ thuật với văn hoá, xã hội, kết nối mĩ thuật với các môn học và hoạt động giáo dục khác; làm tiền đề cho học sinh định hướng nghề nghiệp trong tương lai, cũng như chủ động tham gia các hoạt động văn hoá nghệ thuật và đời sống xã hội Dạy học Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch là một phương pháp dạy học mà giáo viên có thể tự chủ động theo từng nội dung tiết học và có thể kết hợp nhiều kỹ thuật trong một bài dạy, như: Vẽ tranh cùng nhau và sáng tạo câu chuyện, vẽ biểu cảm, vẽ theo âm nhạc, xây dựng cốt truyện, tạo hình 3D, tiếp cận chủ đề – tạo hình từ vật tìm được,…đây là phương pháp giảng dạy mới và đã có nhiều nơi áp dụng Ưu điểm của phương pháp này là học sinh tự do sáng tạo, trong mỗi tiết học học sinh tự khám phá ra những điều mới mẻ hơn Phương pháp này phát triển khả năng sáng tạo, phát triển khả năng giao tiếp, kĩ năng trình bày sản phẩm của mình trước đám đông Học sinh say mê học tập hơn, không bị áp lực nhiều về mặt thời gian hoặc sợ mình không làm được

Để góp phần tham gia phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm do ngành tổ chức, cùng với mong muốn giúp học sinh lớp 4 cảm nhận được sự thú vị của

môn học, phát huy tính sáng tạo, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp phát huy

tính sáng tạo cho học sinh lớp 4 theo phương pháp dạy - học Mĩ thuật của Đan Mạch ”.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu sâu sắc nội dung chương trình và phương pháp giảng dạy môn mĩ thuật ở tất cả các khối lớp ở bậc tiểu học đặc biệt là học sinh lớp 4, tôi đã đặt ra những mục đích sau:

- Nâng cao chất lượng dạy và học môn mĩ thuật, phát huy tính sáng tạo cho học sinh

- Khám phá ra nhiều phương pháp mới thích hợp để gây hứng thú cho học sinh yêu thích môn học Trau dồi kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, trao đổi kinh nghiệm giảng dạy với các đồng nghiệp môn mĩ thuật nói chung

3 Đối tượng nghiên cứu

Khi nghiên cứu đề tài này, tôi thực hiện một số biện pháp giảng dạy nhằm giúp học sinh lớp 4 phát huy tính sáng tạo theo phương pháp dạy – học mĩ thuật của Đan Mạch

4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm

Giáo viên và học sinh lớp 4 ở trường Tiểu học Yên Mỹ - Huyện Thanh Trì -Thành phố Hà Nội

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này, tôi đã vận dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu các tài liệu, sách,

báo, giáo trình về giảng dạy Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch ở lớp 4

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp quan sát: Thông qua dự giờ, kiểm tra việc học tập của học sinh.

+ Phương pháp điều tra: Tìm hiểu thực trạng việc dạy và học các bài mĩ

thuật trong lớp 4 ở trường Tiểu học Yên Mỹ, xã Yên Mỹ, huyện Thanh Trì, Hà Nội

+ Phương pháp đàm thoại: Trao đổi với giáo viên dạy mĩ thuật những khó khăn,

thuận lợi khi thực hiện dạy học mĩ thuật theo phương pháp dạy học Đan Mạch

+ Phương pháp dạy thực nghiệm: Tiến hành dạy thực nghiệm trên học sinh lớp

4 trường tiểu học Yên Mỹ để tìm hiểu về kết quả

6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu

* Phạm vi: Trong khuôn khổ sáng kiến này tôi đi sâu nghiên cứu các biện

pháp phát huy tính sáng tạo theo phương pháp dạy học Đan mạch cho học sinh lớp 4

* Kế hoạch nghiên cứu:

1 Đầu năm chọn lĩnh vực nghiêm cứu, chọn tên sáng kiến kinh nghiệm

2 Khảo sát đối tượng học sinh để xây dựng kế hoạc dạy học, đưa biện pháp giáo dục phù hợp

3.Thu thập minh chứng, tổng kết đúc rút kinh nghiệm, viết đề cương, hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận của đề tài

Với sự phát triển ngày càng đi lên của thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, việc đưa môn mĩ thuật trở thành một trong các môn học bắt buộc trong nhà trường tiểu học là quan trọng và cần thiết Tôi đã chọn đề tài này với mong muốn giúp các em càng ngày càng tự tin sáng tạo, thể hiện bản thân hơn, đạt hiệu quả phù hợp mục tiêu giáo dục của môn mĩ thuật giúp trẻ có sân chơi lí thú,

bổ ích, phần nào có cái nhìn tổng thể đối với sự vật, hình ảnh quen thuộc xung quanh Đây cũng là một yếu tố giúp trẻ học các môn khác tốt hơn

Xuất phát từ quan điểm "lấy người học làm trung tâm", phương pháp dạy và

học đã có những thay đổi căn bản Người dạy không phải là người duy nhất nắm giữ kiến thức và truyền đạt kiến thức mà chỉ là người hướng dẫn, người hỗ trợ, người cố vấn, người kiểm tra Người học không còn là người thụ động tiếp thu kiến thức mà là trung tâm của quá trình dạy học, chủ động sáng tạo trong quá trình học tập nhằm đạt được mục tiêu dạy học của mình

Môn mĩ thuật là môn học góp phần giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, phát triển kĩ năng thực hành, nâng cao niềm say mê sáng tạo, yêu thích cái đẹp Đồng thời môn mĩ thuật còn giúp rèn luyện khả năng quan sát phân tích, tư duy tưởng tượng, biết vận dụng kiến thức thẩm mĩ vào học tập, sinh hoạt trong cuộc sống hàng ngày Do đó giáo viên dạy mĩ thuật cần phải biết tổ chức các hoạt động dạy học hấp dẫn bổ ích, xây dựng hình thức tổ chức dạy học phong phú, phù hợp để tạo cơ hội cho học sinh suy nghĩ và làm việc, trao đổi, thảo luận với nhau nhiều hơn, nhằm nâng cao chất lượng dạy – học mĩ thuật Từ những thực tế trên, tôi vô cùng trăn trở làm thế nào học sinh có được tiết học một cách hấp dẫn, hiệu quả? Các em sẽ không nhàm chán, căng thẳng khi đến những giờ học này và thực sự

thoải mái “Học mà vui, vui mà học”.

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Vài nét về ngôi trường Tiểu học Yên Mỹ

Trường Tiểu học tôi đang công tác là một trường nằm ở phía nam của thành phố Hà Nội Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên của nhà trường luôn yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình trong mọi công tác Nhà trường có nề nếp, kỉ cương, tập thể giáo viên đoàn kết nhất trí Học sinh chăm chỉ học tập, ham học, ngoan ngoãn biết vâng lời thầy cô, có ý thức kỉ luật tốt Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của Đảng ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể, hội cha mẹ học sinh trong tất cả các hoạt động văn - thể - mỹ Học sinh nơi đây đa phần rất chăm ngoan, biết nghe lời hầu hết là con em các gia đình đóng trên dịa bàn xã,

có lối sống lành mạnh Toàn trường có 472 học sinh, riêng khối lớp 4 là 93 em

chia làm 2 lớp Hầu hết các em nhanh nhẹn và có ý thức học tập tốt Đa số học sinh có đầy đủ SGK, dụng cụ học tập như giấy, bút chì, màu vẽ, đất nặn, giấy thủ công…

Đồng thời được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện cho hoạt động giảng dạy và tổ chức học sinh tham gia các cuộc thi vẽ tranh do thành đoàn tổ chức như cuộc thi vẽ tranh Trường học hạnh phúc, Ý tưởng trẻ thơ, Chiếc ô tô mơ ước…

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

Môn Mĩ thuật là môn học giúp trẻ thư giãn sau các giờ học khác, được thoải mái sáng tạo Với đề tài này, tôi đã giúp trẻ yêu thích môn Mĩ thuật, hạn chế cảm giác lo sợ vì không biết vẽ, tạo hình sản phẩm Phương pháp dạy học trên giúp bồi dưỡng rèn luyện óc quan sát, cách so sánh sự vật hiện tượng ở học sinh, giúp các em tìm tòi thể hiện để vươn tới cái đẹp, sự độc lập, sáng tạo Đó là một cách giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, cảm xúc của trẻ được bộc lộ trên bức tranh, trong từng sản phẩm Sáng tạo mĩ thuật là sự kết hợp của ba hình thức: vẽ qua Quan sát, vẽ theo Trí nhớ, vẽ từ sự Tưởng tượng Các hình thức này luôn đan xen và hòa hợp với nhau trong quá trình sáng tạo Tư duy lứa tuổi học sinh tiểu học có những nét đặc thù so với những lứa tuổi khác mà bậc học tiểu học là bậc học nền tảng cho những bậc học sau này Nắm vững đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học, cụ thể là học sinh lớp 4, giúp cho bản thân tôi tự tin hơn trong việc nghiên cứu hướng dẫn cho các em cách vẽ hình, tạo bố cục thuận mắt trong bài vẽ, sản phẩm tạo hình Nếu giáo viên không giải đáp thỏa đáng những thắc mắc của trẻ sẽ khiến các em mất dần sự hào hứng trong học tập Mặt khác, nếu giáo viên thiếu chủ động, sa đà vào những vấn đề nhỏ thì không đi hết nội dung

bài học dẫn đến "Cháy giáo án"

Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy phương pháp dạy học Đan Mạch rèn luyện cho các em kĩ năng làm việc nhóm, sử dụng nhiều chất liệu khác nhau trong bài học, rèn luyện kĩ năng thuyết trình… thông qua các quy trình dạy học theo phương pháp mới Những quy trình này giúp giáo viên có thể phát triển các năng lực trải nghiệm, sáng tạo, biểu đạt, giao tiếp và đánh giá học sinh ở các mức độ khác nhau Vì vậy, mục tiêu trong giáo dục là “lấy học sinh làm trung tâm”, kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức, phát triển năng lực cho học sinh một cách toàn diện để từ đó các em có thể hình thành và phát triển ba năng lực cốt lõi

2.2.1 Thuận lợi

• Về sách giáo khoa: Hiện nay môn mĩ thuật được ngành trang bị đầy đủ,

SGK, sách hướng dẫn giảng dạy cụ thể Mỗi một nội dung kiến thức của bài được SGK chia mục rõ ràng Các câu hỏi hoặc các yêu cầu ở giữa bài là những

gợi mở giúp giáo viên tổ chức các hoạt động cho học sinh khai thác thông tin dễ dàng Phần Đánh giá và Vận dụng – sáng tạo ở cuối bài giúp học sinh và giáo viên kiểm tra việc thực hiện mục tiêu và củng cố kiến thức của bài, từ đó phát huy được sự sáng tạo của các em Phần tóm tắt của bài được đóng khung giúp các em nắm kiến thức trọng tâm của bài rất dễ dàng

• Về chương trình: Nhẹ nhàng, phù hợp với tâm lí của học sinh tiểu học.

- Các cán bộ và giáo viên được tập huấn về việc đổi mới phương pháp dạy học Đan Mạch theo định hướng phát triển năng lực, thực hiện và tham dự các giờ dạy chuyên đề dạy học để trao đổi, đúc rút kinh nghiệm

2.2.2 Khó khăn

- Bên cạnh thuận lợi cũng có không ít khó khăn, một số phụ huynh học sinh xem nhẹ môn mĩ thuật (không phải là môn chính), một số học sinh không có năng khiếu cho rằng môn học này khó nên ảnh hưởng đến môn mĩ thuật và chất lượng giáo dục thẩm mĩ cũng thấp đi Học sinh vùng nông thôn ít có cơ hội được tiếp xúc với nghệ thuật nói chung và mĩ thuật nói riêng nên còn hạn chế hiểu biết

• Về điều kiện trang thiết bị dạy học: Đa số đồ dùng dạy học là do giáo viên

tự chuẩn bị, mất nhiều thời gian và kinh phí do những sản phẩm này phải mang tính thẩm mĩ, tính khoa học và khả năng sử dụng lâu dài Với các mô hình sau một thời gian sẽ tự bong tróc mất hiệu ứng thẩm mĩ ban đầu Trường có phòng chức năng về môn mĩ thuật nhưng không gian lớp học còn hẹp, gây ảnh hưởng đén việc triển khai các hoạt động dạy học

• Về phía chương trình và sách giáo khoa: Một tuần chỉ có một tiết học, mỗi

chủ đề có thời lượng từ 2 – 4 tiết tùy nội dung, phương pháp và quy trình được vận dụng, thời gian là 40 phút theo định hướng phát triển năng lực mới có tên chủ đề (12 chủ đề) mà chưa có nội dung cụ thể cho 35 tuần học

- Mỗi chủ đề trong môn Mĩ thuật được dạy trong nhiều tiết; mỗi tiết gồm 4 hoạt động chính: Hướng dẫn tìm hiểu, Hướng dẫn thực hiện, Hướng thực hành

và Tổ chức trưng bày, giới thiệu, đánh giá sản phẩm Trong sách dùng cho học sinh cũng như sách dùng cho giáo viên chỉ định hướng các hoạt động này cho cả chủ đề Cái khó của giáo viên là phải chia nhỏ mục tiêu ở mỗi chủ đề cho từng tiết dạy, chia nhỏ nội dung cần tìm hiểu; nội dung cần hướng dẫn thực hiện, hướng dẫn thực hành và trưng bày, đánh giá sản phẩm cho từng tiết dạy Học sinh thường bị mất sản phẩm chưa hoàn thiện của tiết học trước

• Về phía giáo viên: Một số giáo viên cho rằng môn Mĩ thuật là "môn phụ” nên

dạy đại khái qua loa Việc thiết kế bài giảng điện tử E-learning không phải ai cũng

dễ dàng thực hiện

- Bài giảng dạy một cách máy móc, dạy theo một mô tuýp đã hướng dẫn sẵn từ trước mà không cần có cải tiến sáng tạo dẫn đến chất lượng giờ dạy Mĩ thuật không cao

- Qua dự giờ một số tiết dạy mĩ thuật của một số giáo viên và từ kinh nghiệm giảng dạy của tôi, tôi thấy phương pháp truyền thống giáo viên sử dụng

đồ dùng dạy học hoặc đồ dùng tranh ảnh phiên bản SGK treo trên bảng quan sát

và nhận xét (tìm hiểu), đưa ra câu hỏi gợi mở dẫn dắt học sinh nắm được nội dung bài, trả lời câu hỏi nhưng học sinh chưa hiểu bài sâu, nhiều học sinh không chú ý, sản phẩm chưa sáng tạo

- Trong quá trình thực hành, tôi chưa bao quát hết các em học sinh trong lớp, chưa khai thác tư duy, sáng tạo của học sinh, chưa làm cho học sinh say mê, hứng thú ham thích với môn học

• Về phía học sinh: Chất lượng không đồng đều chưa nhiều em vẽ đẹp, hình

ảnh còn sơ sài, nghèo nàn, thiếu sáng tạo Đa số học sinh ít tham gia các hoạt động của tập thể, các hoạt động nhỏ trong gia đình vì thế việc tái hiện lại những việc làm có thật trong cuộc sống chưa thật cụ thể Ở một vài lớp vẫn còn một số học sinh đi học không mang đầy đủ đồ dùng học tập Đặc biệt là các em còn vẽ tranh chưa đẹp, bài vẽ còn cứng nhắc, sản phẩm sơ sài, không phát huy óc sáng tạo của mình, nhiều em khi lên trưng bày giới thiệu sản phẩm không biết nói gì

- Các em học sinh còn nhỏ, ham mê chơi chưa thấy được tầm quan trọng của môn học này nên còn lơ là, chưa tập trung chú ý vào bài học

Bởi vậy, tôi đã khảo sát học sinh lớp 4 đầu năm học 2022 - 2023, kết quả như sau:

93 em 31 em – 33,3% 45 em – 48,3% 17 em – 18,4%

Để thay đổi hiện trạng trên tôi đã nghiên cứu đưa một số giải pháp vào dạy

học mĩ thuật theo phương pháp Đan mạch giúp giáo viên Mĩ thuật dạy học tốt hơn

3 Một số biện pháp

Biện pháp 1: Xác định mục tiêu của từng bài dạy

Môn mĩ thuật là môn rèn luyện trí thẩm mĩ và tư duy sáng tạo cho học sinh, làm cho các em hồn nhiên, vui tươi, nhận thấy được cái hay cái đẹp trong cuộc sống xung quanh qua nhiều chủ đề như Ngày hội hoá trang, Sự chuyển động của dáng người, Ngày Tết, lễ hội và mùa xuân, Em tham gia giao thông…Người

thầy cần nghiên cứu kỹ, xác định rõ mục đích yêu cầu và có kiến thức sâu -rộng, sáng tạo trong việc lựa chọn hình thức tổ chức, phương pháp dạy học để

chủ động được nội dung bài dạy, để gắn bài học với thực tế sao cho thật đơn giản, dễ hiểu, thật gần gũi với học sinh Bất cứ một môn học nào cũng đều được sách giáo viên nêu mục tiêu một cách đầy đủ Nhưng hiểu đúng của từng mục tiêu như thế nào cần phải có sự nghiên cứu cụ thể, kĩ lưỡng của giáo viên nếu

không sẽ rất dễ dạy thiếu, không biết dạy như thế nào cho học sinh dễ hiểu nhất hoặc làm thế nào cho học sinh hứng thú với nội dung mà mục tiêu bài học yêu

cầu Với phương châm “Biết mười dạy một”, bao giờ tôi cũng nghiên cứu thật kỹ

sách giáo khoa, sách giáo viên và tài liệu tham khảo để nắm chắc kiến thức, kỹ năng của bài

Trong thực tế dạy học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực ở lớp

4, mỗi một chủ đề mĩ thuật được dạy từ 2 đến 4 tiết Mỗi tiết được xác định một mục tiêu và mục tiêu đó được truyền đạt tới học sinh qua 4 hoạt động: Hướng dẫn tìm hiểu; Hướng dẫn thực hiện; Hướng dẫn thực hành; Tổ chức trưng bày, giới thiệu và đánh giá sản phẩm Nhưng sách Dạy Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực học sinh lại hướng dẫn cả chủ đề, gộp cả các tiết học theo trình tự 4 nội dung: Tìm hiểu; Cách thực hiện; Thực hành; Trưng bày giới thiệu sản phẩm Do đó giáo viên không thể dùng nguyên hướng dẫn trong sách này Tôi đã nghiên cứu kĩ sách Dạy Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực, lập

“Kế hoạch dạy học khái quát” trước khi lên lớp để kết hợp hài hòa sách học của học sinh, sách dạy của giáo viên và giúp tiết dạy đạt hiệu quả cao hơn

Ví dụ 1: Chủ đề 2 – “Chúng em với thế giới động vật” (4 Tiết), tôi đã chia

mục tiêu từng tiết như sau:

+ Tiết 1: HS tìm hiểu hình dáng, đặc điểm, màu sắc, hoạt động và môi trường sống của một số con vật HS nhận biết được chất liệu và hình thức thể hiện của các sản phẩm và biết cách tạo sản phẩm con vật bằng hình thức vẽ/cắt dán bức tranh tập thể theo chủ đề động vật, rèn kĩ năng trưng bày, giới thiệu sản phẩm, yêu thích môn học

+ Tiết 2: HS tìm hiểu hình dáng, đặc điểm, màu sắc của một số con vật bằng hình thức nặn Biết cách nặn hình con vật, rèn kĩ năng trưng bày, giới thiệu sản phẩm, yêu thích môn học

+ Tiết 3: HS tìm hiểu hình dáng, đặc điểm, màu sắc của một số con vật bằng hình thức tạo hình từ vật tìm được Biết cách tạo hình con vật từ vật liệu tìm được, rèn kĩ năng trưng bày, giới thiệu sản phẩm, yêu thích môn học

+ Tiết 4: HS tạo dựng được bối cảnh, không gian, chủ đề câu chuyện cho sản phẩm của nhóm mình, rèn kĩ năng trưng bày, giới thiệu sản phẩm, nêu cảm nhận

về sản phẩm của nhóm mình, nhóm bạn, yêu thích môn học

Biện pháp 2: Áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Người thầy cần chuẩn bị các bài giảng điện tử hoặc đồ dùng dạy học ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả các tiết học

- Bản thân giáo viên phải tự làm quen và soạn giáo án trên máy vi tính, trên word và trên Powerpoint, phải khai thác triệt để các nội dung tư liệu, đặc biệt là các tư liệu multimedia (âm thanh, hình ảnh, phim, Flash ) đạt theo chuẩn kiến thức kĩ năng của từng tiết dạy

- Lựa chọn những đoạn phim video, bài hát có nội dung phù hợp với bài học, ảnh chụp hình gợi ý các bước thực hiện

- Tùy theo nội dung của từng hoạt động, giáo viên tìm hình ảnh phù hợp với các câu hỏi tìm hiểu nội dung của bài Biết tìm những tranh làm hình ảnh nền cho trò chơi củng cố bài phù hợp với nội dung của bài học đó

Ví dụ 2: Chủ đề 8 – “Sáng tạo với những nếp gấp giấy” (Tiết 1), để giúp

học sinh hiểu rõ hơn các bước tạo hình sản phẩm từ giấy, tôi đã trình chiếu từng bước để học sinh nắm được thao tác thực hiện để ứng dụng trong nguyên vật liệu của mình Trước khi học sinh thực hành, tôi giới thiệu một số sản phẩm đẹp của học sinh năm trước, giúp các em có thêm ý tưởng sáng tạo cho sản phẩm của mình Giáo viên nhấn mạnh thêm có thể kết hợp vẽ trang trí, cắt dán để sản phẩm sinh động và đẹp mắt Có thể thấy các em rất hào hứng, thích thú khi chính tay mình đã tạo nên nhiều sản phẩm đẹp bất ngờ như chậu hoa, đàn cá…

Biện pháp 3: Đa dạng hóa nguyên vật liệu

Với phương pháp dạy học Đan Mạch, mỹ thuật không chỉ là vẽ mà còn là sáng tạo trên mọi chất liệu

- Tùy theo từng bài, theo ý thích của học sinh, giáo viên hướng dẫn các em chọn vật liệu cho phù hợp, khuyến khích học sinh hình thành sản phẩm qua trí tưởng tượng riêng Ví dụ: Sử dụng dây thép uốn và bồi giấy tạo nhân vât chuyển động…

- Kết hợp nhiều phế phẩm khác nhau có dạng hình trụ, hình hộp, hình tròn… để tạo con vật, đồ chơi, đồ dùng học tập, robot…

- Khuyến khích học sinh kết hợp nhiều nguyên vật liệu trong một sản phẩm,

có thể gắn dính hoặc vẽ thêm hình để sản phẩm sinh động hơn

- Động viên học sinh tái chế những đồ vật đã qua sử dụng như hộp nhựa, hộp cacton, các loại ống hút, que kem…

- Giáo viên luôn nhắc nhở học sinh chuẩn bị đồ dùng học tập đầy đủ, khuyến khích các con suy nghĩ tìm ý tưởng, độc lập sáng tạo, nhắc nhở học sinh biết giữ gìn môi trường sống là bảo vệ sức khỏe của chính mình

- Sử dụng các cành cây khô nhỏ, xù xì, khẳng khiu, bó thêm đất làm cây, gắn thêm lá tạo thành cây cổ thụ về mùa đông (trơ cành), mùa thu (lá vàng, đỏ), mùa hè (nhiều vòm cây, lá cây màu xanh đậm), mùa xuân (búp non, có hoa, có

quả) Có thể dùng những hình cây này để diễn tả cảnh trong rừng cùng thú vật, cảnh lễ hội cùng người, đình, chùa…

- Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh tự học cần rõ về nội dung, cụ thể về hình thức làm việc, có thể định hướng cho học sinh cách tự học, cách sưu tầm thông tin…Nhiệm vụ này học sinh sẽ thực hiện ở nhà hoặc ở lớp trong giờ Hướng dẫn học, cũng có thể là một hoạt động trong tiết dạy Mĩ thuật Giao nhiệm vụ và hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài như sưu tầm hình ảnh, đồ vật… (ở cuối tiết học trước)

Ví dụ 3: Chủ đề 6 – “Ngày Tết, lễ hội và mùa xuân” (Tiết 4), giáo viên

khuyến khích học sinh sử dụng đa dạng vật liệu như đất nặn, dây thép, tạo hình 2D, 3D…

Biện pháp 4: Đa dạng hóa cách tổ chức dạy học

- Trong giờ học, giáo viên hướng dẫn một loại nguyên vật liệu và một nội dung sau đó gợi ý học sinh sử dụng các vật liệu và làm các nội dung khác nhau

để tạo thành đề tài

- Tùy vào trí tưởng tượng và ý thích của học sinh có thể hoạt động cá nhân hoặc tổ chức theo nhóm

- Với mỗi sản pẩm của học sinh, giáo viên cần khích lệ bằng cách trưng bày, làm đồ dùng dạy học cho các học sinh khóa sau

- Đánh giá sản phẩm một cách linh hoạt có thể cá nhân hoặc của nhóm theo

đề tài, gợi ý học sinh nhận xét, đánh giá, xếp loại một cách tích cực, khuyến khích các em phát biểu ý kiến theo cảm nhận riêng, không công thức, ép buộc

- Phát huy tính tập thể, phối hợp cùng suy nghĩ cùng làm việc, tranh luận, thảo luận đưa ra hướng giải quyết hiệu quả, cụ thể nhằm hoàn thiện sản phẩm nhóm

- Hệ thống câu hỏi mà giáo viên đưa ra cần ngắn gọn, rõ ý

Ví dụ 5: Chủ đề 11 – “Em tham gia giao thông” (Tiết 4), trong phần trưng

bày và giới thiệu sản phẩm giáo viên mời đại diện các nhóm lên giới thiệu sản phẩm của nhóm mình, cả lớp lắng nghe, quan sát, nhận xét thông qua một số câu hỏi như :

+ Nội dung bức tranh nhóm em đã thể hiện là gì? Tạo sản phẩm bằng hình thức và chất liệu nào?

+ Muốn sản phẩm/bài vẽ đẹp hơn em sẽ sửa lại như thế nào?

+ Em thích sản phẩm/ bài vẽ của bạn nào nhất? Vì sao?

+ Em học hỏi được điều gì từ những sản phẩm/bài vẽ của bạn?

+ Em có cảm nhận như thế nào khi được trải nghiệm tạo hình các sản phẩm mĩ thuật bằng nhiều chất liệu khác nhau?

+ Em muốn truyền tải thông điệp gì thông qua sản phẩm của nhóm mình? + Theo em sản phẩm của nhóm nào là sáng tạo nhất? Vì sao?