Phân tích nguyên nhân cuộc khủng hoảng tài chính ngân hàng mỹ năm 2008 các biện pháp ứng phó đưa ra tác động đến nền kinh tế thế giới và nền kinh tế việt nam như thế nào

Đối với toàn bộ các nước kém phát triển tỷ số giửa nợ và xuất khẩu đã lên đến 131% và tỷ số giữa khoản nợ trả được và suất khẩu trã lãi và hoàn trả cả vốn tính theo phần trăm chỉ có 19%

ĐỀ TÀI:

Phân tích nguyên nhân cuộc khủng hoảng tài chính – ngân hàng Mỹ năm 2008 Các biện pháp ứng phó đưa ra? Tác động đến nền kinh tế thế giới và nền kinh tế Việt Nam như thế nào?

6 Nguyễn Thị Minh Hiếu

7 Nguyễn Thanh Thuỳ

1.2 Cuộc đại khủng khoảng kinh tế Mỹ năm 1929:

1.3 Bài học cho ngày nay:

2 KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Ở

MỸ NĂM 2008:

2.1 Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng:

2.2 Diễn biến cuộc khủng hoảng tài chính- ngân hàng

Mỹ 2008:

2.3.Hậu quả của cuộc khủng hoảng tài chính trên đất Mỹ 2.4 Những giải pháp ứng phó :

2.4.1Những giải pháp của chính phủ Mỹ:

2.4.2 Những giải pháp bên ngoài nước Mỹ:

3 TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH MỸ3 TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH MỸ:

3.1 Tại Mỹ : 3.2 Tác động của khủng hoảng tài chính tại Mỹ đến nền kinh tế thế giới:

3.3.Tác động của khủng hoảng tàichính Mỹ tới Việt Nam

4 DỰ ĐOÁN TƯƠNG LAI CUỘC KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH –NGÂN HÀNG Ở MỸ

Phần ba: Kết luận.

Phần một: Lời mở đầu:

Nền kinh tế vốn dĩ biến động không ngừng, trong mối quan hệ mật thiết với tất cả các lĩnh vực khác như văn hoá, xã hội, chính trị, an ninh, quốc phòng, giáo dục, y tế… kinh tế giữ vai tro quan trọng và chi phối

Trong thời đại hội nhập kinh tế, các nền kinh tế của các quốc gia trên thế giới được gắn kết với nhau để cùng hợp tác và phát triển Tuy vậy, chính vì sự tương quan này cũng

là lý do mà “1 nền kinh tế biến động kéo theo hàng loạt sự biến động của các nền kinh tế khác trên thế giới như một hiệu ứng dây chuyền” Sự biến động kinh tế là không tránh khỏi trong một chu kỳ kinh tế, có khi tăng trưởng, có khi lạm phát,có khi lại suy thoái Con người có thể dự đoán được nhưng chỉ có thể đưa ra các giải pháp ứng phó sao cho hạn chế mức tối đa tác động xấu và phát huy tối đa lợi thế cơ hội

Khi một nền kinh tế nhỏ biến động mạnh, hầu như không ảnh hưởng tới các nền kinh tế trên thế giới Song,nếu thay vào đó là một nền kinh tế vững mạnh như Nhật Bản,

Mỹ, Pháp, và một số nước Châu Âu…, sẽ không phải là 1 nước mà là hàng loạt,hay có thể là cả nền kinh tế thế giới cũng trở nên bất ổn theo…

Như tất cả chúng ta đã biết, nền kinh tế Mỹ siêu cường trên thế giới Thời gian gần đây, trên khắp các phương tiện thông tin đại chúng đều ngập tràn những thông tin về cuộckhủng hoảng Tài chính- Ngân hàng ở Mỹ Đúng vậy, cả một nền kinh tế siêu cường và vững chắc vào bậc nhât trên thế giới vì sao lại lâm vào khủng hoảng,phải gọi là Đại Khủng Hoảng…rồi biết bao nhiêu nền kinh tế của các quốc gia khác đều điêu đứng…??

Để trả lời cho tất cả các câu hỏi đã đưa ra cũng như những “thắc mắc khôn tên” của các bạn - những người đã biết hay chưa biết rõ về, chúng tôi với kiến thức chuyên ngành còn hạn chế vẫn muốn chia sẻ những thông tin đã tìm tòi tương đối kỹ lưỡng để mọi người cùng thảo luận

Đây là một sự kiện phức tạp và khó giải quyết, đến các chuyên gia kinh tế cũng không thể khẳng định được chắc chắn điều gì, vì vậy đề tài này chỉ dừng lại trên góc độ quan sát, đánh giá là chủ yếu, ngoài ra cũng nêu ra những giải pháp đang được áp dụng tầm vĩ mô hiện nay dựa trên cơ sở số liệu, thông tin công bố chính thức Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ phía các thầy cô giáo bộ môn, những giáo sư tiến sĩ đầu ngành, cùng toàn thể các bạn sinh viên tham gia thảo luận để nhóm chúng tôi hoàn chỉnh nhận thức cũng như bài làm của mình

Xin chân thành cảm ơn !

Phần hai: Tìm hiểu về khủng hoảng tài chính

1.1.Một số cuộc khủng hoảng tài chính lớn đã xảy

ra trên TG:

Khủng hoảng nợ Mỹ Latinh (đầu thập niên 1980), K H ủng hoảng Bảng Anh (1992),Khủng hoảng Peso Mexico (1994),Khủng hoảng tài chính Nga (1998), Khủng hoảng nợ Argentina (1999-2002), Khủng hoảng tài chính châu á (1997)

Trong đó điển hình là:

♣ Khủng hoảng nợ Mỹ Latinh (đầu thập niên 1980)

Trong đầu thập niên 80, các nước vay nợ, đặc biệt là ở châu Mỹ La-tinh, có số nợ

và trách nhiệm thanh toán (nợ gốc cộng lãi) ngày một gia tăng Tỷ lệ nợ dài hạn trên GNPcủa các nước châu Mỹ La-tinh tăng từ 18% năm 1970 lên 25% năm 1980 và tới 60% vào

giữa thập niên 80, trong đó so sánh giá trị trả nợ gốc và lãi với thu nhập từ xuất khẩu

hàng hóa, dịch vụ, lên tới gần 50%.Và các quốc gia này bắt đầu gặp khó khăn trong việc tạo đủ nguồn thu ngân sách và ngoại tệ để thanh toán nợ và lãi Đến năm 1982 và 1983 tổng giá trị những món nợ còn đọng lại của các nước kém phát triển đối với các angân hàng thương mại đã tăng lên gần ba lần từ 160 tỷ đô la năm 1979 lên gần 460 tỷ đô la năm 1983 Từng tháng một số các nước gặp khó khăn về trả nợ cứ đông thêm Nhiều nước nhập khẩu dầu lửa thuộc các nước kém phát triển mà ban đầu đã vay nhiều (1974-1975), đến năm 1979 và 1981 lại vay thêm nữa phải đối phó với việc tăng giá dầu từ 3 đô

la /thùng lên tới gần 36 đô la trong khoảng thời gian đó

Song với sự phát sinh tình hình suy thoái sâu sắc trên thế giới vào đầu những năm

1980 cùng với những chính sách bảo hộ mậu dịch lại dấy lên ở các công nghiệp nên khả năng trả nợ của những nước ấy càng giảm sút mạnh, kim ngạch xuất khẩu của họ cũng sụt xuống Đối với toàn bộ các nước kém phát triển tỷ số giửa nợ và xuất khẩu đã lên đến 131% và tỷ số giữa khoản nợ trả được và suất khẩu (trã lãi và hoàn trả cả vốn) tính theo phần trăm chỉ có 19% kim ngạch xuất khẩu.Bầu không khí “khủng hoảng nợ” lan tràn vào năm 1982 và 1983; những nước vay nợ nhiều như Argentina và Brazil dường như đã gần đến chỗ lụn bại.Những yếu tố này về cơ bản đã làm thay đổi quan điểm cho vay trong tương lai của các ngân hàng và các cơ quan tài chính khác Sự thay đổi đầu tiên là các ngân hàng đã sẳn sàng hơn trong việc đồng ý cho hoãn trã nợ theo kế họach đã định đối với các con nợ là các nước kém phát triển

Cuộc “khủng hoảng nợ” rõ ràng đã gây thêm nhiều khó khăn nghiêm trọng cho một

số lớn nước kém phát triển Vào năm 1986, hiệu ứng “cánh kéo” mạnh mẽ giữa tỷ lệ số

nợ phải trả cứ leo thang trong khi luồng vốn cho vay mới giảm sút đã mở rộng thêm luồng ngoại tệ cần chi ra để trả nợ, đã lấy đi những khoản tích lũy lẽ ra đã dùng để đầu tư trong nước, hay để thanh toán những khoản nhập cần thiết nhằm hỗ trợ cho việc phục hồi kinh tế của các nước kém phát triển đã trả một khoản tương đương với 50 tỷ đôla chỉ riêng về tiền lãi suất cho các chủ nợ nước ngoài năm 1985; số tiền này còn lớn hơn chừng

22 tỷ đôla so với số tiền cho vay mới mà họ đã nhận được trong năm đó

Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng:

Cho đến nay vẫn tồn tại những bất đồng ý kiến về việc cái gì là nguyên nhân cơ bảndẫn đến khủng hoảng nợ nần Một số người, trong đó có nhiều quan chức chính giới tại các nước kém phát triển cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do các chủ ngân hàng quốc tế Người ta thường thấy rằng dưới sức ép của các khoản tiền gửi ngày một tăng lên từ phía các nước xuất khẩu dầu lửa trong thời gian từ 1973 đến 1981, các ngân hàng đã buộc phảitìm cho ra các con nợ để cho vay, đôi khi phải cho chính phủ của các nước chậm phát triển vay những khoản rất lớn sau khi chỉ xem xét qua quýt về triển vọng trả nợ của họ Nguyên nhân quan trọng làm cho các chủ ngân hàng không quá lo ngại về khả năng trả

nợ nhà nước do chính phủ của các nước chậm phát triển đứng ra vay.Khác với những khoản nợ thông thường giữa các cá nhân là những khoản nợ có thể thu hồi dựa trên cơ sở luật pháp, nợ của các chính phủ đứng ngoài luật pháp của một nước Nó hoàn toàn dựa vào lòng tin và sự tín nhiệm đối với chính phủ đi vay.Nợ nhà nước là phần trách nhiệm của toàn thể đất nước, không phụ thuộc vào thành công hay thất bại của một hoạt động riêng lẻ nào được tài trợ bằng khoản tiền cho vay

Hậu quả:

Tác động của những biến động mạnh mẽ về giá dầu lửa thế giới đối với các khoản

nợ và trả nợ Cuộc suy thoái sâu sắc trên đã làm giảm sút các khoản thu nhập xuất khẩu của nhiều nước mắc nợ, dẫn đến nhiều nước không còn cách lựa chọn nào khác ngoài việc trì hoãn trả nợ Sự tăng vọt về lãi suất cho vay thực tế ở Mỹ và trên khắp thế giới rõ ràng là một nhân tố quan tọng mở đầu cho cuộc khủng hoảng nợ Lãi suất cho vay thực tế

càng cao, thì các nước kém phát triển là con nợ càng phải có nhiều nguồn nhân tài vật lực

tệ sao cho có thể phòng ngừa được những biến động về tỷ giá giữa đồng Bảng và đồng tiền của các nước khác thuộc ERM trong một biên độ giao động tỷ giá là 6% Lúc này, đồng Pound được neo ở mức 1GBP= 2.95 DEMneo ở mức 1GBP= 2.95 DEM

Sau khi bức tường Berlin sụp đổ ngày 9/11/1989, hai miền Đông và Tây Đức được thống nhất cả về địa lý lẫn chính trị và đồng Mark của Tây Đức được chọn là đồng tiền chung cho đất nước Vào thời điểm đó, 1 đồng Mark của Tây Đức đổi được 4 đồng Mark của Đông Đức Tình hình lạm phát tại Đức tăng cao do người dân ở Đông Đức đổ xô đi đổi tiền Tây Đức Để tránh sự ảnh hưởng của lạm phát cao đến nền kinh tế mới được thống nhất, NHTW Đức đã quyết định tăng lãi suất đồng Mark lên cao và duy trì lãi suất cao này trong một thời gian dài Khi đồng Bảng Anh neo giá cố định theo đồng Mark Đức thì hiện tượng lãi suất cao tại Đức đã góp phần làm cho giá trị thực của đồng Bảng

bị giảm sút nghiêm trọng.Cũng chính điều này đã gây rất nhiều khó khăn cho NHTW Anh trong việc duy trì tỷ giá hối đoái cố định

Nguyên nhân khủng hoảng:

Cơ chế tỷ giá ERM được xem là “cơ chế tỷ giá bò trườn” khi mà nó dựa trên một tỷgiá trung tâm, được tính toán dựa trên tỷ giá bình quân gia quyền của tỷ giá hối đoái của các nước thành viên với quyền số được ấn định dựa trên tổng sản phẩm quốc dân và hoạt động mậu dịch nội bộ châu Âu tương ứng của các nước thành viên trong khi giới hạn tỷ giá đồng tiền của các nước thành viên dao động trong một biên độ hẹp ( 2.25%, trừ Ý và Anh là 6%) Khi có biến động bởi nền kinh tế Đức hồi phục quá nhanh đã làm rối loạn tiền tệ của cơ chế này và tỷ giá trung tâm phải điều chỉnh thường xuyên khiến cho nó trở nên mất ổn định

Các biện pháp chống đỡ của NHTW Anh

Ngân hàng trung ương Anh phải chuẩn bị sẵn sàn mua vào một lượng đồng bảng Anh dư thừa trên thị trường bằng việc bán ra đồng DEM từ kho dự trữ của mình.Nhưng

do lượng DEM dự trữ không đủ để đáp ứng nhu cầu thị trường nên đầu tháng 9/1992, NHTW Anh vay thêm một khoản khổng lồ là 20 tỉ DEM nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và bảo vệ tỷ giá cố định so với đồng DEM của đồng Bảng Anh Không may là cáclực thị trường quá mạnh, làn sóng tấn công của các nhà đầu cơ vẫn dâng lên rất cao cùng với việc NHTW Đức không muốn tung thêm đồng DEM ra thị trường ngoại hối vì muốn

kìm giữ mức lạm phát trong nước đã khiến cho mọi cố gắng chống đỡ của NHTW và Chính phủ Anh bằng biện pháp can thiệp trực tiếp và thị trường ngoại hối trở nên vô hiệuLúc này, NHTW Anh nghĩ đến biện pháp thứ hai là tăng lãi suất cho đồng Bảng Điều này đã khiến cho canh bạc tiền tệ trở nên đắt đỏ hơn đối với các nhà đầu cơ khi mà

họ vẫn sẵn sàng từ bỏ lãi suất cao cho đồng Bảng Anh để nắm giữ đồng Mark bởi lãi suấttăng quá cao lại thể hiện rõ hơn sự bất lực của Chính Phủ và NHTW Anh trong việc giải quyết khủng hoảng, càng làm tăng rủi ro cho những ai nắm giữ đồng Bảng Chính vì vậy

mà cố gắng cuối cùng của chính phủ và NHTW Anh vẫn thất bại khiến cho họ đi đến quyết định thả nổi đồng Bảng

♣Khủng hoảng tài chính châu á(trung tâm là Đông Á) (1997)

Một trong những yếu tố căn bản dẫn đến cuộc khủng hoảng là tình trạng xấu đi nhanh chóng của bảng cân đối kế toán ngân hàng mà nguyên nhân trực tiếp là từ những khoản vay không có khả năng thanh toán ngày càng tăng Khi những quốc gia, đặc biệt ở khu vực Đông Á, bắt đầu nới lỏng các quy định với thị trường tài chính vào đầu những năm 1990, một làn sóng vay dâng lên rất cao, trong đó, hoạt động cho vay tín dụng với các khu vực kinh doanh phi tài chính tư nhân tăng đặc biệt nhanh Cũng đồng thời do khảnăng giám sát yếu của các cơ quản điều hành pháp lý ngân hàng, bản thân ngân hàng thiếu chuyên gia trong việc theo dõi và giám sát hành vi của đối tương vay, những khoản

lỗ do nợ xấu bắt đầu tăng lên, tác động tiêu cực đến cả nguồn vốn thực của ngân hàng Nguồn lực bị bào mòn, ngân hàng không còn đủ khả năng cho vay, khi hoạt động cho vaykhông còn được tiếp tục, các hoạt động của nền kinh tế bị thu hẹp là điều dễ hiểu và tất yếu.Hệ thống ngân hàng của các quốc gia Đông Á còn phải đối mặt với một vấn đề trầm trọng khác là khối lượng rất lớn những khoản nợ ngắn hạn bằng ngoại tệ, trong khi đồng tiền trong nước bị phá giá, giá trị của những khoản nợ này tăng lên vùn vụt, điều này tiếp tục làm tiêu hao đi lượng tài sản thực đang còn rất ít của các ngân hàng

Cơn khủng hoảng "Đông Á" đã lan truyền toàn cầu khắp Châu Á và gây gây ảnh hưởng đến tiền tệ, thị trường chứng khoán và giá cả tài sản khác của các nền kinh tế ở Đông NamÁ và có những tác động lớn lan rộng đến cả các nước như Nga, Brasil và Hoa Kỳ.Cuộc khủng hoảng đã làm các nhà đầu tư phương Tây mất tin tưởng vào sự an toàn ở Đông Á và bắt đầu rút vốn về, tạo ra một hiệu ứng domino (rút tiền ồ ạt)

Trong tình trạng đó, lẽ ra toàn bộ hệ thống ngân hàng của các nước Đông Á đã có thể sụp đổ nếu không có sự hỗ trợ từ phía Chính phủ nhưng không phải với nội lực của từng quốc gia mà nhờ sự giúp đỡ của IMF (Quỹ Tiền tệ Quốc tế), nhờ sự giúp đỡ này mà các quốc gia Đông Á tránh được một vụ sụp đổ với hệ thống ngân hàng Tuy nhiên, với lượng vốn mà các ngân hàng đã mất thì sự can thiệp của Chính phủ nhằm chống đỡ cho

hệ thống ngân hàng cũng không thể ngăn được năng lực cho vay của các ngân hàng sụt giảm mạnh Khủng hoảng của hệ thống ngân hàng với những đặc tính như mô tả tạo lên một rào cản và gây khó khăn đối với các họat động cho vay của ngân hàng, làm trầm trọng thêm các vấn đề về lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức trên thị trường tài chính, ngân hàng mất dần vai trò truyền thống trung gian tài chính

1.2 Cuộc đại khủng khoảng kinh tế Mỹ năm 1929:

Đại Khủng Hoảng năm 1929 xảy ra cách đây gần 80 năm Nhiều chuyên gia cho rằng có sự tương đồng giữa cuộc khủng hoảng hiện nay và hỗn loạn thời 1929

Tháng 10/1929, cổ phiếu trên phố Wall sụt giảm mạnh sau thời kỳ tăng trưởng bùng

nổ những năm 1920.Chỉ trong hai ngày, chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 25% (kết thúc vào ngày thứ Ba đen tối, 29/10/1929).Lượng giao dịch cổ phiếu trên sàn đạt mức kỷ lục trong 40 năm.Trước khi hạ xuống mức thấp kỷ lục vào tháng 7/1932, chỉ số công nghiệp Dow Jones đã hạ 89% và chỉ số này đã không thể hồi phục lại mức đỉnh cao hồi năm 1929 cho đến mãi năm 1954

Hiện nay người ta vẫn còn tranh luận với nhau rất nhiều về nguyên nhân của cuộc Đại Khủng Hoảng này.Khi giá chứng khoán tăng gấp 4 lần trong thập kỷ trước, đã quá đủđặc điểm để nhận biết trên thị trường đang hình thành bong bóng.Hoạt động đầu cơ với quy mô lớn hình thành nhiều vào những năm 1920 Chỉ trong năm 1929, đã có một lượng

cổ phần kỷ lục l1,124,800,410 được giao dịch trên sàn NYSE Từ đầu năm 1928 đến tháng 9 năm 1929, chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng từ 191 điểm lên 38139 điểm Không một nhà đầu tư nào có thể bỏ qua mức lợi nhuận như vậy

Chuyên viên ngân hàng đầu tư, nhà môi giới, chuyên viên giao dịch và đôi khi cả người sở hữu chứng khoán hợp lại với nhau để kéo giá chứng khoán để rồi sau đó xả ra khi đã kiếm được lời Mánh khóe mà họ thường sử dụng là khéo léo mua đi bán lại lẫn nhau một loại chứng khoán ít được quan tâm, mỗi lần giao dịch, họ lại đẩy giá lên một chút

Người Mỹ xếp thành hàng dài chờ nhận đồ cứu tế ở thành phố New York năm

1932 Việc đầu cơ chứng khoán tăng cao trong năm 1929.Ngân hàng Trung ương đã hạ lãi suất xuống mức thấp chưa từng có trong 7 năm

Cuộc Đại Khủng hoảng của Mỹ năm 1929-1933 có nguyên nhân lớn từ sự sụp đổ của hệ thống ngân hàng Một số nhà nghiên cứu tài chính cho rằng, trong giai đoạn 1929-

1933 lẽ ra Mỹ chỉ phải trải qua một cuộc suy thoái nhẹ theo đúng qui trình của chu kỳ kinh tế lúc đó nếu FED đã không mắc sai lầm là phản ứng quá chậm trong việc giải cứu các ngân hàng

►Tác động của cuộc khủng hoảng?

Khi giá chứng khoán giảm mạnh, các nhà đầu tư bỏ nhiều tiền vào chứng khoán nhận thấy mức lỗ khủng khiếp của họ và phát hoảng Thực tế đã có người tự tử để thoát khỏi nỗi đau tài chính Khi sự trì trệ và sụp đổ lan ra các ngành khác ở Hoa Kỳ, số người thất nghiệp lên tới 13 triệu Cuộc Đại Khủng Hoảng trên phố Wall tác động lớn tới tăng trưởng kinh tế Mỹ và cuối cùng ảnh hưởng của nó lan ra toàn thế giới.Kinh tế Mỹ sụt giảm mạnh, tỷ lệ thất nghiệp lên mức 25%, và còn nhiều người khác bị cắt giảm giờ làm việc Sản lượng công nghiệp giảm 45% từ năm 1929 tới năm 1932 Số nhà xây mới giảm 80% từ năm 1929 tới năm 1932 Từ năm 1929 tới năm 1932, 5.000 ngân hàng phá sản

Hệ thống ngân hàng Mỹ chấn động mạnh, hành động đầu tiên của tổng thống Roosevelt khi bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống là đóng cửa tất cả các ngân hàng trong hai tuần để quan chức thuộc FED kiểm tra sổ sách các ngân hàng.Không có trợ cấp thất nghiệp của chính phủ, lương công nhân ngày một hạ, ngày một nhiều nhà máy đóng cửa.Phần lớn các nhà quan sát tin rằng các nhà hoạch định chính sách kinh tế đã khiến cuộc khủng hoảng trở nên trầm trọng hơn bằng việc thắt chặt chính sách tiền tệ và cân bằng ngân quỹ khi khủng hoảng diễn biến xấu

►Những giải pháp nào đã được đưa ra?

Mọi thứ chỉ thay đổi sau khi tổng thống Franklin D Roosevelt lên làm tổng thống năm 1932, chính phủ can thiệp vào để khởi động lại chương trình trợ cấp thất nghiệp cho người dân, ổn định thị trường bằng cách hạn chế sản xuất, khuyến khích phát triển

chương trình an sinh xã hội.Tuy nhiên, chính quyền của ông Roosevelt không có nhiều thành công trông hồi phục tăngtrưởng kinh tế và lòng tin người tiêu dùng vẫn ở mức thấp.Cuối cùng, cuộc Đại Khủng Hoảng kéo dài bất chấp một loạt các biện pháp mới nhằm giảm nhẹ thiệt hại cho người dân, cụ thể là cung cấp thêm việc làm mới, hỗ trợ hay bảo vệ các khoản thế chấp Mãi đến đầu Chiến tranh Thế giới thứ Hai, khi chính phủ Mỹ

áp dụng lý thuyết kinh tế học Keynes với trọng tâm chính là nêu bật vai trò tăng trưởng tiền lương (để tăng tổng cầu) và vai trò của nhà nước trong việc quản lý nền kinh tế, nền kinh tế mới hồi phục.Sản lượng sản xuất tăng gấp đôi trong chiến tranh, tình trạng thất nghiệp biến mất khi phụ nữ và người da đen được kêu gọi tham gia vào lực lượng lao động thay cho hàng triệu người đã tham gia vào quân ngũ.Vào lúc đỉnh cao, chính phủ

Mỹ đã vay nợ một nửa tiền cần thiết để có tiền chi trả cho chiến tranh

1.3 Bài học cho ngày nay:

Người Mỹ lâu nay vốn không quen với suy thoái kinh tế, đặc biệt là không hề thoải

mái chút nào với việc phải tiêu dùng ít đi Trong 25 năm qua, nền kinh tế lớn nhất thế giới này đã phải trải qua hai lần suy thoái đó là thời kỳ 90-91 và năm 2001 Có ba bài học

mà các nhà hoạch định chính sách nên rút ra và áp dụng để giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay:

►Bài học thứ nhất là thị trường tài chính, ngân hàng và nền kinh tế các nước có liên hệ mật thiết, vì thế những vấn đề còn tồn tại trong lĩnh vực này sẽ ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực khác

►Bài học thứ hai là các chính phủ nên can thiệp nhanh chóng và chủ động khi kinh

tế khủng khoảng Việc chính phủ Mỹ và các ngân hàng trung ương chậm chạp can thiệp những năm 1930 khiến cuộc khủng hoảng ngày một tệ hại

►Thứ ba, có nguy cơ khoảng trống về chính sách giữa hai nhiệm kỳ tổng thống Năm 1933, khủng hoảng ngành ngân hàng Mỹ diễn biến xấu hơn trong khoảng thời gian

5 tháng giữa khoảng thời gian cuộc bầu cử hoàn thành và tổng thống mới nhận chức

Mỗi cuộc khủng hoảng qua đi, người ta sẽ nghĩ nó đã kết thúc nhưng không phải Cho dù nền kinh tế được phục hồi hay bước sang giai đoạn mới, đó chỉ là sự phục hồi củanhững con số đánh giá về tốc độ tăng trưởng, tỷ giá hối đoái hay thu nhập của nền kinh tế… còn hậu quả đã, đang, và vẫn âm thầm ảnh hưởng tới mọi mặt của đời sống kinh tế - văn hoá – xã hội của các quốc gia có liên quan thật khó thống kê, sẽ có thể là sự lu mờ hay biến mất của những nhân tố kinh tế để chuyển giao sang một hình thái khác phù hợp hơn Dù biết khủng hoảng đem lại những tác hại khủng khiêp ở mức độ khác nhau, nhưng ở mọi nền kinh tế vẫn diễn ra khủng hoảng mặc cho rất nhiều nỗ lực kiềm chế của con người… đó là 1 giai đoạn trong chu kỳ kinh tế.

II/ KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Ở

MỸ NĂM 2008:

2.1 Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng:

Yếu tố thứ nhất bắt đầu từ năm 2001, nhất là sau vụ khủng bố 11-9.cuộc khủng

hoảng tài chính hiện nay cũng bắt đầu từ đây Đó là thời điểm mà FED đã bơm tiền vào nền kinh tế của Mỹ và giảm dần lãi suất cơ bản từ mức 3,5% năm hồi tháng 8-2001 xuống còn 1% vào giữa năm 2003

Theo mạng tin tài chính Bloomberg, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ cung cấp thêm cho hệ thống tài chính trong nước 150 tỷ USD tiền mặt, như một chiếc phao nhằm đảo bảo duy trì dòng tín dụng đủ để kinh tế tăng trưởng Chủ tịch FED, B en Bernanke, cũng cho biết nếu hệ thống tài chính còn có nhu cầu, FED sẽ tiếp tục cung ứng tiền.Giải pháp nới lỏng tiền tệ nhìn chung đã giúp cho việc vay tiền ngân hàng dễ dàng hơn và hạ thấp chi phí trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế nhưng đồng thời nó cũng làm đồng tiền bị mất giá và dẫn tới lạm phát

Yếu tố thứ hai là những khoản vay lãi suất thấp kích thích việc mua nhà Vào thời

điểm 2006-2007, các ngân hàng thương mại và đầu tư đã tạo nới lỏng việc cho vay mua nhà dành cho những đối tượng vay ít tin cậy FED đã không kiểm soát những thực tế giống như “con dao hai lưỡi” này Kết quả là bất kỳ ai cũng có thể vay tiền mua nhà, cho

dù họ ít có khả năng và thậm chí không có khả năng trả nợ

Lãi suất thấp khiến nhiều người đổ xô mua nhà đã thổi lên “bong bóng” địa ốc Giá nhà lên cao khiến các ngân hàng cảm thấy an toàn để đem tiền cho những người không cókhả năng trả nợ vay bởi các ngân hàng cho rằng, nếu những người vay không trả nợ được, họ sẽ tịch thu nhà với giá trị đã được đẩy lên cao hơn Mọi việc cứ suôn sẻ như vậychừng nào giá nhà vẫn tăng, nhưng một khi giá nhà lên đến đỉnh điểm và bắt đầu giảm, các điều kiện cho vay bị thắt chặt, khi đó các ngân hàng bỗng thấy họ đang sở hữu nhữngngôi nhà mà giá trị của nó không đủ bù đắp giá trị của các khoản vay Người Mỹ tích cực

đi vay mua nhà ở cho dù lãi suất các khoản vay đã được đẩy lên rất cao vào những năm

2004–2005 Khi tình hình kinh tế khó khăn, giá nhà hạ mạnh Từ cuối năm 2005, bong bóng nhà ở bắt đầu xẹp hơi.

Năm 2007, sự điều chỉnh của thị trường nhà ở kéo dài hơn và ảnh hưởng tiêu cực cũng lớn hơn so với dự tính hồi cuối năm 2005 đầu 2006 Các cá nhân gặp khó khăn trong việc trả nợ Nhiều tổ chức tín dụng cho vay mua nhà gặp khó khăn vì không thu hồiđược nợ

▪ Khi nền kinh tế hoạt động không hiệu quả, lãi suất tăng tạo nên gánh nặng trả nợ với những người thu nhập thấp, thất nghiệp gia tăng thì rủi ro cho vay nợ dưới chuẩn bị ảnh hưởng nhanh nhất Không trả được nợ, hàng loạt người mua nhà bị xiết nợ và phát mại tài sản Cleveland (Ohio) là thành phố đầu tiên châm ngòi cho cuộc khủng hoảng lan rộng ra toàn nước Mỹ và thế giới Theo số liệu thống kê, khoảng 1/10 số nhà tại

Cleveland bị thu hồi để phát mại Những người nhập cư với giấc mơ mua nhà lại trở về tay trắng Giá nhà tại Mỹ giảm thảm hại trong Qúy 3 năm 2007, mức tồi tệ nhất từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 1930

▪ Một số tổ chức tín dụng của Mỹ như New Century Financial Corporation phải tuyên bố phá sản Một số khác thì rơi vào tình trạng cổ phiếu của mình mất giá mạnh nhưCountrywide Financial Corporation Nhiều người gửi tiền ở các tổ chức tín dụng này đã

lo sợ và đến rút tiền khiến cho các tổ chức đó càng thêm khó khăn Nguy cơ khan hiếm tín dụng hình thành

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã tiến hành các biện pháp nhằm tăng mức độ thanh khoản của thị trường tín dụng chẳng hạn như thực hiện nghiệp vụ thị trường mở mua vào các loại công trái Mỹ, trái phiếu cơ quan chính phủ Mỹ và trái phiếu cơ quan chính phủ

Mỹ đảm bảo theo tín dụng nhà ở Bắt đầu từ ngày 18/09/2007, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tiến hành giảm lãi suất cho vay qua đêm liên ngân hàng để cứu thị trường, tổng mức cắt giảm cho đến nay là 3%, mức lãi suất hiện nay là 2,25%

Yếu tố thứ ba chính là câu trả lời cho câu hỏi vì sao cả một hệ thống tài chính hùng

mạnh bị điêu đứng khi mà những loại nợ tín dụng địa ốc (được hình thành do việc cho vay tiền mua nhà) trên thị trường tài chính Mỹ chỉ khoảng 500 tỉ USD - một con số nhỏ

so với năng lực của thị trường?

Để trả lời câu hỏi trên, nhiều chuyên gia kinh tế phân tích: Trước hết phải bắt đầu giải thích từ phép đòn bẩy trong kinh doanh Khi làm ăn có lời, ai cũng có thể nghĩ đến việc vay thêm tiền để phát triển hoạt động Người ta gọi đó là tác dụng đòn bẩy nhờ tiền

đi vay Nhưng khi đi vay thì phải có gì đó làm vật đảm bảo Trong hệ thống tài chính Mỹ,vật đảm bảo này nhiều khi là một gói nợ hay một tờ giấy nợ quy định một tài sản sẽ trở thành lưu hoạt, thành tiền mặt, khi đến kỳ đáo hạn

Tưởng tượng rằng gói nợ ấy là một “cái kén” có nhiều lớp, bên trong chứa nhiều loại nợ tín dụng địa ốc Công ty tài trợ địa ốc đã lấy tiền hoa hồng của khách sau khi nắm lấy tờ giấy nợ, họ bán giấy nợ ấy cho một tổ hợp tài chính khác Tổ hợp này gom các giấy

nợ đó thành gói như một cái kén, bên trong có đủ loại xấu tốt, và dùng đó làm tài sản cầm

thế để vay thêm tiền tiếp tục kinh doanh trong lĩnh vực khác Các ngân hàng và tổ hợp đầu tư tài chính đã trao đổi những “kén thối” ấy trong những quan hệ chằng chịt như tơ

vò mà không thể biết đích xác bên trong xấu, tốt ra sao Các bản quyết toán của ngân hàng khi đó xuất hiện đầy những khoản cầm cố, được khoanh bằng những hình thức rất phức tạp khiến cho việc đánh giá các nguy cơ trở nên vô cùng khó khăn Các công ty chuyên về định giá tài sản cũng không rõ và lại định giá theo kiểu lạc quan

Khi giá nhà lên đến đỉnh điểm, các khoản vay chậm lại và giá nhà bắt đầu hạ

“Bong bóng” nhà nổ vào những tháng cuối năm 2007 và ngân hàng với những khoản cầm

cố lớn buộc phải công bố báo cáo về những khoản thất thu khổng lồ

Sau khi thấy rõ giá trị thực của tài sản mình nắm giữ, không còn ai muốn ôm lấy những “kén thối” ấy nữa Khủng hoảng tín dụng địa ốc dẫn tới khủng hoảng của thị trường vay nợ là thị trường trái phiếu Kết quả, những ngân hàng hay cơ sở tài chính không có thanh khoản rơi vào hoàn cảnh gọi là vỡ nợ kỹ thuật - có tài sản mà chưa thể chuyển ra hiện kim vì là nợ chưa đáo hạn Cộng thêm tâm lý dân chúng hốt hoảng vì sợ ngân hàng vỡ nợ thì tiền ký thác của mình bị mất nên kéo nhau rút tiền, dẫn tới ngân hàng

bị phá sản như trường hợp của Bear Strams - một ngân hàng vào loại bậc nhất của thị trường tài chính Mỹ

Chính sách nới lỏng tiền tệ của FED, bắt đầu từ cuối năm ngoái để tránh suy giảm kinh tế, nay lại gây ra lạm phát chứ không giúp nền kinh tế Mỹ phục hồi Giá dầu, lương thực và vàng tăng lên đến mức cao nhất trong lịch sử và đồng USD cũng mất giá đến mức chưa từng có Nhiều nhà phân tích đánh giá, nếu cứ tiếp tục đẩy mạnh chính sách nới lỏng tiền tệ sẽ khó có thể ngăn chặn được nguy cơ sụp đổ

Qua những bài nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng kinh tế ở

Mỹ, còn quá sớm để rút ra bài học từ những chính sách này thì chúng

ta có thể nêu lên những câu hỏi mà cuộc khủng hoảng này đã cho thấy:

Thứ nhất, cuộc khủng hoảng này xảy ra do sự mất niềm tin vào những công ty xếp

hạng tín nhiệm Điều này là do một số lượng lớn các khoản nợ được họ đánh giá cao thực

tế đã chứng minh điều ngược lại: đó là những khoản nợ này mang tính rủi ro cao và không có khả năng chi trả Hoàn toàn có lý khi tranh luận rằng liệu có phải những thiếu sót của các công ty xếp hạng tín nhiệm này bắt nguồn từ một phân tích yếu kém do nhữngcông cụ phân tích mới phức tạp Hoặc những cuộc xung đột do những người phát hành trái phiếu đã "đi đêm" để đánh giá mức tín nhiệm của họ cao hơn Và mức tín nhiệm cao nhất hoàn toàn có thể "mua bán"

Thứ hai, những người làm luật nên chú ý tới vấn đề khủng hoảng như thế nào

trong những tổ chức phi tài chính? Các ngân hàng có thể chấp nhận với sự xem xét chặt chẽ hơn về sự đổ vỡ của hệ thống tài chính Mỹ để đổi lại việc được tiếp cận với hệ thống chi trả và cho vay có chiết khấu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ

Vấn đề lần này không phải là chuyện các ngân hàng thiếu vốn hay không thể tự tìm nguồn tài chính cho mình Vấn đề là ở chính khả năng thanh toán của một loạt các tổ chức tài chính phi ngân hàng

Điều này là do những lo ngại liên quan đến nền tảng kinh tế của những tổ chức này

và do việc các nhà đầu tư đổ xô đi bán trái phiếu khi họ cảm thấy mất niềm tin vào những

tổ chức tài chính này để cứu lấy khoản đầu tư của mình, chuyển chúng vào những khoản đầu tư có tính thanh khoản cao hơn

Các ngân hàng trung ương tìm cách tăng lòng tin của nhà đầu tư bằng cách cho các

ngân hàng vay, hoặc giảm chi phí vay Điều này thực ra cũng chỉ như “gió vào nhà trống”

mà thôi ("pushing on a string") Liệu việc bắt các ngân hàng phải trở thành những thực thể tài chính công trong khoảng thời gian khủng hoảng có phải là một giải pháp khôn ngoan hay không? Hay liệu có cần cho vay thêm hay tăng thêm các quy định áp đặt lên các tổ chức tài chính phi ngân hàng hay không?

Thứ ba, vai trò của những nhà cầm quyền trong việc ủng hộ luồng tín dụng đối

với lĩnh vực nhà ở là gì? Sự sụp đổ của các quỹ tín dụng và tiết kiệm vào những năm

1990 là bài học xương máu cho việc cho phép sử dụng BĐS để bảo lãnh cho quyền sở hữu cổ phiếu

Các tổ chức tài chính ngân hàng được phép bảo lãnh phát hành - họ lại đi vay ngắn hạn và sau đó đưa ra các khoản thế chấp nhà cố định dài hạn cho các nhà đầu tư Hiện tại,

cả một hệ thống tài chính đang phải phụ thuộc vào việc chứng khoán hóa các doanh nghiệp, thế chấp có lãi suất có thể điều chỉnh được và những tổ chức tài chính phi ngân hàng không được đảm bảo đã phá sản

Đó là những nhóm nguyên nhân cơ bản và bao quát của cuộc khủng hoảng tài chính

Mỹ giai đoạn này Chúng ta có thể xâu chuỗi chặng đường của cuộc khủng hoảng từ khi

nó bắt đầu đến thời điểm này trong phần diễn biến cuộc khủng hoảng:

2.2 Diễn biến cuộc khủng hoảng tài chính- ngân hàng Mỹ 2008:

Hệ thống tài chính ngân hàng của Mỹ cuối năm 2007 và năm 2008 đột nhiên lâm vào một trong những cuộc khủng hoảng chưa từng có Hàng trăm tỷ USD đã tiêu tan Sự lây lan vẫn chưa chấm dứt, hậu quả vẫn chưa lường hết

● Tháng 6/2007: Hai quỹ phòng hộ (hedge fund - một loại quỹ có tính đại chúng thấp và không bị quản chế quá chặt) của Bear Stearns - ngân hàng đầu tư lớn thứ 5 của

Mỹ - quỵ ngã sau khi đánh cược vào các chứng khoán được đảm bảo bằng các khoản cho vay bất động sản dưới chuẩn ở Mỹ

● Tháng 7 - Tháng 9/2007: Ngân hàng IKB của Đức trở thành ngân hàng đầu tiên tại châu Âu chịu ảnh hưởng bởi những khoản đầu tư xấu trên thị trường cho vay dưới chuẩn ở Mỹ Trong khi đó, Ngân hàng SachsenLB của Đức phải nhận sự cứu trợ từ chínhphủ.

● Ngày 14/9/2007: Lần đầu tiên trong hơn 1 thế kỷ, khách hàng ùn ùn kéo đến bủa vây để đòi rút tiền ở một ngân hàng lớn tại Anh - Ngân hàng cho vay thế chấp Northern Rock - ngân hàng lớn thứ 5 tại Anh

● Ngày 15/10/2007: Citigroup - Tập đoàn ngân hàng hàng đầu nước Mỹ - công bố lợi nhuận Quý 3 bất ngờ giảm 57% do các khoản thua lỗ và trích lập dự phòng lên tới 6,5

tỷ USD Giám đốc điều hành Citigroup Charles Prince từ chức vào ngày 4/11

● Ngày 17/12/2007: Cuộc khủng hoảng tín dụng đã lan sang châu Úc với nạn nhân

là Tập đoàn Centro Properties, một chủ sở hữu của các phố buôn bán lớn ở Mỹ tại Úc saukhi tập đoàn này đưa ra cảnh báo lợi nhuận giảm Cổ phiếu Centro Properties đã tụt giá 70% tại các giao dịch ở Sydney

Ngày 11/1/2008: Bank of America - ngân hàng lớn nhất nước Mỹ về tiền gửi và vốnhoá thị trường - đã bỏ ra 4 tỉ USD để mua lại Countrywide Financial sau khi ngân hàng cho vay thế chấp địa ốc này thông báo phá sản do các khoản cho vay khó đòi quá lớn

● 30/1/2008: Ngân hàng lớn nhất Thuỵ Sĩ UBS công bố trích lập dự phòng 4 tỷ USD, nâng tổng số tiền trích lập dự phòng lên 18,4 tỷ USD do những thất thoát quan đến cuộc khủng hoảng cho vay cầm cố

● 17/2/2008: Anh quốc hữu hóa Ngân hàng Northern Rock

●28/2/2008: Ngân hàng DZ Bank của Đức được đưa vào danh sách các nạn nhân của cuộc khủng hoảng cho vay dưới chuẩn với tổng giá trị tài sản mất giá là 1,36 tỷ euro

● 16-17/3/2008: Bear Stearns được bán cho Ngân hàng Đầu tư Mỹ JP Morgan Chase với giá 2 đôla một cổ phiếu

● 29/4/2008: Deutsche Bank lần đầu tiên trong năm năm công bố một khoản thua lỗtrước thuế sau khi buộc phải trích lập dự phòng 4,2 tỷ USD cho các khoản nợ xấu và các chứng khoán được đảm bảo bởi các khoản thế thấp bất động sản

● 11/7/2008: Chính quyền liên bang Mỹ đoạt quyền kiểm soát Ngân hàng IndyMac Bancorp Đây là một trong những vụ đóng cửa ngân hàng lớn nhất từ trước tới nay sau khi những người gửi tiền đã rút ra hơn 1,3 tỷ USD trong vòng 11 ngày

● 31/7/2008: Deutsche Bank công bố khoản trích lập dự phòng tiếp theo là 3,6 tỷ USD, nâng tổng số tiền ngân hàng này mất lên 11 tỷ USD Deutsche Bank trở thành một trong 10 nạn nhân lớn nhất của cuộc khủng hoảng tín dụng toàn cầu

● 7/9/2008: Cục Dự trữ Liên bang (Fed) và Bộ Tài chính Mỹ đoạt quyền kiểm soát hai tập đoàn chuyên cho vay thế chấp Fannie Mae và Freddie Mac nhằm hỗ trợ thị trườngnhà đất Mỹ.

● 11/9/2008: Lehman Brothers tuyên bố đang nỗ lực tìm kiếm đối tác để bán lại chính mình Cổ phiếu của ngân hàng đầu tư này tụt giảm 45%

● 14/9/208: Bank of America cho biết sẽ mua Merrill Lynch với giá 29 USD/cp saukhi từ chối đề nghị mua lại của Lehman Brothers

● 15/9/2008: Đây là ngày tồi tệ nhất tại Phố Wall kể từ khi thị trường này mở cửa trở lại sau vụ khủng bố 2 toà tháp đôi tại Mỹ vào Tháng 9 năm 2001 Lehman Brothers sụp đổ đánh dấu vụ phá sản lớn nhất tại Mỹ; Merrill Lynch bị Bank of America Corp thâu tóm; American International Group - tập đoàn bảo hiểm lớn nhất thế giới mất khả năng thanh toán do những khoản thua lỗ liên quan tới nợ cầm cố

● 16/9/2008: Ngân hàng trung ương các nước trên thế giới đã đổ hàng tỉ USD vào các thị trường tiền tệ với nỗ lực hạ nhiệt tình trạng căng thẳng và ngăn chặn sự đóng băngcủa hệ thống tài chính toàn cầu Cổ phiếu AIG giảm gần một nửa Fed công bố kế hoạch bơm 85 tỷ USD vào AIG và nắm giữ 80% cổ phần Ngân hàng Barclays của Anh mua lại một phần tài sản tại Bắc Mỹ của Lehman với trị giá 1,75 tỷ USD

● 17/9/2008: Cổ phiếu của Goldman Sachs và Morgan Stanley giảm mạnh; Tập đoàn Lloyds TSB của Anh mua lại đối thủ HBOS; Uỷ ban Chứng khoán Mỹ kiềm chế tình trạng bán khống

● 19/9/2008: Các thị trường chứng khoán thế giới tăng vọt sau khi Mỹ công bố kế hoạch mua lại tài sản của các tập đoàn tài chính đang gặp khó khăn, giúp làm thanh sạch

hệ thống tài chính

● 20-21/9/2008: Công bố các chi tiết bản kế hoạch giải cứu 700 tỷ USD Hai ngân hàng Goldman Sachs và Morgan Stanley được chuyển đổi thành tập đoàn ngân hàng đa năng, đánh dấu sự kết thúc mô hình ngân hàng đầu tư tại Phố Wall

● 22/9/2008: Tập đoàn Nomura Holdings của Nhật trả 525 triệu USD để thâu tóm hoạt động của Lehman tại châu Á Sau đó, Nomura cũng mua lại Lehman tại châu Âu và Trung Đông Mitsubishi UFJ Financial đồng ý mua 20% cổ phần Morgan Stanley

● 23/9/2008: Warren Buffett trả 5 tỷ USD mua 9% cổ phần Goldman Sachs; Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI) điều tra Fannie, Freddie, AIG và Lehman vì nghi ngờ có sự gian lận trong cuộc khủng hoảng tài chính tại Mỹ

● 25/9/2008: Washington Mutual Inc (WaMu), một trong những ngân hàng lớn nhất Mỹ đã sụp đổ cũng do đã đánh cược rất lớn vào thị trường cho vay thế chấp Cơ quan Bảo hiểm tiền gửi liên bang Mỹ (FDIC) đã đoạt quyền kiểm soát WaMu và sau đó bán các tài sản của ngân hàng tiết kiệm lớn nhất Mỹ cho JPMorgan Chase & Co với giá

1,9 tỷ USD Với 307 tỷ USD tổng tài sản, WaMu đã trở thành ngân hàng bị phá sản lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Trong khi đó tại Washington D.C., các thành viên chủ chốt trong quốc hội đã đồng

ý về những điều khoản chính trong kế hoạch giải cứu 700 tỷ USD

● 2008: Hạ viện bất ngờ không thông qua kế hoạch giải cứu thị trường tài chính

Mỹ Phản ứng ngay lập tức với quyết định trên, chỉ số công nghiệp Dow Jones tụt giảm gần 780 điểm - mức giảm trong một ngày mạnh nhất từ trước tới nay

● 1/10/2008: Thượng viện Mỹ thông qua bản kế hoạch giải cứu 700 tỷ USD (tỷ lệ 74-25) với một số điểm đã được thay đổi, bao gồm: gia hạn đạo luật cắt giảm thuế thu nhập cho doanh nghiệp và cá nhân (tính sẽ làm ngân sách thất thu 149 tỷ USD); tăng hạn mức bảo hiểm tiền gửi tại Cơ quan Bảo hiểm tiền gửi Liên bang từ 100.000 USD lên 250.000 USD

● 3/10/2008: Sau 3 giờ thảo luận và thuyết phục nhau, Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu lần thứ hai và thông qua dự luật giải cứu với tỷ lệ phiếu 262-171 Không đầy 2 giờ sau đó, Tổng thống Mỹ đặt bút ký để chính thức chuyển kế hoạch thành đạo luật

● Ngày 4/10/2008: Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã triệu tập cuộc họp thượng đỉnh khẩn cấp với lãnh đạo 4 nước lớn nhất trong Liên minh Châu Âu là Anh, Pháp, Đức

và Ý Phiên họp kết thúc với tuyên bố hợp tác xử lý khủng hoảng, nhưng không thống nhất được một gói giải pháp tổng thể theo mô hình của Mỹ

● Ngày 5/10/2008: Mặc dù Thủ tướng Đức Angela Merkel đã chỉ trích quyết định của Ireland tuần trước về bảo hiểm toàn bộ các tài khoản ngân hàng tại Ireland, ngày Chủnhật 5/10 Bộ trưởng Tài chính Đức đã thông báo tất cả các tài khoản tiền gửi ngân hàng tại Đức sẽ được bảo hiểm không có giới hạn

● Ngày 6/10/2008: Trong đêm Chủ nhật 5/10, ngân hàng BNP Paribas SA của Phápgửi email thông báo đã thỏa thuận chi 14,5 tỷ Euro (tương đương 19,8 tỷ USD) để mua lại ngân hàng Fortis, trong đó có 9 tỷ Euro bằng cổ phiếu và 5,5 tỷ Euro bằng tiền

mặt BNP sẽ sở hữu 75% Fortis tại Bỉ, 67% Fortis tại Luxembourg, và toàn bộ mảng bảo hiểm của Fortis tại Bỉ

● Ngày 8/10/2008: Trong một nỗ lực phối hợp chưa từng có tiền lệ, Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và 4 ngân hàng trung ương các nước khác đã đồng loạt cắt giảm lãi suất nhằm giảm ảnh hưởng nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất kể từ cuộc Đại suy thoái năm 1930

● Ngày 10/10/2008: Tập đoàn bảo hiểm có lịch sử hoạt động 98 năm tại Nhật là Yamato Life Insurance Co chính thức đệ đơn xin được bảo hộ phá sản do các khoản nợ

đã vượt tài sàn 11,5 tỷ yen (tương đương 116 triệu USD) Đây được coi là mốc đánh dấu cuộc khủng hoảng đã lan sang châu Á

● Ngày 13/10/2008: Giải Nobel Kinh tế 2008 được công bố thuộc về Giáo sư Paul Krugman Ngoài thành tích xây dựng mô hình ứng dụng thương mại toàn cầu, ông cũng

là người chỉ trích kịch liệt Chính phủ của Tổng thống Bush, và là người vạch ra những hiểm họa của tự do thị trường thiếu sự giám sát của Chính phủ

● Ngày 14/10/1008: Chính phủ Mỹ công bố dành 250 tỉ USD trong gói giải cứu

700 tỉ USD để rót vào các ngân hàng lớn, đổi lại sẽ nhận được cổ phiếu ưu đãi của các ngân hàng này Đây là bước thay đổi lớn trong chiến lược giải cứu, vì trong kế hoạch banđầu, Chính phủ vẫn hướng đến giải pháp mua lại nợ xấu ngân hàng, không mua cổ phần

Danh sách các tổ chức tài chính bị phá sản hoặc phải sáp nhập

trong cuộc khủng hoảng Mĩ

1 Lehman Brothers

Tổng tài sản: 639 tỷ đôla

15/09/2008: nộp đơn phá sản theo chương 1 Luật Phá sản Mỹ

Là vụ phá sản lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ

2 Merrill Lynch

Tổng tài sản: 1,02 nghìn tỷ đôla

Số lượng nhân viên:

60.000 ngườiXếp thứ 32 trong danh sách Global 2000 (các công ty lớn nhất thế giới)

Thua lỗ quý IV/2007: 9,83 tỷ đô

Thua lỗ ròng quý I/2008: 1,97 tỷ đôla

mất giá tài sản (2007): 16,7 tỷ đôla

Bán cho ngân hàng Mỹ (BoA) với giá 50 tỷ đôla

Tổng tài sản: 1,05 nghìn tỷ đôlaTổng vốn góp ổ phần 78,09 tỷ đôla

Số lượng nhân viên:

116.000 ngườiXếp thứ 6 trong danh sách Global 2000 (các công ty lớn nhất thế giới)

Cổ phiếu mất giá 60% vào ngày 16/09/2008Thua lỗ 6 tháng đầu năm 2008:

13,2 tỷ đôla

16/09/2008: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cấp tín dụng 80 tỷ tương đương 79,9 % cổ phần

01/07/2008: Bán cho ngân hàng Mỹ với giá 4,1

tỷ đôla

20% tổng thế chấp của

Mỹ, tương đương 3,5 GDP

Tổ chức tiết kiệm và cho vay lớn thứ 3, đồng thời là ngân hàng

có tốc độ phát triển nhanh nhất trong lịch

sử nước Mỹ

(2007): 1 tỷ đôla

5 Bear Stearns

Tổng tài sản: 350,4 tỷ đôla

Thiệt haiij quý IV/2007: 859 triệu đôlaMất giá tài sản (2007): 1,9 tỷ đôla

30/05/2008: Bán cho JP Morgan Chase với giá 1,1

tỷ đôla

6 IndyMac

Tổng tài sản: 32 tỷ đô

Là tổ chức cho vay và gửi tiết kiệm lớn nhất

ở Los Angeles Đồng thời là tổ chức thế chấp lớn thứ 7 ở Hoa Kỳ

Tiền gửi khách hàng: 19 tỷ đôChi phí 8,9 tỷ đô cho bảo hiểm tiềngửi

Chi phí 541 triệu

đô cho các khoản tiền gửi vượt mứcbảo hiểm

11/07/2008: Tập đoàn Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang Mỹ FDIC tiếp quản

7 Freddie Mac

Tổng tài sản: 794,4 tỷ đôla

là công ty tài chính lớnthứ 2 về thế chấp tại Mỹ

Thua lỗ (2007):

4,6 tỷ đôlaThua llox quý II/

2008: 821 triệu đôla

07/09/2008: FED kí hợp đồng bỏ ra 1 tỷ đô hỗ trợ cho Freddie Mac, đổi lại giành quyền kiểm soát các cổ phiếu ưu đãi đặc biệt của công ty này

8 Fannie Mae Tổng tài sản: 882,5 tỷ

đôlaTổng vốn góp cổ phần:

44 tỷ đôla

Là tổ chức hàng đầu trong thị trường thế chấp dưới chuẩn của

Thua lỗ (2007): 2

tỷ đôlaThua lỗ quý II/2008: 2,3 tỷ đôla

07/09/2008: cùng với Freddie Mac bị FED tiếp quản

9 New Century Financial

Corp

Tổng thu nhập (năm 2006): 417 triệu đôlaGiá bán trên thị trường: 1,75 tỷ đôla

Số lượng ngân viên:

7.200 người

Là tập đoàn cho vay dưới chuẩn lớn nhất của Mỹ

Cổ phiếu mất 90% giá trị (tháng03/2007)

Giá trị thị trường giảm xuống còn

55 triệu đôla

Nộp đơn phá sản theo chương 11 Luật Phá sản Mỹ

10 Ameri Bank Tổng tài sản: 115 triệu

đôla

Tiền gửi khách hàng: 102 triệu đôla

Chi phí 42 triệu đôla cho quỹ bảo hiểm tiền gửi

19/09/2008: Tập đoàn Bảo hiểm Tiền gửi Liên Bang Mỹ FDIC tiếp quản

11 Washington Mututal Inc

Tổng tài sản: 307 tỷ đôla

Washington Mutual là ngân hàng tiết kiệm lớn nhất Mỹ

Thua lỗ 53 tỷ đôla để từ tháng 6

và 17 tỷ đôla trong 2 tuần gần đây

26/09/2008: Chính phủ tiếp quản và sau đó bán lại cho JP Morgan Chase

& Co với giá 1,9 tỷ đôla

12 Wachovia

Là ngân hàng lớn thứ

6 ở MỹTổng tài sản: 327,9 tỷ đôla

Giá cổ phiếu của Wachovia đã sụt giảm tới 81,6%, còn 1,84 USD/ cổphiếu

Thua lỗ 9,7 tỷ đôla trong nửa đầu năm nay

30/09/2008: bị bán lại hco Citi Group với giá 2,16 tỷ đôla

và buộc phải chấm dứt hoạt động sau 85 năm tồn tại

- Cuộc khủng hoảng bất động sản nhanh chóng làm suy yếu hệ thống tài chính - ngân hàng Mỹ và lan rộng ra toàn thế giới.Sự sụt giá trên thị trường bất động sản và các khoản đầu tư tài chính – bất động sản nhanh chóng làm hao hụt nguồn vốn và hạ thấp chỉ số tín dụng của các tập đoàn tài chính – ngân hàng