Chương 1: Xử lý nước và chất thải trong chế biến thủy sản

➢ Chương 5: Tổng quan về phụ phẩm trong CBTSfish oil và dầu diesel sinh học biodiesel dưỡng neutraceuticals, enzyme, chất chống ôxy hóa antioxidant và chất màu pigment Chất thải... Chất

TS Nguyễn Phúc Cẩm Tú

Bộ môn: Sinh học và Quản lý Nguồn lợi Thủy sản

Email: npctu.kts@gmail.com

Thông tin chung về môn học

➢ Tên môn học: Xử lý nước và chất thải trong

Nước và nước thải

➢ Chương 5: Tổng quan về phụ phẩm trong CBTS

(fish oil) và dầu diesel sinh học (biodiesel)

dưỡng (neutraceuticals), enzyme, chất chống ôxy hóa (antioxidant) và chất màu (pigment)

Chất thải

Chất thải CBTS

5) Thức ăn chăn nuôi (fish meal) và protein cá

cô đặc (fish protein concentrate) và cá thủy phân (fish hydrolysate)

6) Dầu cá (fish oil) và dầu diesel sinh học

(biodiesel)

7) Collagen và gelatin

8) Chitin và chitosan

9) Dược phẩm dinh dưỡng (neutraceuticals),

hương liệu (flavour) và enzyme

10) Chất chống ôxy hóa (antioxidant) và chất

Tài liệu tham khảo

Seafood Processing

By-Products

Edited by

Se-Kwon Kim

Tài liệu tham khảo

Maximising the value of

marine by-products

Edited by

Fereidoon Shahidi

Chương 1:

Giới thiệu

- Nguồn cung cấp nước sạch cho CBTS: nước từ nhàmáy cấp nước, khai thác từ các nguồn thiên nhiên:nước mặt, nước ngầm và nước biển.

1 Tổng quan

b) Nước ngầm: khai thác từ các tầng chứa nước dưới

đất Chất lượng nước phụ thuộc vào địa tầng

ươn) và biến đổi

hóa học (ôxy hóa

khử)

a) Nhiệt độ:

- Do các chất bẩn trong nước tạo nên (sắt, mangan

→ nâu đỏ; mùn humic → vàng, đen; nước thải(công nghiệp, sinh hoạt) → đen

- Độ màu đo bằng Platin-Cobalt (Pt-Co)

2 Tính chất lý học của nước

c) Độ đục (Turbidity):

lửng (huyền phù), các hạt đất cát, các vi sinh vật,

- Mùi trong nước thường do các hợp chất hóa học(hợp chất hữu cơ, sản phẩm quá trình phânhủy,…): mùi đất, tanh, thối, mùi clor

khoáng hòa tan: mặn, ngọt, chát, đắng,…

e) Độ dẫn điện (Electrical Conductivity):

lượng chất hòa tan

khoáng hòa tan → độ mặn

mS/m = 10 μmhos/cm và 1 μS/cm = 1 μmho/cm

a) Độ pH: đặc trưng nồng độ ion H+ trong dung dịch

→ độ axít và độ kiềm

loại, khí hòa tan trong nước

→ ứng dụng biện pháp làm thoáng để khử

3 Tính chất hóa học của nước

➢ Phương pháp xác định pH

• Đo bằng giấy chỉ thị pH: giấy quỳ

• Đo bằng pH kế (đo điện thế)

Nguyên tắc: xác định hoạt độ (activity) của ion H+

bằng cách đo điện thế dùng điện cực chỉ thị(thủy tinh) và điện cực so sánh

Cảm biến nhiệt để

b) Độ kiềm (alkalinity)

bicarbonate, carbonate, hydroxide và anion củacác muối của các axít yếu

nước cấp/thải

➢ Phương pháp xác định độ kiềm

Độ kiềm phenolphtalein được xác

định bằng cách định phân với

thị màu phenolphtalein

Tại điểm kết thúc chuẩn độ dungdịch sẽ chuyển từ màu hồng sangkhông màu, ứng với pH dungdịch từ 8,3

➢ Phương pháp xác định độ kiềm (tt)

Độ kiềm tổng cộng được xác định bằng cách định

chất chỉ thị màu methyl da cam

Điểm kết thúc chuẩn độ khi dung dịch chuyểntừ màu vàng sang da cam, ứng với pH từ 4,3 – 4,5

Ảnh hưởng của pH lên nồng độ tương đối của CO2,

kết tủa ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm

- Độ cứng < 50 mg CaCO3/l: nước mềm

➢ Phương pháp xác định độ cứng

Độ cứng tổng cộng

Ở pH 10, Ca, Mg sẽ phản ứng tạo phức với muối

Natri Ethylenediaminetetraacetate (Na – EDTA)

với chỉ thị màu là Eriochrome Black T

Điểm kết thúc chuẩn độ dung dịch sẽ chuyển từmàu hồng sang màu xanh dương

EDTA

➢ Phương pháp xác định độ cứng (tt)

Độ cứng Ca

Trong môi trường pH 12, canxi sẽ phản ứng tạophức với dung dịch EDTA với sự có mặt của chấtchỉ thị màu murexide

Điểm kết thúc chuẩn độ khi dung dịch chuyển từmàu hồng sang màu tím

d) Các hợp chất chứa nitơ

nitrít và nitrát

các loại phân bón, gần các bãi chôn lấp rác,…

hưởng đến máu (methaemoglobinaemia)

mg/l (QCVN: 30 mg/l)

e) Các hợp chất chứa phốtpho

hữu cơ → tảo phát triển

thải sinh hoạt, công nghiệp, phân bón,…

trở quá trình xử lý nước

mg/l

QCVN 40:2011/BTNMT: 4-6 mg/l (nước thảicông nghiệp)

QCVN 11:2008/BTNMT: không qui định (nướcthải CBTS)

hàm lượng tương đối thấp (< 5 mg/L)

trong sử dụng giống như sắt

h) Hóa chất bảo vệ thực vật (pesticide)

Total coliformFaecal coliform (Coli phân)

Campylobacter

E coli Salmonella Giardia

4 Các chỉ tiêu vi sinh

Giới thiệu sơ lược về các thông số/chỉ tiêu chất thải

• Tổng hàm lượng rắn (total solid – TS)

• Tổng rắn lơ lửng (total suspended solid – TSS)

• Chất rắn có thể lắng (settleable solid)

• Nhu cầu ôxy sinh hóa (biochemical oxygen demand –BOD)

• Nhu cầu ôxy hóa học (chemical oxygen demand – COD)

Phương pháp phân tích các loại rắn

Phương pháp phân tích chất hữu cơ

5 Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải

Tổng dầu, mỡ động thực vật mg/l 10 20

Tổng coliform MPN/100 ml 3.000 5.000

QCVN 11 : 2008/BTNMT nước thải công nghiệp CBTS

Cột A thải vào các nguồn nước được dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt.

QCVN 40 : 2011/BTNMT nước thải công nghiệp

Thông số Đơn vị Giá trị C

Tổng phốt pho (tính theo P ) mg/l 4 6

Tổng Coliform MPN/100ml 3000 5000

Cột A thải vào các nguồn nước được dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt.

Cột B thải vào các nguồn nước không dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt.