- Dùng tính chất hai dây chắn giữa hai cung bằng nhau của một đường tròn.. Ta có:▪ AM POtính chất hai tiếp tuyến xuất phát từ 1 điểm nằm ngoài đường tròn ▪ AM MB góc nội tiếp chắn nửa
Trang 1Chủ đề 5: CHỨNG MINH HAI ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG
1 PHƯƠNG PHÁP CHỨNG MINH.
- Dựng mối quan hệ về góc: sole bằng nhau, đồng vị bằng nhau, trong cùng phía bù nhau,…
- Dựng mối quan hệ bắc cầu: cùng vuông góc hoặc song song với đường thứ ba
- Áp dụng định lý đảo của định lý Talet
- Áp dụng tính chất của các tứ giác đặt biệt, đường trung bình của tam giác
- Dùng tính chất hai dây chắn giữa hai cung bằng nhau của một đường tròn
2 CÁC VÍ DỤ.
Mức độ 1: Nhận biết
Câu 1. Cho hai đường tròn O , O có bán kính lần lượt là R, R (R R ) tiếp xúc ngoài với nhau
tại điểm A Qua A kẻ cát tuyến cắt hai đường tròn O , O lần lượt tại hai điểm M , N Chứng minh rằng: OM O N//
Lời giải
Ta có:
▪ OMA OAM ( do tam giác OAM cân)
▪ OAM O AN ( đối đỉnh)
▪ O AN O NA ( do tam giác O AN cân)
Vậy OMA O NA ( sole trong) nên OM O N//
Câu 2. Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn tâm O Gọi H là trực tâm tam giác và D là điểm đối
xứng của A qua O Chứng minh BH CD//
Lời giải
M
N
Trang 2Ta có:
▪ BH AC (do H là trực tâm của tam giác)
▪ DCAC (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)
//
BH CD
Câu 3. Cho tam giác ABC cân tại A Kẻ hai đường cao BE, CF của tam giác Chứng minh rằng:
//
EF BC
Lời giải
Xét tam giác BFC và CEB, có:
90 can chung
BC
nên hai tam giác bằng nhau
Vậy BF CE
BA CA EF BC// .
Mức độ 2: Thông hiểu
Câu 1. Cho đường tròn O R đường kính , AB, kẻ tiếp tuyến Ax và trên đó lấy điểm P sao cho
AP R Dựng tiếp tuyến PM(M là tiếp điểm) Chứng minh BM OP//
Lời giải
A
C B
D H
A
E F
Trang 3Ta có:
▪ AM PO(tính chất hai tiếp tuyến xuất phát từ 1 điểm nằm ngoài đường tròn)
▪ AM MB (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)
//
OP BM
(cùng vuông góc với đường AM)
Câu 2. Cho đường tròn O ngoại tiếp tam giác ABC Gọi E, F lần lượt là chân đường cao hạ từ C,
B của tam giác ABC Chứng minh EF d với // d là tiếp tuyến của đường tròn O tại A
Lời giải
Ta có: EFCB là tứ giác nội tiếp vì BEC BFC 90 (do BF, CE là đường cao)
▪ xACABC (cùng chắn cung AC )
▪ ABCAFE (góc trong bằng góc đối ngoài của tứ giác EFCB nội tiếp)
xACAFE (so le trong) nên Ax EF//
Câu 3. Cho đường tròn O , hai điểm C, D thuộc đường tròn, lấy B là trung điểm của cung nhỏ CD
Kẻ đường kính BA, trên tia BA lấy điểm S ngoài đường tròn, SC cắt đường tròn tại điểm thứ hai là M , DM cắt BA tại K, BM cắt AC tại H Chứng minh: HK CD//
M P
O
A
C E
F x
O
Trang 4Lời giải
Ta có: HMK HAK (cùng chắn hai cung bằng nhau BC , BD ) nên tứ giác HKAM nội tiếp
▪ HKM HAM (góc nội tiếp cùng chắn cung HM )
▪ HAM CAM CDM (góc nội tiếp cùng chắn cung CM )
(đồng vị) nên HK CD//
Mức độ 3: VDT
Câu 1. Cho tam giác ABC vuông tại A, lấy điểm D nằm giữa A, B Đường tròn đường kính BD cắt
BC tại E, các đường thẳng CD, AE lần lượt cắt đường tròn tại các điểm F, G Chứng minh: AC FG//
Lời giải
Ta có: CAD CED 90 nên tứ giác ADEC nội tiếp
▪ DFG DEG (góc nội tiếp cùng chắn cung DG )
▪ DEG DEA DCA (góc nội tiếp cùng chắn cung AD )
DFG DCA
(sole trong) nên FG AC//
C
B
D
H K
S
C
D
E
F G
Trang 5B) Trên nửa mặt phẳng bờ ABchứa nửa đường tròn kẻ tiếp tuyến Ax Tia BM cắt Ax tại I ,
tia phân giác góc IAM cắt nửa đường tròn tại E, cắt BM tại F , tia BE cắt K Chứng minh:
//
FK AI
Lời giải
Xét tam giác FAB có AM BF, BEAF nên K là trực tâm của tam giác
Ta có: (gt)
(cmt)
nên FK AI//
Câu 3. Cho tứ giác ABCD nội tiếp đường tròn O Gọi P là trung điểm cung nhỏ AB (phần không
chứ C, D) Hai dây PC, PD lần lượt cắt AB tại E, F Các dây AC, PD cắt nhau tại I Các dây BD, PC cắt nhau tại K Chứng minh CID CKD và IK AB//
Lời giải
Ta có: IDK ICK (cùng chắn hai cung bằng nhau AP , PB ) nên tứ giác CDKI nội tiếp
▪ 1 1
▪ PDC IKC (góc nội tiếp cùng chắn cung IC )
IKE KEB
(sole trong) nên AB IK//
Mức độ 4: VDC
I
K
F E
M
C
D
P
Trang 6Câu 1. Cho ba điểm A, B, C thẳng hàng theo thứ tự đó Một đường thẳng d qua A và vuông góc
AC Vẽ đường tròn đường kính BC và lấy điểm một điểm M bất kỳ, tia CM cắt d tại D, tia AM cắt đường tròn tại điểm thứ hai là N , tia DB cắt đường tròn tại điểm thứ hai là P Chứng minh: AD NP//
Lời giải
Ta có: DAB DMB 90 nên tứ giác ABMD nội tiếp
▪ BPN BMN (góc nội tiếp cùng chắn cung BN )
▪ BMN BDA (góc nội tiếp cùng chắn cung AB )
(so le trong) nên NP AD//
Câu 2. Cho đường tròn O Trên đó lấy điểm A cố định và kẻ tiếp tuyến Ax tại A Lấy M tùy ý trên
Ax, kẻ tiếp tuyến BM với đường tròn O Gọi I là trung điểm MA và K là giao điểm thứ hai của BI với đường tròn O Tia MK cắt O tại C Chứng minh: BC MA//
Lời giải
Ta có: IM2 IA2 IK IB nên IM IB
IK IM
Mà I chung nên hai tam giác IMK, MBK đồng dạng với nhau Suy ra IMK MBK
Ta lại có: MBKBCK (góc nội tiếp cùng chắn cung BK )
D
M N
P
A
B
C
M K I
O
Trang 7Câu 3. Cho đường tròn O và điểm M nằm ngoài đường tròn Từ M kẻ hai tiếp tuyến MA, MB đến
đường tròn, trên cung nhỏ AB lấy điểm C Từ C lần lượt hạ vuông góc lên MA, MB, AB
tại D, E, F Gọi H là giao điểm của AC, DF và G là giao điểm của BC, EF Chứng minh tứ giác CHFG nội tiếp và HG AB//
Lời giải
Ta có:
Tứ giác ADCF có ADCAFC 90 nên là tứ giác nội tiếp
Tứ giác BECF có BEC BFC 90 nên là tứ giác nội tiếp
HFC DAC ABC FCG và GFC EBC CAB 90 FCH
Do đó, HFG HCG 180 nên tứ giác HCGF nội tiếp đường tròn
Ta có: CHG CFG CBE CAB
Suy ra: HG AB// (do có CHG CAB ở vị trí sole trong)