Bài 2: TỔNG BA GÓC CỦA TAM GIÁC GÓC NGOÀI CỦA TAM GIÁCChú ý: Không cần phải vẽ đúng số đo các góc trong các bài tập cảu mục này.. Khi đó tổng ba góc của tam giác lớn hơn tổng hai góc tù
Trang 1Bài 2: TỔNG BA GÓC CỦA TAM GIÁC GÓC NGOÀI CỦA TAM GIÁC
Chú ý: Không cần phải vẽ đúng số đo các góc trong các bài tập cảu mục này.
Tổng ba góc trong tam giác bằng 1800
Hai góc nhọn phụ nhau trong tam giác vuông
Bài 1: Vẽ ABC Giả sử A=57 , B=63 Tính 0 0 C
Vậy ABC vuông tại A
Bài 3: Vẽ ABC Giả sử A=40 ,B=70 0 0 Chứng minh B=C
Lời giải
C
B A
C B
A
Trang 2A
C B
B
A
Trang 3Bài 6: Vẽ ABC Giả sử ABC=80 ,ACB=40 0 0 Hai tia phân giác kẻ từ đỉnh B và C cắt nhau tại I Tính IBC+ICB và tính BIC?
Xét IBC có: IBC ICB BIC 1800 (Định lí
tổng 3 góc của tam giác)
60 BIC180 BIC 1800 600 BIC 1200
Bài 7: Vẽ ABC Giả sử A=60 0 Hai tia phân giác kẻ từ đỉnh B và C cắt nhau tại I
1) So sánh IBC+ICB với ABC+ACB .
2) Tính BIC?
Lời giải
Vì BI là tia phân giác của ABC nên ta có:
2
ABC IBC
Vì CI là tia phân giác của ACB nên ta có:
2
ACB ICB
ABC ACB ABC ACB 1200
Xét IBC có: IBC ICB BIC 1800
I A
C B
I A
C B
Trang 5Xét ABC vuông tại A, ta có: B C 900
H B
A
C
K E
D
F
Trang 8D
C B
A
Trang 9A
Trang 10Vì B I D, , thẳng hàng BIC kề bù với CID
Vì C I E, , thẳng hàng BIC kề bù với BIE
D
I H
B
Trang 11Xét BCD vuông tại D ta có: HBI C 900 HBI 300 BIH 600.
Ta có: BIA BIH 1800(2 góc kề bù)
1200
BIA
Bài 22: Cho xOy là góc nhọn có điểm I bên trong Vẽ IA vuông góc với Ox ở A; IB vuông góc với
Oy ở B Gọi Oz là tia đối của tia Oy Chứng minh xOzAIB (Gợi ý: AI kéo dài cắt Oy tại D)
Giải:
AIB IBD D 900D (tính chất góc ngoài tam giác)
AOz OAD D 900D (tính chất góc ngoài tam giác)
tia Cz Hãy đọc tên các góc ngoài của ABC
Giải:
x
D B
Trang 12Các góc ngoài của ABC là: ABy ACz; ; xAC .
A
yx
A
Trang 13Ta có: ABy C A 350900 1250 (tính chất góc ngoài tam giác).
Bài 27: Vẽ ABC nhọn Kéo dài AB, ta có tia Bx Giả sử A 350; C 550 Tính CBx
Giải:
550 350 900
CBx A C (tính chất góc ngoài tam giác)
Bài 28: Vẽ ABC có góc ngoài BAx Giả sử, BAx 120 0 và B 750 Tính C
Giải:
y
B C
A
x
B
Trang 14Ta có: xAB B C C 1200 750 450 (tính chất góc ngoài tam giác).
Bài 29: Vẽ ABC có góc ngoài BCz Giả sử, BCz 1350 và A 450 ABC là tam giác gì?
Trang 15 1350 450 900
BCz B A B (tính chất góc ngoài tam giác)
ABC
là tam giác vuông tại B
Bài 30: Vẽ ABC có góc ngoài CBx Giả sử, CBx 1100 và A 550 So sánh A và C
C
Trang 16Mà hai góc này ở vị trí so le trong nên At BC (Dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song)
Bài 32: Vẽ ABCcó B C rồi vẽ góc ngoài BAx.
Trang 171) Ta có BAx là góc ngoài của ABC (GT) nên:
BAx B C (Tính chất góc ngoài)
Mà B C
(GT) Do đó BAx 2B (ĐPCM)
2) Ta có At là tia phân giác của BAx (GT) nên BAx 2BAt mà BAx 2B (CMT)
Do đó BAt B mà hai góc này ở vị trí so le trong nên At BC (Dấu hiệu nhận biết hai đường thẳngsong song)
Bài 33: Vẽ ABC với hai góc ngoài ABx và ACy Giả sử ABx 130 0, ACy 110 0
A
Trang 182) ACB ACy 180 ( Tính chất góc ngoài) (Hai góc kề bù)
3) ABC 50 ,BAC 60 ABC BAC
Bài 34: Vẽ ABC với hai góc ngoài CAx và ACy Giả sử CAx 125 0, ACy 130 0 1) Tính ACB 2) Tính B.
A
Trang 19ABC 75 ,BAC 55 ABC BAC
Bài 35: Vẽ ABC với hai góc ngoài BAx và CBy Giả sử BAx 120 0, CBy 150 0
1) Tính ABC 2) ABClà tam giác gì
có ACB 90 nên ABC là tam giác vuông
Bài 36: Vẽ ABC có ba góc ngoài BAx; CBy và ACz Giả sử BAC a 0, ABC b 0 và
Trang 202) BAx CBy ACz 360 0.
1) Ta có BAx là góc ngoài của ABCnên:
Chứng minh tương tự ta có: CBy a 0c0; ACz a 0b0
2) BAx CBy ACz b c a c a b 2 a b c 2.180 360
Bài 37: Vẽ ABC lấy D thuộc cạnh BC và E thuộc cạnh AC AD cắt BE tại I Hãy đọc tên
các góc ngoài (Có trên hình) của:
1) ABD. 2) ABI 3) BID. 4) AIE.
z c°
I
A
D E
Trang 211) Các góc ngoài của có trên hình vẽ của ABD là: ADC
2) Các góc ngoài của có trên hình vẽ của ABI là : BID, AIE
3) Các góc ngoài của có trên hình vẽ của BID là : AIB, DIE, IDC
4) Các góc ngoài của có trên hình vẽ của AIE là : AIB, DIE, IEC
Bài 38: Cho ABC có đường phân giác AD Chứng minh rằng: ADC B ADB C
Ta có ADC là góc ngoài tại đỉnh D của ABD nên:
ADC B BAD (Tính chất góc ngoài)
Ta có ADB là góc ngoài tại đỉnh D của ABC nên:
ADC B B BAD B BAD
ADB C C CAD C CAD ADC B ADB C
Bài 39: Vẽ ABC có đường phân giác AD Giả sử B 70 0; C 50 0
1) Tính BAC và BAD. 2) Tính ADC.
Trang 231) Ta có: BDA ADC 1800 ( hai góc kề bù)
Mà AD là phân giác góc BAC BAC 2.BAD 2.300 600
2) Trong tam giác ABC có:
Bài 43: Cho ABCcó BC và có đường phân giác AD Chứng minh rằng:
Trang 241) Xét ADC có C CAD ADB ( tính chất góc trong- góc ngoài
tam giác)
2) Xét ADB và ADC có :
;
B C BAD CAD ADB ADC
3) Vì ADBADC mà ADBADC 1800 ( hai góc kề bù)
Nên ADB ADC 900 ADBC
Bài 44: Vẽ ABCcó góc ngoài BAx và có đường phân giác CD Giả sử, BAx 115 ,0 B 750
1) Tính ACB 2) Tính ADC
Giải:
1) Ta có: ACBABC BAx ( tính chất góc ngoài tam giác)
Suy ra ACB BAx ABC 1150 750 400
2) Ta có: BAx BAC 1800 ( hai góc kề bù)
nên BAC 1800 BAx 650
Trong ADC có:
1800 1800 950
Bài 45: Vẽ ABC có hai đường phân giác BD và CE cắt nhau tại I Giả sử ABC 60 , 0 ACB 400
Trang 25A
I E
D
A
Trang 261) Chứng minh CDE B 2) Tính DAE DEA
Mà CDE B 500 DAE DEA500
Bài 48: Vẽ ABC nhọn có hai đường cao AH và BK cắt nhau ở I Giả sử C 650
1) Chứng minh BIH C 2) Tính IAB IBA
BIH C nên IAB IBA 650
Bài 49: Vẽ ABC có B tù Vẽ AH vuông góc với đường thẳng BC ở H ( Nghĩa là AH là đường
cao của ABC) Giả sử ABC 115 , 0 BAC 400
H
A
Trang 271) Vì ABC ABH là hai góc kề bù ,
1) Vì ABC vuông ở A nên B C 900
Vì AHC vuông tại H nên HAC C 900 Suy ra B CAH
2) Xét BDA có CDA B BAD ( tính chất góc ngoài tam
giác)
Mà CAD CAH HAD B DAB ( vì AD là đường phân
giác của ABH ) nên CDA CAD
Bài 51: Cho ABC có hai góc ngoài CBx và BCy Hai tia phân giác của hai góc này cắt nhau tại I
1) Chứng minh
0 1902
và
0 1902
B
Trang 282) Chứng minh
12
.3) Giả sử, A 600 Tính BIC
Giải:
1) Giả sử phân giác trong của góc B và C cắt nhau tại K
Suy ra BK BI CK, CI ( tính chất phân giác trong –
phân giác ngoài của một góc)
1) Giả sử một tam giác có từ hai góc tù trở lên Khi đó tổng ba góc của tam giác lớn hơn tổng hai góc
tù đó của tam giác nên tổng ba góc của tam giác lớn hơn 1800 (Trái với tính chất tổng ba góc của một tam giác) Vậy một tam giác không có quá hai góc tù
2) Giả sử trong một tam giác góc tù không phải là góc lớn nhất, khi đó có ít nhất một góc nữa lớn hơn góc đã cho Do đó tam giác có ít nhất hai góc tù Theo phần a thì điều này vô lý
y x
K
I
A
Trang 29Vậy góc tù (nếu có) của một tam giác là góc lớn nhất.
B
Trang 31 C 30 0
A 3.30 0900
B 2.30 0 600
Bài 59: Hãy tính tổng ba góc ngoài tại ba đỉnh của một tam giác.
Theo tính chất tổng ba góc của một tam giác ABC ta có A B C 180 0
Gọi A ,B ,C lần lượt là ba góc ngoài tại lần lượt ba đỉnh A, B, C của ABC 1 1 1
Từ (1) và (2) nên DAC D 1 hay CDA CAD
Bài 61: Vẽ ABC vuông ở Acó B C Kẻ đường cao AH, đường trung tuyến AM và đường phân giác AD Giả sử AH, AM chia BAC thành ba góc bằng nhau
1)Chứng minh AD cũng là tia phân giác của HAM
1
A
C H
D
Trang 32a) AH và AM chia BAC thành ba góc bằng nhau nên
0 090BAH HAM 30
MAD HAM HAD 30 15 15
Suy ra HAD MAD 15 0
Tia AD là tia phân giác của góc HAM
b) ABC vuông tại C nên B C 90 0 (Tính chất tam giác vuông) (**) B 90 0 C
A
B
Trang 33I E
D A
B
C
BIA KIK 115 (Đối đỉnh)
Theo tính chất tổng ba góc trong tam giác ABI ta có: IAB IBA 180 0 AIB 180 01150 = 650
Bài 63: (Phải sửa lại gần hết kí hiệu góc vì viết thành kí
BCE CBE (hai góc nhọn trong tam giác vuông)
Mà CBE 75(giả thiết)
Nên BCE 15hay ICB 15 (2)
Từ (1) và (2) suy ra IBC ICB 45 15 60
Bài 64:
1) AMK là góc ngoài của tam giác AMB
Xét AMB có: AMK ABM BAM (tính chất góc ngoài trong tam giác)
Nên AMK ABM
Xét CMB có: CMK CBM BCM (tính chất góc ngoài trong tam giác)
Nên CMK CBM
2) Ta có AMC AMK CMK
K A
B
C M
Trang 34Kéo dài AO cắt BC tại F
Ta có COB COF FOB
CAB CAF FAB
Mà COF CAF (tính chất góc ngoài)
FOB FAB (tính chất góc ngoài)
Nên COB CAB
Bài 66:
1) Tính AEB.
Ta cóAEB ECB EBC (tính chất góc ngoài)
Mà ECB 40 (giả thiết)
EBC 10 (giả thiết)
Trang 352) Chứng minh AEB ABE
Ta có ABE AEB BAE 180
(tổng 3 góc trong 1 tam giác)
Mà AEB 50 (cmt)
80
ABE
(giả thiết)Nên ABE 180 50 80 50
Vậy ABEAEB50
Bài 67:
1) Xác định góc ngoài của BAH và chứng minh BAH C
Ta có ABC là góc ngoài trong BAH
Ta có IBC IBA ABH 180 (các góc kề bù)
Mà IBA 90 (giả thiết)
Nên IBC ABH 90
2) Xác định góc ngoài của ABC rồi chứng minh ABH HAC
Ta có ABH là góc ngoài trong ABC
Ta có ABH BAH 90 (hai góc phụ nhau)
Trang 362) BMD CEM theo cách tương tự câu 1).
Ta có ABC ACB BAC 180 (3 góc trong tam giác)
Trang 38Ta có ABC ACB BAC 180 (3 góc trong tam giác)
2) Chứng minh: BAC 2BIC
Ta có BIC 180 (BCI IBC ) 180 (20130 ) 30
Trang 39BCA IBx ABC
ABC BAC
ABC BCA BAC
BAC BAC
Trang 40A
B
Trang 41Ta có BAD HAB HAD
DAC HAC HAD
Mà BAD DAC (giả thiết)
Nên HAB HAD HAC HAD
Hay HAC HAB B C
A
B
C
Trang 421) 2HAD HAB HAC
Ta có 2HAD 2 HAB2BADHAB HAB BAC HAB BAC HAB HAB HAC 2) ABC 90 0 HAB và C 90 0 HAC
0ABC AHB HAB 90 HAB(tính chất góc ngoài)
Dễ thấy
0HAC C 90
Ta có 2HAD HAB HAC (chứng minh trên)
Mà ABC 90 0 HAB và C 90 0 HAC (cmt)
Trang 431) ADC ADB B C
Ta có ADC B BAD
ADB C CAD
CAD BAD (giả thiết)
Nên ADC ADB B C
2) DAH 90 0 ADB và DAH ADC 90 0
Ta có DAH ADB 90 0 (hai góc phụ nhau)
Nên
0DAH 90 ADB
Ta có ADC DAH 90 0(tính chất góc ngoài)
Nên DAH ADC 90 0
3) 2DAH ADC ADB
Ta có DAH 90 0 ADB và DAH ADC 90 0
Nên 2DAH ADC ADB
C B
A
Trang 44CAD BAD (giả thiết)
Nên ADC ADB B C
Ta có DAH ADB 90 0 (hai góc phụ nhau)
Nên DAH 90 0 ADB
Ta có ADC DAH 90 0(tính chất góc ngoài)
Nên DAH ADC 90 0
Ta có DAH 90 0 ADB và DAH ADC 90 0
Nên 2DAH ADC ADB
Ta có 2DAH ADC ADB (cmt)
Mà ADC ADB B C (cmt)
D H
C B
A
Trang 45Tính ADC ABC và ADB.
Ta có ADC ABC DAB (tính chất góc ngoài)
Suy ra ADC ABC DAB 45
Ta có ADB ADC 180 (kề bù)
Mà ADC ABC DAB
Nên ADB180 ADC180 (45 ABC ) 135 B
Trang 46(góc ngoài trong tam giác)
2
ODA DEC A ADE A
(góc ngoài trong tam giác)
(góc ngoài trong tam giác)
2
OCB DCF B FCB B
(góc ngoài trong tam giác)
C
Trang 47Bài 1: Vẽ ABC nhọn có AB AC Vẽ tia
đối của tia AB rồi lấy điểm Dtrên ấy sao cho
AD AB
Bài 2: Vẽ ABC nhọn có AB AC Vẽ tia
đối của tia AB rồi lấy điểm Etrên ấy sao cho
Trang 48Bài 3: Vẽ ABC nhọn có ABAC Vẽ tia đối
của tia AC rồi lấy điểm Dtrên ấy sao cho
ADAC
Bài 4: Vẽ ABC nhọn có AB AC Vẽ tia
đối của tia AC rồi lấy điểm Etrên ấy sao cho
AE AB
Bài 5: Vẽ ABC vuông ở A A 900
có
AB AC Vẽ tia đối của tia AB rồi lấy điểm
D trên ấy sao cho AD AB Vẽ tia đối của tia
AC rồi lấy điểm E trên ấy sao cho AE AC
Bài 6: Vẽ ABC có A 900 và AB AC
Vẽ tia đối của tia AB rồi lấy điểm D trên ấy
sao cho AD AC Vẽ tia đối của tia AC rồi
lấy điểm E trên ấy sao cho AE AB
Trang 49Bài 7: Vẽ ABC nhọn có AB AC AM là
đường trung tuyến(*) Trên tia đối của tia MA
lấy điểm D sao cho MD MA
Bài 8:Vẽ ABC vuông ở A có M là trung
điểm BC Lấy điểm I trên đoạn thẳng AM
Trên tia đối của tia MA lấy điểm E sao cho
ME MI
Bài 9: Vẽ ABC có A tù và M là trung điểm
BC Trên tia AM lấy điểm D sao cho M là
trung điểm của AD
Bài 10: Vẽ ABC nhọn và tia phân giác của
BAC cắt cạnh BC ở D ( Đoạn thẳng AD được
gọi là đường phân giác của tam giác ABC)
Trang 50Bài 11: Vẽ ABC nhọn có AB AC Kẻ
AH BC ở H ( Đoạn AH được gọi là đường
cao của tam giác ABC) Kéo dài AH về phía H
lấy thêm một đoạn HDHA
Bài 12: Vẽ ABC có ABC ACB và đường
phân giác AD
Bài 13: Vẽ ABC và DEF có
;
Bài 14: Gọi O là trung điểm của đoạn AD Vẽ
đường thẳng xy qua O ( xy không vuông góc
với AD) Lấy B thuộc Ox và C thuộc Oy sao
x
y
C O
Trang 51Bài 16: Vẽ xAy 900 Lấy điểm B trên Ax và
điểm C trên Ay sao cho AB AC Vẽ tia phân
giác của xAy cắt BC tại D.
Bài 17: Trên cùng một nửa mặt phẳng có bờ là
đường thẳng xy lấy hai điểm A và B rồi kẻ
AH xy ở H, BK xy ở K, sao cho
AH BK
Bài 18: Vẽ xAy 900 Trên tia Ax lấy điểm B
và D sao cho B nằm giữa hai điểm A và D
Trên tia Ay lấy điểm C và E sao cho AC AB
và AE AD
Bài 19: Vẽ xAy 900, lấy điểm B trên Ax và
điểm C trên Ay sao cho ABAC Lấy điểm
M sao cho M là trung điểm của đoạn BC
x
y
D C
y x
K H
y
x
C E
y
x
M C
Trang 52Bài 20: Trên hai nửa mặt phẳng khác nhau có
bờ là đường thẳng xy lấy hai điểm A và B rồi
kẻ AH xy ở H và BK xy ở K sao cho
AH BK
Bài 21: Cho xAy 900, và tia phân giác Az
Lấy điểm D trên tia Az, từ D vẽ đường thẳng
vuông góc với Az, đường thẳng này cắt Ax và
Ay lần lượt ở B và C
Bài 22: vẽ xOy 900, từ điểm M nằm bên
trong xOy kẻ hai đường thẳng song song với
Ox và Oy lần lượt cắt Oy và Ox tại A và B
Bài 23: vẽ xOy 900, từ điểm M nằm bên
trong xOy Kẻ MH Ox ở H và MK Oy ở
K Trên tia đối của tia HM lấy điểm N sao cho
HN HM Trên tia đối của tia KM lấy điểm
P sao cho KP KM
K H
A
B
z y
x B
C
A
y
x B
M
Trang 53Bài 24: vẽ xOy 900và tia phân giác Oz Lấy
điểm A thuộc Ox và điểm B thuộc Oy sao cho
OA OB Lấy điểm I bất kì thuộc tia Oz và
điểm H thuộc tia đối của tia Oz
Bài 25 Vẽ xAy 90 Trên tia Ax lấy điểm
B và trên tia Ay lấy điểm C sao cho
AB AC Đường thẳng vuông góc với Ax ở
B cắt Ay ở D, đường thẳng vuông góc với
Ay ở C cắt Ax ở E.
Bài 26 Tam giác ABC có AB AC BC
Gọi M là trung điểm của AB và N là trung
điểm của AC Đường thẳng vuông góc với
x
B
O
A I
A
D E
A
Trang 54Bài 28 Tam giác ABC có hai đường trung
tuyến BM và CN Trên tia BM lấy điểm D
sao cho điểm M là trung điểm của đoạn thẳng
BD Trên tia CN lấy điểm E sao cho N là trung
điểm của đoạn CE
Bài 29 Cho tam giác nhọn ABC có ABAC
Bên ngoài tam giác vẽ hai tam giác vuông ở A
là ABD và ACE sao cho AD AB và
AE AC
Bài 30 Vẽ tam giác ABC vuông ở A có
AB AC Vẽ đường trung tuyến AM của
tam giác ABC rồi kéo dài về phía M lấy một
đoạn MD MA
Bài 31 Vẽ tam giác ABC có AB AC Vẽ tia
Ax là tia đối của tia AB và tia Ay là tia phân
giác của CAx
D E
M N
A
Trang 55Bài 32 Vẽ tam giác ABC có AB AC và
đường phân giác AD Gọi Ax là tia đối của tia
AB rồi vẽ Ay là tia phân giác của CAx
Bài 33 Vẽ tam giác nhọn ABC có AB AC
Hai đường phân giác BD và CE cắt nhau ở I
Bài 34 Vẽ tam giác nhọn ABC có Bx là tia
đối của tia BA và Cy là tia đối của tia CA, hai
tia phân giác của CBx và BCy cắt nhau ở E
Bài 35 Tam giác ABC có hai đường trung
tuyến BM và CN cắt nhau ở G Trên tia đối của
tia MG lấy điểm D sao cho MDMG Trên
tia đối của tia NG lấy điểm E sao cho
NE NG
y x
A