TỔNG QUAN VỀ NGÔN NGỮ C++
Giới thiệu về lịch sử phát triển của ngôn ngữ, sự cần thiết phải học ngôn ngữ C++ hiện nay
Trước sự phổ biến của C++, ngôn ngữ lập trình C được phát triển vào năm 1972 bởi Dennis Ritchie tại phòng thí nghiệm Bell Telephone C là ngôn ngữ lập trình hệ thống chủ yếu được thiết kế để viết hệ điều hành, trong đó nổi tiếng nhất là Windows, được xây dựng bằng ngôn ngữ C hoặc C++.
C++ là một loại ngôn ngữ lập trình bậc trung (middle-level) Đây là ngôn ngữ lập trình đa năng được tạo ra bởi Bjarne Stroustrup
Từ thập niên 1990, C++ đã trở thành một trong những ngôn ngữ thương mại ưa thích và phổ biến của lập trình viên
C++ là một phiên bản mở rộng của ngôn ngữ lập trình C, cung cấp nhiều tính năng nâng cao cho lập trình viên Các bản cập nhật gần đây như C++14 và C++17 đã cải thiện hiệu suất và khả năng mở rộng của ngôn ngữ, trong khi C++20 đang trong quá trình phát triển với nhiều tính năng đột phá Việc cập nhật liên tục các phiên bản giúp C++ duy trì vị trí là một trong những ngôn ngữ lập trình mạnh mẽ và linh hoạt nhất hiện nay.
Hiện nay, ngôn ngữ lập trình C++ được sử dụng phổ biến trong quá trình giảng dạy tại các trường trung học và đại học ở các nước Âu, Mỹ Trong tương lai, C++ dự kiến trở thành ngôn ngữ lập trình quốc tế trong lĩnh vực công nghệ thông tin, tương tự như vai trò của tiếng Anh trong giao tiếp toàn cầu.
Ngôn ngữ C++ nổi bật với thư viện hàm phong phú, giúp lập trình viên dễ dàng truy cập các chức năng sẵn có mà không cần phải viết lại từ đầu Việc truyền tham số vào các hàm của C++ cho phép nhanh chóng nhận được kết quả chính xác, tối ưu hóa quá trình lập trình và tiết kiệm thời gian Nhờ đó, C++ là một trong những ngôn ngữ lập trình mạnh mẽ, tiết kiệm công sức và nâng cao hiệu quả công việc của các lập trình viên.
Ngôn ngữ lập trình C++ làm cho công việc lập trình trở nên dễ dàng, nhanh chóng và hiệu quả hơn, giúp tạo ra nhiều sản phẩm ứng dụng chất lượng cao trong các lĩnh vực khác nhau Nhờ vào các toán tử điều khiển mạnh mẽ, C++ đặc biệt phù hợp để giải quyết các bài toán kỹ thuật phức tạp, có liên quan đến các công thức và thuật toán phức tạp.
Trong C++, khái niệm cấu trúc giúp mô tả các khối dữ liệu lớn, từ đó mở rộng khả năng xử lý các bài toán quản lý và tối ưu hóa mô hình lựa chọn Ngôn ngữ C++ không chỉ mạnh mẽ về khả năng mô tả dữ liệu mà còn có thể thực thi nhanh chóng gần như bằng Assembly, phù hợp cho các ứng dụng yêu cầu hiệu suất cao Chính nhờ đặc điểm này, C++ được sử dụng phổ biến trong các lĩnh vực đòi hỏi xử lý dữ liệu lớn và tối ưu hóa hiệu năng.
Ngôn ngữ C++ là một ngôn ngữ lập trình dễ học, với cú pháp ngắn gọn, súc tích và có cấu trúc rõ ràng, giúp người lập trình dễ dàng phát hiện lỗi Nhờ những ưu điểm này, C++ ngày càng được nhiều người, đặc biệt là học sinh và sinh viên, ưa chuộng Các đặc điểm cơ bản của ngôn ngữ C++ bao gồm tính linh hoạt, khả năng xử lý hiệu quả các chương trình phần mềm phức tạp, và phù hợp cho việc học lập trình từ cơ bản đến nâng cao.
+ Tính cô động (compact): C++ chỉ có từ khóa chuẩn và toán tử chuẩn, nhưng đều được biểu diễn bằng những chuỗi ký tự ngắn gọn
C++ là ngôn ngữ lập trình có tính cấu trúc cao, bao gồm các chỉ thị như cấu trúc lựa chọn và lặp, giúp chương trình được tổ chức rõ ràng và dễ hiểu Nhờ tính cấu trúc này, lập trình viên có thể viết mã nguồn tối ưu, dễ bảo trì và nâng cấp trong quá trình phát triển phần mềm Tính cấu trúc của C++ góp phần nâng cao hiệu quả lập trình, đảm bảo tính logic và khả năng mở rộng cho các dự án phần mềm lớn.
C++ có tính tương thích cao nhờ vào hệ thống tiền xử lý và thư viện chuẩn phong phú, đảm bảo rằng các chương trình viết bằng C++ vẫn hoạt động chính xác khi chuyển sang máy tính khác.
C++ là một ngôn ngữ lập trình linh hoạt và uyển chuyển nhờ cú pháp phong phú, cho phép người lập trình thể hiện nhiều cách khác nhau để viết mã Điều này giúp rút ngắn kích thước của mã lệnh, từ đó tối ưu hóa hiệu suất và làm cho chương trình chạy nhanh hơn Tính linh động của C++ giúp các nhà phát triển dễ dàng tùy chỉnh và tối ưu mã nguồn phù hợp với nhu cầu sử dụng, nâng cao hiệu quả làm việc.
Biên dịch trong lập trình C++ cho phép biên dịch nhiều tập tin chương trình riêng lẻ thành các tập tin đối tượng (object files) Quá trình này sau đó tích hợp các đối tượng đó lại với nhau thông qua liên kết (linking) để tạo thành một chương trình thực thi (executable) hoàn chỉnh, đảm bảo tính nhất quán và khả năng thực thi của phần mềm.
Thực hành
2 Chương 2: Các thành phần cơ bản 8 3 5
1 Từ khóa và kí hiệu 0.5
2 Các kiểu dữ liệu sơ cấp 0.5
3 Chương 3: Các lệnh có cấu trúc 16 3 12 1
1 Khái niệm về lệnh cấu trúc 1
3 Các lệnh đơn nhằm kết thúc hàm và nhận giá trị trả về cho tên hàm 1
CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ NGÔN NGỮ C++
Mã chương: MĐ08-01 Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này sinh viên có khả năng:
- Hiểu được lịch sử phát triển của ngôn ngữ C++
- Biết được ngôn ngữ này có ứng dụng như thế nào
- Biết cách khởi động được và thoát khỏi chương trình
- Sử dụng hệ thống trợ giúp từ help file
1 Giới thiệu về lịch sử phát triển của ngôn ngữ, sự cần thiết phải học ngôn ngữ C++ hiện nay
Trước khi có C++, ngôn ngữ lập trình C được phát triển vào năm 1972 bởi Dennis Ritchie tại phòng thí nghiệm Bell Telephone C là ngôn ngữ lập trình hệ thống chủ yếu dùng để xây dựng hệ điều hành, nổi bật nhất là Windows C và C++ đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực phát triển phần mềm, đặc biệt trong việc viết các hệ điều hành và phần mềm hệ thống.
C++ là một loại ngôn ngữ lập trình bậc trung (middle-level) Đây là ngôn ngữ lập trình đa năng được tạo ra bởi Bjarne Stroustrup
Từ thập niên 1990, C++ đã trở thành một trong những ngôn ngữ thương mại ưa thích và phổ biến của lập trình viên
C++ là một phiên bản mở rộng của ngôn ngữ lập trình C, mang đến nhiều tính năng nâng cao cho lập trình viên Các bản cập nhật gần đây như C++ 14 và C++ 17 đã cải thiện khả năng phát triển ứng dụng, trong khi C++ 20 đang trong quá trình phát triển với những tính năng đột phá mới Nhờ những cập nhật này, C++ ngày càng trở nên mạnh mẽ và linh hoạt hơn trong lập trình hiện đại.
Hiện nay, tại các nước Châu Âu và Mỹ, ngôn ngữ lập trình C++ được sử dụng phổ biến trong giảng dạy trung học và đại học Trong tương lai, C++ dự kiến sẽ trở thành ngôn ngữ lập trình quốc tế trong lĩnh vực công nghệ thông tin, tương tự như vai trò của tiếng Anh trong giao tiếp toàn cầu.
Ngôn ngữ C++ nổi bật với thư viện hàm phong phú và đa dạng, không ngôn ngữ lập trình nào sánh kịp Các lập trình viên chỉ cần truyền tham số vào các hàm của C++, lập tức nhận được kết quả chính xác mà không cần tốn thời gian viết lại các chức năng tương tự Điều này giúp tối ưu hóa quá trình lập trình và nâng cao hiệu quả làm việc.
Ngôn ngữ C++ giúp công việc lập trình trở nên dễ dàng, nhanh chóng và hiệu quả hơn, đồng thời đảm bảo sản phẩm có chất lượng cao trong nhiều lĩnh vực Với khả năng xử lý các bài toán kỹ thuật phức tạp, C++ phù hợp để triển khai các thuật toán và công thức phức tạp nhờ vào các toán tử điều khiển mạnh mẽ Điều này giúp tạo ra nhiều ứng dụng đa dạng, phục vụ tốt các yêu cầu kỹ thuật và công nghiệp hiện đại.
Trong C++, khái niệm cấu trúc cho phép mô tả các khối dữ liệu lớn, giúp nâng cao khả năng quản lý dữ liệu hiệu quả Do đó, C++ là ngôn ngữ lý tưởng để giải quyết các bài toán liên quan đến quản lý và xử lý mô hình lựa chọn tối ưu Ngoài ra, các chương trình viết bằng C++ có khả năng thực thi nhanh gần bằng ngôn ngữ Assembler, giúp tối ưu hiệu suất trong các ứng dụng đòi hỏi tốc độ cao.
Ngôn ngữ C++ là ngôn ngữ dễ học, có cú pháp ngắn gọn, súc tích và cấu trúc rõ ràng, giúp lập trình viên dễ dàng phát hiện lỗi khi gặp sự cố Vì những ưu điểm này, C++ ngày càng trở nên được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt là các học sinh và sinh viên bắt đầu học lập trình Các đặc điểm cơ bản của ngôn ngữ C++ bao gồm tính dễ học, tính nhất quán trong cú pháp và khả năng viết các chương trình có cấu trúc rõ ràng, hiệu quả.
+ Tính cô động (compact): C++ chỉ có từ khóa chuẩn và toán tử chuẩn, nhưng đều được biểu diễn bằng những chuỗi ký tự ngắn gọn
C++ là ngôn ngữ lập trình cấu trúc, cung cấp các chỉ thị như cấu trúc lựa chọn và vòng lặp giúp tổ chức mã nguồn rõ ràng Nhờ tính cấu trúc này, các chương trình viết bằng C++ trở nên dễ hiểu, dễ bảo trì và phát triển C++ hỗ trợ lập trình theo hướng cấu trúc, tối ưu hóa quá trình thiết kế và quản lý code hiệu quả.
C++ có hệ thống tiền xử lý mạnh mẽ cùng thư viện chuẩn phong phú, giúp các chương trình viết bằng ngôn ngữ này duy trì tính tương thích cao khi chuyển từ máy tính này sang máy tính khác Điều này đảm bảo rằng mã nguồn C++ có khả năng chạy ổn định và hiệu quả trên nhiều nền tảng khác nhau mà không cần chỉnh sửa nhiều Nhờ vào khả năng tương thích này, C++ trở thành lựa chọn hàng đầu cho các dự án yêu cầu đa nền tảng và khả năng mở rộng linh hoạt.
C++ là một ngôn ngữ lập trình linh hoạt với cú pháp uyển chuyển, cho phép người dùng thể hiện mã theo nhiều cách khác nhau Tính linh động của C++ giúp giảm kích thước mã lệnh, tối ưu hóa hiệu suất và làm cho chương trình hoạt động nhanh hơn, phù hợp với nhiều yêu cầu khác nhau trong phát triển phần mềm.
Trong C++, việc biên dịch cho phép chuyển đổi nhiều tập tin chương trình riêng lẻ thành các tập tin đối tượng (object files) riêng biệt Sau đó, các tập tin này sẽ được liên kết (link) lại với nhau để tạo thành một chương trình hoàn chỉnh có thể thực thi được (executable) Quá trình này giúp tối ưu hóa quá trình biên dịch và dễ dàng quản lý mã nguồn lớn.
2 Cách khởi động và thoát chương trình (Dev C++):
2.1 Giới thiệu môi trường làm việc của Dev C++:
- Gồm các chức năng sau: soạn thảo chương trình, dịch, thực thi chương trình,…
- Phiên bản được sử dụng ở đây là Dev C++
- Chọn File/New/Source File (Hoặc ấn tổ hợp phím Ctrl+N) để tạo file
Nhấn phím F9 hoặc chọn lệnh Execute/Compile để biên dịch chương trình Nếu quá trình biên dịch không phát sinh lỗi, bạn sẽ thấy bảng thông báo xác nhận thành công, sau đó tiến hành sửa lỗi nếu có Điều này giúp đảm bảo chương trình chạy m smoothly và không gặp sự cố trong quá trình thực thi.
- Nhấn F10 hoặc chọn Execute/Run để chạy chương trình Bạn có thể tự động chạy chương trình ngay sau khi biên dịch bằng cách nhấn F11 hoặc chọn Execute/Compile
- Thoát khỏi Dev C++: vào menu File->Exit hoặc Alt-F4
2.2 Các ví dụ đơn giản:
#include using namespace std; int main()
{ cout