PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM (1954 - 1975) KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP LỊCH SỬ MỤC LỤC MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1 1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................ 1 2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề .............................................................................. 2 3. Đối tượng, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu ...................................................... 3 4. Cơ sở tài liệu và phương pháp nghiên cứu ...................................................... 4 5. Bố cục đề tài ................................................................................................... 4 Chương 1. SỰ H NH THÀNH PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM .............................................................................................. 5 1.1. Nhân dân Mỹ yêu chuộng hòa bình, có truyền thống đấu tranh cho độc lập ngay từ thời lập quốc .......................................................................................... 5 1.2. ình hình ch nh trị, xã hội Mỹ sau Chiến tranh thế giới thứ hai - nền tảng cho phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam ............................................................................................ 7 1.3. Cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ là cuộc chiến tranh phi nghĩa, mất lòng dân ...................................................................................... 9 1.4. ác động của phong trào nhân dân tiến bộ trên thế giới ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam .......................................................................................... 12 1.5. Đường lối quốc tế của Đảng Lao động Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) .................................................................. 13 Chương 2. QUÁ TR NH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM .............................................................................. 17 2.1. Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1954 - 1965 .......................................... 17 2.2. Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1965 - 1968 .......................................... 18 2.3. Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1968 - 1973 .......................................... 24 2.4. Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1973 - 1975 .......................................... 30 Chương 3. ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CỦA PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM .............................................................................. 32 3.1. Đặc điểm của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam .................................................................. 32 3.2. Vai trò của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam ....................................................................... 40 KẾT LU N ..................................................................................................... 44 TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................................. 46 1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Cách mạng Việt Nam luôn chịu tác động của tình hình thế giới, của các mối quan hệ quốc tế và khu vực. Ngược lại, quá trình vận động của cách mạng Việt Nam cũng tác động trở lại tình hình thế giới và khu vực. ừ khi Đảng ra đời, nhất là khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập (2/9/1945), công tác đối ngoại luôn là một hoạt động quan trọng. Quan điểm đối ngoại nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam là: kiên trì đoàn kết quốc tế, phát huy sức mạnh thời đại, đồng thời nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, coi đó là một bộ phận hợp thành của đường lối kháng chiến cứu nước và đặt hoạt động ngoại giao thành một mũi tiến công chiến lược góp phần phát triển thế và lực của Việt Nam, đánh thắng kẻ thù xâm lược. rong những năm kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đầy hy sinh, gian khổ và rất mực hào hùng của dân tộc, Đảng ta đã xây dựng, phát triển công tác ngoại giao thành một mặt trận đấu tranh, một phương thức tiến công kẻ thù xâm lược trên ch nh trường thế giới, thành một diễn đàn tập hợp tiếng nói ch nh nghĩa ủng hộ nhân dân Việt Nam chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc xâm lược. rong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975), Việt Nam chủ trương “ n t ới bất cứ ng ời n c thể n t c, t ung l bất cứ ng ời n c thể t ung l , cốt l m hân h ẻ thù n c ộ c l chúng, ồng thời i m thêm nhiều bạn cả t ng n ớc ng i n ớc” [1;237]. Ngoài việc phát huy yếu tố nội lực ở trong nước, Việt Nam còn tranh thủ sự ủng hộ của nước ngoài, huy động tổng hợp sức mạnh vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, đưa cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi cuối cùng. hắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam là kết quả tổng hợp của nhiều nhân tố chủ quan và khách quan. Một trong những nhân tố quan trọng góp phần tạo nên thắng lợi to lớn ấy phải kể đến phong trào phản đối chiến tranh xâm lược, sự ủng hộ, giúp đỡ về vật chất và tinh thần của nhân dân Mỹ. Phong trào này không chỉ ở một tổ chức, một vài bang của nước Mỹ mà đã lan rộng trên khắp cả nước, lôi cuốn được nhiều tầng lớp xã hội, nhiều sắc tộc tham gia, hình thành một phong trào ngày càng càng phát triển mạnh m , đa dạng, nhiều lúc quyết liệt. Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam là một bộ phận - một bộ phận quan trọng - của phong trào nhân dân tiến bộ trên thế giới ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam, đã tác động mạnh m đến nội bộ nước Mỹ, gây ra một cuộc khủng hoảng ch nh trị xã hội kéo dài trong lòng nước Mỹ, gây thêm khó khăn 2 cho đế quốc Mỹ trong quá trình tiến hành chiến tranh xâm lược Việt Nam. Rộng hơn nữa, phong trào đã cô lập giới cầm quyền hiếu chiến Mỹ, làm suy yếu vị thế quốc tế của Mỹ, tác động trực tiếp đến ch nh sách của ch nh quyền các nước các nước đế quốc, các nước đồng minh thân cận Mỹ đối với cuộc chiến tranh. Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam ngày càng phát triển đã cổ vũ nhân dân Việt Nam, tăng cường thực lực chiến đấu cho Việt Nam. Không chỉ vậy, phong trào còn là đòn đánh sau gáy đối với Mỹ, là một nguyên nhân thất bại của Mỹ trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Xuất phát từ vai trò to lớn của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam, từ những tác động t ch cực của phong trào và những dư âm mà nó để lại cho nhân dân Việt Nam nói riêng, nhân dân thế giới nói chung, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài này làm khóa luận tốt nghiệp. 2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ừ trước đến nay, việc tìm hiểu về phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của nhiều học giả, các nhà nghiên cứu, nhà khoa học… + Năm 1967, tác giả Lưu Quý Kỳ cho ra đời cuốn Ph ng t nhân ân th giới chống Mỹ ủng hộ Vi t N m. Sách đã đề cập tới những phong trào của các nước xã hội chủ nghĩa, tư bản chủ nghĩa ủng hộ Việt Nam, để đi tới khẳng định đó là một phong trào có quy mô rộng lớn, và nguyên nhân ch nh làm cho phong trào nhân dân thế giới chống Mỹ ủng hộ Việt Nam ngày càng phát triển mạnh m . + Năm 1995, Nhà xuất bản Ch nh trị Quốc gia đã xuất bản cuốn sách Tổng t cuộc h ng chi n chống Mỹ cứu n ớc: Thắng l i b i h c. Cuốn sách tổng kết các giai đoạn phát triển của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) và những bài học kinh nghiệm được đúc kết lại sau cuộc kháng chiến, trong đó đề cập đến bài học đoàn kết quốc tế, phát huy sức mạnh của thời đại. + Năm 2000, Nhà xuất bản Ch nh trị Quốc gia xuất bản cuốn sách Chi n t nh c ch mạng Vi t N m 1945 - 1975: Thắng l i b i h c, trong đó đã đề cập đến sự viện trợ của quốc tế cho Việt Nam trong những năm 1954 - 1975. + Năm 2005, Nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, Nhà xuất bản Ch nh trị Quốc gia đã cho xuất bản cuốn sách Nhà T ắng ới cuộc chi n t nh xâm l c Vi t N m của tác giả rần rọng rung. Cuốn sách đã trình bày tương đối đầy đủ về quá trình d nh l u, can thiệp và trực 3 tiếp xâm lược Việt Nam ở tầm hoạch định chiến lược, điều hành chiến tranh và những thất bại cay đắng của Nhà rắng, Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ở chiến trường Việt Nam và ngay trong lòng nước Mỹ. + Năm 2010, tác giả Nguyễn Khắc Huỳnh cho ra mắt độc giả cuốn Cuộc h ng chi n chống Mỹ củ Vi t N m - t c ộng củ những nhân tố uốc t . Cuốn sách đã nêu lên và phân tích những nhân tố quốc tế tác động đến cuộc chiến tranh, quan hệ Mỹ - Xô - rung và chiến tranh Việt Nam; sự giúp đỡ và ủng hộ của hệ thống xã hội chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc và Mặt trận nhân dân thế giới đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam. Ngoài ra, còn nhiều nguồn tài liệu khác cũng tham gia vào quá trình làm rõ những đóng góp lớn lao của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam như các hồi ký của các nhà lãnh đạo Việt Nam, những công trình chuyên khảo viết về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) hay những bài báo chuyên ngành đăng trên các tạp ch khoa học trong và ngoài nước… Những tài liệu trên mặc dù không trực tiếp đi sâu tìm hiểu phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam nhưng đã cung cấp cho chúng tôi những tài liệu hết sức quan trọng, là tiền đề, là cơ sở để chúng tôi hoàn thành khóa luận này. 3. Đối tượng, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam. 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu - Làm rõ sự hình thành, quá trình phát triển phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam. - Phân t ch đặc điểm, vai trò của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam. 3.3. Phạm vi nghiên cứu Không gian: Ở nước Mỹ và chiến trường Việt Nam. Thời gi n: Những năm Việt Nam kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975).
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC
HÀ THANH HUYỀN
PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM (1954 - 1975)
KH A LU N TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
SƠN LA, NĂM 2013
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC
HÀ THANH HUYỀN
PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM (1954 - 1975)
CHUYÊN NGÀNH: LỊCH SỬ VIỆT NAM
KH A LU N TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS PHẠM VĂN LỰC
SƠN LA, NĂM 2013
Trang 3Tôi xin chân th nh cảm ơn T ung tâm TT - TV T ờng Đại h c Tây Bắc,
Th i n Quốc gi giú ỡ tôi trong quá trình thu th t i li u hục ụ ch
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2
3 Đối tượng, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu 3
4 Cơ sở tài liệu và phương pháp nghiên cứu 4
5 Bố cục đề tài 4
Chương 1 SỰ H NH THÀNH PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM 5
1.1 Nhân dân Mỹ yêu chuộng hòa bình, có truyền thống đấu tranh cho độc lập ngay từ thời lập quốc 5
1.2 ình hình ch nh trị, xã hội Mỹ sau Chiến tranh thế giới thứ hai - nền tảng cho phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam 7
1.3 Cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ là cuộc chiến tranh phi nghĩa, mất lòng dân 9
1.4 ác động của phong trào nhân dân tiến bộ trên thế giới ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam 12
1.5 Đường lối quốc tế của Đảng Lao động Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) 13
Chương 2 QUÁ TR NH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM 17
2.1 Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1954 - 1965 17
2.2 Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1965 - 1968 18
2.3 Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1968 - 1973 24
Trang 52.4 Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1973 - 1975 30
Chương 3 ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CỦA PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM 32
3.1 Đặc điểm của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng
hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam 32 3.2 Vai trò của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam 40
KẾT LU N 44 TÀI LIỆU THAM KHẢO 46
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Cách mạng Việt Nam luôn chịu tác động của tình hình thế giới, của các mối quan hệ quốc tế và khu vực Ngược lại, quá trình vận động của cách mạng Việt Nam cũng tác động trở lại tình hình thế giới và khu vực ừ khi Đảng ra đời, nhất là khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập (2/9/1945), công tác đối ngoại luôn là một hoạt động quan trọng Quan điểm đối ngoại nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam là: kiên trì đoàn kết quốc tế, phát huy sức mạnh thời đại, đồng thời nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, coi đó là một bộ phận hợp thành của đường lối kháng chiến cứu nước và đặt hoạt động ngoại giao thành một mũi tiến công chiến lược góp phần phát triển thế và lực của Việt Nam, đánh thắng kẻ thù xâm lược rong những năm kháng chiến chống Pháp
và chống Mỹ đầy hy sinh, gian khổ và rất mực hào hùng của dân tộc, Đảng ta đã xây dựng, phát triển công tác ngoại giao thành một mặt trận đấu tranh, một phương thức tiến công kẻ thù xâm lược trên ch nh trường thế giới, thành một diễn đàn tập hợp tiếng nói ch nh nghĩa ủng hộ nhân dân Việt Nam chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc xâm lược
rong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975), Việt Nam chủ
trương “ n t ới bất cứ ng ời n c thể n t c, t ung l bất cứ
ng ời n c thể t ung l , cốt l m hân h ẻ thù n c ộ c l chúng, ồng thời i m thêm nhiều bạn cả t ng n ớc ng i n ớc” [1;237] Ngoài
việc phát huy yếu tố nội lực ở trong nước, Việt Nam còn tranh thủ sự ủng hộ của nước ngoài, huy động tổng hợp sức mạnh vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, đưa cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi cuối cùng
hắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam là kết quả tổng hợp của nhiều nhân tố chủ quan và khách quan Một trong những nhân
tố quan trọng góp phần tạo nên thắng lợi to lớn ấy phải kể đến phong trào phản đối chiến tranh xâm lược, sự ủng hộ, giúp đỡ về vật chất và tinh thần của nhân dân Mỹ Phong trào này không chỉ ở một tổ chức, một vài bang của nước Mỹ mà
đã lan rộng trên khắp cả nước, lôi cuốn được nhiều tầng lớp xã hội, nhiều sắc tộc tham gia, hình thành một phong trào ngày càng càng phát triển mạnh m , đa dạng, nhiều lúc quyết liệt Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam là một bộ phận - một bộ phận quan trọng - của phong trào nhân dân tiến bộ trên thế giới ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam, đã tác động mạnh m đến nội bộ nước Mỹ, gây ra một cuộc khủng hoảng ch nh trị xã hội kéo dài trong lòng nước Mỹ, gây thêm khó khăn
Trang 7cho đế quốc Mỹ trong quá trình tiến hành chiến tranh xâm lược Việt Nam Rộng hơn nữa, phong trào đã cô lập giới cầm quyền hiếu chiến Mỹ, làm suy yếu vị thế quốc tế của Mỹ, tác động trực tiếp đến ch nh sách của ch nh quyền các nước các nước đế quốc, các nước đồng minh thân cận Mỹ đối với cuộc chiến tranh Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam ngày càng phát triển đã cổ vũ nhân dân Việt Nam, tăng cường thực lực chiến đấu cho Việt Nam Không chỉ vậy, phong trào còn
là đòn đánh sau gáy đối với Mỹ, là một nguyên nhân thất bại của Mỹ trong cuộc chiến tranh Việt Nam
Xuất phát từ vai trò to lớn của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam, từ những tác động t ch cực của phong trào và những dư âm mà nó để lại cho nhân dân Việt Nam nói riêng, nhân dân thế giới nói chung, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài này làm khóa luận tốt nghiệp
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
ừ trước đến nay, việc tìm hiểu về phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của nhiều học giả, các nhà nghiên cứu, nhà khoa học…
+ Năm 1967, tác giả Lưu Quý Kỳ cho ra đời cuốn Ph ng t nhân ân th
giới chống Mỹ ủng hộ Vi t N m Sách đã đề cập tới những phong trào của các
nước xã hội chủ nghĩa, tư bản chủ nghĩa ủng hộ Việt Nam, để đi tới khẳng định
đó là một phong trào có quy mô rộng lớn, và nguyên nhân ch nh làm cho phong trào nhân dân thế giới chống Mỹ ủng hộ Việt Nam ngày càng phát triển mạnh m
+ Năm 1995, Nhà xuất bản Ch nh trị Quốc gia đã xuất bản cuốn sách Tổng
t cuộc h ng chi n chống Mỹ cứu n ớc: Thắng l i b i h c Cuốn sách tổng
kết các giai đoạn phát triển của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) và những bài học kinh nghiệm được đúc kết lại sau cuộc kháng chiến, trong đó đề cập đến bài học đoàn kết quốc tế, phát huy sức mạnh của thời đại
+ Năm 2000, Nhà xuất bản Ch nh trị Quốc gia xuất bản cuốn sách Chi n
t nh c ch mạng Vi t N m 1945 - 1975: Thắng l i b i h c, trong đó đã đề
cập đến sự viện trợ của quốc tế cho Việt Nam trong những năm 1954 - 1975 + Năm 2005, Nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngày giải phóng miền Nam thống
nhất đất nước, Nhà xuất bản Ch nh trị Quốc gia đã cho xuất bản cuốn sách Nhà
T ắng ới cuộc chi n t nh xâm l c Vi t N m của tác giả rần rọng rung
Cuốn sách đã trình bày tương đối đầy đủ về quá trình d nh l u, can thiệp và trực
Trang 8tiếp xâm lược Việt Nam ở tầm hoạch định chiến lược, điều hành chiến tranh và những thất bại cay đắng của Nhà rắng, Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Hoa
Kỳ ở chiến trường Việt Nam và ngay trong lòng nước Mỹ
+ Năm 2010, tác giả Nguyễn Khắc Huỳnh cho ra mắt độc giả cuốn Cuộc
h ng chi n chống Mỹ củ Vi t N m - t c ộng củ những nhân tố uốc t
Cuốn sách đã nêu lên và phân tích những nhân tố quốc tế tác động đến cuộc chiến tranh, quan hệ Mỹ - Xô - rung và chiến tranh Việt Nam; sự giúp đỡ và ủng hộ của hệ thống xã hội chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc và Mặt trận nhân dân thế giới đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam
Ngoài ra, còn nhiều nguồn tài liệu khác cũng tham gia vào quá trình làm rõ những đóng góp lớn lao của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam như các hồi ký của các nhà lãnh đạo Việt Nam, những công trình chuyên khảo viết về cuộc kháng chiến chống
Mỹ, cứu nước (1954 - 1975) hay những bài báo chuyên ngành đăng trên các tạp
ch khoa học trong và ngoài nước…
Những tài liệu trên mặc dù không trực tiếp đi sâu tìm hiểu phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam nhưng đã cung cấp cho chúng tôi những tài liệu hết sức quan trọng, là tiền đề, là
cơ sở để chúng tôi hoàn thành khóa luận này
3 Đối tượng, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ sự hình thành, quá trình phát triển phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
- Phân t ch đặc điểm, vai trò của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
3.3 Phạm vi nghiên cứu
Không gian: Ở nước Mỹ và chiến trường Việt Nam
Thời gi n: Những năm Việt Nam kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975)
Trang 94 Cơ sở tài liệu và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở tài liệu
Cơ sở tài liệu là các nguồn tư liệu ch nh thống, bao gồm: các giáo trình, các sách chuyên khảo về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975),
về hoạt động ngoại giao của Đảng và Nhà nước; các bài báo khoa học; hồi k , hồi ức của các nhân chứng lịch sử… được sưu tầm tại rung tâm - TV rường Đại học ây Bắc và hư viện Quốc gia
4.2 Phương pháp nghiên cứu
rên cơ sở nền tảng phương pháp luận sử học Mácx t, tư tưởng Hồ Ch Minh, đề tài được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp lịch sử, phương pháp logic; ngoài ra còn kết hợp với phương pháp phân t ch, tổng hợp, thống kê, so sánh, đối chiếu, miêu tả, tường thuật…
5 Bố cục đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, khóa luận còn bao gồm 3 chương:
Ch ơng 1 Sự hình thành phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh
xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
Ch ơng 2 Quá trình phát triển phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến
tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
Ch ơng 3 Đặc điểm, vai trò của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến
tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
Trang 10Chương 1
SỰ H NH THÀNH PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM
1.1 Nhân dân Mỹ yêu chuộng hòa bình, có truyền thống đấu tranh cho độc lập ngay từ thời lập quốc
Thắng lợi của cách mạng tư sản Hà Lan và cách mạng tư sản nh ở Châu
u đánh dấu ưu thế bước đầu của giai cấp tư sản và khoảng hơn một thế kỉ sau, thế giới được chứng kiến một cuộc biến động ch nh trị - xã hội to lớn ở 13 thuộc địa nh ở Bắc Mỹ, d n đến sự ra đời một quốc gia tư sản đầu tiên ở Châu Mỹ - Hợp chúng quốc Hoa Kỳ
rước khi người Châu u kéo đến, Châu Mỹ vốn là đất đai của người nhđiêng (người da đ ), những bộ lạc người da đ đã sống trên những vùng đất phì nhiêu ở Bắc Mỹ hời gian sau khi Crixtôp Côlômbô phát hiện ra Châu Mỹ (1492), từ thế kỉ XV , người Châu u đã ồ ạt kéo sang đây để sinh cơ lập nghiệp Tây Ban Nha là quốc gia đi tiên phong trong việc xác định quyền lợi của mình ở châu lục mới, tiếp đó là người Pháp, Hà Lan, nh… rong đó, công cuộc xâm thực của người nh là mạnh m và có hiệu quả hơn cả bởi t nh ưu thắng của nền kinh tế, xã hội của nước nh lúc bấy giờ Cuộc khai kh n thực dân của nh phát triển mạnh m vào đầu thế kỉ XV Đến năm 1752, thực dân
nh đã thành lập được 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ ại đây cũng hình thành nên các cộng đồng dân cư bao gồm người nhđiêng (người da đ ), người Châu u da trắng, người Châu Phi da đen (là nguồn nhân lực ch nh trong các đồn điền và thân phận nô lệ) Các cộng đồng dân cư đó là nạn nhân của việc di dân Họ bị ép
tản cư sang Bắc Mỹ do quá trình " ất c ớ uộng", do những biến động
ch nh trị của thời cách mạng, những vụ xung đột tôn giáo, do sự phát triển thương mại Nước Mỹ trở thành đất nước với nhiều màu da, sắc tộc
hực dân nh đến Bắc Mỹ để lập thuộc địa mang theo quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa Đến giữa thế kỉ XV , nền công thương nghiệp tư bản chủ nghĩa
đã có những bước tiến đáng kể Sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa của 13 thuộc địa đã đưa đến những hệ quả lớn về kinh tế, ch nh trị, xã hội Do sự phát triển, nhu cầu trao đổi giữa các thuộc địa ngày càng tăng Cùng với sự tiến bộ của hệ thống giao thông và thông tin liên lạc, một thị trường thống nhất được hình thành ở Bắc Mỹ Sự phát triển kinh tế của các thuộc địa làm cho Bắc Mỹ trở thành nơi cạnh tranh đối với nước nh Vì vậy, bằng mọi biện pháp, Ch nh
Trang 11phủ nh tiến hành các ch nh sách bóc lột đối với cư dân Bắc Mỹ trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, ch nh trị, xã hội mà đối tượng của thực dân nh là người da đ ,
nô lệ da đen và cả những người dân di thực Ch nh phủ nh cấm Bắc Mỹ sản xuất nhiều loại hàng công nghiệp, cấm mở doanh nghiệp, cấm đem máy móc và thợ lành nghề từ nh sang, đồng thời ban hành chế độ thuế khóa nặng nề Các thuộc địa không được tự do buôn bán với các nước khác, cư dân ở đây không được khai hoang những vùng đất miền ây nh còn giữ độc quyền buôn bán nô
lệ da đen đưa sang Bắc Mỹ
Những ch nh sách hạn chế đó đã làm tổn hại đến quyền lợi của tư sản, chủ nô, và các tầng lớp nhân dân thuộc địa Mọi lệnh cấm đoán hầu như không được thực hiện triệt để vì gặp phải sự chống đối của cư dân thuộc địa, chúng chỉ làm cho mâu thu n giữa nhân dân 13 thuộc địa với Ch nh phủ nh càng trở nên sâu sắc
rong những năm 70 - 80 của thế kỉ XV , Ch nh phủ nh tiếp tục thực hiện hàng hoạt các ch nh sách mới, ban hành các đạo luật mới để ngăn chặn sự cạnh tranh của thuộc địa với ch nh quốc gây nên làn sóng phản kháng mạnh m trong mọi tầng lớp nhân dân Bắc Mỹ
Sự thống trị hà khắc của thực dân nh là nguyên nhân d n tới cuộc đấu
tranh của các thuộc địa Bắc Mỹ, mà ngọn lửa trực tiếp là sự kiện “chè B xtơn”
Đây là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên ở Châu Mĩ, chịu ảnh hưởng trực tiếp của cách mạng nh nhưng lại mang hình thức chiến tranh vì tự do chống lại thực dân tư bản nh Cuộc cách mạng tư sản Mỹ có ý nghĩa lịch sử lớn lao Đối với nhân dân Mỹ, cuộc cách mạng tư sản có ý nghĩa mở đầu cho sự thành lập một quốc gia, đem lại sự tiến bộ cho dân tộc Nó còn là cuộc cách mạng tư sản đầu
tiên trên thế giới nêu lên yêu cầu giải phóng dân tộc Bản Tuyên ng n Độc l của cách mạng Mỹ đã trở thành ngọn cờ tự do với những nguyên l bất hủ: "Tất
cả m i ng ời sinh c uyền b nh ng Tạ h b n ch h những uyền
h ng thể bỏ c T ng những uyền ấy c uyền c sống, uyền tự uyền m u cầu hạnh húc" [11;40]
Như vậy, ngay từ thời lập quốc người, dân Mỹ đã phải trải qua cuộc đấu
tranh giành độc lập gian khổ Cuộc đấu tranh giành độc lập và bản Tuyên ngôn
Độc l đã làm sáng lên tinh thần yêu chuộng hoà bình của người Mỹ Cuộc đấu
tranh này cũng tôi luyện người Mỹ là con người của tự do, bình đẳng
inh thần yêu chuộng hoà bình của nhân dân Mỹ còn được biểu hiện rõ hơn trong uyên bố của ổng thống Mỹ Uynxơn thông qua Chương trình 14 điểm (8/1/1918) về việc lập lại hoà bình sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, mặc
Trang 12dù nền hoà bình đó chỉ là vẻ bề ngoài, có vẻ th a mãn quyền lợi của nhân dân Đến năm 1939, cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử nhân loại Cuộc chiến tranh này có quy mô to lớn và sự tàn phá ghê gớm trên tất cả mọi kh a cạnh của đời sống và nền văn minh loài người Chiến tranh thế giới thứ hai là cuộc chiến tranh lớn nhất, khốc liệt nhất, gây nên những tổn thất to lớn về người và của khủng khiếp nhất trong lịch sử loài người Chiến tranh thế giới bao trùm các châu lục, toàn nhân loại đều nung nấu tinh thần chống chiến tranh, chống tội ác, chống xâm lược, nêu cao tinh thần chiến thắng phát x t, khôi phục lại hoà bình, an ninh cho các nước, cho nhân loại Nhân dân Mỹ từng trải qua cuộc chiến tranh giành độc lập, đến Chiến tranh thế giới thứ hai, chứng kiến sự tàn phá của nó, hơn ai hết nhân dân Mỹ càng chán ghét chiến tranh, mong muốn một cuộc sống hòa bình, ổn định
1.2 Tình hình ch nh trị, xã hội Mỹ sau Chiến tranh thế giới thứ hai - nền tảng cho phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra đã ảnh hưởng sâu sắc tới sự phát triển của lịch sử sau chiến tranh, đã tác động tới cục diện thế giới, tới phạm vi, tình hình
ch nh trị, xã hội của từng nước Nước Mỹ cũng không phải là một ngoại lệ Sau chiến tranh, tình hình ch nh trị, xã hội Mỹ có nhiều thay đổi, chứa đựng nhiều mâu thu n
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Mỹ trở thành nước giàu mạnh nhất, chiếm
ưu thế tuyệt đối về mọi mặt trong thế giới tư bản Ở Mỹ có khoảng 10 tập đoàn
tư bản tài ch nh lớn khống chế nền kinh tế và tài ch nh đất nước Phần lớn họ nắm kinh doanh công nghiệp, sản xuất vũ kh cho Bộ Quốc phòng Người của các tập đoàn này nắm giữ các chức vụ cao trong ch nh quyền Vì vậy, nước Mỹ cũng là điển hình của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước Đặc điểm quan trọng của nền ch nh trị Mỹ là chế độ hai đảng: Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ thay nhau cầm quyền Nhìn bề ngoài, tưởng như hai đảng mâu thu n với nhau, đối lập nhau, nhưng thực ra đây là hai cánh tay của giai cấp tư sản Mỹ Chế độ
ch nh trị Mỹ là chế độ ổng thống với quyền hành trực tiếp và rất lớn Với chế
độ ch nh trị đó, ch nh quyền Mỹ luôn theo đuổi một ch nh sách quân phiệt, phản dân chủ, phản nhân dân
ừ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến 1973, nước Mỹ đã trải qua các đời ổng thống: ơruman, ixenhao, Kennơđi, Giônxơn, Nichxơn Mỗi tổng thống đều có ch nh sách cụ thể khác nhau, người cứng rắn, trắng trợn, người mềm dẻo tinh vi, nhưng tựu chung lại đều là ch nh sách chống đối công nhân và các lực
Trang 13lượng dân chủ, tiến bộ ở Mỹ, tấn công vào đời sống của người lao động, tập trung duy trì, bảo vệ và phát triển chế độ tư bản Mỹ
Dưới thời ơruman, ch nh quyền đã đưa ra gần 200 đạo luật nhằm chống
sự hoạt động của các công đoàn và phá hoại phong trào bãi công Cục điều tra những hoạt động chống Mỹ và những Ủy ban điều tra lòng trung thành với Mỹ được thành lập nhằm truy nã những người có tư tưởng tiến bộ nhất là khủng bố những người cộng sản Các phong trào đòi hoà bình dân chủ, chống chiến tranh xâm lược Việt Nam cũng bị ngăn cấm Nhiều nhân vật hòa bình nổi tiếng bị giam giữ Những cuộc đấu tranh của sinh viên bị đàn áp đ m máu bằng súng đạn
và máy bay Cái gọi là "nền ân chủ Mỹ" chỉ là hình thức bề ngoài Nhà nước
Mỹ ngày càng bộc lộ rõ bản chất là một nhà nước cảnh sát và quân phiệt
Ch nh sách phản động của nhà nước Mỹ làm cho các mâu thu n xã hội và mâu thu n giai cấp tăng lên Nước Mỹ lâm vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng chưa từng thấy trong những năm 60 và nửa đầu những năm 70
Ch nh sách bóc lột của bọn tư bản độc quyền làm cho đời sống của nhân dân lao động Mỹ ngày càng khó khăn Hố ngăn cách giữa người giàu với người nghèo, sự bất bình đẳng xã hội Mỹ ngày càng tăng Nước Mỹ ngày nay là thiên đường của bọn giàu có nhưng lại là nơi khổ ải của những người nghèo khổ Ở
Mỹ, khoảng 400 người có thu nhập hằng năm từ 185 triệu đôla trở lên, nhưng ở một cực khác là hơn 25 triệu người Mỹ sống trong cảnh nghèo đói, dưới mức tối thiểu Những người lao động Mỹ còn bị nạn thuế khóa, nạn lạm phát, nạn giá cả leo thang, đồng đôla mất giá, tiền lương thực tế giảm sút, tình trạng thất nghiệp, nạn ô nhiễm làm cho đời sống càng thêm cơ cực
Đó là nguồn gốc sâu xa của những mâu thu n và khủng hoảng trong lòng
xã hội Mỹ, của những cơn bão táp ch nh trị diễn ra từ những năm 60 Đặc biệt,
từ khi Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, xã hội Mỹ bước vào thời kỳ không ổn định, khủng hoảng trầm trọng Có thể nói, từ sau cuộc nội chiến 1861 - 1865, chưa bao giờ nước Mỹ trải qua nhiều biến động như những năm 60 và đầu những năm 70
rước hết là cuộc khủng hoảng về chủng tộc Người da đen và người da đ
bị cực khổ vì chế độ phân biệt chủng tộc nặng nề ở Mỹ, đã liên tục nổi dậy đấu tranh bằng nhiều hình thức, kể cả đấu tranh vũ trang Cũng từ năm 1965 đến đầu những năm 70, các thành thị Mỹ luôn sôi nổi vì những cuộc biểu tình, đấu tranh ngoài đường phố, trong các trường đại học của thanh niên và sinh viên, mà
người ta gọi là "sự nổi l ạn củ th h t ẻ", "sự hủng h ảng củ c c th nh thị
Mỹ" Đặc biệt, phong trào chống chiến tranh xâm lược của Mỹ ở Việt Nam đã
Trang 14thể hiện một nước Mỹ bị chia r sâu sắc Các phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân Mỹ nói lên sự ph n nộ của quần chúng, đặc biệt là của thế hệ trẻ, đối với ch nh sách phản động của giới cầm quyền Mỹ, đối với cuộc chiến tranh xâm lược b n thỉu, hao người tốn của ở Việt Nam
Như vậy, sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tình hình ch nh trị, xã hội trong lòng nước Mỹ không ổn định Đây cũng ch nh là nền tảng cho phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
- một phong trào hoàn toàn tự giác, tự nguyện của nhân dân Mỹ
1.3 Cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ là cuộc chiến tranh phi nghĩa, mất lòng dân
ừ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, với tiềm lực kinh tế, quân sự to lớn,
Mỹ đã triển khai “Chi n l c t n cầu” với tham vọng chi phối và lãnh đạo thế
giới Mỹ công khai nêu lên trách nhiệm cầm đầu các nước tư bản chủ yếu để bảo
vệ "th giới tự ", chống lại sự bành trướng của chủ nghĩa cộng sản Mỹ đề ra
ba mục tiêu cho "Chi n l c t n cầu": Ngăn chặn, đ y lùi và tiến tới tiêu diệt
chủ nghĩa cộng sản (cụ thể là các nước XHCN); đàn áp phong trào giải phóng dân tộc, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, cũng như phong trào hòa bình dân chủ trên thế giới; khống chế, chi phối các nước tư bản đồng minh theo đường lối, ch nh sách chỉ đạo của Mỹ
Để đạt được mục tiêu, Mỹ ráo riết chạy đua vũ trang, phát triển lực lượng hạt nhân, lập các khối quân sự xâm lược và k kết với nhiều nước những hiệp ước quân sự tay đôi, cho phép Mỹ đóng quân và xây dựng các căn
cứ quân sự trên lãnh thổ các nước đó Các hạm đội Mỹ mang tên lửa có đầu đạn hạt nhân tuần tiễu trên khắp các biển và đại dương Mỹ can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của các nước, tổ chức những cuộc đảo ch nh ở khắp nơi, dựng lên ch nh quyền bù nhìn tay sai Mỹ dùng những biện pháp như đồng
đôla, " i n t " kinh tế quân sự, cả "Chi n t nh ặc bi t", "Chi n t nh cục
bộ" để thực hiện chủ nghĩa thực dân mới của chúng Mỹ đã chọn Đông
Dương làm nơi th điểm áp dụng chủ nghĩa thực dân mới, mà điển hình là cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam
m mưu cơ bản của đế quốc Mỹ là tiêu diệt bằng được phong trào yêu nước và cách mạng Việt Nam, thôn t nh miền Nam, chia cắt lâu dài Việt Nam, biến miền Nam Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ, lập một phòng tuyến ngăn chặn chủ nghĩa xã hội lan xuống Đông Nam Châu Á, đồng thời lấy miền Nam Việt Nam làm căn cứ tấn công miền Bắc, tiền đồn chủ nghĩa xã hội ở Đông Nam Á, hòng đè bẹp và đ y lùi chủ nghĩa xã hội ở vùng
Trang 15này, bao vây và uy hiếp các nước xã hội chủ nghĩa Năm đời tổng thống Mỹ kế tiếp nhau đã theo đuổi âm mưu đó bằng con đường chiến tranh, ngoan cố bám lấy ch nh sách thực dân mới và lao vào cuộc phiêu lưu quân sự chống Việt Nam Đất nước Việt Nam trở thành nơi thử thách sức mạnh và uy t n của đế quốc Mỹ như ch nh bản thân giới cầm quyền Mỹ đã xác nhận Chiến tranh xâm lược Việt Nam là một bộ phận quan trọng trong chiến lược toàn cầu phản cách mạng của
đế quốc Mỹ Mỹ muốn chứng t rằng lực lượng quân sự và sức mạnh kinh tế khổng lồ của họ có thể khuất phục Việt Nam, từ đó đè bẹp phong trào giải
phóng dân tộc và chặn đứng bước tiến của chủ nghĩa xã hội ở các nơi trên thế giới
Cuộc chiến tranh của Mỹ xâm lược Việt Nam là cuộc phản k ch lớn nhất, quyết liệt nhất vào các lực lượng giải phóng dân tộc và xã hội chủ nghĩa iến hành chiến tranh xâm lược Việt Nam, đế quốc Mỹ không chỉ nhằm đánh bại cách mạng Việt Nam mà còn nhằm rút kinh nghiệm đối phó với cách mạng thế giới, ngăn đe phong trào giải phóng dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đồng thời tranh giành ảnh hưởng với các đế quốc khác trên các lục địa Đế quốc Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược toàn diện, coi trọng cả các mặt quân sự, ch nh trị, ngoại giao, kinh tế, văn hóa, tâm l , xã hội nhưng biện pháp chủ yếu và xuyên suốt v n là quân sự Sau khi xâm chiếm miền Nam từ năm 1954, đến năm 1961,
đế quốc Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh trên bộ ở miền Nam, từ đầu năm 1965 chúng tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân đối với miền Bắc Cuộc chiến tranh này nằm trong chiến lược chung của đế quốc Mỹ đối với Việt Nam, chiến lược chiến tranh xâm lược thực dân mới nhằm một mục tiêu bao trùm là chống phá cả hai miền Nam - Bắc, hòng đè bẹp và tiêu diệt cách mạng Việt Nam
Như vậy, thông qua âm mưu của Mỹ có thể thấy rằng: cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ là cuộc chiến tranh phi nghĩa, tàn bạo, về bản chất là chống lại lương tri loài nguời Đế quốc Mỹ vừa là kẻ thù trực tiếp của nhân dân Việt Nam, cũng ch nh là kẻ thù của nhân loại tiến bộ trong cuộc đấu tranh vì mục tiêu hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội
Cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của đế quốc Mỹ còn là cuộc chiến tranh mất lòng dân, nhân dân Mỹ không được gì mà thấy mình bị lừa dối, người dân Mỹ cũng giống như người dân Việt Nam là nạn nhân của cuộc chiến tranh xâm lược, chịu cảnh gia đình li tán, anh mất em, con mất cha, vợ mất chồng, gánh nặng của cuộc chiến tranh hao người tốn của đè nặng lên người dân Mỹ
Mỹ đã tiêu tốn tới 150 tỉ USD vào một nỗ lực vô ch với cái giá là 58.000 l nh bị chết Hậu quả là nước Mỹ bị chia r , nhân dân Mỹ thấy bị lừa dối bởi ch nh phủ
Trang 16ổng thống Kennedy là người từng bước thúc đ y cuộc chiến tranh leo thang ở Việt Nam nhưng lại thường nhắc đến hoà bình rong bài nói chuyện tại
một trường Đại học về "chi n l c hò b nh", bài nói dài khoảng 6.000 từ trong
đó có 92 lần Kennơđi lặp đi lặp lại từ "hoà bình": Mỹ iên t hấn ấu ch h
b nh sẽ c ảm bả Mỹ h ng muốn chi n t nh, nh ng Mỹ cũng hải l m
h t t ch nhi m củ m nh ể xây ựng một th giới h b nh, [15;417-418]
ổng thống Giônxơn khi lên cầm quyền đã tiếp tục cuộc chiến tranh Việt
Nam với chiến lược "Chi n t nh cục bộ" ở miền Nam và mở rộng chiến tranh
phá hoại miền Bắc Cùng với lệnh oanh tạc miền Bắc là một bản tuyên bố được
người phát ngôn của Nhà rắng tung ra nói rằng: "Mỹ n Vi t N m l ể giú
nhân ân n ớc n y chống xâm lăng, ng Mỹ uy t tâm ti tục h t ng ời
N m Vi t N m t ng cuộc chi n ấu chống cộng sản nh m bả nền tự
ộc l củ h " [15;480] Chủ định của Giônxơn không chỉ dừng lại ở cuộc
chiến tranh phá hoại miền Bắc mà còn ngăn chặn miền Bắc để tạo điều kiện đ y mạnh hoạt động quân sự ở miền Nam, đưa quân Mỹ vào càng nhiều càng tốt
để thực hiện ý đồ chiến lược của mình Giônxơn giải th ch với dân Mỹ rằng:
"Sự c mặt củ uân ội Mỹ Vi t N m l một i c l m cần thi t nh m chống cộng sản Vi t N m xâm l c, nh m ảm bả ch ng ời Vi t N m c iều i n ể uy t ịnh lấy t ơng l i củ h , ể h tự uản lấy ất n ớc củ
m nh t ng tự do" [15;516] Giônxơn cũng không quên nói về thiện ch hòa
bình và lớn tiếng tuyên bố sẵn sàng dự bất kì hội nghị, thảo luận bất kì đề nghị nào - bốn điểm - mười điểm hay bốn mươi điểm - của bất kì nhóm nào, cũng như sẵn sàng ngừng bắn Nhưng những điều này chỉ là lời nói, cuộc chiến tranh ở miền Nam và những cuộc đánh phá bằng không quân ở miền Bắc v n diễn ra liên tục, trên thực tế ổng thống Giônxơn đã lao sâu vào
chiến lược "Chi n t nh cục bộ" ở Việt Nam
ừ đây, người dân Mỹ biết mình bị lừa dối Những vụ bê bối bị vỡ lở (như
vụ tiết lộ tài liệu mật ở Lầu Năm Góc năm 1971, vụ Oatơghết buộc Nichxơn từ chức năm 1974 ) đã phơi bày tất cả sự thối nát của ch nh quyền tư sản Mỹ, đưa
đến "Cuộc hủng h ảng lòng tin" trong lòng dân chúng Mỹ
Trang 171.4 Tác động của phong trào nhân dân tiến bộ trên thế giới ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam đã kết thúc hơn 30 năm (1975), nhưng tội ác của Mỹ v n còn Đế quốc Mỹ - tên đế quốc đầu s có tiềm lực kinh tế và quân sự lớn nhất trong phe đế quốc đã nhúng tay can thiệp và xâm lược đ m máu vào Việt Nam Mặc dù những âm mưu và kế hoạch đen tối của Mỹ lần lượt bị nhân dân Việt Nam đập tan nhưng chúng v n rất ngoan cố, hiếu chiến Chúng trực tiếp tiến hành chiến tranh xâm lược và không ngừng tăng cường mở rộng cuộc chiến tranh đó Có thể nói đây là một trong những cuộc chiến tranh xâm lược bỉ ổi, tàn bạo, dã man nhất trong lịch sử thế giới hiện đại
Để chống lại cuộc chiến tranh xâm lược ấy, toàn dân Việt Nam từ Bắc tới Nam đã kiên quyết vùng lên, tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bền bỉ, ngoan cường, đầy dũng kh , sáng tạo và mưu tr Quân dân Việt Nam đã đánh bại hết chiến lược, chiến thuật này đến chiến lược, chiến thuật khác của bọn xâm lược Mỹ, đã bẻ gãy hết cuộc hành quân này tới cuộc hành quân khác
của quân đội Mỹ - Ngụy, đ y những "nh chi n l c" gi i nhất và những đội quân tinh nhuệ nhất của đế quốc Mỹ vào " ờng hầm h ng lối th t"
Cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam lúc đó là một cuộc chiến đấu vĩ đại, không chỉ để bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, thực hiện thống nhất nước nhà, nhằm giành lại những quyền dân tộc cơ bản ch nh đáng của mình mà còn góp phần t ch cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì độc lập, dân chủ, hòa bình và chủ nghĩa xã hội Ch nh vì vậy, nhân dân tiến bộ trên thế giới đã coi cuộc kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam là cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung của các dân tộc khắp nơi trên trái đất, đâu đâu cũng dấy lên phong trào ủng hộ Việt Nam, chống đế quốc Mỹ xâm lược Phong trào ra đời trên cơ sở sự nhận thức về tác hại của chiến tranh: chiến tranh chỉ đem lại đau thương tang tóc cho con người Nhân loại đã chán ghét chiến tranh, mong muốn một cuộc sống hòa bình và ổn định Lương tri loài người đã thức tỉnh, tạo thành phong trào nhân dân thế giới rộng lớn, lên án Mỹ mạnh m , ủng hộ Việt Nam nhiệt thành Đây là nhân tố quốc tế rất quan trọng có lợi cho Việt Nam
Năm 1858, thực dân Pháp xâm lược và đô hộ Việt Nam, biến Việt Nam thành nước thuộc địa nửa phong kiến là mốc thời gian đánh dấu bước đầu sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới đối với Việt Nam uy sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối chưa đáng kể nhưng điều đó đã chứng t rằng Việt Nam không hề bị cô lập mà đã được nhiều nước trên thế giới biết đến và ủng hộ
Trang 18Phong trào nhân dân thế giới ủng hộ nhân dân Việt Nam chống Mỹ xâm lược xuất hiện từ khi đế quốc Mỹ bắt đầu can thiệp vào miền Nam Việt Nam Phong trào này nhanh chóng mở rộng, phát triển mạnh m theo đà "leo thang" trong âm mưu và hành động xâm lược của đế quốc Mỹ Mặc dù không do một tổ chức, một lực lượng ch nh trị nào lãnh đạo - trừ phong trào ở các nước xã hội chủ nghĩa - nhưng phong trào nhân dân thế giới ủng hộ Việt Nam chống Mỹ đã trở thành một mặt trận có quy mô toàn cầu; mọi cá nhân, mọi tổ chức tham gia hoàn toàn trên cơ sở tự nguyện, với ý ch đấu tranh bền bỉ, kiên cường và có t nh thống nhất tương đối cao trên bình diện quốc tế: đồng tâm ủng hộ Việt Nam chống Mỹ cho đến thắng lợi cuối cùng
Phong trào đã có tác động mạnh m cô lập gới cầm quyền hiếu chiến Mỹ,
hỗ trợ thúc đ y phong trào nhân dân Mỹ chống chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam Phong trào nhân dân Mỹ chống chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam chịu tác động bởi phong trào nhân dân thế giới ủng hộ nhân dân Việt Nam chống Mỹ và là một bộ phận - một
bộ phận rất quan trọng - của phong trào nhân dân thế giới ủng hộ nhân dân Việt Nam chống Mỹ
1.5 Đường lối quốc tế của Đảng Lao động Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 - 1975)
rong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp cũng như cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Chủ tịch Hồ Ch Minh và Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn luôn chăm lo tăng cường đoàn kết quốc tế, phát huy sức mạnh thời đại, coi đó là một bộ phận hợp thành của đường lối kháng chiến cứu nước và đặt hoạt động ngoại giao thành một mũi tiến công chiến lược góp phần phát triển thế và lực của Việt Nam, đánh thắng kẻ thù xâm lược ừ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đế quốc Mỹ đã trở thành tên sen đầm quốc tế, là trở ngại ch nh của nhân dân thế giới trong cuộc đấu tranh bảo vệ hoà bình, giành độc lập, dân chủ và tiến bộ xã hội Mục tiêu cách mạng, mục đ ch ch nh trị của cuộc chiến tranh
ch nh nghĩa, vì độc lập dân tộc, thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam chống xâm lược là phù hợp với xu thế của thời đại, ngày càng được nhân loại tiến bộ đồng tình, ủng hộ ừ khi chuyển sang đấu tranh với kẻ thù mới là đế quốc Mỹ thì kẻ thù ch nh, trực tiếp và nguy hiểm của dân tộc Việt Nam cũng là
kẻ thù chung của nhân loại tiến bộ
rong hai cuộc kháng chiến đầy hy sinh, gian khổ và rất mực hào hùng của nhân dân Việt Nam, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã xây dựng, phát triển công tác ngoại giao thành một lực lượng đấu tranh, một phương thức tiến công kẻ thù
Trang 19xâm lược trên ch nh trường thế giới, thành một diễn đàn tập hợp tiếng nói ch nh nghĩa ủng hộ nhân dân Việt Nam chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc xâm lược Đảng Lao động Việt Nam phối hợp chặt ch với mặt trận quân sự, mặt trận ch nh trị, lấy ch nh nghĩa làm điểm tựa, lấy đoàn kết giữa các quốc gia dân tộc làm mục tiêu, lấy hòa hiếu, hòa bình làm tư tưởng xuyên suốt, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, góp phần đ y mạmh phong trào đấu tranh cho hòa bình và tiến bộ thế giới, hình thành thế và lực tiến công ngoại giao ngày càng mạnh, trực tiếp góp phần quan trọng vào những thắng lợi trong đàm phán và k kết Hiệp định Giơnevơ năm 1954 và Hiệp định Pari năm 1973, kết thúc thắng lợi cuộc chiến tranh 30 năm rong suốt quá trình kháng chiến, đối ngoại và ngoại giao thực sự là một mũi tiến công chiến lược có nhiệm vụ phối hợp chặt ch với đấu tranh ch nh trị và đấu tranh quân sự trên chiến trường để giành thắng lợi từng bước, tiến lên giành toàn thắng, biến sự ủng hộ quốc tế thành một trong các nhân tố quyết định thắng lợi
Đường lối quốc tế, ch nh sách đối ngoại của Việt Nam đã làm cho mặt trận đối ngoại và ngoại giao trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ có bước trưởng thành vượt bậc, nhất là từ sau khi có Nghị quyết Hội nghị rung ương lần thứ 13 (26/1/1967) về đ y mạnh đấu tranh ngoại giao, chủ động tiến công địch, phục vụ sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước Đường lối quốc tế, ch nh sách đối ngoại của Việt Nam thời kì này là tiêu biểu cho sự đối đầu giữa hai nền ngoại giao đối lập: Ngoại giao cách mạng, độc lập tự chủ trên nền tảng ch nh nghĩa với
tư tưởng xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta là tinh thần tiến công, thật lòng
hòa hiếu và ngoại giao cậy "th mạnh", quen ỷ lại vào sức mạnh về quân sự và
kinh tế của Mỹ Đấu tranh ngoại giao của Việt Nam phối hợp chặt ch với đấu tranh quân sự, đấu tranh ch nh trị giành thắng lợi ngày càng lớn ở miền Nam và chống chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân của Hoa Kỳ ở miền Bắc Hoạt động đối ngoại của Việt Nam được đ y mạnh, làm cho nhân loại tiến
bộ ngày càng nhận rõ bộ mặt của đế quốc Mỹ, kẻ thù của hòa bình, dân chủ, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội Đảng và Nhà nước Việt Nam nêu cao ch nh nghĩa của nhân dân Việt Nam, tranh thủ sự ủng hộ đồng minh, giúp đỡ của các nước
xã hội chủ nghĩa, của nhiều nước phương ây, và đặc biệt đã phát động phong trào chống chiến tranh xâm lược ngay trong lòng nước Mỹ
Có thể nói, sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam tiêu biểu cho lương tri và sự nghiệp đấu tranh của cả loài người tiến bộ Chúng ta hết sức tôn trọng và phát huy đến mức rất cao sức mạnh đoàn kết quốc tế để chống
Mỹ và thắng Mỹ
Trang 20Nội dung cơ bản của chiến lược đối ngoại của Việt Nam là phát huy truyền thống hòa hiếu dân tộc, nắm vững và giương cao ngọn cờ hòa bình, thêm bạn bớt thù, phân hóa, cô lập kẻ thù chủ yếu hực hiện ch nh sách thêm bạn bớt thù, Đảng ta luôn chú ý, khéo léo lợi dụng mâu thu n nội bội địch, phân hóa, tranh thủ những lực lượng có thể tranh thủ và cô lập cao độ kẻ thù chủ yếu để đánh thắng chúng ại Đại hội lần thứ (năm 1960), Đảng ta đã chỉ rõ: Lợi dụng
mâu thu n trong hàng ngũ địch "l một nguyên tắc chi n l c chứ h ng ch l
ấn ề s ch l c" [2;258] rong Cách mạng háng ám và kháng chiến chống
thực dân Pháp, Đảng ta đã vận dụng thành công nguyên tắc đó rong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, quá trình chỉ đạo thực hiện đường lối kháng chiến cũng như ch nh sách đối ngoại, hoạt động ngoại giao, Đảng ta có nhiều chủ trương, biện pháp khéo léo nhằm khoét sâu và lợi dụng mâu thu n trong hàng ngũ địch như mâu thu n giữa đế quốc Mỹ với các đồng minh của họ, giữa phái chủ chiến với phái chủ hòa, giữa các tập đoàn có lợi ch khác nhau trong giới cầm quyền Mỹ, giữa Mỹ với các nước phụ thuộc, giữa Mỹ với ch nh quyền tay sai, giữa nhà cầm quyền với các tầng lớp nhân dân Mỹ Kh u hiệu của ta là
“ n t ới bất cứ ng ời n c thể n t c, t ung l bất cứ ng ời
n c thể t ung l , cốt l m hân h ẻ thù n c ộ c l chúng, ồng thời i m thêm nhiều bạn cả t ng n ớc ng i n ớc” [1;237]
Chúng ta biết đ y mạnh vận động tuyên truyền quốc tế xoay quanh ba nội dung ch nh: ch nh nghĩa của ta, quyết tâm và tất thắng, thiện ch hòa bình Chính sách yêu chuộng hòa bình, công lý, việc làm nhân nghĩa và cuộc chiến đấu thắng lợi của ta đã thức tỉnh, lay động lương tâm nhân dân Mỹ, góp phần thúc đ y phong trào phản chiến phát triển ngày càng rộng lớn và mạnh m trong lòng nước Mỹ Hình ảnh cuộc chiến tranh xâm lược, những hành động tàn ác do quân đội Mỹ gây ra v n hằng ngày thâm nhập vào phòng ngủ của nhiều gia đình người Mỹ qua màn ảnh nh , gây nên sự kinh hoàng, sự hổ thẹn, sự bất bình và
ph n nộ trong nhân dân Mỹ rong những năm 1967 - 1968, số l nh Mỹ chết trận ngày càng tăng, xác l nh Mỹ đưa về nước ngày càng nhiều, phong trào nhân dân
Mỹ phản đối chiến tranh đã bùng nổ dữ dội, lan rộng chưa từng có, làm lay chuyển cả nước Mỹ Những cuộc biểu tình, diễu hành, hội thảo được tổ chức trong 120 thành phố, có đến 2.000 trường học và hơn 200 tổ chức quần chúng,
tổ chức phi ch nh phủ tham gia đã làm rung động Nhà rắng Oantơ L pman,
nhà bình luận ch nh trị nổi tiếng Mỹ đã nhận xét: "L ơng tâm ng ời Mỹ nổi
gi n Cuộc chi n t nh củ Mỹ Vi t N m l cuộc chi n t nh h ng c lòng ân nhất t ng lịch sử " [2;262]
Trang 21Phong trào phản đối chiến tranh trong lòng nước Mỹ không ngừng phát triển cùng với phong trào ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới là một sức ép quan trọng, góp phần buộc nhà cầm quyền hiếu chiến Mỹ phải xuống thang chiến tranh, chấp nhận đàm phán với ta để đi tới kết thúc chiến tranh Có thể thấy rằng, trong lịch sử thế giới, chưa có cuộc đấu tranh của dân tộc nào được sự ủng hộ rộng rãi và mạnh m của nhân dân thế giới, nhân dân nước đối phương như cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam Chưa bao giờ số phận của một quốc gia - dân tộc lại được thế giới quan tâm đến như vậy
Đó ch nh là sản ph m và là sức mạnh hiện thực của đường lối quốc tế, ch nh sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước Việt Nam, ch nh sách hòa hiếu của dân tộc Việt Nam, một dân tộc thật lòng yêu chuộng hòa bình và công lý, quyết một lòng chiến đấu, hy sinh không chỉ vì độc lập thống nhất của ổ Quốc mình, mà luôn giương cao ngọn cờ hòa bình, thực hiện ch nh sách đối ngoại vì hòa bình độc lập dân tộc, dân chủ, tiến bộ xã hội
Như vậy, phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam xuất phát từ đặc điểm dân tộc, lịch sử xã hội của nước Mỹ, từ tâm lý, tư duy của người Mỹ đối với cuộc chiến tranh Phong trào
đã trở thành một mặt trận hoàn toàn tự giác, tự nguyện của người Mỹ do lương tri loài người thức tỉnh mà nền tảng là đặc điểm tình hình ch nh trị, xã hội Mỹ sau Chiến tranh thế giới thứ hai Cuộc chiến tranh phi nghĩa, mất lòng dân do
ch nh quyền Mỹ gây ra và cuộc chiến đấu ngoan cường, những thắng lợi từng bước của nhân dân Việt Nam cũng như ngọn cờ hòa bình hòa hiếu của Việt Nam
là động lực trực tiếp cổ vũ, thúc đ y phong trào Phong trào nhân dân Mỹ chống chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam là một bộ phận - một bộ phận rất quan trọng - của phong trào ủng hộ của nhân dân thế giới tiến
bộ trên thế giới đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam Có thể thấy rằng, phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam có nguồn gốc từ nhiều ph a, phong trào được hình thành, phát triển mạnh m quyết liệt, có tác động to lớn đến cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam
Trang 22Chương 2 QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO NHÂN DÂN MỸ
PHẢN ĐỐI CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC, ỦNG HỘ CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA VIỆT NAM
2.1 Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1954 - 1965
Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam xuất hiện từ khi đế quốc Mỹ bắt đầu dính líu vào Việt
Nam Phong trào này được mở rộng theo đà "leo thang" trong âm mưu và hành
động xâm lược của đế quốc Mỹ Mỹ càng mở rộng chiến tranh và càng sa lầy thì phong trào càng lên mạnh và hình thức đấu tranh càng quyết liệt
Ngay khi đế quốc Mỹ mới dựng lên ch nh quyền tay sai Ngô Đình Diệm, phá hoại trắng trợn Hiệp định Giơnevơ, thi hành ch nh sách thực dân kiểu mới với những thủ đoạn xảo quyệt và tàn bạo, Mỹ đã bị dư luận các nước trên thế giới cực
lực phản đối Ngày 20/7/1959, “Ng y Vi t Nam” được tổ chức rộng khắp tại
nhiều nước, nhân dịp kỉ niệm 5 năm Hiệp định Giơnevơ được k kết [15;322]
uy nhiên, thời gian này, sự ủng hộ của nhân dân Mỹ đối với cuộc kháng chiến của Việt Nam chưa trở thành một phong trào rộng lớn, cho đến khi Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời (ngày 20/12/1960), với chủ trương chống Mỹ, cứu nước sáng ngời ch nh nghĩa Dưới ngọn cờ của Mặt trận, cuộc đấu tranh của đồng bào miền Nam giành được những thắng lợi to lớn, phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam mới trở nên mạnh m và có hiệu quả hơn hòa cùng phong trào nhân dân thế giới, từ sự cổ vũ về ch nh trị, tinh thần, đến sự giúp đỡ về vật chất; từ việc lên án, tố cáo hành động xâm lược đến những hành động đấu tranh quyết liệt nhằm chấm dứt chiến tranh xâm lược của giới cầm quyền Mỹ
Đặc biệt, từ khi Mỹ tiến hành “Chi n t nh ặc bi t”, Phong trào nhân dân
Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam có
sự phát triển, thể hiện rõ nét hơn Ở ngay ch nh nước Mỹ, sào huyệt của bọn xâm lược, những người yêu chuộng hòa bình và công lý đã lên tiếng phản đối
ch nh sách xâm lược của đế quốc Mỹ iếng nói ủng hộ Việt Nam tại ngay hang
ổ của bọn gây chiến đã tạo nên sự chú ý của dư luận thế giới, lôi cuốn nhiều người hưởng ứng và tham gia phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam
Trang 23Ngày 16/2/1963, 16 nhà tr thức Mỹ nổi tiếng đã gửi thư ng , phản đối
ch nh sách xâm lược của Ch nh phủ Mỹ, đồng tình và ủng hộ cuộc đấu tranh
ch nh nghĩa của nhân dân miền Nam Việt Nam
Ngày 1/3/1963, hơn 60 nhân sĩ dân chủ Mỹ đã gửi thư cho ổng thống Kennơđi đòi chấm dứt cuộc chiến tranh b n thỉu ở Việt Nam
háng 4/1963, hai năm trước chiến tranh cục bộ - dịp lễ Phục sinh, đã có
những cuộc diễu hành lớn ở Niu Ooc Ngày 4/4/1963, tờ báo Mỹ Ng ời chi n sĩ viết: “D cuộc chi n t nh hi nghĩ Vi t N m m chính uyền ennơ i ng
b i nh nh ự củ n ớc Mỹ” [15;417] Ngày 10/4/1963, Hội thanh niên
chống phát x t và chống chiến tranh ở Mỹ rải truyền đơn chống ch nh phủ gây chết chóc và tàn phá ở miền Nam Việt Nam
Ngày 5/5/1963, một tổ chức phản chiến của đảng viên Đảng Dân chủ Mỹ
đã ra nghị quyết đòi ch nh quyền rút nhân viên quân sự Mỹ ra kh i miền Nam Việt Nam
Ngày 23/5/1963, khi ổng thống Kennơđi đến Niu Ooc, nhân dân thành
phố này đã biểu tình bao vây ông ta, hô kh u hiệu: “ h ng c c n thi
Cub ! Rút uân ội Mỹ hỏi miền N m Vi t N m!” [15;417]
Giữa năm 1963, khi phong trào đấu tranh của phật tử chống chế độ Ngô Đình Diệm nổi lên mạnh m ở miền Nam Việt Nam, hơn 15.000 nhà tu hành ở
Mỹ đã kịp thời lên tiếng ủng hộ phong trào, vạch mặt nhà cầm quyền Mỹ là kẻ gây ra tội ác đối với nhân dân miền Nam Việt Nam
háng 8/1963 đã có những cuộc biểu tình ngồi ở thành phố và khu vực học
xá, phản đối Mỹ chu n bị mở rộng chiến tranh ở Việt Nam
Ngày 22/11/1963, Tổng thống Kennơđi bị mưu sát Phó ổng thống Giônxơn lên thay tiếp tục chính sách của Kennơđi một cách điên cuồng Giônxơn tuyên bố s tiếp tục ủng hộ và trợ giúp chính quyền Sài Gòn chống lại
“ch ộ cộng sản” Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song trước sự nổi dậy và các
đòn tấn công quân sự của quân dân Việt Nam, cùng với sự chống đối của nhân
dân khắp nơi trên đất nước Mỹ, tới cuối năm 1964 đầu năm 1965, “chi n tranh
ặc bi t” của Mỹ đã bị phá sản về căn bản
2.2 Phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam trong những năm 1965 - 1968
Sau khi chiến lược “Chi n t nh ặc bi t” thất bại, để cứu vãn tình thế,
đầu năm 1965, Mỹ ồ ạt đưa quân viễn chinh cùng với vũ kh , phương tiện chiến
tranh vào miền Nam, thực hiện chiến lược “Chi n t nh cục bộ” và mở rộng
Trang 24chiến tranh phá hoại ra miền Bắc ừ đây, làn sóng chống đế quốc Mỹ xâm lược Việt Nam ngày càng dâng cao khắp năm châu
Cũng như ở nhiều nơi khác, phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam bước sang một giai đoạn phát triển mới, ngày càng phát triển, quy mô lan rộng ra cả nước
Ngày 17/7/1965, Giônxơn thông báo quyết định đưa 44 tiểu đoàn Mỹ vào
miền Nam Việt Nam và chấp nhận chiến lược “t m i t” của Oétmolen Quyết định này đã đánh dấu bước đường từ chiến lược "Chi n t nh ặc bi t", ổng thống Hoa Kỳ đã lao sâu vào chiến lược "Chi n t nh cục bộ" ở Việt Nam Cũng
với quyết định này, ổng thống Giônxơn dần dần nhận ra rằng ch nh quyền đứng trước một thử thách mới là tình hình ch nh trị ngay trên đất nước Mỹ
Nếu vào mùa Hè năm 1965, chỉ một vài cuộc biểu tình (như cuộc xuống đường của hai vạn sinh viên ở Thủ đô Oasinhtơn trung tuần tháng tư) thì phong trào phản chiến những tháng cuối năm đã phát triển khiến cho Nhà Trắng hết sức lo ngại
Người dân Mỹ đã thấy và vạch trần sự phản trắc của người cầm đầu nước họ: vận động tuyển cử (cuối năm 1964) với chương trình hòa bình và kh u hiệu
"Hòa bình Vi t Nam!", nhưng rồi ngay sau khi nhậm chức (đầu năm 1965)
nhiệm kì chính thức, chính Giônxơn đã bắt tay ngay vào các biện pháp leo thang
chiến tranh Giôdép Amtơ, tác giả Lời phán quy t về Vi t Nam, viết: "Tháng
giêng năm 1965 ới cuộc bầu cử và lễ nh m chức bỏ lại ng s u, Lin ơn
Gi nxơn bây giờ vào th có thể ti n hành chi n tranh Vi t Nam dù có hay không có sự ồng tình của nhân dân Mỹ Ông ta ch cần vạch chi n l c quân
sự, gạt bỏ các ti ng nói bất ồng trong Nhà Trắng và Sài Gòn, bất chấp các
Đó là "Ng y uốc t hản ối chi n t nh xâm l c củ Mỹ Vi t N m"
do "Ủy b n Ng y Vi t N m" tổ chức trong 3 ngày 15,16,17/10/1965, được trên
10 vạn người ở 60 thành phố Mỹ hưởng ứng Sôi nổi nhất là cuộc biểu tình của một vạn sinh viên ở thành phố Bớccơlây nối đuôi nhau ban đêm dưới ánh đuốc
từ trường Đại học đến căn cứ quân sự Ốclen - nơi quân Mỹ tập trung trước khi sang Việt Nam Sinh viên các trường Đại học Oasinhtơn, Niu Oóc, Sicagô,
Trang 25Đitơroi, ếchdát hưởng ứng Ba ngày đấu tranh sôi nổi được kết thúc bằng một
cuộc " i bộ" lớn biểu dương lực lượng phản chiến tại căn cứ hải quân Ốclen
Ngày 25/10/1965, 100 giáo sư ở Niu Ooc gửi điện cho Giônxơn chống sự đàn áp những người phản chiến
Ngày 12/11/1965, "Ủy b n lu t gi ề uân sự Mỹ Vi t N m” công bố
bản giác thư dài 25 trang tố cáo rằng quân sự của Mỹ ở Việt Nam đã vi phạm Hiến pháp Mỹ, vi phạm Hiến chương Liên Hiệp Quốc, vi phạm Hiệp nghị Giơnevơ năm 1954 về Việt Nam
Tiếp theo, ngày 27/11/1965, những người Mỹ chống chiến tranh đông tới 2
vạn người, từ 43 bang tổ chức cuộc " i ề Thịnh Đốn òi hò b nh Vi t
Nam" biểu tình Nhà rắng, phủ Tổng thống Mỹ, gương cao biểu ngữ "G i ng y uân ội Mỹ Vi t N m ề", "Ủng hộ c c nguyên tắc củ i ịnh Giơne ơ năm 1954" [6;1838]
Ngày 29/11/1965 một hội đồng giáo sư đại học tuyên bố ủng hộ sinh viên phản chiến
Quyết liệt hơn là các cuộc tự thiêu: Một người công giáo Mỹ, anh Môritxơn (Norman Morrison), 32 tuổi, tự thiêu ngay cửa sổ phòng làm việc của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mắc Namara Việc làm này làm chấn động dư luận Mỹ; cuộc tự thiêu của cụ bà Helga lice Hertz 79 tuổi tại thành phố Đitơroi, anh Lapôtơ (Roger Alen Laporte) trước trụ sở Liên Hiệp Quốc, của chị Jankaoxki ở nhà mình, tất cả đều để phản đối Mỹ xâm lược Việt Nam ừ năm 1966 đến 1968, ở
Mỹ có tới 8 vụ tự thiêu như vậy Các vụ tự thiêu cảm động và liên tiếp đã gieo vào tâm tư người Mỹ sự day dứt
Qua những hình thức đấu tranh phản chiến đó, người ta thấy rõ là cuộc chiến đấu chống Mỹ - Ngụy ở Việt Nam đã ảnh hưởng sâu sắc đến tâm trí của nhiều tầng lớp nhân dân Mỹ
Năm 1966, đánh dấu một bước phát triển mạnh m của phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam Nhân dân Mỹ đã tổ chức nhiều đợt hành động thống nhất trên phạm vi toàn nước Mỹ, lên án tội ác man rợ của Mỹ, đòi rút quân viễn chinh Mỹ, đòi chấm dứt ném bom miền Bắc Việt Nam
ừ ngày 15/11đến 25/1/1966, diễn ra đợt đấu tranh thứ hai do "Ủy b n
Ng y Vi t N m" tổ chức, lôi cuốn trên nửa triệu người ở hơn 100 thành phố
tham gia
Trang 26Bước sang năm 1967, Mỹ bắt đầu sa lầy, phong trào nhân dân Mỹ phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam lại càng cao và rộng hơn năm 1966
Đáng chú ý là “ t ộng iên mù xuân” liên tiếp có ba đợt đấu tranh toàn
quốc huy động đông người nhất từ trước đó, cũng là cuộc đấu tranh đ m máu của người da đen Mỹ Ba đợt đấu tranh phản chiến lớn của nhân dân Mỹ trong
năm 1967 là cuộc “ ộng iên mù xuân” tháng 4, “tuần lễ chống chi n tranh
xâm l c” tháng 10 và “tuần lễ phản ối chi n tranh Vi t Nam và chống quân dịch” tháng 12
Sự chu n bị cho cuộc “ ộng iên mù xuân” (8 - 15/4/1967) rất công phu
và cuộc động viên đã hô hào được nhiều người tham gia biểu tình hơn tất cả các cuộc đấu tranh trước Ngày 15/4/1967, nửa triệu người ở khắp nơi trong cả nước
đã kéo về Niu Ooc và Xan Phranx tcô để biểu thị sự căm ph n của các tầng lớp nhân dân đối với ch nh sách xâm lược của bọn cầm quyền
Trong “tuần lễ chống chi n t nh xâm l c” (10/1967) có 20 vạn người từ
khắp nước Mỹ về tập hợp ở Oasinhtơn, trước đài kỷ niệm Lincôn và bao vây Lầu Năm Góc hành phần tham gia tuần lễ đấu tranh này rất rộng rãi, kh u
hiệu xoay quanh hai yêu sách lớn: “Rút uân Mỹ về n ớc” “N ớc Vi t
Nam củ ng ời Vi t N m” đã nói lên bước trưởng thành của phong trào
[6;1841] Tuần lễ đấu tranh này được sự phối hợp rộng rãi nhất của nhân dân khắp nơi trên toàn thế giới như ở các nước tư bản Canađa, nh, ây Đức, Pháp, Bỉ, Thuỵ Điển, Phần Lan, Đan Mạch, Itxaren, Nhật, Úc… và ở các nước xã hội chủ nghĩa
háng 12/1967, cùng với việc Mắc Namara mất chức Bộ trưởng Quốc
phòng đã giữ 7 năm, nhân dân Mỹ lại tổ chức “tuần lễ hản ối chi n t nh Vi t
N m chống uân ịch” do 50 tổ chức thanh niên, sinh viên, tôn giáo, người
da đen, vận động từ ngày 4 đến 10/12/1967 làm mittinh, biểu tình, bao vây trạm tuyển binh… Đợt đấu tranh thu hút tới hơn một triệu người và diễn ra trên 420 thành phố thuộc 37 bang của nước Mỹ
Có thể nói, năm 1967 đánh dấu sự nổi dậy mạnh m của nhân dân tiến bộ
Mỹ phản đối chiến sách xâm lược của Nhà cầm quyền Mỹ Đúng như nhà bình
luận nổi tiếng Mỹ Oantơ Lípman (Walter Lippman) nhận xét: "Chi n tranh của
Mỹ Vi t Nam là cuộc cuộc chi n t nh h ng c lòng dân nhất trong lịch sử Hoa K ấy cũng l cuộc chi n t nh l m h ơng hại sâu sắc nhất n l ơng tâm của ng ời Mỹ” [6;1841]