Thu hoạch Khi thu hoạch cần loại bỏ các lá gốc, lá già, lá bị sâu bênh, chú ý rửa sạch, cây không bị giập nát cho vào bao bì sạch để sử dụng... Trước khi trồng cho nước vào ngập ruộng,
Trang 1Giới thiệu
Nhóm Sinh kế CPO tiếp tục sưu tầm, biên soạn và gửi đến các anh, chị, em cán bộ dự án một số quy trình kỹ thuật trồng trọt các loại rau Một lần nữa chúng tôi xin nhắc lại rằng tài liệu này được viết chung cho các cây trồng ở các vùng khác nhau Vì vậy chúng có thể lệch đôi chút về mùa vụ, mật độ, khoảng cách, v.v so với quy trình của địa phương Do vậy, chỉ nên dùng để tham khảo Khi cần áp dụng vào thực tể thì nên đến các phòng Nông nghiệp, Trạm khuyến nông tại địa phương để xin các quy trình phù hợp nhất với điều kiện đất đai, thời tiết, khí hậu, tập quán, v.v tại địa phương
Trang 2PHỤ LỤC
KỸ THUẬT TRỒNG RAU
PHẦN 1: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY RAU CẢI 3
I Kỹ thuật trồng cải ngọt 3
II Kỹ thuật trồng cây cải thảo 5
IV Kỹ thuật trồng cải xà lách xoong 6
V Kỹ thuật trong và chăm sóc cây cải bắp 10
VI Kỹ thuật gieo trồng súp lơ 14
VII Kỹ thuật gieo trồng và chăm sóc cây rau cải củ 18
VIII Kỹ thuật trồng Su hào 19
PHẦN 2: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY THUỘC HỌ BẦU BÍ 22
I Kỹ thuật trồng và chăm sóc bí đỏ 22
II Kỹ thuật trồng rau bí ngô theo hướng khai thác ngọn 26
III Kỹ thuật trồng bí xanh 28
IV Kỹ thuật gieo trồng dưa chuột 31
VI Kỹ thuật trồng cây dưa lê 35
VII Kỹ thuật trồng và chăm sóc dưa hấu 40
VIII Kỹ thuật trồng cây mướp đắng (khổ qua) 45
IX Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây su su 49
PHẦN 3 : KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY ĐẬU 52
I Cách trồng đậu cô ve lùn 52
II Kỹ thuật trồng đậu Cove leo 54
III Kỹ thuật trồng cây đậu Hà Lan 56
IV Kỹ thuật trồng đậu đũa an toàn 59
PHẦN 4: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY CÀ 61
PHẦN 5: KỸ THUẬT TRỒNG CÁC LOẠI CÂY RAU LÀM GIA VỊ 71
I Kỹ thuật trồng tía tô 71
II Kỹ thuật trồng rau mùi (ngò) 74
III.Kỹ thuật trồng và chăm sóc tỏi 75
IV Kỹ thuật trồng hành tây xuất khẩu 77
Trang 3Cây cải ngọt có thể gieo hạt thẳng
hoặc gieo ở vườn ươm rồi cấy Làm đất
nhỏ, lên luống rộng 1m, cao 30 cm, rãnh rộng 30 cm Bón lót phân chuồng hoai mục 2 – 3 kg/m2 Nếu gieo để liền chân thì dùng 0,5 - 1g hạt giống/m2; nếu gieo vườn ươm rồi cấy thì 1 - 1,2 g hạt giống/m2 Gieo hạt xong phủ trấu hoặc rơm rạ lên mặt luống rồi dùng thùng ô doa tưới đều, sau đó mỗi ngày tưới một lần
3 Làm đất, trồng:
Chọn đất cát pha hoặc đất thịt nhẹ có độ pH 5,5 - 6,5 Làm đất nhỏ, lên luống rộng 1m, cao 30 cm, rãnh rộng 30 cm Bón phân chuồng hoai mục 1,2 –2kg/m2 Nếu không có phân chuồng có thể sử dụng phân hữu cơ vi sinh, lượng dùng 100 - 110kg/sào Bắc Bộ Trộn đều phân vi sinh với đạm, san phẳng mặt luống, sau đó gieo hạt hoặc cấy Nếu gieo liền chân thì tỉa làm 2 đợt khi cây có 2
- 3 lá thật với khoảng cách 15 - 20cm Nếu cấy thì để khoảng cách 20-25cm, bảo đảm mật độ trồng 3.000 - 3.600 cây/sào Bắc bộ
4 Bón phân
Lượng bón (tính 1 sào Bắc bộ):
+ Phân chuồng: 700kg (hoặc 400kg phân chuồng + 100kg phân Bokashi)
Có thể dùng phân hữu cơ vi sinh hoặc phân rác đã chế biến thay thế (bằng 1/3 lượng phân chuồng)
+ Phân hóa học: 5,5kg ure + 12 -15kg supe lân + 2,5 kg kali clorua
Trang 4- Lần 2: Bón lượng đạm và kali còn lại; bón sau trồng 16 - 20 ngày
Ngoài lượng phân trên, giữa các đợt bón thúc nên bón phân qua lá cho rau Lượng 0,1 - 0,2kg/sào, hòa với nước cho vào bình phun đều trên mặt lá Có thể
sử dụng chế phẩm EM để phun hoặc tưới cho rau
5 Chăm sóc
Cải ngọt là cây ngắn ngày, rất cần nước để sinh trưởng, do vậy cần phải giữ
ẩm thường xuyên Sau trồng tưới mỗi ngày 1 lần, sau đó 2 - 3 ngày thì tưới 1 lần Kết hợp các lần tưới với các đợt bón thúc Nhặt sạch cỏ dại, xới xáo và vun gốc 1 - 2 lần
6 Phòng trừ sâu bệnh
Cải ngọt thường bị các loại sâu bệnh hại chính như: các loại rệp, bọ nhảy, sâu xám, sâu tơ, sâu xanh, bệnh thối nhũn Dùng các loại thuốc sau để phòng trừ: Sherpa 25EC hoặc thuốc trừ sâu sinh học Bt để diệt trừ sâu Sử dụng Rhidomil MZ72 WP, Score 25EC để phòng trừ bệnh thối nhũn, phun với nồng
độ và liều lượng ghi trên bao bì của nhà sản xuất Cần sử dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp như vệ sinh đồng ruộng, luân canh cây trồng, bón phân cân đối
7 Thu hoạch
Khi thu hoạch cần loại bỏ các lá gốc, lá già, lá bị sâu bênh, chú ý rửa sạch, cây không bị giập nát cho vào bao bì sạch để sử dụng
Trang 5II Kỹ thuật trồng cây cải thảo
Nguồn: trung tâm khuyến nông quốc gia//.Theo www.khuyennongvn.gov.vn
Khi trồng, bà con nên chọn các giống cải
thảo lai, thích nghi rộng, có năng suất, chất
lượng cao như: cải thảo Minh Nguyệt, Bạch
Dương
1 Thời vụ
Các tỉnh phía Bắc trồng từ tháng 8 – 10
dương lịch, phía Nam trồng từ tháng 7 năm
trước đến tháng 4 dương lịch năm sau
2 Vườn ươm
Làm đất kỹ, nhặt sạch cỏ dại, lên luống rộng 90 – 100 cm, rãnh rộng 30 cm, cao 25 cm Bón lót 1 kg phân chuồng hoai mục + 15g supe lân + 8g kali sunfat cho 1m2 đất vườn ươm Trải đều phân lên mặt luống, trộn lẫn phân với đất, sau
đó vét đất ở rãnh phủ lên mặt luống dày 1,2 – 2 cm
Hạt giống sau khi ngâm vào nước nóng 500
C trong 20 phút, tiếp tục ngâm vào nước sạch trong 4 - 6 giờ Gieo 1,5 – 2 g hạt/m2
Gieo hạt xong phủ lên một lớp rơm rạ cắt ngắn 1-1,5cm hoặc trấu đã qua xử lý Dùng cót tre chùm lên khung bằng tre, nứa uốn theo hình vòm cống để che mưa to, nắng rát trong 12 -
15 ngày đầu Tưới đậm nước bằng ô doa, những ngày sau đó khoảng 2 ngày tưới
1 lần Nhổ tỉa cây bị sâu bệnh, cỏ dại, để khoảng cách 2-2,5cm/cây Tưới thúc bằng nước phân chuồng ngâm ngấu pha loãng Khi cây có 4 - 5 lá thật thì nhổ đem cấy ra ruộng sản xuất
3 Làm đất, chăm sóc
Chọn ruộng cát pha, thịt nhẹ, chủ động nước, làm đất kỹ, lên luống rộng 1,2 m, rãnh rộng 30 cm, cao 25 cm Trồng hai hàng dọc trên luống với khoảng cách: Trồng hàng cách hàng 50 cm, cây cách cây 35 -40 cm
Lượng phân bón (tính cho 1 sào Bắc bộ 360 m2
); Phân chuồng hoai mục 0,7 - 1 tấn, đạm urê 10 - 12kg, supe lân 15 - 20kg, kali sunfat 5 – 6 kg Nếu đất chua (độ pH< 6) bón thêm 20 – 25 kg vôi bột trước khi bừa lần cuối
Trang 6Cách bón: Bón lót toàn bộ phân chuồng, phân lân + 1/4 lượng đạm và kali Trộn đều phân rồi cấy cây giống Bón thúc lần 1 khi cây bén rễ hồi xanh 1/4 đạm, kali Bón thúc lần 2 khi lá cây bắt đầu vào cuốn bón 1/4 phân đạm và kali Bón lần 3 với lượng phân còn lại, sau lần 2 khoảng 12-15 ngày, kết hợp các đợt bón phân làm cỏ, xới xáo vun gốc, tưới nước
Có thể dùng một số chế phẩm phân bón lá như: K-H; Atonic, Humate, Yogen, khoảng 10-12 ngày phun/lần cho năng suất tăng thêm 20-30%, chất lượng vẫn đảm bảo
Dùng nước sạch, nước giếng khơi, giếng khoan, nước sông ngòi chưa bị ô nhiễm tưới cho cải thảo để đảm bảo an toàn thực phẩm
IV Kỹ thuật trồng cải xà lách xoong
Nguồn:http://www.baovecaytrong.com/kythuatcaytrongchitiet.php?Id=143&ca
ytrongkythuat=rau%20c%E1%BA%A3i (ThS Trần Thị Ba; Bộ môn Khoa học cây trồng, Khoa Nông nghiệp và sinh học ứng dụng, Trường ĐHCT)
1 Giới thiệu chung
Cải xà lách xoong có nguồn
ngốc Châu Âu, ngày nay được trồng
ở phía Tây Châu Á và nhiều nước
trong vùng nhiệt đới như Mã Lai, Ấn
Độ, In-đô-nê-xi-a, Phi Luật Tân,
Việt Nam,… và ở phía Bắc Châu
Phi Cải xoong giàu Calcium (64
mg), sắt (1,1 mg), vitamin A, C,…
Ở Việt Nam cải xoong được
trồng chủ yếu ở vùng cao, có khí hậu
mát như miền Bắc, Đà Lạt, Bình
Thuận Ở Đồng bằng sông Cửu Long, Huyện Bình Minh tỉnh Vĩnh Long là nơi trọng điểm trồng xà lách xoong, có truyền thống từ lâu đời, không những cung cấp cho đồng bằng mà cả thành phố Hồ Chí Minh Ngoài ra tỉnh An Giang, Cần Thơ cũng có trồng nhưng diện tích không đáng kể
Thân cải non, mềm, xốp dài 20 – 60 cm, mỗi lóng thân dài 1 – 5 cm tùy thuộc rất lớn vào thời tiết và sự chăm sóc, mỗi mắt có thể mọc một cành Lá kép
có 3 – 9 lá phụ, lá đỉnh to nhất, lá cải hình tròn nhỏ màu xanh đậm, rìa lá răng
Trang 7cưa Cải xoong thuộc loại rễ chùm, có nhiều rễ phụ ở đốt thân có thể hút chất dinh dưỡng và nếu đem trồng sẽ thành cây độc lập
Cải xoong rất thích sống ở nơi nhiều đất bùn, sống dưới nước, độ ngập khoảng 4 – 5 cm nơi có dòng nước chảy như ở dưới chân của thác nước, mực nước sâu thì thân cải mọc dài Cây sinh trưởng tốt ở nhiệt độ 15 – 200
C, ở độ cao trên 1000 m so với mặt nước biển (như vùng Đà Lạt) Độ pH của đất thích hợp nhất là 6 – 7, không sống được trong đất phèn, đất mặn hoặc đất cát trong mùa nắng Cây rất thích độ ẩm cao, cần nước tưới thường xuyên
2 Chọn giống
Các giống hiện đang canh tác là giống địa phương, qua chọn lọc cho thấy
nó phù hợp với điều kiện canh tác ở địa phương như chống chịu sâu bệnh, chịu nhiệt cao, cho năng suất ổn định, phẩm chất rất ngon, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng
3 Thời vụ
Trồng được quanh năm, mùa thuận là trồng vào các tháng 11 – 12 dương lịch, thời tiết mát mẻ, thuận lợi cho sự phát triển của cây trồng và cho năng suất cao
4 Làm đất
Trồng mới
Chọn đất giàu hữu cơ, nhiều mùn, không phèn mặn, độ pH = 6 – 7
Cây phát triển không thuận lợi trên đất cát hoặc phèn mặn
Lên luống chìm, rộng 2 – 2,2 m, lối đi giữa luống rộng 30 – 40 cm, cao hơn mặt luống 10 – 20 cm, xung quanh luống có rãnh thoát nước rộng 10 cm, sâu 15
cm, giúp thoát nước tốt trong mùa mưa
Đất trồng phải được phơi khô 1 – 2 tuần để diệt mầm bệnh
Trước khi trồng cho nước vào ngập ruộng, làm cho đất tơi lên bùn, sau đó cấy cây cải hoặc rải đều lên luống, đè nhẹ cho ngập nước, ngày hôm sau rút cạn nước cho rau phát triển
Cải gốc
Trang 8Sau thu hoạch cần vệ sinh đồng ruộng, làm sạch cỏ bờ, vét mương tưới, sửa
+ Bón lót: Bón phân lân vi sinh khi vừa thu hoạch xong lứa trước
Lần 1: (10 – 15 ngày): Phân tôm 10 kg + phân chuồng
Trang 9Lần 6 (44 – 47 ngày): NPK 16-16-8 bón 15 kg
Giữa hai lần thúc phân có thể bổ sung phân bón lá + 01 kg Urê
- u : Ngưng tưới phân hóa học tối thiểu 07 ngày trước thu hoạch
6 Tưới nước
Cần tưới đủ ẩm (tưới sương lên lá nhiều lần trong ngày)
Mùa nắng tưới bình quân 01 giờ/ lần (10 – 16 lần trong ngày)
7 Làm cỏ
Trồng cải xà lách xoong có thể diệt cỏ bằng thuốc hóa học
Diệt cỏ tiền nảy mầm có thể dùng thuốc như Dual, Dual gold, Ronstar, dùng diệt cỏ ở đầu vụ
Diệt cỏ hậu nảy mầm (diệt khi cây cỏ có 1 – 2 lá và đất đủ ẩm) dùng các loại thuốc trừ cỏ chọn lọc như: Nabu, Onecide,… các thuốc này rất an toàn cho các loại cây rau thuộc nhóm song tử diệp (hai lá mầm)
Diệt cỏ bờ: Sử dụng các loại trừ cỏ không chọn lọc
8 Che mát
Cần làm giàn che mát cho cây cải xà lách xoong (cản 40 – 50 % lượng ánh sáng)
9 Phòng trừ sâu bệnh
Thực hiện nghiêm ngặt qui trình phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPM)
Các đối tượng gây hại đáng lưu ý như:
Sâu tơ, sâu xanh, sâu ăn tạp
Cần luân phiên các nhóm thuốc trong các lần phun xịt trên cùng một lứa cải Nên phối hợp thuốc hóa học với thuốc trừ sâu vi sinh, ức chế sinh trưởng hoặc dầu khoáng (SK Enpray, D-C Tronplus)… để tăng hiệu lực diệt sâu
Bệnh héo xanh (héo vi khuẩn)
Trang 10Không sử dụng quá thừa phân đạm, có thể phun ngừa các nhóm thuốc gốc đồng, nhóm thuốc kháng sinh (Kasumin, Kasuran, Starner,…)
Vào mùa nắng khoảng 60 ngày sau khi cắt lứa trước là thu hoạch
Trồng từ tháng 09 – 12 thì thu hoạch vào khoảng 35 ngày sau khi thu hoạch lứa trước
Thu hoạch bình quân 6 – 8 lứa trong năm Năng suất trung bình từ 8 – 10 tấn/ ha/ vụ
V Kỹ thuật trong và chăm sóc cây cải bắp
Nguồn:http://www.trungtamqlkdg.com.vn/Index.aspx?urlid=newsdetail&itemid
=971
1 Giới thiệu chung
Cải bắp thuộc loại cây chịu lạnh, cần qua giai đoạn xuân hoá ở nhiệt độ
1-100C
Cải bắp có bộ lá rất phát triển, có hệ số sử dụng nước rất lớn nhưng lạ có
bộ rễ chùm khá dày, do đó chịu hạn và chịu nước tốt hơn so với su hào và xuplơ
Cải bắp sinh trưởng thuận lợi trong điều kiện nhiệt dộ 18-20oC, ưa ánh sáng ngày dài và cường độ chiếu sáng yếu Cải bắp thích hợp trồng trong vụ Đông - Xuân Độ ẩm thích hợp là 75-85%, độ ẩm không khí thích hợp là 80-90% Cải bắp ưa đất thịt nhẹ, đất cát pha, có độ pH=6,5 Tốt nhất là đất phù sa được bồi hàng năm
Trang 11Cải bắp đòi hỏi nhiều dinh dưỡng Để đạt được năng suất 80 tấn / ha cần 610kg đạm ure, 400kg supe lân, 500 kg KCl
Thời gian gieo trồng: có 3 vụ chính
* Vụ sớm: Gieo cuối tháng 7 đầu tháng 8 Trồng cuối tháng 8 và trong
tháng 9 Thu hoạch vào tháng 11 và 12
* Vụ chính: Gieo trong tháng 9 và tháng 10 Trồng từ giữa tháng 10 đến
hết tháng 11 Thu hoạch vào tháng 1, tháng 2 năm sau
* Vụ muộn: Gieo trong tháng 11, trồng voà giữa tháng 12 Thu hoạch vào
các tháng 2-3 năm sau
4 Gieo hạt ươm cây con
Chọn nơi đất tốt, làm đất nhỏ, lên luống 15-20 cm luống rộng khoảng 1,5m (Tưới phân loãng trước khi làm đất) Gieo khoảng 1 lạng hạt/ 25m2
đất Phủ một lớp rơm nhẹ, thoáng ( rơm phủ mặt được chặt nhỏ khoảng 8-12cm) Tưới nước nhẹ để đảm bảo độ ẩm cho hạt nảy mầm và cây con phát triển Tuổi cây giống tốt nhất là có từ 4-6 lá thật, tương ứng với thời gian 20, 25, 30 ngày
Trang 126 Kỹ thuật trồng
Chọn cây giống lá tròn, cuống lá dẹt, to và ngắn Cây sinh trưởng tốt đồng đều, không có sâu bệnh
Dùng dầm hay cuốc bổ hốc rồi đặt cây vào theo thế tự nhiên của cây Trên
1 luống trồng 2 hàng, sắp xếp theo kiểu so le Khoảng cách giữa các cây thay đổi tuỳ thuộc vào bắp cuống của giống to hay nhỏ
Khi cải bắp trải lá bàng nên dẫn nước vào rãnh, ngập đến 1/3 luống, để nước thấm dần vào luống Khi cải bắp đã cuốn cho nước vào rãnh lần thứ 2, để ngập 2/3 rãnh Không nên để thưa trong ruộng cải bắp Khi cải bắp đã cuốn chắc thì không tưới nữa để tránh hiện tượng nứt bắp
Bón thúc cho cải bắp vào 2 thời kì chính:
Kỳ đầu bón vào thời gian từ lúc ra ngôi đến lúc cây trải lá bàng, trong khoảng 30 - 45 ngày tuỳ theo giống ở thời kì này cải bắp cần được bón thúc 2 lần Lần đầu bón khi cây ra ngôi 10 - 15 ngày Dùng phân chuồng loãng 30% để tưới Lần thứ 2 khi cây sắp trải lá bàng Lần này cũng tưới nước phân chuồng pha loãng, kết hợp với bón 60-70kg phân đạm cho 1 ha
Kì thứ 2 bón vào giai đoạn cây trưởng thành đến khi cuốn xong, kì này bón làm 2 - 3 lần Lần đầu bón khi cây bắt đầu vào cuốn Dùng phân chuồng pha đặc kết hợp với 50 kg đậm ure để bón thúc cho 1 ha Lần thứ 2 bón khi cải bắp đã cuốn chắc Cũng dùng lượng phân chuồng pha đặc như trên kết hợp với 60-70
kg đạm ure bón cho 1 ha
Trang 13Sau đó nều điều kiện thời tiết thuận lợi thì không cần bón thúc nữa Nhưng nếu thời tiết xâu, cây sinh trưởng kém, lá vàng thì bón thúc thêm lần thứ 3 Lượng phân chuồng pha đặc tuỳ theo trạng thái tốt xấu của cây
Sau khi trồng 10 - 12 ngày cần tiến hành xới cho cây, kết hợp với nhặt cỏ trước khi bón thúc lần đầu
Khi cây cải bắp sắp trải lá bàng thì xới sâu trên mặt luống, xới mép luống
và vun gốc Sau đó vài hôm thì bón thúc
Khi trời mưa đất bị dính mà cây bắp còn nhỏ thì cần xới phá váng kịp thời
và bón thúc sau khi xới
Sau khi ra ngôi được 4- 5 ngày thì tiến hành giặm ở những nơi cây bị mất
để đảm bảo mật độ
Khi cây vào cuốn, cần tỉa bỏ những lá chân đã già cỗi, không còn khả năng quang hợp,làm cho ruộng cải bắp thông thoáng, hạn chế sự phát trển sâu bệnh Việc này cần tiến hành thường xuyên cho đến khi thu hoạch Chú ý làm cẩn thận không để giập gãy các lá còn khoẻ mạnh
Thời gian đầu khi bắp cải còn nhỏ, nên trồng xen xà lách, cải trắng, cải thìa Thời gian trồng xen không nên quá 30-35 ngày
8 Kỹ thuật làm giống bắp cải
Giống cải bắp được thu hoạch từ những cây được để làm giống Những cây này được gieo hạt đại trà vào cuồi tháng 7 và đầu tháng 8 Cây giống được 35 ngày thì ra ngôi, chăm sóc giống như cây cải bắp trồng đại trà Đến tháng 12 thì thu hoạch Dùng dao sắc chặt hơi vát không làm giập làm xước vỏ cây Chú ý chọn những cây to mập, có những đặc điểm tiêu biểu của giống để làm giống Sau khi thu hoạch bắp cải, các gốc cây được dồn vào một khu vực trên ruộng ở khu vực này cũng lên luống và bổ hốc để đặt các gốc cải bắp vào, hốc này các hốc kia 40-50cm Bón mỗi hốc 2 kg phân chuồng đã ủ với 100g tro bếp và khoảng 7 g supe lân Phân được trộn đều với đất, đặt gốc cây cải vào, nén cho chặt gốc rồi tưới nước
Sang xuân gốc cải bắp phát ngồng và ra hoa Ngồng vừa vươn cao vừa ra hoa kết quả Mỗi gốc chỉ giữ 3 - 4 ngồng hoa Khi ngồng hoà 50-60 cm thì phải cắm cọc và buộc giữ các ngồng để không bị gió làm gãy Tiến hành bấm ngọn
để nước và chất dinh dưỡng tập trung nuôi quả và hạt Khi quả có đốm vàng là
Trang 14quả đã chín Cần tiến hành thu hoạch ngay để đem ủ thêm 3-5 ngày cho quả chín thêm rồi đem phơi khô, tách lấy hạt, sàng sẩy kỹ cất kĩ để đảm bảo cho vụ sau
Ở các vùng núi cao, cải bắp để giống được gieo hạt vào tháng 6, trồng vào cuối tháng 7 sang đầu tháng 8, thu hoạch bắp cải vào tháng 11 và tháng 12 Sau đó lấy gốc trồng, ngay hoặc để lại tại chỗ rồi tiến hành chăm sóc Đến tháng 2 cải bắp trổ ngồng, ra hoa Tháng 4-5 thu hoạch hạt để giống Cần thu hoạch hạt nhanh gọn, kịp thời vì lúc này ở các tỉnh miền núi phía Bắc thường có mưa sớm,
dễ làm hạt bị thối, mốc, hoặc mọc mầm ngay trên cành
VI Kỹ thuật gieo trồng súp lơ
Nguồn: Theo: Rauhoaquavietnam.vn
1 Giới thiệu chung
b Yêu cầu về điều kiện ngoại cảnh
Yêu cầu nhiệt độ
Súp lơ là loại cây 2 năm, chịu được lạnh; nhiệt độ thích hợp nhất cho sinh trưởng và phát triển là 150
– 180C Từ 250C trở lên cây mọc kém, chậm, mau hóa già, hoa súp lơ bé và dễ nở Quả lại ở giai đoạn súp lơ đang ra hoa nếu nhiệt độ dưới 100C hoa lơ cũng bé phẩm chất kém, vì thế giai đoạn này nếu gặp gió mùa đông bắc cần có biện pháp che phủ, chống rét cho súp lơ
Yêu cầu ánh sáng
Ở thời kỳ cây con cần nhiều ánh sáng, sau khi bộ lá đã phát triển đầy đủ rồi thì yêu cầu ánh sáng lại giảm đi Ngày dài rút ngắn sự sinh trưởng và phát triển của súp lơ Khi ra hoa yêu cầu ánh sáng nhẹ mới đạt năng suất và phẩm chất cao
Yêu cầu về độ ẩm
Trang 15Súp lơ được xếp vào loại rau ưa ẩm Nếu độ ẩm không khí thấp nhiệt độ không khí cao, đất lại không đủ ẩm (dưới 50 - 60% độ ẩm đồng ruộng) thì hoa
bé, chóng già , năng suất thấp
Nếu độ ẩm không khí cao (trên 90%) kết hợp với nhiệt độ cao thì hoa dễ thối
Độ ẩm đất trên 90% súp lơ dễ bị các vi khuẩn hại bộ rễ
Độ ẩm thích hợp là 50 - 80% độ chứa ẩm đồng ruộng
Yêu cầu chất dinh dưỡng
Súp lơ ưa đất thịt nhẹ, nhiều mùn, có độ pH = 6,0 Súp lơ cần lượng phân bón gấp đôi so với cây cải bắp, đến 70 - 75% lượng chất dinh dưỡng tập trung vào thời kỳ làm hoa Vì thế bón thúc rất có hiệu lực
Các giống phổ biến
Có hai loại:
- Súp lơ đơn: Để trồng vụ sớm Giống này lá nhỏ, dài, trên mặt phiến lá có
lớp phấn trắng, mỏng, ngù hoa trắng, gạo nhỏ, mặt mịn, mỏng, ăn ngon, nặng từ 1- 2 kg
- Súp lơ kép: Để trồng vụ chính và muộn Cây lùn, hoa to, nặng từ 1,5 - 3
kg, màu trắng ngà (trắng sữa), lá mỏng và bầu, hơi nghiêng về một phía, nõn tía
Ngoài ra còn trồng loại súp lơ xanh của Nhật Bản Khác với loại súp lơ thông thường có hoa màu trắng hoặc trắng ngà, loại súp lơ này cả cuống lẫn ngù hoa đều có màu xanh đậm như màu lá, gạo hoa nhỏ, mặt hoa thưa không mịn, nhưng ăn ngọt và ngon, chịu nhiệt tốt hơn loại súp lơ trắng
Trang 16Lượng hạt gieo trên 1m2
khoảng 3,5 - 4g (1 ha gieo 400g đến 600g) Sau khi gieo hạt phải tưới giữ ẩm từ 65 - 70%
Chú ý: che mưa nắng cho cây giống
Riêng đối với súp lơ vụ sớm sau khi cây con mọc được 15 - 18 ngày thì phải đem giâm Đất giâm súp lơ vụ sớm cũng làm luống như lúc gieo hạt, cây cách cây 5 - 6 cm theo hình nanh sấu
Chú ý: Nên giâm vào buổi chiều để cây đỡ héo, mau bén rễ Giâm xong
tưới nước giữ ẩm ngay Cây giống giâm được 20 - 25 ngày thì nhổ đem trồng
Trồng hàng kép nanh sấu trên luống với khoảng cách 60 x 50cm hoặc 40 x
50 cm (21.000 - 23.000 cây trên 1 ha); khoảng 750 - 820 cây/sào) Tuổi cây giống khoảng 40 - 50 ngày (khi cây giống có 5 - 6 lá) Chọn cây to, mập, lá xanh, gốc đỏ, không bị dị hình để đem trồng
Trang 17Khi thấy cây đã chéo nõn (các lá nõn cụp lại) thì không tưới bằng ô doa nữa mà tưới vào gốc để tránh làm hỏng hoa Tưới đậm, 1 - 2 ngày một lần Gặp tiết trời nồm không được tưới nước
Khi xới phải xới tơi đất rồi mới vun Giống sớm chỉ vun cao một lần sau khi trồng khoảng 12 - 15 ngày, giống muộn vun lần thứ hai sau đó 10 - 12 ngày
Bón phân thúc: thường dùng nước giải, phân bắc, phân nước và phân đạm pha loãng để thúc 2 - 3 lần
Lượng phân để bón thúc cho 1 ha như sau:
Phân bắc, phân đạm urê 80 - 100kg Các kỳ bón thúc:
Kỳ 1: Sau khi trồng độ 15 ngày, dùng phân bắc pha 1/10 phân đạm cho 20
kg urê để tưới
Kỳ 2: Sau đó 10 - 12 ngày, cũng thúc như vậy
Kỳ 3: Khi cây đã chéo nõn, lúc này tập trung số phân còn lại bón nốt để thúc cây ra ngù nhanh, chắc
Kỳ này có thể rắc phân đạm và rải phân bắc, phân mục vào giữa luống, rồi cho nước vào rãnh, lấy gáo té lên mặt luống
Che đậy hoa: Sau khi trồng được 45 ngày (giống sớm) đến 60 - 70 ngày (giống chính vụ và muộn) thấy có ngù hoa ở trong lá nõn thì phải che đậy ngay Việc che đậy này phải làm cho tới khu thu hoạch hoa lơ Lúc đầu hoa lơ còn bé,
có thể bẻ gập 1 - 2 lá trong lại để đậy (chú ý không bẻ rời hẳn mà chỉ bẻ gẫy chân chính của lá); khi hoa đã lớn thì ngắt bỏ các lá ngoài (lấy khoảng 1/3 phiến
lá phần đầu lá) để đậy cho hoa, cứ thấy lá đậy hoa hơi héo là phải thay đổi lá đậy khác ngay để nước khỏi dột vào ngù làm thối rữa hoa
6 Phòng trừ sâu bệnh
Ngoài những sâu bệnh hại cây súp lơ thường bị bệnh thối cổ rễ và bệnh gối đen Nguồn bệnh chủ yếu lây lan qua hạt giống và phát triển mạnh mẽ trong điều kiện độ ẩm của đất quá cao (trên 90%)
Vì vậy, nhất thiết phải xử lý hạt giống trước khi gieo và tránh tưới nước quá ẩm gây độc hại cho bộ rễ súp lơ
Trang 187 Thu hoạch súp lơ
Cần thu hoạch đúng lúc mới đảm bảo được năng suất và phẩm chất của hoa
VII Kỹ thuật gieo trồng và chăm sóc cây rau cải củ
Nguồn: Theo Nhà XB Văn hoá dân tộc
2 ngày rồi gieo hạt; gieo 15 – 17 kg /ha (0,5 – 0,6 kg/sào) Nếu gieo hàng thì bỏ phân vào rạch, lấp đất vài hôm rồi gieo Hàng cách nhau 25 – 30 cm Gieo xong lấp đất, phủ rạ
3 Chăm sóc
Trang 19Tưới nước phân thúc: Phủ rạ sau khi gieo rồi tưới nước giữ ẩm Hai ngày tưới một lần cho đến khi mọc Chỉ tưới lướt để giữ ẩm chứ không cần tưới đẫm nước Cây có 2 – 3 lá thật thì tỉa lần thứ nhất, rồi bón thúc lần đầu bằng nước phân pha loãng; sau đó 5 –7 ngày tỉa lần thứ hai kết hợp với nhặt cỏ, để lại khoảng cách 15 – 20 cm một cây Sau đó thúc lần thứ hai Thúc lần ba khi cây đang phát triển
Vụ chính sau khi gieo 60 – 70 ngày được thu hoạch; vụ muộn phải 80 –
100 ngày mới được thu hoạch, trái lại vụ chiêm chỉ 25 – 35 ngày là thu hoạch cả cây, ăn cả lá, rễ, củ rất bé có vị hăng gắt Năng suất cải củ có thể đạt 17 – 30 tấn/ha ( 6 – 10 tạ/sào) tuỳ giống và tuỳ vụ gieo trồng
6 Để giống cải củ
Sau khi đã chuẩn bị đất kỹ, tìm những cây rủ lá vào buổi trưa, chọn củ to, đều đặn, dáng đẹp, không sâu bệnh; cắt bỏ chỉ lấy 1/3 củ và 15 – 18 cm ls; chấm mặt cắt vào tro bếp, chờ cho lát cắt se rồi trồng theo hàng với khoảng cách 30 x
40 cm hoặc 40 x 50 cm, ấn chặt đất quanh gốc và tưới giữ ẩm liên tiếp cho cây
ra rễ mới Nửa tháng sau tưới thúc bằng nước phân loãng Khi cây trổ ngồng thì bấm ngọn để ngồng phát nhanh sẽ cho nhiều hoa và quả Từ khi trổ ngồng đến khi ra quả cần tưới nước phân cho cây 3 – 4 lần nữa, quả sẽ sáng, hạt chắc
Khi quả chuyển từ màu xanh sang màu vàng lục thì thu hoạch, cắt cả cành đem về bó lại để chỗ thoáng độ 5 – 7 ngày sau đó mới phơi khô lấy hạt Một hecta cải củ có thể thu từ 600 – 1000 kg hạt cải củ ( 22 – 35 kg/sào)
VIII Kỹ thuật trồng Su hào
Nguồn:http://khcncaobang.gov.vn/index.php?option=com_docman&task=
cat_view&gid=87&Itemid=154
1 Giới thiệu chung
Trang 20Cây su hào thuộc họ Thập tự
Thân của cây phát triển phình to ra thành củ khí sinh, trong chứa rất nhiều chất dinh dưỡng, và được dùng làm thực phẩm (rau) Tuy cũng có những đòi hỏi giống như cây cải bắp về các điều kiện sống, nhưng có thể chịu được nóng hơn cải bắp 2 - 3oC Vì vậy su hào có thể trồng sớm và muộn hơn cải bắp được, do
đó góp phần chống giáp vụ rau trong vụ xuân hè
Su hào lại không đòi hỏi nhiều đối với đất cũng như phân bón
2 Các giống su hào trồng ở nước ta
Thường có 2 giống
- Su hào dọc trung (hay su hào dọc nhỡ): củ tròn, to, mỏng vỏ, cọng và phiến lá to hơn, dày hơn loại su hào dọc tăm Điển hình là su hào Hà Giang Thời gian sinh trưởng 90 - 105 ngày
- Su hào dọc đại (su hào bánh xe): củ to hơi dẹt, vỏ rất dày, cọng và phiến
lá rất to, dày Thời gian sinh trưởng 120 - 130 ngày Đặc trưng là su hào Tiểu Anh Tử (Trung Quốc) hoặc Thiên Anh Tử (Nhật Bản)
3 Thời vụ gieo trồng:
- Vụ chính: gieo tháng 9 đến hết tháng 10 Dùng các giống su hào nhỡ và
su hào dọc đại để thu hoạch được dài ngày Tuổi cây giống 30 - 35 ngày
- Vụ muộn: gieo tháng 11, chủ yếu dùng loại su hào dọc tăm và một phần loại dọc nhỡ để có thể kéo dài thu hoạch tới tận cuối tháng 4 năm sau Tuổi cây giống 25 - 30 ngày
4 Trồng su hào
Trước khi nhổ cấy 4 - 5 hôm không tưới nước, tưới phân nữa để rèn luyện cây giống, bắt chúng phát triển bộ rễ mới và sau này cấy ra cây mau bén rễ Đến lúc nhổ cấy nên tưới nước trước một buổi cho dễ nhổ
- Dọc nhỡ với khoảng cách 30 x 35 cm (2.700 - 2.800 cây/sào)
- Dọc đại trồng với khoảng cách 35 x 40 cm (2.000 - 2.100 cây/sào)
Trang 21Đảm bảo mật độ từ 55.000 đến 75.000 cây/ha
Rễ cái cây giống dài có thể cắt bớt đi cho mau ra rễ mới Dùng giằm (xén) hay cuốc con bới đất ra, đặt cây giống theo chiều tự nhiên của nó, lấy tay hay giằm hoặc cuốc con khẽ nhấn đất vào gốc là được
Bón lót:
Yêu cầu bón lót cho 1 ha su hào như sau: Phân chuồng đã hoai mục: 15 -
20 tấn Phân lân: 90 - 120 kg Phân kali: 40 - 50 kg
Trộn đều lại với nhau rồi bón rải lên mặt luống khi làm đất; đảo kỹ phân với đất rồi trồng
5 Chăm sóc
- Tưới nước: Sau khi trồng xong phải tưới nước ngay, sau đó ngày tưới 2 lần vào buổi sớm và chiều mát Tưới như thế trong 5 - 6 ngày Bảy ngày sau khi cấy thì bón thúc kết hợp tưới Tưới sao giữ được độ ẩm cho đất trong suốt thời gian sinh trưởng
- Bón thúc: bón thúc lần đầu sau khi cây đã bén rễ bằng phân chuồng pha loãng 20% Sau đó cứ một tuần lại thúc một lần Lượng phân đạm để thúc suốt quá trình sinh trưởng từ 150 - 200 kg urê cho 1 ha Chú ý, su hào càng lớn lượng phân thúc càng tăng Thúc lần cuối trước khi thu hoạch một tuần để củ nẩy đều, mỏng vỏ
- Vun xới: Xới xáo làm hai lần: lần đầu vào sau khi ra ngôi được 15 - 20 ngày, lần thứ hai sau lần trước khoảng 15 ngày
6 Phòng trừ sâu bệnh:
Tất cả các loại sâu bệnh hại cải bắp cũng đều hại su hào, đặc biệt là rệp rau: chúng tập trung ở phần nõn củ và lá non mới nhú để chích hút làm cho các bộ phận này bị teo đi, su hào không lớn được Phải phát hiện kịp thời và dùng dipterêc pha 1/1600 để phun trừ
7 Thu hoạch:
Căn cứ vào thời gian sinh trưởng của từng giống, từng vụ và thấy mặt củ đã bằng, lá non ngừng sinh trưởng thì thu hoạch: kéo dài thêm sẽ già, nhiều xơ,
Trang 22giảm phẩm chất Năng suất su hào của ta hiện nay từ 16 - 30 tấn/ha (6 - 10 tạ/sào)
8 Để giống su hào
Gieo hạt vào tháng 9 đến cuối tháng 10 để trồng vào tháng 11, tháng 12
Để giống cần bón lót nhiều kết hợp với lượng lân và kali gấp đôi ở đại trà: lượng đạm giảm đi từ 1/2 - 2/3 Cây sinh trưởng bình thường thì không cần dùng đạm để thúc
1 Giới thiệu chung
Bí đỏ có nguồn gốc Trung Mỹ, gồm 25 loài nhưng phổ biến nhất ở vùng nhiệt đới là C pepo và C moschata, còn C maxima thì thích hợp ở vùng khí hậu mát
Sản phẩm sử dụng chính là trái giàu vitamin A, trái chứa 85 - 91% nước, chất đạm 0,8 - 2 g, chất béo 0,1 - 0,5 g, chất bột đường 3,3 - 11 g, cho năng lượng 85 -170 kJ/100 g Ngoài ra, hoa, lá và đọt non cũng được dùng làm rau ăn
Đặc tính sinh học:
Rễ: Hệ thống rễ phát triển mạnh, rễ chính ăn sâu và rễ phụ ăn lan rộng nên
khả năng chịu hạn tốt Cây có khả năng phát triển trên đất hơi phèn hoặc mặn Đây là cây rau được chú ý canh tác đầu tiên trên những vùng đất mới khai phá
Thân: Thân bò có tua cuốn, thân dài ngắn tuỳ giống, thân tròn hay có gốc
cạnh Thân có khả năng ra rễ bất định ở đốt Tua cuốn phân nhánh mọc ở đốt thân
Lá: Lá đơn, mọc cách, cuống dài, phiến lá rộng, tròn hay gốc cạnh, có xẻ
thùy sâu hay cạn, màu xanh hay lốm đốm trắng
Hoa: Hoa đơn phái cùng cây, to, cánh màu vàng, thụ phấn nhờ côn trùng
Trang 23Trong điều kiện khí hậu không thuận hợp cây sinh ra hoa lưỡng tính hay hoa đực bất thụ
Trái: Đặc điểm của cuống trái là một đặc tính dùng để phân biệt các loài bí
trồng Cuống trái mềm hay cứng, tròn hay gốc cạnh, đáy cuống phình hay không Vỏ trái cứng hay mềm, trơn láng hay sần sùi, màu sắc vỏ trái thay đổi từ xanh đậm tới vàng, hơi trắng Hình dạng trái rất thay đổi từ tròn, oval tới dài Thịt trái dầy hay mỏng, màu vàng đỏ đến vàng tươi Ruột chứa nhiều hột nằm giữa trái
Bí đỏ thích nghi rộng với điều kiện vùng nhiệt đới, bí có thể trồng ở đồng bằng cho đến cao nguyên có cao độ 1.500 m Nhiệt độ thích hợp cho cây sinh trưởng và phát triển từ 18 - 27oC Cây sinh trưởng tốt trong điều kiện cường độ chiếu sáng mạnh, có khả năng chịu hạn khá nhưng nếu khô hạn quá dễ bị rụng hoa và trái non
Nhiệt độ và độ dài ngày đều có ảnh hưởng trên sự hìanh thành tỉ lệ hoa đực
và cái trên cây Ngày dài và nhiệt độ cao thích hợp cho cây ra nhiều hoa đực
Cây không kén đất nhưng đòi hỏi phải thoát nước tốt, vì cây chịu úng kém nhưng chịu khô hạn tốt ẩm độ cao không thích hợp cho cây phát triển vì dễ phát sinh bệnh trên lá
Giống
Các giống địa phương trồng phổ biến Hai giống được ưa chuộng nhất là:
- Giống Bí Vàm Răng: Trồng phổ biến ở Kiên Giang, Cần Thơ, Sóc
Trăng Trái tròn dẹp, có khía, nặng 3 - 5 kg, trái già màu vàng, vỏ hai da, thịt dầy, dẻo, màu vàng tươi, phẩm chất ngon
- Giống Bí trái dài Ban Mê Thuột: Trồng phổ biến ở miền Đông Nam Bộ
và cao nguyên Trái bầu dục dài, nặng 1 - 2 kg, vỏ vàng xanh hay vàng, trơn láng hay sần sùi, thịt mỏng, màu vàng tươi đến vàng cam, ít dẻo, ngon ngọt
2 Thời vụ trồng
Bí đỏ trồng được quanh năm, tùy theo điều kiện đất và nước từng nơi mà
bố trí trồng mùa khô hay mùa mưa Mùa khô gieo tháng 11 - 12 dương lịch, thu hoạch tháng 3 - 4 dương lịch; mùa mưa gieo tháng 5 - 6, thu hoạch tháng 8 - 9 dương lịch
Trang 243 Làm đất, Gieo hạt
Bí đỏ rất dễ trồng không kén đất, có thể trồng trên đất bờ hoặc đất ruộng sau mùa lúa, nhưng tốt nhất là đất mới khai phá Kỹ thuật làm đất bí tương tự như làm đất trồng dưa hấu Đất được cuốc lên líp đôi, khoảng cách giữa 2 tim mương 5 - 6 m, mương rộng 0,4 - 0,6 m, mặt luống rộng 0,7 m, cao 0,2 - 0,3 m, khoảng cách cây trên luống 0,5 - 0,7 m, mật độ 5.500 - 7.500 cây/ha
Hạt gieo thẳng hoặc gieo trong bầu, thường ngâm ủ cho nẩy mầm trước khi gieo Lượng giống gieo 1 - 1,5 kg/ha tùy giống Cây con đem trồng có 1 - 2 lá nhám
4 Bón phân, tưới nước, tạo hình
Công thức phân áp dụng và cách bón như sau cho 1 ha:
Thúc lần 2 (40 NSKT)
Thúc nuôi trái
Trang 25Ngoài lượng phân trên có thể phun phân qua lá định kỳ 7-10 ngày/lần như Bayfolan, HVP, Komix, Bioted với nồng độ khuyến cáo trên nhản chai thuốc giúp cây khoẻ mạnh, tăng trưởng nhanh, cho trái tốt
Tưới nước: Cung cấp đầy đủ nước trong mùa khô, nhất là giai đoạn ra hoa
Thoát nước tốt trong mùa mưa không để rễ cây bị úng
Tạo hình: Khi bí dài 1m, lấy đất đắp đoạn thân giúp cây phát triển rễ phụ
tăng khả năng hút chất dinh dưỡng, cây sinh trưởng tốt hơn Bí có khả năng đâm nhánh mạnh nên ra rất nhiều nhánh Mỗi cây chỉ nên chừa 2 - 4 nhánh tốt nhất hoặc dây chánh và 1 - 2 dây nhánh, tỉa hết các nhánh khác làm rau ăn để cây tập trung dinh dưỡng nuôi trái Cũng tỉa bớt các lá chân hoặc lá vàng úa, giúp thông thoáng ong bướm dể tìm hoa hút nhụy, tăng tỉ lệ đậu trái
Để trái: Hoa đực ở bí đỏ rất nhiều, gấp hơn 20 lần hoa cái, hoa đực có sớm
hơn hoa cái vài ba ngày Khoảng 35 ngày sau khi trồng hoa cái bắt đầu nở Hoa
nở vào buổi sáng sớm, thường thì hoa đực và hoa cái trên một cây nở hoa không cùng lúc mà hạt phấn chỉ thụ tinh trong vài giờ, vì vậy thụ phấn nhân tạo rất cần thiết để đảm bảo năng suất Ngắt hoa đực, bỏ hết đài và cánh hoa, quét nhị đực lên vòi nhụy Không nên phun thuốc trừ sâu xông hơi mạnh trong thời gian chấm nụ Mỗi cây thường để 1 - 3 trái tùy theo khoảng cách trồng và độ phì của đất
5 Phòng trừ sâu bệnh
Bọ dưa
Phòng trừ: Bắt, xua đuổi thành trùng bằng tay, dùng vợt hay phun thuốc Politrin, Baythroid, Admire, Đầu Trâu BISAD 0.5 ME liều lượng 10-15 ml/ bình 12-16 lít nước
Rải thuốc hạt Basudin, Vibam ở gốc sau khi trồng và trước khi cây ra hoa (kết hợp khi bón phân thúc)
Trang 26độ bọ trĩ còn thấp (2-3 con/ lá) Thay đổi loại thuốc thường xuyên để tránh bọ trĩ kháng thuốc
Thuốc hữu hiệu là: Phun thuốc Đầu Trâu FEAT 25 EC liều lượng 10-15 ml/ bình 12-16 lít nước Hoặc Regen, Admire, Danitol, Oncol, Confidor
Sâu ăn tạp (Spodoptera litura)
Cày ải, phơi đất, vệ sinh đồng ruộng Rải thuốc hạt khử đất để diệt sâu, nhộng sống trong đất trước khi trồng Ngắt bỏ ổ trứng hay sâu non
Phun các loại thuốc: Supracide, Ambush, Karate, Atabron, Shersol, Lorsban ở giai đoạn sâu non
Ngoài ra còn các loại sâu khác như: Sâu ăn lá, rầy mềm và các bệnh quan trọng như bệnh héo rũ cây con, bệnh chảy nhựa thân, bệnh thán thư, bệnh sương mai, bệnh nứt thân chảy mủ, bệnh héo vi khuẩn và bệnh khảm nên sử dụng OLICIDE 0 DD liều lượng 25-30 cc/ bình 8 líl nước hoặc THUMB liều lượng 25-30 cc/ bình 8 líl
6 Thu hoạch:
Nếu ăn ngay hoặc tiêu thụ nhanh tại điạ phương có thể thu trái non (khoảng
30 ngày sau khi đậu trái), trái thu non hái được nhiều trái và dây lâu tàn Nếu để
dự trử lâu nên thu khi trái thật già vỏ cứng có màu vàng, có lớp sừng, có phấn, cuống vàng và cứng (khoảng 3 - 4 tháng sau khi trồng) tùy theo giống, dùng dao cắt cả cuống đem về bôi vôi vào mặt cắt giữ nơi thoáng mát Năng suất 20 - 30 tấn/ha
7 Để giống
Cần chọn trái đều đặn, nằm trên dây chính, thật già, vỏ cứng chắc, thu hoạch khi dây đã tàn, cất giữ trong nhà ít nhất 1 tháng mới bổ ra lấy hạt Hạt được rửa sạch, phơi khô để vào chai kín cất giữ
II Kỹ thuật trồng rau bí ngô theo hướng khai thác ngọn
Nguồn:http://www2.bacninh.gov.vn/Story/NongNghiepKhuyenNong/KHCNNon gNghiep/2008/3/11260.html
1 Thời vụ
Trang 27Có thể trồng quanh năm, nhưng tập trung vào 2 vụ chính: Đông Xuân trồng tháng 11 để cắt ngọn tháng 2, tháng 3, thu quả tháng 4, tháng 5; Hè Thu trồng tháng 7 để cắt ngọn bán vào tháng 9, tháng 10
3 Mật độ và cách gieo trồng
Có thể ngâm hạt trong nước ấm, vớt ra ủ trong khăn ẩm cho nứt nanh rồi đem gieo trực tiếp trên hố hoặc gieo vào bầu chăm sóc thành cây giống cứng cáp rồi đem trồng Mỗi sào nên bón lót khoảng 400-500kg phân chuồng loại có nhiều chất độn Càng nhiều phân chuồng thì khi bón thúc mới có thể bón được đạm để cây bí sinh trưởng, phát triển khỏe, thu hái được nhiều lứa, bền cây Kinh
nghiệm nhiều nơi cho thấy, với đất bãi, đất vườn thì nên gieo thẳng cây sẽ sinh trưởng khỏe hơn Mỗi hốc gieo 2-3 hạt, khi đã mọc thì chọn giữ lại một cây khỏe mạnh còn nhổ bỏ hoặc để trồng dặm cho những hốc không mọc hoặc mọc yếu Với đất ruộng nên trồng bằng cây bầu giống là tốt nhất Vì là bí để cắt ngọn nên phải trồng dày với khoảng cách như sau: Hàng cách hàng 2m, cây cách cây 30-40cm Mỗi sào có thể trồng được 500-600 cây, cao gấp 3-4 lần so với trồng
để lấy quả
4 Chăm sóc, thu hái
Khi cây đã bén rễ, hồi xanh nên tưới nhử 3 ngày/lần bằng nước giải hoặc nước phân chuồng pha loãng Khi bí đã có 3-4 lá thật, cây sắp ngả ngọn thì cần vun gốc kịp thời để cho bí có ngọn to, bụ bẫm, non mới bán được giá Khi ngọn đã
bò dài 50-60cm thì bắt đầu thu hoạch bằng cách cắt tất cả các ngọn bí cách gốc 10-15cm Nhổ sạch cỏ, rạch hàng cách gốc 20cm, bón thúc đạm với lượng 2,5-3kg/sào, lấp đất rồi tưới nhẹ Khi các chồi gốc đã nảy mầm, chọn giữ lại mỗi gốc 2-3 chồi khỏe nhất, còn thì ngắt bỏ cho ngọn to Các lứa thu hái tiếp theo cũng
Trang 28làm như vậy khi ngọn đã dài 60-70cm, cắt ngọn gần sát gốc và tiếp tục bón thúc, vun gốc và tưới nước đủ ẩm thường xuyên Bí ngô cần lượng nước rất lớn để duy trì được năng suất và sản lượng chất xanh cao, vì vậy cần tưới nước thường xuyên, đảm bảo độ ẩm cho cây mới có năng suất cao, chất lượng tốt
5 Phòng trừ sâu bệnh
Bí ngô hay bị các loại sâu ăn lá, nhện đỏ, rệp hại ngọn, hại lá Cần chú ý phát hiện, phun trừ kịp thời bằng các loại thuốc sâu, thuốc trừ sâu vi sinh như Bt, NPV và đảm bảo thời gian cách ly, hạn chế sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật hóa học để tránh ngộ độc cho người mua
III Kỹ thuật trồng bí xanh
rau xanh hàng ngày cho mỗi gia đình
Ngoài ra bí xanh còn là nguyên liệu cho
công nghiệp bánh kẹo, nước giải khát có
giá trị xuất khẩu cao
Cây bí xanh là cây rau thuộc họ bầu
bí có khả năng sinh trưởng phát triển
khỏe, thích ứng rộng, chống chịu sâu
Bí xanh cho năng suất 35 – 50 tấn/ha và là loại rau cho hiệu quả kinh tế cao
Trang 29Nguồn gốc sinh vật học của bí xanh
Bí xanh là cây ưa ấm thuộc họ bầu bí Nhiệt độ thích hợp từ 24 – 280
C Mặc dù vậy hạt có thể nảy mầm ở nhiệt độ 10 – 150C, nhưng tốt nhất là 250C ở giai đoạn cây con (vườn ươm), yêu cầu nhiệt độ thấp hơn khoảng 20 – 220
C Song để cho quả phát triển bình thường thì lại cần cường độ ánh sáng giảm (vừa phải)
Bí xanh có khả năng chịu hạn khá nhờ hệ rễ khá phát triển Thời kỳ cây con đến ra hoa cần yêu cầu độ ẩm đất 65 – 70%, thời kỳ ra hoa kết quả cần độ ẩm đất 70 – 80 % Bí xanh chịu úng kém, thời kỳ phát dục ra hoa kết quả gặp độ ẩm lớn do mưa hoặc tưới không hợp lý sẽ gây vàng lá, rụng hoa, rụng quả, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất
Bí xanh có thể làm việc ở vùng đất thịt vừa, hơi nặng song tốt nhất ở trên đất thịt nhẹ và phù sa, PH thích hợp 6,5 – 8,0
2 Thời vụ có hai vụ gieo trồng chính
Trồng bầu để tranh thủ thời gian và dễ chăm sóc cây con, đất làm bầu là đất hỗn hợp đất bột + phân mục theo tỷ lệ 1:1
3 Làm đất
Nếu làm dàn nên trồng luống rộng: 1,5 – 2,0m, khoảng cách trồng 40 – 50
x 80 cm, cây cách cây 40 – 50 cm và hàng cách hàng 80 cm Nếu không làm dàn (cây bò trên mặt luống) nên luống rộng trên 3,5m, trồng 2 hàng giữa luống, khoảng cách trồng cây x cây = 40 – 50 cm, hàng trồng cách mép luống 15 – 20
Trang 30Bón lót: Toàn bộ phân chuồng + Lân + 1/4 Kali +1/4 Đạm
Thúc lần 1: Khi cây bắt đầu leo hoặc ngả ngọn bò ( Sau khi cây mọc 30 –
40 ngày ) Bón 1/4 Kali +1/4 Đạm
Thúc lần 2: Sau khi cây ra quả rộ, bón 1/3 Kali + 1/3 Đạm
Số phân còn lại hòa với nước phân chuồng loãng dùng để tưới khi thấy cây sinh trưởng, phát triển kém
5 Các biện pháp chăm sóc khác
Vun lần 1 kết hợp với bón thúc khi cây 30 – 40 ngày, vun lần 2 kết hợp với bón thúc khi cây ra hoa rộ (55 – 65 ngày sau trồng) Bí xanh ra nhiều nhánh, mỗi cây cần để 1 – 2 nhánh, mỗi nhánh cho đậu 1 – 2 quả, sau khi quả đậu 5 – 10 ngày có thể định quả sao cho mỗi gốc cây chỉ để 1 – 2 quả
Nếu để bí bò, khi cây dài 60 – 70 cm, dùng dây nilon gìm dây khỏi gió lật
và tạo điều kiện ra dễ phụ ( bất định) tăng khả năng hút chất dinh dưỡng cho cây
6 Phòng trừ sâu bệnh
Bí xanh ít phải phun thuốc, khi cây có 2 – 10 lá lục này cây non, mềm thường bị sâu xanh, rệp phá hoại Dùng Ofatox 0,1 % hoặc dùng Oncol 20EC phun cho cây Cây bị bệnh sương mai dùng Kasuzan, Zineb 80 WP, bệnh phấn trắng dùng Bavistyl nồng độ 0,25 % phun cho cây
Trang 31Lượng phân bón cho dưa chuột trên 1 hécta như sau:
- Phân chuồng mục: 20 tấn (7 tạ/sào bắc bộ)
- Đạm urê: 150kg (5-6 kg/sào)
- Supe lân: 200kg (7 kg/sào)
Trang 32- Kali sunfat: 200kg (7 kg/sào)
Đất hơi chua, pH dưới 5,0 có thể bón thêm 30 kg vôi bột/sào (khoảng 840 kg/ha)
Phân chuồng, vôi bột và lân bón lót toàn bộ cùng với một nửa số phân đạm
và kali Số còn lại dùng để bón thúc kết hợp với xới vun
Phân bón lót được bỏ vào hốc, đảo đều, và lấp một lớp đất nhẹ Hạt gieo hai hàng trên luống với khoảng cách 60cm, mỗi hốc cách nhau 40cm Mật độ trồng 33.000 hốc /ha (1.200-1.300 hốc /sào) Mỗi hốc gieo 3 hạt, sau để lại 2 cây Giống lai F1 để 1 cây Lượng hạt để gieo cho 1 sào Bắc Bộ là 50g (1,3kg/ha) Giống lai F1 có thể rút bớt lượng hạt gieo (30-40g/sào hay 1kg/ha) Trong vụ Xuân, ở nhiệt độ thấp (dưới 150
C) nên ủ mầm cho hạt nứt nanh rồi hãy gieo Hạt gieo sâu 1-1,5cm, rắc một lớp đất mịn lên trên, sau đó phủ một lớp mùn mục hoặc trấu lên trên trước khi tưới ẩm lên hạt gieo
3 Chăm sóc
Cây 4-5 lá thật, lúc ra tua cuốn thì xới vun kết hợp bón lót 1/2 số đạm và kali còn lại Sau khi bón phân, xới vun luống, nhặt cỏ kết hợp tưới rãnh cho cây nếu trước đó và khả năng sau đó 5 - 7 ngày không có mưa thì tát nước đầy rãnh, ngâm 3 - 4 giờ cho ngấm và tháo hết nước Sau 3 - 4 ngày khi rãnh khô, đất luống còn ẩm, tiến hành cắm giàn cho cây
Giàn dưa chuột cắm hình chữ nhật Mỗi sào cần 1400-1500 cây dóc (mỗi hốc bình quân 1,2 dóc) Sau khi cắm buộc giàn chắc chắn, dùng dây đay, dây chuối mềm buộc ngọn dưa lên giàn Công việc này làm thường xuyên đến khi cây ngừng sinh trưởng (thu 3 - 4 lứa quả)
Sau khi thu lứa quả đầu, dùng nốt số đạm và kali còn lại tưới thúc cho cây Nếu gặp mưa, đất ẩm, dùng cuốc nhỏ bổ hốc giữa 2 gốc cây, bón phân và lấp đất, kết hợp làm cỏ và loại bỏ lá già, lá bị bệnh
Sau mỗi lần thu, nếu có nước phân loãng tưới cho cây sẽ kéo dài thời gian thu hoạch quả
4 Phòng trừ sâu bệnh
Dưa chuột thường gặp các bệnh sau đây:
Trang 33- Bệnh sương mai là bệnh nguy hiểm, gây hại cho dưa chuột ở tất cả các vùng trồng Vào thời kỳ có nhiệt độ thấp (dưới 200
C) và độ ẩm không khí cao, bệnh gây các vết thâm vuông cạnh trên mặt lá, làm chết các tế bào, dẫn tới khô
lá
Dùng Boocđô 1% hoặc Zineb 80% pha loãng với nước theo nồng độ 0,4% (400g thuốc cho 100 lít nước lã) phun phòng và trừ bệnh) Ngoài ra, có thể dùng Ridomil MZ 72 WP phun 1 lần, lượng 1,5 kg/ha hoặc Alliette 80 WP phun 2 lần, lượng 2,0 kg/ha/1 lần phun
- Bệnh phấn trắng Bệnh xuất hiện giữa hoặc cuối thời kỳ sinh trưởng Các giống địa phương ít bị bệnh Các giống nhập nội nhiễm nặng hơn
Dùng Bayleton (Triadiamefon) sữa 25% với 200-250g để pha tưới cho 1 ha dưa chuột Ngoài ra có thể dùng Sumi - 8 loại bột thấm nước 12,5% pha với nước nồng độ 0,01% để phun
5 Thu hoạch
Quả 7-10 ngày tuổi, có thể thu hoạch Nếu để quả già sẽ ảnh hưởng tới sự
ra hoa, đậu quả của các lứa tiếp theo, năng suất sẽ giảm Quả nên thu vào buổi sáng để buổi chiều tưới thúc nước phân Thời kỳ rộ quả, có thể thu 2 - 3 ngày một đợt
6 Để giống
Để làm giống, ruộng dưa chuột giữa các giống khác nhau, phải có khoảng cách cách ly ít nhất 2km Mỗi cây lấy 3 - 4 quả giống Sau khi thu lứa đầu quả thương phẩm, để những quả giữa thân làm giống Các hoa cái khác vặt hết để tập trung dinh dưỡng nuôi quả giống
Quả giống 25 - 30 ngày tuổi, thu về để chín sinh lý 4 - 5 ngày Bổ dọc quả, lấy thìa con cạo hạt ngâm vào chậu nhựa một ngày đêm, sau đó đãi kỹ, phơi 3-4 nắng nhẹ
Hạt cất vào lọ, chum vại, dưới có một lớp vôi bột, nắp kỹ, có thể sử dụng sau 3 - 4 năm cất giữ
Các giống lai F1 không để giống cho vụ sau được
Trang 34V Kỹ thuật trồng dưa chuột bao tử
Nguồn:http://www.rauhoaquavietnam.vn/default.aspx?tabID=5&ID=43&LangI
D=1&NewsID=1222
1 Thời vụ ở đồng bằng và trung du Bắc bộ
- Vụ xuân hè: Gieo hạt 15 - 20/2, thu hoạch khoảng 25/3 - 30/4
- Vụ thu đông: Gieo hạt 10 - 20/9, thu hoạch khoảng 15/10 - 30/11
2 Làm đất, gieo trồng
Chọn đất thích hợp, có thể tưới tiêu chủ động, lên luống cao 20 – 30 cm, mặt luống rộng 1m Rãnh rộng 30cm, bổ hốc với khoảng cách 25 cm, các loại phân lót bỏ vào hốc trộn đều với đất và lấp kín sau đó trồng cây
Lượng hạt giống: 30 g/sào (0,83 kg/ha) Vì hạt giống đắt tiền nên phải gieo bầu hoặc gieo khay, nếu gieo bầu có thể để cây trong bầu từ 7 - 10 ngày (khi cây
có 2 lá thật)
Nếu gieo hạt trên khay cát để cây 3 - 5 ngày (khi cây có 2 lá sò)
- Trước khi gieo ngâm hạt cho hút no nước (khoảng 5 - 6 giờ) ủ hạt ở nơi
ấm khoảng 300
C Sau 1 - 2 ngày hạt nứt nanh thì đem gieo
- Trồng hai hàng dọc luống cách nhau 60 cm, cây trên cùng một hàng cách nhau 35 cm Mật độ 1100 cây trên sào (30470 cây/ha)
3 Bón phân
- Phân bón thúc hòa loãng vào nước để tưới 5 - 7 ngày, bón thúc một lần
Có thể dùng nước phân chuồng hoai để tưới thúc thêm
- Bón phân qua lá: Vụ xuân tháng đầu chăm sóc thường bị rét, cây dưa sinh trưởng chậm, nên bón phân qua lá để thúc đẩy cây sinh trưởng Khi cây dưa 4 -
5 lá, hễ rễ còn yếu, phun urê nồng độ 1% hoặc phun các loại phân qua lá khác
4 Chăm sóc
- Tưới ẩm đều thường xuyên
- Cắm giàn: Khi cây có 2 - 3 lá thật thì cắm giàn hình chữ A Thường
Trang 35xuyên dùng dây mềm buộc cây vào giàn vì tua cuốn rất yếu
Làm cỏ sới váng sau mưa, kết hợp hót rãnh vun luống
- Kỹ thuật trồng: Mỗi luống trồng làm 2 hàng dọc, cây cách cây chừng 45
cm, bổ hốc, dùng dao rạch túi bóng (nếu làm bầu bằng túi nilon), 1 sào trồng hết khoảng 950 -1 000 cây là vừa (mỗi hốc trồng 1 cây) Để có đủ dinh dưỡng, mức đầu tư (tính cho 1 sào Bắc bộ): 350 – 450 kg phân chuồng, 7 – 8 kg đạm urê, 9 –
10 kg kali, 25 – 30 kg lân Bón lót 100% phân chuồng, lân và 20 – 30% lượng đạm, kali, số phân còn lại dùng để tưới thúc dần Phân chuồng có thể bón thúc
bổ sung vào giữa hàng để rễ ăn lan rộng, nhiều xã viên khác thì tưới nước phân chuồng hòa loãng cho cây cũng mang lại hiệu quả cao
Có thể liên hệ mua giống tại: Công ty vật tư nông nghiệp địa phương, Viện khoa học nông nghiệp Miền Nam Việt Nam, công ty Long Đỉnh
VI Kỹ thuật trồng cây dưa lê
Nguồn: trung tâm khuyến nông quốc gia// Khuyennongvn.gov.vn
1 Giới thiệu chung
Đặc tính của giống
Dưa lê sinh trưởng khoẻ, khả năng phân nhánh nhiều, hoa màu vàng nhỏ, đơn tính như các loài hoa dưa khác, nhưng hoa cái hầu hết lại là hoa lưỡng tính Hoa cái có cả nhị cái và nhị đực Trên thân chính ít cho hoa cái, phần nhiều tập trung ở các nhánh, đặc biệt ở các nhánh ở ngay đốt lá đầu tiên đã cho hoa cái Hoa cái ở các nhánh cấp hai thường cho quả to hơn sau khi cho hoa cái đầu tiên,
cứ cách 5- 6 đốt lá cho hoa đực thì lại một đốt cho hoa cái Dưa lê có nhiều
Trang 36giống, ở nước ta chỉ có một số giống bạch lê, hoàng lê, thanh lê, cẩm lê… nhưng được ưa chuộng nhất là bạch lê và hoàng lê
Các giống lê rất dễ bị lai tạp lẫn nhau, có khi với cả dưa hồng , dưa bở nên nếu trồng nhiều giống trên một cánh đồng , dễ làm mất giá trị đặc biệt của nhau
cả về phẩm chất, màu sắc và hình dạng Hạt dưa lê nhỏ như hạt dưa chuột , mỗi gam có khoảng 35 hạt trọng lượng 1000 hạt chừng 25- 35 gam Một quả dưa lê cho khoảng 200 - 300 hạt
Yêu cầu ngọai cảnh
- Nhiệt độ và nước
Nhiệt độ thích hợp cho dưa lê thay đổi là 18- 320
C, phạm vi tối thích tương đối rộng cho nên có thể gieo trồng ở hầu khắp các tháng trong năm trừ những ngày đông giá lạnh Độ ẩm luôn luôn giữ điều hoà từ 75 - 80%, độ ẩm không khí thấp cây dưa lê ít bị bệnh phá hại
- Đất và dinh dưỡng
Dưa lê ưa nhất đất thịt nhẹ và cát pha nhất là đất phù sa Đất cát pha và thịt nhẹ vừa thoát nước, giữ được màu mà còn giữ được nhiệt độ của đất điều hoà, thúc đẩy quá trình phát dục của dưa lê, làm cho dưa lê mau có quả, cho quả có màu sắc hương vị cao Nơi có tầng đất canh tác mỏng, nhiều cát, ít màu, khô hạn không những sản lượng thấp mà chất lượng cũng kém Đối với đất thịt mưa đã giữ nước lâu, nắng hay bị nứt nẻ làm cây bị đứt rễ sẽ không tốt Dưa lê không đòi hỏi luân canh triệt để như dưa hấu nhưng trồng liên tục trên một mảnh ruộng cũng bị ảnh hưởng tới sản lượng và phẩm chất vì sâu bệnh phá hại, cây trước lấy hết dinh dưỡng cần thiết của cây và sau để lại những tàn dư cặn thải cho cây sau, nên cũng cần hạn chế liên canh
2 Thời vụ
Trang 37Thời vụ lý tưởng nhất là tháng 2 - 3 Trồng đầu tháng 2 sẽ thu hoạch quả vào tháng 5 - 6 Từ lúc gieo hạt đến lúc được thu hoạch khoảng dưới 90 ngày trồng sớm hơn, thời gian đầu còn rét , trời âm u, nắng cây sinh trưởng phát triển kém hay bị sâu bệnh phá hại
Sang tháng 4 - 5 nhhiệt độ không khí tăng ánh sáng nhiều cây phát triển nhanh Từ tháng 4 - 8 thời gian đầu cũng có gieo trồng vì mưa to nắng lớn, khi cây trưởng thành cho hoa kết quả vẫn bị mưa gió vùi giập, quả hay bị thối, thân
lá giập nát và nhiều nước nên phẩm chất kém, ít ngọt và ít thơm Cây mau tàn, quả chóng già và quả nhỏ
Dưa lê có thể trồng từ tháng 1 - 8, xong vụ sớm chống giá rét và vụ muộn phải chọn chân đất thật thoát nước, chú ý đề phòng sâu bệnh
3 Gieo ươm cây con
Thời vụ sớm cần phải trồng vào bầu cách này tiện nhất bầu được xếp vào nơi tập trung có che phủ để tạo điều kiện có nhiệt độ cao, dễ quản lý chim chuột không ăn hạt và khi hạt nảy mầm cũng không bị sâu xám phá hại Dùng đất lặn thành từng bát nhỏ hoặc lấy lá chuối tươi , bẹ cây chuối, lá dưa dại
… khoanh thành từng khuôn như chiếc chén to, bỏ phân chộn với đất ải vào rồi gieo mỗi bầu một hạt Khi cây có 2 -3 lá thật thì chọn cây đem trồng Trồng riêng từng loại tốt xấu khác nhau để dễ dàng chăm sóc Cũng có thể dùng bùn ao
đổ thành từng luống trên sân gạch hoặc xi măng như kiều gieo mạ sân khi gieo nhớ cắm đầu nhọn của hạt xuống với mật độ 4 x 5 cm một hạt, để đến khi cây có
2 -3 lá thật thì bóc đem trồng và để nguyên cây trên từng mảng bùn khô Thời vụ muộn có thể gieo thẳng xong cũng rất khó quản lý Tốt hơn là nên làm đất bón phân lót rồi gieo thành từng luống Khi cây đến tuổi thì đánh đem trồng
Dù gieo thẳng hay gieo bằng cách nào cũng nên sử lý nước 530C(3 sôi 2 lạnh)
để diệt trùng và kích thích cho hạt mau nảy mầm, ngâm 1 ngày một đêm và ủ nứt lanh rồi mới gieo
4 Làm đất, lên luống, bón phân lót và trồng cây
Có 2 cách làm luống, làm luống để thả thân bò và làm giàn
Làm luống để thả thân bò:
Mặt luống rộng 1.5 - 1.6 m, luống cao 30 cm, bổ hốc dọc theo luống Hốc cách hốc 80- 100 cm và bón phân theo hốc
Trang 38Lượng phân bón: phân hữu cơ 30 - 45 tấn/ ha, phân đạm 80 kg, phân lân
250 kg, kali 80 kg nguyên chất Trộn đều phân với đất, xoa bằng mặt Mùa hanh khô có thể làm trũng rồi mới gieo hạt hoặc trồng cây Cây con đem trồng chỉ vừa lấp kín mặt bầu hoặc cổ cây Không lấp đất sâu cây dưa chậm phát triẻn
Làm luống để làm giàn
Luống cao 30 cm mặt luống rộng 1.5 - 1.6 m mở hai rạch dọc luống với khoảng cách 80 - 90 cm bón phân lót chộn đều với đất bột rồi gieo trồng Mỗi hốc cần một cây tốt, khoẻ với khoảng cách 30 - 35 cm lượng phân bón cho ruộng dưa theo kiều làm giàn có thể tăng thêm một chút, vì mật độ cây dày hơn làm cách này cốt để lợi dụng không gian, diện tích đất tuy tốn ít nhưng số lượng hạt hoặc cây con tốn gấp 2 đến 3 lần
5 Bón phân thúc, vun xới làm cỏ
+ Lần 4 khi bắt đầu thu quả 40 kg Đạm + 40 kg ka li
Kết hợp với các lần bón thúc là xới vun gốc và làm cỏ Chỉ nên xới xáo 1 lần sau khi bón thúc lần đầu, xới nông gần gốc và phía ngoài, xới sâu vun nhẹ sau đó chỉ nhổ cỏ và hót đất từ rãnh đắp gốc tránh làm đứt rễ dưa
6 Làm giàn, bẻ ngọn và dẫn dây
Làm giàn theo kiểu dấu nhân (X) có cả nẹp trên cùng và hai nẹp hai bên, giàn cao từ 2 - 2,2 m
Bẻ ngọn và dẫn thân khi có giàn
Khi cây leo giàn cần buộc và dẫn thân cho phân bố đều trên mặt giàn Khi cây có 6 - 7 lá thật thì bẻ ngọn chi để cho thân chính phát sinh hai nhánh tốt, còn tỉa bỏ các nhánh khác Cây dưa lê ra quả ở ngay đốt lá đầu tiên của các nhánh và cho quả to ở nhánh cấp 2 Do đó khi cây đã có quả thì bẻ ngọn, chừa lại 2 - 3 lá
Trang 39Từ các đợt lá lại phát sinh nhánh và lại bẻ để lại 2 nhánh Sau khi nhánh có quả lại bẻ ngọn lần thứ 2 Sau khi nhánh thứ 2 có quả lại bẻ tiếp lần 3 Sau 2 - 3 lần
bẻ nhánh số quả sẽ có trên mỗi cây từ 6 - 14 quả Đối với dưa lê vấn đề bẻ ngọn
để phát triển nhanh là vấn đề tối quan trọng
Bẻ ngọn và dẫn thân khi không làm giàn
Có thể bẻ ngọn theo nhiều cách:
- Cách 1
Sau lá thứ 5 thì có thể bẻ ngọn và thân chính để cho 2 nhánh cấp 1 phát triển Khi nhánh cấp 1 có 5 - 6 lá thì bẻ ngọn để cho 5 nhánh cấp 2 phát triển Khi nhánh cấp 2 có 5 - 6 lá lại bẻ ngọn để nhánh cấp 3 phát triển 5 nhánh Sau khi bẻ ngọn 3 lần một cây dưa có thể cho tới 72 hoa cái có khả năng cho quả
- Cách 2
Sau khi bẻ ngọn thân chính chỉ để 4 nhánh cấp 1 phát triển Mỗi nhánh cấp 1
sẽ lấy 5 nhánh cấp 2 rồi để phát triển tự nhiên, sau 2 lần bẻ ngọn một cây dưa lê
đã cho tới 24 hoa cái có khả năng cho quả
- Cách 3
Sau khi bẻ ngọn thân chính để 5 nhánh cấp 1 phát triển Trên 5 nhánh cấp 1
sẽ cho 5 hoa cái có khả năng cho quả rồi cứ để phát triển tự nhiên Số nhánh sẽ
ra nhiều ít không đièu khiển được, do đó số quả sẽ lộn xộn quả ra không đồng đều cả về lúa quả lẫn trọng lượng quả Cách thứ 3 này là cách kém nhất sau cách
để thân bò tự nhiên không bẻ ngọn
7 Chặn thân và bảo vệ quả
Dưa lê hay bị gió thổi làm cuốn thân, lật lá, nên nếu làm giàn cần phải dùng dây đay buộc thân vào giàn Lưu ý buộc dây dưới quả để đỡ thân, tránh sức nặng của quả làm tụt thân sẽ làm ảnh hưởng xấu tới năng suất Nếu để thân bò trên mặt luống thì cần dùng đất đè thân theo từng khoảng cách 60 – 70 cm không cần dùng đất trộn phận vì dưa lê ít khi ra rễ phụ Cũng có thể dùng ghim tre ghim thân chắc xuống mặt đất hoặc trải rơm rạ lên mặt luống Quả dưa lê vỏ mỏng, khi chín có mùi thơm ngào ngạt, nếu không làm giàn cần
kê để khỏi bị giun dế phá hỏng Dùng lá che kín quả không cho lộ ra ngoài ánh