Lạm phát và các giải pháp chống lạm phát ở nước ta hiện nay

b Các chỉ số liên quan đến lạm phát Lạm phát được đo lường bằng cách theo dõi sự thay đổi trong giá cả của một lượng lớn các hàng hóa và dịch vụ trong một nền kinh tế thông thường dựa t

A Phần MỤC LỤC

A Phần mục lục 3

B Phần mở đầu 4

C Phần nội dung: I Tình trạng lạm phát ở nước ta 1 Lạm phát là gì ? 5

2 Nguyên nhân của lạm phát 7

3 Tình trạng lạm phát ở nước ta hiện nay 8

II.Các giải pháp kiềm chế lạm phát 1 Chính sách tài chính 12

2 Chính sách tiền tệ 12

D Phần kết luận 14

E Danh mục các tài liệu tham khảo 15

B Phần MỞ ĐẦU

Lạm phát đang là một đề tài nóng bỏng trong toàn xã hội hiện nay

Nó là mối quan tâm không chỉ của các cấp,các nghành chính quyền mà còn là vấn đề của mỗi một người dân, mỗi một hộ kinh doanh, hay từng doanh nghiệp…- những người phải chịu trực tiếp tác động của lạm phát

Giá cả ngày một tăng cao ở hầu như tất cả các lĩnh vực làm cho người dân e ngại với sự chi tiêu của mình Các hộ kinh doanh lo canh cánh về sự tăng lên của giá cả thì liệu họ có đủ khả năng để mua vào cũng như bán ra hay không? Còn các doanh nghiệp thì quan tâm đến chi phí sản xuất họ phải đầu tư là cao vậy thì nguy cơ thua lỗ cũng là một vấn

đề cần phải xem xét kĩ lưỡng… và còn nhiều vấn đề khác nữa đang nảy sinh một khi nạn lạm phát trở nên phổ biến

Đứng trước những tác động tiêu cực đó của lạm phát, các cấp các nghành chính quyền phải vào cuộc Và làm sao để kiềm chế lạm phát đang là một vấn đề được đưa lên hàng đầu Một dấu chấm hỏi lớn đối với

toàn xã hội Đề tài này nghiên cứu về vấn đề “ LẠM PHÁT VÀ CÁC GIẢI

PHÁP CHỐNG LẠM PHÁT Ở NƯỚC TA HIỆN NAY “ mong phần nào

tháo gỡ được những vướng mắc nói trên

C Phần NỘI DUNG

I Tình trạng lạm phát ở nước ta hiện nay.

1.Lạm phát là gì?

a) Định nghĩa lạm phát

Trước hết chúng ta cần tìm hiểu lạm phát là gì? Trong kinh tế học,

lạm phát là sự tăng lên theo thời gian của mức giá chung của nền kinh tế.

Trong một nền kinh tế, lạm phát là sự mất giá trị thị trường hay giảm sức mua của đồng tiền Khi so sánh với các nền kinh tế khác thì lạm phát là sự phá giá tiền tệ của một loại tiền tệ so với các loại tiền tệ khác Thông thường khi nói tới theo nghĩa đầu tiên thì người ta hiểu nó là lạm phát của đơn vị tiền tệ trong phạm vi nền kinh tế của một quốc gia, còn khi hiểu theo nghĩa thứ hai thì người ta hiểu nó như là lạm phát của một loại tiền tệ trong phạm vi thị trường toàn cầu Ngược lại với lạm phát là giảm phát Một chỉ số lạm phát bằng 0 hay một chỉ số dương nhỏ thì được người ta gọi là sự ổn định giá cả

b) Các chỉ số liên quan đến lạm phát

Lạm phát được đo lường bằng cách theo dõi sự thay đổi trong giá

cả của một lượng lớn các hàng hóa và dịch vụ trong một nền kinh tế (thông thường dựa trên dữ liệu được thu thập bởi các tổ chức Nhà nước, mặc dù các liên đoàn lao động và các tạp chí kinh doanh cũng làm việc này) Các giá cả của các loại hàng hóa và dịch vụ được tổ hợp với nhau

để đưa ra một chỉ số giá cả để đo mức giá cả trung bình, là mức giá trung bình của một tập hợp các sản phẩm Tỷ lệ lạm phát là tỷ lệ phần trăm mức tăng của chỉ số này; để dễ hình dung có thể coi mức giá cả như là phép đo kích thước của một quả cầu, lạm phát sẽ là độ tăng kích thước của nó

Không tồn tại một phép đo chính xác duy nhất chỉ số lạm phát, vì giá trị của chỉ số này phụ thuộc vào tỷ trọng mà người ta gán cho mỗi hàng hóa trong chỉ số, cũng như phụ thuộc vào phạm vi khu vực kinh tế mà nó được thực hiện Các phép đo phổ biến của chỉ số lạm phát bao gồm:

 Chỉ số giá sinh hoạt (viết tắt CLI) là sự tăng trên lý thuyết trong giá

cả sinh hoạt của một cá nhân, trong đó các chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được giả định một cách xấp xỉ CLI có thể được điều chỉnh bởi

"sự ngang giá sức mua" để phản ánh những khác biệt trong các giá

cả của đất đai hay các hàng hóa khác trong khu vực (chúng dao động một cách rất lớn từ các giá cả thế giới nói chung)

 Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đo giá cả của một sự lựa chọn các hàng hóa hay được mua bởi "người tiêu dùng thông thường" Trong nhiều quốc gia công nghiệp, những sự thay đổi theo phần trăm hàng năm trong các chỉ số này là con số lạm phát thông thường hay được nhắc tới Các phép đo này thông thường được sử dụng trong việc chuyển trả lương, do những người lao động mong muốn có khoản chi trả (danh định) tăng ít nhất là bằng hoặc cao hơn tỷ lệ tăng của CPI Đôi khi, các hợp đồng lao động bao gồm cả các điều chỉnh giá

cả sinh hoạt, nó ngụ ý là khoản chi trả danh định sẽ tự động tăng lên theo sự tăng của CPI, thông thường với một tỷ lệ chậm hơn so với lạm phát thực tế (và cũng chỉ sau khi lạm phát đã xảy ra)

 Chỉ số giá sản xuất (PPI) đo mức giá mà các nhà sản xuất nhận được Nó khác với CPI là sự trợ cấp giá, lợi nhuận và thuế có thể sinh ra một điều là giá trị nhận được bởi các nhà sản xuất là không bằng với những gì người tiêu dùng đã thanh toán Ở đây cũng có một sự chậm trễ điển hình giữa sự tăng trong PPI và bất kỳ sự tăng

phát sinh nào bởi nó trong CPI Rất nhiều người tin rằng điều này cho phép một dự đoán gần đúng và có khuynh hướng của lạm phát CPI "ngày mai" dựa trên lạm phát PPI ngày "hôm nay", mặc dù thành phần của các chỉ số là khác nhau; một trong những sự khác biệt quan trọng phải tính đến là các dịch vụ

2 Nguyên nhân của lạm phát.

a) Lạm phát do cầu kéo.

Kinh tế học Keynes cho rằng nếu tổng cầu cao hơn tổng cung ở mức toàn dụng lao động, thì sẽ sinh ra lạm phát Điều này có thể giải thích qua sơ đồ AD-AS Đường AD dịch sang phải trong khi đường AS giữ nguyên sẽ khiến cho mức giá và sản lượng cùng tăng Do đó có lạm phát b) Lạm phát do cầu thay đổi

Giả dụ lượng cầu về một mặt hàng giảm đi, trong khi lượng cầu về một mặt hàng khác lại tăng lên Nếu thị trường có người cung cấp độc quyền và giá cả có tính chất cứng nhắc phía dưới (chỉ có thể tăng mà không thể giảm), thì mặt hàng mà lượng cầu giảm vẫn không giảm giá Trong khi đó mặt hàng có lượng cầu tăng thì lại tăng giá Kết quả là mức giá chung tăng lên, nghĩa là lạm phát

c) Lạm phát do chi phí đẩy

Nếu tiền công danh nghĩa tăng lên, thì chi phí sản xuất của các xí nghiệp tăng Các xí nghiệp vì muốn bảo toàn mức lợi nhuận của mình sẽ tăng giá thành sản phẩm Mức giá chung của toàn thể nền kinh tế cũng tăng

d) Lạm phát do cơ cấu.

Ngành kinh doanh có hiệu quả tăng tiền công danh nghĩa cho người lao động Ngành kinh doanh không hiệu quả, vì thế, không thể không tăng tiền công cho người lao động trong ngành mình Nhưng để đảm bảo mức lợi nhuận, ngành kinh doanh kém hiệu quả sẽ tăng giá thành sản phẩm Lạm phát nảy sinh vì điều đó

e)Lạm phát do xuất khẩu

Xuất khẩu tăng dẫn tới tổng cầu tăng cao hơn tổng cung, hoặc sản phẩm được huy động cho xuất khẩu khiến lượng cung sản phẩm cho thị trường trong nước giảm khiến tổng cung thấp hơn tổng cầu Lạm phát nảy sinh do tổng cung và tổng cầu mất cân bằng

f) Lạm phát do nhập khẩu

Sản phẩm không tự sản xuất trong nước được mà phải nhập khẩu Khi giá nhập khẩu tăng (do nhà cung cấp nước ngoài tăng giá như trong trường OPEC quyết định tăng giá dầu, hay do đồng tiền trong nước xuống giá) thì giá bán sản phẩm đó trong nước cũng tăng Lạm phát hình thành khi mức giá chung bị giá nhập khẩu đội lên

g) Lạm phát tiền tệ

Cung tiền tăng (chẳng hạn do ngân hàng trung ương mua ngoại tệ vào để giữ cho đồng tiền trong nước khỏi mất giá so với ngoại tệ; hay chẳng hạn do ngân hàng trung ương mua công trái theo yêu cầu của nhà nước) khiến cho lượng tiền trong lưu thông tăng lên là nguyên nhân gây ra lạm phát

h) Lạm phát đẻ ra lạm phát.

Khi nhận thấy có lạm phát, cá nhân với dự tính duy lý sẽ cho rằng tới đây giá cả hàng hóa sẽ còn tăng, nên đẩy mạnh tiêu dùng hiện tại Tổng cầu trở nên cao hơn tổng cung, gây ra lạm phát

3 Tình trạng lạm phát ở nước ta hiện nay.

Trong những năm gần đây, lạm phát đang ngày càng tăng cao cùng với sự phát triển của nền kinh tế Nó như là một kết quả tất yếu nếu muốn tăng trưởng kinh tế vậy Khi chỉ số GDP tăng lên thì chỉ số CPI cũng sẽ tăng Giá cả tăng lên theo thời thế Nói như thế không có nghĩa là giá cả tăng lên như là chạy theo 1 kiểu mode nào đó Mà nó chính là ảnh hưởng trực tiếp của cơ chế thị trường Khác với nền kinh tế trước đây, nền kinh

tế vận hành với cơ chế tập trung quan liêu bao cấp Nơi mà quan hệ hàng hoá - tiền tệ bị coi thường, nhà nước quản lý nền kinh tế và kế hoạch hoá bằng chế độ cấp phát và giao nộp sản phẩm, quan hệ hiện vật là chủ yếu Chế độ bao cấp được thực hiện Ví dụ như với chế độ bao cấp qua giá thì nhà nước định giá tất cả hàng hoá…

Thì với cơ chế thị trường là cơ chế tự điều tiết của nền kinh tế thị trường do sự tác động của các quy luật giá cả, cung - cầu, cạnh tranh… trực tiếp phát huy tác dụng trên thị trường để điều tiết nền kinh tế thị trường Sự biến động của cung - cầu sản xuất và tiêu dùng sẽ dẫn đến sự biến động của giá cả và ngược lại Mà khi giá cả 1 loại hàng hoá nào đó tăng lên thì tuỳ theo sức ảnh hưởng của nó với thị trường mà giá cả của

các hàng hoá khác cũng tăng theo Trước hết ví dụ việc EVN có kế hoạch

tăng giá điện, rõ ràng tất cả chúng ta đều nhận thấy sự tác động mãnh liệt

của điện đối với nền kinh tế, nó nằm trong yếu tố đầu vào của hầu hết các ngành sản xuất hàng hoá khác Nếu không có điện thì chúng ta có lẽ cũng

sẽ quay về thời tiền sử mất Với sức ảnh hưởng như vậy thì khi giá điện tăng, chi phí sản xuất của tất cả các hàng hoá khác tăng lên, tất nhiên giá hàng hoá sẽ tăng nếu các doanh nghiệp không muốn thua lỗ Tiếp đó là ảnh hưởng của việc tăng giá dầu trên thị trường quốc tế Việt Nam hiện đang phải nhập khẩu 100% các sản phẩm xăng dầu do đó mức giá trong nước sẽ bám sát tình hình dao động giá thế giới Giá xăng sẽ nhạy cảm hơn trong năm nay trong khi nó cũng là một mặt hàng giữ vị trí quyết định

lớn trong nền kinh tế Cứ như thế sự tác động của các hàng hoá lên nhau

như 1 vòng tuần hoàn đẩy sự tăng lên chóng mặt của giá cả

Lạm phát đang trở thành một vấn đề bức xúc của toàn xã hội Trong năm 2005, cụm từ “mặt bằng giá mới” được sử dụng nhiều lần để chỉ sự tăng giá của một loạt mặt hàng từ năm 2004, nhất là dầu thô, như để giải thích một phần tại sao lạm phát của Việt Nam nhảy vọt lên 9,5% Nay với giá dầu thô đã tăng vượt 75 USD/thùng, kéo theo nhiều nguyên, nhiên liệu đầu vào liên quan đến dầu thô tăng giá, các nhà quản lý, chuyên gia kinh

tế chắc sẽ phải cân nhắc đến một “mặt bằng giá mới” mới Chỉ số giá tiêu dùng 4 tháng đầu năm 2006 tăng 3% so với tháng 12 năm 2005 Tổ điều hành thị trường trong nước dự báo chỉ số giá tiêu dùng 5 tháng sẽ tăng ở quãng 3,3%-3,5%, nhưng khi đưa ra dự báo này, giá xăng dầu bán lẻ trong nước chưa tăng

Trong giai đoạn từ năm 2000 đến tháng 3 năm 2006, chỉ số CPI đã tăng 33%, bào mòn mức lương thực tế Đứng trước sự tăng lên của giá

cả, nhà nước đã có chính sách tăng lương cho cán bộ, công nhân, viên chức nhà nước vào 1-10-2006 Mức lương hành chính sự nghiệp tăng

450 (mức lương tối thiểu là 450 000đ) Nhưng dường như sự tăng lương cùng với sự tăng cao của giá cả là một cuộc chạy đua mà mức lương chẳng bao giờ đuổi kịp giá cả

Chỉ số giá tiêu dùng tháng 7-2007 đã tăng gần 1% - mức tăng cao nhất từ đầu năm 2007 đến nay khiến nguy cơ về một năm chỉ số giá tiêu dùng chạm ngưỡng 2 con số có thể xảy ra nếu như ngay từ bây giờ Chính phủ không có các biện pháp kiềm chế quyết liệt Đó là câu chuyện ở tầm

Vĩ mô, còn đối với từng hộ gia đình, giá lương thực, thực phẩm tăng từng ngày đang khiến cho việc chi tiêu của các bà nội trợ thêm eo hẹp và họ cũng rất e ngại về túi tiền của mình mỗi khi quyết định chi tiêu Chỉ số giá tiêu dùng đã tác động đến đời sống của từng gia đình và sự phát triển của

cả nền kinh tế

Từ vài tuần trong tháng 7 này, tình hình dịch cúm gia cầm, dịch tai xanh ở lợn đã tác động mạnh tới giá cả thực phẩm tại tất cả các chợ Thông thường thì giá thịt lợn khá ổn định, nhưng nhiều ngày nay người tiêu dùng phải đối mặt với việc giá tăng từng ngày Giá lương thực thực phẩm tăng mạnh đột biến do yếu tố thiên tai dịch bệnh Có thể lấy một ví

dụ như sau: Trước kia thịt lợn tăng giá từ 35 đến 37.000/kg, còn bây giờ tăng 4 đến 5000/kg Dịch bệnh nhiều quá, những trang trại chăn nuôi lợn

bị chết, lợn lớn không kịp, bởi vậy nguồn khan hiếm nên giá tăng theo Thức ăn chăn nuôi đều tăng nên người ta phải bán tăng Và một khi người

ta sợ không ăn thịt lợn, thịt hay trứng gia cầm nữa thì tất nhiên những thức

ăn khác thay thế nó sẽ tăng giá mà không phải e ngại (rau,cá,tôm,mực…) Thức ăn thì khan hiếm mà người ta không thể không ăn, ông cha ta vẫn bảo rằng “có thực mới vực được đạo” Giá thực phẩm tăng, giá sữa tăng

cao Giá các dịch vụ đều tăng Những thứ tăng ấy tích lũy lại nên chi tiêu của gia đình lên rất cao

Giá của các loại lương thực, thực phẩm đã được thể hiện rất ấn tượng trong biểu đồ CPI của tháng Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng cao nhất 1,59%, trong đó thực phẩm tăng tới 2,29%, vật liệu xây dựng, hàng dược phẩm và y tế đều tăng cao đã khiến chỉ số giá tiêu dùng tháng 7 đã tăng tới 0,94% so với tháng 6 Đây là mức độ tăng cao nhất tính từ đầu năm đến nay

Giá nguyên liệu đầu vào nhất là xăng, dầu, thép tăng lên.Thứ 3 là yếu tố cung tiền trong 6 tháng qua rất mạnh, cung tiền để mua ngoại tệ

Đó là 3 yếu tố chính gây tăng giá" Chỉ số giá tiêu dùng của 7 tháng đầu năm đã tăng 6,19%, vượt cả mức dự báo cho cả năm là 6% Từ nay đến cuối năm còn tới 5 tháng nữa, theo các chuyên gia: ngay trong tháng 8 tới, thời tiết và dịch cúm gia cầm và dịch lợn tai xanh ở miền Trung sẽ khiến chăn nuôi chưa thể hồi phục ngay, nguồn cung thực phẩm thiếu hụt nên giá một số loại thực phẩm thiết yếu sẽ còn tăng và vì thế chỉ số giá tiêu dùng tháng 8 sẽ có thể tiếp tục tăng mạnh

Những tháng cuối năm 2007, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn trong việc kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng Bởi những tháng cuối năm bao giờ cũng là lúc chỉ số giá tiêu dùng nóng bỏng nhất trong năm Thậm chí đã có chuyên gia cảnh báo, nếu không có các biện pháp quyết liệt, chỉ số giá tiêu dùng năm nay rất có thể chạm ngưỡng 2 con số Giá cả tăng, chi phí sản xuất tăng lên, gây mất cân đối trong sản xuất Nhất là những doanh nghiệp bắt đầu đầu tư, khi giá sắt thép xăng dầu tăng cao như vậy sẽ khó thực hiện được kế hoạch Cùng với đó là rối loạn

cung cầu, khó kiểm soát được nguồn tiền luân chuyển và đặc biệt là ảnh hưởng đến đời sống người dân

Câu hỏi lớn đặt ra ở đây là chúng ta phải kiềm chế lạm phát như

thế nào?

II

Các giải pháp kiềm chế lạm phát

Lạm phát chính là mặt tiêu cực của nền kinh tế nhưng để tăng trưởng kinh tế chúng ta phải chấp nhận lạm phát, vấn đề đặt ra ở đây là chúng ta phải có biện pháp kiềm chế không cho lạm phát ở mức quá cao Nếu chỉ số CPI mà thấp hơn chỉ số GDP là được Ví dụ GDP > 8% thì phải làm sao cho CPI < 8%

Cần có chính sách tín dụng thận trọng hơn song không cần thiết phải có những giải pháp mạnh nhằm thắt lưng buộc bụng để giảm lạm

phát vì có thể tăng giá chỉ có tính tạm thời và chịu ảnh hưởng từ những

nguyên nhân khách quan Nếu chính phủ và Ngân hàng Nhà nước nổ lực

để ổn định giá thì chưa chắc đã đạt được mục tiêu vì sự tăng giá trong trường hợp này được quyết định bởi giá đẩy giá Cho dù cắt được sự tăng giá ngay tức thời thì giá phải trả cho mục tiêu này là quá lớn vì việc sử dụng những liều thuốc mạnh trong trường hợp này sẽ đẩy nền kinh tế đi vào suy thoái Mức giá tổng quát biến động như thế nào trong những tháng tới có thể phụ thuộc vào sự biến động giá của một số hàng hoá ngoại thương như dầu, sắt thép, xi măng, lương thực mà nó được quyết định bởi cung, cầu trên thị trường thế giới, tỷ giá và yếu tố tâm lý Những yếu tố tự định như sự gia tăng giá hàng hoá trên thị trường thế giới ngoài tầm kiểm soát của chính phủ mà sự can thiệp trực tiếp của chính phủ