Bài Soạn Giảng, Tên Bài Giảng Tư Tưởng Hồ Chí Minh Về Văn Hóa.doc

KẾ HOẠCH SOẠN GIẢNG Tên bài giảng: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA Thời gian thực hiện bài giảng: 5 tiết Thời gian dự kiến thông qua: 28/01/2015. Thời gian dự kiến giảng: 06/02/2015. Địa điểm: Phòng:…… Lớp:……… Đối tượng: * Sinh viên các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp khối không chuyên. *Điều kiện học và thi môn tư tưởng Hồ Chí Minh: - Điều kiện học: Đã học xong các môn lý luận Mac – Leenin và đường lối Đảng Cộng Sản Việt Nam. - Điều kiện thi: Nghỉ không quá 20% số tiết và có đủ 2 bài kiểm tra điều kiện. Chương trình: Đại học ( Bộ giáo dục và đào tạo). Nội dung bài giảng: * Kết cấu: gồm 3 phần I. Quan điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hóa: 1. Định nghĩa văn hóa. a. Định nghĩa chung. b. Khái niệm văn hóa Hồ Chí Minh. 2. Quan điểm Hồ Chí Minh về chức năng của văn hóa. a. Bồi dưỡng tư tưởng đúng và tình cảm cao đẹp. b. Nâng cao dân trí. c. Bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, những phong cách lành mạnh, hướng con người tới các giá trị chân, thiện, mỹ để không ngừng hoàn thiện bản thân. 3. Văn hóa vừa là hoạt động vừa là mục tiêu của cách mạng. a. Vị trí, vai trò của văn hóa. b. Văn hóa là mục tiêu của cách mạng. c. Văn hóa là dộng lực của cách mạng. 4. Văn hóa phải phục vụ quần chúng nhân dân. 5. Xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam. a. Xây dựng mô hình văn hóa mới. b. Tính chất nền văn hóa mới. c. Giữ gìn và phát huy bản chất văn hóa dân tộc đi đôi với tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. d. Xây dựng con người mới Việt Nam. II. Quan điểm Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực của văn hóa: 1.Văn hóa giáo dục. 2.Văn hóa văn nghệ. 3. Văn hóa đời sống. III. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa vào xây dựng nền văn hóa Việt Nam hiện nay: 1.Thực trạng nền văn hóa Việt Nam hiện nay. a.Thực trạng. b. Hạn chế. 2. Giải pháp xây dựng nền văn hóa Việt Nam hiện nay.

KẾ HOẠCH SOẠN GIẢNG

Tên bài giảng: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA

Thời gian thực hiện bài giảng: 5 tiết

Thời gian dự kiến thông qua: 28/01/2015.

Thời gian dự kiến giảng: 06/02/2015.

*Điều kiện học và thi môn tư tưởng Hồ Chí Minh:

- Điều kiện học: Đã học xong các môn lý luận Mac – Leenin và đường lối Đảng Cộng Sản Việt Nam

- Điều kiện thi: Nghỉ không quá 20% số tiết và có đủ 2 bài kiểm tra điều kiện

Chương trình: Đại học ( Bộ giáo dục và đào tạo).

Nội dung bài giảng:

* Kết cấu: gồm 3 phần

I Quan điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hóa:

1 Định nghĩa văn hóa

a Định nghĩa chung.

b Khái niệm văn hóa Hồ Chí Minh

2 Quan điểm Hồ Chí Minh về chức năng của văn hóa

a Bồi dưỡng tư tưởng đúng và tình cảm cao đẹp

b Nâng cao dân trí

c Bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, những phong cách lành mạnh, hướngcon người tới các giá trị chân, thiện, mỹ để không ngừng hoàn thiện bản thân

3 Văn hóa vừa là hoạt động vừa là mục tiêu của cách mạng

a Vị trí, vai trò của văn hóa

b Văn hóa là mục tiêu của cách mạng

c Văn hóa là dộng lực của cách mạng

4 Văn hóa phải phục vụ quần chúng nhân dân

5 Xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam

a Xây dựng mô hình văn hóa mới

b Tính chất nền văn hóa mới

c Giữ gìn và phát huy bản chất văn hóa dân tộc đi đôi với tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại

d Xây dựng con người mới Việt Nam

II Quan điểm Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực của văn hóa:

1.Văn hóa giáo dục

2.Văn hóa văn nghệ

3 Văn hóa đời sống

III Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa vào xây dựng nền văn hóa Việt Nam hiện nay:

1.Thực trạng nền văn hóa Việt Nam hiện nay

a.Thực trạng

b Hạn chế

2 Giải pháp xây dựng nền văn hóa Việt Nam hiện nay

a Xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam.

b Xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa

c `Xây dựng con người mới xã họi chủ nghĩa

d Cảnh giác ngăn chặn âm mưu lợi dụng giao lưu văn hóa để thực

hiện “ diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch.

* Hình thức: Dạy trên lớp

* Phương pháp:

- Sinh viên đọc tài liệu trước khi lên lớp

- Sử dụng phương pháp thuyết trình, phát vấn, nêu vấn đề , phân tích – tổng hợp…

Danh mục tài liệu tham khảo:

Tài liệu bắt buộc:

1 Học viện Báo chí và Tuyên truyền, khoa tư tưởng Hồ Chí Minh, PGS.TS

Nguyễn Quốc Bảo – TS, Doãn Thị Chín: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB

Chính trị - Hành chính, 2013

2 Bộ giáo dục và đào tạo:Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh( dành cho sinh

viên đại học, cao đẳng khối chuyên ngành Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB , CTQG, HN, 2010

3 Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia bộ môn khoa

học Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB, CTQG, HN, 2003

Tài liệu tham khảo:

1 Ban Tư tưởng – văn hóa Trung ương: Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa,

HN, 2003

2 Bác Hồ với văn nghệ sĩ NXB sự thật, H, 1995.

3 TS Nguyễn Hữu Công: Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển

con người toàn diện, NXB CTQG, HN, 2010.

4 GS.TS Đỗ Duy: Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển nền văn

hóa mới ở Việt Nam, NxB Khoa học xã hội, HN, 2000.

5 Đảng cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI,

NX., CTQG, HN, 2011.

6 GS.TS Đặng Xuân Kỳ ( chủ biên): Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển

văn hóa và con người, NXB CTQG,HN 2005.

7 GS Đinh Xuân Lâm – PGS.TS Bùi Đình Phong: Văn hóa và triết lý

phát triển trong Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB CTQG, HN, 2007.

8 GS Song Thành : Hồ Chí Minh – Nhà văn hóa kiệt xuất, NXB CTQG,

Hn, 1999

9 GS Song Thành: Hồ Chí Minh – Nhà văn hóa kiệt xuất, NXB CTQG, HN

1999.

Ngoài ra, nếu có điều kiện chúng ta có thể nghiên cứu nguồn tài liệu gốc như:

Hồ Chí Minh toàn tập ( trọn bộ 15 tập) , NXB, CTQG, HN, 2011; Văn kiện Đảng;

Tìm hiểu các bài viết đăng tải trên các báo, tạp chí chuyên ngành…

* Tập phích trích: các câu nói của Hồ Chí Minh về văn hóa

* Ngân hàng câu hỏi và đáp án

Yêu cầu khác:

- Cơ sở vật chất: phòng học, phấn viết, bảng…

- Trang thiết bị kỹ thuật: Micro, Máy Projecter…

Những ý kiến đóng góp đối với bài giảng:

GIÁO ÁN

TÊN BÀI GIẢNG:

BÀI 9: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA

Hồ Chí Minh là chủ thể sáng tạo văn hóa, là một nhà văn, nhà thơ, nhà báo…

- Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa vào sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế hiện nay , trong việc xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng con người mới

- Nhận thức rõ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa gồm: Khái niệm, chức năng, nội dung, tính chất, xây dựng nền văn hóa mới, xây dựng mô hình văn hóa mới, tiếp thu văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại gắn với xây dựng con người mới, các lĩnh vực văn hóa và sự vận dụng vào xây dựng nền văn hóa ViệNam hiện nay

b Về thái độ, tư tưởng, tình cảm:

- Xây dựng niềm tin vững chắc vào sự lãnh đạo của Đảng với đường lối cáchmạng đúng đắn

- Bồi dưỡng tình cảm yêu mến lãnh tụ, đam mê ngiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên nói chung và sinh viên chuyên ngành tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng

- Củng cố niềm tin vào quá trình xây dựng nền văn hóa mới trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, hội nhập WTO

- Thấy được trách nhiệm của bản thân trong việc học tập, rèn luyện để góp phần vào việc tham gia xây dựng, phát triển và bảo vệ nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

c Về kỹ năng:

- Rèn luyện kĩ năng phân tích, thuyết trình, đánh giá tư tưởng Hồ Chí Minh Bước đầu hình thành các khái niệm: văn hóa, danh nhân văn hóa, dân tộc, khoa họcđại chúng…

2 Yêu cầu:

- Sinh viên nắm được quan điểm chung của Hồ Chí Minh về văn hóa, bao gồm: định nghĩa văn hóa, chức năng, văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực của cách mạng…

- Sinh viên năm được quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa : Vănhóa giáo dục, văn hóa văn nghệ, văn hóa đời sống

- Hiểu được ý nghĩa của việc học tập và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa vào xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam hiện nay

3 Về kết cấu:

Chuyên đề tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa gồm 3 phần:

I Quan điểm của Hồ chí Minh về một số vấn đề chung của văn hóa

1 Định nghĩa văn hóa

a Định nghĩa chung

b Khái niệm văn hóa Hồ Chí Minh

2 Quan điểm Hồ Chí Minh về chức năng của văn hóa

a Bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp

b Nâng cao dân trí

c Bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, những phong cách lành mạnh, hướngcon người tới các giá trị chân, thiện, mỹ để không ngừng hoàn thiện bản thân mình

3 Văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực của cách mạng

a Vị trí, vai trò của văn hóa

b Văn hóa là mục tiêu của cách mạng

c Văn hóa là động lực của cách mạng

4 Văn hóa phục vụ quần chúng nhân dân

5 Xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam

a Xây dựng mô hình văn hóa mới

b Xây dựng tính chất văn hóa mới

c Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc đi đôi với tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại

d Xây dựng con người mới Việt Nam

II Quan điểm Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực của văn hóa

1 Văn hóa giáo dục

2 Văn hóa văn nghệ

3 Văn hóa đời sống

III Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa vào xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam hiện nay

1.Thực trạng nền văn hóa Việt Nam hiện nay

a Thực trạng

b Hạn chế

2 Giải pháp xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam hiện nay

a Xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc

b Xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa

c Xây dựng cán bộ văn hóa

d Cảnh giác ngăn chặn âm mưu lợi dụng giao lưu văn hóa để thực hiện “ diễn biến hòa bình” của thế lực thù địch

4 Tài liệu học tập:

* Tài liệu bắt buộc:

1 Học viện Báo chí và Tuyên truyền, khoa tư tưởng Hồ Chí Minh, PGS.TS

Nguyễn Quốc Bảo – TS, Doãn Thị Chín: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB

Chính trị - Hành chính, 2013

2 Bộ giáo dục và đào tạo:Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh ( dành cho sinh

viên đại học, cao đẳng khối chuyên ngành Mác – Leenin , tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB , CTQG, HN, 2010

3 Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia bộ môn khoa

học Mác – Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB, CTQG, HN, 2003

* Tài liệu tham khảo:

1 Ban Tư tưởng – văn hóa Trung ương: Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa,

HN, 2003

2 Bác Hồ với văn nghệ sĩ Nxb Sự thật, H, 1995.

3 TS Nguyễn Hữu Công: Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển

con người toàn diện, Nxb CTQG, HN, 2010.

4 GS.TS Đỗ Duy:Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển nền văn

hóa mới ở Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, HN, 2000

5 Đảng cộng sản Việt Nam : Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI,

Nxb CTQG, HN, 2011

6 GS.TS Đặng Xuân Kỳ( chủ biên): Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển văn hóa và con người, Nxb CTQG,HN 2005.

7 GS Đinh Xuân Lâm – PGS.TS Bùi Đình Phong: Văn hóa và triết lý phát

triển trong Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB CTQG, HN, 2007

8 GS Song Thành : Hồ Chí Minh – Nhà văn hóa kiệt xuất, Nxb CTQG, Hn,

1999

9 GS Song Thành: Hồ Chí Minh – Nhà văn hóa kiệt xuất, Nxb CTQG, HN

1999.

Ngoài ra, nếu có điều kiện chúng ta có thể nghiên cứu nguồn tài liệu gốc như:

Hồ Chí Minh toàn tập ( trọn bộ 15 tập), Nxb CTQG, HN, 2011; Văn kiện Đảng;

Tìm hiểu các bài viết đăng tải trên các báo, tạp chí chuyên ngành…

5 Thời gian: 5 tiết

6 Phương pháp giảng dạy:

B NỘI DUNG CƠ BẢN

Chủ tịch Hồ Chí Minh – Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa kiệt xuất,người là hiện thân sinh động của cách mạng Việt Nam và cũng là biểu tượng của văn hóa Việt Nam Văn hóa Hồ Chí Minh là sự chắt lọc truyền thống hàng ngàn

năm của dân tộc, tích hợp giá trị của mọi nền văn hóa Đông – Tây, kim cổ

Trong giai đoạn hiện nay, Đảng ta xác định lấy: “Xây dựng kinh tế là trung

tâm, xây dựng Đảng là then chốt, xây dựng văn hóa là nền tảng tinh thần xã hội”

Do vây, việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa có vai trò rất quan

trọng Và đây cũng chính là việc quay trở lại với tư tưởng Hồ Chí Minh, lấy đó làmnền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng

GIÁO ÁN CHI TIẾT

gian, phương pháp

Câu hỏi: Theo bạn thế nào là văn hóa?

hóa Văn hóa là một khái niệm rất rộng, bao gồm nhiều yếu tố

liên quan tới hoạt động của con người, chính vì vậy có

15P Thuyếttrình

5p

- Quan niệm của

-Lưu Hưng là người sử dụng thuật ngữ văn hóa sơmnhất ( 77-6 TCN)

- Thời Tây Hán: Văn hóa được hiểu là phương thứcgiao hóa con người – Văn hóa giáo hóa Tức là lấy vănhóa là công cụ cơ bản để giáo dục con người

- Quan niệm: “văn” là cái đẹp, cái giá trị; “hóa” là trưởng thành; “văn hóa” là trưởng thành cái đẹp, cía

giá trị từ rất sớm

- Văn hóa là một thuật ngữ có rất nhiều ý nghĩa:

+ văn hóa được bắt nguồn từ chữ La Tinh “Cultus” mà

nghĩa gốc là gieo trồng

“Cultus Agri” là gieo trồng ruộng đất.

“ Cultus Amini” là gieo trồng tinh tần, chỉ sự trau rồi

linh hồn và trí tuệ Và theo nghĩa này thì tinh thần conngười sẽ không đạt được những điều tốt đẹp nếu khôngđược đào tạo và giáo dục

- “Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh

hóa như sau:

thần do con người tạo ra trong quá trình thực tiễn xã hội – lịch sử và tiêu biểu cho trình dộ đạt được trong lịch sử phát triển xã hội Theo nghĩa hẹp hơn, người

ta quen nói về văn hóa vật chất ( kỹ thuật, kinh nghiệm, sản xuất, giá trị vật chất) à văn hóa tinh thần ( khoa học, nghệ thuật và văn học, triết học, đạo đức, giáo dục….) Văn hóa là một hiện tượng lịch sử phát triển phụ thuộc vào sự thay thế các hình thái kinh tế - xã hội”

- “ Trên ý nghĩa rộng nhất, văn hóa có thể coi là tổng thể những nét riêng biệt về tinh thần và về vật chất, trí tuệ và xúc cảm quyết định tính cách của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội Văn hóa bao gồm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống các giá trị, những tập tục những tín ngưỡng Văn hóa đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân Chính văn hóa làm cho chúng ta trở thành những sinh vật đặc biệt nhân bản, có lí tính, có óc phê phán và dấn thân một cách đạo lý Chính nhờ văn hóa mà chúng ta xét đoán được những giá trị và thực thi những sự lựa chọn.

Chính nhờ văn hóa mà con người tự thể hiện, tự ý thức được bản thân, tự biết mình là một phương án chưa hoàn thành đã tự ra để xem xetsnhuwngx thành tựu của bản thân, tìm tòi không biết mệt mỏi những ý nghĩ mới

mẻ và sáng tạo nên những công trình vượt trội lên bản thân”.

 Định nghĩa văn hóa UNESCO đã chỉ ra cấu trúc

của văn hóa:

- Một là: văn hóa là những giá trị làm nên sắc thái của

một xã hội hoặc một nhóm người trong xã hội Tổng

hợp những giá trị vật chất và tinh thần, để mỗi dân tộc,

mỗi cộng đồng tồn tại và phát triển

+ Cấu trúc của văn hóa bao gồm: nghệ thuật, văn

chương, hệ thống các giá trị, những tập tục tín ngưỡng,

thể hiện ở nhiều lĩnh vực khác nhau

- Hai là, con người chính là chủ thể tiến hành hoạt động

sáng tạo văn hóa, tức là một quá trình tác động đến tự

nhiên và xã hội Như thế, con người chính là sản phẩm

của tự nhiên

- Ba là, văn hóa thúc đẩy sự hoàn thiện con người Con

người luôn có xu hướng vươn tới chân, thiện, mỹ Đó

là con người nhân bản, con người của ý thức xã hội

- Bốn là, định nghĩa về văn hóa của UNESCO trên đây

được diễn đạt theo nghĩa rộng, chứ không phải theo

nghĩa hẹp và đó là cách nhìn nhận trên cơ sở của các

quốc gia thành viên UNESCO để xem xét những thành

tựu của bản thân, tìm tòi không biết mệt mỏi những ý

nghĩ mới mẻ và sáng tạo nên những công trình vượt trội

lê bản thân

- Kết luận: Như vậy, Văn hóa là một khái niệm

rộng, dù có nhiều quan niệm khác nhau song vẫn có

những điểm chung.

+ “Văn hóa” là một khái niệm rộng, đã có nhiều định

nghĩa khác nhau về văn hóa Tuy nhiên, vẫn có điểm

chung được mọi người thừa nhận “ Văn hóa là một hệ

thống các giá trị về vật chất và tinh thần do con người

sáng tạo ra trong quá trình lịch sử nhằm phục vụ nhu

cầu của con người trong cuộc sống”

+ Văn hóa là trình độ phát triển của chính bản thân con

người

+ Là năng lực hoạt động của con người, bao gồm

phương thức và trình độ hoạt động, khả năng tổ chức

và điều hành xã hội…

Một số khái niệm có liên quan đến văn hóa:

_ Văn minh: có nguồn gốc là một danh từ Hán – Việt.

“văn” có nghĩa là vẻ đẹp, “minh” có nghĩa là sáng

+ Văn minh trước hết có liên quan đến vấn đề thuộc về

khoa học – công nghệ

+ Các yếu tố của một nền văn minh bao gồm: Ngữ văn

( tiếng nói, hệ thống, vật tư….) các yếu tố vật chất ( tập

quán, ăn uống, phương tiện công nghiệp….) nghệ thuật

( điều khắc, hội họa, âm nhạc) trí thức, khoa học và tôn

giáo, gia đình và các hệ thống xã hội ( các hình thức

hôn nhân, họ hàng, sự kế thừa, thể thao, giải trí…)

+ Văn minh là trình độ phát triển cao hơn của văn hóa

về mặt vật chất và văn minh khác với văn hóa ở 3 điểm

chủ yếu sau:

_Văn hóa mang trong mình cả chiều dài quá khứ,

còn văn minh là một lát cắt ngang trong chiều dài phát

trển của văn hóa

_Văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất và tinhthần do con người sáng tạo ra Văn minh chỉ thiên vềkhía cạnh vật chất, kỹ thuật trong một thời đại lịch sửnhất định.

_Văn hóa mang tính siêu dân tộc, mang tính quốctế

-Văn hiến: là khái niệm hay thường được sử dụng ở

các nước phương Đông, trong đó có Việt Nam

+ Văn hiến được sử dụng sớm nhất từ đời nhà Lý(1010)

+ Theo GS Trần Duy Anh thì Văn hiến là “Sách vở và

nhân vật tốt trong một thời đời”.

+ GS Trần Quốc Vượng : văn là văn hóa, hiến là hiến

tài Như vậy, văn hiến là những giá trị vật chất và tinhthần do những người có tài, có đức chuyển tải, thể hiệntính dân tộc, lịch sử rõ rệt

b Khái niệm văn

- “ Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống

loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó là văn hóa Văn hóa

là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”.

10p

- Phân tích định nghĩa: Đây là một định nghĩa rất khoa

học về văn hóa Bản chất văn hóa trong quan niệm Hồ

Chí Minh là hướng đến chủ nghĩa nhân văn cao cả

+ Trước hết, văn hóa theo quan niệm Hồ Chí Minh là

nét riêng biệt chỉ có ở con người được hình thành “ Vì

lẽ sinh tồn và mục đích của cuộc sống”.

+ Hồ Chí Minh đưa ra định nghĩa văn hóa trong một

hoàn cảnh rất đặc biệt:

Từ ngày 29/8/1942 đến ngày 13/9/1943 Hồ Chí

Minh bị chính quyền Tưởng Giới Thạch giam giữ, đối

xử tàn tệ suốt 13 tháng, bị giải qua hơn 30 nhà tù, thuộc

13 huyện ở tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc và cũng

chính trong hoàn cảnh này, Người nhận thấy tầm quan

trọng và vai trò của văn hóa Lúc này nhiệm vụ hàng

đầu của cách mạng Việt Nam là giải phóng dân tộc chứ

chưa phải là xây dựng nền văn hóa mới, nhưng Hồ Chí

Minh đã nghĩ tới việc xây dựng nền văn hóa mới

+ Hồ Chí Minh không phải là một nhà hoạt động văn

hóa chuyên nghiệp, cũng như không được học trên ghế

nhà trường đại học nào cả nhưng Người lại đưa ra một

định nghĩa văn hóa vô cùng đặc sắc Định nghĩa đó ra

đời sớm, đi trước, mở đường không chỉ của dân tộc mà

cả nhân loại

Định nghĩa văn hóa của Hồ Chí Minh ra đời

tháng 8/1942 còn định nghĩa văn hóa của UNESCO ra

đời tháng 8/1982, cách nhau gần 40 năm nhưng lại

thống nhất về nội dung Định nghĩa văn hóa Hồ Chí

Minh ra điểm mới khi cho tôn giáo là một bộ phận cấu

thành đời sống văn hóa.

+ Con người là một thực tế sinh học – xã hội khác con

vật bởi con người có ý thức, có sáng tạo, có văn hóa

Con người trong cuộc đấu tranh để sinh tồn và phát

triển sáng tạo ra là thế dưới cái đẹp của con người Nói

cách khác, văn hóa chính là sản phẩm riêng của con

người và chính văn hóa giúp con người ngày càng phát

triển và hoàn thiện hơn, ngày càng đẹp hơn

+ Thứ hai cấu trúc văn hóa được Hồ Chí Minh trình

bày trên quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử gồm

văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể Điểm khác biệt

tìm thấy trong định nghĩa văn hóa của người chính là

việc thừa nhận tôn giáo như một thành tố rất quan trọng

của văn hóa

Người đã vượt lên trên những thành kiến, những

nhận thức không đầy đủ về tôn giáo trong quan điểm

của C.Mác khi ông coi “Tôn giáo như là thuốc phiện

của nhân dân”

Người đã thấy được những đóng góp tích cực,

những giá trị tốt đẹp trong các giáo lý tôn giáo, để

hướng con người tự do tôn trọng đức tin, hướng con

người luôn phấn đấu để “ Tốt đời, đẹp đạo”.

+ Thứ ba, Hồ Chí Minh định nghĩa văn hóa trên quan

điểm phát triển

Văn hóa chính là sự phát triển tổng hòa các

phương thức sinh hoạt vật chất và tinh thần của con

người Cùng với quá trình xây dựng và phát triển văn

hóa, xây dựng cái tự nhiên thứ hai, con người ngày

càng hoàn thiện và phát triển hơn.

Nói cách khác, theo Hồ Chí Minh, xây dựng và pháttriển văn hóa chính là quá trình xây dựng và phát triểncon người

+ Tính đại diện trong định nghĩa văn hóa của HồChí Minh:

Văn hóa không chỉ là một hiện tượng tinh thầntách rời đời sống vật chất mà bao gồm toàn bộ nhữnggiá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ratrong quá trình lịch sử

Văn hóa cũng không chỉ thu hẹp trong lĩnh vựcvăn học – nghệ thuật mà văn hóa bao trìm lên toàn bộcác lĩnh vực đời sống xã hội

Văn hóa cũng không phải chỉ thu hẹp trong lĩnhvực giáo dục, phản ánh trình độ học vấn của một nguời,

mà là thước độ phát triển của toàn xã hội: về sản xuất,khoa học – kỹ thuật, chính trị , tôn giáo, văn học – nghệthuật, đạo đức lối sống, phong tục tập quán…

-Văn hóa thuộc lĩnh vực đời sống tinh thần của xã hội

- Tư tưởng và tình cảm lại là một vấn đề chủ yếu nhấtcủa đời sống tinh thần của xã hội và của con người

30pThuyếttrình10p

- Vì vậy, theo Hồ Chí Minh, chức năng của văn hóa là

bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp cho

nhân dân, đồng thời loại bỏ những sai lầm và thấp hèn

trong tư tưởng tình cảm của mỗi người

=> Trong diễn văn khai mạc Hội nghị văn hóa toàn

quốc năm 1946, Hồ Chí Minh nêu rõ: “Văn hóa là phải

làm thế nào cho ai cũng có lý tưởng tự chủ, độc lập tự

do Đồng thời văn hóa cũng phải làm thế nào cho quốc

dân có tinh thần vì nước quên mình, vì lợi ích chung

mà quên lợi ích riêng”.

Đó là tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp của mỗi

con người mà văn hóa cần đề cao, cổ vũ, động viện,

xây dựng

Câu hỏi: Tại sao văn hóa lại góp phần bồi dưỡng tư

tưởng đứng đắn và tình cảm cao đẹp?

- Tư tưởng tình cảm vô cùng phong phú và đa dạng

- Văn hóa khi thực hiện chức năng bồi dưỡng tư tưởng

đúng và tình cảm cao đẹp phải đặc biệt quan tâm tới

những tư tưởng và tình cảm lớn có ý nghĩa chi phối đời

sống tinh thần của mỗi người và của cả dân tộc

- Tình cảm là cơ sở của tư tưởng Vì vậy, muốn có tư

tưởng đúng thì trước hết cần phải có tình cảm đẹp Hồ

Chí Minh yêu cầu : “Văn hóa phải đi sâu vào tâm lý

quốc dân để xây dựng những tình cảm lớn như lòng

yêu nước, tình thương yêu con người yêu cái chân,

thiện, cái mỹ, ghét thói hư tật xấu, căm thù mọi thứ

giặc nội xâm, ngoại xâm…” Đó cũng là chức năng

quan trọng của văn hóa

Hơn nữa, chính những tư tưởng đúng đắn lại được tiếp

nhận không phải chỉ bằng lý trí mà còn bằng tình cảm,

từ đó lại trở thành tình cảm lớn, tạo nên sự bền vững

trong mỗi người, mà điều này văn hóa lại có khả năng

+ Tư tưởng đúng làm cho tình cảm cao đẹp hơn , con

người ngày càng hoàn thiện hơn

- Tư tưởng và tình cảm của con người luôn chuyển biến

theo hoạt động thực tiễn xã hội Vì vậy, chức năng của

văn hóa cũng phải thường xuyên vận động để không

ngừng làm cho đời sống xã hội thêm tốt đẹp

- Văn hóa làm cho lý trí của con người thêm sáng suốt

và tình cảm của con người ngày càng trở lên cao đẹp

hơn, xây đắp niềm tin khoa học và cách mạng

+ Lý tưởng là điểm hội tụ những tư tưởng lớn của cả

một Đảng, của cả một dân tộc và của con ngươi Lý

tưởng đó là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, độc

lập dân tộc phải đi tới chủ nghĩa xã hội, để làm cho độc

lập dân tộc được vững bền, để sự nghiệp giải phóng

dân tộc, giải phóng xã hội và con người được thực hiện

toàn vẹn

+ Mọi hành động anh hùng bao giờ cũng bắt nguồn từ

lý tưởng đúng đắn, cao đẹp Khi tư tưởng ấy phai nhạt,

con người dễ trở thành tầm thường và xã hội sẽ khó

phát triển, tiến bộ.

=> Vì vậy, Hồ Chí Minh rất coi trọng giáo dục lý tưởngcho đảng viên, thanh niên và các tầng lớp nhân dân

Người coi đó là chức năng hàng đầu của văn hóa

b Nâng cao dân

trí

Câu hỏi: Theo bạn hiểu, dân trí là gì?

=> Dân trí là trình độ hiểu biết, trình độ kiến thức củangười dân, của mỗi công dân

- Văn hóa là sự hiểu biết của loài người Do đó, nângcao dân trí cuãng chính là chức năng của văn hóa

- Sớm nhận thức rõ điều đó nên khi bắt đầu xây dựngchế độ mới, nền văn hóa mới, nền văn hóa cách mạng,

Hồ Chí Minh đã chú trọng việc nâng cao dân trí

- Người khẳng định: “ Nay chúng ta đã giành được

quyền độc lập Một trong những việc phải thực hiện cấp tốc trong lúc này, là nâng cao dân trí”.

- Văn hóa gắn với dân trí, không có văn hóa sẽ không

có dân trí Văn hóa thực hiện chức năng nâng cao dântrí theo từng nấc thang từng giai đoạn lịch sử, phục vụmục tiêu trước mắt và lâu dài của cách mạng

- Tùy từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng mà mụcđích nâng cao dân trí có những điểm riêng chung vànhững điểm riêng khác nhau Nhưng xuyên suốt vẫn làmục tiêu: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

- Nâng cao dân trí bắt đầu từ việc làm cho ngườ dânbiết đọc, biết viết, biết xóa nạn mù chữ… Rồi đến làmcho người dân hiểu biết các lĩnh vực như chính trị, kinh

tế, nghiệp vụ chuyên môn khoa học kỹ thuật, lịch sử

110’

+ Khi đất nước đã được độc lập, Hồ Chí Minh nói:

“Một trong những công việc phải thực hiện cấp tốc

trong lúc này là nâng cao dân trí…”, Muốn giữ vững nền độc lập, muốn làm cho dân giàu nước mạnh, mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phần của mình, phải có kiến thức mới có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ”.

+ Khi miền Bắc quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Người

nói: “Chúng ta phải biến một nước dốt nát, cực khổ

thành một nước văn hóa cao và đời sống tươi vui hành phúc”.

- Việc nâng cao dân trí chỉ có thể thực hiện khi chính

quyền đã về tay nhân dân, khi chính trị được giảiphóng Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa trong thế giới hiện đại càng đòinâng cao dân trí hơn nữa và không bao giờ có điểm tậncùng Đó chính là chức năng chủ yếu của văn hóa

giá trị văn hóa.

Con người trong

trong mọi quan hệ

xã hội của cán bô

đảng viên Đó là

- Quan điểm này được thể hiện trong các tác phẩm:

Đường Cách mệnh, Sửa đổi lối làm việc, Đời sống mới,Nâng cao đạo đức cách mạng quét sạch chủ nghĩa cánhân… của Hồ Chí Minh và thể hiện rõ trong cuộc đời,

sự nghiệp của người

- Phẩm chất thường được hiểu qua phong cách tức lốisinh hoạt, làm việc, hoạt động ứng xử của con người

- Phẩm chất và phong cách gắn bó với nhau Chỉ khinào con người có phẩm chất tốt đẹp, phong cách lànhmạnh mới thúc đẩy sự nghiệp cách mạng đi tới thắnglợi

- Muốn có những phẩm chất và phong cách đó, tự bảnthân con người rèn luyện là chưa đủ, mà văn hóa đóngvai trò rất quan trọng

- Văn hóa giúp cho con người phân biệt cái tốt đẹp lànhmạnh với cái xấu xa, hư hỏng, cái tiến bộ với cái lạchậu…

trung với nước

hiếu với dân, cần,

kiệm, liêm, chính,

chí công vô tư,

thương yêu con

với bản thân, bao

dung độ lượng với

- Quan điểm của Hồ Chí Minh coi văn hóa là một mặt

trận là quan điểm rất độc đáo, đòi hỏi các chiến sĩchiến đấu trên mặt trận này vừa phải bền bỉ, kiêncường, dũng cảm, vừa phải biết sử dụng vũ khí củamình một cách sắc bén và có hiệu quả trong kháng

chiến chống ngoại xâm trước kia cũng như trong “cuộc

kháng chiến khổng lồ” phục hưng và phát triển đất

nước hiện nay

=> KTTT là một khái niệm trong chủ nghĩa duy vật

lịch sử của Mác – Ăngghen đưa ra, để mô tả toàn bộ hệthống kết cấu các hiện tượng ý thức xã hội cùng với cácthiết chế chính trị tương ứng phải được hình thành trênmột CSHT nhất định

KTTT bao gồm: toàn bộ những quan điểm chính trị

pháp quyền, triết học, đạo đức, tôn giáo…Cùng với cácthiết chế xã hội tương ứng như: Nhà nước, Đảng phía,giáo hội, các đoàn thể xã hội…

- CSHT là toàn bộ những quan hệ sản xuất hợp thành

cơ cấu kinh tế của một xã hội ở từng giai đoạn pháttriển của lịch sử nhất định

- Giữa KTTT và CSHT xã hội có quan hệ chặt chẽ vớinhau CSHT quy định KTTT và KTTT tác động trở lạiđối vơi CSHT

- Hồ Chí Minh nêu rõ: “ Văn hóa là KTTT, những

CSHT có kiến thiết rồi văn hóa mới kiến thiết được và

đủ điều kiện được”.

- Hồ Chí Minh khẳng định: “ Văn nghệ của dân tộc ta

vốn rất phong phú, nhưng dưới chế độ thực dân và phong kiến, nhân dân ta bị nô lệ , thị văn hóa cũng bị

nô lê, bị tồi tàn, không thể phát triển được”.

- Điều đó có nghĩa là: Chính trị ảnh hưởng trực tiếp tớivăn hóa , chính trị được giải phóng thì văn hóa mớiđược giải phòng, mở đường cho văn hóa phát triển

- Tình hình xã hội qui định sự phát triển của văn hóa

VD:

+ Dưới chế độ thực dân và phong kiến , nhân dân ta bị

nô lệ, áp bưc, bóc lột hết sức nặng nề ,đời sống nhândân khổ cực thì tất yêu văn hóa cũng bị nô lệ, bị tồi tàntheo và không thể phát triển được

+ Sau cách mạng tháng 8 thành công, nhân dân trởthành những người tự do, xã hội là xã hội của nhữngngười làm chủ Chính sự vận động của xã hội đó đã làmthay đổi rất nhiều các lĩnh vực từ kinh tế đến chính trị,

xã hội và cả văn hóa Văn hóa vì thế phát triển hơn và

có điều kiện để từng bước phát triển hơn

- Cho nên chính trị có ổn định vững vàng thì văn hóamới có thể phát triển được Chính trị ổn định phải dựavào văn hóa Văn hóa chính là động lực cho sự ổn định

và phát triển chính trị

- Người đưa ra luận điểm phải chú trọng xây dựng kinh

tế , xây dựng CSHT để có điều kiện xây dựng văn hóa

Người viết: “ Văn hóa là một KTHT những CSHT của

xã hội có kiến thiết rồi, văn hóa mới kiến thiết được và

có đủ điều kiện phát triển”.

- Như vậy vấn đè đặt ra là kinh tế phải đi trước một

bước Tục ngữ ta có câu:“ Có thực mới vực được đạo”

+ Trong quan hệ

kinh tế với văn

hóa: Kinh tế thuộc

và Người đã viết:“ Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì

phải phát triển kinh tế văn hóa” Phát triển kinh tế

phải nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhândân ta

- Ngược lại, có phát triển văn hóa thì kinh tế mới phát

triển được Hố Chí Minh chỉ rõ: “Muốn tiến lên chủ

nghĩa xã hội phải có văn hóa, khoa học kĩ thuật”, phải

có con người mới xã hội chủ nghĩa

-“ Văn hóa văn nghệ cũng như mọi hoạt động khác,

không thể đứng ngoài mà phải đứng trong kinh tế và chính trị”, văn hóa phải gắn với đời sống nhân dân và

phục vụ sự nghiệp cách mạng

- Văn hóa ở trong kinh tế và chính trị Văn hóa phục vụnhiệm vụ chính trị, thúc đẩy xây dựng và phát triểnkinh tế

+ Văn hóa ở trong chính trị tức là văn hóa tham gianhiệm vụ chính trị, tham gia cách mạng, kháng chiến

và xây dựng chủ nghĩa xã hội

+ Văn hóa ở trong kinh tế tức là văn hóa phụ cvuj, thúcđẩy xây dựng và phát triển kinh tế

+ Văn hóa ở trong chính trị và kinh tế cũng có nghĩa làchính trị và kinh tế phải có tính văn hóa

- Thứ hai, văn hóa

hóa mới” trong “

- Hồ Chí Minh có câu nói rất nổi tiếng : “Văn hóa soi

đường cho quốc dân đi” , phải đem văn hóa lãnh đạo

quốc dân để thực hiện độc lập tự cường tự chủ, phảixúc tiến công tác văn hóa để đào tạo con người mới vàcán bộ mới cho công tác kháng chiến cứu quốc

- Văn hóa có tính tích cực chủ động Là động lực to lớnthúc đẩy kinh tế và chính trị phát triển Theo Người vănhóa không phụ thuộc một cách máy móc vào điều kiệnsinh hoạt vật chất mà văn hóa tư tưởng phải đi trướcmột bước để thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển

- Hồ Chí Minh nói: “Trình độ văn hóa của nông dânnâng cao sẽ giúp cho chúng ta đẩy mạnh công cuộckhôi phục kinh tế phát triển dân chủ, cần thiết để xâydựng nước ta thành một nước hòa bình thống nhất, độclập dân chủ và giàu mạnh”

Câu hỏi: Mục tiêu là gì? Tại sao văn hóa là mục tiêu của cách mạng?

=> Mục tiêu là cái đích con người hướng đến bằnghoạt động của mình

- Đó là một nền văn hóa mà những di tích thuộc địa và

ảnh hưởng của nô dịch văn hóa mà đế quốc để lại phải

bị loại bỏ đồng thời phát triển những truyền thống tốtđẹp của nền văn hóa dân tộc và tiếp thu những cái mới

`10p

của văn hóa tiến bộ thế giới

- Theo Hồ Chí Minh , xây dựng “Đời sống mới” có 1

vai trò rất quan trọng với chính quyền non trẻ và vớicuộc kháng chiến kiến quốc

- Đời sống mới ở đây bao gồm:

+ Đời sống mới riêng cho từng người+ Đời sống mới cho cả cộng đồng , cả tập thể

- Năm 1946, khi đã là Chủ tịch nước Việt Nam dân chủcộng hòa, Hồ Chí Minh đã trả lời phỏng vấn các nhà

Báo bằng một câu nói vô cùng nổi tiếng:“ Tôi chỉ có

một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước

ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự

do, đồng bào ai cũng có cơm ăn , áo mặc, ai cũng được học hành”.

- Đó cũng là mục tiêu phấn đấu suốt đời của Người:

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sợi chỉ

đỏ xuyên suốt và bao trùm trong di sản tư tưởng HồChí Minh Và tư tưởng này thể hiện nhất quán trongmục tiêu của con đường cách mạng Việt Nam mà người

đã lựa chọn Tư tưởng ấy đáp ứng yêu cầu bức xúc củadân tộc và khát vọng của quần chúng nhân dân giànhlấy độc lập, tự do, ấm no và hạnh phúc

- Trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh thì tất cả các quanđiểm, các tư tưởng của Người để lại đều vì là conngười

- Con người là mục tiêu của sự nghiệp giải phóng dân

- Hồ Chí Minh nhìn nhận tiếp cận con người Việt Nammột cách toàn diện , trên các mặt chủ yêu đó là: Dức,trí, thể, mỹ Và mục tiêu phát triển văn hóa cũng thốngnhất với việc phát triển con người một cách toàn diện

- Hồ Chí Minh hết sức chăm lo giáo dục, bồi dưỡng đạođức mới – Đạo đức cách mạng cho con người ViệtNam

- Người đề ra và thực thi những chủ trương, biện phápchủ yếu như: tăng cường giáo dục, nâng cao sự hiêubiết về đạo đức cách mạng cho con người toàn diện,kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân

-Hồ Chí Minh chú trọng về trí tuệ giáo dục lí tưởngcách mạng

- Người cho rằng, con người cần phải có một trình độhọc vân, kiến thức văn hóa nhất định thì mới có thể tiếpthu được khoa học công nghệ; mới sử dụng có hiệu quảmáy móc, kỹ thuật ngày càng hiện đại

- Người chỉ rõ: “ Nếu không học tập văn hóa, không có

trình độ văn hóa thì không học tập được kĩ thuật, thì không theo kịp được nhu cầu kinh tế nước nhà ”

hướng con người

tới giá trị chân,

thiện, mỹ

- Trước hết là cải thiện và không ngừng nâng cao đờisống vật chất cho các tầng lớp nhân dân

+ Hồ Chí Minh rất quan tâm đến đời sống vật chất, chế

độ ăn uống của con người vì đó là nguồn cung cấp nănglượng chủ yếu cho sự tồn tại và phát triển của conngười

+ Bên cạnh đó là tăng cường vệ sinh phòng bệnh,chăm sóc y tế, luyện tập thể dục thể thao

- Đó là: xác định hướng thẩm mỹ đúng đắn, bồi dưỡngnhững kiến thức về mỹ học, nâng cao trình độ về thẩmmỹ

- Khuyến khích, động viên tao điều kiện cho từngngười hướng tới cái tốt, cái đẹp, cái cao cả; Đồng thờiđấu tranh không khoan nhượng với cái xấu xa lạc hậu,phản tiến bộ phi nhân văn

- Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quý trọng con người;

song Người cũng luôn luôn đánh giá cao con người đốivới sự phát triển

- Một con người hoàn thiện có ích cho xã hội cần phải

có đầy đủ đức lẫn tài Người nhận thức rất rõ về điều

Minh đã phát biểu:“ Có tài mà không có đức là người

vô dụng Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũn khó”.

- Và đối với Hồ Chí Minh sự toàn diện và hài hòa giữađức và tài trong mỗi một con người, nó thể hiện ở: trình

độ văn hóa, trinh độ khoa học kĩ thuật, khả năng tự chủ,tích cực, năng động sáng tạo,trong lao động sản xuất

Sự hài hòa và toàn diện đó còn thể hiện ở: ý chí vươnlên cầu tiến bộ vì sự thành đạt của bản thân và sự pháttriển của đất nước

- Tài và đức không chỉ dừng lại với tư cách là phẩmchất của một của cá nhân, mà còn vừa là vốn conngười, vừa là vốn xã hội Và dù ở hoàn cảnh như thếnào, nó cũng luôn là điều kiên tiên quyết để phát triển,

- Văn hóa có vai trò quan trọng, giáo dực con người,hướng con người tới những giá trị chân, thiện, mĩ

- Văn hóa giúp cho các dân tộc hiểu rõ đặc trưng, bảnchất nền văn hóa của nhau

- Với sự nhận thức như vậy, bằng sự nỗ lực hoạt độngkhông mệt mỏi trên mặt trận văn hóa, thông qua sách,báo, văn thơ…Hồ Chí Minh đã làm cho các dân tộchiểu rõ bản chất của chủ nghĩa thực dân ở các nướcthuộc địa và con đường cách mạng chân chính cần phảithực hiện

- Văn hóa là sợi dây có khả năng nối liền nhân dân các

- Mục tiêu văn

hóa thống nhất với

mục tiêu phát triển

cao nhất của xã

hội loài người

nước, các dân tộc và chính sự hieur biết lẫn nhau đó, sựcoi trọng và học tập lẫn nhau giữa các dân tộc, quốc gia

đó, được thể hiện sâu sắc qua văn hóa

- Văn hóa là nơi tập trung những hiểu biết rực rỡ nhấtcủa tâm huyết và sức sáng tạo con người

- VD : + Hàng năm, nước ta tổ chức các lễ hội giao lưu vănhóa với các quốc gia trên thế giới như là : Hàn Quốc,Nhật Bản…nhằm củng cố mối quan hệ, góp phần thúcđẩy sự liên kết hợp tác với nhau để cùng phát triển kinh

tế, văn hóa, xã hội…

+ Khi nước ta nhập máy móc, thiết bị hiện đại từ cácnước bạn, mà chúng ta không biết sử dungjthif cần phải

có các lớp huấn luyện kĩ năng để sử dụng những thiết

bị máy móc đó

Các lớp huấn luyện này có thể là những chuyên giaViệt Nam đã từng học qua hiểu biết rồi Và cũng có thể

là những chuyên gia nước ngoài sang giúp chúng ta

=> Như vậy, đó cũng có thể là nói lên việc văn hóathúc đẩy tăng cường mối quan hẹ đoàn két giũa các dântộc với nhau, nước này giúp nước kia đẻ cùng nhauphát triển

Và khi chúng ta sử dụng thành thạo thiết bị máy móc

đó rồi thì sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế pháttriển hơn

- Mục tiêu phát triển cao nhất của xã hội loài người đó

là : hòa bình, công bằng, hạnh phúc, tiến bộ xã hội…

b Văn hóa là

động lực của

cách mạng

- Văn hóa soi

đường cho quốc

dân đi, mở đường

xã hội và cả văn hóa)

- Và một nền văn hóa mang những giá trị mới, nội dungmới thì nó sẽ là tiền đề quan trọng đư addaats nước tahội nhập ngày một sâu hơn, toàn diện hơn vào nền kinh

tế, văn hóa của thế giới

- Hồ Chí Minh khẳng định : “ Văn hóa phải soi đường

cho quốc dân đi”.

“ Phải đem văn hóa lãnh đạo quốc dân đẻ thực hiện độc lập, tự cường, tự chủ “

“ Phải xúc tiến công tác văn hóa để đào tạo con người mới và cán bộ mới cho công tác kháng chiến kiến quốc”.

- Văn hóa đưa ánh sáng trí thưc tới những con ngườicần lao, đánh thưc tiểm năng, ý chí, nghị lực trong conngười để họ hăng hái đấu tranh theo chính cuộc sốngcủa mình

+ Hồ Chí Minh nói: “Một dân tộc dốt là một một dân

- Văn hóa góp

phần thúc đẩy,

tăng trưởng kinh

tế - xã hội

- Văn hóa là cầu

nối giao tiếp, thúc

đẩy sự hiểu biết

- Văn hóa tạo ra sức mạnh trong sự nghiệp dựng nước

và giữ nước, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc

- Hồ Chí Minh bằng sự nỗ lực không mệt mỏi trên mặttrận văn hóa, thông qua sách báo, văn thơ… Người đãgiúp các dân tộc hiểu nhau, hiểu rõ bản chất của chủnghĩa thực dân và con đường cách mạng chân chínhcần thực hiện ở các nước thuộc địa

- Trong kháng chiến, Người định hướng hoạt động vănhóa, thực hiện văn hóa hóa kháng chiến, kháng chiếnhóa văn hóa, những người hoạt động văn hóa cũng làchiến sĩ

- Trong Hội thảo Quốc tế về chủ tịch Hồ Chí Minh,

đồng chí Võ Chí Công đã phát biểu: “Văn hóa là sợi

dây có khả năng nối liền nhân dân các nước và các dân tộc Sự hiểu biết lẫn nhau, sức học tập và tôn trọng nhau xưa nay đều thể hiện sâu sắc qua văn hóa, nơi tập trung những biểu hiện rực rỡ nhất của tâm huyết và sức sáng tạo của con người”.

- Văn hóa có tác dụng “Sửa đổi tham ô, lười biếng, phù

hoa, xa sỉ, sửa xã hội cũ, xây xã hội mới:

- Văn hóa tạo sức mạnh để thắng ngoại xâm theo tinh

thần “Văn minh thắng bạo tàn”

Câu hỏi: Nêu các chức năng của văn hóa?

 Văn hóa có 3 chức năng:

- Bồi dưỡng tư tưởng đúng và tình cảm cao đẹp

- Nâng cao dân trí

- Bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, những phongcách sống lành mạnh, hướng con người vươn tới cácgiá trị, chân, thiện, mỹ

- Tư tưởng cách mạng lớn nhất thể hiện lý tưởng độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Còn tình cảm lớn nhấ

là tình yêu nước, thương dân, thương nhân loại, bị đaukhổ áp bức

- Đó là điểm xuất phát cho mọi sáng tạo, là triết lýsống Thông qua các hoạt động văn hóa hay nói cáchkhác nhờ hoạt động văn chúng ta có được lý tưởng đó,

tư tưởng đó và tình cảm cách mạng đó

- Thông qua hoạt động văn hóa mà trước hết và cơ bản

là văn hóa giáo dục Nhờ văn hóa giáo dục mà chúng tamới biết đọc, biết viết, đi đến hiểu các vấn đề khác củađời sống xã hội( kinh tế, chính trị, xã hội), biết đượcqui luật của cách mạng

năng của văn hóa,

qua việc lý giải

nghiên cứu làm rõ

3 chức năng của

văn hóa trên ta

thấy được văn hóa

- Hồ Chí Minh chỉ rõ “Quần chúng nhân dân không

phải chỉ sáng tạo ra của cải, vật chất cho xã hội Quần chúng còn là người sáng tác nữa… Những câu tục ngữ, những câu vè, ca dao rất hay là những sáng tác của quần chúng… Những sáng tác ấy là những hòn ngọc quí”

- Trước đây trong xã hội cũ, văn hóa được coi là món

20 pThuyếttrình

- Quần chúng

nhân dân là đối

tượng phản ánh

của văn hóa

ăn tinh thần của riêng một số người Đó là điều bấtcông trong xã hội cũ

- Hồ Chí Minh đã xuất phát từ quan niệm của chủ nghĩa

duy vật lịch sử: “Quần chúng nhân dân là người sáng

tạo ra mọi của cải, vật chất và tinh thần, do đó phải được hưởng thụ các giá trị văn hóa”.

=>Như vậy, ta thấy được tính cách mạng, tiến bộ trong

Tư tưởng Hồ Chí Minh, văn hóa không chỉ phục vụ chomột số ít người mà văn hóa phục vụ quần chúng nhândân

- Hồ Chí Minh căn dặn: “ Công tác văn hóa phải lấy

lợi ích nhân dân làm khuôn phép Nói chuyện, tuyên truyền, khẩu hiệu, viết báo… Xác định từ quần chúng

mà ra”.

=>Như vậy, ta thấy được tính cách mạng, tiến bộ trong

Tư tưởng Hồ Chí Minh, văn hóa không chỉ phục vụ chomột số ít người mà văn hóa phục vụ quần chúng nhândân

“Chỉ có nhân dân mới nuôi dưỡng cho sáng tác của

nhà văn bằng nguồn nhựa sống, còn nếu nhà văn quyên điều đó, nhân dân cũng sẽ quyên anh ta” Đời

sống lao động, chiến đấu, sinh hoạt , xây dựng…củanhân dân chính là nguồn chất liệu không bao giờ cạn, làsinh khi vô tận cho văn nghệ sáng tác

- Văn hóa luôn coi nhân dân là trung tâm của sự nghiệpcách mạng Không chỉ vậy quần chúng nhân dân còn làngười sáng tạo ra mọi của cải vật chất và tinh thần, lànhững người sáng tác ra văn hóa , văn nghệ, đối tượng

văn hóa phải gắn

với đòi sống nhân

- Bởi chỉ có thực tiễn đời sống nhân dân mới đem lạinguồn sinh khí vô tận cho văn nghệ

- Thực tiễn ấy cung cấp những chất liệu không bao giờcạn cho văn nghệ sĩ, từ đó vơi stafi năng và sáng tạotinh thần nhân văn luôn hướng về những ngườ laodộng, văn nghệ sĩ có thể nhào nặn, thăng hoa để tạo nênnhững tác phẩm có giá trị, có sức sống vượt qua giớhạn của không gian và thò gian

“ Chỉ có nhân dân mới nuôi dưỡng cho sáng tác của nhà văn bằng nguồn nhựa sống, còn nếu nhà văn quên điều đó, nhân dân cũng sẽ quên anh ta”.

- Hồ Chí Minh nói: “ Văn nghệ sĩ phải liên hệ đi sâu

vào đời sống của nhân dân để hiểu thấu tâm tư, tình cảm và nguyện vọng của nhân dân, hiểu cuộc đời và số phận của biết bao con người trong các tầng lớp nhân