Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lãnh tụ vĩ đại của Đảng Cộng sản Việt Nam, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hoá thế giới đã về với cõi vĩnh hằng được gần 54 năm. Người ra đi, nhưng đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta một di sản vô cùng to lớn đó là tư tưởng về đạo đức cách mạng. Có thể nói rằng, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng được bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, nền đạo đức đã được hình thành hàng ngàn năm suốt chiều dài lịch sử dân tộc và kế thừa tư tưởng đạo đức phương Đông cũng như tinh hoa đạo đức của nhân loại và dựa trên nền tảng tư tưởng đạo đức cách mạng của chủ nghĩa Mác Lênin. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa có chọn lọc những giá trị đạo đức của dân tộc,vừa gìn giữ những đạo đức của thời đại, đề xuất những tư tưởng đạo đức mới, phù hợp với yêu cầu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới và hướng tới việc xây dựng con người mới có đủ đức, đủ tài phục vụ đất nước và làm rạng ngời con người Việt Nam. Giáo dục tiểu học được xác định là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”. Việc đào tạo thế hệ trẻ trở thành những người năng động, sáng tạo, độc lập tiếp thu tri thức là một vấn đề mà nhiều nhà giáo dục đã và đang quan tâm trong giai đoạn hiện nay. Ngày nay, song song với việc dạy học văn hóa theo hướng hiện đại, tăng cường tính chủ động, sáng tạo và phát huy tính tích cực của học sinh thì việc đổi mới giáo dục nhân cách học sinh theo hướng trên cũng là một vấn đề cấp thiết đang được đặt ra. Giáo dục đạo đức lối sống là một trong những yếu tố góp phần phát triển tâm lực ở học sinh tiểu học. Mục tiêu của giáo dục tiểu học là đào tạo giáo dục phát triển toàn diện về đạo đức,trí tuệ, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam, là nhân cách chứa đựng đầy đủ đức tính của chủ nhân tương lai của đất nước. Ở nước ta, Giáo dục đạo đức cách mạng được coi là một môn học bắt buộc trong hệ thống giáo dục quốc dân, là thành tố quan trọng trong quá trình thực hiện mục tiêu giáo dục . Trong việc giáo dục nhân cách học sinh, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò hết sức quan trọng. Vì vậy, đổi mới công tác chủ nhiệm được đặt ra đối với giáo viên được phân công đảm nhận công việc này, việc phát huy tính chủ động tự quản của học sinh được xem là khâu đột phá trong nội dung đổi mới công tác chủ nhiệm, công tác giáo dục nhân cách học sinh. Trong thực tế, nếu học sinh không có nền nếp tự quản thì việc giáo dục và dạy học trên lớp sẽ không đạt hiệu quả cao. Đi đôi với chất lượng thì kết quả học tập, công tác xây dựng nền nếp cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của người giáo viên tiểu học. Sử dụng phương pháp phát huy tính chủ động tự quản của học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp sẽ đem lại hiệu quả rõ rệt; giúp cho học sinh có ý thức tự giác trong việc thực hiện các yêu cầu giáo dục; hình thành thói quen chăm lo, chủ động trong các phong trào và các hoạt động của lớp; phát triển ý thức và năng lực tự quản các hoạt động của lớp và của mỗi cá nhân. Học sinh nhận thức được rằng tập thể lớp chính là ngôi nhà nhỏ của các em. Chính các em chứ không phải ai khác là người có trách nhiệm gắn bó xây dựng, tô điểm ngôi nhà thân thương của mình, làm cho nó ngày càng đàng hoàng hơn, đẹp hơn trong mắt của các thầy cô và phụ huynh. Trong quá trình dạy học, để học sinh tiếp thu tốt nội dung bài học, đòi hỏi giáo viên phải biết sử dụng phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh. Giáo dục đạo đức lối sống lành mạnh, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần, từng bước góp phần phát triển toàn diện con người mới.
Trang 1Phần 1 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài tiểu luận.
Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lãnh tụ vĩ đại của Đảng Cộng sản Việt Nam, Anhhùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hoá thế giới đã về với cõi vĩnh hằngđược gần 54 năm Người ra đi, nhưng đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta một
di sản vô cùng to lớn đó là tư tưởng về đạo đức cách mạng
Có thể nói rằng, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng được bắtnguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, nền đạo đức đã được hìnhthành hàng ngàn năm suốt chiều dài lịch sử dân tộc và kế thừa tư tưởng đạo đứcphương Đông cũng như tinh hoa đạo đức của nhân loại và dựa trên nền tảng tưtưởng đạo đức cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa có chọn lọc những giá trị đạo đức củadân tộc,vừa gìn giữ những đạo đức của thời đại, đề xuất những tư tưởng đạo đứcmới, phù hợp với yêu cầu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới và hướngtới việc xây dựng con người mới có đủ đức, đủ tài phục vụ đất nước và làm rạngngời con người Việt Nam
Giáo dục tiểu học được xác định là bậc học nền tảng trong hệ thống giáodục quốc dân, là bậc học "nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầucho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ vàcác kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”
Việc đào tạo thế hệ trẻ trở thành những người năng động, sáng tạo, độclập tiếp thu tri thức là một vấn đề mà nhiều nhà giáo dục đã và đang quan tâmtrong giai đoạn hiện nay Ngày nay, song song với việc dạy học văn hóa theohướng hiện đại, tăng cường tính chủ động, sáng tạo và phát huy tính tích cực củahọc sinh thì việc đổi mới giáo dục nhân cách học sinh theo hướng trên cũng làmột vấn đề cấp thiết đang được đặt ra
Giáo dục đạo đức lối sống là một trong những yếu tố góp phần phát triểntâm lực ở học sinh tiểu học Mục tiêu của giáo dục tiểu học là đào tạo giáo dụcphát triển toàn diện về đạo đức,trí tuệ, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằmhình thành nhân cách con người Việt Nam, là nhân cách chứa đựng đầy đủ đức
Trang 2tính của chủ nhân tương lai của đất nước Ở nước ta, Giáo dục đạo đức cáchmạng được coi là một môn học bắt buộc trong hệ thống giáo dục quốc dân, làthành tố quan trọng trong quá trình thực hiện mục tiêu giáo dục
Trong việc giáo dục nhân cách học sinh, giáo viên chủ nhiệm đóng vai tròhết sức quan trọng Vì vậy, đổi mới công tác chủ nhiệm được đặt ra đối với giáoviên được phân công đảm nhận công việc này, việc phát huy tính chủ động tựquản của học sinh được xem là khâu đột phá trong nội dung đổi mới công tácchủ nhiệm, công tác giáo dục nhân cách học sinh
Trong thực tế, nếu học sinh không có nền nếp tự quản thì việc giáo dục vàdạy học trên lớp sẽ không đạt hiệu quả cao Đi đôi với chất lượng thì kết quả họctập, công tác xây dựng nền nếp cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọngtâm hàng đầu của người giáo viên tiểu học
Sử dụng phương pháp phát huy tính chủ động tự quản của học sinh trongcông tác chủ nhiệm lớp sẽ đem lại hiệu quả rõ rệt; giúp cho học sinh có ý thức tựgiác trong việc thực hiện các yêu cầu giáo dục; hình thành thói quen chăm lo,chủ động trong các phong trào và các hoạt động của lớp; phát triển ý thức vànăng lực tự quản các hoạt động của lớp và của mỗi cá nhân
Học sinh nhận thức được rằng tập thể lớp chính là ngôi nhà nhỏ của các
em Chính các em chứ không phải ai khác là người có trách nhiệm gắn bó xâydựng, tô điểm ngôi nhà thân thương của mình, làm cho nó ngày càng đànghoàng hơn, đẹp hơn trong mắt của các thầy cô và phụ huynh Trong quá trìnhdạy học, để học sinh tiếp thu tốt nội dung bài học, đòi hỏi giáo viên phải biết sửdụng phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh
Giáo dục đạo đức lối sống lành mạnh, làm phong phú đời sống văn hóatinh thần, từng bước góp phần phát triển toàn diện con người mới
1.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài tiểu luận
1.2.1 Mục tiêu chung.
Giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh tiểu học giúp học sinh phát triểntoàn diện về đạo đức trí tuệ thẩm thể chất thẩm mỹ Trang bị cho học sinh những
Trang 3kiến thức cần thiết về chính trị tư tưởng pháp luật đạo đức nhân văn văn hóa xãhội.
Hình thành ở mỗi học sinh thái độ và hành vi đạo đức đúng đắn với bảnthân với mọi người rèn luyện kỹ năng sống kỹ năng ứng xử văn hóa thói quen tựgiác thực hiện chuẩn mực đạo đức lối sống
Giúp học sinh phát triển năng lực cá nhân hình thành nhân cách conngười Việt Nam xã hội chủ nghĩa.Giúp cho học sinh xây dựng tư cách tráchnhiệm công dân chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống laođộng tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Trong sự nghiệp trồng người điều quan trọng nhất đối với mỗi giáo viên làphải có tâm với học sinh, từ đó mới tìm ra cách giáo dục các em có hiệu quả mộtcách toàn diện Giáo viên cần đảm bảo quyền lợi chính đáng, thưởng phạt phânminh, kịp thời và công bằng, không được phân biệt đối xử với học sinh Không
có công thức nào chung nhất cho công tác giáo dục các em, nhưng trước tiên cầnphải có cái tâm, lòng nhiệt tình và phương pháp họp lý thì sẽ đem lại thànhcông Phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình và tận tâm với công việc Phảigần gũi yêu thương tôn trọng học sinh Mỗi giáo viên thực sự là một tấm gươngsáng cho học sinh noi theo thể hiện qua tư tưởng, tác phong ngôn ngữ, cách làmviệc và ứng xử hàng ngày
1.2.2 Mục tiêu cụ thể.
Giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh là giúp cho mỗi học sinh nhậnthức đúng giá trị đạo đức biết hành động theo lẽ phải, biết sống vì mọi người trởthành một công dân tốt,xứng đáng là một công dân có ích sau này
Những đức tính đó được Nghị quyết hội nghị Trung ương 5 (Khóa VIII)của Đảng xác định,kết luận của Trung ương 10 (khóa IX) khẳng định lại gồm 5đức tính của con người Việt Nam mà Đảng ta đang lãnh đạo xây dựng
Một là:
Có tinh thần yêu nước,tự cường dân tộc,phấn đấu vì độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu,đoàn kết với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình,độc lập,
Trang 4dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Đây là đức tính đầu tiên nhưng lại là phẩmchất xuyên suốt Yêu nước phải gắn với mục tiêu,lý tưởng xây dựng chủ nghĩa
xã hội, yêu nước là phải thể hiện quyết tâm thoát nghèo của cá nhân và cộngđồng nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng một nước Việt nam “Dân giàu nướcmạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”
Hai là:
Có ý thức tập thể ,đoàn kết phấn đấu vì lợi ích chung đoàn kết là truyềnthống quý báu của dân tộc,nhờ đoàn kết mà dân tộc ta đấu tranh và liên tụcgiành thắng lợi to lớn, vẻ vang trước các thế lực phong kiến,thực dân đế quốcxâm lược Trong công cuộc đổi mới đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa hiệnđại hóa, tăng cường ý thức tập thể, tinh thần đoàn kết chính là thể hiện tráchnhiệm của bản thân với tập thể, với cộng đồng trong thực hiện mục tiêu chung,mỗi người phải tự đấu tranh với chính mình, ra sức tu dưỡng rèn luyện đạo đức,lối sống, học tập và làm việc vì lợi ích chung
Bốn là:
Lao động chăm chỉ vì lương tâm nghề nghề nghiệp, có kỹ thuật, sángtạo,năng suất cao vì lợi ích của bản thân gia đình, tập thể và xã hội Việc giáodục cho mọi người, nhất là thế hệ trẻ lao động sáng tạo có ý thức,có kỷ luật, cónăng suất cao, chất lượng và hiệu quả cực kỳ quan trọng, lao động phải gắn vớilương tâm, trách nhiệm của mình với công việc, với nhiệm vụ với sản phẩm củamình tạo ra, lao động gắn với lợi ích quốc gia, dân tộc và sự phát triển của đấtnước
Trang 5Năm là :
Thường xuyên học tập, nâng cao hiểu biết trình độ chuyên môn, trình độThẩm Mỹ và thể lực Học tập suốt đời và luôn nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ là điều mà thế hệ trẻ đang hướng tới học để làm người, làm cán bộ,học để phục vụ nhân dân như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy Yêu cầu của sựnghiệp đổi mới đặt trách nhiệm lên vai thế hệ trẻ, vì vậy thường xuyên học tậpnâng cao trình độ hiểu biết về chuyên môn trình độ Thẩm Mỹ và thể lực là yêucầu vô cùng cần thiết Đây chính là mục tiêu giáo dục đạo đức cách mạng trongviệc xây dựng đạo đức lối sống cho học sinh mà các trường đang hướng tới Conngười Việt Nam mới Nhất là các thế hệ trẻ phải kế thừa và phát triển về nhâncách, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức với năng lực tổng hợp và kỹ thuật lao động tiêntiến, đưa Việt Nam lên một tầm cao mới đủ sức làm chủ và bảo đảm sự nghiệpcách mạng đi đến thắng lợi
1.2.3 Nhiệm vụ của đề tài tiểu luận
Nắm được thực trạng từng đối tượng học sinh
Tạo sự thân thiện giữa thầy cô và học sinh
Tìm hiểu nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp ảnh hưởng đến chất lượngđạo đức của học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học đường hồnghuyện Bắc mê tỉnh Hà Giang
1 3 Đối tượng, phạm vi thực hiện.
Tiểu luận mà tôi lựa chọn đều áp dụng cho tất cả các lớp học ở bậcTiểu học, năm học 2022-2023 nhà trường phân công giảng dạy trực tiếplớp 3C trường phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Đường Hồng, huyện Bắc
Mê nên tôi mạnh dạn vận dụng tiểu luận
Thời gian áp dụng từ ngày 05/09/2022 đến ngày 31/05/2023
Phần 2: NỘI DUNG
2.1 Giải quyết vấn đề đã lý luận đã lựa chọn.
Trang 6Đạo đức cách mạng là toàn bộ những quan niệm về Thiện Ác lương tâmdanh dự trách nhiệm về lòng tự trọng về công bằng hạnh phúc về những quy tắcđánh giá điều chỉnh hành vi ứng xử giữa người với người cá nhân và xã hội.
Hồ Chí Minh là lãnh tụ bàn nhiều nhất về đạo đức nhưng người thực hành
về đạo đức nhiều hơn những điều người nói viết về đạo đức Vì thế muốn nghiêncứu về tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh thì không thể chỉ dừng lại ở những bàiviết bài nói mà phải thâm nhập vào toàn bộ cuộc đời hoạt động của người vànhững tiếng nói tâm huyết của các học trò và bạn bè quốc tế về người
Đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc ViệtNam Bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước dân tộc ta đã xây dựng được một
hệ giá trị đạo đức độc đáo đặc sắc đó là lòng yêu nước nồng nàn Khát Vọng,độc lập, tự do, hạnh phúc thấy được sức mạnh của đoàn kết lấy dân làm gốc lấyđại nghĩa thắng hung tàn, chí nhân thay cường bạo Thủy chung gắn bó với cánhân, gia đình, làng xã, nếp sống nghĩa tình đạo đức, trung hiếu, cần, kiệm, liêmchính Từ giá trị đạo đức dân tộc này Hồ chí Minh tiếp thu khai thác và nâng caonhững giá trị đó lên tầm cao mới
Hồ Chí Minh tiếp thu các giá trị đạo đức nhân loại: giá trị đạo đức phươngđông trước hết là Nho giáo xuất thân từ gia đình tri thức quen mác nha họcngười thấy giá trị đạo đức của nho giáo coi Nho giáo như khoa học về tu thândưỡng tính, kính trọng người lao động dân là gốc của nước
Hồ Chí Minh tiếp thu những giá trị đạo đức của tôn giáo đó là tư tưởng từ
bi cứu nạn cứu khổ thiện chí bình đẳng hạnh phúc sống hòa hợp với môi trườngtôn trọng với mọi người
Đến với đạo đức Mác- Lênin, Hồ Chí Minh đã thực hiện cuộc cách mạng
về đạo đức: Hồ Chí Minh đã khám phá ra kho tàng đạo đức đó là đạo đức đíchthực cốt lõi là giải phóng dân tộc giải phóng giai cấp giải phóng con người xãhội mang lại tự do ấm no bình đẳng hạnh phúc thật sự cho con người vì sự tiến
bộ phát triển xã hội đưa nhân loại từ chỗ Bi tha hóa Đến Vương Quốc tự dovương quốc đích thực chủ nghĩa nhân đạo đích thực
Trang 7Hồ Chí Minh còn thấy được Mác - Ăng ghen, Lênin là những tấm gươngđạo đức sáng ngời họ không chỉ là những lãnh đủ thiên tài thiên tài về chính trị
mà còn là những lãnh tụ giản dị khiêm tốn coi kinh xa hoa yêu lao động đời tưtrong sáng là hiện thân của tình anh em bốn bể Họ dạy chúng ta cần kiểm NhânChính tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh thuộc hệ tư tưởng vô sản mang bản chấtcách mạng và khoa học đậm đà bản sắc dân tộc kết hợp tinh hoa giữa nhân loại
là một hệ thống mở phát triển cùng với thực tiễn Việt Nam góp phần tạo dựng
bộ văn hóa Việt Nam là vũ khí tinh thần trong các cuộc xây dựng đổi mới đấtnước theo con đường xã hội chủ nghĩa
Giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh bậc học tiểu học là công việcchăm sóc, dạy học sinh từ 6 tuổi trở lên, là cấp học đầu tiên bậc tiểu học trong
hệ thống giáo dục, đặt nền móng cho sự phát triển của các em cả về thể chất,nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ Những kỹ năng mà học sinh được tiếpthu qua chương trình giáo dục tiểu học sẽ là bước đệm cho việc học tập và thànhcông sau này của các em Do vậy, phát triển giáo dục đạo đức cách mạng, tăngcường khả năng sẵn sàng đi học cho các em là yếu tố rất quan trọng trong việcphát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước
Giáo dục đạo đức cách mạng là một môn chuyên ngành của giáo dục học,
có nhiệm vụ xây dựng lí luận và tổ chức khoa học quá trình giáo dục học sinh ở
độ tuổi từ 6 - 10 tuổi
Dựa trên cơ sở khoa học mang tính quy luật chung của giáo dục học vàtính đến những đặc điểm riêng của sự phát triển tâm sinh lí của các em để hìnhthành và phát triển nhân cách của học sinh ở lứa tuổi này, giáo dục đạo đức cónhiệm vụ nghiên cứu, xác định mục tiêu, quy định nội dung, chỉ dẫn phươngpháp và các hình thức tổ chức giáo dục học sinh ở lứa tuổi này một cách khoahọc để đạt được hiệu quả giáo dục tối ưu cho các em đúng độ tuổi đến trườngphổ thông
Về dạy và học môn đạo đức ở cấp tiểu học là một môn có vị trí vô cùngquan trọng góp phần rất quan trọng đặc biệt trong đời sống và khoa học kĩ thuậthiện đại Nó góp phần đào tạo học sinh trở thành con người phát triển toàn diện,
Trang 8năng động sáng tạo, đáp ứng mọi nhu cầu phát triển về nhân cách con ngườitrong xã hội thời kì đổi mới.
Dạy đạo đức ở tiểu học nhằm giúp học sinh vận dụng những kiến thức vềtoán vào các tình huống thực tiễn đa dạng, phong phú, những vấn đề thường gặptrong cuộc sống Đạo đức là môn có vị trí vô cùng quan trọng đặc biệt trong đờisống hiện đại Trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp suyluận, phương pháp giải quyết vấn đề, nó gópphần phát triển trí thông minh, cáchsuy nghĩ độc lập, linh hoạt,sáng tạo, nó đóng góp vào việc hình thành các phẩmchất cần thiết và quan trọng của người lao động; cần cù, cẩn thận, có ý chí vượtkhó khăn, làm việc có kếhoạch, có nền nếp tác phong khoa học
Nhờ có dạy học giúp học sinh có điều kiện rèn luyện và phát triển nănglực tư duy, rèn phương pháp suy luận và những phẩm chất của con người laođộng mới
Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy học đạo đức cách mạng lối sống
cho học sinh nên tôi chọn tiểu luận "Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng trong việc xây dựng đạo đức lối sống cho học sinh trường PTDTBTTH Đường Hồng trong giai đoạn hiện nay”
Ngoài nắm vững chuyên môn tôi còn nghiên cứu, tìm hiểu về đối tượnghọc sinh, chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện nội dung chương trình môn học, mạnh dạn đăng kí chỉ tiêu phấn đấu trên đối tượng học sinh của lớp mình
Việc đổi mới phương pháp dạy học từ trước đến nay, đa số giáo viên đãcải tiến phương pháp dạy học áp dụng hiệu quả thiết bị dạy học và đồ dùng tựlàm, tích cực học tập, trao đổi kinh nghiệm ở đồng nghiệp và qua mạng Internet,
… vấn đề dạy học lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực chủ động,sáng tạo của học sinh đã được tất cả giáo viên quan tâm và mạnh dạn áp dụng
Phương pháp dạy học nêu vấn đề, dạy theo nhóm, dạy ngoài hiện trườngliên hệ thực tế,… lối dạy ấy đã thu hút sự chú ý, óc tò mò, hứng thú học tập củahọc sinh hơn, tạo điều kiện cho các em động não, phát hiện ra kiến thức vàchiếm lĩnh kiến thức, tạo niềm tin học tập cho các em
Trang 9Thực tế qua đổi mới phương pháp dạy học đã đem lại kết quả khả quan vềchất lượng giáo dục trong lớp và nhà trường.
Cơ sở vật chất còn hạn chế nhưng giáo viên đã tận dụng tạo môi trườnghọc tập, môi trường vui chơi an toàn cho học sinh
Học sinh có đủ sách giáo khoa và đồ dùng học tập, hăng hái tham gia xâydựng bài học, biết tự nhận xét đánh giá mọi hoạt động của mình, của bạn
Ngày nay, công tác xã hội hóa giáo dục có sự chuyển biến mới Đa số phụhuynh quan tâm đến việc học của con em mình Đồng thời đã đóng góp khôngnhỏ về tiền của để mua sắm trang thiết bị dạy học trong nhà trường, năng cấp cơ
sở vật chất, tạo điều kiện tốt cho việc vui chơi và học tập của học sinh
2.2 Vận dụng lý luận để giải quyết vấn đề thực tiễn đã lựa chọn
Năm học 2022 -2023 tôi được Ban giám hiệu phân công giảng dạy tại Lớp3C điểm trường chính tổng số học sinh 29 em, 100% các em đều là học sinhdân tộc thiểu số
Là giáo viên chủ nhiệm trực tiếp giảng dạy tại lớp học của mình chủnhiệm tôi nhận thấy học sinh trong lớp đều có ý thức học tập và rèn luyện tốt, có
sự yêu thích học tập môn đạo đức Bên cạnh đó, vẫn còn một số ít các em chưa
có ý thức cao trong việc rèn luyện giáo dục đạo đức, các em chưa biết lễ phép,chưa ngoan, chưa thật sự hứng thú trong học tập, một số em học sinh còn có tưtưởng ngại học môn đạo đức Đạo đức, lối sống của các em đa phần chưa phát triển mạnh, so với các bạn cùng trang lứa ở các vùng khác
Bản thân tôi muốn giúp các em thực sự có hứng thú khi tham gia học tậpmôn Đạo đức kết hợp môn tiếng Việt và Hoạt động giáo dục hoạt động trảinghiệm, mỗi học sinh sẽ cảm thấy thoải mái, yêu thích khi tham gia vào các hoạtđộng học tập và cuộc sống hàng ngày Tôi đưa ra một số biện pháp nhằm giúpcác em nâng cao hứng thú mỗi khi học môn Đạo đức, để từ đó bản thân mỗi họcsinh cảm nhận được sự hưng phấn mỗi khi tham gia học tập để các em sẽ lànhững con ngoan trò giỏi, biết kính trên nhường dưới, lễ phép với thầy cô, ngườithân trong gia đình và mọi người xung quanh mình
Trang 102.2.1 Thực trạng vấn đề cần giải quyết
* Về phía học sinh:
Do tính hiếu động, bạn bè lôi cuốn, thiếu sự quan tâm của gia đình vô tìnhlôi kéo các em vào những việc làm không tốt, các em thường không quan tâmđến những lời nhắc nhở của thầy cô những học sinh này hay biện hộ cho đẹpnhư xe lịch của mình thường lừa dối cha mẹ thì cô giáo thường bắt chước nhữngthói hư tật xấu trên mạng xã hội như chơi game điện tử trốn học vẫn đến đánhnhau trong và ngoài nhà trường ý thức chấp hành kỷ luật nội quy của lớp vàcủa nhà trường chưa tốt vẫn còn ở rải rác các lớp
* Về phía giáo viên:
Giáo dục trong nhà trường đã từng bước đổi mới theo hướng tích cựcnhưng nhiều giáo viên thường dành thời gian của hoạt động ngoài giờ lên lớp để
ôn kiến thức kỹ năng giải quyết các vấn đề về lĩnh vực văn hóa
Giáo viên quan tâm lo lắng chi tiết học chính khóa nhiều hơn vai trò củahoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do ảnh hưởng gì xã hội môi trường địaphương đi học sinh hơn lúc đôi nơi có những biểu hiện hành vi chưa chuẩn mực
* Về phía phụ huynh: Có những gia đình cha mẹ các em lo làm kinh tế
ngay cả cha lẫn mẹ làm công nhân, cả ngày trong các khu công nghiệp và quên
đi trách nhiệm giáo dục con cái, phó mặc cho thầy cô và ông bà nội, ngoại
* Về phía nhà trường:
Chất lượng đạo đức của học sinh hiện nay ở trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Đường Hồng Muốn có biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạođức lối sống cho học sinh thì phải nắm chắc và đánh giá đúng tình hình đạo đức,lối sống của học sinh trường mình
Một số em có hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện vật chất đầy đủ,như các bạn bè khác trong lớp mà không vượt lên được hoàn cảnh sinh ra tự ti,
co mình lại không chịu nhận sự giúp đỡ từ phía bạn bè vào nhà trường những
em này thường có biểu hiện rất đa dạng có thể xếp thành mấy nhóm như sau:
Trang 11* Ở trường: Thiếu ý thức tổ chức kỷ luật lười nhác trong học tập lao động
học bài không làm bài đầy đủ ăn mặc chưa sạch sẽ gọn gàng, không tuân thủquy định chung của nhà trường
Thiếu lễ phép với thầy cô giáo, lừa dối thầy cô giáo, phá phách tài sản củanhà trường của bạn gây gổ đánh nhau với bạn bè trong lớp trong trường dọa nạtcán bộ lớp, nói tục chửi bậy, ăn cắp vặt
*Ở ngoài trường: Thiếu lễ phép với cha mẹ, người lớn, nói dối gia đình,
một số học sinh cá biệt có những biểu hiện gần giống như hành vi trẻ lang thangtrộm cắp, đánh nhau với bạn mất đoàn kết Tôi cho học cho rằng, các em họcsinh này nếu được giáo dục đúng cách thì sẽ trở thành những học sinh ngoan,học sinh giỏi, có ích cho gia đình nhà trường xã hội
2.2.2 Những nội dung cụ thể đề tài tiểu luận cần thực hiện.
Hiện nay giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh đang có bước chuyểnmình thực sự với xu hướng đổi mới, nhằm nâng cao chất lượng đạo đức Vì vậy,vấn đề phát triển giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh có ý nghĩa đặc biệtquan trọng và rất cần thiết
Đối với học sinh lứa tuổi tiểu học, giáo dục đạo đức lối sống giúp các emphát triển về tính cách, phẩm chất, tính chủ động, tính linh hoạt
Vì vậy giáo viên là người cần linh hoạt khi truyền đạt những bài tập chocác em học sinh một cách ngắn gọn, phù hợp sao cho các em nắm bắt được mộtcách tốt nhất
Việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh không tách rời việc giáo dụcnhân cách học sinh và có thể thực hiện với nhiều hình thức thích hợp đa dạng sau đó nổi bật là các giải pháp sau tôi áp dụng thực hiện
2.2.3 Giải pháp /thực hiện của đề tài tiểu luận
*Giải pháp 1 Giáo dục đạo đức lối sống thông qua quá trình dạy học.
Bản thân tôi trong quá trình dạy học và ngay trong các nhiệm vụ dạy học
là nhằm góp phần giáo dục đạo đức lối sống nhân cách cho học sinh tính chấtgiáo dục của việc dạy học đòi hỏi giáo viên phải khai thác đúng đắn sâu sắc nộidung các môn học qua việc dạy học mà thực hiện các yêu cầu nhiệm vụ giáo dục
Trang 12nhằm phát triển các phẩm chất đạo đức hoàn thiện nhân cách cho học sinh củamình.
Trước hết phải nói tới quá trình dạy học môn Đạo Đức ở trường, thông quamôn học này mà học sinh có được một hệ thống khái niệm tri thức đạo đức nhờ
đó học sinh có thể hiểu được mục đích hành động biết được cần phải làm gìphân biệt được “cái tốt và cái xấu”; “cái đẹp và cái vô đạo đức”
Trên cơ sở đó các em định hướng đúng trong các hiện tượng phong phú
và phức tạp ở quanh mình và có được tính tự giác trong quá trình học tập Bậctiểu học việc dạy học và học môn Đạo Đức với tư cách là môn học có ý nghĩađặc biệt thông qua việc dạy học môn Đạo Đức nhằm thực hiện được các nhiệmvụ
Cung cấp cho học sinh các tri thức sơ đẳng về các chuẩn mực đạo đức lốisống gắn liền với kinh nghiệm sống giúp học sinh hình thành định hướng về giátrị đạo đức lối sống biết các nghĩa vụ trách nhiệm và phân biệt được cái đúng cáisai, cái thiện, cái ác
Thông qua các hoạt động mà đưa các chuẩn mực các giá trị ấy vào mọilĩnh vực của cuộc sống phù hợp với nhận thức, tập quán hành vi đạo đức vănhóa hình thành những mối quan hệ thái độ và ý thức tốt
+ Quan hệ với gia đình cha mẹ ông bà anh chị em ruột
+ Quan hệ với nhà trường thầy cô giáo bạn bè
+ Quan hệ với cộng đồng làng xóm đoàn thể xã hội
+ Thái độ và quan hệ với lao động với công việc hàng ngày
+ Thái độ và quan hệ với tài sản công cộng với môi trường với các di sản văn hóa với thiên nhiên
+ Ý thức về nghĩa vụ đối với gia đình làng xóm làng xóm
+ Ý thức đối với trách nhiệm bổn phận lợi ích chính đáng của bản thân
* Giáo dục thông qua các môn học:
Ở môn Tiếng Việt giáo dục cho học sinh lòng yêu quê hương, yêu đấtnước, con người thông qua từng nội dung môn học Học sinh có những hiểubiết về xã hội, tự nhiên và con người, về văn hóa, văn học Việt Nam Hình
Trang 13thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng Việt, góp phần hìnhthành nhân cách con người Việt Nam.
Môn Lịch sử cần giáo dục cho học sinh về truyền thống hào hùng của dântộc, biết ơn Đảng, Bác Hồ Qua các nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử khơi gợitrong các em lòng tự hào, tự tôn dân tộc, nhớ ơn, cảm phục những hi sinh, khókhăn, kiên trung của nhân dân ta
Đồng thời, biết được giá trị to lớn của sự đoàn kết, hòa bình, độc lập dântộc Các em biết được phải làm gì để ghi nhớ, đền đáp công ơn đó Kính yêuBác Hồ, tự hào về đất nước, con người Việt Nam; biết ơn những gia đìnhthương binh liệt sĩ, các chiến sĩ quân đội, công an, yêu quê hương, làng xóm,bảo vệ các di tích lịch sử, văn hóa do cha ông để lại Học sinh có điều kiện gầngũi, hiểu biết thêm về thiên nhiên, con người; những hình ảnh, tư liệu, hiện vậtlịch sử, Từ đó, học sinh có ý thức bảo vệ thiên nhiên, môi trường sống xungquanh, yêu quý tự hào về con người, quê hương đất nước mình
Đối với môn Tự nhiên vã Xã hội giáo dục học sinh biết bảo vệ môi trường
tự nhiên xung quanh nơi ở, nơi học, nơi chơi, nơi qua lại, bảo vệ cây trồng, câyxanh có ích, động vật nuôi, động vật có ích, diệt trừ động vật có hại, là vệ sinhmôi trường Ứng xử phù hợp với các vấn đề về sức khỏe, tự giác thực hiện cácquy tắc giữ vệ sinh, an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng
Ham hiểu biết khoa học, có ý thức vận dụng những kiến thức đã học vàocuộc sống Yêu thiên nhiên, con người, đất nước, yêu cái đẹp; có ý thức hành
vi bảo vệ môi trường Tôn trọng, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và văn hóa gầngũi với học sinh
Nếu được khai thác, tiến hành đúng sẽ được mở rộng kiến thức về đạođức về truyền thống văn hóa, về kinh nghiệm lối sống mang tính dân gian, phảnánh bản sắc đạo đức của dân tộc tất cả sẽ giáo dục bồi dưỡng cho học sinh tìnhyêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc và kể cả các chuẩn mực đơn giảntrong giao tiếp ứng xử về đạo đức
Tất nhiên đều cần và bồi dưỡng các em thông qua việc dạy môn học đạođức và quá trình dạy học nói chung ở tiểu học các quan hệ nêu trên đòi hỏi phải
Trang 14có sự kết hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội nhằm mục tiêu chung: Bồidưỡng, hình thành nhân cách của người công dân tương lai từ trong nhà trườngtiểu học.
Hình ảnh học sinh đang hoạt động nhóm ở lớp trong tiết hoạt động trải
nghiệm thảo luận về chủ đề “Gia đình”
Trang 15Hình ảnh các em học sinh trong ngày hội đọc sách
Hình ảnh các thầy cô giáo, phụ huynh,học sinh trong hoạt động trải nghiệm
gói bánh chưng đón tết nguyên đán
Trang 16*Giải pháp 2: Xây dựng mối quan hệ đoàn kết
Qua nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy rằng: chỉ khi nào xây dựng đượcmột tập thể lớp đoàn kết thì các biện pháp giáo dục khác mới đạt hiệu quả cao
Để thực hiện được điều này thì giáo viên cần phải tạo điều kiện cho các em hiểunhau và xử lí các tình huống một cách hợp lí Ví dụ như em Bảo đã nói ở trên,tôi chỉ khen ngợi em trước lớp, những hành vi em đối xử không tốt với bạn tôithường nhắc nhỡ riêng em Đối với học sinh bị bệnh nghỉ học, tôi tổ chức thămhỏi và phân công học sinh giảng lại bài cho bạn Đối với học sinh thiếu thốn tìnhcảm hay e dè, rụt rè, nhút nhát tôi thường xuyên trò chuyện gợi mở cho các em,tạo không khí vui vẻ khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào các hoạt độngcủa nhóm, lớp, trường
Lôi cuốn các em vào một sân chơi lành mạnh, vui vẻ Thường xuyên kểcho các em nghe những câu chuyện về lòng nhân hậu, tình đoàn kết, nói cho các
em biết về tinh thần đoàn kết chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta, nhắc nhỡ họcsinh tham gia tìm hiểu về biển đảo Việt Nam, hoặc tổ chức những trò chơimang tính tập thể Mỗi khi nhà trường có nhưng hoạt động nào tôi đều khuyếnkhích các em tham gia, tuyên dương những học sinh có đóng góp nhiều trongcác hoạt động đó như: tổ chức đọc sách, truyện về những tấm gương học giỏitrong báo chí hoặc văn nghệ, góp giấy vụn, ủng hộ người nghèo