Tạii Hộii thảoi củai Đạii hộii Hiệpi hộii Phápi luậti quốci tếi Henxkyi 1966,i ngờii tai đãi cối gắngi đai rai mộti kháii niệmi chungi nhấti vềi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii nhằmi phâ
Trang 1HọCi VIệNi chínhi trịi QuốCi GIAi Hồi CHíi MINH
i i i i i i i i i i i i i i i i Giáoi viêni hớngi dẫni :i PGS.TS.i Nguyễni Khắci Thân
i i i i i i i i i i i i i i i i Ngờii thựci hiệni i i i i i i i :i i Phạmi Sỹi Chung
i i i i i i Lớp i i i i i i :i Lýi luậni chínhi trịi caoi cấp-Bội thơngi mạii .i i i i i i i i
Hà i nội i i 4/2001
Lờii nóii đầu
Trongi nhữngi nămi gầni đây,i doi nhiềui nguyêni nhâni kháci nhau,i đầui ti trựci
tiếpi nớci ngoàii (FDI)i tạii Việti Nami cói chiềui hớngi suyi giảm.i Cói quani điểmi choi
rằngi doi ảnhi hởngi củai cuộci khủngi hoảngi tàii chínhi củai cáci nớci ởi khui vựci châui
á-đốii táci chủi yếui trongi quani hệi hợpi táci đầui ti vớii Việti Nam.i Songi cũngi coi quani
Trang 2điểmi choi rằngi doi táci độngi củai môii trờngi đầui ti nớci ngoàii tạii Việti Nami thiếui
đ-ợci cảii thiện,i doi hệi thốngi phápi luậti vềi đầui ti trựci tiếpi kémi minhi bạchi cùngi vớii
thủi tụci hànhi chínhi rờmi rà,i tệi quani liêu,i thami nhũngi củai cáci cáni bội thii hành
Đểi gópi phầni đánhi giái mộti cáchi đúngi đắn,i kháchi quani thựci trạngi đầui ti
trựci tiếpi nớci ngoàii tạii Việti Nam,i rúti rai nhữngi bàii họci kinhi nghiệmi cầni thiếti
làmi cơi sởi choi mộti sối giảii phápi vềi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài,i emi chọni đềi tàii “Đầui
ti trựci tiếpi nớci ngoàii tạii Việti Nam-Vàii néti vềi thựci trạngi vài giảii pháp”i làmi đềi tàii
Tiểui luậni tốti nghiệpi Lýi luậni chínhi trịi caoi cấp
Đối i tợng:
- Tìnhi hìnhi đầui ti vài triểni khaii cáci dựi áni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii ởi Việti
Nam
- Mộti sối kếti quải đạti đợci củai đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii vài nhữngi vớngi
mắci chủi yếui trongi quái trìnhi triểni khaii cáci dựi áni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài
Phạm i vi:
Nghiêni cứui mộti sối néti cơi bảni vềi môii trờngi đầui t,i vaii tròi cơi bảni củai đầui ti
trựci tiếpi nớci ngoàii vài thựci trạngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii tạii Việti Nam.i
Thôngi quai việci phâni tíchi mộti sối néti cơi bảni vềi thựci trạngi đầui ti trựci tiếpi
nớci ngoàii tạii Việti Nami đểi đai rai mộti sối giảii phápi nhằmi gópi phầni cảii thiệni môii
trờngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii tạii Việti Nam
Sửi dụngi phơngi phápi phâni tíchi tổngi hợp,i đốii chiếui soi sánh,i môi tải kháii
quáti đốii tợngi nghiêni cứui trongi mốii quani hệi biệni chứng
Ngoàii lờii nóii đầui vài kếti luận,i Tiểui luậni tốti nghiệpi đợci chiai thànhi bai
ch-ơngi :i
- Chơng i I i : i i Những i vấn i đề i chung i về i đầu i t i trực i tiếp i nớc i ngoài.
- Chơng i II: i i i i Vài i nét i về i thực i trạng i đầu i t i trực i tiếp i nớc i ngoài i tại i Việt i
Nam.
Trang 3- Chơng i III: i i i Một i số i giải i pháp i nhằm i cải i thiện i môi i trờng i đầu i t i trực i
tiếp i nớc i ngoài i ở i Việt i Nam i
Đếni nayi vấni đềi đầui ti nớci ngoàii khôngi còni lài vấni đềi mớii mẻi đốii vớii cáci
nớci trêni thếi giới.i Songi cáci quốci giai vẫni khôngi thốngi nhấti đợci kháii niệmi vềi đầui
ti nớci ngoài.i Vìi thếi cói thểi nóii đâyi lài vấni đềi khái phứci tạp,i khôngi dễi dàngi gìi cói
đ-ợci sựi thốngi nhấti vềi mặti quani điểmi giữai cáci quốci giai khii mài mỗii quốci giai vềi cơi
bảni đềui theoi đuổii nhữngi mụci đíchi riêngi củai mìnhi hoặci doi ảnhi hởngi củai hoàni
cảnhi kinhi tế-xãi hộii củai mỗii quốci gia,i mỗii dâni tộc
Tạii Hộii thảoi củai Đạii hộii Hiệpi hộii Phápi luậti quốci tếi Henxkyi 1966,i ngờii
tai đãi cối gắngi đai rai mộti kháii niệmi chungi nhấti vềi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii nhằmi
phâni biệti vớii cáci khoảni kinhi tếi kháci nhậni đợci từi bêni ngoài.i Theoi đó,i “Đầui ti
n-ớci ngoàii lài vậni độngi ti bảni từi nớci ngờii đầui ti sangi nớci ngờii sửi dụngi đầui ti mài
khôngi cói hạchi toáni nhanhi chóng”.i Saui đó,i quai thảoi luậni Hiệpi hộii đãi đai rai mộti
kháii niệmi dớii dạngi tổngi quáti nhi sau:i “Đầui ti nớci ngoàii lài sựi vậni độngi ti bảni từi
n-ớci ngờii đầui ti sangi nớci ngờii sửi dụngi đầui ti vớii mụci đíchi thànhi lậpi ởi đâyi mộti xíi
nghiệpi sảni xuấti hayi dịchi vụi nàoi đó”.i Vớii kháii niệmi này,i việci đầui ti vàoi mộti nớci
nhấti thiếti phảii gắni liềni vớii việci thànhi lậpi mộti xíi nghiệpi hayi mộti cơi sởi sảni xuất,i
dịchi vụi tạii nớci nhậni đầui t,i doi đói đãi loạii trừi mộti sối hìnhi thứci đầui ti kháci khôngi
thànhi lậpi rai xíi nghiệpi hayi cơi sởi sảni xuấti (nhi choi vayi tiềni củai ngâni hàng,i tàii trợi
Trang 4choi chơngi trìnhi hayi choi dựi án…).).i Đâyi chínhi lài điểmi hạni chếi củai kháii niệmi
nàyi soi vớii yêui cầui hợpi táci kinhi tếi trongi thờii đạii hiệni nay
Kháii niệmi vềi đầui ti nớci ngoàii đợci cáci nớci hiểui vài vậni dụngi kháci nhau.i
Tạii cáci nớci ti bảni pháti triển,i đầui ti nớci ngoàii lài việci giaoi vậti cói giái trịi kinhi tếi củai
nớci nàyi sangi nớci kháci nhằmi thui đuợci lợii nhuận,i baoi gồmi cải quyềni cầmi cối vài
quyềni thui hoai lợi,i quyềni thami giai cáci hộii cổi phần,quyềni đốii vớii nhãni hiệui
th-ơngi phẩmi vài têni xíi nghiệp.i Nhi vậy,i quani niệmi vềi đầui ti nớci ngoàii ởi đâyi rấti rộngi
rãi,i chỉi lài quái trìnhi chuyểni tiềni vốni từi nớci nàyi sangi nớci kháci vớii mụci đíchi thui
lợii nhuận,i theoi nguyêni tắci lợii nhuậni thui đợci phảii caoi hơni lợii nhuậni thui đợci
trongi nớci vài caoi hơni lãii suấti gửii ngâni hàng,i nếui kinhi tếi củai cáci nớci ti bảni pháti
triểni lài tơngi đốii ổni định,i thịi trờngi đãi đợci khaii tháci tốii đai vài cói hiệni tợngi tơngi
đốii thừai ti bản,i doi đói việci đầui ti rai nớci ngoàii lài cựci kỳi cầni thiếti đểi lợii dụngi nhâni
côngi rẻ,i nguồni nguyêni liệui dồii dàoi vài chiếmi lĩnhi thịi trờngi xuấti nhậpi khẩu.i Doi
đói quani niệmi rộngi rãii vềi đầui ti nớci ngoàii tồni tạii nhi mộti tấti yếu
Cáci nớci đangi pháti triểni lạii sửi dụngi kháii niệmi đầui ti nớci ngoàii vớii nộii
dungi lài đầui ti trựci tiếpi nhi việci đai bấti độngi sản,i vốn,i thiếti bịi vàoi xâyi dựng,i mởi
rộngi sảni xuất,i kinhi doanh,i dịchi vụ.i Nhi vậy,i đầui ti nớci ngoàii tạii cáci nớci đangi
pháti triểni chỉi đợci côngi nhậni dớii hìnhi thứci đầui ti trựci tiếp,i loạii trừi hìnhi thứci đầui
ti giáni tiếp.i Bởii vìi đầui ti trựci tiếpi đemi lạii nguồni vốn,i kỹi thuậti hiệni đạii thayi thếi
choi kỹi thuậti lạci hậui hiệni có,i tạoi côngi ăni việci làmi choi lựci lợngi laoi động,i nângi
caoi mứci sống,i tăngi tíchi luỹi thui nhậpi quốci dân.i Còni đầui ti giáni tiếpi cũngi đai vốni
vào,i nhngi khôngi cói kếi hoạchi sửi dụngi vốn,i cùngi vớii khải năngi quảni lýi noni kémi
vài trìnhi đội sảni xuấti kinhi doanhi lạci hậui củai cáci nớci đangi pháti triểni đãi khôngi
đủi khải năngi sửi dụngi vốni vayi cói hiệui quả,i dẫni đếni tìnhi trạngi khôngi trải đợci nợ.i
Vớii lýi doi đó,i việci tăngi cờngi sửi dụngi hìnhi thứci đầui ti trựci tiếpi lài phùi hợpi vớii
hoàni cảnhi vài điềui kiệni củai cáci nớci đangi pháti triển.i Chínhi sáchi nàyi đãi vài đangi
lài hìnhi thứci phổi biếni trongi chínhi sáchi i “mởi cửai nềni kinhi tế”i củai nhiềui nớc,i đặci
biệti lài cáci nớci trongi khui vựci Châui ái -i Tháii Bìnhi Dơng,i trongi đói cói Việti Nam
Địnhi nghĩai vềi đầui ti nớci ngoàii theoi Hộii thảoi Henxinkii nhi trêni lài quái
ngắni gọni nêni khôngi nêui đợci bảni chấti củai đầui ti nớci ngoài,i tuyi nhiêni đãi cói mộti
khuynhi hớngi đúngi đắni choi rằngi khôngi nêni coii bấti kỳi tiền,i vốni nàoi đai rai nớci
ngoàii đềui lài đầui ti (víi dụi nhi hìnhi thứci tíni dụngi quốci tế,i việni trợi quốci tếi …).)
Chuyêni giai luậti quốci tếi Iumarxepi (trongi cuốni sựi điềui chỉnhi phápi luậti
củai đầui ti i trựci tiếpi nớci ngoàii tạii EC-Matxcơva,i 1988)i choi rằng,i đầui ti nớci ngoàii
kháci vớii nhữngi hànhi vii đầui ti thôngi thờngi (nhi đầui ti chứngi khoán),i nhằmi mụci
đíchi thui lợii nhuậni hoặci tăngi thui nhậpi dớii cáci hìnhi thứci hoai hồng,i hoai lợi…)
Địnhi nghĩai vềi đầui ti nớci ngoàii còni gặpi ởi nhiềui văni kiệni phápi luậti vềi đầui
ti hoặci cáci Hiệpi địnhi quốci tếi vềi bảoi hội vài thúci đẩyi đầui t.i Chínhi sựi địnhi nghĩai
Trang 5nàyi đãi tạoi rai cơi sởi phápi lýi choi cáci nhài đầui ti nớci ngoàii trongi hoạti độngi củai
mình.i Tuyi nhiên,i sựi phứci tạpi củai quani hệi đầui ti vài doi vấni đềi ngữi phápi hoặci
cáchi sửi dụngi từi mài thuậti ngữi “đầui ti nớci ngoài”i trongi cáci văni kiệni phápi luậti
củai mỗii nớci cói kháci nhau
Víi dụi :i Luậti vềi đầui ti nớci ngoàii củai Liêni bangi Ngai ngàyi 4/7/1991i quyi
địnhi :i Đầui ti nớci ngoàii lài tấti cải nhữngi hìnhi thứci giái trịi tàii sảni hayi giái trịi tinhi
thầni củai nhài đầui ti nớci ngoàii đầui ti vàoi cáci đốii tợngi củai hoạti độngi kinhi doanhi
vài cáci hoạti độngi kháci vớii mụci đíchi thui lợii nhuận.i Địnhi nghĩai tơngi đốii đầyi đủ,i
vạchi rõi bảni chấti củai vấni đềi đầui ti lài lợii nhuận,i tuyi nhiêni nếui đầui ti nớci ngoàii
đ-ợci xemi xéti chỉi lài “tàii sản”i đợci sửi dụngi vớii mụci đíchi đemi lạii lợii nhuậni thìi kháii
niệmi nàyi bịi giớii hạn.i Trongi Luậti củai Ucrainai vềi đầui ti nớci ngoàii ngàyi
13/3/1992,i thuậti ngữi “đầui ti nớci ngoài”i đợci đềi cậpi đếni vớii phạmi vii rộngi hơni :i
“Đầui ti nớci ngoàii lài tấti cải cáci hìnhi thứci giái trịi doi nhài đầui ti nớci ngoàii đầui ti vàoi
cáci đốii tợngi củai hoạti độngi kinhi doanhi vài cáci hoạti độngi kháci vớii mụci đíchi thui
lợii nhuậni hoặci cáci hiệui quải xãi hội”.i Chínhi hìnhi thứci “hiệui quải xãi hội”i đãi mởi
rộngi phạmi vii hoạti độngi củai luậti đầui ti đốii vớii cáci kiểu,i cáci hìnhi thứci kháci củai
luậti đầui ti nớci ngoài
Nhi trêni đãi nói,i địnhi nghĩai đầui ti nớci ngoàii còni đợci nêui rai tạii cáci hiệpi
địnhi khuyếni khíchi vài bảoi hội đầui ti (songi phơng,i đai phơng)i giữai cáci quốci gia.i
Víi dụi :i Hiệpi địnhi giữai Chínhi phủi Việti Nami vài Cộngi hoài ải Rậpi vềi khuyếni
khíchi vài bảoi hội đầui ti đãi đai rai địnhi nghĩai vềi đầui ti nớci ngoàii nhi saui :i Thuậti ngữi
“đầui t”i nghĩai lài bấti kỳi loạii tàii sảni nàoi đợci đầui ti bởii nhài đầui ti củai mộti bêni kýi
trêni lãnhi thổi củai bêni kýi kếti kiai phùi hợpi vớii luậti vài quyi địnhi củai bêni kýi kếti đó
Vớii tínhi chấti chungi nhi trên,i thuậti ngữi “đầui t”i baoi gồm,i cụi thể,i nhngi
khôngi chỉi lài :
(a) Độngi sản,i bấti độngi sảni vài cáci quyềni sởi hữui tàii sảni kháci nhi quyềni thếi
chấp,i cầmi cố,i thếi nợ,i quyềni vài nghĩai vụi đốii vớii cáci khoảni vayi vài choi vayi cáci
quyềni tơngi tựi ;
(b) Phầni gópi vốn,i vốni vài phiếui ghii nợi củai cáci côngi tyi vài bấti kỳi hìnhi thứci
thami giai vài côngi tyi hoặci bấti kỳi doanhi nghiệpi nàoi kháci ;
(c) Quyềni đốii vớii mộti khoảni tiềni hayi quyềni đốii vớii bấti kỳi hoạti độngi nàoi cói
giái trịi kinhi tếi liêni quani đếni đầui ti ;
(d) Quyềni sởi hữui tríi tuệi vài côngi nghiệpi nhi quyềni táci giả,i nhãni hiệui thơngi
mại,i bằngi pháti sángi chế,kiểui dángi côngi nnghiệp,i quyi trìnhi kỹi thuật,i bíi quyếti
kỹi thuật,i bíi mậti thơngi mại,i têni thơngi mạii vài uyi tíni kinhi doanh;
Trang 6(e) Bấti kỳi quyềni nàoi theoi hoặci theoi hợpi đồngi liêni quani đếni đầui ti vài bấti kỳi
giấyi phépi vài sựi choi phépi nàoi phùi hợpi vớii phápi luật,baoi gồmi tôi nhợngi vềi thămi
dò,i nuôii trồng,tinhi chếi hoặci khaii tháci tàii nguyêni thiêni nhiên
Cáci nớci Brunei,i Indonesia,i Philipin,i Singapore,i Thaii lani đềui thốngi nhấti
vềi kháii niệmi đầui ti mài cáci nớci hayi côngi tyi củai mộti nớci thànhi viêni ASEANi i
đóngi gópi vàoi côngi trìnhi kháci nhaui trêni lãnhi thổi củai nớci ASEANi kháci trongi
Hiệpi địnhi hợpi táci đầui ti cáci nớci ASEANi ngàyi 15/2/1987i nhi saui :i Thuậti ngữi
đầui ti cói nghĩai lài tấti cải cáci loạii tàii sảni vài trêni nhngi lhôngi phảii lài tấti cải :
Độngi sản,i bấti độngi sảni vài bấti kỳi cáci quyềni sởi hữui tàii sảni nàoi kháci nhi
i Quyềni sởi hữui tríi tuệi vài đặci quyềni kếi nghiệp;
i Sựi tôi nhợngi kinhi doanhi theoi luậti hoặci theoi hợpi đồng,i baoi gồmi tôi nhợngi
vềi thămi dò,i nuôii trồng,i tinhi chếi vài khaii tháci tàii nguyêni thiêni nhiên”.i
Từi kháii niệmi vềi đầui ti nớci ngoàii nhi trên,i dựai vàoi mụci đíchi vài tínhi chấti
đầui ti tai cói thểi phâni loạii đầui ti nớci ngoàii nhi sau:i
a/ i Đầu i t i công i cộng i và i đầu i t i t i nhân: i
Đầui ti côngi cộngi cói thểi hiểui lài sựi tàii trợi quốci tếi côngi cộngi dànhi choi mộti
sối quốci giai nhằmi đápi ngsi mộti sối nhui cầui lợii íchi côngi cộngi củai họi thôngi quai sựi
quảni lýi củai mộti sối tổi chứci liêni chínhi phủi nhi Ngâni hàngi thếi giớii (WB),i cáci
ngâni hàngi pháti triểni cáci khui vực…)
Đầui ti ti nhâni lài hoạti độngi củai ti nhâni (thểi nhân,i phápi nhân)i thuộci mộti
quốci giai mangi ti bảni sangi kinhi doanhi trêni lãnhi thổi mộti quốci giai kháci nhằmi
mụci đíchi tìmi kiếmi lợii nhuậni riêng.i
b/ i đầu i t i trực i tiếp i và i đầu i t i gián i tiếp: i
Đầui ti trựci tiếpi củai nớci ngoàii lài mộti quái trìnhi kinhi tế,i trongi đói mộti hayi
nhiềui tổi chứci kinhi tếi củai nớci nàyi đầui ti vốni vàoi nớci kháci nhằmi xâyi dựngi cáci
côngi trìnhi mớii hoặci hiệni đạii hoá,i mởi rộngi cáci xíi nghiệpi hiệni cói hoặci bằngi cáci
hìnhi thứci đầui ti trựci tiếpi khác
Đầui ti giáni tiếpi lài khoảni đầui ti thựci hiệni thôngi quai cáci hoạti độngi choi vayi
vài việni trợi mài nguồni chủi yếui lài củai cáci Chínhi phủ,i cáci tổi chứci quốci tếi vài vốni
Trang 7ti nhân.i Đầui ti giáni tiếpi còni đợci thựci hiệni thôngi quai việci muai cáci chứngi khoáni
cói giái trịi nhi tráii phiếu,i cổi phiếu…).i đểi nhậni lợii tức
Nhi đãi trìnhi bàyi ởi trên,i mỗii hìnhi thứci đầui ti trựci tiếpi vài đầui ti giáni tiếpi đềui
cói vaii tròi vài tầmi quani trọngi riêngi đốii vớii nềni kinhi tếi củai nớci sửi dụngi đầui t.i Đốii
vớii đầui ti giáni tiếp,i ngờii choi vayi chỉi biếti lấyi lạii vốni vài thui lãii trongi khii đầui ti
trựci tiếpi lài trựci tiếpi cùngi chịui tráchi nhiệm,i khôngi chỉi quani tâmi tớii thui lãii phầni
trămi vayi vốni mài còni phảii đầui ti tríi tuệi đểi tìmi rai lợii nhuậni i chung.i Cáci ngâni
hàngi khii choi vayi vốni cũnhi đòii hỏii phảii cói dựi ánđểi xemi xéti bảoi đảmi khải năngi
trải nợi nhngi đói khôngi phảii lài dựi áni đầui ti trựci tiếp
Giữai đầui ti trựci tiếpi vài đầui ti giáni tiếpi cói mốii liêni hệi nhấti định.i Đầui ti giáni
tiếpi cungi cấpi vốni choi nớci chủi nhài thựci hiệni nhữngi côngi trìnhi đòii hỏii vốni lớni
nhi xâyi dựngi cơi sởi hại tầngi mài ti nhâni khôngi cói điềui kiệni đầui t,i quai đói tạoi môii
trờngi thuậni lợii hơn,i thúci đẩyi đầui ti trựci tiếp
Khái i niệm i về i đầu i t i nớc i ngoài i trong i pháp i luật i Viêt i Nam: i i i i i i i i i i
Theoi Điềui lệi đầui ti nămi 1977,i bani hànhi kèmi theoi Nghịi địnhi 115/CPi ngàyi
18/04/1977i thìi kháii niệmi đầui ti i nớci ngoàii ởi Việti Nami đợci hiểui lài “việci đai vàoi
sửi dụngi ởi Việti Nami nhữngi tàii sảni vài vốni saui đâyi nhằmi xâyi dựngi nhữngi cởi sởi
mớii hoặci đổii mớii trangi thiếti bịi kỹi thuật,i mởi rộngi cáci cơi sởi hiệni có:i
- Cáci loạii thiếti bị,i máyi móc,i dụngi cụ
- Cáci quyềni sởi hữui côngi nghiệp,i bằngi sángi chế,i pháti minhi phơngi phápi cộngi
nghệ,i bíi quyếti kỹi thuật
- Vốni bằngi ngoạii tệi hoặci vậti ti cói giái trịi ngoạii tệ
- Vốni bằngi i ngoạii tệi đểi chii trải lơngi choi nhâni viêni vài côngi nhâni làmi việci tạii
cáci cơi sởi hoặci tiếni hànhi nhữngi dịchi vụi theoi quyi địnhi ởi nhữngi điềui củai Điềui lệi
nàyi (Điềui 2i Điềui lệi đầui ti 1977)
Nhi vậy,i theoi Điềui lệi nàyi thìi đầui ti nớci ngoàii ởi Việti Nami khôngi phảii lài sựi
vậni độngi củai bấti cứi vốni (ti bản)i nàoi từi nớci ngoàii vàoi Việti Nami vớii mụci đíchi
thànhi lậpi mộti xíi nghiệpi sảni xuấti hayi dịchi vụi nhi kháii niệmi mài Hiệpi hộii Phápi
luậti quốci tếi Henxinkii đai ra.i Căni cứi vàoi nộii dungi củai Điềui lệi đầui ti 1977i thìi sựi
vậni độngi củai vốni vài tàii sảni chỉi đợci coii lài đầui ti nớci ngoàii ởi Việti Nami nếui cói đủi
haii điềui kiệni sau:
1 Đai vàoi sửi dụngi ởi Việti Nami nhữngi tàii sảni vài vốni đợci quyi địnhi tạii
điềui 2i củai Điềui lệ
2 Nhằmi mụci đíchi xâyi dựngi cơi sởi mớii hoặci đổii mớii trangi bịi kỹi
thuật,i cáci cơi sởi hiệni có
Trang 8Quai đói tai thấyi vềi cơi bản,i tai loạii trừi đầui ti giáni tiếp,i chỉi quyi địnhi đầui ti
trựci tiếpi vài chấpi thuậni haii loạii đầui ti lài đầui ti kỹi thuậti vài đầui ti tàii chính,i nhngi
đầui ti tàii chínhi phảii lồngi vàoi đầui ti kỹi thuậti vài chỉi chấpi nhậni đầui ti vốni đơni thuầni
trongi nhữngi trờngi hợpi vài điềui kiệni cụi thể
Luậti đầui ti nớci ngoàii nămi 1987i đai rai kháii niệmi đầui ti nớci ngoàii lài “việci
cáci tổi chức,i cáci cái nhâni nớci trựci tiếpi đai vàoi Việti Nami vốni bằngi tiềni nớci i ngoàii
hoặci bấti kỳi tàii sảni nàoi đợci Chínhi phủi Việti Nami chấpi thuậni đểi hợpi táci kinhi
doanhi trêni cơi sởi hợpi đồngi hoặci thànhi lậpi xíi nghiệpi liêni doanhi hoặci xíi nghiệpi
100%i vốni nớci ngoàii theoi quyi địnhi củai luậti này”
Luậti đầui ti nớci ngoàii nămi 1996i đai rai kháii niệmi đầui ti nớci ngoàii lài “việci
cáci tổi chức,i cái nhâni nớci ngoàii đai vàoi Việti Nami vốni bằngi tiềni hoặci bấti kỳi tàii
sảni nàoi đểi tiếni hànhi cáci hoạti ddộngi đầui ti theoi quyi địnhi củai luậti này”
Nhi vậy,i theoi luậti đầui ti nớci ngoàii tạii Việti Nam,i kháii niệmi đầui ti nớci
ngoàii đợci hiểui nhi sau:
- Lài hìnhi thứci đầui ti trựci tiếp
- Lài việci bêni ngoàii (nớci đầui t)i trựci tiếpi đai vốni vài tàii sảni kháci vàoi đầui ti tạii
Việti Nam.i Bêni nứoci ngoàii cói thểi lài mộti tổi chứci (tổi chứci nhài nớc,i tổi
chứci ti nhân,i hayi mộti tổi chứci quốci tế)i hoặci tựi nhiêni nhâni nớci ngoài.i Nhi
vậyi lài phápi luậti đầui ti củai tai khôngi loạii trừi bấti cứi mộti đốii tợngi nào,i kểi cải
cáci tổi chứci ti bảni độci quyền,i ngờii Việti Nami cói quốci tịchi nớci ngoài
Đầui ti khôngi chỉi lài vốni đầui ti mài còni baoi hàmi cải bằngi sángi chế,i bíi quyếti
kỹi thuật,i quyi trìnhi côngi nghệ,i dịchi vụi côngi nghệ…).i Quyi địnhi nàyi củai luậti nớci
tai nhằmi mụci đíchi tranhi thủi đợci vốn,i kỹi thuậti hiệni đại,i kinhi nghiệmi vài phơngi
phápi quảni lýi tiêni tiến,i đàoi tạoi độii ngũi côngi nhâni cói kỹi thuậti cao,i độii ngũi quảni
lýi giỏii ;i thayi đổii cáni câni kinhi tếi đốii ngoại,i gópi phầni nângi caoi đờii sốngi nhâni
dân,i hoài nhậpi vớii cộngi đồngi thếi giới
Hoạti độngi đầui ti trựci tiếpi ởi mộti sối nớci thờngi dẫni đếni việci thànhi lạpi ởi
n-ớci nhậni đầui ti mộti cơi sởi sảni xuấti hayi mộti xíi nghiệpi nàoi đó.i Nhngi theoi luậti đầui
ti củai Việti Nami thìi khôngi nhấti thiếti phảii lậpi nêni mộti phápi nhâni mớii mài cói thểi
hoạti độngi hợpi táci kinhi doanhi trêni cơi sởi hợpi đồngi hợpi táci kinhi doanh,i hayi hợpi
đồngi xâyi dựng-i kinhi doanhi –chuyểni giao(BOT)i vài cáci hợpi đồngi tơngi tự
Kháii niệmi vềi đầui ti nớci ngoàii theoi luậti đầui ti nớci ngoàii nămi 1987i saui đói
lài luậti nămi 1996i đãi pháti triểni hơni nhiềui soi vớii phạmi vii nộii dungi kháii niệmi đầui
ti nớci ngoàii đợci quyi địnhi ởi điềui lệi đầui ti 1977i khii choi phépi cáci nhài đầui ti nớci
ngoàii “đợci đầui ti trongi cáci lĩnhi vựci củai nềni kinhi tếi quốci dân”(Điềui 3i luậti đầui ti
nớci ngoàii 1987,i 1996)
Trang 9Nhi vậyi soi vớii Luậti đầui ti nớci ngoàii củai UCRAINA,i mài trongi đói địnhi
nghĩai đầui ti nớci ngoàii baoi gồmi “tấti cải cáci loạii giái trị”,i thuậti ngữi “tàii sản”i trongi
luậti đầui ti nớci ngoàii củai Việti Nami baoi gồmi cáci loạii giái trịi vậti chấti (nhài xởng,i
thiếti bị,i máyi móc,i phơngi tiện )i vài cáci giái trịi tinhi thầni (côngi nghệ,i bằngi sánhi
chế,i know-how).i Tạii đâyi chúngi tai thấyi thuậti ngữi “tấti cải cáci loạii giái trịi “i đợci sửi
dụngi trongi luậti thànhi côngi hơni soi vớii thuậti ngữi “i tàii sản”
Trongi phápi luậti vềi đầui ti nớci ngoàii củai Việti Nami khôngi giảii thíchi cáci
kháii niệmi nhi “thui lợii nhuận”i hoặci đạti đợci “i hiệui quải xãi hội”.i Mặci dùi vậy,i việci
quyi địnhi cáci hìnhi thứci đầui ti (i hợpi táci kinhi doanhi trêni cơi sởi hợpi đồng,i doanhi
nghiệpi cói 100%i vốni đầui ti nớci ngoài…).)i cũngi đãi baoi hàmi cải cáci kháii niệmi “thui
lợii nhuận”.i Hơni nữa,i ngayi việci đai tiêui chíi nàyi vàoi luậti đãi làmi rõi hơni kháii niệmi
vềi đầui ti nớci ngoài.i Còni kháii niệmi “hiệui quải xãi hội”i thìi nóii chungi luậti phápi
Việti Nami khôngi điềui chỉnhi nhữngi đầui ti nớci ngoàii mài nhài đầui ti chỉi nhằmi vàoi
mộti mụci tiêui nhi vậy
Kháii niệmi đầui ti nớci ngoàii trongi phápi luậti nóii chungi đợci hìnhi thànhi phụi
thuộci vàoi cụci diệni kinhi tế,i mài trớci hếti lài tìnhi hìnhi chínhi trịi củai đấti nớci vàoi
thờii điểmi thôngi quai văni bảni phápi luậti vềi đầui ti nớci ngoài.i Nóii cáchi khác,i
khôngi chỉi nhữngi quyi địnhi riêngi rẽi củai phápi luậti vềi đầui ti nớci ngoàii mài chínhi
sáchi kinhi iếi củai quốci giai đốii vớii đầui ti nớci ngoàii đóngi vaii tròi rấti quani trọng.i
Tómi lại,i kháii niệmi đầuti nớci ngoàii đãi trảii quai mộti quái trìnhi pháti triểni
biệni chứngi hếti sứci chặti chẽ.i Từi quyi địnhi đầui ti nớci ngoàii lài việci đai vốni vài tàii
sảni nhấti địnhi vàoi Việti Nami đếni quyi địnhi vềi đốii tợngi đợci đầui ti vài quyi địnhi vềi
hìnhi thứci đầui t,i thểi hiệni chủi trơngi củai Nhài nớci Việti Nami lài mởi rộngi vài thui húti
vốni đầui ti củai nhiềui nớci trêni thếi giới,i làmi đòni bẩyi mạnhi mẽi đểi đai nớci tai pháti
triểni ngangi tầmi vớii sựi pháti triểni chungi củai toàni thếi giơí
Đầui ti quốci tếi lài yêui cầui tấti yếui củai quái trìnhi quốci tếi hoái đờii sốngi kinhi
tếi đangi diễni rai ngàyi càngi mạnhi mẽ.i Doi vây,i vớii nhữngi đặci điểmi củai mình,i đầui
ti trựci tiếpi đóngi vaii tròi quani trọngi trongi nềni kinhi tếi đốii vớii cải nớci i nhậpi khẩui
đầui ti vài nớci xuấti khẩui đầui t,i thúci đẩyi cáci nớci nàyi giai tăngi liêni kếti kinhi tế,i
nhằmi duyi trìi nhịpi đội tăngi trởngi kinhi tếi củai nớci mình
Nhi đãi trìnhi bày,i cáci nớci pháti triểni đềui theoi đuổii mụci đíchi riêngkhii
thami giai vàoi đầui ti quốci tế.i Saui đâyi lài mộti sối táci độngi chínhi củai đầui ti trựci tiếpi
đốii vớii hoạti độngi kinhi tếi củai cáci nớci này:
Đểi khắci phụci tỷi suấti lợii nhuậni cói xui hớngi giảmi dầni doi cungi đãi vợti cầu,i
cáci nớci ti bảni liềni tìmi kiếmi thịi trờngi đểi xuấti khẩui đầui ti vàoi cáci nớci đangi pháti
Trang 10triểni nhằmi tranhi thủi nhui cầui còni khái caoi củai thịi trờngi củai cáci nớci nàyi đốii vớii
nhữngi sảni phẩmi vài côngi nghệi củai họ.i Bằngi cáchi đó,i cáci nớci xuấti khẩui ti bảni
mớii cói thểi tiếpi tụci duyi trìi sựi tăngi trởngi lợii nhuậni củai mình,i nângi caoi hiệui quải
sảni xuất
Cáci nớci đangi pháti triểni cói lợii thếi nổii bậti soi vớii nhữngi nớci pháti triểni vềi
nhâni côngi dồii dào,i giái laoi độngi rẻ,i tàii nguyêni thiêni nhiêni phongi phú i Trongi
khii đói tạii cáci nớci ti bảni pháti triển,i thịi trờngi đãi đợci khaii tháci tốii đa,i cói hiệni tợngi
thừai ti bản,i laoi độngi ngàyi càngi khani hiếm,i giái nhâni côngi cao.i Xuấti hiệni nhui
cầui củai cáci nớci nàyi vềi việci xuấti khẩui ti bảni sangi cáci nớci kémi pháti triểni đểi xâyi
dựngi mộti thịi trờngi cungi cấpi nguyêni liệui ổni định,i giái cải phảii chăng,i nhâni côngi
rẻ i nhấti lài cáci ngànhi haoi phíi nhiềui laoi độngi nhi ngànhi dệti may,i lắpi rápi cơi khíi
điệni tử i Dầni dầni hìnhi thànhi dòngi chảyi vốni đầui ti trựci tiếpi vàoi cáci nớci nàyi dớii
dạngi giai công,i liêni doanh,i côngi tyi 100%i vốni đầui ti i nớci ngoài.i Nhời cói xuấti
khẩui đầui ti vàoi cáci nớci đangi pháti triểni nhi vậy,i cáci nớci xuấti khẩui đầui ti đãi tạoi rai
thịi trờngi tiêui thụi hàngi hoái mộti cáchi chắci chắni íti nhấti lài trongi thờii giani ghii
trongi giấyi phép
Khii đãi khaii tháci tốii đai thịi trờngi trongi nớci vài thuộci địa,i cáci nớci ti bản,i
cáci côngi tyi xuyêni quốci giai (TNC)i cói nhui cầui bànhi trớngi cáci hoạti độngi kinhi tếi
củai mìnhi tớii cáci quốci giai kémi pháti triểni vài đangi cói nhui cầui hoài nhậpi vàoi thịi
trờngi quốci tếi songi khôngi cói khải năngi vài kinhi nghiệm.i Mặti kháci cáci côngi tyi
xuyêni quốci giai nàyi còni tậpi trungi đầui ti vàoi cải cáci nớci pháti triểni ởi nhữngi ngànhi
nghềi mài họi nổii bậti vềi côngi nghệi vài truyềni thốngi kinhi doanh.i Cói thểi nói,i đầui ti
trựci tiếpi trêni thếi giớii lài kếti quải trựci tiếpi củai sựi bànhi trớngi củai cáci côngi tyi
xuyêni quốci giai này.i Bằngi cáchi đó,i cáci nớci xuấti khẩui đầui ti nhằmi tạoi điềui kiệni
bànhi trớngi vềi kinhi tế,i tránhi đợci xui hớngi bảoi hội mậui dịchngàyi càngi tăngi trêni
thơngi trờngi quốci tế
Cáci nớci đangi pháti triểni hầui hếti đềui quani tâmi đếni việci thui húti đầui ti trựci
tiếpi nớci ngoàii vìi nhữngi lýi doi nhi :i Đầui ti trựci tiếpi gópi phầni giảii quyếti nhữngi vấni
đềi kinhi tế,i xãi hộii củai cáci nớci đangi pháti triểni nhi nạni đói,i thấti nghiệp,i lạmi
phát i thoáti khỏii vòngi luẩni quẩni củai nghèoi đói,i lạci hậui đểi tăngi trởngi kinhi tế.i
Đâyi thờngi lài nhữngi yêui cầui vợti quái khải năngi nềni kinhi tếi củai cáci nớci này,i choi
nêni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii lài nguồni bổi xungi vốni quani trọngđểi cáci nớci nàyi
thoáti khỏii hoàni cảnhi trên.i Víi dụ,i trongi điềui kiệni nghèoi nàni lạci hậui nhi ởi nớci ta,i
thấti nghiệpi nảyi singi vài tăngi caoi lài tấti yếui vìi sảni xuấti kémi pháti triển,i trongi khii
tốci đội tăngi dâni sối vài laoi độngi ởi mứci cao(hàngi nămi từi 3,2i đếni 3,5%),i bìnhi
quâni mỗii nămi tăngi thêmi 1i triệui laoi độngi cộngi vớii sối tồni đọngi củai nhữngi nămi
trớc.i Thấti nghiệpi ởi Việti Nami baoi gồmi nhữngi ngờii cói sứci laoi độngi cầni việci
Trang 11làmi nhngi khôngi tìmi đợci việc.i Nhữngi laoi độngi thiếui việci làmi chủi yếui lài ởi nôngi
thôn,i doi nguồni laoi độngi ngàyi càngi tăngi lêni mài diệni tíchi đấti lạii cói hạn
Thôngi quai đầui ti trựci tiếpi củai cáci nớci pháti triển,i cáci nớci i nhậpi khẩui đầui
ti mớii cói điềui kiệni tiếpi nhậni nhữngi thànhi tựui khoai họci kỹi thuậti tiêni tiến,i côngi
nghệi hiệni đạii củai thếi giới,i giảmi bớti đợci khoảngi cáchi tụti hậui củai mìnhi soi vớii
cáci nớci pháti triểni trêni thếi giới.i Côngi nghệi vài kỹi thuậti hiệni đạii lài nhui cầui tấti
yếui củai bấti kỳi nềni sảni xuấti nào,i vìi đâyi lài biệni phápi hàngi đầui vài chủi yếui đểi
nângi caoi năngi suấti laoi động,i chấti lợngi sảni phẩmi sảni xuấti ra,i cũngi nhi khôngi
ngừngi mởi rộngi vềi chủngi loáipi mới,i kểi cải vềi mẫui mãi vài quyi cách,i nhằmi đápi
ứngi nhui cầui ngàyi càngi caoi vài đai dạngi củai ngờii tiêui dùng.i Doi đó,i muốni đổii
mớii côngi nghệi sảni xuất,i nhấti lài cáci ngànhi sảni xuấti theni chốt,i cáci cơi sởi sảni
xuấti quyi môi lớn,i thìi coni đờngi duyi nhấti cói thểi làmi đợci lài coni đờngi hợpi táci vài
đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài.i
Bêni cạnhi việci tiếpi nhậni côngi nghệi vớii kỹi xảoi chuyêni môni vài bíi quyếti
côngi nghệi cao,i thôngi quai hợpi táci vài liêni doanhi vớii cáci côngi tyi lớn,i cáci tậpi
đoàni củai nớci ngoài,i cáci nớci i nhậpi khẩui đầui ti còni họci hỏii đợci kinhi nghiệmi
quảni lýi kinhi doanh,i phơngi thứci quảni lýi sảni xuấti kinhi doanh,i quảni lýi mặti hàng,i
phơngi phápi tiếpi thị-maketing i từi cáci nhài đầui ti nớci ngoài.i Quai đói cáci nớci tiếpi
nhậni đầui ti cói căni cứi địnhi hớngi pháti triểni kinhi tếi mộti cáchi đúngi đắn,i hợpi lýi
đảmi bảoi choi nềni kinhi tếi trongi nớci pháti triểni phùi hợpi vớii xui thếi vài yêui cầui
chungi củai thếi giới
Nhời cói vốni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài,i cáci nớci i nhậpi khẩui đầui ti cói thểi mởi
rộngi quyi môi sảni xuấti kinhi doanhi vài dịchi vụ,i thúci đẩyi tăngi trởngi kinhi tế,i gúpi
giảii quyếti tìnhi trạngi thấti nghiệpi củai ngờii laoi độngi đangi đèi năngi lêni nềni kinhi tếi
đấti nớc,i khắci phụci tìnhi trạngi thiếui vốni trầmi trọngi củai cáci xíi nghiệpi trongi nớc,i
cứui nguyi choi cáci doanhi nghiệpi đangi đứngi trêni bởi vựci phái sảni thôngi quai việci
muai lạii cáci côngi tyi nàyi củai cáci nhài đầui ti nớci ngoài
Đầui ti trựci tiếpi còni gópi phầni tạoi rai môii trờngi cạnhi tranhi cầni thiếti tạii nớci i
nhậpi khẩui đầui ti giữai cáci doanhi nghiệpi cói vốni đầui ti nớci ngoàii vớii cáci doanhi
nghiệpi trongi nớci nhằmi thúci đẩyi pháti triểni kinhi tếi vài thơngi mại
Tạii Việti Nam,i sựi nghiệpi côngi nghiệpi hoái -i hiệni đạii hoái đợci coii lài nhiệmi
vụi trungi tâm,i mộti môi hìnhi chiếni lợc.i Đểi đẩyi mạnhi quái trìnhi này,i Việti Nami
phảii mởi rộngi thịi trờngi choi sựi pháti triểni cáci ngànhi kinhi tế,i mởi rộngi liêni kếti
kinhi tếi quốci tế,i tranhi thủi nguồni vốni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii đểi pháti triểni sảni
xuấti trongi nớc.i Đầui ti nớci ngoàii vài cáci ngànhi kinhi tếi giai tăngi mạnhi trongi thờii
giani quai lài sựi trợi lựci toi lớni vềi vốn,i côngi nghệi tiêni tiến,i sảni xuất,i xuấti khẩu,i
gópi phầni chuyểni dịchi cơi cấui kinhi tếi theoi hớngi côngi nghiệpi hoá-hiệni đạii hoá,i
phùi hợpi vớii chủi trơng,i chínhi sáchi củai Nhài nớci tai vài xui thếi củai thờii đại
Trang 12Tómi lại,i đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii cói vaii tròi ui việt,i nếui biếti pháti huyi sẽi
gópi phầni rấti đángi kểi vàoi việci pháti triểni kinhi tế,i xãi hộii củai đấti nớc
Xui hớngi mớii củai kinhi tếi thếi giớii đòii hỏii cáci nớci đangi pháti triểni phảii mởi
rộngi cánhi cửai hợpi táci kinhi tếi vớii thếi giới,i thui húti đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài.i
Thựci tếi choi thấyi nhữngi nớci nàoi theoi đuổii chínhi sáchi kinhi tếi mởi cửai nhi trêni
đềui đạti đợci nhữngi thànhi tựui rựci rỡi vềi pháti triểni kinhi tế.i Trongi nhữngi nămi 50,i
60i củai thậpi kỷi nàyi nềni kinhi tếi củai cáci nớci châui ái còni rấti kémi pháti triển,i mấti
câni đốii vài trìi trệi i doi chiếni tranh.i Hàni Quốci khii đói cói mứci thui nhậpi bìnhi quâni lài
90i USDi nămi 1961,i Đàii loani 158(1952),i Singaporei vài Hongkongi cũngi trongi
tìnhi trạngi tơngi tự.i Cải bốni nớci nàyi đềui nghèoi tàii nguyêni thiêni nhiên,i cói diệni
tíchi nhỏi béi vài đôngi dâni số,i khíi hậui khôngi ôni hoà.i Lợii thếi duyi nhấti củai họi chủi
yếui lài doi vịi tríi gầni biển,i cói nguồni nhânlựci dồii dàoi vài rẻ.i Ngàyi nay,i nhữngi nớci
nàyi đềui trởi thànhi nhữngi nớci côngi nghiệpi mớii vớii tỷi lệi tăngi trởngi kinhi tếi cao.i
Điềui nàyi càngi chứngi minhi choi vaii tròi quani trọngi củai đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii
đốii vớii nềni kinhi tếi cáci nớci đangi pháti triển
Tháii Lani lài mộti nớci nôngi nghiệpi kémi pháti triểni vàoi đầui thậpi kỷi 60.i Vớii
chínhi sáchi đẩyi mạnhi thui húti đầui ti nớci ngoàii vàoi nămi 1977,i đếni cuốii thậpi kỷi
80i vài sangi đầui thậpi kỷi 90,i vaii tròi quani trọngi củai đầui ti nớci ngoàii đốii vớii nềni
kinhi tếi mớii đãi chứngi tỏi chínhi sáchi củai Chínhi phủi Tháii Lani lài thựci tế.i Đầui ti
n-ớci ngoàii vàoi Tháii Lani khôngi chỉi đápi ứngi nhui cầui vềi vốni choi côngi nghiệpi hoái
mài còni mangi theoi cải kỹi thuật,i kiếni thứci quảni lýi kinhi doanhi sảni xuấti vài tạoi rai
nhièui thayi đổii vềi kinhi tếi xãi hộii i
Môii trờngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii lài tổngi hoài cáci yêui tối đốii nội,i đốii
ngoại,i chínhi trị,i kinhi tế,i phápi luật,i văni hoái vài xãi hội i Cói liêni quani đếni cáci
hoạti độngi củai cáci nhài đầui t.i Quai thựci tiễni củai nhiềui nớci trêni thếi giớii choi thấy,i
mộti môii trờngi đợci coii lài hấpi dẫni cáci nhài đầui ti nớci ngoàii phảii đảmi bảoi cáci yếui
tối cơi bảni sau:
Yếui tối nàyi giữi vaii tròi quyếti địnhi đốii vớii hoạti độngi củai cáci nhài đầui t.i Vìi
thựci tếi tìnhi hìnhi chínhi trịi cói ổni định,i xãi hộii cói trậti tự,i kỷi cơngi thìi cáci chínhi
sách,i chủi trơngi củai Nhài nớci mớii cói giái trịi thựci thii bềni vững,i đặci biệti lài cáci chủi
trơngi chínhi sáchi nhấti quáni vềi đầui ti nớci ngoài.i Quai kinhi nghiệmi củai mộti sối
n-ớci trongi khui vựci vài trêni thếi giới,i tai thấyi rằngi ởi cáci quốci giai luôni xảyi rai nhữngi
biếni độngi vềi chínhi trịi (mâui thuẫni sâui sắci giữai cáci Đảngi phái,i sắci tộc,i đảoi
chính,i nộii chiến,i chiếni tranhi biêni giới )i thìi rấti khói thui húti cáci dựi áni đầui ti
Trang 13hoặci đangi lài quốci giai thui húti nhiềui dựi áni nhngi bấti ngời xảyi rai nhữngi biếni độngi
kểi trêni thìi ngayi lậpi tứci cáci nhài đầui ti sẽi thui hẹpi lạii phạmi vii hoạti động,i chuyểni
vốni vềi nớci hoặci sangi nớci khác,i còni cáci nhài đầui ti mớii đợci cấpi giấyi phépi hoặci
đangi nghiêni cứui tiềni khải thii sẽi “lặngi lẽ”i rúti lui.i Thựci trạngi nàyi cói thểi thấyi ởi
cáci nớci trongi khui vựci nh:i Philipines,i Malaixia,i Indonexia,i Tháii Lan i hoặci
cáci nớci kháci trêni thếi giớii nhi CHLBi Nga,i Brazin i hoặci cáci nớci đii theoi chủi
nghĩai cựci đoani nhi Apganistan,i Algieri i thìi chẳngi cói mộti nhài đầui ti nàoi giámi
mạoi hiểmi thựci hiệni cáci dựi áni củai mình
ởi Việti Nam,i trongi giaii đoạni đầui nhữngi nămi 80i (khii tai mớii chỉi cói Nghịi
địnhi củai Chínhi phủi vềi đầui ti nớci ngoàii vài đấti nớci mớii đợci giảii phóng)i cáci nhài
đầui ti còni thămi dòi vài chỉi đếni khii chínhi sáchi củai Đảngi vài Nhài nớci tai cói nhiềui
thayi đổii căni bảni (chuyểni nềni kinhi tếi từi cơi chếi tậpi trungi quani liêui baoi cấpi sangi
nềni kinhi tếi thịi trờngi cói sựi quảni lýi củai Nhài nớci theoi địnhi hoứngi XHCN),i cói Bội
luậti đầui ti nớci ngoàii khái hoàni chỉnhi vài đặci biệti lài tìnhi hìnhi chínhi trị-xãi hộii ởi
đấti nớci tai rấti ổni địnhi nêni mớii thui húti mộti lợngi vốni đầui ti nớci ngoàii đángi kểi
(khoảngi 37i tỷi USD)i nhi ngàyi nay.i Thêmi vàoi đói tìnhi hìnhi quốci tế,i khui vựci cói
nhiềui chuyểni biếni tíchi cựci cói lợii choi việci mổi rộngi quani hệi kinhi tếi củai Việti
Nami nóii chungi vài củai hợpi táci đầui ti nóii riêng.i Hiệni nayi Việti Nami lài thànhi viêni
củai ASEAN,i thami giai APEC,i ASEM đangi đàmi pháni giai nhậpi WTO,i đãi kýi
Hiệpi địnhi thơngi mạii vớii Hoai Kỳ,i cùngi vớii cáci chínhi sáchi đốii ngoạii mềmi dẻoi
trêni nguyêni tắci bìnhi đẳng,i cùngi cói lợi,i tôni trọngi độci lậpi chủi quyềni vài toàni vẹni
lãnhi thổi đãi tạoi rai lợii thếi soi sánhi đángi kểi củai Việti Nami trongi quái trìnhi thui húti
vốni đầui ti nớci ngoài.i
Sựi pháti triểni kinhi tếi ởi đâyi đợci hiểui lài sựi pháti triểni đồngi bội vềi cáci mặt:i
tăngi trởngi kinhi tế,i thui nhậpi GDPi tínhi trêni đầui ngời,i kimi ngạchi xuấti nhậpi khẩu,i
hệi thốngi giaoi thông,i bui chínhi viễni thông,i dịchi vụi cáci loại.i Thựci tếi choi thấyi ởi
cáci nớci pháti triển,i tốci đội thui húti vốni đầui ti nớci ngoàii baoi giời cũngi caoi hơni cáci
nớci đangi pháti triển.i ởi nớci tai sựi pháti triểni vềi kinhi tếi chai đợci coii lài hấpi dẫni đốii
vớii cáci nhài đầui ti vìi hệi thốngi giaoi thôngi tuyi cói nhiềui cảii thiệni nhngi vẫni còni lộni
xộn,i hệi thốngi bui chínhi viễni thôngi cói nhiềui tiếni bội vợti bặci nhngi giái cớci phíi vẫni
đợci xếpi vài hạngi nhấti nhìi thếi giớii vềi đắti đỏ,i hệi thốngi ngâni hàngi vài cáci hoạti
độngi dịchi vụi kháci còni nhiềui bấti cập,i chai thuậni lợii đốii vớii cáci nhài đầui t.i Nhìni
vàoi phâni bối địai bàni đầui ti ởi nớci ta,i chúngi tai nhậni rai ngayi rằngi chỉi ởi cáci thànhi
phối lớni nhi Hài Nội,i Tp.HCM,i Hảii Phòng.i Bài Rịai Vũngi Tàui mớii cói nhiềui dựi áni
hoặci ởi cáci địai phơngi cói chínhi sáchi ui đãii đặci biệti đốii vớii cáci nhài đầui ti nhi Bìnhi
Dơng,i Đồngi Naii mớii thui húti đợci nhiềui dựi áni đầui t.i Còni ởi cáci tỉnhi miềni núi,i
vùngi sâu,i vùngi xai nhi Làoi Cai,i Yêni Bái,i Hài Giang,i Bani Mêi Thuật,i Đắci Lắc,i
Trang 14Kiêni Giang,i Ani Giang i Cói rấti íti thậmi chíkhôngi cói dựi áni nàoi đầui ti vìi cơi sởi hại
tầngi yếui kém,i mayi íti rủii nhiều.i
Đâyi lài mộti yếui tối khôngi thểi thiếui đợci củai môii trờngi đầui t.i Hệi thốngi
phápi luậti vềi đầui ti ởi đâyi đợci hiểui lài Luậti quốci giai điềui chỉnhi hoạti độngi đầui ti
nhi Luậti đầui t,i cáci Luậti kháci cói liêni quani đếni hoạti độngi đầui t,i cáci văni bảni quyi
phạmi phápi luậti hớngi dẫni thii hànhi Luậti (nhi Nghịi định,i Quyếti định,i Thôngi t,i
Chỉi thị)i vài Luậti quốci tếi ápi dụngi đốii vớii quani hệi đầui ti nhi cáci Hiệpi địnhi đai
ph-ơngi (Côngi ớci MIGA,i Hiệpi địnhi khungi vềi đầui ti ASEAN)i vài Hiệpi địnhi songi
ph-ơngi vềi khuyếni khíchi vài bảoi hội đầui t.i Nộii dungi cáci quyi địnhi củai hệi thốngi phápi
luậti kểi trêni phảii đảmi bảoi haii vấni đềi quani trọng,i đói lài cáci quyi địnhi vềi ui đãii
khuyếni khíchi đầui ti (nhi ui đãii vềi miễni thuế,i giảmi thuế,i quyềni hoạti độngi kinhi
doanhi )i vài cáci quyi địnhi vềi đảmi bảoi đầui ti (bảoi đảmi tàii sản,i lợii íchi hợpi phápi củai
cáci nhài đầui t,i bảoi đảmi nhữngi thiệti hạii doi cói sựi thayi đổii vềi luật ).i Ngoàii ra,i hệi
thốngi phápi luậti (quốci giai vài quốci tế)i vềi đầui ti nớci ngoàii phảii đảmi bảoi tínhi
đồngi bộ,i tínhi minhi bạch,i tứci lài khôngi đợci mâui thuẫn,i chồngi chéoi vài đặci biệti lài
phảii mangi tínhi ổni định,i nháti quán.i thựci tếi choi thấyi đểi đápi ứngi yêui cầui nàyi
khôngi hoàni toàni đơni giảni đốii vớii cáci nớci đangi pháti triển.i ởi nớci tai mặci dùi hệi
thốngi phápi luậti vềi đầui ti nớci ngoàii lhái đầyi đủi vớii nhiềui quyi địnhi ui đãi,i bảoi đảmi
đầui ti nhngi cáci văni bảni hớngi dẫni thii hànhi luậti lạii vôi cùngi rắci rối,i thậmi chíi còni
mâui thuẫni vớii nhau.i Đángi ngạii hơni lài việci ápi dụngi luậti củai cáci cơi quani thii
hànhi phápi luậti vớii nhữngi thủi tụci hànhi chínhi rờmi rà,i kémi hiệui quải vài tháii đội
nhũngi nhiễui củai cáni bội thii hành.i Điềui nàyi đôii khii dẫni đếni táci hạii khôngi nhỏi
đốii vớii môii trờngi đầui t,i làmi nảni lòngi cáci nhài đầui t.i Doi vậyi đểi cảii thiệni môii ờngi phápi lýi vềi đầui t,i ngoàii việci sửai đổii vài bổi sungi thờngi xuyêni cáci quyi địnhi
tr-củai phápi luậti còni phảii đàoi tạo,i bồii dỡngi cáni bội thii hànhi phápi luậti đểi hạni chếi
nhữngi yếui kémi vềi nghiệpi vụi vài nângi caoi nhậni thứci củai họ
Ngoàii cáci yếui tối kểi trêni củai môii tờngi đầui ti còni phảii kểi đếni mộti sối yếui
tối kháci nhi văni hoá,i dui lịch i Cói tínhi chấti bổi trợi choi môii trờngi đầui ti hấpi vớii cáci
nhài đầui t.i Thựci tếi choi thấyi ởi cáci quốci giai giầui truyềni thốngi văni hoá,i tháii đội
hiểui biết,i cởii mởi củai ngờii dâni vài lài đấti nớci cói nhiềui danhi lami thắngi cảnhi thìi sối
dựi áni đầui ti tăngi lêni nhiềui hơni soi vớii cáci quốci giai chỉi cói bai yếui tối cơi bảni kểi
trên.i ởi Việti Nami mặci dùi chúngi tai cói lợii thếi vềi văni hoá,i dui lịchi nhngi thựci tếi
ch-ai khaii tháci hếti thếi mạnhi này,i ngoàii rai chai kểi đếni cói nhữngi lúci tháii đội đốii vớii
cáci nhài đầui ti nớci ngoàii còni thiếui thiệni chí,i chai đánhi giái đúngi vềi vaii tròi củai
đầui ti nớci ngoàii đốii vớii đấti nớci mình
tiếpi tụci cảii thiệni cáci yếui tối cấui thànhi môii trờngi đầui ti nhi đãi phâni tíchi ởi trên,i
đồngi thờii phảii đặci biệti chúi ýi cảii thiệni môii trờngi phápi lý,i môii trờngi kinhi
Trang 15doanh,i tiếni tớii ápi dụngi mộti mặti bằngi phápi lýi vài điềui kiệni kinhi doanhi choi tấti cải
cáci nhài đầui ti nớci ngoàii 0vài đầui ti trongi nca.i Thêmi vàoi đói cầni chúi trọngi cảii
cáchi thủi tụci hànhi chính,i đàoi tạoi độii ngũi cáni bội vài quani tâmi đúngi mứci đếni
hoạti độngi xúci tiếni đầui ti đểi choi mọii ngờii quani tâmi đếni đầui ti nớci ngoàii ởi Việti
Nami cói đợci áni tớngi tốti đẹpi vềi môii trờngi đầui ti ởi Việti Nam
Vàii néti vềi vềi thựci trạngi đầui ti trựci tiếp
tạii Việti Nam
Bai nămi đầui từi nămi 1988i đếni nămi 1990,i đợci coii lài giaii đoạni khởii động.i
Lúci đó,i chúngi tai nhi lài nhữngi ngờii mớii vàoi nghềi vừai khôngi cói kinhi nghiệmi vừai
rấti mạnhi dạni trongi cáci quyếti định;i còni ngờii nớci ngoàii vừai đếni nớci tai nhi lài mộti
miềni đấti mới,i vừai xai lạ,i vừai hấpi dẫn,i họi thậni trọngi khôngi dámi mạoi hiểm,i mớii
làmi thửi đểi thămi dòi cơi hộii nêni sối dựi áni trongi thờii kỳi nàyi khôngi nhiều,i mứci
Trang 16tăngi trởngi vốni chậm.i Sối dựi áni nămi 1988i lài 37,i 1989i lài 70,i 1990i lài 111,i tơngi
ứngi vớii thờii giani đó,i sối vốni dăngi kýi (i tínhi theoi triệui USDi )i lài :i 366,i 539,i 596
Từi 1991i đếni hếti thángi 7/2000i tìnhi hìnhi thui húti vốni đầui ti trongi khui vựci
2 Vốn i của i doanh i nghiệp i Việt i Nam i 52 81 270 437 489 363 434 143 70
i Nguồn i : i Vụ i đầu i t i - i Bộ i Thơng i mại
95i (9-8-2000)
Sơni khoảngi 1,7i tỷi
(b).i i Vốni còni hiệui lựci =i vốni cấpi mớii +tăngi vốni -vốni hếti hạni -i vốni giảii thểi
Đầui ti nớci ngoàii tăngi nhanhi băti đầui từi nămi 1991i (lài 1.274i triệui USD)i
Nămi 1996i vốni đăngi kýi lài 8640i triệui USDi tăngi hơni 1995i nhngi trêni thựci tếi cói 3i
dựi áni đầui ti vàoi lĩnhi vựci pháti triểni đôi thịi ởi Hài Nộii vài thànhi phối Hồi Chíi Minhi
vớii vốni đăngi kýi trêni 3i tỷi USDi khôngi thểi thựci hiệni đợc,i doi vậyi thựci tếi vốni đăngi
kýi nămi 1996i vẫni thấpi hơni 1995
Nămi 1997,i doi nhữngi biếni độngi tiềni tệi vài thịi trờngi vốni trêni thếi giới,i đặci
biệti doi cuộci khủngi khoảngi tàii chínhi tiềni tệi củai cáci nớci Châui á,i sối dựi áni đầui ti
vốni đăngi kýi cấpi nămi mớii năm1998i giảmi 16%,i nămi 1999i giảmi 58%.i Trongi 7i
thángi nămi 2000i mặci dùi cói sựi tăngi lêni 6%i vềi sối dựi áni nhngi lạii giảmi 43%i vềi
vốni soi vớii cùngi kỳi nămi ngoáii (Báoi doanhi nghiệpi -i sối 33i từi 17.8i đếni
23.8.2000)i i i
Trang 17II Tìnhi hìnhi triểni khaii dựi áni đầui t
Hìnhi thứci đầui ti chủi yếui lài bêni liêni doanhi chiếmi 61%i sối dựi áni vài 70%i
tổngi sối vốni đầui ti đăngi ký.i Trongi cáci liêni doanh,i tỷi lệi vốni phápi địnhi doi bêni
Việti Nami gópi thờngi khôngi quái 305%i chủi yếui lài quyềni sửi dụngi đấti vài thiếti bịi
nhài xởngi sẵni có.i Bêni nớci ngoàii gópi vốni bằngi tiềni mặti vài trangi thiếti bịi nhậpi
khẩu,i doi vậyi trongi thờii kỳi xâyi dựngi cơi bảni phụi thuộci rấti nhiềui vàoi tiếni đội gópi
vốni củai bêni nớci ngoàii vài việci bêni nớci ngoàii thui sếpi cáci khoảni vayi đểi thựci hiệni
cáci dựi án.i Trêni thựci tế,i bêni nớci ngoàii gầni nhi điềui hànhi toàni bội quái trìnhi xâyi
dựngi cáci côngi trìnhi dựi án.i Khii thựci hiệni dựi án,i trừi trờngi hợpi mài bêni Việti Nami
chọni đợci nhữngi cáni bội đủi năngi lực,i cói phơngi phápi hợpi táci vài đấui tranhi vớii bêni
nớci ngoài,i thìi họi cói mộti tiếngi nóii nhấti địnhi trongi khii rai quyếti địnhi vềi kinhi
doanh.i Còni trongi nhiềui trơngi hợp,i cáci cáni bội quảni lýi Việti Nami ởi vàoi thếi bịi
động,i hầui hếti cáci quyếti địnhi doi bêni nớci ngoàii đèi xuấti vài thựci hiện.i Tìnhi trạngi
tranhi chấpi trongi cáci liêni doanhi ngàyi càngi giai tăng,i đãi dẫni đếni mộti sối liêni
doanhi giảii thể.i
chiếmi chai đầyi 105i dựi áni vài vốni đầui ti đăngi ký,i đếni nayi đãi chiếmi hơni 30%i sối
dựi áni vài 21%i sối vốni đầui ti đăngi ký.i Nguyêni nhâni chủi yếui lài cói nhiềui nhài đầui ti
nớci ngoàii muốni tựi quảni lý,i tựi quyếti địnhi chiếni lợci kinhi doanh,i cũngi nhi giảii
quyếti vấni đềi pháti sinhi hàngi ngàyi mộti cáchi kịpi thờii mài khôngi phảii bàni vớii cáni
bội Việti Nam,i mài họi choi lài khói hợpi tác.i Mặti khác,i xui hớngi đói cũngi doi chínhi
sáchi củai nhài nớci Việti Nami đốii xửi bìnhi đẳngi giữai cáci doanhi nghiệpi liêni doanhi
vớii cáci doanhi nghiệpi 100%i vốni nớci ngoài
Hìnhi thứci hợpi đồngi hợpi táci kinhi doanhi chủi yếui trongi lĩnhi vựci thămi dòi
khaii tháci dầui khíi vài dịchi vụi viễni thông.i i i
Vềi cơi cấui địai lý,vốni đầui ti nớci ngoàii tậpi trungi nhiềui vàoi cáci địai phơngi
cói điềui kiệni thuậni lợii vài cáci thànhi phối lớni nhi Hồi Chíi Minh,i Hài Nội,i Đồngi Nai,i
Bài Rịai Vũngi Tàu,i Hảii Phòng.i Nguyêni nhâni lài doi cáci kếti cấui hại tầngi ởi cáci địai
phơngi nàyi cói thuậni lợii hơn,i cói môii trờngi kinhi doanhi năngi độngi hơn,i cói quani
hệi truyềni thốngi vớii cáci nhài kinhi doanhi nớci ngoài.i Mặti khác,i Nhài nớci chai cói
chínhi sáchi khuyếni khíchi thoải đáng,i đặci biệti vềi thuế,i điềui kiệni giái thuêi đấti đểi
thui húti cáci nhài đầui ti nớci ngoàii vàoi cáci vùngi sâui vùngi xai nhi miềni Trung,i Tâyi
Nguyên
Cơi cấui đầui ti theoi ngànhi đãi cói sựi chuyểni dịchi lớn,i ngàyi càngi phùi hợpi
địnhi hớngi cơi cấui ngànhi theoi hớngi côngi nghiệpi hoái i i hiệni đạii hoá.i Nếui i tínhi
Trang 18theoi vốni đăngi kýi theoi ngànhi thìi ngànhi côngi nghiệpi chiếmi 13,9%i i tổngi sối vốni
đầui ti nămi 1992,i đếni năm1997i chiếmi 47,4%,i ngànhi xâyi dựngi chiếmi 0,2%i nămi
1992i vài nămi 1997i chiếmi 26,7%.i Sựi chuyểni biếni cơi cấui ngànhi theoi hớngi tịchi
cựci mộti phầni nhời đóngi gópi củai đầui ti nớci ngoài.i Trongi nhữngi nămi đầui khii
Luậti ĐTNNi rai đời,i vốni đầui ti phầni lớni tạpi trungi vàoi cáci ngànhi dầui khí,i dui lịch,i
kháchi sạni thìi đếni năm1995i cói khoảngi 64,6%i vốni đầui ti vàoi cáci ngànhi sảni xuấti
vậti chất,i hơni 60%i dựi áni thuộci loạii chiềui sâui nhằmi khaii tháci vài nângi caoi hiệui
quải năngi lựci hiệni có.i Sối vốni đầui ti vàoi cáci khui chếi xuất,i khui côngi nghiệpi
chiếmi 14,2%i tổngi sối vốni đầui ti tuyi nhiêni chai cói nhiềui dựi áni nuôii trồngi vài chếi
biếni nôngi sản,i cơi khíi chếi tạo.i
Vềi đốii táci nớci ngoài,i phầni lớni vốni đầui ti từi cáci nớci Châui ái chiếmi tớii gầni
70%,i trongi đói ASEANi gầni 25%,i trongi khii đói vốni ĐTNNi từi cáci nớci Tây,i Bắci
Âu,i Bắci Mỹi còni thấp,i cáci nớci G7i (trừi Nhậti Bản)i mớii khoảngi 12%
Đạii bội phậni cáci doanhi nghiệpi nớci ngoàii đầui ti vàoi tai thuộci loạii doanhi
nghiệpi vừai vài nhỏ.i Cáci doanhi nghiệpi nàyi đãi chịui sựi ảnhi hởngi củai cuộci khủngi
hoảngi tàii chínhi tiềni tệi i trongi khui vực,i nhiềui nhài đầui ti trongi sối đói khôngi thui sếpi
đợci cáci khoảni vayi hoặci thậmi chíi lâmi vàoi tìnhi trạngi phái sảni nêni đãi đìnhi hoãn,i
thậmi chíi chấmi dứti hoạti độngi đầui ti ởi Việti Nam.i
Cáci côngi tyi đai quốci giai i củai mộti sối nớci đãi thami giai đầui ti ởi nớci ta.i Trongi
lĩnhi vựci thămi dòi khaii tháci dầui khíi đãi thui húti đợci nhiềui tậpi đoàni dầui khíi nổii
tiếngi củai thếi giớii nhi Shell,i Total,i BP,i BHP,i Mobili oil,i Mitsubishi,i
Petronax Trongi lĩnhi vựci viễni thôngi lài cáci tậpi đoàni Telstra,i Siemen,i
Aleated Nhiềui tậpi đoàni lớni củai Nhậti Bản,i Hàni Quốci nhi Mitsui,i Mitsubishi,i
Daewoo,i Samsung,i LG đãi đầui ti i vàoi rấti nhiềui dựi áni côngi nghiệp,i vậti liệui xâyi
dựng.i Nhiềui ngâni hàngi lớni củai thếi giớii đãi mởi chii nhánh,i lậpi liêni doanh,i mởi
văni phòngi đạii diệni tạii Việti Nami nhi Cityi bank,i Banki ofi American,i BNP i Cáci
côngi tyi đai quốci giai mỗii khii quyếti địmhi đầui ti vàoi nớci nào,i kểi cải Việti Nami lài đãi
đợci lựai chọni trongi chiếni lợci dàii hạni ccủai họ.i Doi vậyi khii gặpi khói khăn,i cáci
côngi tyi nàyi cói thểi điềui chỉnhi chiếni lợci đầui t,i nhi làmi giảmi tiếni đội thựci hiệni dựi
án,i chai triểni khaii cáci dựi áni mới i nhngi vẫni duyi trìi sựi cói mặti củai họi tạii địai bàni
đãi đợci lựai chọn.i i Nếui thui húti đợci càngi nhiềui côngi tyi đai quốci giai đầui ti vàoi nớci
tai thìi tìnhi trạngi giảmi súti vốni đầui ti sẽi diễni rai chậmi hơni hiệni nay,i khii hoạti độngi
ĐTNNi chủi yếui dựai vàoi cáci côngi tyi vừai vài nhỏ.i Trêni thếi giớii cói khoảngi 500i
tậpi đoàni lớn,i nhngi hiệni mớii cói khôngi đầyi 10%i sối dựi áni đói đầui ti tạii Việti Nami
trongi khii đói hơni 200i tậpi đoàni đầui ti vàoi Trungi Quốc
Đốii vớii cáci nhài đầui ti trongi nớc,i vềi luậti pháp,i Nhài nớci choi phépi doanhi i
nghiệpi thuộci mọii thànhi phầni kinhi tếi đợci thami giai hoạti độngi đầui ti vớii cáci
doanhi nghiệpi nớci ngoài,i nhngi doi mộti sối chínhi sách,i đặci biệti lài vềi đấti đai,i vềi
thủi tụci đầui ti vài cải nhữngi quyi địnhi khôngi thànhi văn,i cũngi nhi năngi lựci tàii chínhi
Trang 19cói hạni nêni bêni liêni doanhi hầui hếti lài cáci doanhi nghiệpi Nhài nớci (chiếmi 98%i
tổngi sối vốni đầui ti vài 92%i tổngi sối dựi áni liêni doanhi ),i sối doanhi nghiệpi ngoàii
quốci doanhi chiếmi tỷi lệi khôngi đángi kể.i i i i i i
Theoi sối liệui thốngi kêi củai Vụi Đầui Ti -i Bội Thơngi mại,i kếti quải xuấti nhậpi
khẩui củai cáci doanhi nghiệpi FDIi đợci chiai rai cáci nămi nhi saui (i khôngi tínhi dầui
khíi ):i
Sối liệui nêui trongi bảngi 2,i choi thấyi :
- Về i i nhập i khẩu i :i kimi ngạchi i nhậpi khẩui tăngi mạnhi quai cáci nămi lài doi tiếni
đội triểni khaii xâyi dựng,i sảni xuấti củai cáci doanhi nghiệpi đợci thựci hiệni theoi lịchi
trìnhi đãi đợci xéti duyệt.i Hàngi hoái i nhậpi khẩui chủi yếui lài máyi móc,i thiếti bịi phụci
vụi choi xâyi dựngi cơi bản,i hìnhi thànhi doanhi nghiệpi vài vậti t,i nguyêni liệui choi sảni
xuất.i Tuyi nhiên,i việci i nhậpi khẩui tăngi cũngi chai phảni ánhi hếti tốci đội đầui t.i Thựci
tếi choi tai thấy,i mặci dùi kimi ngạchi i nhậpi khẩui cói tăngi nhngi trịi giái thiếti bịi máyi
ngoàii vàoi Việti Nami giảm
- Về i xuất i khẩu i :i kếti quải xuấti khẩui đợci phảni ánhi bằngi sựi tăngi trởngi kimi
ngạchi xuấti khẩui củai cáci doanhi nghiệpi FDIi tăngi mạnhi quai cáci nămi chứngi tỏi
cáci doanhi nghiệpi FDIi đãi đóngi gópi đángi kểi trongi kimi ngạchi xuấti khẩui cải nớc,i
làmi thayi đổii cơi cấui hàngi xuấti khẩu,i tăngi dầni tỷi lệi xuấti khẩui hàngi côngi nghiệp,i
hàngi cói kỹi thuậti caoi trongi cơi cấui hàngi xuấti nhậpi khẩui củai Việti Nam.i Đii sâui
vàoi phâni tíchi kếti luậni đói chúngi tai thấyi :
Trang 20 Tỷ i trọng i xuất i khẩu i của i các i doanh i nghiệp i FDI i
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i Nguồn i : i Vụ i đầu i t i - i Bộ i Thơng i mại
Quai Bảngi 3i choi thấyi xuấti khẩui củai cáci doanhi nghiệpi FDIi tăngi ổni địnhi
quai cáci nămi vài chiếmi tỷi trọngi đángi kểi trongi kimi ngạchi xuấti khẩui củai toàni bội
nềni kinhi tếi (i trêni 20%i )
Cơ i cấu i đầu i t i và i cơ i cấu i xuất i khẩu i : i theoi sối liệui củai Bội Kếi hoạchi vài Đầui
t,i tổngi kếti tìnhi hìnhi đầui ti trongi nhữngi nămi quai (từi 1998i đếni 3/2000)i cơi cấui
đầui ti vài xuấti khẩui trongi từngi lĩnhi vựci nhi saui :
Trang 21i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i Nguồn i : i Vụ i đầu i t i - i Bộ i Thơng i mại
Căni cứi vàoi sối liệui trêni Bảngi 4,i tai thấyi cơi cấui đầui ti vàoi lĩnhi vựci côngi
nghiệpi chiếmi tỷi trọngi đángi kểi (i 32%i trongi tổngi sối vốni đầui ti ).i Doanhi thu,i
doanhi sối củai cáci doanhi nghiệpi thuợci lĩnhi vựci cũngi chiếmi phầni lớn.i Tuyi nhiêni
cũngi cói nhữngi lĩnhi vựci chiếmi giái trịi lớni nhi :i dui lịch,i kháchi sạni lạii khôngi cói
khải năngi xuấti khẩui vài đạti doanhi thui khôngi cao
vàoi cơi cấui đầui t.i Doi vậy,i tỷi lệi đầui ti vàoi lĩnhi vựci côngi nghiệpi càngi caoi thìi tỷi lệi
xuấti khẩui hàngi côngi nghiệpi càngi lớni (i chiếmi khoảngi 44,6%i )i điềui nàyi càngi
khẳngi địnhi chủi tơngi thui húti vốni đầui ti nớci ngoàii vàoi lĩnhi vựci sảni xuấti côngi
nghiệpi củai Đảngi vài Nhài nớci tai lài mộti chủi trơngi đúngi đắn,i gópi phầni chuyểni
dịchi cơi cấui kinhi tếi theoi hớngi côngi nghiệpi hoá,i hiệni đạii hoá
nghiệpi cói vốni đầui ti nớci ngoàii phầni lớni doi cáci nhài đầui ti nớci ngoàii uyếti định.i
Trongi sối cáci nớci cói quani hệi hợpi táci đầui ti vớii Việti Nami thìi cáci nớci châui ái đầui
ti lớni nhất,i nhi :i Nhậti Bản,i Hàni Quốc,i Đàii Loan,i Singapore.i Vài cũngi chínhi cáci
Theoi sối liệui thốngi kêi củai Tổngi cụci Hảii quan,i nămi 1988,i chỉi riêngi thịi trờngi
Nhậti Bảmi vài cáci nớci ASEAN,i trịi giái kimi ngạchi xuấti khẩui củai cáci doanhi
nghiệpi FDIi đạti 886,9i triệui USDi chiếmi 44,7%.i Cáci nớc,i cáci khui vựci còni lạii nhi
EUi đạti 456i triệui USDi chiếmi 30%i i Hoai Kỳi đạti 107,4i triệui USDi chiếmi 5,4%;i
Ngai đạti 4i triệui USD,i cáci nớci kháci đạti 28,4i triệui USDi chiếmi 26%
- Tỷi trọngi xuấti khẩui chungi củai cải nớci thờii kỳi 1991-1998i choi thấyi Nhậti
Bảni vài ASEANi đóngi vaii tròi quani trọng.i Tuyi nhiên,i Nhậti Bảni chỉi giữi vaii tròi
trongi cáci nămi 1991-1995i (chiếmi bìnhi quâni trêni 30%i tổngi kimi ngạchi xuấti
khẩui củai cáci doanhi nghiệpi FDI).i Saui đói giảmi dần,i nămi 1998i chỉi còni chiếmi
15,8%i kimi ngạchi xuấti khẩui nhngi cáci nớci ASEANi khôngi cói sựi thayi đổii lớni
trongi suốti thờii kỳi 1991-1998i (chiếmi tỷi trọngi bìnhi quâni lài 21,5%i kimi ngạchi
xuấti khẩui )
- Tỷi trọngi xuấti khẩui vàoi EUi tăngi khái đềui trongi cáci nămi qua.i Nămi 1991,i
EUi mớii chỉi chiếmi 5,7%i kimi ngạchi xuấti khẩui củai ta,i nhngi tớii nămi 1998i đãi
chiếmi 22,5%.i Riêngi trongi khốii FDI,i tỷi lệi xuấti khẩui vàoi EUi cũngi 30%i kimi
Trang 22B¶ngi 5:i XuÊti khÈui cñai c¸ci doanhi nghiÖpi FDIi vµoi thÞi trêngi ASEANi n¨mi
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i Nguån i : i Vô i ®Çu i t i - i Bé i Th¬ng i m¹i
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i Nguån i : i Vô i ®Çu i t i - i Bé i Th¬ng i m¹i
Trang 23Nhi vậy,i xuấti khẩui củai cáci doanhi nghiệpi FDIi sangi Nhậti Bảni cáci nớci
ASEANi kimi ngạchi tuyi cói tăngi 10%i soi vớii nămi 1997i (i 975i soi vớii 886i triệui
USDi )i vài chiếmi phầni lớni kimi ngạchi củai khốii (37,6%i )i nhngi thịi phầni lạii giảmi (i
từi 44,7%i xuốngi 37,6%i ).i Xuấti khẩui sangi thịi trờngi Nhậti Bảni vẫni khôngi thayi
đổii vềi thịi phần.i Kimi ngạchi xuấti khẩui sangi EUi tăngi caoi gầni 50%.i Xuấti khẩui
sangi thịi trờngi Ngai vài Mỹi cói tăngi hơni nămi trớci nhngi chậm
Hoai Kỳi - 850 - - 96.465 8.078 178 22.321 127.892
Nga - - - 433 202 516 - 5.961 7.112
Cộng 4.86 4 13.257 - 433 118.663 106.002 13.721 306.346 563.286
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i Nguồn i : i Vụ i đầu i t i - i Bộ i Thơng i mại
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i Nguồn i : i Vụ i đầu i t i - i Bộ i Thơng i mại