Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii FDIi lài mộti loạii hìnhi hoạti độngi kinhi tếi quốci tếi ra,i đờii vài pháti triểni cói tínhi tấti yếu,i lâui dàii cùngi vớii xui thếi toàni cầui vềi kin
Trang 1Lờii mởi đầu
Xui thếi khui vựci hoái vài toàni cầui hoái đangi diễni rai vớii tốci đội nhanhi chóngi
vài sâui sắc.Việti Nami vớii chínhi sáchi đai phơngi hoá,i đai dạngi hoái quani hệi quốci
tếi đãi từngi bớci hộii nhậpi vàoi nềni kinhi tếi -i thơngi mạii vài toàni cầui :i lài thànhi viêni
củai ASEAN,i APEC,i ASEM,i đãi kýi hiệpi địnhi thơngi mạii Việt-Mỹi vài đangi xini
giai nhậpi tổi chứci Thơngi mạii thếi giớii (WTO)i i Cáci nớci đánhi giái caoi vaii tròi vài
vịi tríi củai Việti Nami ởi khui vựci vài thếi giớii ,i đồngi thờii đánhi giái caoi tiềmi năngi
pháti triểni củai Việti Nam
Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii (FDI)i lài mộti loạii hìnhi hoạti độngi kinhi tếi quốci tếi
ra,i đờii vài pháti triểni cói tínhi tấti yếu,i lâui dàii cùngi vớii xui thếi toàni cầui vềi kinhi tế.i
FDIi cói vaii tròi vịi tríi quani trọng,i tíchi cựci đốii vớii cải nớci tiếpi nhậni FDIi lẫni nớci
đii đầui t.i Côngi nghiệpi hoá-hiệni đạii hoái lài nhiệmi vụi củai Đảngi vài Nhài nớci tai
trongi suốti thờii kỳi quái đội tiếni lêni CNXHi .i Trongi suốti quái trìnhi này,i chúngi tai
cầni nhiềui vốn,i côngi nghệi vài kinhi nghiệmi quảni lý.i Nêni việci thui húti vốni củai
cáci nhài đầui ti nớci ngoàii ,i nhấti lài cáci nớci trongi cùngi khui vựci cói nhiềui điểmi
t-ơngi đồngi vềi kinhi tế,i văni hoá,i xãi hộii i lài rấti quani trọng.i Mộti trongi nhữngi nhài
đầui ti nớci ngoàii cói sối vốni đầui ti lớni vàoi Việti Nami phảii kểi đếni Singapo.i Đầui ti
trựci tiếpi nớci ngoàii củai Singapoi gópi phầni làmi tăngi thêmi vốni đểi đầui ti pháti
triểni sảni xuất,i cungi cấpi choi nềni kinhi tếi nớci tai nhữngi máyi móci kỹi thuậti vài
quyi trìnhi côngi nghệi tiêni tiến,i sảni xuấti rai nhiềui mặti hàngi cói chấti lợngi cao,i tạoi
thêmi nhiềui côngi ăni việci làmi choi ngờii laoi động,i gópi phầni làmi tăngi kimi ngạchi
XKi củai đấti nớc,i tăngi nguồni thui ngoạii tệ,i gópi phầni ổni địnhi nềni tàii chínhi tiềni
tệi quốci gia,i thúci đẩyi nềni kinhi tếi pháti triểni .i
Vớii luậti đầui ti nớci ngoàii tạii Việti Nami đợci bani hànhi từi nămi 1987,i đợci sửai
đổii bổi sungi quai cáci nămi 1990,i 1992,i 1996i vài đầui nămi 2000i vừai quai đếni nayi
luậti đầui ti nớci ngoàii đãi thôngi thoángi hơn,i tạoi nhiềui điềui kiệni thuậni lợii hơni
choi cáci nhài đầui ti nớci ngoàii hoạti độngi sảni xuấti kinhi doanh
Saui gầni 13i nămi thựci hiệni Luậti đầui ti nớci ngoàii tạii Việti Nam,i đếni nayi
điềui đợci khẳngi địnhi chắci chắni :i chủi trơngi thui húti vốni đầui ti trựci tiếpi nớci
ngoàii lài đúngi đắni vài cầni thiếti củai Đảngi vài Nhài nớci ta,i gópi phầni quani trọngi
đ-ai nềni kinhi tếi nớci tai pháti triểni vài hộii nhậpi vàoi nềni kinhi tếi toàni cầui vài khui vực
i i i i i i i Nhậni thấyi tínhi cấpi thiếti vài quani trọngi củai đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài,i đặci
biệti lài cáci nguồni vốni từi cáci nớci trongi cùngi khui vựci nêni đềi tàii “ĐầuĐầui ti trựci
Trang 2tiếpi nớci ngoàii củai Singapoi vàoi Việti Nami -i thựci trạngi vài giảii pháp”i đãi
đ-ợci chọni làmi nộii dungi luậni văni tốti nghiệp.i Luậni văni đợci viếti thànhi 3i chơng:
Chơngi I:i i Lýi luậni chungi vềi hoạti độngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài
Ch-ơngi II:i Thựci trạngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii củai Singapoi tạii Việti Nam,i giaii
đoạni 1988-2000
i i i i i i i i i i ChơngIII:i Triểni vọngi quani hệi hợpi táci vài mộti sối giảii phápi đẩyi mạnhi thui
húti vốni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii củai Singapoi vàoi Việti Nam
i i Trongi quái trìnhi làmi chuyêni đềi thựci tậpi tốti nghiệp,i emi xini trâni trọngi
cảmi ơni Thsi Đỗi thịi Hơng,i cùngi cáci cô,i chúi vài đặci biệti lài giáoi si Hàni Mạnhi
Tiếni -i Giámi đốci Côngi tyi TNHHi CONCETTIi đãi tậni tìnhi hớngi dẫni vài giúpi
đỡi emi hoàni thànhi luậni văni tốti nghiệpi này
Nhngi doi khuôni khổi cói hạni vài trìnhi đội còni nhiềui hạni chế,i chuyêni đềi nàyi
chắci chắni khôngi tránhi khỏii nhữngi thiếui sóti nhấti định,i rấti mongi đợci sựi đóngi
gópi ýi kiếni củai tấti cải cáci thầyi côi vài cáci bạn
Đầui ti theoi nghĩai chungi nhấti lài việci bỏi rai hayi hyi sinhi mộti nguồni lựci ởi
hiệni tạii nhằmi thui đợci nhữngi kếti quải cói lợii choi ngờii đầui ti trongi tơngi lai.Hoạti độngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii đãi xuấti hiệni từi thờii kỳi tiềni ti bảni vài
đãi cói nhiềui lýi thuyếti đềi cậpi vềi nó.i Tuyi khôngi cói nhiềui tranhi cãii nhngi đếni nayi
vẫni chai cói mộti kháii niệmi hoàni chỉnhi vềi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii đợci thừai
Trang 3i vốni đầui ti .
i -i Thờngi doi cáci cái nhâni hayi cáci côngi tyi đặci biệti lài cáci côngi tyi xuyêni
quốci giai tiếni hànhi thôngi quai việci thànhi lậpi mớii mởi rộngi cáci cơi sởi sảni xuấti
hiệni cói nhằmi mởi rộngi thịi trờng
i -i Thờngi gắni liềni vớii hoạti độngi chuyểni giaoi côngi nghệ
i Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii lài hoạti độngi đầui ti doi cáci cái nhâni hayi tổi chứci
kinhi tếi thựci hiệni nhằmi i mởi rộngi hoạti độngi sảni xuấti kinhi doanhi vài thịi trờngi ởi
mộti nớci kháci thôngi quai việci dii chuyểni vốn,i hayi bấti kỳi hìnhi thứci giái trịi nàoi
nhi máyi móci thiếti bị,i côngi nghệi vài thiếti lậpi quyềni sởi hữui vềi vốni đầui ti củai
mìnhi tạii nớci đói
i Mộti hìnhi thứci đầui ti nớci ngoàii kháci tồni tạii songi songi vớii đầui ti trựci tiếpi
lài đầui ti giáni tiếp.i Đâyi lài hoạti độngi đầui ti thờngi doi Chínhi phủi cáci nớci hayi cáci
tổi chứci tàii chínhi quốci tế,i tổi chứci phii Chínhi phủi (NGOs)choi mộti nớci kháci ờngi lài cáci nớci đangi pháti triểni )i vayi vốn.i Theoi hìnhi thứci nàyi bêni nhậni vốni trởi
(th-thànhi coni nợ,i họi cói toàni quyềni quyếti địnhi việci sửi dụngi vốni nhi thếi nàoi đểi đạti
hiệui quải caoi nhất,i còni bêni choi vayi khôngi chịui rủii roi vài hiệui quải củai vốni vayi
mài chỉi huởngi lãii suấti theoi tỷi lệi choi i trớci củai sối vốni mài họi choi vay.i Đầui ti giáni
tiếpi baoi gồmi cáci khoảni việni trợi chínhi thứci (ODA),i tíni dụngi quốci tế,i tráii
phiếu,i i cổi phần i Loạii hìnhi đầui ti nàyi thờngi đii kèmi i vớii cáci điềui kiệni vềi kinhi
tếi hayi chínhi trịi bấti lợii choi nớci nhậni vốn.i Doi vậy,i loạii hìnhi đầui ti nàyi chiếmi tỷi
trọngi khôngi lớni lắmi trongi vốni đầui ti quốci tế,i nói thờngi chỉi dànhi choi cáci nớci
đangi pháti triểni đangi cói nhui cầui cấpi thiếti vềi vốn
Kháci vớii cáci hìnhi thứci đầui ti giáni tiếp,i cáci hìnhi thứci đầui ti trựci tiếpi phổi
biếni hơni vài cói xui hớngi ngàyi càngi tăng.i Sởi dĩi nhi vậyi lài doi hìnhi thứci đầui ti trựci
tiếpi cói mội sối lợii thếi hơni hẳn.i Đốii vớii cáci nớci đangi pháti triển,i nhui cầui vềi vốni
choi pháti triểni kinhi tếi rấti lớni trongi lúci đói kinhi nghiệmi quảni lýi củai họi còni yếui
kémi nêni hiệui quải vốni đầui ti thấp.i Bởii vậy,i choi cáci nớci nàyi vayi vốni sẽi cói nhiềui
rủii ro,i khải năngi thui hồii vốni thấp.i Trongi hoàni cảnhi đó,i đầui ti trựci tiếpi sẽi lài giảii
phápi tốti nhấti vìi vốni đợci mangi sangi nớci họi cùngi vớii côngi nghệi tiêni tiến,i kinhi
nghiệmi sảni xuấti nhiều,i doi đói làmi tăngi hiệui quải vốni đầui t.i Nớci nhậni vốni bêni
cạnhi đói còni tiếpi nhậni đợci cải phơngi thứci sảni xuấti mớii hoài nhậpi vàoi thịi trờngi
quốci tế.i Mộti lợii thếi nữai lài đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii khôngi đai nhữngi nớci nhậni
Trang 4vốni đếni gánhi nặngi nợi nần,i khôngi bịi cáci ràngi buộci vềi kinhi tếi vài chínhi trịi bấti
lợii choi đấti nớc.Tuyi nhiên,i hạni chếi củai nguồni vốni đầui ti trựci tiếpi lài nếui cáci
n-ớci nhậni vốni khôngi cói địnhi hớngi rõi ràng,i khôngi quảni lýi tốti thìi sẽi dẫni đếni sựi
pháti triểni kinhi tếi khôngi câni đốii tạoi rai mộti cơi cấui đầui t,i cũngi nhi cơi cấui kinhi tếi
khôngi phùi hợp
i i i i i i 2.i Nguồni gốci vài bảni chấti củai FDI.
Theoi địnhi nghĩai vềi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii ởi trêni tai thấyi đặci điểmi cơi
bảni nhấti củai nói lài việci ngờii nớci ngoàii đai vốni vàoi mộti nớci kháci đểi mởi rộngi cơi
sởi sảni xuấti kinhi doanhi mởi rộngi thịi trờng.i Việci sảni xuấti hàngi hoái tạii nớci
mìnhi rồii xuấti sangi nớci kháci nhi vậyi làmi choi chii phíi vậni chuyểni tăngi lên.i Thayi
vàoi đó,i chủi đầui ti đai vốni sangi nớci kháci đểi sảni xuấti vài báni ngayi tạii thịi trờngi
n-ớci sởi tạii thìi họi khôngi nhữngi giảmi đợci chii phíi vậni chuyểni mài còni tránhi đợci
thuếi nhậpi khẩui hàngi hoái vốni doi cáci nớci đặti rai đểi bảoi vệi nềni kinhi tếi củai họ.i
Điềui nàyi lýi giảii tạii saoi lạii cói dòngi vốni đầui ti cùngi chảyi vàoi vài chảyi rai tạii cùngi
mộti nớc,i tạii saoi đầui ti vốni mài khôngi nhậpi khẩui hàngi hoá
Theoi họci thuyếti củai D.Ricardo,i mỗii nớci cói lợii thếi riêngi vềi cáci yếui tối
sảni xuấti mài ôngi gọii đói lài lợii thếi soi sánh,i ởi cáci nớci pháti triểni i đói lài lợii thếi vềi
vốn,i côngi nghệ,i kinhi nghiệmi sảni xuấti còni ởi cáci nớci đangi pháti triểni đói lài laoi
độngi rẻ,i tàii nguyêni tạii chỗi phongi phú,i thịi trờngi sơi khai.i Doi vậy,i khii chii phíi
sảni xuấti ởi mộti nớci (thờngi lài nớci pháti triển)i caoi họi tìmi cáchi đai vốni sangi nớci
kháci đểi tậni dụngi hếti lợii thếi soi sánhi củai mỗii nớci bằngi cáchi đói họi đãi nângi caoi
đợci tỷi lệi lợii nhuậni biên/chii phíi biên
Mọii nhài kinhi doanhi đềui cói xui hớngi đai dạngi hoái danhi mụci đầui t.i Thiếti
lậpi nhiềui cơi sởi sảni xuấti kinhi doanhi ởi cáci nớci khác,i tứci lài họi đãi thựci hiệni mụci
tiêui củai mìnhi mộti cáchi hợpi lý.i Sựi thayi đổii thờngi xuyêni củai tỷi giái hốii đoáii
cũngi lài nhâni tối khiếni choi việci dii chuyểni ti bảni trêni phạmi vii quốci tếi diễni rai
mạnhi hơn.i Chẳngi hạn,i khii đồngi USDi tăngi giái soi vớii đồngi Việti Nami thìi hàngi
hoái nhậpi khẩui củai Mỹi tạii thịi trờngi Việti Nami trởi nêni đắti hơni soi vớii trớc.i
Nh-ngi nếui hàngi hoái đói sảni xuấti tạii Việti Nami sửi dụngi đầui vàoi tạii chỗi thìi nói sẽi
khôngi thayi đổii vềi giái cả,i thậmi chíi khii đói chủi đầui ti còni cói lợii nếui xuấti khẩui
trởi lạii Mỹ.i Tuyi nhiên,i vấni đềi nàyi cói tínhi haii mặti tứci lài khii tỷi giái hốii đoáii biếni
độngi ngợci lạii thìi chủi đầui ti lạii bịi thiệti hại
Trớci nhữngi nămi 1970,i đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii thờngi chỉi diễni rai ởi cáci
nớci pháti triểni vớii nhaui hoặci từi cáci nớci pháti triểni sangi cáci nớci đangi pháti
Trang 5khẩui dầui lửa)i vài cáci nớci côngi nghiệpi mớii (NICs)i thìi mộti lợngi vốni đầui ti lớni
doi cáci nớci nàyi đai sangi nớci pháti triểni vài đangi pháti triểni khác.i Thểi hiệni rõi néti
choi cáci xui hớngi nàyi lài đầui ti từi cáci nớci Đàii Loan,i Hàni Quốc,i Hồngi Kông,i
Singapo sangi khui vựci Tâyi Âui vài cáci nớci đangi pháti triểni ngàyi càngi tăng
Sựi pháti triểni củai thơngi mạii vài thịi trờngi tàii chínhi quốci tếi vài cáci côngi tyi
đai quốci giai đãi tạoi điềui kiệni choi FDIi pháti triểni mạnh.i Cáci côngi tyi đai quốci giai
thờngi lài cáci phơngi tiệni choi việci đii vayi vài choi vayi quốci tếi chiếmi 70%i từi FDIi
quốci tế.i Côngi tyi mẹi thờngi chuyểni giaoi vốni củai mìnhi quai cáci côngi tyi chii
nhánhi ởi nớci ngoài.i Vìi vậy,i khii nóii tớii FDIi ngờii tai cũngi thờngi ámi chỉi cáci dòngi
lui chuyểni vốni quốci tế,i trongi đói mộti côngi tyi ởi mộti nớci tạoi rai hoặci mởi rộngi
chii nhánhi ởi nớci khác.i Vìi vậyi FDIi luôni gắni liềni vớii côngi tyi đai quốci giai ởi đói
việci chuyểni giaoi vốni khôngi đơni thuầni lài sựi chuyểni giaoi nguồni lựci mài còni lài
sựi mởi rộngi thịi trờngi mởi rộngi sựi kiểmi soáti vài quảni lýi
i II.i i Cáci hìnhi thứci chủi yếui củai fdii :
Cũngi nhi nhiềui quốci giai trêni thếi giới,i ởi Việti Nami đầui ti trựci tiếpi nớci
ngoàii baoi gồmi cáci hìnhi thứci chủi yếui saui :i i i i
i i i i i i 1.i Hợpi đồngi hợpi táci kinhi doanhi .
Hợpi đồngi hợpi táci kinhi doanhi lài văni bảni đợci kýi kếti giữai haii bêni hayi
nhiềui bêni đểi cùngi nhaui tiếni hànhi mộti hoặci nhiềui hoạti độngi kinhi doanhi ởi
Việti Nami trêni cơi sởi quii địnhi tráchi nhiệmi vài phâni chiai kếti quải kinhi doanhi choi
mỗii bêni mài khôngi thànhi lậpi mộti phápi nhâni mớii .i
Nhi vậy,i hợpi đồngi hợpi táci kinhi doanhi lài hìnhi thứci liêni kếti kinhi doanhi
giữai chủi đầui ti trongi nớci vớii cáci doanhi nghiệpi nớci ngoàii theoi từngi trờngi hợpi
cụi thể,i trongi đói cáci bêni vẫni giữi nguyêni ti cáchi phápi nhâni riêngi chứi khôngi tạoi
nêni bấti cứi mộti phápi nhâni mớii nào.i ởđâyi cũngi khôngi chỉi gópi vốni vài cáci
ph-ơngi tiệni sảni xuấti mài còni thoải thuậni vềi nghĩai vụi vài quyềni hạni củai mỗii bêni
bằngi hợpi đồngi trongi việci tiếni hànhi mộti côngi việci sảni xuấti kinhi doanhi vài
nhữngi quyềni lợii mài họi đợci hởng.i Hìnhi thứci nàyi rấti đai dạngi vài phùi hợpi vớii
nhữngi dựi áni cói quii môi nhỏi thờii hạni hoạti độngi ngắn
i i i i i i 2.i Doanhi nghiệpi liêni doanh.
Trang 6Doanhi nghiệpi liêni doanhi lài hìnhi thứci đầui ti trongi đói bêni nớci ngoàii vài
Việti Nami cùngi gópi vốni thànhi lậpi liêni doanhi theoi mộti tỷi lệi đãi thỏai thuận.i
Theoi luậti địnhi doanhi nghiệpi liêni doanhi đợci thànhi lậpi tạii Việti Nami trêni cơi sởi
hợpi đồngi liêni doanhi kýi hoặci lài doanhi nghiệpi doi doanhi nghiệpi cói vốni đầui ti
n-ớci ngoàii hợpi táci vớii doanhi nghiệpi Việti Nami hoặci doi doanhi nghiệpi liêni doanhi
hợpi táci vớii nhài đầui ti nớci ngoàii trêni cơi sởi hợpi đồngi liêni doanh.i i
Doanhi nghiệpi liêni doanhi đơci thànhi lậpi theoi hìnhi thứci côngi tyi tráchi
nhiệmi hữui hạni cói ti cáchi phápi nhâni theoi phápi luậti Việti Nam.Thờii gani hoạti
độngi củai cáci doanhi nghiệpi khoảngi từi 30-50i năm.i Doanhi nghiệpi hoàni toàni tựi
chủi vềi tàii chínhi vìi vốni phápi địnhi doi mỗii bêni liêni doanhi gópi (mứci gópi củai bêni
Việti Nami íti nhấti lài 30%).i Trongi quái trìnhi liêni doanh,i doanhi nghiệpi khôngi
đ-ợci giảmi vốni nếui muốni tăngi vốni phảii làmi biêni bảni giảii trìnhi lêni Bội Kếi Hoạchi
vài Đầui Ti đểi xemi xéti vài giảii quuyết
Thôngi thờng,i khii thànhi lậpi liêni doanhi phíai Việti nami cói lợngi vốni rấti
nhỏ,i vìi vậyi sẽi dẫni đếni tỷi lệi phầni quyềni lợii rấti ít.i Doi đó,i vốni phápi địnhi củai
doanhi nghiệpi liêni doanhi đợci quii địnhi luôni nhỏi hơni vốni đầui ti thựci tếi đểi đảmi
bảoi quyềni lợii choi phíai Việti Nami cũngi nhi đảmi bảoi tỷi lệi chiai lãii hợpi lýi hơn.i
Đốii vớii loạii hìnhi này,i nhài nớci đãi giànhi đợci nhiềui ui đãii mài cải bêni nớci ngoàii
vài bêni Việti Nami đềui đợci hởng
i i i i i i i 3.i Doanhi nghiệpi 100%i vốni đầui ti nớci ngoài.
Doanhi nghiệpi 100%i vốni đầui ti nớci ngoàii lài doanhi nghiệpi doi nhài đầui ti
nớci ngoàii đầui ti 100%i vốni tạii Việti Nami (luậti đầui ti nớci ngoàii tạii Việti Nam)i
Doanhi nghiệpi 100%i vốni đầui ti nớci ngoàii đợci thànhi lậpi theoi hìnhi thứci côngi tyi
tráchi nhiệmi hữui hạni cói ti cáchi phápi nhâni theoi phápi luậti Việti Nami .Vốni phápi
địnhi củai doanhi nghiệpi íti nhấti phảii bằngi 30%vốni đầui ti củai doanhi nghiệp.i
Trongi quái trìnhi hoạti độngi doanhi nghiệpi khôngi đợci giảmi vốni phápi định.i Cáci
doanhi nghiệpi nàyi thờngi ởi trongi khui chếi xuấti hayi trongi khui côngi nghệi cao
i i i i i i i i Ngoàii rai còni cói mộti sối hìnhi thứci biếni dạngi kháci nhi :
i * i Hình i thức i đầu i t i BOT.
BOTi lài hìnhi thứci hợpi đồngi đợci kýi kếti giữai chủi đầui ti vài cáci cơi quani
nhài nớci cói thẩmi quyềni đểi i xâyi dựngi mộti côngi trình,i trongi đói nhài đầui ti bỏi vốni
đểi kinhi doanhi vài khaii tháci côngi trìnhi trongi mộti thờii giani nhấti địnhi đủi đểi thui
hồii vốni vài lợii nhuậni thoải đángi saui đói chuyểni giaoi khôngi bồii hoàni côngi trìnhi
đói choi nhài nớci sởi tại
Trang 7cáci nớci chậmi vài đangi pháti triểni khii cáci nớci nàyi khôngi cói đủi vốn.i Đặci điểmi
chungi củai hìnhi thứci nàyi lài nhài đầui ti nớci ngoàii phảii bỏi vốni nhiều,i thờii giani
thui hồii vốni chậmi
Cáci côngi tyi kýi hợpi đồngi BOTi vớii cơi quani nhài nớci cói thẩmi quyềni đợci
hởngi nhiềui ui đãii vềi thuế,i đợci nhài nớci bảoi lãnhi đểi tránhi rủii ro…i Hìnhi thứci
hợpi đồngi BOTi lài hìnhi thứci đầui ti mớii xuấti hiệni ởi Việti Nam,i songi nói cói vaii tròi
toi lớni làmi thayi đổii bội mặti mặti nềni kinhi tế.i Nhời nói chấti lợngi kếti cấui hại tầngi
đ-ợci nângi caoi mộti cáchi rõi rệt,i tạoi đài thui húti hơni nữai cáci nguồni vốni đầui ti nớci
ngoàii cũngi nhi đápi ứngi tốti hơni nhui cầui tăngi lêni củai nhâni dân
i i i * i Hình i thức i đầu i t i i BTO.
BTOi (i Built-Transfer-Operate)i hợpi đồngi xâyi dựngi chuyểni giaoi kinhi
doanhi lài văni bảni kýi kếti giữai cơi quani nhài nớci cói thẩmi quyềni vài nhài đầui ti nớci
ngoàii đểi xâyi dựngi côngi trình,i saui khii đãi xâyi dựngi xongi nhài đầui ti nớci ngoàii
chuyểni giaoi côngi trìnhi đói choi nớci sởi tạii vài đợci dànhi quyềni kinhi doanhi côngi
trìnhi đói trongi mộti thờii hạni nhấti địnhi đểi thui hồii vốni đầui ti vài lợii nhuậni hợpi lý
i i i i * i Hình i thức i đầu i t i i BT.
BTi (Built-Transfer)i hợpi đồngi xâyi dựngi chuyểni giaoi lài văni bảni kýi kếti
giữai cơi quani nhài nớci cói thẩmi quyềni vài nhài đầui ti nớci ngoàii đểi xâyi dựngi côngi
trình,i saui khii xâyi dựngi xongi nhài đầui ti nớci ngoàii chuyểni giaoi côngi trìnhi đói
choi nớci chủi nhài vài tạoi điềui kiệni thựci hiệni dựi áni kháci nhằmi thui hồii vốni đầui ti
vài lợii nhuậni hợpi lý
III.i Táci độngcủai FDIi trongi pháti triểni kinhi tếi :
i i i i 1.i Đốii vớii quốci giai đii đầui t.
i i i i i i i i i Thứi nhất,i đểi mởi rộngi thịi trờngi tiêui thụ,i ngayi tạii nớci chủi đầui t,i nhài đầui ti
cói thểi đãi cói mộti vịi tríi nhấti địnhi trêni thịi trờng.i Cũngi cói thểi loạii hàngi hoái hoặci
dịchi vụi mài nhài đầui ti cói cungi cấpi đangi bịi cạnhi tranhi gayi gắti tạii thịi trờngi trongi
nớc.i Việci tìmi kiếmi nhữngi thịi trờngi ngoàii nớci vớii nhữngi nhui cầui lớni vềi loạii
hànghoáhoặcdịchvụcủanhàđầutsẽđápứngđợcviệcmởrộngsảnxuấtvà
Trang 8tiêui thụi hàngi hoá,i dịchi vụ.i Ngoàii ra,i cáci chủi đầui ti cói thểi cói lợii thếi độci quyềni
nhời sởi hữui mộti nguồni lựci hayi kỹi thuậti mài cáci đốii thủi cạnhi tranhi củai họi
khôngi cói đợci ởi thịi trờngi sởi tại.i Điềui nàyi sẽi mangi lạii choi nhài đầui ti nhiềui lợii
nhuậni hơn
Thứi haii lài xâmi nhậpi thịi trờngi cói tỷi suấti lợii nhuậni caoi hơn.i Theoi lýi
thuyếti vềi tỷi suấti lợii nhuậni giảmi dần,i nếui cứi tiếpi tụci đầui ti vàoi mộti dựi áni nàoi
đói ởi mộti quốci giai nàoi đó,i tỷi suấti lợii nhuậni chỉi tăngi đếni mộti mứci đội nhấti địnhi
rồii sẽi giảmi dần.i Vìi vậy,i cáci nhài đầui ti luôni chúi trọngi tìmi kiếmi nhữngi thịi trờngi
đầui ti mớii mẻi đềi đạti đợci tỷi suấti lợii nhuậni caoi hơn.i Đồngi thời,i ởi cáci nớci côngi
nghiệpi pháti triểni thờngi cói hiệni tợngi thừai “Đầutơng i đối”i vốni nêni việci đầui ti rai nớci
ngoàii giúpi cáci nhài ti bảni nângi caoi hiệui quải sửi dụngi vốn
Thứi ba,i sửi dụngi cáci yếui tối sảni xuấti ởi nớci nhậni đầui t.i Doi sựi pháti triểni
khôngi đềui vềi trìnhi đội củai lựci lợngi i sảni xuất,i ởi cáci quốci giai kháci nhaui chii phíi
sảni xuấti lài khôngi giốngi nhau.i Giữai cáci quốci giai cói sựi chênhi lệchi vềi giái cải
hàngi hoá,i sứci laoi động,i tàii nguyên,i khoai họci kỹi thuật,i vịi tríi địai lýi i Cáci nhài
đầui ti thờngi lợii dụngi sựi chênhi lệchi nàyi đểi thiếti lậpi hoạti độngi sảni xuấti ởi nhữngi
nơii cói chii phíi sảni xuấti thấpi nhằmi hại giái thànhi sảni phẩm.i Đầui ti rai nớci ngoàii
cói thểi giúpi cáci nhài đầui ti hại thấpi chii phíi sảni xuấti doi khaii tháci đợci nguồni laoi
độngi dồii dàoi vớii giái rẻi ởi nớci sởi tại.i Đồngi thời,i khii đầui ti sảni xuấti ởi nớci sởi tại,i
nhài đầui ti cói thểi sửi dụngi nguồni nguyêni liệui đầui vàoi choi ngànhi sảni xuấti củai
mìnhi ởi chínhi nớci này.i Việci nàyi giảmi bớti đợci chii phíi vậni tảii choi việci nhậpi
nguyêni nhiêni liệu,i nhấti lài khii cáci nhài đầui ti muốni tiêui thụi sảni phẩmi cuốii cùngi
ởi nớci ngoài
Đốii vớii việci thiếti lậpi nhài máyi sảni xuấti ởi cáci nớci Ti bảni pháti triểni cáci
nhài đầui ti cói thểi họci tậpi côngi nghệi tiêni tiếni củai cáci nớci đó.i Vài nhữngi côngi
nghệi nàyi cói thểi sẽi đợci ápi dụngi ởi nhiềui nhài máyi hayi chii nhánhi củai côngi tyi ởi
cáci nớci khác.i Nhữngi côngi nghệi hiệni đạii sẽi gópi phầni nângi caoi chấti lợngi sảni
phẩm,i hại thấpi chii phíi sảni xuấti đểi đai đếni mụci đíchi cuốii cùngi củai nhài đầui ti lài
lợii nhuậni cao
Cuốii cùng,i đói lài tránhi đợci cáci hàngi ràoi thơngi mại.i Xui thếi bảoi hội mâui
dịchi trêni Thếi giớii ngàyi càngi giai tăng,i đặci biệti lài ởi cáci nớci côngi nghiệpi pháti
triển.i Đầui ti rai nớci ngoàii lài biệni phápi hữui hiệui đểi xâmi nhậpi chiếmi lĩnhi thịi ờngi vài tránhi đợci cáci hàngi ràoi bảoi hộii mậui dịchi giúpi cáci chủi đầui ti giảmi bớti
tr-chii phíi sảni xuấti nhằmi tránhi đợci cáci trớngi ngạii choi việci tiêui thụi hàngi hoái hayi
dịchi vụi củai mìnhi nhi tránhi đợci thuếi nhậpi khẩu,i hạni ngạch
Trang 9chứai đựngi nhữngi tháchi thứci đốii vớii nớci cói đầui ti rai nớci ngoài.i Đói lài cáci vấni
đềi quảni lýi vốn,i côngi nghệ,i sựi ổni địnhi củai đồngi tiền,i cáni câni thanhi toáni quốci
tế,i i vấni đềi việci làmi củai laoi độngi trongi nớci .i
i i i i i i i i i i -i Cói khải năngi làmi lội cáci bíi quyếti kinhi doanh:i Doi CGCNi nêni nhài ĐTNNi
thờngi phảii hớngi dẫn,i truyềni đạti mộti sối kinhi nghiệmi củai mìnhi choi đốii táci bêni
nớci sởi tạii đểi cói thểi nângi caoi hiệui quải kinhi doanhi choi cải haii bêni i i i i i i
i i i i i i i i i i -i Dễi tạoi rai đốii thủi cạnhi tranhi trongi tơngi lai:i Trongi thờii giani i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i dàii
i củai i quái trìnhi CGCN,i đốii táci nớci sởi tạii thờngi cói nhiềui cơi hộii họci i hỏi,i hiệni
đạii hoái chínhi mìnhi vài từi đói làmi tăngi khải năngi trởi thànhi đốii thủi mạnhi trongi
t-ơngi laii đốii vớii cáci nhài ĐTNNi .i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i
i i i i i i i -i Chịui nhiềui rủii roi vài cói thểi khôngi thui hồii đợci vốn:i Hoạti độngi ĐTQTi lài i
hoạti độngi chứai đựngi nhiềui yếui tối rủii roi doi sựi kháci biệti vềi môii trờngi kinhi
doanhi giữai nớci nàyi vớii nớci kiai vài nhữngi táci độngi củi yếui tối ngoạii cảnh
2.i Đốii vớii quốci giai tiếpi nhậni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài.
Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii khôngi nhữngi đápi ứngi đợci nhui cầui vài lợii íchi
củai nớci chủi đầui ti mài còni giữi mộti vaii tròi quani trọngi trongi sựi pháti triểni kinhi tếi
củai nớci tiếpi nhậni đầui t.i Nói thểi hiệni ởi nhữngi khíai cạnhi saui :
Thứ i nhấti :i Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii cungi cấpi choi nớci sởi tạii mộti nguồni
vốni lớni đểi bùi đắpi sựi thiếui hụti nguồni vốni trongi nớc.i Hầui hếti cáci nớc,i nhấti lài
cáci nớci đangi pháti triểni đềui cói nhui cầui vốni đểi thựci hiệni côngi nghiệpi hoái vài
nângi caoi tốci đội tăngi trởngi kinhi tế.i Nhiềui nớci đãi thui húti đợci mộti lợngi vốni nớci
ngoàii lớni từi đầui ti trựci tiếpi đểi giảii quyếti khói khăni vềi vốni vài doi đói đãi thựci hiệni
tốti quái trìnhi côngi nghiệpi hoái đấti nớc
Thứ i haii :i Cùngi vớii việci cungi cấpi vốni lài kỹi thuât.i Quai thựci hiệni đầui ti
trựci tiếpi nớci ngoài,i cáci chủi đầui ti đãi chuyểni giaoi côngi nghệi từi cáci chii nhánh,i
nhài máyi củai họi ởi nớci kháci sangi nớci sởi tại.i Chuyểni giaoi côngi nghệi lài kếti quải
củai quái trìnhi nghiêni cứui vài pháti triểni nhằmi vàoi việci pháti minhi rai sảni phẩmi
hayi kỹi thuậti sảni suấti mớii hoặci cải hai.Choi nên,i nhời cói sựi chuyểni giaoi đói mài
cáci nớci đangi pháti triểni cói điềui kiệni tốti hơni đểi khaii tháci cáci thếi mạnhi sẵni cói
vềi tàii nguyêni thiêni nhiên,i tăngi sảni xuất,i sảni lợngi vài khải năngi cạnhi tranhi vớii
cáci nớci kháci trêni thịi trờngi Thếi giớii nhằmi thúci đẩyi nềni kinhi tếi pháti triển
Thứ i bai :i Việci thiếti lậpi cáci cơi sởi sảni xuấti ởi nớci sởi tại,i chủi đầui ti cầni sửi
dụngi laoi độngi ởi chínhi nơii đây.i Sựi xuấti hiệni hàngi loạti cáci nhài máyi mới,i nôngi
Trang 10trạii mớii đãi thui húti đợci nhiềui laoi độngi vàoi làmi việc.i Hơni thếi nữa,i cáci nhài đầui
ti nớci ngoàii còni phảii đàoi tạoi nhữngi ngờii laoi độngi thànhi nhữngi côngi nhâni lànhi
nghềi choi doanhi nghiệpi củai mình.i Điềui nàyi gópi phầni tạoi thêmi côngi ăni việci
làmi vài nângi caoi chấti lợngi laoi độngi choi nhâni dâni nớci sởi tại,i doi đói làmi giảmi tỷi
lệi i thấti nghiệpi ởi nhữngi nớci này
Thứ i ti :i FDIi đóngi vaii tròi quani trọngi trongi việci đápi ứngi nhui cầui vềi ngoạii
tệi củai nớci nhận.i Điềui nàyi cói nghĩai lài việci thiếui hụti thơngi mạii cói thểi đợci bổi
xungi bằngi nguồni vốni FDI
Khii FDIi chảyi vàoi mộti nớci nói cói thểi làmi giảmi thâmi hụti cáni câni vãngi
lai.i Nói cũngi cói thểi làmi triệti tiêui khoảni thâmi hụti đói quai thờii giani khii cáci côngi
tyi nớci ngoàii thui đợci nhữngi khoảni xuấti khẩui ròng.Thêmi nữai khii nhữngi lợii thếi
củai nềni sảni xuấti nớci ngoàii đợci đai vàoi nớci chủi nhài nhi côngi nghệ,i kỹi năngi sảni
xuấti chúngi cũngi làmi nângi caoi sứci cạnhi tranhi quốci tếi củai cáci hãngi trongi
n-ớci doi đói cói thểi làmi tăngi xuấti khẩui gópi phầni tạoi rai ngoạii tệi cảii thiệni cáni câni
thơngi mạii
Thứ i nămi :i Táci độngi giữai FDIi vài côngi nghệi đợci coii nhi mộti trongi nhữngi
nộii dungi quani trọngi trongi việci xemi xéti đầui ti nớci ngoàii cải choi nớci nhậni đầui ti
vài nớci đii đầui t.i Lýi doi củai điềui nàyi lài côngi nghệi mangi lạii nhữngi lợii íchi choi cải
haii đặci biệti lài nớci nhậni đầui ti .Đầui tiêni ngờii tai hyi vọngi FDIi đemi đếni nhữngi
côngi nghệi tiêni tiếni choi nớci sởi tại.i FDIi cói thểi mangi đếni choi nớci chủi nhài cáci
bíi quyếti sảni xuấti vài côngi nghệi tiêni tiến.i FDIi cói thểi thúci đẩyi quái trìnhi cảii tiếni
côngi nghệi củai cáci nớci đangi pháti triểni làmi tăngi năngi suấti laoi động.Thôngi quai
FDIi cáci nớci chủi nhài sẽi cói đợci nhữngi tiếni bội trongi nềni sảni xuấti vài xuấti khẩu
Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii sẽi cungi cấpi choi nớci chủi nhài cáci kỹi năng,i khải
năngi quảni lýi mớii thôngi quai việci đầui ti củai mìnhi cáci nhài đầui ti nớci ngoàii mangi
đếni nhữngi kinhi nghiệmi quảni lýi kỹi năngi ápi dụngi côngi nghệi mớii thựci hiệni
thôngi quai cáci chơngi trìnhi đàoi tạoi vừai họci vừai làmi
Thứ i sáui :i Doi táci độngi củai vốni vài khoai họci côngi nghệ,i đầui ti trựci tiếpi
sẽi táci độngi mạnhi đếni việci chuyểni dịchi cơi cấui kinhi tếi baoi gồmi cải cơi cấui
ngành,i cơi cấui kỹi thuật,i cơi cấui sảni phẩmi vài laoi động.i Bêni cạnhi đó,i thôngi quai
đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài,i nớci chủi nhài sẽi cói thêmi điềui kiệni đểi mởi rộngi cáci
mốii quani hệi kinhi tếi quốci tế.i Cáci nớci nhậni đầui ti sẽi cói thêmi nhiềui sảni phẩmi đểi
khôngi nhữngi phụci vụi nhui cầui tiêui dùngi trongi nớci mài còni đểi xuấti khẩui sangi
cáci nớci kháci vài mởi rộngi quani hệi thơngi mạii quốci tế.i Ngoàii ra,i việci đầui ti nớci
Trang 11sởi tạii làmi choi môii trờngi đầui ti ngàyi càngi pháti triển.
Tuyi nhiên,i đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii khôngi khii nàoi vài bấti cứi đâui cũngi
pháti huyi vaii tròi tíchi cựci đốii vớii đờii sốngi kinhi tếi xãi hộii củai nớci chủi nhà.i Nói
chỉi cói thểi pháti huyi tốti trongi môii trờngi kinhi tế,i chínhi trịi xãi hộii ổni định,i đặci
biệti lài khii Nhài nớci biếti sửi dụngi vài pháti huyi vaii tròi quảni lýi củai mình.i Đầui ti
trựci tiếpi nớci ngoàii baoi hàmi trongi nói nhữngi mặti hạni chếi đốii vớii nớci nhậni đầui
ti nhi :
-i Cáci nớci nhậni FDIi thờngi khôngi dễi giảii quyếti mốii quani hệi giữai mởi
cửai thui húti FDIi vớii việci bảoi vệi hợpi lýi sảni xuấti trongi nớc,i thịi trờngi trongi nớc,i
giữi vữngi độci lậpi chủi quyềni vềi kinhi tế,i ani ninhi chínhi trịi vài ổni định,i ani toàni xãi
hộii .i
-i Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii gâyi sựi rốii ren,i mấti ổni địnhi choi nềni kinhi tếi
n-ớci sởi tại
-i Nguồni vốni đầui ti trựci tiếpi doi chủi đầui ti quảni lýi trựci tiếpi vài sửi dụngi
theoi nhữngi mụci tiêui củai họ
-i Nhữngi côngi nghệi chuyểni giaoi sangi cáci nớci đangi pháti triểni thờngi
khôngi phảii lài nhữngi côngi nghệi tiêni tiếni nhấti mài lài nhữngi côngi nghệi khôngi i
còni đợci sửi dụngi ởi cáci nớci ti bảni pháti triểni vìi đãi quái thờii hạni sửi dụngi hoặci
khôngi còni đápi ứngi đợci nhữngi yêui cầui mớii vềi chấti lợngi vài gâyi ôi nhiễmi môii
trờng.i Trêni thựci tếi đãi diễni rai nhiềui hiệni tợngi chuyểni giaoi côngi nghệi nhỏi giọt,i
từngi phầni vài mấti nhiềui thờii gian
-i Nếui khôngi địnhi hớngi vài quảni lýi tốti FDI,i nợi quốci giai sẽi tíchi tụ,i tăngi dầni
,i ảnhi hởngi tiêui cựci đếni cáni câni thanhi toáni quôci tếi vài sựi ổni địnhi củai đồngi
tiền.i
-i Nếui nớci sởi tạii khôngi cói mộti quyi hoạchi đầui ti cụi thểi vài khoai họci ,i dễi dẫni
tớii đầui ti tràni lani kémi hiệui quải tàii nguyêni thiêni nhiêni bịi bóci lộti quái mức.i
-i Nớci sởi tạii phảii đơngi đầui vớii chủi đầui ti giầui kinhi nghiệm,i sànhi sỏii trongi
kinhi doanh.i Nhiềui nhài đầui ti nớci ngoàii đãi lợii dụngi nhữngi sởi hởi trongi luậti
phápi sởi tạii đểi trốni thuế,i xâmi phạmi lợii íchi củai nớci sởi tại
Trang 12i i i i i i i i i i i i i Mặci dùi vậy,i nhữngi hạni chếi củai đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii khôngi thểi phủi
nhậni đợci vaii tròi tíchi cựci củai nói đốii vớii cải nớci chủi đầui ti vài nớci nhậni đầui t.i
Vấni đềi lài ởi chỗi cáci nớci tiếpi nhậni đầui ti phảii kiểmi soáti đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii
mộti cáchi hữui hiệui đểi pháti huyi mặti tíchi cựci vài hạni chếi mặti tiêui cựci củai nó
IV.i Xui hớngi vậni độngi củai FDIi trêni thếi giớii vài trongi
khui vựci :
1.i FDIi luôni pháti triểni vớii tốci đội nhanhi vài trởi thànhi mộti loạii hìnhi
quani hệi kinhi tếi cói vaii tròi quani trọng,i cói tínhi tấti yếui đốii vớii sựi pháti triểni
củai nềni kinhi tếi thếi giớii vài hầui hếti cáci quốci giai ;i trongi đó,i cáci nớci côngi
nghiệpi pháti triểni lài lựci lợngi chii phốii chủi yếui .
Từi đầui nhữngi nămi 1960i đếni nay,i FDIi thếi giớii luôni tăngi nhanhi quai cáci
nămi ,i bìnhi quâni khoảngi 20%/nămi .i Nếui nhi tổngi FDIi thếi giớii chỉi lài vàii chụci
tỷi USD/nămi trongi nhữngi nămi 70si thìi đếni nhữngi nămi 80si đãi lài hàngi trămi tỷi
USD/nămi ;i đặci biệti lài đếni nămi 1995i đãi đạti 315i tỷi USD,i nămi 1997i đạti 400i tỷi
USD,i nămi 1998i đạti trêni 600i tỷi USD,i nămi 1999i trêni 700i tỷi USDi .i Hầui hếti cáci
nớci trêni thếi giới,i baoi gồmi cải nớci côngi nghiệpi pháti triểni lẫni nớci đangi pháti
triểni đềui mởi cửai thui húti FDI.i Tuyi nhiên,i nếui nhi trongi nhữngi nămi 50si ,i 60si ,i
FDIi tậpi trungi chủi yếui vàoi cáci nớci đangi pháti triểni (i khoảngi 70%,i chỉi cói
khoảngi 30%i còni lạii vàoi cáci nớci côngi nghiệpi pháti triểni )i thìi từi nhữngi nămi đầui
thậpi kỉi 70si trởi lạii đây,i tìnhi hìnhi đãi thayi đổii theoi chiềui ngợci lại.i Trongi nhữngi
nămi 90s,i trungi bìnhi khoảngi 75%i FDIi thếi giớii chảyi vàoi cáci nớci côngi nghiệpi
pháti triển.i Cáci nớci nàyi đồngi thờii cũngi lài cáci nớci xuấti khẩui FDIi lớni nhất,i
chiếmi khoảngi 80%i FDIi toàni cầu.i Dòngi vốni FDIi trêni thếi giớii lui chuyểni chủi
yếui trongi nộii bội vài giữai bai trungi tâmi kinhi tếi thếi giớii Bắci Mỹi -i Tâyi Âui -i Nhậti
Bảni vài Đôngi Bắci ái .i
i 2.i Xuấti hiệni xui hớngi đai cực,i đai biêni vài hiệni tợngi haii chiềui hayi lỡngi tínhi
trongi FDIi ;i cáci côngi tyi xuyêni quốci giai trởi thànhi chủi thểi đầui ti quani
trọngi nhấti .
Saui chiếni tranhi thếi giớii lầni thứi hai,i Mỹi vài cáci côngi tyi Mỹ,i trớci hếti lài
cáci côngi tyi xuyêni quốci giai (TNC)i củai Mỹi lài nớci vài lựci lợngi gầni nhi độci tôni
tiếni hànhi cáci hoạti độngi đầui ti rai nớci ngoàii theoi kếi hoạchi Marshall.i Nhngi saui
đói khôngi lâu,i cáci côngi ty,i đặci biệti lài cáci TNCi củai cáci nớci Tâyi Âu,i Nhậti Bảni
đãi lớni mạnhi vài tiếni hànhi cáci hoạti độngi FDIi cạnhi tranhi vớii cáci côngi tyi củai
Mỹ.i Thịi trờngi FDIi ngàyi nayi khôngi còni lài thịi trờngi riêngi củai cáci côngi tyi Mỹi
Trang 13kháci nhaui cói đầui ti rai nớci ngoài.i Cùngi vớii sựi vơni lêni củai Tâyi Âu,i Nhậti Bảni vài
cáci nớci NIC,i nhấti lài NICi Châui ái ,i tínhi “Đầuđai biên”i ,i “Đầuđai cực”i đãi xuấti hiệni vài
hoàni toàni thayi thếi tínhi đai cựci củai FDIi
Từi cuốii nhữngi nămi 70si ,i đầui nhữngi nămi 80si trởi lạii đây,i đãi xuấti hiệni
hiệni tợngi “Đầuhaii chiều”i hayi “Đầulỡngi tính”i trongi FDIi ;i đói lài hiệni tợngi mộti nớci vừai
tiếpi nhậni FDIi vừai đầui ti rai nớci ngoài.i Mỹi lài nớci điểni hìnhi nhấti vềi hiệni tợngi
này,i vừai lài nớci đầui ti rai nớci ngoàii lớni nhất,i chiếmi khoảngi 17%i FDIi rai thếi giới,i
nhngi cũngi lài nớci thui húti FDIi lớni nhất,i chiếmi khoảngi 30%i FDIi toàni cầu.i
Tổngi FDIi đầui ti rai nớci ngoàii củai cáci nớci G7i chiếmi khoảngi 80%i tổngi FDIi
toàni cầu,i nhngi chínhi họi lạii thui húti khoảngi 70%i FDIi củai thếi giớii vàoi nớci
mình.i Tìnhi hìnhi tơngi tựi cũngi diễni rai ởi hầui hếti cáci nớci côngi nghiệpi pháti triểni
thuộci nhómi OECDi vài cáci nớci NIC.i Nhiềui nớci đangi pháti triển,i trongi đói cói
cáci nớci trongi khui vực,i đồngi thờii vớii việci chúi trọngi thui húti FDI,i vẫni tiếni hànhi
cáci hoạti độngi xuấti khẩui FDI
Hiệni nay,i cáci TNCi đangi chii phối,i kiểmi soáti phầni lớni sảni xuất,i kinhi
doanhi vàoi FDIi trêni thếi giới.i Kếti quải nghiêni cứui 100i TNCi lớni nhấti trêni thếi
giớii choi thấy,i cáci TNCi nàyi chiếmi tớii mộti phầni bai FDIi toàni thếi giớii vài tổngi
tàii sảni ởi nớci ngoàii củai chúngi lêni tớii 1400i tỷi USD,i sửi dụngi tớii 72i triệui laoi
độngi trongi đói cói 12i triệui laoi độngi nớci ngoài.i Thờii kỳi 1990i -i 1995,i tỷi trọngi
vốni đầui ti nớci ngoàii trongi tổngi vốni đầui ti củai cáci TNCi Mỹi lài 42%i ;i củai cáci
TNCi Nhậti Bảni lài 48%i ;i vài củai cáci TNCi Châui Âui lài 59%.i Thờii kỳi 1996i -i
2000,i cáci TNCi tiếpi tụci đẩyi mạnhi đầui ti rai nớci ngoài.i Tỷi trọngi đầui ti rai nớci
ngoàii i trongi tổngi vốni đầui ti củai cáci TNCi Mỹi sẽi lài 55%,i củai cáci TNCi Nhậti
Bản,i cáci nớci Tâyi Âui lài 63%,i vài bìnhi quâni chungi sẽi lài 60%
Hoạti độngi sápi nhậpi vài muai lạii (M&A)i giữai cáci côngi ty,i đặci biệti lài cáci
TNCi trongi lĩnhi vựci ngâni hàng,i bảoi hiểm,i hoái chất,i dợci phẩm,i viễni thôngi tăngi
mạnhi trongi cáci nămi 1997i -i 2000i ;i nhằmi cơi cấui lạii vài củngi cối vịi tríi củai cáci
TNCi trongi cáci lĩnhi này.i Ngoàii ra,i cáci TNCi còni đangi thựci hiệni mụci tiêui chiếni
lợci hoặci cơi cấui lạii thôngi quai cáci hợpi đồngi giữai cáci côngi tyi thànhi viêni trongi
nộii bội TNCi nhằmi nângi caoi sứci cạnhi tranhi vềi côngi nghệ.i Sối lợngi hợpi đồngi
nàyi đãi tăngi từi mứci trungi bìnhi hàngi nămi gầni 300i vàoi đầui nhữngi nămi 80si lêni
hơni 600i vàoi giữai nhữngi năm90s,i chủi yếui trongi nhữngi ngànhi sửi dụngi nhiềui
chấti xámi nhi thôngi tin,i dợci phẩm,i côngi nghệi sảni xuấti ôi tôi i Hoạti độngi M&Ai
pháti triểni cựci mạnhi từi khii xảyi rai khủngi hoảngi kinhi tếi -i tàii chínhi khui vựci
Trang 14Châui á,i trởi thànhi yếui tối quyếti địnhi sựi tăngi vọti vềi FDIi toàni cầui từi nămi 1998i
đếni nay
3.i Cuộci cạnhi tranhi thui huti FDIi giữai cáci nớc,i đặci biệti lài giữai cáci
n-ớci đangi pháti triểni đangi diễni rai hếti sứci gayi gắti ;i hìnhi thànhi nhiềui địnhi
chếi vềi hợpi táci đầui ti ;i xuấti hiệni làni sóngi tựi doi hoái đầui ti .
i Nhậni thứci đợci vaii tròi quani trọngi củai FDIi đốii vớii tăngi trởngi kinhi tếi vài
giảii quyếti vấni đềi việci làmi nêni cải cáci nớci côngi nghiệpi pháti triểni lẫni cáci nớci
đangi pháti triểni đềui chúi trọngi thui húti vốni đầui ti nớci ngoài.i Vớii việci hìnhi thànhi
NAFTAi ,i EUi ,i AIAi i ,i môii trờngi đầui ti ởi cáci khui vựci nàyi trởi nêni hấpi dẫni
cạnhi tranhi hơni doi đợci mởi cửai vài tựi doi hoái ởi mứci caoi hơn.i Cáci nớci côngi
nghiệpi pháti triểni đangi đàmi pháni đểi đii đếni kýi kếti hiệpi địnhi đai biêni vềi đầui ti
(MAI)i nhằmi tựi doi hoái đầui t.i Nhiềui nớci đangi tiếpi tụci nỗi lựci tạoi điềui kiệni
thuậni lợii choi FDIi thôngi quai cáci hiệpi địnhi songi phơngi vài nhữngi chínhi sáchi ui
đãii đầui ti trongi phạmi vii khui vựci vài từngi bớci đểi tạoi đài đii lên.i Cáci thoải thuậni vềi
hợpi táci đầui t,i ởi mứci đội kháci nhaui đềui đềi cậpi đếni vấni đềi mởi cửai thịi trờngi vài
tiếni tớii tựi doi hoái đầui ti
i i i i i i i i i i Trongi nămi 1997,i đãi cói 151i thayi đổii trongi quii địnhi vềi FDIi ởi 76i nớc,i 89%i
nhữngi thayi đổii nàyi tạoi điềui kiệni thuậni lợii hơni choi FDI.i Nhiềui ngànhi trớci đâyi
đợci xemi nhi bịi đóngi cửai đốii vớii FDIi nhi viễni thôngi bảoi hiểmi năngi lợngi i đãi
đ-ợci mởi rai choi FDIi vài tựi doi hoái hơn,i Trungi Quốci lài nớci thui húti FDIi thànhi côngi
nhấti trongi nớci đangi pháti triển.i Nămi 1998,i FDIi vàoi Trungi Quốci chiếmi 80%i
tổngi FDIi vàoi Châui ái vài 35%i củai toàni bội FDIi vàoi cáci nớci đangi pháti triển.i ấni
Độ,i Hàni Quốci mớii chuyểni hớng,i chúi trọngi hơni vàoi FDIi vài đangi trởi thànhi đốii
thủi cạnhi tranhi đángi gờmi củai cáci nớci thui húti FDIi Châui á,i nhấti lài trongi bốii
cảnhi doi táci độngi củai cuộci khủngi hoảngi kinhi tếi -i tàii chínhi trongi khui vực,i
nguồni cungi cấpi FDIi từi Châui á,i nhấti lài từi Nhậti Bản,i Hàni Quốci giảmi đii rõi rệti (i
củai Nhậti ,i giảmi từi mứci trungi bìnhi 33i tỷi USD/nămi xuốngi mứci 25i tỷi
USD/năm)
i i i V.i cáci yếui tối ảnhi hởngi đếni đầui ti trựci tiếpi nớci
ngoàii .
Trang 15ngoại,i chínhi trị,i kinhi tế,i phápi luật,i văni hoái vài xãi hội i Cói liêni quani đếni cáci
hoạti độngi củai cáci nhài đầui t.i Quai thựci tiễni củai nhiềui nớci trêni thếi giớii choi
thấy,i mộti môii trờngi đợci coii lài hấpi dẫni cáci nhài đầui ti nớci ngoàii phảii đảmi bảoi
cáci yếui tối cơi bảni sau:
1.Sựi ổni địnhi vềi chínhi trị-xãi hội.
Yếui tối nàyi giữi vaii tròi quyếti địnhi đốii vớii hoạti độngi củai cáci nhài đầui t.i Vìi
thựci tếi tìnhi hìnhi chínhi trịi cói ổni định,i xãi hộii cói trậti tự,i kỷi cơngi thìi cáci chínhi
sách,i chủi trơngi củai Nhài nớci mớii cói giái trịi thựci thii bềni vững,i đặci biệti lài cáci
chủi trơngi chínhi sáchi nhấti quáni vềi đầui ti nớci ngoài.i Quai kinhi nghiệmi củai mộti
sối nớci trongi khui vựci vài trêni thếi giới,i tai thấyi rằngi ởi cáci quốci giai luôni xảyi rai
nhữngi biếni độngi vềi chínhi trịi (mâui thuẫni sâui sắci giữai cáci Đảngi phái,i sắci tộc,i
đảoi chính,i nộii chiến,i chiếni tranhi biêni giới )i thìi rấti khói thui húti cáci dựi áni đầui
ti hoặci đangi lài quốci giai thui húti nhiềui dựi áni nhngi bấti ngời xảyi rai nhữngi biếni
độngi kểi trêni thìi ngayi lậpi tứci cáci nhài đầui ti sẽi thui hẹpi lạii phạmi vii hoạti động,i
chuyểni vốni vềi nớci hoặci sangi nớci khác,i còni cáci nhài đầui ti mớii đợci cấpi giấyi
phépi hoặci đangi nghiêni cứui tiềni khải thii sẽi “Đầulặngi lẽ”i rúti lui.i Thựci trạngi nàyi cói
thểi thấyi ởi cáci nớci trongi khui vựci nh:i Philipines,i Malaixia,i Indonexia,i Tháii
Lan i hoặci cáci nớci kháci trêni thếi giớii nhi CHLBi Nga,i Brazin i hoặci cáci nớci đii
theoi chủi nghĩai cựci đoani nhi Apganistan,i Algieri i thìi chẳngi cói mộti nhài đầui ti
nàoi giámi mạoi hiểmi thựci hiệni cáci dựi áni củai mình
ởi Việti Nam,i trongi giaii đoạni đầui nhữngi nămi 80i (khii tai mớii chỉi cói Nghịi
địnhi củai Chínhi phủi vềi đầui ti nớci ngoàii vài đấti nớci mớii đợci giảii phóng)i cáci nhài
đầui ti còni thămi dòi vài chỉi đếni khii chínhi sáchi củai Đảngi vài Nhài nớci tai cói nhiềui
thayi đổii căni bảni (chuyểni nềni kinhi tếi từi cơi chếi tậpi trungi quani liêui baoi cấpi
sangi nềni kinhi tếi thịi trờngi cói sựi quảni lýi củai Nhài nớci theoi địnhi hớngi XHCN),i
cói Bội luậti đầui ti nớci ngoàii khái hoàni chỉnhi vài đặci biệti lài tìnhi hìnhi chínhi trị-xãi
hộii ởi đấti nớci tai rấti ổni địnhi nêni mớii thui húti mộti lợngi vốni đầui ti nớci ngoàii đángi
kểi (khoảngi 37i tỷi USD)i nhi ngàyi nay.i Thêmi vàoi đó,i tìnhi hìnhi quốci tế,i khui vựci
cói nhiềui chuyểni biếni tíchi cựci cói lợii choi việci mổi rộngi quani hệi kinhi tếi củai
Việti Nami nóii chungi vài củai hợpi táci đầui ti nóii riêng.i Hiệni nay,i Việti Nami lài
thànhi viêni củai ASEAN,i thami giai APEC,i ASEM đangi đàmi pháni giai nhậpi
WTO,i đãi kýi Hiệpi địnhi thơngi mạii vớii Hoai Kỳ,i cùngi vớii cáci chínhi sáchi đốii
ngoạii mềmi dẻoi trêni nguyêni tắci bìnhi đẳng,i cùngi cói lợi,i tôni trọngi độci lậpi chủi
Trang 16quyềni vài toàni vẹni lãnhi thổi đãi tạoi rai lợii thếi soi sánhi đángi kểi củai Việti Nami
trongi quái trìnhi thui húti vốni đầui ti nớci ngoài.i
i i i i i i i i 2.Sựi pháti triểni vềi kinhi tế.
Sựi pháti triểni kinhi tếi ởi đâyi đợci hiểui lài sựi pháti triểni đồngi bội vềi cáci mặt:i
tăngi trởngi kinhi tế,i thui nhậpi GDPi tínhi trêni đầui ngời,i kimi ngạchi xuấti nhậpi
khẩu,i hệi thốngi giaoi thông,i bui chínhi viễni thông,i dịchi vụi cáci loại.i Thựci tếi choi
thấyi ởi cáci nớci pháti triển,i tốci đội thui húti vốni đầui ti nớci ngoàii baoi giời cũngi caoi
hơni cáci nớci đangi pháti triển.i ởi nớci tai sựi pháti triểni vềi kinhi tếi chai đợci coii lài hấpi
dẫni đốii vớii cáci nhài đầui ti vìi hệi thốngi giaoi thôngi tuyi cói nhiềui cảii thiệni nhngi
vẫni còni lộni xộn,i hệi thốngi bui chínhi viễni thôngi cói nhiềui tiếni bội nhngi giái cớci
phíi vẫni đợci xếpi vàoi hạngi nhấti nhìi thếi giớii vềi đắti đỏ,i hệi thốngi ngâni hàngi vài
cáci hoạti độngi dịchi vụi kháci còni nhiềui bấti cập,i chai thuậni lợii đốii vớii cáci nhài
đầui t.i Nhìni vàoi phâni bối địai bàni đầui ti ởi nớci ta,i chúngi tai nhậni rai ngayi rằngi chỉi
ởi cáci thànhi phối lớni nhi Hài Nội,i Tp.HCM,i Hảii Phòng.i Bài Rịai Vũngi Tàui mớii cói
nhiềui dựi áni hoặci ởi cáci địai phơngi cói chínhi sáchi ui đãii đặci biệti đốii vớii cáci nhài
đầui ti nhi Bìnhi Dơng,i Đồngi Naii mớii thui húti đợci nhiềui dựi áni đầui t.i Còni ởi cáci
tỉnhi miềni núi,i vùngi sâu,i vùngi xai nhi Làoi Cai,i Yêni Bái,i Hài Giang,i Bani Mêi
Thuật,i Đắci Lắc,i Kiêni Giang,i Ani Giang i Cói rấti íti thậmi chíi khôngi cói dựi áni
nàoi đầui ti vìi cơi sởi hại tầngi yếui kém,i mayi íti rủii nhiều.i
3.Hệi thốngi phápi luậti vềi đầui ti nớci ngoài.
Đâyi lài mộti yếui tối khôngi thểi thiếui đợci củai môii trờngi đầui t.i Hệi thốngi
phápi luậti vềi đầui ti ởi đâyi đợci hiểui lài Luậti quốci giai điềui chỉnhi hoạti độngi đầui ti
nhi Luậti đầui t,i cáci Luậti kháci cói liêni quani đếni hoạti độngi đầui t,i cáci văni bảni quyi
phạmi phápi luậti hớngi dẫni thii hànhi Luậti (nhi Nghịi định,i Quyếti định,i Thôngi t,i
Chỉi thị)i vài Luậti quốci tếi ápi dụngi đốii vớii quani hệi đầui ti nhi cáci Hiệpi địnhi đai
ph-ơngi (Côngi ớci MIGA,i Hiệpi địnhi khungi vềi đầui ti ASEAN)i vài Hiệpi địnhi songi
phơngi vềi khuyếni khíchi vài bảoi hội đầui t.i Nộii dungi cáci quyi địnhi củai hệi thốngi
phápi luậti kểi trêni phảii đảmi bảoi haii vấni đềi quani trọng,i đói lài cáci quyi địnhi vềi ui
đãii khuyếni khíchi đầui ti (nhi ui đãii vềi miễni thuế,i giảmi thuế,i quyềni hoạti độngi
kinhi doanhi )i vài cáci quyi địnhi vềi đảmi bảoi đầui ti (bảoi đảmi tàii sản,i lợii íchi hợpi
phápi củai cáci nhài đầui t,i bảoi đảmi nhữngi thiệti hạii doi cói sựi thayi đổii vềi luật ).i
Ngoàii ra,i hệi thốngi phápi luậti (quốci giai vài quốci tế)i vềi đầui ti nớci ngoàii phảii đảmi
bảoi tínhi đồngi bộ,i tínhi minhi bạch,i tứci lài khôngi đợci mâui thuẫn,i chồngi chéoi vài
đặci biệti lài phảii mangi tínhi ổni định,i nhấti quán.i thựci tếi choi thấyi đểi đápi ứngi yêui
cầui nàyi khôngi hoàni toàni đơni giảni đốii vớii cáci nớci đangi pháti triển.i ởi nớci ta,i
Trang 17đãi,i bảoi đảmi đầui ti nhngi cáci văni bảni hớngi dẫni thii hànhi luậti lạii vôi cùngi rắci rối,i
thậmi chíi còni mâui thuẫni vớii nhau.i Đángi ngạii hơni lài việci ápi dụngi luậti củai cáci
cơi quani thii hànhi phápi luậti vớii nhữngi thủi tụci hànhi chínhi rờmi rà,i kémi hiệui quải
vài tháii đội nhũngi nhiễui củai cáni bội thii hành.i Điềui nàyi đôii khii dẫni đếni táci hạii
khôngi nhỏi đốii vớii môii trờngi đầui t,i làmi nảni lòngi cáci nhài đầui t.i Doi vậyi đểi cảii
thiệni môii trờngi phápi lýi vềi đầui t,i ngoàii việci sửai đổii vài bổi sungi thờngi xuyêni
cáci quyi địnhi củai phápi luậti còni phảii đàoi tạo,i bồii dỡngi cáni bội thii hànhi phápi
luậti đểi hạni chếi nhữngi yếui kémi vềi nghiệpi vụi vài nângi caoi nhậni thứci củai họ.Ngoàii cáci yếui tối kểi trêni củai môii tờngi đầui ti còni phảii kểi đếni mộti sối yếui
tối kháci nhi văni hoá,i dui lịch i Cói tínhi chấti bổi trợi choi môii trờngi đầui ti hấpi vớii
cáci nhài đầui t.i Thựci tếi choi thấyi ởi cáci quốci giai giầui truyềni thốngi văni hoá,i tháii
đội hiểui biết,i cởii mởi củai ngờii dâni vài lài đấti nớci cói nhiềui danhi lami thắngi cảnhi
thìi sối dựi áni đầui ti tăngi lêni nhiềui hơni soi vớii cáci quốci giai chỉi cói bai yếui tối cơi
bảni kểi trên.i ởi Việti Nami mặci dùi chúngi tai cói lợii thếi vềi văni hoá,i dui lịchi nhngi
thựci tếi chai khaii tháci hếti thếi mạnhi này,i ngoàii rai chai kểi đếni cói nhữngi lúci tháii
đội đốii vớii cáci nhài đầui ti nớci ngoàii còni thiếui thiệni chí,i chai đánhi giái đúngi vềi
vaii tròi củai đầui ti nớci ngoàii đốii vớii đấti nớci mình
Đểi cói đợci i môii trờngi hấpi dẫn,i thui húti trựci tiếpi đầui ti nớci ngoàii cầni phảii
tiếpi tụci cảii thiệni cáci yếui tối cấui thànhi môii trờngi đầui ti nhi đãi phâni tíchi ởi trên,i
đồngi thờii phảii đặci biệti chúi ýi cảii thiệni môii trờngi phápi lý,i môii trờngi kinhi
doanh,i tiếni tớii ápi dụngi mộti mặti bằngi phápi lýi vài điềui kiệni kinhi doanhi choi tấti
cải cáci nhài đầui ti nớci ngoàii vàoi đầui ti trongi nớc.i Thêmi vàoi đói cầni chúi trọngi cảii
cáchi thủi tụci hànhi chính,i đàoi tạoi độii ngũi cáni bội vài quani tâmi đúngi mứci đếni
hoạti độngi xúci tiếni đầui ti đểi choi mọii ngờii quani tâmi đếni đầui ti nớci ngoàii ởi Việti
Nami cói đợci ấni tớngi tốti đẹpi vềi môii trờngi đầui ti ởi Việti Nam
Chơngi ii
Trang 18Thựci trạngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii củai
Singapoi tạii Việti Nam,i giaii đoạni 1988-2000.i
I.Tìnhi hìnhi Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii i tạii Việti
Nam,i giaii đoạni 1988-2000:
1.i Quyi môi vốni vài tìnhi hìnhi thựci hiệni dựi áni đầui ti .
i i i i
Từi khii luậti ĐTNNi tạii Việti Nami i cói hiệui lựci choi đếni nămi 2000,i Nhài
n-ớci tai đãi cấpi giấyi phépi choi 3098i dựi áni i FDIi vớii tổngi sối vốni đăngi kýi lài
38979,56i triệui USD.i Tínhi bìnhi quâni mỗii nămi chúngi tai cấpi giấyi phépi choi 238i
dựi áni i vớii mứci 2998,43i triệui USDi vốni đăngi kýi (chai kểi cáci dựi áni i củai
Vietsopetro)i (i nguồn:i Bội Kếi hoạchi vài Đầui t).i i
Biểui 1:i Sối dựi áni vài sối vốni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii đợci cấpi giấyi phépi quai
năm1996,i sối dựi áni i đãi tăngi nhanhi mộti cáchi đángi kể,i nguyêni nhâni lài doi trongi
nămi 1996i cói haii dựi áni i đầui ti vàoi lĩnhi vựci pháti triểni đôi thịi ởi Hài Nộii vài thànhi
phối Hồi Chíi Minhi đợci phêi duyệti vớii quyi môi dựi áni i lớn(i hơni 3i tỷi USD/i haii dựi
áni ).i Nhi vậy,i xéti trongi suốti thờii kỳi 1988-2000i thìi nămi 1995i đợci xemi lài nămi
đỉnhi caoi vềi thui húti ĐTTTNNi củai Việti Nami i cải vềi mặti sối dựi áni ,i vốni đăngi kýi
cũngi nhi quyi môi dựi áni .i
Nguồn: Niên giám thống kê 1998, NXB Thống Kê, Hà Nội 2000
0 1000
370
325 Dự án
345 275
Trang 19năm1998,1999i vài 2000i thìi xui hớngi giảmi ngàyi càngi thểi hiệni rõi rệti hơn:i nếui
soi vớii nămi 1997i sối dựi áni i củai nămi 1998i chỉi bằngi 79,71%,i nămi 1999i chỉi bằngi
80,58%i còni nămi 2000i bằngi 96,23%.i Tuyi vậy,i xéti vềi mặti sối lợngi vốni đăngi kýi
thìi nămi 1998,i 1999i vài 2000i cói chỉi sối lầni lợti tơngi ứngi lài 83,83%;i 33,01%i vài
40,09%.i Sựi suyi giảmi nàyi phầni nàoi lài doi sựi táci độngi củai cuộci khủngi hoảngi
kinhi tếi tàii chínhi khui vựci nămi 1997i đốii vớii hoạti độngi FDIi vàoi Việti Nami (Khii
mài khoảngi 60-70%i vốni FDIi vàoi Việti Nami i lài xuấti pháti từi cáci nớci trongi khui
vựci ASEAN,i Hàni Quốc,i Nhậti Bản,i Đàii Loan,i Singapo)i vài nguyêni nhâni kháci
cũngi khôngi kémi phầni quani trọngi đói lài sựi súti giảmi vềi khải năngi hấpi dẫni củai
môii trờngi ĐTNNi tạii Việti Nami i trớci sựi cạnhi tranhi ngàyi càngi quyếti liệti trongi
thui húti vốni ĐTNNi củai cáci quốci giai kháci trongi cùngi khui vựci vài trêni thếi giới.i
i i i i i i i i Vớii quyi môi dựi áni i bìnhi quâni củai thờii kỳi 1988-i 2000i lài 11,59i triệui USD/i
dựi áni i thìi soi vớii mộti sối nớci ởi thờii kỳi đầui thựci hiệni chínhi sáchi thui húti FDI,i
quyi môi dựi áni i đầui ti vàoi nớci tai bìnhi quâni ởi thờii kỳi nàyi lài khôngi thấp.i Nhngi
điểmi đángi quani tâmi lài quyi môi dựi áni theoi vốni bìnhi quâni củai nămi 1999i vài
2000i lạii giảmi đii mộti cáchi độti ngộti vài ởi mứci thấpi nhấti từi trớci tớii nay(i nămi
1999:i 5,52i triệui USD/i dựi áni ;i nămi 2000:i 5,79i triệui USD/i dựi áni )i tứci lài chỉi
bằngi 43,87%i vài 46,02%i quyi môi bìnhi quâni củai thờii kỳi 1988-2000i vài chỉi
bằngi 31,27%i vài 32,80%i quyi môi dựi áni i bìnhi quâni củai nămi 1995i (xemi chii tiếti
bảngi 1)
Bảngi 1:i Quyi môi dựi áni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii quai cáci năm.
( i Cha i kể i các i dự i án i i của i Vietsopetro)
mô
(triệu
i
USD/
,5
Trang 20,77
,76
i i
i i
11,00
i i
i i
10,78
i i
i i
10,98
i i
i i
17,65
i i
i i
26,15
i i i i i i i i 10 1997 i
i i
i i
13,48
i i i i i i i i 11 1998 i
i i
i i
14
Trang 21i i i i i i i i 12 1999 i
i i
i i i i
5,52
i i i i i i i i 13 2000 i
5,79
i i i i i i i i 14 Tổng i
i i
150,67
2.i Hìnhi thứci vài cơi cấui i đầui t.
i i a. i Hình i thức i đầu i t
Liêni doanhi hiệni lài hìnhi thứci phổi biếni nhấti củai đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii
tạii Việti Nam.i Vớii 1.047i dựi áni đangi triểni khaii thựci hiệni chiếmi i 39,97%i sối dựi
áni vài tổngi vốni đầui ti hơni 21,5i tỷi USDi chiếmi 62,5%i tổngi vốni đầui ti củai cáci dựi
áni còni hiệui lực.i Trongi khii đó,i cáci doanhi nghiệpi 100%i vốni nớci ngoàii cói nhiềui
dựi áni hoạti độngi hơni (i 1434i dựi áni ),i nhngi tổngi vốni đầui ti lạii chỉi đạti 10,5i tỷi
USDi chiếmi 28,99%i tổngi vốni đầui ti (xemi chii tiếti bảngi 2).i Đặci điểmi nàyi phảni
ánhi sựi hiểui biếti củai cáci nhài đầui ti nớci ngoàii tạii Việti Nami còni hạni chếi .i Doi đó,i
họi thờngi chọni hìnhi thứci liêni doanhi đểi bêni Việti Nami đứngi rai loi cáci thủi tụci
phápi lýi choi sựi hoạti độngi củai liêni doanhi hiệui quải hơn,i thayi vìi hìnhi thứci doanhi
nghiệpi 100%i vốni nớci ngoài.i Nhngi saui mộti thờii giani hoạti độngi trongi môii ờngi đầui ti ởi Việti Nam,i cáci nhài đầui ti nớci ngoàii i đãi cói điềui kiệni đểi hiểui biếti
tr-hơni vềi phápi luật,i chínhi sách,phongi tụci tậpi quáni vài cáci hìnhi thứci hoạti độngi
kinhi doanhi ởi Việti Nam.i Choi nên,i sối dựi áni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii vàoi Việti
Nami theoi hìnhi thứci doanhi nghiệpi 100%i vốni nớci ngoàii củai cáci nhài đầui ti nớci
ngoàii i ngàyi càngi cói xui hớngi tăngi lêni
Bảngi 2:i Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii theoi hìnhi thứci đầui t,i 1988i -i 2000.
Trang 22( i TÝnh i tíi i ngµy i 31/12/2000 i - i chØ i tÝnh i c¸c i dù i ¸n i cßn i hiÖu i lùc i )
0 i
i i i i i i i i
i i i i
14 0,0 30, 00
0 i
i i i i i i i i
i i i i i i
37, 11 2,5
i
3,9 32, 33 3,0
i i i i i i i i i
3,3 31, 32 0,8
i i i i i i i i i
3,2 14, 33 5,6
10, 55 3,6 71, 10
5 i
i i i i i i i i i
4,6 36, 96 9,3
i i i i i i i i i
4,7 89, 12 2,0
21, 50 3,0 53, 25
9 i
i i i i i i i i i
8,3 11, 04 1,7
i i i i i i i i i
9,6 35, 91 5,0
i Tængi sèi i i i i i i 2,619i i i i i i i i
36, 40 4,1 82, 41
7i
i i i i i i i
16, 41 9,3 62, 02
2i
i i i i i i i
17, 67 6,4 85, 33
5i
Trang 23Nguồn: i Vụ i QLDA i - i Bộ i Kế i hoạch i và i Đầu i t
i i i i i i i i i Ngoàii haii hìnhi thứci trên,i đầui ti i hợpi đồngi hợpi táci kinhi doanhi vài cáci dựi áni
BOTi cũngi đợci triểni khaii ởi Việti Nami đạti 138i dựi áni chiếmi 5,2%i sối dựi án,i vớii
vốni đầui ti hơni 4,3i tỷi USDi chiếmi 11,9%i tổngi vốni đầui t
i i i i i b. i Cơ i cấu i đầu i t.
Quai cáci năm,i cơi cấui đầui ti nớci ngoàii ngàyi càngi phùi hợpi vớii yêui cầui
chuyểni dịchi cơi cấui kinhi tế,i tỷi trọngi cáci dựi áni thuộci cáci lĩnhi vựci sảni xuấti
ngàyi càngi tăng.i Nếui trongi nhữngi nămi đầu,i vốni đầui ti tậpi trungi chủi yếui trongi
cáci ngànhi dầui khíi (32%)i vài kháchi sạni (20,6%),i thìi từi nămi 1991i nhấti lài trongi
cáci nămi 1994,i 1995i vài đầui nămi 1996i đầui ti nớci ngoàii vàoi côngi nghiệpi tăngi
đángi kểi (nguồn:i Bội Kếi hoạchi vài Đầui t).i Cói đợci kếti quải nàyi lài doi Chínhi phủi
đãi cói nhữngi chínhi sách,i đờngi lốii đúngi đắni nhằmi kíchi thíchi cáci doanhi nghiệpi
nớci ngoàii đầui ti vàoi lĩnhi vựci côngi nghiệpi nhi nhi giảmi thuế,i đơni giảni cáci thủi
tụci cấpi giấyi phépi đầui ti …i vài đặci biệti lài vàoi nămi 1991vớii chiếni dịchi mởi rộngi
vài nângi cấpi cáci Khui côngi nghiệp-Khui chếi xuấti nhằmi tạoi điềui kiệni thuậni lợii
choi hoạti độngi kinhi doanhi củai cáci doanhi nghiệpi nớci ngoàii đầui ti i vàoi cáci
ngànhi côngi nghiệp,i gópi phầni xâyi dựngi sựi nghiệpi Côngi nghiệpi hoái -i Hiệni đạii
hoá
Bảngi 3:i Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii theoi ngành,i 1988i -i 2000.
( i Tính i tới i ngày i 31/12/2000 i - i chỉ i tính i các i dự i án i còn i hiệu i lực i )
Trang 24Tổngi số 2619 36,404,182,417 100 17,676,485,335 100
Theoi sối liệui bảngi 3,i ngànhi côngi nghiệpi vớii 1.639i dựi áni đangi hoạti độngi
chiếmi 62,58%i sối dựi án,i vốni đầui ti đạti 19.366i triệui USDi chiếmi 53,19%i tổngi
vốni đầui t,i vốni thựci hiệni 11.008i triệui USDi chiếmi 62,27%i tổngi vốni thựci hiện.i
Lĩnhi vựci côngi nghiệpi cói vốni đầui ti nớci ngoàii đangi chiếmi vịi tríi quani trọngi
trongi sảni xuấti côngi nghiệpi củai nớci tai hiệni nay;i cáci chỉi sối thốngi kêi choi thấy,i
chỉi riêngi giái trịi củai ngànhi dầui khíi vớii vốni đầui ti gầni 3,3i tỷi USDi đãi chiếmi 17%i
tổngi vốni đầui ti củai ngànhi côngi nghiệp.i Quyi môi đầui ti choi mộti dựi áni củai ngànhi
côngi nghiệpi vài xâyi dựngi khoảngi 12i triệui USD,i trongi đói lớni nhấti lài cáci dựi áni
khaii tháci dầui khíi 93i triệui USD/dựi án.(nguồn:i Bộ i Kế i hoạch i và i Đầu i t)
i i i i i i i Tiếpi saui lài ngànhi nông,i lâm,i ngi nghiệpi vớii 343i dựi án,i chiếmi 13,1%i sối dựi
áni vớii vốni đầui ti đạti 2.110i triệui USDi chiếmi 5,79%i tổngi vốni đầui t,i vốni thựci
hiệni đạti 1.112i triệui USDi chiếmi 6,29%i tổngi vốni thựci hiện.i Cáci nhài chuyêni
môni nhậni địnhi rằng,i nguồni vốni đầui ti nớci ngoàii trongi ngànhi nôngi nghiệpi đãi
gópi phầni khôngi nhỏi đốii vớii việci xâyi dựngi cơi sởi vậti chất,i nângi caoi hiệui quải
quảni lýi kinhi doanhi vài giúpi chuyểni dịchi cơi cấui kinhi tếi ngành.i Đợci biết,i trungi
bìnhi mỗii nămi ngànhi nôngi nghiệpi tiếpi nhậni 26i dựi áni đầui ti nớci ngoàii vớii sối
vốni 174i triệui USD.i Theoi báoi cáoi củai Vụi Quảni lýi vài Quyi hoạch-Bội nôngi
nghiệpi vài pháti triểni nôngi thôn,i thìi trongi điềui kiệni ngànhi nôngi nghiệpi còni
thiếui vốni đầui ti i nhi hiệni nay,i đầui ti nớci ngoàii đãi vài sẽi lài mộti nguồni lựci quani
trọngi đốii vớii ngành.i Mặti khác,i cáci sảni phẩmi i củai cáci doanhi nghiệpi cói vốni
đầui ti nớci ngoàii trongi lĩnhi vựci nôngi nghiệpi đãi gópi phầni đángi kểi trongi tổngi
kimi xuấti khẩui chungi củai toàni ngành.i Quyi môi đầui ti bìnhi quâni choi mộti dựi áni
trongi ngànhi nông,lâm,i ngi nghiệpi tơngi đốii thấpi soi vớii cáci ngànhi khác,i trongi
đói cáci dựi áni đầui ti vàoi ngànhi thuỷi sảni chỉi khoảngi 3i triệui USD/dựi án
Kếi tiếpi lài ngànhi dịchi vụi vớii 637i dựi áni chiếmi 24,3%i tổngi sối dựi án,i trongi
đói vốni đầui ti lài 14,927i tỷi USDi chiếmi 41,02%i tổngi vốni đầui t,i vốni thựci hiệni đạti
5,556i tỷi USDi chiếmi 31,54%i tổngi vốni thựci hiện.i Quyi môi đầui ti bìnhi quâni choi
mộti dựi áni củai ngànhi dịchi vụi lớni nhấti (khoảngi 25i triệui USD/dựi án).i i
i
i c. i Cơ i cấu i đầu i t i theo i vùng
Đầui ti nớci ngoàii tậpi trungi chủi yếui ởi cáci vùngi cói điềui kiệni thuậni lợii vềi hại
tầngi cơi sở,i kỹi thuật,i dịchi vụ ;i còni nhữngi vùngi kinhi tế-xãi hộii khói khăni thìi tỷi
Trang 25vùngi lãnhi thổ.i Vớii mongi muốni hoạti độngi đầui ti nớci ngoàii gópi phầni làmi
chuyểni dịchi cơi cấui kinhi tếi nêni Chínhi phủi đãi cói nhữngi chínhi sáchi khuyếni
khích,i ui đãii đốii vớii cáci dựi áni đầui ti vàoi nhữngi vùngi cói điềui kiệni kinhi tếi khói
khăn;i miềni núi,i vùngi sâu,i vùngi xa
Bảngi 4:i Cơi cấui đầui ti theoi vùng,i 1988i -i 2000.
i i i i i i i i i Sối liệui củai bảngi 4i choi thấy,i vùngi kinhi tếi Đôngi Nami Bội cói ui thếi vợti trộii
vớii hàngi loạti khui chếi xuất,i khui côngi nghiệpi vài cáci cơi sởi kinhi tếi quani trọng,i
đầui tầui trongi thui húti đầui ti nớci ngoàii cũngi nhi trongi pháti triểni kinhi tếi vớii tổngi
vốni đầui ti 19.343i triệui USD,i chiếmi 53,15%i tổngi vốni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii
vàoi Việti Nam.i Vùngi kinhi tếi nàyi gồmi thànhi phối Hồi Chíi Minhi đợci coii lài địai
bàni hấpi dẫni đầui ti nhất,i vìi đai sối dựi áni tiếpi nhậni mớii đềui đăngi kýi hoạti độngi tạii
đâyi vớii 905i dựi án,i tổngi vốni đầui ti lài 9.651i triệui USDi chiếmi 26,5%i tổngi vốni
đầui ti củai toàni vùng.i Đồngi Nai,i Bìnhi Dơng,i Bài Rịa-Vũngi Tầui đềui lài cáci đơni
vịi đii đầui trongi thui húti đầui ti nớci ngoàii vớii sối dựai áni lài 699i vài tổngi vốni đầui ti
7.937i triệui USDi chiếmi 21,8%i tổngi vốni đầui ti củai toàni vùngi (nguồn:i Vụi
QLDA-Bội Kếi hoạchi vài Đầui t).i Đặci biệti đâyi lài vùngi kinhi tếi tậpi trungi hầui nhi
toàni bội khui chếi xuất,i trongi đói khui chếi xuấti Tâni Thuậni đợci đánhi giái lài khui
chếi xuấti thànhi côngi nhấti Đôngi Nami ái vài thứi bai Châui á
i i i i i i i i i Đứngi thứi haii lài vùngi kinhi tếi Đồngi Bằngi Sôngi Hồngi cói tổngi vốni đầui ti
10.775i triệui USD,i chiếmi 29,6%i tổngi vốni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii vàoi Việti
Nam.i Trongi đó,i Hài Nộii đứngi thứi haii toàni quốci vềi thui húti đầui ti cói 363i dựi áni
vớii tổngi vốni đầui ti 7.705i triệui USD,i chiếmi 21,2%i tổngi vốni đầui ti củai toàni
vùngi (nguồn:i Vụi QLDA-Bội Kếi hoạchi vài Đầui t)
Trang 26i i i i i i i Tiếpi theoi lài vùngi kinhi tếi Duyêni Hảii Nami Trungi Bội đứngi thứi bai toàni quốci
vớii tổngi vốni đầui ti 2.782i triệui USD,i chiếmi 7,64%i tổngi vốni đầui ti trựci tiếpi nớci
ngoàii vàoi Việti Nam.i Tuyi nhiêni nếui khôngi tínhi nhài máyi lọci dầui Dungi Quấti
thìi thui húti vốni đầui ti nớci ngoàii còni kémi cải đồngi bằngi Sôngi Cửui Longi (i xemi
chii tiếti biểui 2)
Biểui 2:i Tỷi trọngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii theoi vùng,i 1988-2000.
Còni 5i vùngi Đôngi Bắc,i đồngi bằngi Sôngi Cửui Long,i Bắci Trungi Bộ,i Tâyi
Nguyên,i Tâyi Bắci lài nhữngi vùngi kinhi tếi gặpi nhiềui khói khăni nêni tỷi lệi thui húti
vốni đầui ti nớci ngoàii vẫni ởi tỷi lệi thấp
II.i Thựci trạngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii i củai Singapoi
vàoi Việti Nam,i giaii đoạni 1988-i 2000i :
1.i Kháii quáti vềi quani hệi hợpi táci kinhi tếi -i kỹi thuậti -i pháti triểni giữai
Singapoi vài Việti Nam.
Mộti biểui tợngi thànhi côngi củai sựi hợpi táci kinhi tếi -i kỹi thuậti giữai haii nớci lài
dựi áni xâyi dựngi khui côngi nghiệpi Việti Nami -i Singapoi (VSIP)i ởi tỉnhi Bìnhi
D-ơng.i Đâyi lài dựi áni hợpi táci giữai chínhi phủi haii nớc.i Thủi tớngi Việti Nami Või Văni
Kiệti vài Thủi tớngi Singapoi Gohi Chocki Tongi đãi thami dựi lễi độngi thổi xâyi dựngi
VSIPi thángi 05/1996.i Khui côngi nghiệpi nàyi đợci xâyi dựngi trêni mộti diệni tíchi
500i hectai vớii tổngi sối vốni đầui ti xâyi dựngi trongi giaii đoạni đầui (1996-1998)i lài
52,5i triệui USD.i Trongi giaii đoạni này,i trêni 70%i diệni tíchi đấti đaii vài mộti nửai sối
nhài máy,i côngi xởngi đãi đợci xâyi dựng.i Từi nămi 1998i VSIPi đãi bớci vàoi xâyi
Nguồn: VQLDA - Bộ Kế hoạch và Đầu t
Đông Nam Bộ
Đồng bằng Sông Hồng Duyên Hải Nam Trung Bộ
Đông Bắc
Đồng bằng Sông Cửu Long Bắc Trung Bộ
Tây nguyên Tây Bắc
Trang 27đãi lêni đếni 85i triệui USD.i Mặci dùi cuộci khủngi hoảngi kinhi tế-tàii chínhi đãi cói
nhữngi táci độngi xấui đếni sựi pháti triểni kinhi tếi trongi khui vực,i VSIPi vẫni đạti đợci
bớci pháti triểni đềui đặn,i đúngi kếi hoạchi bani đầui đặti ra.i Tínhi đếni thángi 02/1999i
VSIPi đãi thui húti 33i dựi áni đầui ti vớii tổngi sối vốni đầui ti 380i triệui USD.i Diệni tíchi
choi thuêi củai khui côngi nghiệpi hiệni nayi đạti trêni 50%i diệni tích,i thui húti đợci 52i
dựi áni (50i dựi áni đầui ti nớci ngoàii ),i đãi cói 32i dựi áni đii vàoi hoạti độngi sảni xuấti
kinhi doanh.i Doanhi thui năm1999i đạti 2,04i triệui USDi ,i ớci nămi 2000i doanhi thui
đạti 5,67i triệui USDi (nguồni Vụi QLDA-Bội Kếi hoạchi vài Đầui t).i
Cùngi vớii việci xâyi dựngi vài pháti triểni khui côngi nghiệpi Việti Nami Singapo,i chínhi phủi haii nớci đãi thốngi nhấti vềi việci thànhi lậpi mộti Trungi tâmi đàoi
-tạoi kỹi thuậti Việti Nami -i Singapoi (VSTTC).i Thángi 09/1997,i VSTTCi bắti đầui
đ-ợci khởii côngi xâyi dựngi vớii kinhi phíi xâyi dựngi 10i triệui USD,i đánhi dấui mộti giaii
đoạni mớii củai sựi hợpi táci kỹi thuậti vài đàoi tạoi kỹi thuậti củai haii nớc.i VSTTCi cói
cơi sởi hại tầngi hiệni đại,i thiếti bịi đàoi tạoi chấti lợngi cao,i vớii phơngi phápi đàoi tạoi
kỹi năngi thựci hànhi liềni tayi đểi đảmi bảoi choi họci sinhi tốti nghiệpi cói thểi đápi ứngi
đợci yêui cầui kỹi thuậti cói thểi làmi việci choi khui côngi nghiệpi VSIP.i
Haii côngi tyi đai quốci giai hàngi đầui củai Singapoi lài côngi tyi Festoi vài côngi
tyi Mitutoyoi Asiai Pacifici đãi lắpi đặti haii phòngi thíi nghiệmi đặci biệt:i Phòngi thíi
nghiệmi đoi lờngi Mitutoyoi đểi giảngi dạyi choi họci sinhi nhữngi côngi nghệi tiêni
tiếni nhất.i Độii ngũi giảngi viêni củai VSTTCi baoi gồmi cáci chuyêni giai Singapoi vài
cáci chuyêni giai Việti Nami đợci đàoi tạoi tạii Việni kỹi thuậti quốci giai Singapo.i
Thángi 09/1998,i VSTTCi đãi khaii giảngi khoái họci đầui tiên.i Nhữngi họci viêni saui
khii tốti nghiệpi sẽi đợci tuyểni dụngi vàoi khui côngi nghiệpi Việti Nami -i Singapoi vài
tiếni tớii sẽi trởi thànhi côngi nhâni lànhi nghềi choi cáci khui côngi nghiệpi kháci ởi nớci
ta.i
i i i i i i i i i i Bêni cạnhi đói phảii kểi đếni sựi hỗi trợi pháti triểni chínhi thứci củai Singapoi giànhi
choi Việti Nami thôngi quai cáci nguồni từi Quỹi hỗi trợi Đôngi dơng.i Chơngi trìnhi
Hợpi táci Kỹi thuậti songi phơngi vài chơngi trìnhi Hợpi táci choi pháti triểni bềni vững.i
Ngoàii ra,i i Chínhi phủi Singapoi còni đàoi tạoi choi cáci cáni bội Việti Nami thôngi quai
chơngi trìnhi hợpi táci vớii nớci thứi ba.i Cáci chơngi đàoi tạoi chủi yếui tậpi trungi chủi
yếui vàoi cáci lĩnhi vựci nhi :i Môii trờngi ,i Năngi lợng,i Thơngi mại,i Hànhi chínhi côngi
,i Côngi nghệi thôngi tin,i Dui lịch,i Cơi khí,i Giáoi dụci đàoi tạo,i Giaoi thôngi vậni tải,i
Khíi tợngi thuỷi văn,i Yi tế,i Bui chínhi viễni thôngi vài Ngâni hàng-Tàii chính
Trang 28i i i i i i i i i Trongi nămi 2000i đãi cói 203i cáni bội Việti Nami đợci đàoi tạoi tạii Singaporei
vềi cáci lĩnhi vựci nóii trên,i trongi đói cói 37i cáni bội đợci đàoi tạoi trongi khuôni
khổi Quỹi hỗi trợi Đôngi dơng;i 35i cáni bội đợci đàoi tạoi trongi khuôni khổi Chơngi
trìnhi Hợpi táci Kỹi thuậti songi phơngi vài Chơngi trìnhi Hợpi táci choi pháti triểni
bềni vững;i 131i cáni bội đợci đàoi tạoi trongi khuôni khổi Chơngi trìnhi hợpi táci
vớii nớci thứi ba
Ngoàii cáci suấti họci bổngi nóii trên,i Chínhi phủi Singapoi còni hỗi trợi choi Việti
Nami (i Tổngi cụci đoi lờng,i Tiêui chuẩn,i Chấti lợngi )01i dựi áni hỗi trợi kỹi thuậti vềi
Tiêui chuẩni hoá-Đoi lờngi vài Chấti lợngi vớii giái trịi 437.651USDi (i trongi khuôni
khổi Quỹi hỗi trợi Đôngi dơngi ).i Đếni nay,i dựi áni đãi đii vàoi hoạti động,i triểni khaii
đ-ợci mộti sối nộii dungi cụi thể,i trongi đói mộti sối lớpi đàoi tạoi ngắni hạni đãi đợci tổi
chứci tạii Việti Nami vài Singapoi
2.Kinhi nghiệmi thui húti vốni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii củai Singapo.
Đểi thui húti FDI,i Singapoi đãi đầui ti nhiềui vàoi giáoi dụci vài rèni luyệni nhữngi
kỹi năngi kỹi thuật,i đầui ti vàoi kếti cấui hại tầngi mài cáci côngi tyi xuyêni quốci giai coii
trọng.i Khii cầni thiết,i Singapoi đãi sửi dụngi cáci côngi tyi củai Chínhi phủi đểi thúci
đẩyi chơngi trìnhi pháti triển,i mặci dùi nhữngi côngi tyi nàyi hoạti độngi trêni cơi sởi
th-ơngi mạii lài cơi bản
Singapo,i đấti nớci đôi thịi vớii nguồni tàii nguyêni rấti hạni chếi sẽi phụi thuộci
vàoi táii xuấti khẩu,i thếi hệi thứi nhấti cáci nhài lãnhi đạoi Singapoi đãi ýi thứci đợci đặci
thùi đói vài đãi xâyi dựngi chiếni lợci côngi nghiệpi củai họi dựai trêni cơi sởi chínhi sáchi
laoi độngi toàni diện,i tứci lài dựai trêni nguồni lựci coni ngời.i Kếi hoạchi 5i nămi lầni thứi
nhấti củai Singapoi đãi chúi trọngi đếni giáoi dụci kỹi thuật,i xâyi dựngi trờngi họci vài
kếi hoạchi hoái giai đình.i Đói lài nhữngi nộii dungi nòngi cốti đểi tạoi rai ngờii laoi độngi
tríi tuệ.i Chơngi trìnhi hoạti độngi chínhi trịi baoi gồmi việci bani hànhi Bội Luậti laoi
động.i Bội Luậti đãi xâyi dựngi thànhi hệi thốngi nhữngi quyi địnhi nghềi nghiệpi trêni
toàni quốcvài pháci họai lợii íchi củai ngờii nớci ngoàii nhằmi thui húti cáci nhài đầui ti
n-ớci ngoài.i Đồngi thời,i Luậti cáci quani hệi côngi nghiệpi đãi mởi đờngi choi nhữngi
hiệpi địnhi thơngi lợngi 3i năm.i “ĐầuHộii đồngi lơngi quốci gia”i lài mộti tổi chứci gồmi 3i
lựci lợngi xãi hộii (kinhi doanh,i chínhi phủi vài laoi động)i thànhi lậpi nămi 1972i nhằmi
cảii tiếni tiềni lơngi dựai trêni cơi sởi nhữngi thànhi tựui sảni xuấti vài chii phíi cuộci sống.i
Đâyi lài cơi sơi nhằmi bảoi đảmi tínhi ổni địnhi vài hoài hợpi củai mọii tầngi lớpi xãi hội.i
Đồngi thờii tiềni lơngi lài côngi nhằmi đảmi bảoi tínhi cạnhi tranh.i Nhài nớci cani thiệpi
vàoi thịi trờngi laoi độngi bằngi cáci chínhi sáchi xãi hộii nh:i chínhi sáchi nhài ở,i nhằmi
cảii thiệni điềui kiệni sốngi vài chínhi sáchi giáoi dục,i đàoi tạoi nhằmi nângi caoi năngi
Trang 29ngờii laoi động.
Đểi khuyếni khíchi cáci nhài đầui ti nớci ngoài,i chínhi phủi đãi quyếti địnhi thúci
đẩyi côngi nghệi cao.i Trongi nhữngi nămi 70,i Chínhi phủi cũngi đai rai mộti chínhi
sáchi tiềni lơngi caoi nhằmi nhanhi chóngi loạii bỏi nhữngi ngànhi côngi nghiệpi
truyềni thốngi cầni nhiềui laoi động.i Chínhi sáchi nàyi đãi thúci đẩyi đợci đầui ti trongi
cáci ngànhi côngi nghiệpi điệni tử,i máyi móc,i dợci phẩmi vài cáci sảni phẩmi chínhi
xác.i Tuyi vậy,i đếni nămi 1985i Singapoi đãi trảii quai giaii đoạni khủngi hoảngi đầui
tiên.i Đểi khỏii phảii phái giái đồngi tiền,i Chínhi phủi đãi quyếti địnhi giảmi nhữngi chii
phíi laoi đôngi doi đóngi gópi củai cáci chủi doanhi nghiệpi vàoi Quỹi tiếti kiệmi Trungi
Ương.i Việci cắti giảmi hoàni toàni 12%i lơngi diễni rai êmi thấmi vìi phongi tràoi côngi
đoàni đãi liêni kếti vớii Chínhi phủi vài giớii lãnhi đạoi chínhi trị.i Đểi cói hiệui lựci Chínhi
phủi đãi cối gắngi đềi caoi lựci lợngi laoi độngi nhằmi thui húti cáci côngi tyi đai quốci giai
vàoi hoạti động,i điềui chỉnhi giái cả,i nângi caoi cáci kỹi năngi vài sửai đổii cáci biệni
phápi khuyếni khíchi tàii chínhi nhằmi thayi đổii hìnhi thứci thơngi mạii vài đii đầui
trongi cuộci cạnhi tranhi vớii cáci nớci trongi khui vực.i
Nhi vậy,i thôngi quai việci cani thiệpi vàoi thịi trờngi laoi động,i Chínhi phủi
Singapoi đãi thúci đẩyi đợci sựi pháti triểni củai sứci sảni xuấti vài thayi đổii cơi cấui kinhi
tế,i tiếpi cậni nhanhi chóngi vớii cáci côngi nghệi củai thếi giới
Trongi giaii đoạni hiệni nayi đểi thui húti vốni đầui ti nớci ngoài,i Singapoi đãi xâyi
dựngi mộti sối biệni phápi nhằmi cảii thiệni môii trờngi đầui ti thôngi thoángi hơn,i tạoi
mộti “Đầusâni chơii ”i côngi bằngi choi cáci nhài đầui ti nớci ngoài
Vềi hìnhi thứci đầui t,i cáci côngi tyi nớci ngoàii hoạti độngi tạii Singapoi cói thểi
lựai chọni mộti trongi haii hìnhi thứci sau:
Côngi tyi ti nhâni tráchi nhiệmi hữui hạn;i hoặc
Đăngi kýi hoạti đôngi vớii ti cáchi lài chii nhánhi củai côngi tyi nớci ngoài
Muai báni cổi phiếui trêni thịi trờngi chứngi khoán
Nhài đầui ti nớci ngoàii cói thểi huyi độngi vốni thôngi quai pháti hànhi cổi phiếu,i
tráii phiếui vài vayi tổi chứci tàii chínhi trongi nớci cũngi nhi nớci ngoài
Vềi nguyêni tắc,i cáci côngi tyi nớci ngoàii chỉi cói thểi thuêi đất.i Thờii hạni choi
thuêi đấti lầni đầui tốii đai lài 30i nămi vài cói thểi đợci giai hạni đếni 60i năm.i Côngi tyi
n-ớci ngoàii cói thểi muai nhài xởng.i Ngờii nớci ngoàii đợci phépi muai nhài ởi vớii mộti sối
nhấti định
Trang 303.Thựci trạngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii i củai Singapoi tạii Việti Nam.
Đầui ti trựci tiếpi lài mộti lĩnhi vựci đặci biệti quani trọngi trongi quani hệi kinhi tếi
giữai haii nớci Việti Nami vài Singapo.i Trongi thậpi kỷi 70,i Singapoi đãi bắti đầui thămi
dòi khải năngi đầui ti vàoi Việti Nam.i Tuyi vậy,i khii xẩyi rai vấni đềi củai Campuchia,i
Singapoi đãi bani hànhi lệnhi cấmi vậni đầui ti vàoi Việti Nam.i Nămi 1991i saui khii
Hiệpi địnhi hoài bìnhi vềi Campuchiai đợci kýi kết,i Singapoi đãi xoái bỏi lệnhi cấmi vậni
đầui ti vàoi Việti Nam.i Theoi Bội Kếi hoạchi vài Đầui t,i từi nămi 1991i đầui ti trựci tiếpi từi
Singapoi vàoi Việti Nami tăngi lêni nhanhi chóng.i Đếni thángi 10/1993,i tứci lài chỉi
trongi vòngi 2i năm,i Singapoi đãi xếpi thứi 9i trongi sối 10i nhài đầui ti lớni nhấti vàoi
Việti Nam,i vớii tổngi sối vốni đầui ti lêni tớii 225,3i triệui S$.i Phầni lớni cáci dựi áni đầui
ti tậpi trungi vàoi cáci ngànhi nhi kinhi doanhi bấti độngi sản,i thứci ăn,đồi uốngi đếni vậti
liệui xâyi dựng
Đếni nămi 1994,i vớii 51i dựi áni đợci cấpi giấyi phépi vài tổngi sối vốni đầui ti lêni
tớii 385i triệui USD,i Singapoi đãi trởi thànhi nhài đầui ti thứi 8i trongi sối 10i nhài đầui ti
n-ớci ngoàii lớni nhấti vàoi Việti Nam.i
Vớii tốci đội pháti triểni nhanhi chóngi nhi vậy,i tínhi đếni ngàyi 31/12/2000i vớii
cáci sối liệui cậpi nhậpi đợc,i Singapoi hiệni đangi dẫni đầui cáci nớci vài vùngi lãnhi thổi
cói đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii vàoi Việti Nami (hiệni còni 58i quốci giai vài vùngi lãnhi
thổi hiệni còni dựi áni đầui ti tạii Việti Nam)i thui húti 236i dựi áni vớii tổngi vốni đầui ti
đăngi kýi lài 6.744i triệui USD,i vốni phápi địnhi 2.079i triệui USDi vài đầui ti thựci hiệni
đạti 1,944i triệui USDi (Xemi chii tiếti biểui 3).i Cáci dựi áni đầui ti củai Singapoi đềui
đ-ợci triểni khaii tốt.i Đếni nayi đãi cói 172i dựi án,i gópi 1.994i triệui USDi vàoi vốni thựci
hiện,i chiếmi 29%i tổngi sối vốni đầui ti củai Singapoi vàoi Việti Nam.i Trongi đó,i 126i
dựi áni gópi vốni đãi đii vàoi sảni xuấti kinhi doanh,i cói tổngi doanhi thui trongi nămi
2000i ớci đạti 461i triệui USD,i xuấti khẩui đạti 50i triệui USD,i tạoi việci làmi choi hơni
20i nghìni laoi độngi trựci tiếp,i chai kểi hàngi vạni laoi độngi giáni tiếpi kháci trongi xâyi
dựngi cơi bảni vài dịchi vụi (i nguồn:i Vụi Quảni Lýi Dựi áni Đầui Ti Nớci Ngoài).i
Biểui 3:i Đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii theoi nớc,i 1988i -i 2000.
( i Tính i tới i ngày i 31/12/2000 i - i chỉ i tính i các i dự i án i còn i hiệu i lực i )
Đơn i vị: i Triệu i USD
0 1000 2000 3000 4000 5000 6000 7000
236 Dự
618 301 260 208 108
40 33
Trang 31Mặci dùi vàoi Việti Nami tơngi đốii muộni soi vớii cáci nớci khác,i nhngi cáci
doanhi nghiệpi Singapoi đãi lầni lợti vợti quai Đàii Loan,i Nhậti Bảni vài Hàni Quốci đểi
trởi thànhi nớci đầui ti lớni nhấti vớii sối vốni đăngi kýi (6.744i triệui USD)i chiếmi
23,27%i tổngi sối vốni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii củai 10i quốci giai đầui ti lớni nhấti
vàoi Việti Nami (xemi chii tiếti biểui 4)
Biểui 4:i Tỷi trọngi vốni đăngi kýi theoi cáci nớci đầui ti vàoi Việti Nam,i
1988-2000.
( i Tính i tới i ngày i 31/12/2000 i - i chỉ i tính i các i dự i án i còn i hiệu i lực i )
Quyi môi vốni đầui ti bìnhi quâni mỗii dựi áni khoảngi 28,6i triệui USD,i caoi nhấti
trongi sối cáci nớci vài vùngi lãnhi thổi đầui ti vàoi Việti Nam,i Singapoi cói 26i dựi áni vớii
quyi môi vốni đầui ti lớni hơni 40i triệui USD,i tậpi trungi vàoi cáci ngànhi nghềi nhi xâyi
dựngi hại tầngi khui côngi nghiệp,i kháchi sạn,i văni phòng,i căni hội vài côngi nghiệp,i
cụi thểi nhi sau:i (Nguồn:i Vụi Quảni lýi dựi án-Bội Kếi hoạchi vài Đầui t)
- Nhài máyi biai Việti Nam,i sảni xuấti biai Heineken,i đốii táci nớci ngoàii lài
Côngi tyi Asiai Pacifici Breweriesi Limited-Singapoi thuộci tậpi đoàni Heineken.i
Tổngi vốni đầui ti 93i triệui USD,i vốni phápi địnhi 33,72i triệui USD.i Doanhi nghiệpi
Singapo
Đài Loan Nhật Bản Hàn Quốc Hồng Kông Pháp British Virgin islands Liên Bang Nga
Hà Lan Anh Quốc
23,27
17,15 13,4
10,87 9,28
6,31
6,09 5,55
4,07 4,01
Trang 32đãi gópi đủi vốni phápi định,i sảni phẩmi cói doanhi thui cao,i doanhi thui nămi 1999i đạti
101i triệui USD,i doanhi thui nămi 2000i ớci đạti 89i triệui USD
- Côngi tyi liêni doanhi kháchi sạni Chainsi Caravelle,i mụci tiêui củai dựi áni lài
xâyi dựng,i năngi cấpi kháchi sạni Caravellei đạti tiêui chuẩni quốci tếi 4i saoi vớii 353i
phòng,i tổngi vốni đầui ti 61,5i triệui USD,i vốni phápi địnhi 18,57i triệui USD,i vốni
đầui ti thựci hiệni 58i triệui USD.i Doanhi nghiệpi chínhi thứci hoạti độngi vàoi đầui
nămi 2000,i doanhi thu7,31i triệui USD,i lỗi 3,9i triệui USD
- Côngi tyi liêni doanhi căni hội vài văni phòngi Sàii gòn-Somerseti Chancel,i
mụci tiêui củai dựi áni lài xâyi dngi khui căni hội vài văni phòngi choi thuê.i Tổngi vốni
đầui ti lài 42i triệui USD,i vốni đầui ti thựci hiệni 47i triệui USD.i Doanhi thui nămi 1999i
đạti 4,5i triệui USD,i doanhi thui nămi 2000i ớci đạti 4,28i triệui USD
- Côngi tyi quốci tếi Hồi Tây,i mụci tiêui xâyi dựngi khui liêni hợpi gồmi kháchi
sạn,i cửai hàngi báni thựci phẩmi ởi sối 3i Phói Đứci Chính,i Hài Nội.i Tổngi vốni đầui ti
69,9i triệui USD,i vốni đầui ti thựci hiệni 68,988i triệui USD.i Doanhi thui nămi 1999i
đạti 2,32i triệui USD,i doanhi thui nămi 2000i ớci đạti 2,2i triệui USD
- Xíi nghiệpi liêni doanhi tráchi nhiệmi hữui hạni Carnaudmetai Boxi Saigon,i
vớii mụci tiêui sảni xuấti loni nhômi 2i mảnhi vài nắpi dễi mở,i tổngi vốni đầui ti 104,9i
triệui USD,i vốni đầui ti thựci hiệni 59,9i triệui USD.i Doanhi nghiệpi đãi đii vàoi sảni
xuấti kinhi doanh,i doanhi thui nămi 1999i đạti 29,55i triệui USD;i xuấti khẩui nămi
1999i đạti 1,04i triệui USD.i Doanhi thui nămi 2000i ớci đạti 24,98i triệui USD,i xuấti
khẩui nămi 2000i ớci đạti 1,49i triệui USD
- Côngi tyi liêni doanhi Đạii dơng,i mụci tiêui xâyi dựngi kháchi sạni 5i saoi vài
văni phòngi tạii 80i Đôngi Du,i tổngi vốni đầui ti 97i triệui USD,i vốni đầui ti thựci hiệni
96,4i triệui USD.i Doanhi nghiệpi đãi đii vàoi hoạti độngi từi thángi 01/1999,i đếni nayi
vẫni chai cói doanhi thu
- Côngi tyi liêni doanhi gạchi meni Mỹi An,i vớii mụci tiêui sảni xuấti gạchi men,i
meni sứ,i bộti kaolin,i tổngi vốni đầui ti 46,4i triệui USD,i vốni đầui ti thựci hiệni 37,2i
triệui USD.i Doanhi nghiệpi đãi đii vàoi hoạti độngi từi thángi 01/1996,i hoạti độngi tốt,i
doanhi thui caoi vài bắti đầui cói lãii từi nămi 2000.i Doanhi thui nămi 1999i đạti 15i triệui
USD,i doanhi thui nămi 2000i ớci đạti 11,1i triệui USD
- Côngi tyi liêni doanhi pháti triểni tiếpi vậni sối 1i vớii mụci tiêui xâyi dựngi vài
kinhi doanhi khui cảngi Tâni Thuận,i tổngi vốni đầui ti 53,6i triệui USD,i vốni đầui ti
thựci hiệni 53,6i triệui USD.i Côngi tyi đãi đii vàoi hoạti độngi từi thángi 11/1998,i
Trang 33- Côngi tyi tráchi nhiệmi hữui hạni vờni Hoàngi Viên-Quảngi Bá,i vớii mụci
tiêui xâyi dựngi cáci côngi trìnhi căni hộ,i kháchi sạn,i biệti thự.i Chủi đầui ti lài tậpi đoàni
Keppeli Corpi Ltdi (tậpi đoàni tàii chínhi lớni nhấti củai Singapo)i vớii tổngi vốni đầui ti
50,93i triệui USD,i đầui ti thựci hiệni 37,5i triệui USD.i Doanhi nghiệpi đãi đii vàoi hoạti
độngi từi thángi 01/1998,i doanhi thui nămi 1999i đạti 2,8i triệui USD,i doanhi thui
nămi 2000i ớci đạti 2,76i triệui USD
- Côngi tyi pháti triểni khui côngi nghiệpi Longi Bìnhi LOTECO,i xâyi dựngi cơi
sởi hại tầngi khui côngi nghiệpi Longi Bình.i Đốii táci nớci ngoàii lài côngi tyi Nisshoi
Iwaii Technoi Parki Holdingi Pte.,i Singapoi thuộci tậpi đoàni Nisshoi Iwai-Nhậti
Bản,i đốii táci Việti Nami lài Côngi tyi Mayi 28-Bội Quốci Phòng.i Tổngi vốni đầui ti lài
41i triệui USD,i đầui ti thựci hiệni 21i triệui USD.Doanhi nghiệpi đãi đii vàoi hoạti độngi
từi tháng10/1997.i Doanhi thui nămi 1999i đạti 295i nghìni USD,i doanhi thui nămi
2000i ớci 384i nghìni USD
- Côngi tyi liêni doanhi nhài máyi biai Hài Tây,i đốii táci nớci ngoàii lài Côngi tyi
Asiai Pacifici Breweriesi Ltd-Singapoi thuộci tậpi đoàni Heineken.i Tổngi vốni đầui
ti 190i triệui USD,i đầui ti thựci hiệni 55i triệui USD.i Doanhi nghiệpi đãi đii vàoi hoạti
độngi từi thángi 04/1999.i Doanhi thui nămi 1999i đạti 18,4i triệui USD,i doanhi thui
nămi 2000i ớci đạti 34,5i triệui USD
i i i i a.i Hìnhi thứci đầui ti củai Singapo.i
Cáci dựi áni đầui ti củai Singapoi chủi yếui tậpi trungi dớii hìnhi thứci liêni doanhi
vớii 103i dựi án,i chiếmi 52,5%i sối dựi án.i Saui đói đếni xíi nghiệpi 100%i vốni nớci
ngoàii vớii 103i dựi án,i chiếmi 43,3%i sối dựi áni vài sối dựi áni hợpi doanhi lài rấti nhỏ,i
10i dựi áni chiếmi 4,2%i sối dựi áni (xemi bảngi 5).i Sởi dĩi nhi vậyi lài doi thờii kỳi đầu,i
cáci thủi tụci đểi triểni khaii thựci hiệni dựi áni còni đòii hỏii nhiềui giấyi tời lạii phảii
thôngi quai nhiềui khâu,i nhiềui nấc,i vài rấti phứci tạp,i trongi khii đói nhài đầui ti
Singapoi còni íti hiểui biếti vềi cáci điềui kiệni kinhi tếi -i xãi hộii vài phápi luậti củai Việti
Nam,i họi thờngi gặpi khói khăni trongi giaoi dịch,i quani hệi cùngi mộti lúci vớii khái
nhiềui cơi quani chứci năngi củai Việti Nami đểi cói đợci đầyi đủi cáci điềui kiệni triểni
khaii xâyi dựngi cơi bảni cũngi nhi tổi chứci thựci hiệni dựi áni đầui t.i Trongi hoàni cảnhi
nhi vậy,i đai sối cáci nhài đầui ti Singapoi thíchi lựai chọni hìnhi thứci liêni doanhi đểi bêni
Việti Nami đứngi rai loi cáci thủi tụci phápi lýi choi sựi hoạti độngi củai doanhi nghiệpi
hiệui quải hơn
Trang 34Saui mộti thờii giani hoạti độngi trongi môii trờngi đầui ti ởi Việti Nam,i cáci nhài
đầui ti Singapoi cói điềui kiệni đểi hiểui biếti hơni vềi phápi luật,i chínhi sáchi phongi tụci
tậpi quáni vài cáchi thứci hoạti độngi kinhi doanhi ởi Việti Nam.i Sựi ami hiểui củai họi
đ-ợci nângi lêni trongi điềui kiệni cáci thủi tụci cấpi phépi củai Việti Nami đangi từngi bớci
đợci cảii tiếni theoi hớngi ngàyi càngi đơni giảni hơni trớc,i vài cùngi vớii sựi xuấti hiệni
cáci tổi chứci ti vấni giúpi cáci nhài đầui ti nớci ngoàii thựci hiệni cáci thủi tụci triểni khai,i
tổi chứci sảni xuấti kinhi doanhi củai cáci dựi áni tơngi đốii cói hiệui quả.i Vìi vậy,i nhui
cầui cói đốii táci Việti Nami đểi tiếni hànhi cáci thủi tục,i đốii vớii nhài đầui ti nớci ngoàii
đãi giảmi đii mộti cáchi đángi kể.i Khôngi nhữngi thế,i khii thami i giai liêni doanhi khải
năngi củai phíai Việti Nami thờngi yếui cải vềi vốni đóngi gópi lẫni cáni bội quảni lý,i mặti
kháci nhiềui nhài đầui ti Singapoi khôngi muốni chiai sẻi quyềni điềui hànhi doanhi
nghiệpi vớii bêni Việti Nami trongi hoạti độngi đầui t.i Doi đó,i sối dựi áni đầui ti trựci tiếpi
nớci ngoàii vàoi Việti Nami theoi hìnhi thứci doanhi nghiệpi 100%i vốni nớci ngoàii
đangi ngàyi càngi cói xui hớngi tăngi lêni cải tuyệti đốii lẫni tơngi đối.i
Bảngi 5:i Đầui ti củai Singapoi vàoi Việti Nami theoi hìnhi thứci đầui t,i
Quai sối liệui bảngi 5,i choi thấyi tínhi tớii ngàyi 23/02/2001i Singapoi lài mộti
n-ớci hiệni i đangi dẫni đầui vềi sối dựi áni vớii 238i dựi án,i trongi đó:
- Doanhi nghiệpi 100%i vốni nớci ngoàii vớii vốni đăngi kýi đạti 895i triệui
USDi chiếmi 13,2%i tổngi vốni đăngi ký;i vốni đầui ti thựci hiệni đạti 415i triệui USD,i
Trang 35choi 6.844i laoi động.i Cáci dựi áni nh:i sảni xuấti ngọci traii Khánhi Hoà,i chếi biếni
thựci phẩmi tạii thànhi phối HCM,i Sơni Nippon,i sảni xuấti đái graniti Bìnhi Dơng,i
côngi tyi tráchi nhiệmi hữui hạni vờni Hoàngi Viêni -i Quảngi Bá i Ngoàii ra,i còni
nhiềui dựi áni tậpi trungi sảni xuấti hàngi tiêui dùngi nh:i đồi nhôm,i nhựai kéo,i sảni
xuấti thựci phẩmi chếi biếni vài đồi uống
- Doanhi nghiệpi liêni doanhi vớii 125i dựi áni chiếmi 52,5%i sối dựi án;i vốni
đăngi kýi đạti 5.800i triệui USDi chiếmi 85,9%i tổngi vốni đăngi ký;i vốni đầui ti thựci
hiệni chỉi đạti 27%i soi vớii vốni đăngi kýi (tốci đội giảii ngâni củai cáci dựi áni thuộci liêni
doanhi thấpi hơni cáci dựi áni thuộci doanhi nghiệpi 100%i vốni nớci ngoài,i trongi khii
vốni đầui ti caoi hơni rấti nhiều).i Cáci dựi áni tậpi trungi chủi yếui trongi lĩnhi vựci kháchi
sạn,i dịchi vụ,i sảni xuấti bìai cattoni đểi làmi baoi bìi hàngi hoá i doanhi thui đạti 1.855i
triệui USD,i giảii quyếti côngi ăni việci làmi choi 12.880i laoi độngi
- Hìnhi thứci hợpi đồngi hợpi táci kinhi doanhi vớii 10i dựi án,i chiếmi 4,2%i
sối dựi án,i vốni đăngi kýi đạti 53i triệui USD,i vốni thựci hiệni 83i triệui USD.i Nhngi
mớii cói 20%i sối dựi áni đãi đii vàoi hoạti động,i doanhi thui chỉi dừngi lạii ởi coni sối
khiêmi tốni 26i triệui USD,i tạoi việci làmi choi 385i laoi động.i Sối còni lạii xini giai hạni
vài tiếpi tụci hoàni thiệni thủi tụci hànhi chínhi (xemi chii tiếti biểui 4)
Biểui 4:i Tỷi trọngi vốni đăngi kýi vài vốni thựci hiệni theoi hìnhi thứci đầui ti củai
Singapoi vàoi Việti Nam,i 1988-2000.
(tính i tới i ngày i 23/02/2001 i - i chỉ i tính i các i dự i án i còn i hiệu i lực)
a-i Tỷi trọngi theoi vốni đăngi ký.i i i i i i i i i i i i i i i i i b-i Tỷi trọngi theoi vốni thựci hiện.
i i i i i i
*Đầu i t i theo i cơ i cấu i ngành.
100% Vốn n ớc ngoài
Liên doanh
Hợp doanh
100% Vốn n ớc ngoài
Liên doanh
Hợp doanh
Trang 36hi
kinh
Trang 37Bảngi 6:i Đầui ti củai Singapoi vàoi Việti Nami phâni theoi ngành,1988-2000.
(tính i tới i ngày i 31/12/2000 i - i chỉ i tính i các i dự i án i còn i hiệu i lực)
Theoi sối liệui bảngi 6,i tai thấyi đầui ti củai Singapoi tậpi trungi vàoi lĩnhi vựci dịchi
vụi baoi gồmi xâyi dựngi kháchi sạn,i văni phòng,i căni hội choi thuê,i dui lịch…vớii
113i dựi án,i chiếmi 47,88%i tổngi sối dựi áni đầui ti vàoi Việti Nam,i vốni đăngi kýi đạti
5.172i triệui USDi chiếmi 76,68%i tổngi vốni đầui ti vàoi Việti Nam,i vốni thựci hiệni
1.154i triệui USDi chiếmi 57,85%i tổngi vốni thựci hiện.i Cói đợci kếti quải đói lài doi
xâyi dựngi khui đôi thịi mớii vớii 2i dựi án,i vốni đầui ti đạti 2.230i triệui USDi chiếmi
33%i tổngi vốni đầui t,i tuyi nhiên,i vốni thựci hiệni 394i nghìni USDi chỉi đạti 0.02%i soi
vớii vốni đăngi ký-tốci đội giảii ngâni chậm.i (nguồn:i Bội Kếi hoạchi vài Đầui t).i Sởi dĩi
xảyi rai tìnhi trạngi trêni lài nhữngi vấni đềi nộii bội pháti sinhi từi phíai Việti Nam.i Quái
trìnhi quyi hoạchi tổngi thểi đãi đợci triểni khaii nhngi quyi hoạchi bội phậni vẫni chai
đ-ợci quáni triệti đếni từngi hội giai đình.i Bêni cạnhi đó,i vấni đềi táii địnhi ci choi cáci hội
Trang 38dâni ởi khui vựci cầni quyi hoạchi đangi gặpi nhiềui khói khăn.i Mộti sối hội dâni chấpi
nhậni i mứci đềni bùi củai cơi quani Nhài nớci cói thẩmi quyềni vài táni thànhi việci dii
chuyểni địnhi ci ởi nơii khác.i Songi cũngi cói khôngi íti hội gâyi khói khăn,i khôngi chịui
chuyểni đii doi nhữngi lýi doi vềi thayi đổii thui nhập,i ảnhi hởngi đếni côngi việci hàngi
ngàyi hoặci khôngi chấpi nhậni mứci đềni bù
i Lĩnhi vựci côngi nghiệpi thui húti 96i dựi án,i vốni đăngi kýi 1.401i triệui USDi
chiếmi 20,78%i i tổngi vốni đầui t.i Vốni đầui ti thựci hiệni 745i triệui USD,i chiếmi
37,37%i tổngi vốni thựci hiệni vài chiếmi 53,13%i vốni đăngi kýi ởi ngànhi côngi
nghiệpi (tốci đội giảii ngâni khái nhanh),i doanhi thui đạti 1.i 965i triệui USD,i giảii
quyếti hơni 7000i laoi độngi cói côngi ăni việci làmi (nguồn:i Bội Kếi hoạchi vài Đầui t).i
Tongi lĩnhi vựci côngi nghiệp,i ngànhi côngi nghiệpi dầui khíi chỉi nhậni đợci haii dựi áni
đầui ti củai Singapoi vớii sối vốni đăngi kýi 56i triệui USDi nhngi vốni thựci hiêni đạti tớii
hơni 71i triệui USDi (i nguồn:i Vụ i QLDA i - i Bộ i KH i & i ĐT) i Nhi vậy,i tốci đội giảii ngâni
ởi ngànhi dầui khíi lài rấti nhanh.i Sởi dĩi cói đợci thànhi tựui trêni bởii vìi i côngi nghiệpi
dầui khíi lài mộti ngànhi đặci trngi cói quyi hoạchi i ngànhi cụi thểi ,i cói nhiềui khâu,i
nhiềui nấci nhi thămi dò,i khaii thác,i lọci dầu…Choi nên,i vốni thựci hiệni cáci dựi áni
thuộci ngànhi chiếni lợci nàyi lài rấti cao.i Điềui nàyi cũngi lýi giảii phầni nàoi choi tiếni
trìnhi giảii ngâni nhanhi tạii cáci ngànhi côngi nghiệpi nóii chungi ởi Việti Nami
i i i i i i i i i Trongi khii đó,i ngànhi Nông-Lâm-Ngi nghiệpi chỉi thui húti đợci mộti lợngi đầui
ti khiêmi tốni từi đốii táci Singapo.i Nguyêni nhâni lài doi đầui ti củai Singapoi ởi cáci tỉnhi
miềni núi,i nôngi thôni còni chai đángi kể.i Tuyi vẫni lài nhữngi địai bàni cói nhiềui tiềmi
năngi mởi rộngi vài pháti triểni nông-lâmi nghiệpi vài cói nhui cầui lớni vềi thui húti đầui
ti nớci ngoài,i nhngi doi điềui doi điềui kiệni khói khăn,i thiêni tai,i nguồni nhiêni liệui
khôngi ổni địnhi nêni cáci dựi áni đầui ti nớci ngoàii củai Singapoi vàoi lĩnhi vựci lâmi nghiệpi ởi cáci vùngi nàyi i vẫni còni hạni chế.Vốni đăngi kýi 170i triệui USDi chỉi
nông-chiếmi 2,54%i tổngi vốni đầui t.i Vốni đầui ti thựci hiệni đạti 95i triệui USDi chiếmi
4,78%i tổngi vốni thựci hiện
Nhìni chung,i tốci đội giảii ngân,i sối lợngi dựi áni củai Singapoi vàoi cáci ngànhi
kinhi tếi quốci dâni củai Việti Nami lài chai đồngi đều.i Nếui nhi tỷi lệi vốni thựci hiệni soi
vớii vốni đăngi kýi củai cáci ngànhi nhi GTVTi -i Bui điện,i CNi nhẹi lài 84%,i 60%i thìi
ngànhi Xâyi dựng,i Xâyi dựngi khui đôi thii mới i chỉi đạti mộti coni sối khiêmi tốni
22%,i 0,02%.i Haii dựi áni i đốii vớii cáci ngànhi CNi dầui khí,i Tàii chínhi ngâni hàngi soi
vớii 50i dựi án,i 24i dựi áni ởi cáci ngànhi CNi nặng,i XDi văni phòngi -i Căni hộ(i nguồn:i
Bội Kếi hoạchi vài Đầui t)
i i i i * i Đầu i t i theo i địa i phơng.
Trang 39chủi yếui vàoi cáci địai phơngi cói cơi sởi hại tầngi pháti triểni tốti nhi Hài Nội,i TPi Hồi
Chíi Minh;i cáci khui côngi nghiệpi thuộci cáci tỉnhi Bìnhi Dơng,i Đồngi Nai,i Hảii
Phòng tạoi nhiềui côngi việci choi ngờii laoi động
Bảngi 7i :i Đầui ti củai Singapoi vàoi Việti Nami theoi địa i phơng
Quai sối liệui củai bảngi 7,i choi thấyi :
Đứngi vịi tríi thứi nhấti lài Hài Nộii vớii 31i dựi án,i trongi đói vốni đầui ti lài 2.795i
triệui USDi chiếmi 41,4%i tổngi vốni đầui ti củai Singapoi vàoi Việti Nam;i vốni đầui ti
thựci hiệni đạti 392i triệui USD,i chiếmi 14,02%i vốni đầui t,i doanhi thui 74i triệui USDi
vài tạoi việci làmi choi 2.765i laoi động
Vịi tríi thứi haii thuộci vềi thànhi phối Hồi Chíi Minhi vớii 93i dựi án,i trongi đói vốni
đầui ti lài 1.469i triệui USDi chiếmi 21,8%i tổngi vốni đầui ti củai Singapo;i đầui ti thựci
hiệni 885i triệui USDi đạti 60%i soi vớii vốni đăngi kýi ;i doanhi thui caoi nhấti vớii 1.344i
triệui USDi vài giảii quyếti việci làmi choi 7.757i laoi động
i Ngoàii ra,i cáci tỉnhi nhi Bìnhi Dơngi cũngi đạti 446i triệui USDi vốni đầui ti vớii
41i dựi án,i đầui ti thựci hiệni đạti 283i triệui USD,i doanhi thui caoi vài tạoi nhiềui việci
làmi i choi ngờii laoi độngi (xemi chii tiếti bảngi 8);i Hài Tây,i Bài Rịa-Vũngi Tàu,i
Đồngi Nai,i Hảii Phòng,i Quảngi Ninh…i cũngi nhậni đợci mộti sối lợngi lớni vốni đầui
ti củai Singapo.i i
III.i Đánhi giái chungi vềi hoạti độngi đầui ti trựci tiếpi
nớci ngoàii củai Singapoi tạii Việti Nam,i giaii đoạni 1988i -i
2000i :
Trang 401.Kếti quải đạti đợci .
i Hoạti độngi củai đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii trongi thờii giani quai đãi thựci sựi cói
táci độngi tíchi cực,i cói vịi tríi quani trọng,i gópi phầni làmi chuyểni biếni nềni kinhi tếi
Việti Nami theoi hớngi mộti nềni kinhi tếi côngi nghiệpi hoá.i Âmi hởngi tíchi cựci củai
loạii hìnhi hoạti độngi kinhi tếi nàyi đangi ngàyi càngi rõi néti vài lani rộngi trêni nhiềui
mặti trongi đờii sốngi kinhi tế,i xãi hộii củai đấti nớci ta
Singapoi cói đầui ti lớni vàoi Việti Nam,i hiệni đangi đứngi đầui cáci nớci vài lãnhi
thổi cói đầui ti tạii Việti Nami (nhi đãi nêui trên).i Kếti quải nảyi trớci hếti lài doi chínhi
sáchi hợpi táci củai Chínhi phủi Singapoi đốii vớii Việti Nam,i cũngi nhi củai chínhi cáci
côngi tyi củai Singapoi cói tiềmi năngi vềi tàii chínhi vài thịi trờng,i quani tâmi đếni thịi ờngi Việti Nam.i Nhng,i bêni cạnhi đói còni cói mộti yếui tối khái quani trọngi lài cáci
tr-côngi tyi đai quốci giai đãi đầui ti vàoi Việti Nami thôngi quai chii nhánhi củai mìnhi ởi
Singapoi (nhi Coca-Cola,i Pepsi ),i gópi phầni quani trọngi đai tổngi vốni đầui ti củai
Singapoi vàoi Việti Nami tăngi caoi nhi hiệni nay.i i
i Thựci tếi triểni khaii cáci dựi áni đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii củai Singapoi ởi Việti
Nami thờii giani quai choi thấy,i tỷi lệi vốni thựci hiệni trêni tổngi vốni đăngi kýi còni ởi
mứci khiêmi tốn.i Chuyểni giaoi côngi nghệi ởi mứci trungi bìnhi hoặci thấpi hơni soi
vớii trìnhi đội côngi nghệi trêni thếi giới
Tínhi đếni ngàyi 23/02/2001,i tổngi vốni thựci hiệni củai dựi áni FDIi củai
Singapoi đạti 2.060i triệui USD.i Tốci đội giảii ngâni củai Singapoi chỉi đạti khoảngi
30%.i Nhi vậy,i tốci đội giảii ngâni còni thấpi phảni ánhi tínhi khải thii củai dựi áni vài
năngi lựci tàii chínhi củai chủi đầui ti chai cao.i Nguyêni nhâni lài doi cáci dựi áni lớni mớii
đầui ti 3-4i nămi gầni đây,i thờngi đầui ti nhiềui vàoi lĩnhi vựci kinhi doanhi bấti độngi sảni
trongi khii tìnhi hìnhi nhui cầui thịi trờngi bấti độngi sảni trongi khui vựci vài Việti Nami
giảmi sút.i Chỉi cầni mộti dựi áni lớni vềi bấti độngi sảni (nhi dựi áni khui đôi thịi mớii Nami
Thăngi Long)i chai triểni khaii đợci đãi kéoi theoi tỷi lệi vốni thựci hiệni chungi củai cáci
dựi áni xuốngi thấp
Cáci dựi áni FDIi củai Singapoi vàoi Việti Nami chủi yếui lài chuyểni giaoi côngi
nghệi ởi tầmi trungi bìnhi vài sửi dụngi nhiềui laoi động,i rấti íti côngi nghệi hiệni đạii
điềui nàyi rấti dễi làmi Việti Nami trởi thànhi bãii thảii côngi nghệi củai Singapo
Tuyi nhiên,i cũngi phảii khẳngi địnhi rằngi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoàii củai
Singapoi đãi lạii mộti sối kếti quải đángi khíchi lệ.i Tínhi đếni ngàyi 23/02/2001i thìi
doanhi thui cáci dựi áni FDIi củai Singapoi đạti 2.235i triệui USD;i tăngi thui ngoạii tệi
choi đấti nớci thôngi việci thựci hiệni nghĩai vụi củai chủi đầui t,i tăngi kimi ngạchi xuấti