Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS: Theo dõi video và trả lời câu hỏi.. Tổ chức hoạt động : Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu
Trang 1Trường: THCS Đông Chiêu
Tổ: Ngữ văn
Họ và tên giáo viên: Phan Thị Sửu Ngày soạn: 30/11/ 2022
Sau bài học này, HS sẽ:
- Trình bày được đôi nét về một số thể loại âm nhạc truyền thống ở Bình Dương
- Nêu được tên của các thể loại âm nhạc truyền thống ở Bình Dương qua các tác phẩm cụ thể
2 Năng lực
* Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ nhằm
hoàn thành nội dung bài học
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, hợp tác với bạn trong nhóm
hoàn thành nội dung bài học, đóng vai là hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về disản văn hoá ở địa phương
* Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực tìm hiểu: Khai thác thông tin để tìm hiểu về một số thể loại âmnhạc truyền thống ở Bình Dương
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Đối với giáo viên
- SGK, SGV GDĐP Bình Dương 6
- Máy tính, máy chiếu
- Di sản văn hoá tiêu biểu của tỉnh Bình Dương
2 Đối với học sinh
- SGK GDĐP Bình Dương 6
Trang 2- Đọc trước bài học trong SGK.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a Mục tiêu: Kích thích nhu cầu tìm hiểu di sản văn hoá tiêu biểu của tỉnh Bình
Dương
b Nội dung: Tình huống và phần câu hỏi ở phần mở đầu trong SGK
c Sản phẩm học tập: câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS: Theo dõi video và trả lời câu hỏi
Link video: https://www.youtube.com/watch?v=POcpYUpEN_0&ab_channel
=V%C4%A9nhHu%E1%BB%B3nh
- GV đặt câu hỏi: Em có biết trích đoạn/ hình ảnh nào trong số các tư liệu đã xem không? Nếu đã biết thì em được nghe/ xem qua các nguồn thông tin nào?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS theo dõi video, thảo luận theo cặp đôi và thực hiện yêu cầu
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức
- GV dẫn dắt HS vào bài học
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu nghệ thuật Đờn ca tài tử
a Mục tiêu: Trình bày được đôi nét về Đờn ca tài tử ở Bình Dương.
b Nội dung: HS trả lời câu hỏi ; thảo luận nhóm.
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi:
1 Nghệ thuật Đờn ca tài tử
- Nguồn gốc và đặc điểm chung
Trang 3+ Nghệ thuật Đờn ca tài tử ra đời trong
khoảng thời gian nào?
+ Đờn ca tài tử có nguồn gốc từ thể loại âm
nhạc truyền thống nào?
- GV yêu cầu HS thảo luận thành 4 nhóm với
nội dung: vẽ sơ đồ tư duy về các đặc điểm của
Đờn ca tài tử.
- GV đặt câu hỏi: Nghệ thuật Đờn ca tài tử ở
Bình Dương được bảo tồn như thế nào?
Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin SGK, quan sát hình SGK và
trả lời câu hỏi
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết
Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi
- GV mời đại diện các HS khác nhận xét, bổ
sung GV giúp HS tóm tắt những thông tin vừa
tìm được để đúc kết thành kiến thức bài học
về âm nhạc:
+ Thời gian hình thành: cuốithế kỉ XIX
+ Có nguồn gốc từ ca Huế, cópha lẫn âm nhạc của cáctỉnh khu vực Quảng Nam,Quảng Ngãi
- Không gian và trang phụctrình diễn:
+ Người dân thường ca hát saugiờ lao động trong phạm vikhông gian tương đối nhỏ.Cũng có khi được trình diễntrong các lễ hội hay sau khi thuhoạch mùa vụ
+ Trang phục: các loại trangphục ngày thường Nếu diễn ởsân khấu hoặc đình, miếu thờ, thì họ mới mặc các trang phụcbiểu diễn
- Nhạc cụ: : đàn kìm (đànnguyệt), đàn tranh, đàn tì bà,đàn bầu, đàn cò (đàn nhị), sáo,tiêu, song loan, violin, guitarphím lõm,
- Bảo tồn và phát huy Đờn catài tử ở tỉnh Bình Dương:
+ Tiến hành điều tra khảo sát,thu thập tài liệu ghi chép, lưugiữ các làn điệu, bài bản
+ Thành lập nhiều câu lạc bộ vàtham gia các chương trình biểudiễn
Trang 4Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
rút ra kết luận:
- GV chuyển sang nội dung mới
Hoạt động 2: Tìm hiểu Nghệ thuật Cải lương, hát Bội (hát Tuồng)
a Mục tiêu: Trình bày được đôi nét về nghệ thuật Cải lương, hát Bội (hát
Tuồng) ở Bình Dương
b Nội dung: thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập.
c Sản phẩm học tập: Sản phẩm của HS.
d Tổ chức hoạt động :
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu thảo luận cặp đôi và hoàn thành
- GV cho HS theo dõi 1 đoạn video ngắn về
hát Cải lương và trả lời câu hỏi: Hãy cho biết
cảm nhận của em sau khi được nghe một
trích đoạn Cải lương
Link video: https://www.youtube.com/watch?
- "Cải lương" mang ý nghĩa làmmới dòng nhạc truyền thống đểlưu truyền các tuồng tích củanhân dân qua nhiều thế hệ
- Dàn nhạc có vai trò đặc biệt,được sử dụng để nâng đỡ, phụhoạ, tô điểm cho từng giai điệu,
để khắc hoạ rõ nét chiều sâutâm lí của nhân vật
- Về sau, Cải lương có phathêm các tích, trò, cảnh múa, đubay, diễn võ…
- Nhạc cụ:
+ Dàn nhạc cổ: : đàn tranh, đànbầu, đàn kìm, đàn cò, đàn tì bà,guitar phím lõm, đàn sến, songloan và sáo trúc
+ Sau này, dàn nhạc Cải lương
có thêm violin, tiêu
+ Dàn nhạc tân bao gồm các
Trang 5Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin SGK, quan sát hình SGK
và trả lời câu hỏi
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết
Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi
- GV mời đại diện các HS khác nhận xét, bổ
sung GV giúp HS tóm tắt những thông tin
vừa tìm được để đúc kết thành kiến thức bài
- GV chuyển sang nội dung mới
nhạc cụ hiện đại như: trốngjazz, guitar bass, guitar solo,đàn phím điện tử,
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu thảo luận cặp đôi và hoàn thành
thuật Tuồng
- Tuồng sử dụng ước lệ và trìnhthức trong động tác, giọng nói,
đi đứng và các hành động củacác nhân vật
+ Các tuyến nhân vật củaTuồng chủ yếu là: kép, tướng,
Trang 6Nghệ thuật
hóa trang
Nhân vật
Nói lối
Nơi biểu diễn
- GV cho HS theo dõi 1 đoạn video ngắn về
hát bội (Tuồng) và trả lời câu hỏi: Hãy nêu
cảm nhận của em về các nhân vật trong trích
đoạn hát Bội mà em được nghe.
Link video: https://www.youtube.com/watch
?v=Taiunz2tATE&ab_channel=V%C4%82N
NGH%E1%BB%86GI%E1%BA%A2ITR%
C3%8DB%C3%8CNH%C4%90%E1%BB%
8ANH
Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc thông tin SGK, quan sát hình SGK
và trả lời câu hỏi
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần
thiết
Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi
- GV mời đại diện các HS khác nhận xét, bổ
đào, đào võ, lão, Mỗi loạinhân vật lại có cách hoá trangriêng với các màu: trắng, đỏ,xanh và đen
+ Ngôn ngữ ca ngâm hay nóiđều dùng âm lượng lớn và phát
âm rõ Điệu hát quan trọngtrong hát Tuồng là “nói lối” tức
là nói một lúc rồi lại hát
+ Ngoài ra, hát Tuồng còn nóinhững “lối hằng”, “lối hường”,
“lối giậm” Trải qua thời gian,nghệ thuật Tuồng đã gắn bó vớiđời sống tinh thần của ngườidân Nam Trung Bộ
- Ngày nay, Tuồng không chỉđược biểu diễn ở các nghi lễ màcòn cả trên các sân khấu, nhàhát
Trang 7sung GV giúp HS tóm tắt những thông tin
vừa tìm được để đúc kết thành kiến thức bài
a Mục tiêu: HS sử dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong bài để giải quyết các
vấn đề tình huống, bài tập nhằm khắc sâu kiến thức bài học
b Nội dung: Bài tập trong phần Luyện tập SGK
c Sản phẩm học tập: Đáp án bài tập phần Luyện tập SGK
d Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi: Em hãy cùng các bạn trong nhóm lập sơ đồ về nguồn gốc, đặc
điểm của Đờn ca tài tử hoặc Cải lương, hát Bội (hát Tuồng)
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS sử dụng SGK, kiến thức đã học, kiến thức thực tế để trả lời câu hỏi
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời
- GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung
Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức
- GV mở rộng kiến thức
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a Mục tiêu: Học sinh vận dụng vào bài học để giải quyết vấn đề thực tiễn cuộc
sống, phát huy tính tư duy và khả năng sáng tạo
b Nội dung: Bài tập trong phần Vận dụng SGK
c Sản phẩm học tập: Đáp án bài tập phần Vận dụng SGK
d Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu:
Trang 8Em hãy lựa chọn một trong các hoạt động trải nghiệm sau đây:
Hoạt động 1: Xem ban nhạc Đờn ca tài tử biểu diễn trích đoạn tiêu biểu
– Mục đích: Cảm nhận trực tiếp phần trình diễn của các nghệ nhân Đờn ca tài tử.– Tiến trình hoạt động:
+ Học sinh xem các nghệ sĩ trình diễn
+ Học sinh đặt các câu hỏi
+ Các nghệ sĩ trả lời câu hỏi và giao lưu với học sinh
Hoạt động 2: Trải nghiệm xem tư liệu trình diễn nghệ thuật Đờn ca tài tử/ Cảilương/ hát Bội (hát Tuồng) qua phương tiện nghe nhìn
– Mục đích: Xem và cảm nhận nghệ thuật Đờn ca tài tử/ Cải lương/ hát Bội (hátTuồng) qua âm thanh và hình ảnh
– Tiến trình hoạt động:
+ Học sinh xem biểu diễn các trích đoạn qua ti vi, máy chiếu,
+ Học sinh thảo luận về nội dung của trích đoạn
+ Học sinh nêu cảm nhận khi nghe âm sắc của các nhạc cụ riêng lẻ và sự kết hợpcủa các nhạc cụ
+ Học sinh nêu các ý kiến khác
Hoạt động 3: Trải nghiệm tìm hiểu về nghệ thuật Đờn ca tài tử ở Bình Dương – Nghe thầy, cô giáo phổ biến nội dung và yêu cầu, nhiệm vụ của học sinhtrong buổi trải nghiệm tìm hiểu về nghệ thuật Đờn ca tài tử ở Bình Dương – Xây dựng kế hoạch trải nghiệm
Gợi ý xây dựng kế hoạch:
Trang 9Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS báo cáo kết quả vào tiết tới
Bước 4 : Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học
* Hướng dẫn về nhà
- Ôn lại kiến thức đã học
- Làm bài tập được giao
- Đọc trước nội dung chủ đề 5
Trang 10Sau bài học này, HS sẽ:
- Kể tên và giới thiệu được sơ lược lịch sử hình thành, phát triển của một sốnghề truyền thống ở Bình Dương
- Chia sẻ được những đóng góp của một số nghề truyền thống đối với sự pháttriển kinh tế – xã hội của Bình Dương
- Giới thiệu được một đến hai nghề truyền thống tại địa bàn sinh sống và cáchgiữ gìn, phát triển nghề truyền thống đó
- Kể được những sản phẩm tiêu biểu của một số nghề truyền thống ở BìnhDương và thực hiện được một số công việc đơn giản trong quy trình làm sảnphẩm của một nghề truyền thống ở địa bàn em sinh sống
2 Năng lực
* Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ nhằm
hoàn thành nội dung bài học
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, hợp tác với bạn trong nhóm hoàn
thành nội dung bài học, đóng vai hướng dẫn viên du lịch giới thiệu một nghềtruyền thống ở Bình Dương
* Năng lực riêng:
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức, kĩ năng để trình bàymột số nghề truyền thống ở Bình Dương và thực hiện được một số công việcđơn giản trong quy trình làm sản phẩm của một nghề truyền thống ở địa bàn emsinh sống
- Năng lực tìm hiểu: Khai thác thông tin, phát triển năng lực sử dụng tranh ảnh
để trình bày một số nghề truyền thống ở Bình Dương
Trang 11 Tự hào, có trách nhiệm trong việc tuyên truyền, quảng bá cho các nghềtruyền thống ở Bình Dương
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Đối với giáo viên
- SGK, SGV GDĐP Bình Dương 6
- Giấy A0
- Máy tính, máy chiếu
- Tranh ảnh, video, tài liệu liên quan đến bài học
2 Đối với học sinh
- SGK GDĐP Bình Dương 6
- Đọc trước bài học trong SGK
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a Mục tiêu: Kích thích nhu cầu tìm hiểu
b Nội dung: Tình huống và phần câu hỏi ở phần mở đầu trong SGK
c Sản phẩm học tập: câu trả lời của HS
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức trò chơi: “THỬ TÀI ĐOÁN TRANH”
GV đưa ra một số hình ảnh về sản phẩm hoặc công việc tạo ra sản phẩm của một
số nghề truyền thống ở Bình Dương và yêu cầu HS: Tham gia trò chơi “Nhìnhình đoán tên” Đây là nghề truyền thống nổi tiếng nào trên địa bàn tỉnh BìnhDương
Trang 12Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát tranh, thảo luận theo cặp đôi và thực hiện yêu cầu
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện các đội tham gia trò chơi : sơn mài, trạm trổ - điêu khắc gỗ,nghề gốm, nghề mây trẻ đan, guốc, lợn đất…
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, công bố kết quả trò chơi
- GV dẫn dắt HS vào bài học
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Giới thiệu sơ lược các nghề truyền thống ở Bình Dương
a Mục tiêu: Kể tên và giới thiệu được sơ lược lịch sử hình thành, phát triển của
Trang 13HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN – HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN
PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh, đọc thông tin và
trả lời câu hỏi :
+ Trong các nghề truyền thống kể trên, em đã biết về
nghề truyền thống nào? Hãy nêu những điều em biết
về nghề truyền thống đó
+ Ở xã/ phường/ thị trấn em đang sống có nghề
truyền thống nào? Hãy giới thiệu một vài nét về nghề
truyền thống đó
Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận, đọc thông tin SGK, quan sát hình
SGK và trả lời câu hỏi
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết
Bước 3 : Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi:
+ làng sơn mài Tương Bình Hiệp,
- Nhiều làng nghềtruyền thống ở BìnhDương đến nay vẫnđược gìn giữ và pháthuy hiệu quả như làngsơn mài Tương BìnhHiệp, làng gốm sứ LáiThiêu, làng gốm sứ TânPhước Khánh, làng gốm
sứ Chánh Nghĩa, làngguốc Phú Thọ, làng điêukhắc – chạm gỗ PhúThọ, làng điêu khắc –chạm gỗ An Thạnh,làng làm heo đất LáiThiêu,…
Trang 14+ làng guốc Phú Thọ, làng điêu khắc – chạm gỗ Phú
Thọ,
+ làng điêu khắc – chạm gỗ An Thạnh,
+ làng làm heo đất Lái Thiêu,…
- GV mời đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung
GV giúp HS tóm tắt những thông tin vừa tìm được để
- GV chuyển sang nội dung mới
Hoạt động 2: Vai trò của nghề truyền thống đối với đời sống của người dân
và sự phát triển kinh tế – xã hội ở Bình Dương
a Mục tiêu: Chia sẻ được những đóng góp của một số nghề truyền thống đối
với sự phát triển kinh tế – xã hội của Bình Dương
b Nội dung: GV cho HS tìm hiểu những đóng góp của một số nghề truyền
thống đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của Bình Dương
c Sản phẩm học tập: những đóng góp của một số nghề truyền thống đối với sự
phát triển kinh tế – xã hội của Bình Dương
d Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN – HỌC
SINH
DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm thảo luận theo
kĩ thuật khăn trải bàn, thực hiện nhiệm vụ:
2 Vai trò của nghề truyền thống đối với đời sống của người dân và sự phát triển kinh tế – xã hội ở Bình Dương
- Việc phát triển các làng nghềtruyền thống nhằm phát triểnkinh tế nói chung và phục vụphát triển du lịch nói riêng đãđóng góp to lớn trong việc tạo
ra công ăn việc làm và nângcao thu nhập, giúp ổn định đờisống cho hàng ngàn lao độngtại địa phương
- Tạo nên những sản phẩmmang nét đặc trưng, độc đáođược người tiêu dùng trong và
Trang 15+ Em hãy nêu vai trò của một số nghề truyền
thống đối với sự phát triển kinh tế – xã hội ở
Bình Dương
+ Thảo luận cùng bạn và ghi tên sản phẩm,
lợi ích của một số nghề truyền thống ở Bình
Dương mà em biết vào vở theo bảng mẫu
Lợi ích của nghề
Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS ngồi vào vị trí như hình vẽ minh họa
Tập trung vào câu hỏi đặt ra Viết vào ô mang
số của bạn câu trả lời hoặc ý kiến của bạn (về
chủ đề ) Mỗi hs làm việc độc lập trong
ngoài nước tin dùng
- Các làng nghề truyền thống
ở Bình Dương là nguồn di sảnvăn hoá phi vật thể phong phú.Nghề thủ công truyền thống
và các sản phẩm của nó trởthành một kênh lưu giữ kí ứccủa cả cộng đồng
- các nghề truyền thống ởBình Dương thường thu hútđược sự quan tâm của đôngđảo du khách trong nước vàquốc tế Nhiều sản phẩm thủcông đã trở thành món quà lưuniệm được du khách ưachuộng