(SKKN HAY NHẤT) tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phần động cơ đốt trong công nghệ 11 THPT

Tuy nhiên phần lớn giáo viên và học sinh hiện nay trong quá trình dạy và họcmôn Công nghệ phổ biến vẫn là cách dạy thông báo kiến thức định sẵn, cách họcthụ động sách vở, tình trạng chun

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 1

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Giả thuyết khoa học 2

6 Đóng góp của đề tài 2

Phần 2: Nội dung nghiên cứu 3

Cơ sở lý luận về việc xây dựng chuyên đề HĐTNST của học sinh trong dạy học công nghệ 3

1.1 Tổng quan về các vấn đề nghiên cứu 3

1.2 Hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo 4

1.2.1 Khái niệm 4

1.2.2 Đặc điểm .4

1.2.3 Nội dung hoạt động trải ngiệm sáng tạo trong Công nghệ 5

1.2.4 Một số hình thức HĐTNST trong dạy học Công nghệ 5

1.2.5 Phương pháp tổ chức HĐTNST 6

1.2.6 Quy trình tổ chức HĐTNST 6

2 Thiết kế 1 số hoạt động DHTNST trong dạy học các kiển thức phần “ĐCĐT” công nghệ 11 .9

2.1 Các hoạt động trải nghiệm có thể triển khai trong phần “ĐCĐT” Công nghệ 11 9

2.2 Một số hoạt động trải nghiệm tiêu biểu .12 Các sản phẩm HĐTNST của học sinh thực hiện được

3 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 41

4 Giải pháp thực hiện 42

5 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 43

Phần 3: Kết luận và kiến nghị 46

1 Kết luận 46

2 Kiến nghị 47

Tài liệu tham khảo 49

Viết tắt Viết đầy đủ

lượng dạy học là vấn đề được quan tâm hàng đầu Một trong những quan điểm đổi

mới giáo dục và đào tạo ở nước ta là: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy

và học theo hướng hiện đại, phát huy tính tích cực, chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành, lý luận gắn bó với thực tiễn Khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Chuyến từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức các hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học…đặc biệt nhấn mạnh hình thức học tập trải nghiệm”.

Các hoạt động trải nghiệm giúp học sinh tăng cường khả năng quan sát, họchỏi và cọ xát với thực tế, thu lượm và xử lí thông tin từ môi trường xung quanh từ

đó đi đến hành động sáng tạo và biến đổi thực tế mà các em quan sát được Hoạtđộng trải nghiệm cũng làm cho nội dung giáo dục không bị bó hẹp trong chươngtrình sách giáo khoa mà gắn liền với thực tiễn đời sống xã hội Việc dạy học gắn lýthuyết với thực tiễn giúp học sinh trong quá trình trải nghiệm thể hiện được giá trịbản thân, thiết lập được mối quan hệ cá nhân với cá nhân khác và với tập thể, mốiquan hệ giữa môi trường học tập và môi trường sống

Công nghệ là một môn học vừa có tính ứng dụng vừa có tính trừu tượng cao

Nội dung môn học phản ánh những đối tượng cụ thể (vật phẩm, thao tác, quy trình

kỹ thuật – công nghệ…), vừa phản ánh những tri thức có tính trừu tượng (kháiniệm, nguyên lý kỹ thuật…) Đặc biệt, trong phần động cơ đốt trong công nghệ 11nội dung có tính thực tiễn, tính tổng hợp , tích hợp rất cao Vì vậy việc tổ chức cáchoạt động trải nghiệm cho học sinh là rất cần thiết và đặc biệt quan tâm

Tuy nhiên phần lớn giáo viên và học sinh hiện nay trong quá trình dạy và họcmôn Công nghệ phổ biến vẫn là cách dạy thông báo kiến thức định sẵn, cách họcthụ động sách vở, tình trạng chung vẫn là thầy đọc trò chép, vấn đáp tái hiện, giảnggiãi xen kẽ…ít chú trọng trong việc đổi mới về dạy học nhằm hướng tới phát triểncác năng lực mà học sinh cần có trong cuộc sống như: năng lực tự học, năng lựchợp tác, năng lực tìm kiếm và xử lí thông tin…

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, tôi đã chọn đề tài: “Tổ chức hoạt động

trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phần động cơ đốt trong Công nghệ 11 THPT”, với mong muốn nghiên cứu sâu hơn về tính ưu việt, khả năng vận dụng

phương pháp dạy học nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học

2 Mục đích nghiên cứu

- Đề xuất nội dung và quy trình dạy học môn Công nghệ theo tiếp cận dạy họctrải nghiệm cho học sinh THPT, góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học môn Công

vấn đề học tập và định hướng cách khai thác thông tin từ tài liệu thu thập được mộtcách có hiệu quả.

- Giúp học sinh tự tin giao tiếp trước đám đông và khả năng thuyết trình cácsản phẩm do chính các em tìm tòi

3 Đối tượng nghiên cứu

Hệ thống kiến thức về phần động cơ đốt trong

4 Phương pháp nghiên cứu

- Các phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và nghiên cứu các tài liệu có liên

quan đến đề tài Tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong dạy học Công nghệ 11

Các năng lực HS đạt được thông qua hoạt động trải nghiệm

- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, thăm lớp, dự giờ, trao đổivới GV và HS Điều tra, khảo sát tình hình sử dụng dạy học theo các hoạt động trảinghiệm hiện nay Thực nghiệm sư phạm Tổng kết kinh nghiệm thực tiễn

5 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất được quy trình xây dựng và tổ chức dạy học trải nghiệm sángtạo phần động cơ đốt trong một cách hợp lý và khoa học thì sẽ phát triển đượcnăng lực của học sinh THPT, qua đó nâng cao chất lượng dạy học

6 Những đóng góp của đề tài

- Về mặt lý luận: Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lí luận về thiết kế và tổ chức cáchoạt động trải nghiệm trong dạy học Công nghệ ở trường THPT nói chung vàCông nghệ lớp 11 nói riêng

- Về mặt thực tiễn: Cung cấp những giá trị cụ thể về mức độ thành công củaviệc đưa giáo án lồng ghép tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào thựctiễn giảng dạy Công nghệ THPT

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC XÂY DỰNG CHUYÊN ĐỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI

NGHIỆM SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC CÔNG NGHỆ.

1.1 Tổng quan về các vấn đề cần nghiên cứu

Trong chương trình đổi mới về giáo dục, các hoạt động tập thể, hoạt độngngoài giờ, hoạt động dạy học trên lớp sẽ phong phú hơn về nội dung, phương pháp

và hình thức tổ chức, đặc biệt mỗi hoạt động phải phù hợp với mục tiêu phát triểnnhững phẩm chất, năng lực nhất định của học sinh, nghĩa là học sinh được học từtrải nghiệm, tiếp thu kiến thức, kinh nghiệm thông qua các hoạt động thực tế thay

vì đọc lý thuyết trên giấy Học từ trải nghiệm hay hoạt động trải nghiệm gần giốngvới học thông qua làm, qua thực hành nhưng học qua làm nhấn mạnh về thao tác

kỹ thuật còn học qua trải nghiệm giúp người học không những có được năng lựcthực hiện mà còn có những trải nghiệm về cảm xúc, ý chí Học qua làm chú ý đếnnhững quy trình, động tác, kết quả chung cho mọi người học nhưng học qua trảinghiệm chú ý gắn kinh nghiệm với cảm xúc cá nhân

Hoạt động trải nghiệm trong nhà trường cần được thực hiện là hoạt động cóđộng cơ, có đối tượng để chiếm lĩnh, được tổ chức bằng các việc làm cụ thể củahọc sinh, được thực hiện thực tế, được sự định hướng của nhà trường, của giáoviên Qua trải nghiệm thực tiễn, người học sẽ có được những kiến thức, kỹ năng, ýchí nhất định Sự sáng tạo sẽ được hình thành khi phải giải quyết các nhiệm vụthực tiễn, cần phải vận dụng kiến thức, kỹ năng đã có để giải quyết vấn đề, ứngdụng trong tình huống mới, không theo chuẩn đã có Hoặc nhận biết được vấn đềtrong các tình huống tương tự, nhận ra chức năng mới của mối tương quan đã biết

để đưa ra hướng giải quyết mới cho một vấn đề

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giúp học sinh vận dụng những trithức, kỹ năng, thái độ đã học từ nhà trường, sách vở kết hợp với những kinh nghiệmsẵn có của bản thân vào trong thực tiễn cuộc sống một cách sáng tạo Không chỉhình thành và phát triển các phẩm chất và năng lực chung của chương tình giáo dục,hoạt động trải nghiệm sáng tạo còn tập trung hình thành, phát triển các năng lực đặcthù cho học sinh như năng hực tổ chức hoạt động, năng lực tổ chức và quản lý cuộcsống, năng lực tự nhân thức và tích cực hóa bản thân, năng lực định hướng và lựachọn nghề nghiệp Chính vì vậy mà hoạt động trải nghiệm sáng tạo đã được chútrong nghiên cứu và được thực hiện ở nhiều nước trên thế giới

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo sử dụng các hình thức và phương pháp chủyếu như thực địa, tham quan, câu lạc bộ, hoạt động xã hội, diễn đàn, giao lưu, hộithảo, trò chơi, cắm trại, thực hành lao động

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong môn Công nghệ ở trường phổ thông đã

và đang được nghiên cứu Cho đến nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu việc tổ chứchoạt động trải nghiệm cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông Nhưng

chưa có đề tài nào nghiên cứu “Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phầnđộng cơ đốt trong Công nghệ 11 THPT”.

1.2 Hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo 1.2.1 Khái niệm

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục mà trong đó nội dung

và cách tổ chức tạo điều kiện cho từng học sinh được tham gia trực tiếp và làm chủthể của hoạt động, tự lên kế hoạch, chủ động xây dựng chiến lược hành động chobản thân và cho nhóm để hình thành và phát triển những phẩm chất, tư tưởng, ýchí, tình cảm, giá trị, kỹ năng sống và những năng lực cần có của con người trong

xã hội hiện đại, qua hoạt động học sinh phát huy khả năng sáng tạo để thích ứng vàtạo ra cái mới, giá trị cho cá nhân và cộng đồng

1.2.2 Đặc điểm

- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của HS

- DH chú trọng rèn luyện phương pháp tự học

- Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác

- Phát triển kĩ năng mềm, kĩ năng sống

- Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò

Trong dạy học, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận địnhthực trạng và điều chỉnh hoạt động học của trò mà còn tạo điều kiện nhận địnhthực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của GV Trong phương pháp tích cực, GVphải hướng dẫn HS phát triển kỹ năng tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học

* Ưu điểm DHTNST

- Với học sinh: Với hình thức dạy học dựa vào trải nghiệm thì có sự gắn kếtgiữa kiến thức với thực tiễn trong hoạt động học tập Điều này là động cơ kíchthích hứng thú học tập của HS Đồng thời phát huy tính tự lực, trách nhiệm, sángtạo của HS Không những thế còn phát triển năng lực giải quyết những vấn đềphức hợp, mang tính tích hợp

- Với giáo viên: Với hình thức dạy học dựa vào trải nghiệm sáng tạo GV sẽtrau dồi và phát triển thêm được các kỹ năng đánh giá (quan sát, vấn đáp) cả vềkiến thức và năng lực Vì vậy, việc đánh giá HS sẽ toàn diện hơn so với các PP dạyhọc khác GV ngày càng có ý thức tìm hiểu và gắn kết kiến thức lý thuyết với thựctiễn làm cho bài học ngày càng đa dạng, sâu sắc hơn

* Hạn chế DHTNSTTuy nhiên, phương pháp dạy học trải nghiệm sáng tạo cũng có một số hạnchế như: phương pháp này không phải bất kỳ bài học nào cũng áp dụng được,những PPDH trải nghiệm đòi hỏi lượng thời gian lớn của cả GV và HS, cần cóphương tiện vật chất và nguồn tài chính phù hợp Dạy học trải nghiệm không phù

hợp để truyền thụ kiến thức mang tính hệ thống.

1.2.3 Nội dung hoạt động trải ngiệm sáng tạo trong Công nghệ.

- Tìm hiểu thêm các kiến thức về Công nghệ và kỹ thuật

- Tìm hiểu những ứng dụng của Công nghệ trong đời sống

- Thiết kế, chế tạo và sử dụng các mô hình kỹ thuật

1.2.4 Một số hình thức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Công nghệ.

1.2.4.1 Hoạt động nghiên cứu khoa học

Hoạt động nghiên cứu khoa học của HS khác với hoạt động nghiên cứu khoahọc của nhà khoa học về quy mô, độ khó, tính mới của vấn đề nghiên cứu Nghiêncứu khoa học của HS là những hoạt động thuộc về công việc tổ chức tìm kiếm,khám phá những điều mới mẻ đối với HS trong phạm vi các hoạt động giáo dụccủa nhà trường Nó mang tính tập dượt nghiên cứu là chính Tuy vậy, nó cũng phảiđảm bảo các bước cơ bản của quá trình nghiên cứu khoa học

1.2.4.2 Hình thức tham quan dã ngoại

Tham quan, dã ngoại là một hình thức tổ chức học tập thực tế hấp dẫn đốivới HS Mục đích là để các em HS được đi thăm, tìm hiểu và học hỏi kiến thức,tiếp xúc các di tích lịch sử, văn hóa, công trình, nhà máy giúp các em có đượcnhững kinh nghiệm thực tế, từ đó có thể áp dụng vào cuộc sống của chính các em

1.2.4.3 Hoạt động ngoại khóa

Hoat động ngoại khóa là một trong những hoạt động ngoài giờ lên lớp, có

tổ chức, có kế hoạch, có phương hướng xác định, được tiến hành theo nguyêntắc tự nguyện dưới sự hướng dẫn của giáo viên Hoạt động này nhằm gây hứngthú và phát triển tư duy, rèn luyện một số kỹ năng, củng cố, bổ sung, mở rộng

và nâng cao kiến thức môn Công nghệ của HS đồng thời góp phần nâng cao chấtlượng học tập

Các hình thức tổ chức ngoại khóa về Công nghệ thường là

- Tổ chức các hoạt động ngoại khóa ở lớp và ở nhà: tổ chức các buổi báo cáo

về các vấn đề Công nghệ kỹ thuật, HS ra báo tường hoặc tập san về Công nghệ, HStrình bày cấu tạo, nguyên lý từ mô hình, vật thật hoặc từ giới thiệu sản phẩm là môhình chế tạo được

- HS tổ chức triển lãm giới thiệu những thành tích hoạt động ngoại khóa vềCông nghệ

- Tổ chức, hướng dẫn HS thiết kế, chế tạo và sử dụng Công nghệ hoặc máy

Với các hình thức trên, HS có thể tham gia vào các hoạt động với tư cách cánhân, nhóm hoặc tập thể.

1.2.4.4 Tổ chức trò chơi

Đây là hình thức tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí với nội dung kiếnthức gắn liền với những gì các em đã được học, liên quan đến thực tiễn Hình thứckết hợp học mà chơi, chơi mà học này tạo cho các em có tâm lí thoải mái, hấp dẫn

và gây hứng thú, giúp các em dễ tiếp thu kiến thức mới cũng như truyền tải nhiềutri thức

1.2.5 Phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

- Phương pháp giải quyết vấn đề

- Phương pháp làm việc nhóm

- Phương pháp dạy học dự án

- Phương pháp dạy học theo trạm

1.2.6 Quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Công nghệ.

Tôi xây dựng giáo án cho hoạt động trải nghiệm sáng tạo theo quy trình sau:

Bước 1:Tìm hiểu HS

Tìm hiểu học sinh ở từng vùng, từng địa phương để hiểu tâm lý, điều kiệncủa HS để có thể lựa chọn chủ đề và PPDH cụ thể Các PPDH được chọn phải tíchcực hóa hoạt động của HS theo định hướng quan điểm DHTNST HS phải là chủthể nhận thức, tích cực, chủ động và sáng tạo và hợp tác với nhau trong hoạt độnghọc Đồng thời, phương tiện DH được chuẩn bị phải phù hợp với PPDH đang thựchiện

Bước 2:Xác định mục tiêu, lựa chọn chủ đề và nội dung dạy học trải nghiệm sáng tạo

- Xác định các mục tiêu của bài học

Mục tiêu bài học là yêu cầu về kiến thức, kĩ năng, thái độ, năng lực cần đạtđược sau bài học Xác định mục tiêu của bài học quyết định đến việc lựa chọnPPDH phù hợp trong giờ học và mở rộng, định hướng nội dung kiến thức tiếptheo

GV cần phân tích, hiểu rõ và xác định đúng kiến thức trọng tâm của bài họcdựa trên chương trình do Bộ Giáo dục biên soạn Điều này là cơ sở giúp GV chọnlựa nội dung cần giảng dạy trong mỗi trải nghiệm

Bước 3:Thiết kế lập kế hoạch giảng dạy

Sau khi tìm hiểu HS, xác định nội dung, mục tiêu, PPDH và phương tiện

DH, GV tiến hành thiết kế kế hoạch DH cho tiết học gồm các nội dung sau:

- Chuẩn bị phiếu học tập nhằm củng cố kiến thức đã học liên quan đến nộidung sắp được học

học.Việc điều tra này nhằm xác định học sinh có những kiến thức cơ sở cần thiếtcho việc nghiên cứu bài học mới hay chưa? Những quan niệm ban đầu này tạothuận lợi hay có cản trở gì đến việc lĩnh hội kiến thức mới?

khi học bài mới Để dự đoán chính xác thì GV phải dựa vào kinh nghiệm giảngdạy và chú ý đến đặc điểm riêng của từng lớp Kết quả công việc này sẽ giúp GVxây dựng các tình huống học tập khác nhau, hấp dẫn, phù hợp với nhiều đối tượng

HS trong lớp

- Xây dựng những tình huống DH và những phương án xử lý tình huống Cáctình huống được xây dựng kết hợp chặt chẽ với nhau Kết quả tri thức mà HS tựtrải nghiệm kiến thức hay qua tương tác với nhóm trong tình huống này là cơ sở

để giải quyết tình huống kế tiếp theo định hướng chung của bài học

- Viết giáo án dạy học: Giáo án là kế hoạch hoạt động chi tiết cho một tiếthọc được GV chuẩn bị và thực hiện nhịp nhàng, hợp lý, sáng tạo trong lớp họcnhằm giúp HS chiếm lĩnh tri thức Viết giáo án là bước cuối cùng của thiết kế kếhoạch dạy học Trong giáo án, các yếu tố nội dung, mục tiêu, phương pháp đượctích hợp thành một thể thống nhất

Bước 4: Trải nghiệm (thu thập thông tin)

GV triển khai cho HS tìm hiểu các kiến thức liên quan đến chủ đề trong một

ví dụ minh họa cụ thể

Có thể GV thực hiện việc này bằng cách sử dụng các câu hỏi được chuẩn bị

từ trước Nếu GV sử dụng nhiều câu hỏi thì in thành phiếu học tập và yêu cầu HStrả lời cá nhân hay nhóm Nếu GV sử dụng ít câu hỏi thì có thể hỏi trước lớp vàyêu cầu HS trả lời Nếu GV đã dự đoán được những khó khăn, chướng ngại mà

HS sẽ gặp phải thì không cần thực hiện việc này

Các tình huống học tập được GV in thành các phiếu học tập hay trình bàytrước lớp HS nhận phiếu học tập và tìm hướng giải quyết các vấn đề được nêu ra

Bước 5:Phân tích trải nghiệm, rút ra bài học

GV yêu cầu HS tổng hợp kiến thức thu được từ ví dụ cụ thể ở trên, baogồm: hiện tượng quan sát được, giải thích

-Tổ chức và điều tiết cho HS trao đổi, thảo luận theo nhóm

GV thúc đẩy các nhóm thực hiện giải quyết các tình huống đã đề ra các cấutrúc nhóm tùy thuộc vào dạng tình huống Thời gian thảo luận nhóm theo hạn định

GV đóng vai trò chủ tọa điều khiển tranh luận trong một khoảng thời gian

có hạn định GV giúp HS nhận ra những kiến thức cần tiếp thu và xây dựng nêncác sơ đồ nhận thức GV tổng kết, kết luận những vấn đề còn tranh cãi

- Hướng dẫn HS tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau về kiến thức, kĩ năng vừa học được

GV phát các phiếu trắc nghiệm khách quan và yêu cầu HS tự lực trả lời Saukhi HS trả lời GV nêu đáp án và yêu cầu HS tự chấm điểm GV cũng có thể cho

HS chấm điểm lẫn nhau GV thu nhận kết quả và kiểm tra lại

V Phân công nhiệm vụ

Tìm kiếm thông tin và hình ảnh liên quan đến từng nội dung của đề tài; traođổi bài viết trong nhóm, nhận xét, góp ý và hoàn thiện; thảo luận, thống nhất vềcách trình bày sản phẩm

Các nội dung kiến thức cần sự chính xác – khoa học, phân tích – tổng hợpthông tin nên giao cho các bạn khá giỏi; Phần thiết kế và trình bày sản phẩm giaocho những bạn có năng khiếu về thẩm mỹ; Trong nhóm cần có sự hướng dẫn, giúp

đỡ nhau hình thành các kĩ năng cần thiết như tìm kiếm thông tin, xử lí thông tin…

Bước 6: Thiết kế bài tập áp dụng

Từ những kiến thức đã thu thập được, GV yêu cầu HS đối chứng với nhữngtrường hợp cụ thể khác để tổng hợp lại kiến thức

GV khuyến khích HS giải quyết đặt vấn đề, tình huống thực tế, cũng nhưđưa ra những vấn đề, tình huống thực tiễn HS được GV hỗ trợ, tư vấn để tiếp tụctìm hiểu và đưa ra những ý tưởng, dự đoán, kiểm nghiệm, giải thích, phương ánnhằm giải quyết nhưng vấn đề gặp phải

Bước 7: Tổng kết

- GV khái quát, so sánh những kiến thức HS trải nghiệm với kiến thức chuẩn

-Mở rộng, tăng hứng thú cho HS về các chủ đề khác.

2 THIẾT KẾ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC CÁC KIẾN THỨC PHẦN “ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG” CÔNG NGHỆ 11.

2.1 Các hoạt động trải nghiệm có thể triển khai trong phần “Động cơ đốt trong” Công nghệ 11.

2.2.1 Chương 5: Đại cương về động cơ đốt trong

Nội dung Cách thức thực hiện Mục tiêu đạt được

1 Động cơ đốt trong vàvấn đề ô nhiễm môitrường

- Chia nhóm theo học sinhtừng vùng

- Tìm hiểu khái niệm vềđộng cơ đốt trong, động

cơ nhiệt, ô nhiễm môitrường do ĐCĐT

- Trình bày được ĐCĐT,động cơ nhiệt là gì

- Tìm hiểu được thựctrạng ô nhiễm môitrường Có ý thức bảo

vệ môi trường

- Ý thức được tác hạiđối với môi trường củaquá trình đốt nhiên liệucủa động cơ đốt trong

Đề xuất được biện phápgiảm thiểu tác hại đó

- Tìm hiểu nguyên lý làmviệc của động cơ 4 kỳ

- Học sinh chế tạo được

mô hình nguyên lý hoạtđộng của động cơ 4 kỳ

- Biết cách sử dụng môhình và hiểu đượcnguyên lý hoạt động

3 Hoạt động ngoạikhóa: Tham quan thực

tế đối với các cơ sở sảnxuất, sửa chữa, lắp rápĐCĐT tại địa phương

- GV liên hệ, tìm hiểu vàthống nhất kế hoạch với

cơ sở tham quan

- Thông báo kế hoạch, nộiquy cho học sinh

- HS tìm hiểu cấu tạochung về ĐCĐT, động cơ

2 kỳ, 4 kỳ

- Tuân thủ đúng kếhoạch, nội quy thamquan

- Nhận biết được 1 số bộphận, chi tiết ĐCĐT

- Viết được bản thuhoạch theo hướng dẫncủa GV

2.2.2 Chương 6: Cấu tạo của động cơ đốt trong

Nội dung Cách thức thực hiện Mục tiêu đạt được

1.Thiết kế, chế tạo mô hình pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền

- Chia nhóm cho học sinhlàm việc

- Chuẩn bị các dụng cụ cần thiết để làm mô hình

- Tìm hiểu cấu tạo pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền

- Học sinh chế tạo được

mô hình pit tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền

- Biết cách sử dụng mô hình và hiểu được cấu tạo

2 Tìm hiểu 1 số cơ cấu,

hệ thống hiện nay sử dụng nhiều trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp

- Chia nhóm học sinh

- Tìm hiểu qua tài liệu, sách giáo khoa, mạng intenet và liên hệ thực tế

ở các xưởng sữa chữa ô

tô, xe máy ở địa phương

- Nêu được cấu tạo chung, nguyên lý 1 số cơ cấu, hệ thống trên ô tô, xemáy, máy nông nghiệp

- Biết được 1 số cơ cấu,

hệ thống hiện nay sử dụng nhiều trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp

3 Tìm hiểu về các loại nhiên liệu sử dụng cho ĐCĐT

- Chia nhóm học sinh

- Tìm hiểu qua tài liệu, mạng intenet và liên hệ thực tế ở các xưởng sữa chữa ô tô, xe máy ở địa phương và trạm bán xăng

- Biết được các loại nhiênliệu sử dụng cho ĐCĐT như ô tô, xe máy…

– Phân tích được mức độ

ô nhiễm môi trường của 1

số loại nhiên liệu

4 Hoạt động ngoại khóa: Tham quan thực tếđối với các cơ sở sản xuất, sửa chữa, lắp ráp động cơ ô tô, xe máy tại địa phương

- GV liên hệ, tìm hiểu và thống nhất kế hoạch với

cơ sở tham quan

- Thông báo kế hoạch, nội quy cho học sinh

- HS tìm hiểu động cơ đốt trong, các bộ phận, chi tiết động cơ

- Tuân thủ đúng kế hoạch,nội quy tham quan

- Nhận biết được 1 số bộ phận, chi tiết, hệ thống động cơ

- Viết được bản thu hoạchtheo hướng dẫn của GV

2.2.3 Chương 7: Ứng dụng động cơ đốt trong

Nội dung Cách thức thực hiện Mục tiêu đạt được

1.Tìm hiểu về ứng dụng động cơ đốt trong

Học sinh tìm hiểu qua tài liệu và liên hệ thực tế về

- HS tìm hiểu được vai trò, vị trí của ĐCĐT

trong thực tế các vấn đề:

- Vai trò, vị trí của ĐCĐT

- Nguyên tắc chung về ứng dụng ĐCĐT

- Đặc điểm, cách bố trí ĐCĐT trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp

- Đặc điểm hệ thống truyền lực

- Ô nhiễm môi trường do

ô tô, xe máy, máy nông nghiệp tạo ra

trong xu thế hiện nay, các nguyên tắc cần tuân thủ khi sử dụng ĐCĐT làm nguồn động lực cho máy công tác

- Tìm hiểu kiến thức về cách bố trí ĐCĐT để liên

hệ thực tế hiện nay để biết được 1 số loại ô tô,

xe máy, máy nông nghiệp bố trí ĐCĐT như thế nào Rút ra ưu, nhượcđiểm của từng cách bố tríđó

- Tìm hiểu về hệ thống truyền lực nêu được các cách bố trí hệ thống truyền lực hiện nay

- Vận hành và bảo dưỡngĐCĐT đảm bảo an toàn, tiết kiệm, thân thiện với môi trường Đề xuất được các biện pháp bảo

vệ môi trường vì sự phát triển bền vững

2 Tham quan thực tế đối với các cơ sở sản xuất, sửa chữa, lắp ráp, động cơ ô tô, xe máy, máy nông nghiệp tại địaphương

- GV liên hệ, tìm hiểu và thống nhất kế hoạch với

cơ sở tham quan

- Thông báo kế hoạch, nội quy cho học sinh

- HS tìm hiểu các cách bốtrí ĐCĐT, hệ thống truyền lực trên ô tô, xe máy, máy nông nghiệp

- Tuân thủ đúng kế hoạch, nội quy tham quan

- Nhận biết được 1 số cách bố trí ĐCĐT, hệ thống truyền lực trên ô

tô, xe máy, máy nông nghiệp

- Tìm hiểu về chủng loại,công suất, dung tích xi lanh…1 số loại ô tô, xe máy, máy nông nghiệp hiện nay sử dụng rộng rãi

hoạch theo hướng dẫn của GV.

2.2 Một số hoạt động trải nghiệm tiêu biểu

Đề tài trải nghiệm : Khám phá cấu tạo, sử dụng động cơ đốt trong vì mục tiêu phát triển bền vững.

I Mục tiêu :

Sau khi học xong chủ đề, học sinh có khả năng:

1.Về kiến thức

- Mô tả được cấu tạo của các cơ cấu và hệ thống của ĐCĐT

- Trình bày được các ứng dụng thực tiễn của ĐCĐT trong đời sống, sản xuất

- Trình bày được cách tiến hành chế tạo mô hình pit tông, xi lanh, trụckhuỷu, thanh truyền

- Trình bày được đặc điểm, cách bố trí ĐCĐT trên xe máy

- Đánh giá được mức độ ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra đối với sự

- Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong sử dụng động cơ đốt trong

- Tuân thủ quy trình vận hành và sử dụng ĐCĐT phù hợp với quy luật

- Xây dựng được các thói quen tốt trong học tập và trong đời sống

4 Về năng lực

Năng lực sử dụng ngôn ngữ công nghệ, kĩ thuật.

Năng lực vận dụng kiến thức công nghệ, kĩ thuật vào thực tiễn cuộc sống

Năng lực giải quyết vấn đề

Năng lực sáng tạo

Năng lực nghiên cứu khoa học

Ngoài 5 năng lực phát triển cho HS trong đặc trưng môn công nghệ,DHTNST còn có thể hình thành các năng lực khác như:

- Năng lực tham gia và tổ chức hoạt động trong tập thể

- Năng lực định hướng nghề nghiệp

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Giáo án, bài giảng PowerPoint

- Phiếu đánh giá và phiếu học tập

2 Học sinh

Đọc lại các bài: bài 23 đến bài 30 môn công nghệ 11

3 Phương pháp dạy học

- Phương pháp dạy học trải nghiệm sáng tạo ( DHTNST)

- Quan sát và đàm thoại nêu vấn đề

- Phát hiện và giải quyết vấn đề

4 Thực nghiệm.

III Tìm kiếm thông tin:

Đối với HS chưa quen với việc tìm thông tin trên mạng internet, GV cần có

sự hướng dẫn cụ thể như: công cụ tìm kiếm; cách chọn từ khóa; những trang webtin cậy; tìm hình ảnh và đoạn phim, cách sao lưu và tải về để minh họa cho bài làmcủa mình… giúp các em có được phương pháp và thói quen sử dụng công nghệthông tin phục vụ cho học tập

Học sinh tìm kiếm thông tin qua thực tế tại các cơ sản xuất, sữa chữa, lắp ráp

ô tô, xe máy… tại địa phương

Yêu cầu các em ghi lại nguồn tài liệu tham khảo (nhằm chứng minh tính tincậy của thông tin, có thể tra cứu lại dễ dàng và thể hiện ý thức tôn trọng quyền tácgiả)

IV Xử lí thông tin:

Chọn lọc những thông tin cần thiết và bổ ích, trình bày một cách cô đọng, sửdụng sơ đồ, hình ảnh thật, bảng biểu, video… để làm phong phú thêm bài làm.

V Báo cáo, thuyết trình

B TÓM TẮT BÀI DẠY:

Có thể chia cấu tạo của ĐCĐT thành 2 phần chính: các cơ cấu của động cơ, các hệ thống của động cơ

* Các cơ cấu của động cơ:

- Cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền gồm 3 nhóm chi tiết: pit tông, thanh truyền,trục khuỷu

+ Pit tông gồm 3 phần chính: Đỉnh, đầu, thân

+ Thanh truyền được chia làm 3 phần: Đầu nhỏ, thân, đầu to

+ Trục khuỷu: Cấu tạo tùy thuộc vào loại kích cỡ động cơ Ngoài phần đầu vàđuôi, phần thân trục khuỷu bao gồm cổ khuỷu, chốt khuỷu và má khuỷu

- Cơ cấu phân phối khí (CCPPK) có 2 loại: Dùng van trượt và dùng xupap (xupap đặt và xupap treo)

+ CCPPK dùng xupap treo: Mỗi xupap được dẫn động bởi 1 cam, con đội, đũa đẩy và cò mổ riêng Xupap được treo trên nắp máy

+ CCPPK dùng xupap đặt: không có con đội, đũa đẩy và cò mổ, xupap đặt trong thân máy

* Các hệ thống của động cơ:

+ Hệ thống bôi trơn+ Hệ thống làm mát+ Hệ thống cung cấp nhiên liệu và không khí+ Hệ thống khởi động

Ngoài ra động cơ xăng có thêm hệ thống đánh lửa

sử dụng nhiều nhất? Vì sao?

dưới xec măng khí?

khít xi lanh để không phải sử dụng xec măng?

thanh truyền lắp bạc lót hoặc ổ

bi để làm gì?

trọng để làm gì?

được CCPPK xupap treo và xupap đặt?

cấu tạo phức tạp nhưng được

- Trình bày được nhiệm vụ, cấu tạo của pit tông, trục khuỷu, thanh truyền

măng dầu lắp phía dưới xec măng khí Tại sao không làm pit tông vừa khít xi lanh để không phải sử dụng xec măng

lót, ổ bi, đối trọng Từ đó ứngdụng vào thực tế

tông, xi lanh, trục khuỷu, thanh truyền

xupap treo và xupap đặt

dụng phổ biến trên ô tô, xe máy hiện nay

của các cơ cấu trên thực tế

số bộ phận thuộc cơ cấu ở cơ

sở sản xuất, sữa chữa, lắp rápĐCĐT

- Cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền

- CCPPK

tạo pit tông, xilanh, trục khuỷu, thanh truyền

dụng CCPPK hiện nay

Nhóm 3: Tìm hiểu 1 số hệ thống của ĐCĐT

- Trình bày được cấu tạo, của

1 số hệ thống trên ĐCĐT

- Giải thích được vì sao cần phải bôi trơn, làm mát

- Hệ thống bôi trơn

- Hệ thống làm mát

- HTCCNL và không khí

- Hệ thống bôi trơn cưỡng bức

- Dấu hiệu nhận biết động cơ làm mát bằng không khí?

- Có nên tháo yếm xe máy khi

sử dụng không? Vì sao?

- Vì sao hệ thống nhiên liệu (HTNL) động cơ xăng dùng bộ chế hòa khí hiện nay ít sử dụng?

- HTNL xe máy dùng BCHK tạisao không có bơm xăng vẫn hoạt động được?

- Hệ thống phun xăng điện tử được sử dụng phổ biến? Vì sao?

- Tại sao HTNL động cơ điêzen phải có thêm bầu lọc tinh?

- Vì sao nhiên liệu phun vào xi lanh động cơ điêzen phải có áp suất cao?

- Kể tên 1 số loại nhiên liệu dùng cho ô tô, xe máy? Loại nhiên liệunào tính kinh tế cao hơn?

- Vì sao động cơ xăng phải sử dụng hệ thống đánh lửa ?

- Kể tên các phương pháp khởi động trên những động cơ mà e biết? Lấy ví dụ?

- Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên sách báo, internet, trong các cơ

- Tìm hiểu xu thế sử dụng các loại hệ thống hiện nay

- Vận dụng kiến thức để sử dụng ô tô, xe máy hiệu quả

- Nhận dạng được 1 số bộ phận của các hệ thống trên động cơ

- Chụp ảnh hoặc quay video thân máy, nắp máy, 1 số bộ phận thuộc hệ thống động cơ

ở cơ sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT

- Hệ thống khởiđộng

sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT…

- Lịch sử ra đời của xe máy?

- Đặc điểm, cách bố trí ĐCĐT dùng trong xe máy?

- Xe máy làm mát bằng các phương pháp nào?

- Hãy kể tên, công suất xi lanh 1

số xe máy sử dụng hiện nay?

- Hiện nay nhiên liệu dùng cho

xe máy là những loại nào? Phân tích đặc điểm của từng loại nhiênliệu về mặt kinh tế và bảo vệ môi trường khi sử dụng các loại nhiên liệu đó?

- Đề xuất phương án vận hành, bảo dưỡng một số bộ phận của

xe máy để nâng cao hiệu quả sử dụng?

- Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên sách báo, internet, trong các cơ

sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT…

Nhóm 3: Tìm hiểu về xe máy

- Lịch sử ra đời của xe máy

- Tìm hiểu đặc điểm, cách bố

trí, phương pháp làm mát ĐCĐT dùng trong xe máy

- Loại xe máy sử dụng hiện nay

- Chụp ảnh (hoặc quay phim) các bộ phận cấu tạo động cơ của một xe máy cụ thể (cần ghi

rõ xe máy loại gì, dung tích xilanh, tải trọng bao nhiêu…)?

- Nhiên liệu sử dụng, đặc điểm của từng loại nhiên liệu

- Đề xuất phương án vận hành, bảo dưỡng một số bộ phận của xe máy để nâng cao hiệu quả sử dụng

- Lịch sử ra đời

của xe máy

- ĐCĐT dùng cho xe máy

- HTNL động

cơ xe máy

- Vận hành, bảo dưỡng xe máy

tạo ra? Tác hại đối với con người, môi trường?

- Hiệu ứng nhà kính là gì?

nhiễm môi trường vì mục tiêu phát triển bền vững?

Gợi ý: HS có thể tìm hiểu trên sách báo, internet, từ thực tế.

Nhóm 4 Tìm hiểu về ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra

- Nêu được ô nhiễm môi trường do ĐCĐT (ô tô, xe máy…) tạo ra Tác hại đối với con người, môi trường

- Hiệu ứng nhà kính

- Biện pháp giảm thiểu

- Chụp ảnh hoặc quay phim

về tình trạng ô nhiễm môi trường do khí thải ĐCĐT

trường do ĐCĐT tạo ra

- Tác hại của khí thải động

cơ

- Hiệu ứng nhà kính

- Biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường

D MINH HỌA GIÁO ÁN

Giáo án: Chủ đề trải nghiệm: ‘’Khám phá cấu tạo, sử dụng động cơ đốt trong vì

mục tiêu phát triển bền vững’’

Đối tượng HS: lớp 11Thời điểm triển khai đề tài: học kì 2 lớp 11

( Theo PPCT Môn Công nghệ của trường tôi công tác).

3 Các hoạt động dạy học

TIẾT 1: Thông báo triển khai chủ đề

Thời gian

phương pháp dạy học mới được áp dụng trong bài (DHTNST)

HS lắng nghe, thảo luận và phát vấn những thắc mắc

- GV hướng dẫn HS cách đánh giá từng cá nhân trong nhóm theo Phiếu theo dõi

- GV thông báo cụ thể chủ đề

Dạy học trải nghiệm sáng tạo:

a Khái niệm Nếu như ngày xưa, với kiểu họctruyền thống: cô đọc, trò chép thìvới phương pháp dạy học trảinghiệm sáng tạo: kiến thức sẽ đượcrút ra từ thực tế kết hợp với cáckinh nghiệm có sẵn của HS:

b Các bước tiến hành: HS tiến hành qua 4 bước sau:

Bước 1: Trải nghiệm (thu thập thông tin)

Bước 2: Phân tích trải nghiệm, rút

- GV đưa ra vấn đề cần giảithích:

+ Các phương tiện ô tô, xemáy, tàu, máy gặt… hoạt độngđược là nhờ ĐCĐT làm nguồn

- Nhóm 1: Chủ đề “ Tìm hiểu các cơ cấu của động cơ”

- Tìm hiểu cấu tạo của cơ cấu trụckhuỷu, thanh truyền và CCPPK

- Giải thích được vì sao xec măngdầu lắp phía dưới xec măng khí Tạisao không làm pit tông vừa khít xilanh để không phải sử dụng xec

động lực Vậy cấu tạo ĐCĐTnhư thế nào?

+ Tại sao ô tô, xe máy khi hoạtđộng các chi tiết không bị nóngquá mức?

+ Khi sử dụng xe máy thấyhiện tượng khói ra nhiều ở ống

xả chúng ta cần xử lý như thếnào?

+ Vấn đề ô nhiễm môi trường

do ĐCĐT tạo ra như thế nào?

nhỏ và giao nhiêm vụ chungcho các nhóm

công nhiệm vụ cụ thể chotừng cá nhân trong nhóm

công nhiệm vụ của nhóm

phân công và đưa ra bảngtiêu chí đánh giá mức độtham gia hoạt động của cácthành viên trong nhóm theoPhiếu đánh giá

hợp các kết quả thu được vàophiếu học tập

Yêu cầu: Mỗi nhóm phải có hình ảnh hoặc video quay lại từng nhiệm vụ hoàn thành

măng

- Biết được tác dụng của bạc lót, ổ

bi, đối trọng Từ đó ứng dụng vàothực tế

- Làm mô hình chế tạo pit tông, xilanh, trục khuỷu, thanh truyền

- Phân biệt được CCPPK xupap treo

và xupap đặt

- Nhận dạng được 1 số bộ phận củacác cơ cấu trên thực tế

- Chụp ảnh hoặc quay video 1 số bộphận của cơ cấu ở cơ sở sản xuất,sữa chữa ĐCĐT

- Nhóm 2: Chủ đề “Tìm hiểu 1 số hệ thống của động cơ”

- Tìm hiểu cấu tạo 1 số hệ thốngtrên ĐCĐT

- Giải thích được vì sao cần phảibôi trơn, làm mát

- Chụp ảnh hoặc quay video 1 số bộphận thuộc hệ thống của động cơ ở

cơ sở sản xuất, sữa chữa ĐCĐT

máy”

- Tìm hiểu lịch sử ra đời, đặc điểm,

cách bố trí, phương pháp làm mátĐCĐT dùng trong xe máy

- Tìm hiểu loại xe máy sử dụng hiệnnay (mẫu mã, kiểu dáng, côngsuất…)

- Chụp ảnh (hoặc quay phim) 1 số bộphận động cơ của một xe máy cụ thể

- Tìm hiểu nhiên liệu sử dụng, đặcđiểm của từng loại nhiên liệu

- Đề xuất phương án vận hành, bảodưỡng một số bộ phận của xe máy

để nâng cao hiệu quả sử dụng

Nhóm 4 Tìm hiểu về ô nhiễm môi trường do ĐCĐT tạo ra

- Tìm hiểu ô nhiễm môi trường doĐCĐT (ô tô, xe máy…) tạo ra Táchại đối với con người, môi trường

- Tìm hiểu hiệu ứng nhà kính

- Đề xuất biện pháp giảm thiểu ônhiễm môi trường vì sự phát triểnbền vững

- Chụp ảnh hoặc quay phim về tìnhtrạng ô nhiễm môi trường doĐCĐT tạo ra

TIẾT 2: Kiểm tra kết quả thông tin học sinh thu thập được và giao bài tập áp dụng

kết quả của nhóm mình, bao gồm:

+ Các tiêu chí như bảng bên

+ Đánh giá mức độ tham gia hoạtđộng của các thành viên trongnhóm

nhiệm vụ cụ thể cho từng cá nhântrong nhóm

kế hoạch phân công nhiệm vụ củanhóm

ra bảng tiêu chí đánh giá mức độtham gia hoạt động của các thànhviên trong nhóm theo Phiếu theodõi

Giáo viên kiểm tra tiến trình làm của HS

Theo dõi HS thực hiện, hướng dẫn HSkịp thời tháo gỡ vướng mắc

Báo cáo tiến trình thực hiện chung củanhóm, việc làm của từng cá nhân, kếtquả đạt được và những khó khăn gặpphải khi thực hiện

TIẾT 3+4: HS báo cáo kết quả, GV củng cố - dặn dò

Các nhóm trình bày kết quả:

+ Nhiệm vụ được giao đã hoàn thành

+ Các nhóm thuyết trình về kết quả của nhóm đã thực hiện

dung theo Phiếu đánh giá + Quy trình thực hiện của HS dựa vào bảng theo dõi của nhóm

+ Kết quả thu được của nhóm dựa theo các nội dung nhóm báo cáo

GV cho HS tổng hợp kiến thức thu được thông qua các báo cáo của các nhóm

Giáo viên đưa ra bảng tiêu chí để đánh giá sản phẩm:

Tiêu chí

đạt được

(0 - 4)

1 Sự tham gia

Tham gia đầy đủ và làm việc chăm chỉ

Tham gia khá đầy đủ, chăm chỉ, làm việc hầu hết thời gian

Tham gia nhưng thường lãng phí thời gian và ít khi làm việc

Tham gia nhưngthực hiện những công việc khôngliên quan

2 Sự lắng nghe

Lắng nghecẩn thận các ý kiến của nhữngngười khác

Thường lắng nghe cẩn thận các ý kiến củanhững người khác

Đôi khi không lắng nghe các ý kiến của những người khác

Không lắng nghe ý kiến của những người khác

3 Sự phản hồi

Đưa ra sự phản hồi chi tiết có tính xây dựng khi cần thiết

Đưa ra sự phản hồi có tính xây dựng khi cần thiết

Đưa ra sự phản hồi có tính xây dựng nhưng lời chú thích chưa thích hợp

Đưa ra sựphản hồi không

có ích

4 Sự hợp tác

Luôn tôn trọng những thành viên khác và chia sẻ công việc một cách côngbằng

Có tôn trọng những thành viên khác và chia sẻ công việc một cách công bằng

Có tôn trọng những thành viên khác và không chia sẻ công việc một cách công bằng

Không tôn trọng những thành viênkhác và không chia sẻ công việcmột cách công bằng

5 Sự sắp xếp thời gian

Hoàn thành tốt công việc được giaođúng thờigian

Hoàn hành công việc được giao đúng thời gian, không làm đình trệ tiến triển côngviệc của nhóm

Không hoàn thành nhiệm vụ được giao đúng thời gian và làm đình trệ công việccủa nhóm

Không hoàn thành nhiệm vụ được giao đúng thời gian và thường xuyên buộc nhóm phảiđiều chỉnh hoặcthay đổi

Tổng điểm

CÁC SẢN PHẨM HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CỦA HỌC

SINH THỰC HIỆN ĐƯỢC

1 Nhóm 1: Chủ đề “Tìm hiểu về 1 số cơ cấu của động cơ đốt trong”

1.Cơ cấu trục khuỷu, thanh truyền

- Có các cơ cấu: trục khuỷu thanh truyền và cơ cấu phânphối khí

* Cơ cấu trục khuỷu, thanhtruyền: gồm 3 nhóm chi tiết: pittông, trục khuỷu, thanh truyền

- Pit tông: có 3 phần chính : Đỉnh, đầu, thân

+ Đỉnh bằng: Đơn giản, diện

tích chịu nhiệt nhỏ, dùng ở động

cơ điêzen buồng cháy xoáy lốc

+ Đỉnh lồi: Mỏng, nhẹ, diện tíchchịu nhiệt lớn, dùng cho động

cơ xăng xupap treo

+ Đỉnh lõm: Tạo xoáy lốc nhẹ,kém bền, dùng cho động cơ xăng và điêzen

- Lắp xec măng khí phía trên xec măng dầu để ngăn không cho khí lọt xuống cacte, ngăn không cho dầu từ cacte bắn lên buồng cháy

- Không làm pit tông vừa khít với xi lanh để khi nhiệt

độ cao, các chi tiết giãn nở pit tông không bị bó kẹt trong xi lanh

- Trục khuỷu: bao gồm 3 phần: Đầu, thân (cổ khuỷu, chốt khuỷu, má khuỷu), đuôi Trên má khuỷu gắn thêm đối trọng

+ Thanh truyền: 3 phần: Đầu nhỏ, thân, đầu to

Lắp bạc lót, ổ bi ở bên trong đầu nhỏ, đầu to để giảm ma sát, chống mài mòn

3 Chế tạo mô hình pit tông, xi lanh, trục khủy, thanh truyền

- Vật liệu: 2 bơm tiêm loại 50ml, thước đo, keo dán, xốp, giấy bìa cứng, gỗ, khoan…

- Sản phẩm

Nhận xét chung của nhóm 1: ĐCĐT có 2 cơ cấu chính là cơ cấu trục khuỷuthanh truyền và cơ cấu phân phối khí Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền có 3 nhómchi tiết: nhóm pit tông, nhóm thanh truyền và nhóm trục khuỷu; trong đó pit tông,trục khuỷu, thanh truyền là 3 chi tiết chính CCPPK dùng xupap được dùng chođộng cơ 4 kỳ CCPPK dùng xupap treo có nhiều ưu điểm nổi bật nên được sử dụngrộng rãi trên ô tô, xe máy…

Đề xuất: Sau khi tìm hiểu về các cơ cấu của ĐCĐT và trải nghiệm thực tế ởcác cơ sở lắp ráp, sữa chữa ĐCĐT, được sự tư vấn của các thợ sữa chữa nhóm 1 đềxuất: để vận hành , sử dụng an toàn các phương tiện sử dụng hàng ngày như ô tô,

xe máy, máy nông nghiệp… cần bảo dưỡng động cơ Tùy thuộc vào từng loại động

cơ để chọn các dạng đỉnh pit tông cho phù hợp nhằm đạt hiệu suất cao nhất Lựachọn các loại xe sử dụng CCPPK xupap treo để tăng tỷ số nén, ít gây kích nổ, nạpđầy thải sạch hơn, dễ bảo dưỡng, sữa chữa…nhằm tăng công suất động cơ và giảm

ô nhiễm môi trường hơn

2 Nhóm 2: Chủ đề: “Tìm hiểu về các hệ thống của động cơ

Kết quả nghiên cứu

Nội dung

1 Hệ thống bôi trơn

- Tác dụng của dầu bôi trơn: Ngoài tác dụng bôi trơn bề mặtlàm việc có ma sát còn có tác dụng phụ như: làm mát, tẩyrửa, bao kín buồng cháy

- Các phương pháp bôi trơn:

+ Bôi trơn bằng vung té: Lợi dụng chuyển động quay đểmúc dầu trong cacte té lên các chi tiết, dùng ở động cơ cócông suất nhỏ

+ Bôi trơn bằng cách pha dầu vào nhiên liệu: Pha 1 lượngdầu vào xăng theo tỉ lệ nhất định Khi vào cacte, các hạt dầu

có trong hòa khí sẽ bám vào các chi tiết cần bôi trơn, sửdụng ở động cơ xăng 2 kỳ

+ Bôi trơn cưỡng bức: Dùng bơm dầu tạo áp lực đưa dầu bôitrơn đến các bề mặt làm việc có ma sát

- Phương pháp bôi trơn hiệu quả nhất hầu như sử dụng trêntất cả các loại động cơ là bôi trơn cưỡng bức Vì đảm bảo

độ đồng đều, chính xác, tiết kiệm dầu bôi trơn

- 1 số loại dầu bôi trơn sử dụng cho xe máy, ô tô:

2 Hệ thống làm mát

- Nhiệm vụ: Giữ cho nhiệt độ các chi tiết không vượt quágiới hạn cho phép

- HTLM được sử dụng phổ biến hiện nay: HTLM bằng nướctuần hoàn cưỡng bức, giúp động cơ hoạt động ổn định, tincậy cao, nhiệt độ vận hành luôn đạt mức tối ưu để hiệu suấttối đa nhất

HTLM bằng nước tuần hoàn cưỡng bức

- HTLM bằng không khí

- Hệ thống làm mát bằng khôngkhí có cấu tạo rất đơn giản và được sử dụng phổ biến trêncác dòng xe máy số, xe máy tay ga đời cũ trên thị trườngViệt Nam Các loại xe phân khối lớn và xe tay ga đời mớiđược bố trí thêm két nước làm mát

- Không nên tháo yếm xe máy khi sử dụng vì yếm xe đóngvai trò là tấm hướng gió giúp động cơ làm mát tốt hơn