Lý do lựa chọn đề tài
Lý do khách quan
Thư viện là trái tim của nhà trường, là bộ phận không thể thiếu trong môi trường học tập Đây là nơi cung cấp đa dạng các loại sách giáo khoa, sách tham khảo và sách nghiệp vụ để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập Thư viện hỗ trợ giáo viên và học sinh tự bồi dưỡng, tổ chức các hoạt động phù hợp với chương trình và kế hoạch dạy học của từng năm học Nhờ đó, thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, thúc đẩy sự tiến bộ của giáo viên và học sinh trong toàn bộ quá trình học tập và giảng dạy.
Thư viện là trung tâm hoạt động văn hóa, khoa học của nhà trường, hỗ trợ giáo viên và học sinh giải trí cũng như nâng cao kỹ năng đọc sách Thư viện giúp học sinh hiểu rõ nhu cầu đọc của mình, từ đó chọn sách phù hợp, đọc sách có hệ thống và biết cách sử dụng bộ máy tra cứu để khai thác tối đa nguồn tài nguyên Trong lịch sử phát triển, thư viện trường học đã khẳng định vị trí quan trọng trong quá trình giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường phổ thông.
Căn cứ vào nhiệm vụ năm học 2021 - 2022 của Bộ GD - ĐT, Sở GD - ĐT
Tại Hà Nội, hoạt động của thư viện trong các trường học đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu của giáo viên, học sinh và phụ huynh Việc duy trì cùng phát triển thư viện giúp học sinh có nơi đọc sách, cập nhật thông tin mới nhất hoặc thư giãn trong giờ giải lao Điều này không chỉ nâng cao trải nghiệm học tập mà còn thúc đẩy kỹ năng đọc hiểu, đồng thời góp phần xây dựng môi trường học tập tích cực, lành mạnh.
Hệ thống cơ sở vật chất, tủ giá chuyên dụng, sách báo, tạp chí, phòng đọc và các phương tiện làm việc đóng vai trò quan trọng trong hoạt động thư viện Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi để đảm bảo hiệu quả của thư viện chính là việc sử dụng thư viện sao cho đạt hiệu quả, tức là đánh giá công tác thư viện dựa trên mức độ khai thác và sử dụng Để đáp ứng yêu cầu này, nhà trường và nhân viên thư viện cần nắm bắt thông tin hàng ngày, hàng tuần, nhưng việc này trở nên khó khăn và tốn công sức nếu không có sự hỗ trợ của máy tính và Internet, dẫn đến thiếu chính xác trong công tác quản lý và phục vụ thư viện.
Phần mềm quản lý thư viện sẽ giúp cho chúng ta giải quyết những khó khăn đó
Trong thời đại giáo dục 4.0, việc tìm kiếm thông tin qua Internet và tham gia các trang web giáo dục phổ biến giúp học sinh tiếp cận với công nghệ hiện đại Trường Tiểu học Ngọc Lâm đạt chuẩn Quốc gia mức độ I, được trang bị thiết bị máy móc hiện đại, phòng học và phòng chức năng đầy đủ máy tính kết nối Internet Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và quản lý thư viện trường học là yếu tố thiết yếu góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Lý do chủ quan
Tôi đã được đào tạo với hai chuyên ngành chính là Tin học ứng dụng và Khoa học thư viện, thể hiện sự đam mê nghiên cứu sáng tạo trong việc sử dụng công nghệ thông tin để quản lý thư viện trường học Với tinh thần đổi mới và sáng tạo, tôi mong muốn áp dụng các công nghệ hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, theo kịp với xu hướng của thời đại 4.0.
Thư viện quản lý hàng ngàn đầu sách và các loại báo, phục vụ hàng nghìn độc giả mỗi ngày Việc cung cấp dịch vụ mượn sách nhanh chóng và hiệu quả giúp đáp ứng nhu cầu của hàng trăm lượt bạn đọc hàng tuần Hệ thống phần mềm quản lý thư viện đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức và kiểm soát các hoạt động mượn trả sách, giảm tải công việc cho cán bộ thư viện Nhờ đó, việc quản lý kho sách, cập nhật thông tin và theo dõi người mượn trở nên dễ dàng hơn, nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của độc giả.
Ý nghĩa đề tài
Đề tài nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về mô hình thư viện điện tử và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thư viện trường Tiểu học, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển các dịch vụ thư viện hiện đại, phù hợp với xu hướng công nghiệp 4.0.
Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp những bài học thiết thực giúp chúng ta triển khai và nhân rộng mô hình này trên phạm vi toàn quốc Đây là bước đệm để áp dụng hiệu quả mô hình vào các thư viện, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tài nguyên cho cộng đồng.
Đối tượng nguyên cứu
Nghiên cứu về mô hình thư viện điện tử và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thư viện trường Tiểu học là một lĩnh vực mới mẻ chưa có đề tài nào trước đây đề cập, góp phần mở ra hướng đi mới cho hiện đại hóa công tác quản lý thư viện trường Tiểu học.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng vận động và phát triển không ngừng, sự ra đời của máy tính và internet đã mở ra kỷ nguyên số, đưa con người vào một thế giới mới Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác những lợi ích của kỷ nguyên số là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả phong trào học tập suốt đời Việc này đặc biệt có ý nghĩa sâu sắc đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong việc thúc đẩy sự phát triển toàn diện và bền vững của nền giáo dục hiện đại.
Cũng vì dich bệnh COVID – 19 lây lan nhanh chóng nên ngày từ đầu năm học
Trong giai đoạn 2021-2022, học sinh trên toàn Việt Nam không thể đến trường, nhưng thầy và trò tại Trường Tiểu học Ngọc Lâm đã chủ động thích nghi bằng cách tìm kiếm các phương tiện phù hợp để phục vụ việc học trực tuyến Họ luôn nỗ lực duy trì việc học tập qua các nền tảng online, đồng thời tích cực khai thác thông tin qua Internet và tham gia các trang web giáo dục phổ biến để giúp học sinh tiếp cận công nghệ và xu hướng giáo dục 4.0 Đây là minh chứng cho tinh thần chủ động, sáng tạo trong việc duy trì chất lượng giáo dục dù gặp nhiều thử thách.
Tôi đã phát triển đề tài nghiên cứu "Phần mềm quản lý thư viện viết trên Microsoft Office và Microsoft Access" – một đề tài mới, chưa từng có nghiên cứu trước đây Đối tượng chính của nghiên cứu gồm nghiệp vụ thư viện, các biểu mẫu, sổ sách thư viện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tối ưu hóa các quy trình thủ tục hành chính trong lĩnh vực thư viện.
- Tổ chức dữ liễu trên máy tính sao cho hợp lý, tiện sử dụng
- Hệ quản trị dữ liệu:
+ Phần mềm quản lý thư viện được viết trên phần mềm Microsoft Office trong chương trình ứng dụng Microsoft Access
+ Giao diện của chương trình hoàn toàn trên chương trình Microsoft Access
Việc áp dụng công nghệ vào công việc hàng ngày của cán bộ thư viện giúp thực hiện các nhiệm vụ nhanh chóng và chính xác hơn Nhờ sử dụng máy móc để quản lý đầu sách, báo, lượt đọc và quá trình mượn tài liệu, thư viện nâng cao hiệu quả hoạt động và phục vụ người đọc tốt hơn Công nghệ góp phần tối ưu hoá quy trình công tác của cán bộ thư viện, đảm bảo độ chính xác và tiết kiệm thời gian trong quản lý tài nguyên thư viện.
Phương pháp nghiên cứu
Với đề tài trên tôi đã tích cức nghiên cứu với các phương pháp sau:
+ Học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp trường khác trong quận và toàn Quốc đang làm cán bộ thư viên của trường
+ Các tài liều liên quan về thư viện
+ Các mẫu báo cáo hàng năm của nhà trường
+ Dưới sự chỉ đạo, đóng góp ý kiến của Ban giám hiệu trường
+ Các tài liệu liên quan có sẳn tại thư viện
Bạn nên tham khảo các tài liệu hướng dẫn trên website để hiểu rõ cách sử dụng phần mềm thư viện Phần mềm được viết bằng tiếng Việt dễ sử dụng, phù hợp với mọi đối tượng người đọc Để đảm bảo quá trình sử dụng diễn ra suôn sẻ, bạn chỉ cần làm theo đúng các hướng dẫn trong tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm này.
Phần mềm mới được phát triển với mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác quản lý và sử dụng thư viện tại trường Tiểu học Ngọc Lâm – Quận Long Biên – TP Hà Nội, tuy nhiên hiện chỉ mới đáp ứng trong mạng LAN nội bộ do chưa qua thử nghiệm rộng rãi Với tính chất lần đầu ứng dụng, phần mềm vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chưa triển khai trên website toàn cầu, nhằm giúp tra cứu và tìm kiếm tài liệu trong thư viện dễ dàng hơn trong tình hình mới Do nhu cầu cấp bách, nhà trường đã bắt đầu đưa phần mềm vào sử dụng đồng thời thu thập ý kiến để tiếp tục hoàn thiện, góp phần phát triển thư viện hiệu quả hơn.
Chúng tôi mong muốn Ban giám hiệu, lãnh đạo và các đồng nghiệp trong thư viện đóng góp ý kiến giúp hoàn thiện quá trình ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thư viện Ý kiến phản hồi sẽ giúp chúng tôi nâng cao chất lượng và hiệu quả của hệ thống quản lý thư viện, góp phần thúc đẩy công tác số hóa và hiện đại hóa thư viện trong thời gian tới.
PHẦN - NỘI DUNG A/ GIỚI THIỆU CHUNG
- Phần mềm quản lý thư viện được viết trên phần mềm Microsoft Office trong chương trình ứng dụng Microsoft Access
- Giao diện của chương trình hoàn toàn trên chương trình Microsoft Access
Thư viện trường học quản lý hàng trăm ngàn đầu sách và tạp chí, cung cấp dịch vụ mượn sách qua thẻ độc giả để phục vụ cộng đồng học sinh và giáo viên Để đáp ứng nhanh chóng và chính xác nhu cầu của độc giả, việc sử dụng phần mềm quản lý danh mục sách và dữ liệu độc giả là rất cần thiết Chương trình quản lý thư viện giúp thủ thư dễ dàng tra cứu và quản lý tài liệu, giảm thiểu công việc thủ công, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý sách và độc giả Nhờ đó, hoạt động của thư viện trở nên thuận tiện, chuyên nghiệp và tiết kiệm thời gian hơn.
Các hoạt động trong công việc quản lý của thư viện:
* Mô tả thực thể Thực thể SÁCH
STT Tên thuộc tính Diễn giải Kiểu DL
MATG TENSACH SOTRANG NAMXB SOLUONG GIATIEN
Mã tác giả Tên của cuốn sách
Số trang của một cuốn sách Năm xuất bản
Số lượng mỗi cuốn sách Giá tiền
Text Text Text Text Text Number Number Number Currency
Tên thực thể: TÁC GIẢ
STT Tên thuộc tính Diễn giải Kiểu DL
Mã số tác giả Tên tác giả
STT Tên thuộc tính Diễn giải Kiểu DL
Mã số nhà xuất bản Tên nhà xuất bản Địa chỉ Điện thoại
Tên thực thể: DANH MỤC
STT Tên thuộc tính Diễn giải Kiểu DL
Mã số phân loại danh mục sách Tên loại danh mục
Tên thực thể: ĐỘC GIẢ
STT Tên thuộc tính Diễn giải Kiểu DL
Họ và tên độc giả
Mã khóa học của độc giả Lớp
Text Text Text Text Date/Time Text
Tên thực thể: KHOÁ HỌC
STT Tên thuộc tính Diễn giải Kiểu DL
Mã số khóa học Tên của khóa học
Tên thực thể: PHIẾU MƯỢN
STT Tên thuộc tính Diễn giải Kiểu DL
MAPHIEUMUON MADOCGIA MASACH NGAYMUON NGAYTRA DATRA
Mã số của độc giả
Mã sách cần mượn Ngày bắt đầu mượn Ngày phải trả Tình trạng đã trả hay chưa
Text Text Text Date/Time Date/Time Yes/No
B/ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG PHẦN MỀM QUẢN LÝ THƯ VIỆN
- Mở phần mềm trên hệ thống có trong máy tính
Tài khoản và mật khẩu theo thông tin được cấp
Nhấn nút Đăng nhập hoặc Thoát
Mở được giao diện như trên màn hình
I/ QUẢN LÝ CHUNG: Nhập dữ liệu vào phần mềm phải chính xác và không được trùng lặp
- QUẢN LÝ ĐỘC GIẢ: Gồm các thuộc tính:
Để quản lý dữ liệu độc giả hiệu quả, bạn cần nhập đầy đủ các thông tin như mã độc giả, tên độc giả, mã khoá học, lớp, ngày sinh và nơi sinh vào các mục tương ứng trên hệ thống Sau đó, sử dụng các chức năng lưu, thêm, xoá hoặc lùi để thao tác dữ liệu theo ý muốn Chức năng xem lại dữ liệu đã nhập trước đó giúp đảm bảo tính chính xác và hoàn chỉnh của thông tin độc giả Cuối cùng, bạn có thể tiếp tục nhập liệu hoặc đóng giao diện sau khi hoàn tất các bước quản lý dữ liệu độc giả.
- QUẢN LÝ DANH MỤC: Gồm các thuộc tính:
Trong quá trình quản lý danh mục, người dùng cần nhập đầy đủ mã danh mục và tên danh mục vào các mục tương ứng để đảm bảo dữ liệu chính xác Các thao tác như Lưu, Thêm, Xoá, Lùi giúp chỉnh sửa và kiểm tra lại thông tin đã nhập một cách dễ dàng Ngoài ra, chức năng Tiếp và Đóng hỗ trợ quy trình thao tác linh hoạt, giúp người dùng giữ hoặc kết thúc quá trình quản lý danh mục một cách thuận tiện.
- QUẢN LÝ TÁC GIẢ: Gồm các thuộc tính:
Mã tác giả, Tên tác giả: Nhập đầy đủ các thông tin vào các mục tương ứng ta
Lưu/Thêm/Xoá/ Lùi (để xem lại dữ liệu đã nhập trước đó)/ Tiếp và Đóng
- QUẢN LÝ NXB: Gồm các thuộc tính:
Để nhập thông tin Nhà xuất bản (NXB), bạn cần điền đầy đủ Mã NXB, Tên NXB, Địa chỉ và Điện thoại vào các trường tương ứng Sau khi nhập, có thể chọn các chức năng như Lưu, Thêm, Xoá để quản lý dữ liệu, hoặc sử dụng Lùi để xem lại các dữ liệu đã nhập trước đó Ngoài ra, bạn có thể tiếp tục nhập dữ liệu hoặc đóng cửa sổ khi hoàn tất quá trình cập nhật thông tin.
- QUẢN LÝ KHOÁ HỌC: Gồm các thuộc tính :
Bạn cần nhập đầy đủ mã khóa học và tên khóa học vào các trường tương ứng để đảm bảo dữ liệu chính xác Sau khi nhập thông tin, bạn có thể lựa chọn các thao tác như Lưu, Thêm mới, Xoá dữ liệu, hoặc đi lùi để xem lại các dữ liệu đã nhập trước đó Ngoài ra, các chức năng Tiếp tục và Đóng giúp bạn tiếp tục hoặc kết thúc quá trình nhập liệu một cách thuận tiện Đảm bảo nhập đúng và đầy đủ thông tin để quản lý khóa học hiệu quả theo các nguyên tắc SEO tối ưu.
- QUẢN LÝ SÁCH: Gồm các thuộc tính:
Mã sách, Mã danh mục, Mã NXB, Mã tác giả, Tên sách, Số trang, Năm xuất bản,
Số lượng, Giá tiền: Nhập đầy đủ các thông tin vào các mục tương ứng ta
Lưu/Thêm/Xoá/ Lùi (để xem lại dữ liệu đã nhập trước đó)/ Tiếp và Đóng
II/ QUẢN LÝ MƯỢN SÁCH:
- NHẬP PHIẾU MƯỢN: Gồm các thuộc tính:
Trong quá trình quản lý mượn sách, người dùng cần nhập đầy đủ các thông tin như mã phiếu mượn, mã độc giả, mã sách, ngày mượn, ngày trả và trạng thái đã trả Sau khi điền đầy đủ các dữ liệu, có thể lưu, thêm mới, xóa hoặc quay lại để xem lại dữ liệu trước đó Các chức năng như Lưu/Thêm/Xoá/Lùi giúp quản lý thông tin mượn sách một cách dễ dàng và hiệu quả, đồng thời đảm bảo dữ liệu được cập nhật chính xác của hệ thống thư viện.
+ Ghi nhận ngày tháng mượn và trả sách + Tính ngày mượn để in ra báo cáo độc giả chưa trả sách
- Tìm theo tên: Nhập trên sách/ Enter
- Tìm theo mã số: Chọn mã sách cần tìm / Enter
- Tìm theo danh mục: Chọn tên danh mục / Enter
- Tìm theo tác giả: Chọn tên tác giả/ Enter
- Tìm theo NXB: Chọn tên NXB/ Enter
- Tìm theo tên: Nhập tên độc giả/ Enter
- Tìm theo mã: Chọn mã ĐG/ Enter
- Tìm theo mã phiếu mượn: Chọn mã PM/ Enter
- Tìm theo tháng mượn: Chọn tháng/ Enter
Liện hệ với thư viện trường Tiểu học Ngọc Lâm qua địa chỉ Email: c1ngoclam@longbien.edu.vn Webite: thngoclam.longbien.edu.vn Facebook: Tiểu học Ngọc Lâm
Cô Nguyễn Thị Bích Huyền – Hiệu trưởng – Số điện thoại: 0912726294
Cô Đặng Thị Mai Hương – Phó hiệu trưởng – Số điện thoại:0936606668
Cô Nguyễn Thị Nhàn – Nhân viên thư viện – Số điện thoại: 0988263825
Sách báo đóng vai trò thiết yếu trong sự nghiệp giáo dục và phát triển thế hệ trẻ Việc đọc sách giúp trẻ em hình thành năng lực tư duy, mở rộng kiến thức và nuôi dưỡng đức tính tích cực Bà Cơ-rúp-xkai-a nhấn mạnh rằng việc khuyến khích trẻ đọc sách không chỉ góp phần vào sự trưởng thành toàn diện của các em mà còn là nền tảng để xây dựng một tương lai tốt đẹp Đọc sách đúng cách giúp phát triển kỹ năng học tập và nâng cao hiểu biết, đồng thời hình thành thói quen đọc sách lâu dài cho trẻ.
Việc đọc sách đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của các em, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển cá nhân và nhận thức của họ Mỗi cuốn sách trẻ tiếp xúc trong thời thơ ấu sẽ in sâu trong trí nhớ và ảnh hưởng suốt đời, giúp hình thành thế giới quan và tiêu chuẩn đạo đức Đọc sách còn giúp các em mở rộng kiến thức, hiểu biết về cuộc sống và xây dựng nền tảng đạo đức vững chắc cho tương lai.
Đào tạo bồi dưỡng thế hệ trẻ một cách toàn diện và có hệ thống đòi hỏi các thư viện trường học phải sử dụng đa dạng hình thức và biện pháp để tiếp cận thông tin và tri thức Việc này giúp các em học sinh dễ dàng tiếp cận kiến thức, phát triển tài năng và định hướng việc học hiệu quả Thư viện trường học đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phong trào đọc sách, nâng cao kỹ năng tự học, và góp phần hình thành nhân cách cho tương lai của các em.
Thư viện trường học ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhằm tạo dựng môi trường thư viện sinh động, hấp dẫn và thu hút học sinh tiểu học Việc xây dựng phần mềm quản lý thư viện đã thúc đẩy kỹ năng sáng tạo, tính chủ động của học sinh trong hoạt động tìm kiếm tài liệu và mượn trả qua mạng LAN nội bộ Đây cũng là giải pháp hiệu quả để xây dựng thói quen đọc sách, tra cứu thông tin và phát triển kỹ năng tự học của học sinh trong môi trường giáo dục hiện đại.
Mô hình thư viện với không gian linh hoạt và các hình thức tổ chức phong phú, đa dạng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và sử dụng thư viện một cách khoa học và hiệu quả Việc xây dựng mô hình thư viện trường học điện tử đem lại lợi ích thiết thực trong việc đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, đáp ứng kịp xu hướng công nghệ 4.0 This modern approach góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và thúc đẩy sự sáng tạo, độc lập trong học tập của học sinh, phù hợp với yêu cầu của thời đại số.
Việc triển khai mô hình thư viện trường học điện tử vẫn chưa đạt hiệu quả cao, do thời gian sử dụng thư viện hạn chế và hoạt động tra cứu chưa kích thích được nhu cầu của người dùng, chỉ đáp ứng trong mạng LAN nội bộ của trường Tiểu học Ngọc Lâm Để nhân rộng mô hình này trong hệ thống các thư viện trường học, cần sự quan tâm, quản lý chặt chẽ từ Nhà nước, Vụ Thư viện và Bộ Giáo dục Đào tạo để hỗ trợ kịp thời, giúp phần mềm tự viết có thể ứng dụng trên toàn quốc và đưa lên website để mọi người dùng có thể tra cứu tài liệu toàn cầu Phần mềm này là sản phẩm tự biên soạn gấp rút nhằm phục vụ công tác quản lý thư viện trong tình hình mới, mặc dù chưa được thử nghiệm rộng rãi Việc triển khai lần này là bước thử nghiệm để rút ra bài học, và chúng tôi mong nhận được góp ý từ lãnh đạo Phòng Giáo dục, Ban chỉ đạo sách thiết bị trường học, cũng như cán bộ thư viện các trường để hoàn thiện phần mềm hơn trong các phiên bản tiếp theo, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý thư viện theo yêu cầu của tình hình mới.
