Skkn vận dụng kiến thức liên môn và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học chủ đề sơ kết lịch sử việt nam từ nguồn gốc đến giữa thế kỉ xix

Theo kết quả điều tra khảo sát các trường trung học phổ thông trên địabàn, nội dung giáo dục di sản những năm qua chỉ mới dừng ở mức: số ít giáo viên có sự sáng tạo đổi mới phương pháp d

1 Toàn cầu hóa đã và đang tạo nên xu thế hội nhập quốc tế ngày càng sâu

rộng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Hội nhập quốc tế tạo ra nhiều cơ hộiphát triển nhưng cũng chứa đựng nhiều thách thức, trong đó có thách thức về giữgìn và phát huy bản sắc của các dân tộc Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

là làm giàu sức mạnh nội sinh của đất nước; giữ gìn, phát huy di sản văn hóa dântộc chính là bảo vệ, phát triển tài nguyên quý giá của quốc gia Chính vì lẽ đó, mộttrong những vấn đề cấp thiết được Nhà nước quan tâm chỉ đạo đó là: chú trọnggiáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa cho thế hệ trẻ - chủ nhân tươnglai của đất nước Vậy, làm thế nào để giáo dục học sinh ý thức bảo tồn và phát huycác di sản văn hóa trong quá trình phát triển kinh tế thời kì hội nhập quốc tế? Đây

là vấn đề cần được nghiên cứu để có những định hướng đúng đắn cho con đườngphát triển của dân tộc, mà trách nhiệm trước hết là của người làm giáo dục

%1슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚u슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚%0슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚

슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚ཱྀ슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚 슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚!슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚"슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚슚

Từ năm 2013, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Văn hóa, Thể thao - Du lịch

đã có công văn hướng dẫn sử dụng di sản trong dạy học ở trường phổ thông nhằmgóp phần giáo dục toàn diện học sinh, hình thành và nâng cao ý thức tôn trọng, giữgìn, phát huy những giá trị của di sản văn hóa cho thế hệ trẻ Tại Nghệ An, khicông văn liên Bộ được hướng dẫn triển khai sâu rộng, nhiều trường phổ thông thực

sự có tâm huyết đã nỗ lực đưa các nội dung về di sản văn hóa vào giảng dạy bằngcác phương thức sau: lồng ghép nội dung dạy học di sản văn hóa vào các môn học

và hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông; xây dựng kế hoạch

và tổ chức dạy học, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao có chủ đềliên quan đến di sản; tổ chức chăm sóc các di tích, các hoạt động giáo dục tại ditích; hình thức tổ chức giáo dục khá đa dạng: trên lớp, hoạt động ngoại khóa, họctại nơi có di sản, tham quan trải nghiệm di sản văn hóa

Tuy nhiên, qua ghi nhận, việc giáo dục di sản văn hóa trong các nhà trườngphổ thông hiện nay không đồng đều Ở nhiều trường, hoạt động giáo dục này cònthưa vắng, do quá thiên về truyền thụ kiến thức để phục vụ cho các kì thi cử vàviệc phối hợp đưa nội dung giáo dục di sản vào nhà trường bị coi là một hình thứcquá mới mẻ, ít được quan tâm Đáng chú ý, một số trường đã triển khai thực hiệnnội dung giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa nhưng hiệu quảkhông cao Theo kết quả điều tra khảo sát các trường trung học phổ thông trên địabàn, nội dung giáo dục di sản những năm qua chỉ mới dừng ở mức: số ít giáo viên

có sự sáng tạo đổi mới phương pháp dạy học nhưng e ngại, cầm chừng trong việclồng ghép di sản văn hóa vào bài học để giáo dục ý thức bảo tồn di sản cho họcsinh; một số chương trình tham quan các di tích lịch sử văn hóa của các trường mớichỉ là hoạt động ngoại khóa mang tính chất giới thiệu, khái quát chứ chưa chú

kiện lịch sử, văn hóa, xã hội của đất nước và xu thế giáo dục hiện đại Trên tinh

thần đó, chúng tôi đã tiến hành lựa chọn và áp dụng đề tài: “Giáo dục ý thức bảo

tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường THPT”

II ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Đề tài tập trung nghiên cứu, tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng và đềxuất giải pháp giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạt độngtrải nghiệm sáng tạo ở trường THPT

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

- Phương pháp Test

- Phương pháp khảo sát thực tiễn

- Phương pháp so sánh đối chiếu

IV CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI

Phần một: Đặt vấn đề

Phần hai: Nội dung

Phần ba: Kết luận

1.1 Tổng quan về di sản văn hóa

1.1.1 Khái niệm di sản văn hóa

Di sản văn hóa Việt Nam bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóavật thể (bao gồm di sản văn hóa và di sản thiên nhiên) là sản phẩm tinh thần, vật chất

có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác

1.1.2 Đặc điểm của di sản văn hóa Việt Nam

Di sản văn hóa Việt Nam là những giá trị kết tinh từ sự sáng tạo văn hóa củacộng đồng 54 dân tộc, trải qua một quá trình lịch sử lâu đời, được trao truyền, kếthừa và tái sáng tạo từ nhiều thế hệ cho tới ngày nay Di sản văn hóa Việt Nam làbức tranh đa dạng văn hóa, là tài sản quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam

và là một bộ phận của di sản văn hóa nhân loại Di sản văn hóa Việt Nam có vai trò

to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta

Di sản văn hóa Việt Nam là những giá trị sáng tạo từ việc học hỏi, giao lưu và

kế thừa từ các nền văn hóa và văn minh của nhân loại Những giá trị đó là sự kếthợp nhuần nhuyễn giữa văn hóa và văn minh của nhân loại với nền văn hóa bảnđịa lâu đời của các dân tộc Việt Nam

Di sản văn hóa Việt Nam, đặc biệt là di sản văn hóa phi vật thể có sức sốngmạnh mẽ, đang được bảo tồn và phát huy trong đời sống của cộng đồng các dântộc Việt Nam Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bảo vệ và phát huygiá trị di sản văn hóa thông qua Luật di sản văn hóa năm 2001 (có hiệu lực từ01/01/2002), được sửa đổi, bổ sung năm 2009

1.1.3 Phân loại di sản

Di sản văn hóa Việt Nam được chia thành hai loại: Di sản văn hóa vật thể và

di sản văn hóa phi vật thể

Di sản văn hóa vật thể bao gồm:

Di tích lịch sử - văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật,

bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học.

Danh lam thắng cảnh còn gọi là di sản thiên nhiên là cảnh quan thiên nhiên

hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc cógiá trị lịch sử thẩm mỹ, khoa học

Di vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học.

Di sản văn hóa phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá

nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoahọc, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền

từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và cáchình thức khác

Di sản văn hóa phi vật thể bao gồm:

Tiếng nói, chữ viết của các dân tộc Việt Nam;

Ngữ văn dân gian, bao gồm: Sử thi, ca dao, dân ca, tục ngữ, hò, vè, câu đố,

truyện cổ tích, truyện trạng, truyện cười, truyện ngụ ngôn, hát ru và các biểu đạtkhác được chuyển tải bằng lời nói hoặc ghi chép bằng chữ viết;

Nghệ thuật trình diễn dân gian, bao gồm: Âm nhạc, múa, hát, sân khấu và các

hình thức trình diễn dân gian khác;

Tập quán xã hội, bao gồm luật tục, hương ước, chuẩn mực đạo đức, nghi lễ

và các phong tục khác;

Lễ hội truyền thống;

Nghề thủ công truyền thống;

Tri thức dân gian.

1.2 Tổng quan về hoạt động trải nghiệm sáng tạo

1.2.1 Khái niệm hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Khái niệm hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổ

thông được hiểu là “các hoạt động giáo dục thực tiễn được tiến hành song song

với hoạt động dạy học trong nhà trường Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một

bộ phận của quá trình giáo dục, được tổ chức ngoài giờ học các môn văn hóa trên lớp và có mối quan hệ bổ sung, hỗ trợ cho hoạt động dạy học Thông qua các hoạt động thực hành, những việc làm cụ thể và các hành động của học sinh, hoạt động trải nghiệm sáng tạo sẽ khai thác kinh nghiệm của mỗi cá nhân, tạo cơ hội cho các em vận dụng một cách tích cực những kiến thức đã học vào thực tế và đưa ra được những sáng kiến của mình, từ đó phát huy và nuôi dưỡng tính sáng tạo của mỗi cá nhân của học sinh”.

Hoạt động hoc tập trải nghiệm sáng tạo còn được hiểu là “hoạt động giáo

dục, trong đó, từng cá nhân học sinh được trực tiếp hoạt động thực tiễn trong môi trường nhà trường cũng như môi trường gia đình và xã hội dưới sự hướng dẫn và

tổ chức của nhà giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, phẩm chất nhân cách, các năng lực…, từ đó tích luỹ kinh nghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năng năng sáng tạo của cá nhân mình”.

sống, giáo dục truyền thống (trong đó có giáo dục di sản văn hóa), giáo dục thẩm

mĩ, giáo dục thể chất, giáo dục lao động, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục môitrường, giáo dục phòng chống ma túy, giáo dục phòng chống HIV/AIDS và tệ nạn

xã hội, giáo dục các phẩm chất người lao động, nhà nghiên cứu, Điều này giúpcho các nội dung thiết thực hơn, gần gũi với cuộc sống thực tế hơn, đáp ứng đượcnhu cầu hoạt động của học sinh, giúp các em vận dụng vào trong thực tiễn cuộcsống một cách dễ dàng, thuận lợi hơn

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như trò chơi, hội thi, diễn đàn, giao lưu, tham quan dã ngoại, sân khấu hóa (kịch,

thơ, hát, múa rối, tiểu phẩm ), thể dục thể thao, câu lạc bộ, tổ chức các ngày hội,các công trình nghiên cứu khoa học kĩ thuật Mỗi một hình thức trên đều tiềmtàng trong nó những khả năng giáo dục nhất định

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có thể tổ chức tại nhiều địa điểm khác nhau ở

trong hoặc ngoài nhà trường như : lớp học, thư viện, phòng đa năng, phòng truyền

thống, sân trường, công viên, vườn hoa, viện bảo tàng, các di tích lịch sử và vănhóa, các danh lam thắng cảnh, các công trình công cộng, các nhà nghệ nhân, cáclàng nghề, cơ sở sản xuất, hoặc ở các địa điểm khác ngoài nhà trường có liênquan đến chủ đề hoạt động

1.2.3 Một số hình thức hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổ thông có hình thức tổchức rất phong phú, đa dạng Cùng một chủ đề, một nội dung giáo dục hoạt độngtrải nghiệm sáng tạo có thể tổ chức theo nhiều hình thức hoạt động khác nhau, tùytheo lứa tuổi và nhu cầu của học sinh, tùy theo điều khiện cụ thể của từng lớp, từngtrường, từng địa phương Sau đây, chúng tôi điểm qua một số hình thức trảinghiệm sáng tạo cụ thể:

Hoạt động chiến dịch là hình thức tổ chức không chỉ tác động đến học sinh

mà còn tác động tới cả các thành viên trong cộng đồng Chính trong các hoạt độngnày, học sinh có cơ hội khẳng định mình trong cộng đồng, qua đó hình thành vàphát triển ý thức mình vì mọi người, mọi người vì mình ; tăng cường sự hiểu biết

và quan tâm của học sinh đối với các vấn đề xã hội ; phát triển ở học sinh một số kĩnăng cần thiết như kĩ năng hợp tác, kĩ năng thu thập thông tin, kĩ năng đánh giá, kĩnăng ra quyết định

Hoạt động nhân đạo là hoạt động tác động đến trái tim, tình cảm, sự

đồng cảm, thấu hiểu của học sinh trước những con người có hoàn cảnh đặc biệtkhó khăn để kịp thời giúp đỡ, giúp họ từng bước khắc phục khó khăn, ổn địnhcuộc sống, vươn lên hòa nhập với cộng đồng Từ đó, giáo dục các giá trị cho họcsinh như : tiết kiệm, tôn trọng, chia sẻ, cảm thông, yêu thương, trách nhiệm, hạnhphúc,

cường tình đoàn kết, sự hỗ trợ, tin cậy lẫn nhau, biết trợ giúp, biết đồng tâm hiệplực với những người xung quanh, từ đó nuôi dưỡng tinh thần tương thân tương ái.

d)Hoạt động lao động công ích là việc cá nhân đóng góp một phần sức lao

động của mình để tham gia xây dựng, tu bổ các công trình công cộng vì lợi íchchung của cộng đồng, nhằm duy trì, bảo tồn các công trình công cộng cũng nhưkịp thời phòng chống và khắc phục hậu quả của thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh Hoạt động này giúp các em hiểu được giá trị của lao động, từ đó biết trân trọng sứclao động và có ý thức bảo vệ, giữ gìn những công trình công cộng ; rèn luyện đượccác kĩ năng sống: kĩ năng hợp tác, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin, kĩ năng pháthiện và giải quyết vấn đề, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng đặt mục tiêu, kĩ năng lập

kế hoạch

Hoạt động tham quan, dã ngoại là hình thức tổ chức học tập thực tế hấp dẫn

đối với học sinh giúp các em có được những kinh nghiệm từ thực tế, từ các môhình, cách làm hay và hiệu quả trong một lĩnh vực nào đó, từ đó có thể áp dụngvào cuộc sống của chính các em; tăng cường cơ hội cho học sinh giao lưu, chia sẻ

và thể hiện tốt khả năng vốn có của mình; cảm nhận được vẻ đẹp của quê hươngđất nước, hiểu được các giá trị truyền thống và hiện đại; là điều kiện và môi trườngtốt để các em tự khẳng định mình, thể hiện tính tự quản, tính sáng tạo và biết đánhgiá sự cố gắng, sự trưởng thành của bản thân, cũng như tạo cơ hội để các em họcsinh thực hiện phương châm học đi đôi với hành, lí luận đi đôi với thực tiễn, đồngthời là môi trường để thực hiện mục tiêu xã hội hóa công tác giáo dục

Hoạt động câu lạc bộ là hình thức sinh hoạt ngoại khóa của những nhóm học

sinh cùng sở thích, nhu cầu, năng khiếu, dưới định hướng của những nhà giáodục, nhằm tạo môi trường giao lưu thân thiện, tích cực giữa các học sinh với nhau

và giữa học sinh với thầy cô giáo, với những người lớn khác Hoạt động này tạo cơhội cho học sinh được chia sẻ những kiến thức, hiểu biết của mình về các lĩnh vực

mà các em quan tâm, qua đó phát triển các kĩ năng của học sinh như: kĩ năng giaotiếp, kĩ năng lắng nghe và biểu đạt ý kiến, kĩ năng trình bày suy nghĩ ý tưởng, kĩnăng viết bài, kĩ năng chụp ảnh, kĩ năng hợp tác, kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng raquyết định và kĩ năng giải quyết vấn đề Câu lạc bộ cũng là nơi để học sinh thựchành các quyền trẻ em của mình như quyền được học tập, quyền được tự do kếtgiao và hội họp, quyền được vui chơi giải trí và tham gia các hoạt động văn hóanghệ thuật, quyền được tự do biểu đạt, tìm kiếm, tiếp nhận và phổ biến thông tin.Thông qua hoạt động của các câu lạc bộ, nhà giáo dục hiểu và quan tâm hơn đếnnhu cầu, nguyện vọng và mục đích chính đáng của học sinh

thông qua việc tìm ra người/ đội thắng cuộc Chính vì vậy, việc tổ chức hội thi/cuộc thi cho học sinh là một yêu cầu quan trọng, cần thiết của nhà trường, của giáoviên trong quá trình tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo Mục đích tổ chức hộithi/cuộc thi nhằm lôi cuốn học sinh tham gia một cách chủ động, tích cực vào cáchoạt động giáo dục của nhà trường; đáp ứng nhu cầu về vui chơi giải trí cho họcsinh; thu hút tài năng và sự sáng tạo của học sinh ; phát triển khả năng hoạt độngtích cực và tương tác của học sinh, góp phần bồi dưỡng cho các em động cơ họctập tích cực, kích thích hứng thú trong quá trình nhận thức.

Trò chơi là một loại hình hoạt động giải trí, thư giãn, là món ăn tinh thần bổ

ích và không thể thiếu được trong cuộc sống con người nói chung và đặc biệt đốivới học sinh nói riêng Những trò chơi trong hoạt động trải nghiệm sáng tạo phùhợp nhiều khi có tác dụng rất tích cực Trò chơi là hình thức tổ chức các hoạt độngvui chơi với nội dung kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, có tác dụng chơi

mà học, học mà chơi Trò chơi có nhiều chức năng xã hội khác nhau như chứcnăng giáo dục, chức năng văn hóa, chức năng giải trí, chức năng giao tiếp

Sân khấu tương tác (hay sân khấu diễn đàn) là một hình thức nghệ thuật

tương tác dựa trên hoạt động diễn kịch, trong đó vở kịch chỉ có phần mở đầu

đưa ra tình huống, phần còn lại được sáng tạo bởi những người tham gia Phầntrình diễn chính là một cuộc chia sẻ, thảo luận giữa những người thực hiện và khángiả, trong đó đề cao tính tương tác hay sự tham gia của khán giả Mục đích củahoạt động này nhằm tăng cường nhận thức, thúc đẩy để học sinh đưa ra quan điểm,suy nghĩ và cách xử lí tình huống thực tế gặp phải trong bất kì nội dung nào củacuộc sống, tạo cơ hội cho học sinh rèn luyện kĩ năng như : kĩ năng phát hiện vấn

đề, kĩ năng phân tích vấn đề, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề, khả năngsáng tạo khi giải quyết tình huống và khả năng ứng phó với những thay đổi cuộcsống

Diễn đàn là một hình thức tổ chức hoạt động được sử dụng để thúc đẩy sự

tham gia của học sinh thông qua việc các em trực tiếp, chủ động bày tỏ ý kiến củamình với đông đảo bạn bè, nhà trường, thầy cô giáo, cha mẹ và những người lớnkhác liên quan Diễn đàn là một hình thức mang lại hiệu quả giáo dục thiết thực,giúp các em nâng cao khả năng tự tin và xây dựng các kĩ năng cần thiết như: kĩnăng phát biểu trước tập thể, kĩ năng trình bày vấn đề, kĩ năng giao tiếp, kĩ nănglắng nghe, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng phát hiện vấn đề

đắn để vươn lên trong học tập, rèn luyện và hoàn thiện nhân cách.

Sinh hoạt tập thể là hình thức truyền tải những bài học về đạo đức, luân lí, giá

trị đến với học sinh một cách nhẹ nhàng, hấp dẫn và giúp các em được vui chơi,thư giãn Sinh hoạt tập thể được tổ chức dưới những hình thức hoạt động như: cahát, nhảy múa, vui chơi, dân vũ, diễn kịch, múa hát sân trường, khiêu vũ

1.3 Tổng quan về vấn đề giáo dục học ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường THPT

1.3.1 Khái niệm ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa

Theo triết học Mác – Lênin: Ý thức là một phạm trù song song với phạm trù

vật chất, theo đó ý thức là sự phản ánh thế giới vật chất khách quan vào bộ óc con

người và có sự cải biến và sáng tạo Theo tâm lí học, ý thức là hình thức phản ánh

tâm lí cao nhất chỉ có ở người, được phản ánh bằng ngôn ngữ, là khả năng conngười hiểu được các tri thức, các hiểu biết mà con người đã tiếp thu được trong

quá trình quan hệ qua lại với thế giới khách quan Còn theo từ điển tiếng Việt: ý

thức là khả năng của con người phản ánh và tái hiện hiện thực vào trong tư duy; là

sự nhận thức đúng đắn, biểu hiện bằng hành động, thái độ cần phải (ý thức đượcviệc làm của mình)

Như vậy, ta có thể hiểu, ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa là tổng hòa

tri thức, tình cảm và ý chí bảo tồn và phát triển giá trị của di sản văn hóa thông qua các hoạt động của con người, nhằm hiểu biết về lịch sử hình thành, ý nghĩa của di sản văn hóa, đảm bảo sự an toàn, phát triển của di sản văn hóa và khi cần đến phải đảm bảo bằng việc giới thiệu, trưng bày, khôi phục và tôn tạo lại để khai thác khả năng phục vụ cho hoạt động tiến bộ của xã hội.

1.3.2 Tiềm năng di sản văn hóa Việt Nam được sử dụng để giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường THPT

Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã để lại cho chúng ta ngày naykho tàng di sản văn hoá (phi vật thể và vật thể) cực kỳ phong phú và quý giá Căn

cứ nguồn tài liệu lưu trữ của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL), cả nước

ta hiện có 40.000 di tích lịch sử – văn hoá Trong số đó, Bộ VHTTDL đã xếp hạng

3152 di tích có giá trị quốc gia, gồm: 1468 di tích lịch sử – văn hoá; 1478 di tích

1

trị quốc gia đặc biệt; đồng thời cũng đã đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học vàVăn hoá của Liên hiệp quốc (UNESCO) xem xét, đưa di tích tiêu biểu của ViệtNam vào Danh mục di sản thiên nhiên, di sản văn hoá vật thể tiêu biểu của nhânloại Vịnh Hạ Long thuộc tỉnh Quảng Ninh được UNESCO ghi danh lần thứ nhấtvới giá trị cảnh quan ngoại hạng (năm 1994), lần thứ hai với giá trị địa mạo – địachất (năm 2000); Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng thuộc tỉnh Quảng Bìnhđược UNESCO ghi danh vào danh mục Di sản thiên nhiên thế giới năm 2003;Quần thể di sản thế giới Tràng An; 05 di sản văn hoá vật thể của Việt Nam đượcUNESCO ghi danh vào danh mục di sản văn hoá của nhân loại là: Quần thể cáccông trình kiến trúc cố đô Huế thuộc tỉnh Thừa Thiên – Huế (năm 1993); Khu phố

cổ Hội An thuộc tỉnh Quảng Nam; Khu di tích tháp Chàm – Mỹ Sơn thuộc tỉnhQuảng Nam; Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội (năm 2010);

Về văn hoá phi vật thể: Cả nước có 3355 làng nghề và làng có nghề; trong số

đó có trên 1000 làng được công nhận là làng nghề Trên 400 làng được công nhận

là làng nghề truyền thống, 145 người được công nhận là nghệ nhân Theo đề nghịcủa Bộ VHTTDL,Thủ tướng đã quyết định công nhận 55 làng nghề truyền thốngtiêu biểu của quốc gia; công nhận đợt I: 1 nghệ nhân nhân dân, 20 nghệ nhân ưu

đượm tinh thần dân chủ và nhân dân sâu sắc

Cả nước có: 7966 lễ hội, trong số đó có 7039 lễ hội dân gian/truyền thống(chiếm 88,36%); 332 lễ hội lịch sử – cách mạng (chiếm 4,17%); 544 lễ hội tôngiáo (chiếm 6,29%); 10 lễ hội du nhập từ nước ngoài (chiếm 0,13%); còn lại 41 lễhội khác, có thể gọi là lễ hội văn hoá du lịch (chiếm 0,51%) Lễ hội dân gian /truyền thống, lễ hội lịch sử, tôn giáo có lịch sử lâu đời và ẩn chứa các giá trị: giá trị

cố kết và biểu dương sức mạnh cộng đồng; giá trị hướng về cội nguồn; giá trị cân

(2) Nguồn: Cục Di sản văn hóa, Bộ VHTTDL.

(3) Nguồn: Lưu Duy Dần, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội làng nghề, tổ nghề.

(4) GS.TS Ngô Đức Thịnh, Mấy nhận thức về lễ hội cổ truyền (Tham luận tại Hội thảo khoa học :

Lễ hội - nhận thức, giá trị và giải pháp quản lý, do Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia và Bộ VHTTDL phối hợp tổ chức tháng 5/2012 tại Hà Nội),Tài liệu lưu tại HĐDSVHQG.

gian, ca dao, tục ngữ… cũng đã được nghiên cứu, sưu tầm, xuất bản Chữ Hán, chữNôm, chữ Latinh (quốc ngữ) chúng ta cũng đã được biết, nay còn biết cả chữChăm cổ, chữ Thái cổ…

Giá trị văn hoá phi vật thể của nhân dân ta cũng đã được UNESCO thừa nhận.Những năm qua, UNESCO đã ghi danh các di sản văn hoá phi vật thể sau đây củaViệt Nam vào danh mục Di sản phi vật thể tiêu biểu của nhân loại: Nhã nhạc Cungđình Việt Nam – Nhã nhạc (Triều Nguyễn) – Kiệt tác di sản phi vật thể và truyềnkhẩu của nhân loại, tỉnh Thừa Thiên Huế (công nhận năm 2003); Không gian vănhoá cồng chiêng Tây Nguyên – Kiệt tác truyền khẩu và di sản phi vật thể của nhânloại (công nhận năm 2005); Hát quan họ (dân ca quan họ Bắc Ninh) – Di sản vănhoá phi vật thể đại diện của nhân loại (công nhận năm 2009); Hát ca trù – Di sảnvăn hoá phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại (2009); Lễ hội ThánhGióng ở đền Phù Đổng (Gia Lâm) và đền Sóc (Sóc Sơn) thành phố Hà Nội – Disản đại diện của nhân loại (năm 2010); Hát Xoan, tỉnh Phú Thọ – Di sản văn hoáphi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại (2011); Tín ngưỡng thờ cúngHùng Vương là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2012) Văn biaQuốc Tử Giám – Hà Nội, Châu bản Vương triều Nguyễn cũng đã được ghi nhận là

di sản ký ức của khu vực và của nhân loại Đờn ca tài tử Nam Bộ - Di sản văn hoáđại diện của nhân loại (2013); Dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh – Di sản văn hóa phi vậtthể cấp Quốc gia được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhânloại (2014)

Bên cạnh khối lượng, chất lượng các di sản nói trên, nước ta còn có 217 bảotàng và các bảo tàng đó đang bảo quản, trưng bày trên 3 triệu tài liệu hiện vật Gầnđây, Bộ VHTTDL đã trình Thủ tướng Chính phủ công nhận 30 bảo vật quốc giatrong số các hiện vật nói trên Ví dụ: Trống đồng Ngọc Lũ, trống đồng Hoàng Hạ,thạp đồng Đào Thịnh, tượng hai người cõng nhau thổi khèn thuộc văn hoá ĐôngSơn, đài thờ Trà Kiệu, tượng Phật Đông Dương, tượng Bồ tát Tara thuộc văn hoáChăm, tượng Nữ thần Đêvi, tượng Phật Lộc Mỹ, tượng thần Surya thuộc văn hoá

Óc Eo, tượng Adiđà chùa Phật Tích, tượng nghìn mắt nghìn tay chùa Bút Tháp

và 04 di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh như: Cuốn Đường Kách mệnh, Lời kêu gọitoàn quốc kháng chiến (thời kỳ chống thực dân Pháp), Lời kêu gọi “mỗi người làm

Di sản văn hoá Việt Nam là nguồn tài nguyên vô tận để dạy và học suốt đời.Kho tàng tri thức chứa đựng trong hệ thống di tích, đền chùa, bảo tàng, trong conngười và trong môi trường sống xung quanh chúng ta vô cùng phong phú Mọi di

5

sản văn hoá đều có tiềm năng và điều kiện để sử dụng trong dạy học, giáo dục ởtrường phổ thông Từ di sản thế giới, di sản quốc gia đến di sản của địa phương,của cộng đồng; từ di sản văn hoá đến di sản thiên nhiên; từ di sản vật thể đến di sảnphi vật thể, di sản thông tin tư liệu… mọi di sản đều có khả năng sử dụng để dạyhọc, giáo dục trong trường phổ thông.

1.3.3 Ý nghĩa của việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường THPT

Nhà trường phổ thông có trách nhiệm giáo dục nâng cao nhận thức cho họcsinh về di sản văn hóa từ đó góp phần bảo vệ di sản văn hóa Thấm nhuần mục tiêugiáo dục đó, trong quá trình dạy học, giáo viên đã chủ động khai thác, sử dụng tàiliệu về di sản văn hóa để tiến hành bài học, sử dụng di sản văn hóa ở địa phương

để tiến hành bài học lịch sử địa phương ở trên lớp Đó là những hình thức, biệnpháp tích hợp giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa cho học sinhbằng cách lồng ghép vào bài học chính khóa trên lớp Tuy nhiên, việc giáo dục họcsinh ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thực sự đạt chất lượng và hiệu quảtối ưu nhất, có ý nghĩa toàn diện nhất đó là giáo dục bằng hoạt động trải nghiệmsáng tạo

Giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thông qua hoạt động trảinghiệm sáng tạo tạo ra cú hích tinh thần nhằm nâng cao ý thức cho học sinh vềviệc chính là chủ nhân hưởng thụ và bảo vệ, phát huy giá trị của các di sản vănhóa Thông qua hoạt động giáo dục bằng trải nghiệm sáng tạo, giáo viên có điềukiện hướng dẫn cho học sinh những cách thức, biện pháp hữu hiệu nhằm bảo vệ vàphát huy di sản văn hóa

Giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thông qua hoạt động trảinghiệm sáng tạo được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau nên việc giáo dụcđược thực hiện một cách tự nhiên, sinh động, nhẹ nhàng, hấp dẫn, không gò bó vàkhô cứng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí cũng như nhu cầu, nguyện vọng củahọc sinh Ngược lại, trong quá trình thiết kế, tổ chức, đánh giá các hoạt động trảinghiệm sáng tạo, cả giáo viên lẫn học sinh đều có cơ hội thể hiện sự sáng tạo, chủđộng, linh hoạt của mình, làm tăng thêm tính hấp dẫn,

độc đáo của các hình thức hoạt động

Giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thông qua hoạt động trảinghiệm sáng tạo tạo cơ hội cho tất cả học sinh được phát huy tính tích cực, chủđộng, tự giác và sáng tạo của bản thân Nó có khả năng huy động sự tham gia tíchcực của học sinh vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động : từ thiết kế hoạt độngđến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù hợp với đặc điểm lứatuổi và khả năng của bản thân ; tạo cơ hội cho các em được trải nghiệm, được bày

tỏ quan điểm, ý tưởng, được đánh giá và lựa chọn ý tưởng, được thể hiện, tự khẳngđịnh mình, được tự đánh giá và đánh giá kết quả hoạt động của bản thân, của nhómmình và của bạn bè Từ đó hình thành và phát triển cho các em ý thức tráchnhiệm đối với di sản văn hóa dân tộc nói riêng và cả những giá trị sống cũng nhưcác năng lực cần thiết khác

Khác với hoạt động giáo dục di sản theo hình thức tích hợp, lồng ghép vào bàihọc trên lớp, giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thông qua hoạtđộng trải nghiệm sáng tạo có khả năng thu hút sự phối hợp, tham gia, liên kếtnhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường cùng chung ý thức trách nhiệmđối với di sản văn hóa dân tộc như : giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên bộ môn,cán bộ Đoàn, Ban giám hiệu nhà trường, cha mẹ học sinh, chính quyền địaphương, hội khuyến học, hội cựu chiến binh, các cơ quan, tổ chức doanh nghiệp ởđịa phương, các nhà hoạt động xã hội, những nghệ nhân, những người lao độngtiêu biểu ở địa phương, những tổ chức kinh tế, Do vậy, hoạt động trải nghiệmsáng tạo tạo điều kiện cho học sinh được học tập, giao tiếp rộng rãi với nhiều lựclượng giáo dục ; được lĩnh hội nội dung giáo dục ý thức bảo vệ di sản qua nhiềukênh khác nhau, với nhiều cách tiếp cận khác nhau Điều đó làm tăng tính đa dạng,hấp dẫn và chất lượng, hiệu quả của hoạt

động trải nghiệm sáng tạo trong việc giáo dục học sinh ý thức bảo tồn di sản văn hóa

Giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thông qua hoạt động trảinghiệm sáng tạo ngoài mục tiêu giáo dục di sản còn giúp học sinh hoàn thiện bảnthân mình: phát triển các kĩ năng học tập, tự chiếm lĩnh tri thức; phát triển trí tuệ;hoàn thiện nhân cách; tăng giá trị sống và phát triển các kĩ năng sống cho họcsinh

Giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thông qua hoạt động trải

nghiệm sáng tạo là một biện pháp tích cực để thực hiện nguyên lí học đi đôi với

hành, nhà trường với xã hội, lí luận gắn với thực tiễn, là thực hiện lời dạy của cố

thủ tướng Phạm Văn Đồng : Giáo dục phổ thông phải gắn liền với lịch sử, thiên

nhiên, xã hội, con người địa phương, làm cho việc giảng dạy và học tập ở nhà trường thấm đượm hơn cuộc đời thực Học sinh lúc đi học đã học, đã sống thực với xã hội xung quanh.

1.3.4 Những yêu cầu về việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường THPT

Việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường phổ thông phải đảm bảo những yêu cầu sau đây:

Thứ nhất: Đảm bảo mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông của môn

học và mục tiêu giáo dục di sản:

Đảm bảo chương trình giáo dục phổ thông môn học theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (không thêm, bớt thời lượng làm thay đổi chương trình)

Đảm bảo mục tiêu giáo dục phổ thông gắn với mục tiêu giáo dục di sản Thứ

hai: Phải phù hợp với tình hình địa phương, điều kiện của nhà trường và

nhu cầu tâm sinh lí lứa tuổi học sinh

Thứ ba: Xác định nội dung và thực hiện các bước chuẩn bị chu đáo

Dù tiến hành giáo dục tại địa điểm có di sản hay tại trường, giáo viên cần chuẩn bị kỹ nội dung và các điều kiện thực hiện

Về nội dung liên quan đến di sản, giáo viên cần cân nhắc những yêu cầu đã đượcxác định, ví dụ yêu cầu học sinh tìm hiểu nguồn gốc của di sản, nguyên nhân tạothành cấu trúc của di sản, sự phát triển của di sản qua thời gian, ý nghĩa của di sản,cảm nhận của học sinh với di sản, học sinh có thể làm gì để bảo vệ, tôn tạo di sản,…Hoạt động làm việc với di sản cần tiến hành theo những bước đi cụ thể Saukhi xác định được địa điểm, loại di sản được lựa chọn phục vụ cho việc giáo dục,mục tiêu và các yêu cầu về nội dung giáo dục di sản, giáo viên cần lập kế hoạchchi tiết các công việc cụ thể, từ chuẩn bị tiến hành giáo dục, tiến trình giáo dục với

di sản và tổng kết, đánh giá hoạt động giáo dục di sản

Thứ tư: Kết hợp đa dạng các hình thức tổ chức thực hiện hoạt động trải

nghiệm sáng tạo để việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa luônhấp dẫn, thu hút được đông đảo học sinh và các lực lượng giáo dục khác tham gia

Thứ năm: Phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, tạo điều kiện cho học

sinh trải nghiệm và sáng tạo Phải luôn đề cao vai trò hoạt động chủ động, tích cực,

sáng tạo của học sinh, tránh tác động một chiều Giáo viên luôn tạo điều kiện tối đa

để học sinh được tham gia vào các hoạt động với di sản, từ các hoạt động trongkhâu chuẩn bị như lập kế hoạch, phân công người thực hiện việc cụ thể,… tới hoạtđộng với di sản như quan sát, làm việc trực tiếp với các hiện tượng sự vật chứađựng trong di sản để các em tìm tòi, khám phá, liên hệ kiến thức đã có để giải thíchcác hiện tượng sự vật đó Giáo viên giao nhiệm vụ rõ ràng, hướng dẫn cụ thể chitiết để học sinh biết cách làm việc với di sản Được tự chủ trong công việc, tự hoànthành báo cáo tìm hiểu di sản, có sản phẩm do cá nhân hoặc nhóm tạo ra các em sẽphấn khởi càng cố gắng hoàn thành nhiệm vụ

2 Cơ sở thực tiễn 2.1 Thực trạng học tập của học sinh

Để có kết luận xác đáng, chúng tôi đã tiến hành khảo sát tìm hiểu thực trạnghọc tập của học sinh Cụ thể, chúng tôi đã phát phiếu điều tra cho học sinh của cáctrường trên địa bàn để các em phát biểu những cảm nhận và nêu ý kiến, nguyện

vọng của mình về việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạtđộng trải nghiệm sáng tạo ở trường THPT.

Nội dung khảo sát như sau:

Phiếu khảo sát thực trạng học tập của học sinh

Họ và tên học sinh Lớp Trường Hãy trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu x vào ô trống trong bảng có câu trả lời phù hợp với em

chưa

Em được từng được tham gia các chuyên đề hoạt động trải nghiệm sáng tạo về giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa của trường mình hay chưa?

Em có mong muốn được học tập hoạt động trải nghiệm sáng tạo về giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa của trường mình không?

- Kết quả thu được như sau:

Nội dung khảo sát

Kết quả trên cho thấy:

Tỉ lệ học sinh được học các chuyên đề hoạt động trải nghiệm sáng tạo về giáodục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa cho học sinh giữa các trường có sựchênh lệch khá cao Điều đó cho thấy sự quan tâm chỉ đạo và thực hiện nội dunggiáo dục này giữa các trường THPT có sự khác nhau

Phần lớn học sinh các trường đều có mong muốn nguyện vọng được học tập những chuyên đề hoạt động trải nghiệm sáng tạo về nội dung giáo dục này

Kết quả khảo sát đó là một trong những minh chứng thuyết phục để chúng tôi

thực hiện nghiên cứu đề tài Giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa

qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường THPT.

2.2 Thực trạng giáo dục của giáo viên

Chúng tôi đã tiến hành tìm hiểu thực trạng của việc giáo dục ý thức bảo tồn vàphát huy di sản văn hóa qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo bằng phiếu điều trakhảo sát giáo viên thuộc các bộ môn khoa học xã hội (Ngữ Văn, Lịch sử, Địa lí,Giáo dục công dân) và môn tiếng Anh ở một số trường THPT trên địa bàn

- Nội dung khảo sát như sau:

Phiếu khảo sát thực trạng giáo dục của giáo viên

Họ và tên giáo viên Giảng dạy môn Trường Hãy trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu (x) vào ô trống trong bảng

có câu trả lời phù hợp với thầy /cô

chưa?

Thầy/ cô đã thực sự hài lòng với hiệu quả giáo dục về ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa cho học sinh hay chưa?

- Kết quả thu được như sau:

Nội dung khảo sát

lòngpháp

Từ kết quả khảo sát đó, chúng tôi nhận thấy: Phần lớn giáo viên chưa đầu tưđổi mới phương pháp và hình thức giáo dục di sản, chỉ mới dừng lại ở việc tíchhợp một cách sơ sài vấn đề giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa chohọc sinh bằng cách lồng ghép vào nội dung bài dạy chính khóa trên lớp có liênquan Cũng chính vì thế mà phần lớn các giáo viên chưa hài lòng với hiệu quả giáodục ở mảng nội dung này cho học sinh.

2.3 Thực trạng về tài liệu tham khảo

Để có được kết luận thuyết phục về thực trạng tài liệu tham khảo, chúng tôi

đã tiến hành khảo sát các tài liệu tham khảo:

Sử dụng di sản văn hóa trong dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục ở trường THPT (Tài liệu tập huấn giáo viên của Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Kĩ năng xây dựng và tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong trường trung học (Tài liệu tập huấn giáo viên của Bộ giáo dục và Đào tạo).

Từ kết quả khảo sát đó, chúng tôi có nhận xét như sau:

Thứ nhất, tài liệu chỉ hướng dẫn chung về việc đưa di sản văn hóa vào dạyhọc và tổ chức hoạt động giáo dục chứ không đề cập đến vấn đề giáo dục ý thứcbảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Thứ hai, tài liệu “Kĩ năng xây dựng và tổ chức các hoạt động trải nghiệmsáng tạo” chỉ đề cập lí thuyết chung về hoạt động trải nghiệm sáng tạo sẽ triển khaithực hiện trong chương trình giáo dục phổ thông mới Tài liệu không dẫn ra ví dụminh họa nào về việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo một nội dung giáodục cụ thể trong trường phổ thông, khiến cho việc tiếp cận và lĩnh hội lí thuyết nàyhơi khó khăn và mới lạ đối với giáo viên

Vì vậy việc nghiên cứu và áp dụng đề tài Giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy

di sản văn hóa qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường THPT hi vọng sẽ trở

thành nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên trong quá trình dạy học, giáodục

2.4 Thực trạng về thi cử và kiểm tra, đánh giá

Trong những năm gần đây, song song với việc đổi mới phương pháp dạy học

là vấn đề đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triểnnăng lực học sinh Tuy nhiên việc đánh giá của giáo viên vẫn còn nặng theo chuẩnkiến thức kĩ năng thông qua các bài kiểm tra định kì và đánh giá từ một kênh: giáoviên đánh giá học sinh Giáo viên chưa chú trọng đến việc đánh giá quá trình họctập và đánh giá sản phẩm học tập của học sinh từ nhiều kênh khác nhau: học sinh

tự đánh giá, học sinh đánh giá lẫn nhau, giáo viên đánh giá học sinh Tổ chức hoạtđộng trải nghiệm sáng tạo có cơ hội cho giáo viên đánh giá học sinh từ nhiều kênhđảm bảo việc đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực

Từ cơ sở lí luận và thực tiễn nêu trên, chúng tôi đã tìm ra những giải pháphiệu quả để giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạt động trảinghiệm sáng tạo cho học sinh, khắc phục thực trạng giáo dục di sản còn còn nhiềuhạn chế ở các trường THPT, góp phần đổi mới dạy học và giáo dục phù hợp điềukiện lịch sử, văn hóa và xã hội của đất nước cũng như bắt nhịp được với yêu cầu và

xu thế giáo dục hiện đại

Giải pháp giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo ở trường THPT

Lựa chọn nội dung chương trình hoạt động trải nghiệm sáng tạo để giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa

1.1 Căn cứ để lựa chon nội dung chương trình hoạt động trải nghiệm sáng tạo để giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa

Để xây dựng được khung nội dung chương trình hoạt động trải nghiệm sángtạo nhằm giáo dục học sinh ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa ở trườngTHPT trên địa bàn, chúng tôi xuất phát từ năm căn cứ sau đây:

Căn cứ vào mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông: Nhằm tạo ra

những con người Việt Nam phát triển hài hòa về phẩm chất lẫn tinh thần, có nhữngphẩm chất cao đẹp, có các năng lực chung và phát huy tiềm năng của bản thân, làm

cơ sở cho việc lựa chọn nghề nghiệp và học tập suốt đời Tổ chức hoạt động trảinghiệm sáng tạo để giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản chính là một trongnhững nội dung giáo dục nhằm góp phần hình thành và hoàn thiện phẩm chất vànăng lực đó cho học sinh

Căn cứ vào mục tiêu giáo dục di sản cho học sinh các trường phổ thông của

Bộ Giáo dục và Đào tạo: Nhằm góp phần giáo dục toàn diện học sinh, giữ gìn và

phát huy giá trị của di sản văn hóa vì lợi ích chung của toàn xã hội và truyền thốngtốt đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa,Thể thao và Du lịch hướng dẫn sử dụng di sản trong dạy học ở trường phổ thôngnhư sau

Sử dụng di sản văn hóa trong dạy học ở trường phổ thông được triển khai thực hiện hàng năm ở tất cả các cấp học giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên.Cán bộ quản lí, giáo viên chủ động lựa chọn nội dung, hình thức tổ chức dạyhọc phù hợp với điều kiện của nhà trường, địa phương để nâng cao hiệu quả sửdụng di sản văn hóa trong dạy học

Phương thức tổ chức dạy học các nội dung di sản văn hóa: Lồng ghép vào cácmôn học, hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông (nội khóahoặc ngoại khóa); xây dựng kế hoạch và tổ chức dạy học, các hoạt động văn hóa,văn nghệ, thể dục thể thao có chủ đề liên quan đến di sản có tính chất điển hình vàhướng dẫn học sinh tự tìm hiểu, khai thác các nội dung khác của di sản thông qua

tư liệu, hiện vật Tổ chức, chăm sóc di tích, các hoạt động giáo dục tại di tích

Căn cứ vào nội dung chương trình các môn học trong trường THPT: Chương

trình giáo dục phổ thông các môn học như Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Giáo dục côngdân, tiếng Anh có thể sử dụng di sản văn hóa vào dạy học để giáo dục kiến thứcphổ thông và nâng cao nhận thức, trách nhiệm của học sinh đối với việc bảo tồn vàphát huy di sản văn hóa Dưới đây, chúng tôi xin giới thiệu bảng thống kê hệ thốngcác bài học trong chương trình sách giáo khoa các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí,Giáo dục công dân, tiếng Anh có thể sử dụng di sản văn hóa:

Môn Lịch sử

Di tích Thánh Địa Mĩ Sơn Khu di tích

Gò Tháp

độc lập

phát triển của nhà nướcphong kiến Đại Việt

các thế kỉ X- XV

tích Bến Đông Bộ Đầu (Hà Nội), Di tíchLam Sơn ở Thanh Hóa…

các thế kỉ XVI- XVIII

Sơn, làng Phước Tích…

sự nghiệp thống nhất Di tích đền Quang Trung (Nghệ An), Di

Nguyễn

phương phù hợp

nước Cuộc kháng chiến tích Đền thờ và mộ cụ Đốc Binh Nguyễn

1873 đến năm 1884

Nhà Nguyễn đầu hàng

từ đầu thế kỉ XX đến cụ Phan Châu Trinh…

chiến tranh thế giới thứnhất (1914)

năm chiến tranh thế giớithứ nhất

phương phù hợp

1919 đến năm 1925

chủ ở Việt Nam từ năm Đàn), Số nhà 5D- phố Hàm Long (Hà

Lão, …

Lớn Hà Nội)…

dân tộc và Tổng khởi Bó, Hỏa Lò, Quảng trường Ba Đình, căn

(1939-1945)

cuộc kháng chiến toànquốc

Pháp kết thúc

tiếp chiến đấu chống đễ (Hà Tĩnh), Di tích Truông Bồn (Nghệ An),

Nhân dân miền Bắc vừa Cầu Hiền Lương- Sông Bến Hải , Tượng

Bình)…

Bắc, giải phóng hoàntoàn miền Nam (1973-1975)

phương phù hợp

Môn Địa lí

Thiên nhiên nhiệt đới ẩm Quần thể di sản thế giới Tràng An

thành địa hình catxtơ với Vườn Quốc gia Pu mat

khô)

Sử dụng và bảo vệ tài

nguyên khác)

phương và của đất nướcviệc làm)

Vấn đề phát triển thương Các loại hình di sản văn hóa vật thể và phi

nguyên du lịch)

Nhưng nó phải bằng

gà

- Chủ đề Ca dao:Ca - Di sản ca dao – dân cadao than thân yêu

thương tình nghĩa và

Ví Dặm Nghệ Tĩnh nói riêng

ca dao hài hước

- Khái quát văn học

gian Việt Nam

sông Bạch Đằng

Trãi và đền thờ Nguyễn Trãi

quốc gia

Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn

niệm Đại thi hào Nguyễn Du

- Sân khấu hóa truyện dân gian

tích văn hóa lịch sử)

- Đặc điểm ngôn ngữ

dụng tiếng Việt

Danh nhân văn hóa lịch sử Nguyễn

Trứ

11 Tiếng Chủ đề phong cách Thực hành về các thể loại báo chí để

- Thực trạng và giải pháp trong việcgiáo dục thế hệ trẻ ý thức bảo tồn và

- Vai trò của thế hệ đối với việc bảotồn di sản văn hóa dân tộc

+ Môn Giáo dục Công dân

Lớp Bài Tên bài học Di sản (hoặc nội dung giáo dục di sản)

có thể sử dụng

Góp phần giữ gìn và phát huy di sản văn

sản văn hóacông nghệ, văn hóa

+ Môn Tiếng Anh

nhạc trong đời sống

UNIT 16: Giới thiệu địa điểm Tích hợp cách bảo tồn Văn Miếu

nước

Căn cứ vào tiềm năng di sản văn hóa địa phương và các vùng phụ cận: Tỉnh

Nghệ An nói riêng và các tỉnh lân cận như Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, QuảngBình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế là những vùng đất địa linh nhân kiệt, giàutruyền thống văn hóa và lịch sử, cảnh quan thiên nhiên phong phú đa dạng với

nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng, được mệnh danh là con đường di sản văn hóa

miền Trung Việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản dân tộc nói chung vàNghệ An, miền Trung nói riêng thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo là cầnthiết, có khả năng thực hiện thường xuyên và hiệu quả nhờ khoảng cách địa lí gầngũi, tương đối thuận tiện với học sinh trên địa bàn

Căn cứ vào tâm sinh lí lứa tuổi học sinh trung học phổ thông và nhu cầu giáo dục của gia đình học sinh: Học sinh Nghệ An có truyền thống hiếu học, cần cù,

chịu khó, năng động và sáng tạo Đặc biệt, gia đình phụ huynh học sinh rất quantâm đến việc học tập và định hướng tương lai nghề nghiệp từ sớm cho các con,luôn tạo mọi điều kiện tốt nhất cho việc học tập của con và đồng hành cùng controng các hoạt động dạy học và giáo dục của nhà trường, nhất là các hoạt động họctâp trải nghiệm sáng tạo Phần lớn học sinh, phụ huynh đều có nhu cầu và đề xuấtnguyện vọng được nhà trường tổ chức thường xuyên và hiệu quả các hoạt độnghọc tập trải nghiệm sáng tạo

1.2 Nội dung chương trình hoạt động trải nghiệm sáng tạo để giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa ở trường THPT

Từ những căn cứ vừa nêu ở mục trên, chúng tôi đã xây dựng được nội dunggiáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua hoạt động trải nghiệm sángtạo cho học sinh THPT trên địa bàn như sau:

Nhóm Phối hợp với

TT Loại hình di sản Lựa chọn di sản cần chuyên môn các nhóm Khối lớp Chuyên đề hoạt động trải

lí, Anh văn, văn hóa gắn với hoạt động tham

1 huy giá trị của di - Cầu Hiền Lương Lịch sử Lớp 11

Giáo dục quan tìm hiểu di tích lịch sử

tích lịch sử- văn - Thành cổ Quảng Trị công dân Lớp 12 văn hóa (“Hành trình tri ân”,

sử, Anh văn, Sử dụng và bảo vệ tài nguyên bảo tồn và phát - Vườn quốc gia Phong

2 huy giá trị danh Nha Kẻ Bàng Địa lí Giáo dục Lớp 12 du lịch ở quần thể di sản thế

công dân, giới (hoặc di sản quốc gia)

lam thắng cảnh - Khu bảo tồn thiên Sinh học

vật, cổ vật, bảo công dân

vật

Giáo dục ý thức Lịch sử, Địa Giữ gìn sự trong sáng và giàu

4 huy giá trị tiếng - Tiếng Việt Ngữ văn Giáo dục Lớp 10 đẹp của tiếng Việt (“Tôi yêu

tiếng nước tôi)

- Sân khấu hóa truyện dân gian Lịch sử, Địa Việt Nam

Giáo dục ý thức - Sử thi, truyền thuyết, - Vận dụng kiến thức liên môn

lí, Anh văn, bảo tồn và phát truyện cổ tích, truyện để giữ gìn và phát huy di sản

5 huy giá trị ngữ cười Ngữ Văn Giáo dục Khối 10 Ca dao – dân ca ( “Em yêu Ca

công dân, Âm

- Sự kiện âm nhạc “Tìm về câu

Ví Dặm”

Giáo dục ý thức - Lễ hội Đền Quang Ngữ văn, Địa

6 bảo tồn và phát Trung Lịch sử lí, tiếng Anh, Lớp 11 Đặc sắc lễ hội đền Quang

huy giá trị lễ hội - Lễ hội sông nước Giáo dục Trung

- Làng nghề đan lát ở Giáo dục ý thức xã Quỳnh Diện Ngữ Văn, Học tập trải nghiệm sáng tạo về

(Quỳnh Lưu), xã Phúc Lịch sử, tiếng bảo tồn và phát Thành (Yên Thành), Anh, Giáo bảo tồn và phát triển các làng

7 huy giá trị làng Làng nghề đan ở xã Địa lí dục công dân Lớp 12 nghề truyền thống ở Nghệ An

kẹo lạc (Đô Lương)

26skkn

- Làng nghề dệt thổ cẩm (Quỳ Châu)

- Làng nghề đóng tàu (Quỳnh Lưu)

- Làng nghề dệt chiếu (Hưng Hòa)

- Dân ca ví dặm Nghệ Tĩnh

- Lễ hội của địa phương (ví dụ: lễ hội sông nước Cửa Lò gắn với biển Cửa Lò, lễ hội đền Quang Trung ) - Dạy học tiếng Anh gắn với

- Khu di tích lịch sử Giáo dục ý thức văn hóa: Kim Liên, - Tiếng Anh Ngữ văn, Lịch Lớp 10, bảo tồn và phát triển giá trị di

8 bảo tồn và phát Truông Bồn, nghĩa - Giáo dục sử, địa lí, Lớp 11, sản văn hóa Nghệ An (“Mộthuy di sản văn trang Việt Lào công dân Giáo dục Lớp 12 thoáng Nghệ An”)

hóa địa phương - Bảo tàng Nghệ An, công dân - Chuyên đề “Thành Vinh –

- Thành cổ Vinh

27skkn

Thiết kế hoạt động trải nghiệm sáng tạo để giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa

Việc xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm sáng tạo được gọi là thiết kếHĐTNST cụ thể Đây là việc quan trọng quyết định tới một phần sự thành côngcủa hoạt động Để có hoạt động trải nghiệm sáng tạo bám sát mục tiêu giáo dục,liên hệ tốt với thực tế, rèn luyện được cho học sinh những kĩ năng cần thiết, làmcho học sinh thực sự thích thú và có tính khả thi, chúng tôi tiến hành thiết kếHĐTNST theo các bước như sau:

a) Bước 1: Đặt tên cho hoạt động

Đặt tên cho hoạt động là một việc làm cần thiết vì tên hoạt động tự nó đã nóilên được chủ đề, mục tiêu, nội dung, hình thức của hoạt động Tên của hoạt độngcũng tạo ra được sự hấp dẫn, lôi cuốn, tạo ra được trạng thái tâm lí đầy hứng khởi

và tích cực cho học sinh Vì vậy cần có sự tìm tòi, suy nghĩ để đặt tên cho hoạtđộng sao cho phù hợp và hấp dẫn

Việc đặt tên cho hoạt động cần phải đảm bảo các yêu cầu sau:

Rõ ràng, chính xác, ngắn gọnPhản ánh được chủ đề và nội dung hoạt độngTạo được ấn tượng ban đầu cho học sinhLưu ý: Tên của hoạt động đã được gợi ý trong bản kế hoạch hoạt động trảinghiệm sáng tạo, nhưng có thể tùy thuộc vào khả năng và điều kiện cụ thể của từnglớp để lựa chọn tên khác cho hoạt động

b) Bước 2: Xác định mục tiêu của hoạt động

Mục tiêu của hoạt động là dự kiến trước kết quả của hoạt động Các mục tiêuhoạt động cần phải được xác định rõ ràng, cụ thể và phù hợp; phản ánh được cácmức độ cao thấp của yêu cầu đạt được về tri thức, kĩ năng, thái độ và định hướnggiá trị

Nếu xác định đúng các mục tiêu sẽ có các tác dụng sau:

Định hướng cho hoạt động, là cơ sở để lựa chọn nội dung và điều chỉnh hoạtđộng

Căn cứ để đánh giá các hoạt động

Kích thích tính tích cực hoạt động của thầy và trò

Khi xác định mục tiêu, cần phải trả lời các câu hỏi sau:

Hoạt động này có thể hình thành cho học sinh những kiến thức ở mức độ nào?(Khối lượng và chất lượng đạt được của kiến thức?)

Những kĩ năng nào có thể hình thành ở học sinh và các mức độ của nó đạtđược sau khi tham gia hoạt động?

Những thái độ, giá trị nào có thể được hình thành hay thay đổi ở học sinh sau hoạt động?

Bước 3: Xác định nội dung, sản phẩm học tập trải nghiệm sáng tạo và hình thức của hoạt động

Mục tiêu có thể đạt được hay không phụ thuộc vào việc xác định đầy đủ vàhợp lí những nội dung và hình thức của hoạt động

Trước hết, cần căn cứ vào chủ đề, các mục tiêu đã xác định, các điều kiệnhoàn cảnh cụ thể của từng lớp, của nhà trường và khả năng của học sinh để xácđịnh nội dung phù hợp cho hoạt động Cần liệt kê đầy đủ các nội dung của hoạtđộng phải thực hiện, từ đó lựa chọn hình thức hoạt động tương ứng Có thể trongmột hoạt động nhưng có nhiều hình thức khác nhau được thực hiện đan xen hoặctrong đó có một hình thức nào đó là trung tâm, còn hình thức khác là phụ trợ.Một số loại hình sản phẩm trải nghiệm sáng tạo: Sản phẩm trình bày dướidạng bút kí, các bài viết; tập san, báo ảnh; bộ sưu tập hiện vật thật; sơ đồ tư duy;bức vẽ, bức kí họa, tranh cổ động; vở kịch, đóng vai, diễn đàn, đối thoại; Poster;Webside; mô hình máy móc có khả năng hoạt động được; đồ có thể gia dụng, dândụng được; bài trình chiếu đa phương tiện, phần mềm máy tính;

c) Bước 4: Chuẩn bị hoạt động

Trong bước này, cả giáo viên và học sinh cùng tham gia công tác chuẩn bị

Để chuẩn bị tốt cho hoạt động, giáo viên cần làm tốt những công việc sau đây:Nắm vững các nội dung và hình thức hoạt động đã được xác định và dự kiến tiến trình hoạt động

Dự kiến những phương tiện, điều kiện cần thiết để hoạt động có thể được thựchiện một cách có hiệu quả Các phương tiện và điều kiện cụ thể là:

Các tài liệu cần thiết liên quan đến các chủ đề, phục vụ cho các hình thức hoạtđộng

Các phương tiện hoạt động như phương tiện âm thanh, nhạc cụ, đạo cụ, phụctrang, ánh sáng, tranh ảnh, băng đĩa hình, băng đĩa nhạc, máy tính, máy chiếu, cácloại bảng

Phòng ốc, bàn ghế và phương tiện phục vụ khácKinh phí được đầu tư cho việc tổ chức hoạt độngCần khai thác những phương tiện, điều kiện sẵn có của nhà trường, huy động sựgóp sức của học sinh và gia đình học sinh Cần phối hợp với các cơ quan, đơn vị, tổchức ở địa phương để có sự trợ giúp; cần đảm bảo tính khả thi và tính tiết kiệm

Dự kiến phân công nhiệm vụ cho các tổ, nhóm hay cá nhân và thời gian hoàn thành công tác chuẩn bị

Dự kiến thời gian, điạ điểm tổ chức hoạt động, những lực lượng mời tham giahoạt động

Dự kiến những hoạt động của giáo viên và học sinh với sự tương tác tích cực trong quá trình tổ chức hoạt động

d) Bước 5: Lập kế hoạch

Nếu chỉ tuyên bố về mục tiêu đã lựa chọn thì đó vẫn chỉ là những ước muốn

và hi vọng, mặc dù có tính toán, nghiên cứu kĩ lưỡng Muốn biến các mục tiêuthành hiện thực thì phải lập kế hoạch

Lập kế hoạch để thực hiện hệ thống mục tiêu tức là tìm nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài liệu) và thời gian, không gian cần cho việc hoàn thành các mục tiêu.Chi phí về tất cả các mặt được xác định

Tính cân đối giữa kế hoạch đòi hỏi giáo viên phải tìm ra đủ các nguồn lực vàđiều kiện để thực hiện sau mỗi mục tiêu

g) Bước 6: Thiết kế chi tiết hoạt động trên bản giấy

Trong bước này, cần phải xác định:

Có bao nhiêu việc cần phải thực hiện?

Các việc đó là gì? Nội dung của mỗi việc đó ra sao?

Tiến trình và thời gian thực hiện các việc đó như thế nào?

Các công việc cụ thể cho các tổ, nhóm, các cá nhânYêu cầu cần đạt được của mỗi việc

Để các lực lượng tham gia có thể phối hợp tốt, nên thiết kế chi tiết hoạt động trên các cột

Bước 7: Kiểm tra, điều chỉnh và hoàn thiện chương trình hoạt động

Rà soát, kiểm tra lại nội dung và trình tự của các việc, thời gian thực hiện cho từng việc, xem xét tính hợp lí, khả năng thực hiện và kết quả cần đạt được

Nếu phát hiện những sai sót hoặc bất hợp lí ở khâu nào, bước nào, nội dung nào hay việc nào thì kịp thời điều chỉnh

Cuối cùng, hoàn thiện bản thiết kế chương trình hoạt động và cụ thể hóachương trình đó bằng văn bản Đó là giáo án tổ chức hoạt động

Để làm sáng rõ hơn các bước thiết kế hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhằmgiáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản văn hóa cho học sinh, chúng tôi minhhọc bằng ví dụ sau đây:

Ví dụ minh họa : Thiết kế hoạt động trải nghiệm sáng tạo Vận dụng kiến

thức liên môn để giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy di sản Ca dao – Dân ca

(Ghi chú: Để làm sáng rõ vấn đề cần nghiên cứu, các luận điểm trong mục – mục “Giải pháp”, chúng tôi thống nhất xuyên suối mục này một loại hình ví

dụ Còn một số thiết kế hoạt động trải nghiệm sáng tạo khác chúng tôi xin được được giới thiệu trong phần phụ lục 1)

Bước 1: Đặt tên cho hoạt động: EM YÊU CA DAO – DÂN

CA Bước 2: Xác định mục tiêu của hoạt động - Về kiến thức

Giúp học sinh cảm nhận được: vẻ đẹp tâm hồn của con người Việt Nam, quátrình dựng nước và giữ nước và vẻ đẹp ba miền đất nước Việt Nam qua Ca dao– Dân ca; ảnh hưởng của Ca dao – Dân ca đối với Văn học và Nghệ thuật bác học.Giúp học sinh hiểu được những truyền thống tốt đẹp của nhân dân được gửigắm qua Ca dao – Dân ca và bài học cho thế hệ hôm nay và mai sau: cần phải giữgìn truyền thống tốt đẹp ấy của cha ông

Ngoài ra còn giúp học sinh hiểu được tầm quan trọng của việc bảo tồn và pháthuy giá trị di sản Ca dao- Dân ca và cần phải có hành động góp phần bảo tồn di sảnvăn hóa

Về kĩ năng

Các kĩ năng khác học tập: Kĩ năng tìm kiếm, thu thập thông tin; Kĩ năng xử líthông tin; Kĩ năng tổng hợp thông tin; Kĩ năng vận dụng các kiến thức vào thựctiễn để làm những việc có ý nghĩa với bản thân, gia đình và cộng đồng; Kĩ năngtrình bày báo cáo ; kĩ năng đánh giá; …

Các kĩ năng sống khác: Kĩ năng giao tiếp; Kĩ năng lắng nghe tích cực; Kĩnăng trình bày suy nghĩ, ý tưởng; Kĩ năng hợp tác; Kĩ năng tư duy phê phán; Kĩnăng đảm nhận trách nhiệm; Kĩ năng đặt mục tiêu; Kĩ năng quản lí thời gian

Về thái độ

Trân trọng vẻ đẹp đời sống tâm hồn, tư tưởng, tình cảm của ông cha ta; truyềnthống lịch sử văn hóa tốt đẹp và cảnh quan thiên nhiên quê hương đất nước

Yêu quý, trân trọng sáng tác nghệ thuật của nhân dân

Giáo dục thái độ thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tao: Hình thành ý thức

tự giác, tích cực tham gia vào các hoạt động trải nghiệm sáng tạo; Hình thànhthức say mê tìm tòi, nghiên cứu khoa học; Hình thành ý thức bảo tồn và phát huy

di sản văn hóa nói chung và di sản Ca dao – Dân ca nói riêng

- Phẩm chất, năng lực

Góp phần hình thành phẩm chất và phát triển nhân cách học sinh: sống cótrách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước; có lòng nhân ái, khoan dung; trungthực, tự trọng; thực hiện nghĩa vụ đạo đức, tôn trọng, chấp hành kỉ luật, phápluật…

Góp phần hình thành các năng lực cho học sinh: năng lực tự học, năng lực tựgiải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực giao tiếp; năng lực hợp tác; năng lực tínhtoán; năng lực công nghệ thông tin và truyền thông; năng lực sử dụng ngôn ngữ;năng lực thẩm mĩ; năng lực thể chất

Bước 3: Xác định nội dung, sản phẩm trải nghiệm sáng tạo của học sinh và hình thức của hoạt động

- Nội dung:

Nội dung 1: Vận dụng kiến thức liên môn thuyết trình về vẻ đẹp tâm hồn conngười, quá trình dựng nước và giữ nước và danh lam thắng cảnh đất nước ViệtNam qua Ca dao – Dân ca Sản phẩm học tập trải nghiệm sáng tạo: Bài thuyết trìnhbằng PP

Nội dung 2: Trả lời nhanh các câu hỏi về Ca dao – Dân ca Sản phẩm học tập trải nghiệm sáng tạo: Trả lời nhanh gói câu hỏi

Nội dụng 3: Viết lời mới và diễn xướng làn điệu dân ca theo lời mới Sản phẩm học tập trải nghiệm sáng tạo: Diễn xướng làn điệu dân ca theo lời mới

Nội dung 4: Vân dụng kiến thức liên môn để sưu tập, giới thiệu và quảng bá

Ca dao – Dân ca Sản phẩm học tập trải nghiệm sáng tạo: cuốn sách “ Dấu ấn lịch

sử, địa lí và con người Việt Nam qua Ca dao – Dân ca”; Webside giới thiệu quảng

bá Ca Dao – Dân ca Việt Nam; Phóng sự về hoạt động giới thiệu, quảng bá Ca dao– Dân ca Việt nam với bạn bè quốc tế

Hình thức hoạt động: Hình thức trung tâm là Cuộc thi với sự so tài của các đội

thi; các hình thức phụ trợ cho Cuộc thi là: trò chơi, giao lưu, sân khấu hóa, văn nghệ

Bước 4: Chuẩn bị hoạt động

chú

tạo

- Tổ chức thi

http://www.bachkim.vn;

http://www.google.com.vn

http://www.mp3.zing.vn

Web wikispaces.com

con người (văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu )

- Phương tiện hoạt động

quay, máy in, máy chiếu, máy ảnh

Microsoft Word ; Phần mềm Microsoftewerpoint, Sway ; Các phần mềm làmphim, làm sách ảnh, phần mềm khảo sátnhu cầu và đánh giá học sinh

phục trang, ánh sáng, băng đĩa hình, băngđĩa nhạc; bộ câu hỏi định hướng học tập;

phiếu điều tra nhu cầu của học sinh để lậpđội thi; phiếu đánh giá các phần thi; cácsản phẩm trải nghiệm sáng tạo của họcsinh

uống, hoa, quà tặng, giấy mời

- Kinh phí đầu tư

phân công môn Ngữ Văn

cho các tổ, dung kịch bản chương trình, đạo diễn

kinh phí

- Phụ trách cơ sở vật chất, thiết bị tổ chức x

- Phụ trách truyền thông tất cả các hoạtđộng về cuộc thi trong nhà trường và cộngđồng: quay phim, chụp ảnh, biên tập, viếtbài, đăng bài lên phương tiện thông tin

- Phụ trách nề nếp học sinh

hoạt động, trường

những lực - Thành phần: khách mời nghệ sĩ, Ban

tiếng Anh, Tin học, học sinh khối 10, cácphụ huynh và đối tượng khác quan tâmđến hoạt động này

thi

nghiệm

Bước 5: Lập kế hoạch

, ngày tháng năm 20…

KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

Vận dụng kiến thức liên môn để giáo dục học sinh bảo tồn và phát huy di

sản Ca dao - Dân ca

Căn cứ vào các văn bản chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ năm học 20 -20 của

Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo……;

Căn cứ vào kế hoạch năm học 20 -20 và yêu cầu phát triển, thực tiễn của

bộ môn;

Tôi/nhóm/tổ…… xây dựng Kế hoạch (tên của hoạt động) như sau:

Mục đích, yêu cầu (nói rõ mục đích, yêu cầu của hoạt động)Thành phần, thời gian, địa điểm

Thành phần gồm: +Trưởng phụ trách +Học sinh lớp/khối +

Số lượng tham gia+ Cơ quan phối hợp/ người phối hợpThời gian (có thể dự kiến)

Địa điểmHình thức tổ chức và nội dung chương trình cụ thểPhân công nhiệm vụ

Kinh phí: Nguồn kinh phí ở đâu, dự toán kinh phí cụ thể, cơ sở vật chấtkhác

Cam kết: Thực hiện đúng kế hoạch, đảm bảo an toàn, tiết kiệm, hiệu quả, có tính giáo dục cao

Tôi/nhóm/tổ xin trân trọng báo cáo và đề nghị Ban Giám hiệu nhà trường phê duyệt Kế hoạch

trân trọng cảm ơn!

Bước 6: Thiết kế chi tiết hoạt động trên bản giấy

tham gia nhiệm trình hạn chính

- Lập được kế hoạch Hướng dẫn HS

điền phiếu, lập đội chi tiết hoạt động - Nhận văn bản

thi, đội cộng tác

- Trình duyệt được kế

hoạch với Ban Giám

hiệu Hoạt Ngữ Văn, - Máy tính, máy in khảo sát nhu xác định mục đích

Phòng - Văn bản phát động

Khởi 3 ngày Anh, Giáo Nhóm truyền thông chuyên cuộc thi đến học sinh - Thảo luận hoạt độngđộng dục công Ngữ văn môn nhà - Lập được các đội thi, xác định mục Chuyển giaocuộc dân, Lịch - Kinh phí nhà trường

đội cộng tác viên đích và nội

- Hướng dẫn được học dung của cuộc

sinh xác định mục thi, tiếp nhận kế hoạch nhóm

đích, nội dung, nhiệm - Cung cấp HS

giáo viên giao

vụ và cách lập kế nguồn tài nguyên

Hoạt 24 Giáo viên Trưởng Sách giáo khoa, Tại trường, - GV xây dựng được - Lập kế hoạch - Hỗ trợ giải đáp động 2: ngày nhóm các tiểu sách giáo viên, ở nhà, các kịch bản chi tiết thực hiện thắc mắc, khó Triển Ngữ Văn, ban đã sách tài liệu tham địa điểm nhiệm vụ cuộc khăn của HS trong

36skkn

khai tiếng được

thực Anh, Giáo phân

hiện dục công công

cuộc dân, Lịch nhiệm

thi (trải sử, Địa lí, vụ

khảo về Ca dao – Dân ca và những nội dung liên quan Tài liệu từ nguồn internet:

www.wipikedia Bách khoa toàn thư

VN http://www.bachki m.vn ;

http://www.google.

com.vn http://www.youtub e.com

http://www.mp3.zi ng.vn

Web wikispaces.com Khai thác tư liệu qua nguồn tài nguyên con người (văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu ) Phương tiện hoạt động

khác để học sinh tìm kiếm

và xử lí thông tin, xây dựng

và hoàn thiện sản phẩm dự thi

chương trình thi

HS lập được kế hoạch thự hiện; xây dựng và hoàn thiện được các sản phẩm dự thi theo

kế hoạch đã lập: màn chào hỏi; bài thuyết trình; luyện các gói câu hỏi kiến thức kĩ năng; các tiết mục diễn xướng dân ca theo lời mới; sách giới thiệu về Dấu ấn lịch sử - Địa lí - Con người Việt Nam qua

Ca dao Dân ca; lập trang Web; phóng sự bằng tiếng Anh giới thiệu quảng bá Ca dao – Dân ca Việt Nam với bạn bè quốc tế

thi Tiến hành thực hiện kế hoạch

đã xây dựng (thu thập và xử

lí thông tin;

tông hợp thông tin; lên ý tưởng sáng tạo và hoàn thiện sản phẩm)

quá trình thực hiện sản phẩm trải nghiệm sáng tạo Kiểm tra sản phẩm trải nghiệm sán tạo trước khi báo cáo trong buổi thi

37skkn

+ Công nghệ phần cứng: Máy tính, máy quay, máy in, máy chiếu, máy ảnh + Công nghệ phần mềm: Phần mềm Microsoft Word ; Phần mềm Microsoft ewerpoint, Sway ; Các phần mềm làm phim, làm sách ảnh, phần mềm khảo sát nhu cầu và đánh giá học sinh

-Đồ dùng: Phiếu học tập, sổ theo dõi nhiệm vụ

công - Công nghệ phần - Bản rút kinh nghiệm - Học sinh

nhiệm vụ mềm: Phần mềm sau hoạt động tham gia trò

38skkn

trao nhiệm,

giải giáo viên

các nhóm chuyên môn Ngữ văn, Lịch

sử, Địa lí, Giáo dục công dân, tiếng Anh, Tin học

- Học sinh khối 10,

- Khách mời nghệ

sĩ, nhạc công, âm thanh, ánh sáng

Microsoft Word ; Phần mềm Microsoft ewerpoint, Sway ; Các phần mềm làm phim, làm sách ảnh, phần mềm đánh giá học sinh

Đồ dùng: âm thanh, nhạc cụ, đạo

cụ, phục trang, ánh sáng, băng đĩa hình, băng đĩa nhạc; phiếu đánh giá các phần thi;

các sản phẩm trải nghiệm sáng tạo của học sinh, bản thứ tự chương trình cuộc thi

Phòng ốc, bàn ghế, maket, bảng, nước uống, hoa, quà tặng, giấy mời

Kinh phí nhà trường

Hồ sơ thanh quyết toán kinh phí với nhà trường

chơi danh cho kết, trao giải, rút khán giả kinh nghiệm Học sinh

tham gia các tiết mục văn nghệ Học sinh tham gia giao lưu với nghệ

sĩ, văn nghê Đánh giá các đội thi, rút kinh nghiệm sau hoạt động

39skkn