Skkn xác định nội dung và cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học phần lịch sử việt nam lớp 12 giai đoạn 1930 đến 1945

Với những lý do trên, tôi quyết định chọn vấn đề: "Xác định nội dung và cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học phần Lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1930 đến 1945” để ngh

thế toàn cầu hóa mang đến những cơ hội và thách thức đối với các quốc gia trênthế giới, trong đó có Việt Nam Giáo dục Việt Nam đang chuyển dần từ tiếp cậnnội dung sang tiếp cận hình thành và phát triển năng lực, nghĩa là từ chỗ quan tâmđến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng được cái gìqua việc học.

Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “Phải tuyệt đối tránh nhồi

sọ”, “Không nên học thuộc lòng từng câu từng chữ”,“Tuyệt đối không nhắm mắt tuân theo sách vở một cách xuôi chiều”

Nghị quyết số 29-NQ/TW(2013) của Ban chấp hành Trung ương Đảng(khóaXI) nêu rõ: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướnghiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năngcủa người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tậptrung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cậpnhật và đổi mới tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực Đa dạng hoá hình thức tổchức học tập, coi trọng cả dạy học trên lớp và các hoạt động xã hội, trải nghiệmsáng tạo, tập dượt nghiên cứu khoa học

Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 đã đề ra mục tiêu về Hoạt độngtrải nghiệm hình thành, phát triển ở học sinh năng lực thích ứng với cuộc sống,năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động ,giúp học sinh khám phá bản thân và thếgiới xung quanh, phát triển đời sống tâm hồn phong phú, biết rung cảm trước cáiđẹp của thiên nhiên và tình người, có quan niệm sống và ứng xử đúng đắn, đồngthời bồi dưỡng cho học sinh tình yêu đối với quê hương, đất nước, ý thức về cộinguồn và bản sắc của dân tộc để góp phần giữ gìn, phát triển các giá trị tốt đẹp củacon người Việt Nam trong một thế giới hội nhập

Đối với môn Lịch sử, Hoạt động trải nghiệm đã và đang được vận dụng ởtrường phổ thông gắn lý thuyết với thực tiễn, học đi đôi với hành Lịch sử ViệtNam giai đoạn từ năm 1930 đến năm1945, là giai đoạn sau khi Đảng Cộng sảnViệt Nam ra đời đến ngày 2/9/1945, Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập Đây làgiai đoạn quan trọng có nhiều nội dung để giáo viên tổ chức dạy học trải nghiệmkết hợp giữa lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương, dạy học gắn với di sản văn hóa,giáo dục trong nhà trường gắn với thực tiễn, là một trong những giải pháp đổi mớigiáo dục giúp nâng cao chất lượng dạy học

Với những lý do trên, tôi quyết định chọn vấn đề: "Xác định nội dung và

cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học phần Lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1930 đến 1945” để nghiên cứu

2 MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

1945 nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo cho học sinh Từ đó, nângcao chất lượng dạy học, góp phần đổi mới hiệu quả giáo dục.

3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Về nội dung và cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học lịch

sử Việt Nam giai đoạn 1930 đến 1945 trong các bài học nội khóa và ngoại khóa

- Vận dụng đối với học sinh ở trường THPT Đông Hiếu – Thị xã Thái Hòa

4 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU

Hoạt động trải nghiệm trong dạy học là hình thức học tập trực quan, sinhđộng, vận dụng nhiều kĩ năng tư duy sáng tạo, phân tích đánh giá, rút ra bài học,trách nhiệm cho bản thân, từ đó phát huy tính tích cực, sáng tạo, hình thành các kỹnăng và năng lực cần thiết cho các em

- Chương trình giáo dục phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu lênhoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục mà từng học sinh được trực tiếp hoạtđộng thực tiễn trong nhà trường hoặc trong xã hội dưới sự hướng dẫn và tổ chứccủa nhà giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, các kĩ năng và tích luỹ kinhnghiệm riêng của cá nhân

- Một số biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh trong dạy học

Lịch sử của Tiến sĩ.Nguyễn Xuân Trường- Nguyễn Thị Thanh Thúy trên Báo Giáodục -Thời đại

- Tạp chí giáo dục số đặc biệt tháng 10 năm 2017

- Đinh Thị Kim Thoa (2019) Hướng dẫn tổ chức hoạt động trải nghiệm theoChương trình phổ thông mới, NXB Đại học sư phạm

Trên cơ sở kế thừa, phát triển các đề tài đã có nhằm tìm ra các nội dung vàcách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh thông qua bài dạy môn

5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết

Tiến hành thu thập tài liệu qua sách, báo, các văn bản liên quan đến đề tài.Trên cơ sở đó để phân tích, tổng hợp và rút ra những vấn đề cần thiết của đề tài.5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Trong quá trình nghiên cứu, bản thân sử dụng các phương pháp như: điều trathực tế qua dự giờ, điều tra trong GV và HS, quan sát sản phẩm, thực nghiệm sưphạm, tổng kết kinh nghiệm…Đó là những cơ sở cho việc triển khai cũng như khảnăng ứng dụng của đề tài

TRẢI NGHIỆM TRONG DẠY HỌC PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12

GIAI ĐOẠN 1930 ĐẾN 1945

I NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

1 Khái niệm về trải nghiệm

Có rất nhiều quan niệm khác nhau về trải nghiệm Theo Bách khoa toàn thư:

“Trải nghiệm là tiến trình hay quá trình hoạt động năng động để thu thập kinhnghiệm, quá trình trải nghiệm phụ thuộc vào môi trường sống và cảm xúc cánhân”

Học từ trải nghiệm là quá trình học theo đó kiến thức, năng lực được tạo rathông qua việc chuyển hóa kinh nghiệm (theo Kolb, 1984)

Theo UNESCO (2010), “Học tập trải nghiệm là một quá trình phát triển kiếnthức, kỹ năng và thái độ dựa trên suy nghĩ có ý thức về một trải nghiệm từng có

Do đó, người học cần có được trải nghiệm cá nhân cụ thể và chủ động lấy phản hồi

từ những người xung quanh và tự phân tích để đánh giá kiến thức, kinh nghiệmmình có được.”

Như vậy, học trải nghiệm, hiểu một cách đơn giản là quy trình "học thông quathực nghiệm’ Quy trình này giúp học sinh củng cố kiến thức, hình thành và pháttriển các năng lực, kỹ năng, hành xử mới và thậm chí là cách tư duy mới

2 Phân loại trải nghiệm

Hoạt động trải nghiệm gồm 4 nhóm hoạt động chính:

- Hoạt động hướng vào bản thân (khám phá, rèn luyện, thích ứng, tự chủ,sáng tạo, )

- Hoạt động hướng đến xã hội (xây dựng nhà trường, xây dựng cộng đồng…)

- Hoạt động hướng đến tự nhiên (tìm hiểu và bảo tồn cảnh quan, bảo vệ môitrường…)

- Hoạt động hướng nghiệp (rèn luyện phẩm chất, năng lực…)

Lựa chọn linh hoạt, sáng tạo các nhóm hoạt động để đưa ra những phươngthức tổ chức phù hợp nhằm tạo điều kiện cho học sinh trải nghiệm, tìm tòi, vậndụng kiến thức đã học vào thực tế đời sống

Một số phương thức tổ chức chủ yếu nhằm phát huy tính tích cực, chủ động,sáng tạo, sẵn sàng trải nghiệm:

- Phương thức khám phá: tạo điều kiện cho học sinh trải nghiệm thế giới tựnhiên, thực tế cuộc sống, khám phá những điều mới lạ, bồi dưỡng những cảm xúctích cực và tình yêu quê hương đất nước( hoạt động tham quan, thực địa…)

- Phương thức thể nghiệm, tương tác: tạo điều kiện cho học sinh giao lưu, tácnghiệp và thể nghiệm ý tưởng( diễn đàn, đóng kịch, hội thi, trò chơi…).

- Phương thức cống hiến: tạo điều kiện cho học sinh mang lại những giá trị xãhội bằng những đóng góp, cống hiến thông qua hoạt động tình nguyện, lao độngcông ích,tuyên truyền…

- Phương thức nghiên cứu: tạo điều kiện cho học sinh tham gia dự án nghiêncứu nhờ trải nghiệm thực tế

Giáo dục nước ta đang thực hiện bước chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếpcận năng lực của người học Để nâng cao chất lượng giảng dạy, hình thành và pháttriển phẩm chất, năng lực cho học sinh, giáo viên cần đa dạng hóa các hình thức tổchức dạy học Trong quá trình học tập trải nghiệm, tùy từng nội dung mà lựa chọncách thức tổ chức nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo cho học sinh

3 Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm

Hoạt động trải nghiệm (HĐTN) là hoạt động giáo dục do nhà trường địnhhướng, thiết kế và hướng dẫn thực hiện, tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận thực tế,thể nghiệm các cảm xúc tích cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy độngtổng hợp kiến thức, kĩ năng của các môn học để thực hiện những nhiệm vụ đượcgiao hoặc giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống

Nội dung HĐTN rất đa dạng và mang tính tích hợp, tổng hợp kiến thức, kĩnăng HĐTN đã giúp cho các nội dung giáo dục thiết thực hơn, gần gũi với cuộcsống thực tế hơn, đáp ứng được nhu cầu hoạt động của học sinh, giúp các em vậndụng kiến thức đã được học vào trong thực tiễn cuộc sống một cách dễ dàng hơn.HĐTN được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau Các hình thức tổ chức

đa dạng, phong phú tạo điều kiện cho việc giáo dục học sinh sinh động hơn, nhẹnhàng, hấp dẫn hơn, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý Trong quá trình thiết kế, tổchức, đánh giá các HĐTN, giáo viên lẫn học sinh đều có cơ hội thể hiện sự sángtạo, chủ động, linh hoạt của mình

HĐTN có khả năng thu hút sự tham gia, phối hợp, liên kết nhiều lực lượnggiáo dục trong và ngoài nhà trườn, giúp HS được lĩnh hội các nội dung giáo dụcqua nhiều kênh khác nhau, với nhiều cách tiếp cận khác nhau Điều đó làm tăngtính đa dạng, hấp dẫn và chất lượng, hiệu quả của HĐTN

Học qua trải nghiệm giúp lĩnh hội những kinh nghiệm mà các hình thức họctập khác không thực hiện được Mục tiêu quan trọng của hoạt động học tập là lĩnhhội kinh nghiệm lịch sử xã hội loài người và thế giới xung quanh bằng nhiều conđường khác nhau để phát triển nhân cách Sự đa dạng trong trải nghiệm sẽ manglại cho học sinh nhiều vốn sống kinh nghiệm phong phú

4 Các phẩm chất, năng lực được hình thành qua hoạt động trải nghiệm

4.1 Phẩm chất

- Yêu nước: là yêu thiên nhiên, yêu truyền thống dân tộc, yêu cộng đồng, là

sẵn sàng tham gia và vận động mọi người tham gia vào các hoạt động giữ gìn, bảo

vệ đất nước, xây dựng Tổ quốc Biết gìn giữ các giá trị di sản văn hoá của quê hương,tôn trọng bản sắc dân tộc Tích cực tham gia trong công tác bảo vệ thiên nhiên vàmôi trường

- Nhân ái: sẵn sàng tha thứ, tôn trọng văn hóa, tôn trọng cộng đồng, có lòng

bao dung, biết yêu thương và giúp đỡ con người, yêu thiên nhiên, cuộc sống…

- Chăm chỉ: thể hiện những kĩ năng học tập hàng ngày, dám nghĩ dám làm và

luôn đặt câu hỏi, tích cực rèn luyện, vượt qua trở ngại, khó khăn, thử thách để đạtthành tích tốt trong học tập

- Trung thực: là thật thà ngay thẳng, mạnh dạn nói lên ý kiến của mình, biết

nhận lỗi, sửa lỗi, bảo vệ cái đúng cái tốt Có lối sống tích cực, nhận thức và hànhđộng đúng đắn

- Trách nhiệm: quan tâm đến sự phát triển hoàn thiện bản thân, tham gia hoạt

động cộng đồng, đóng góp cho việc giữ gìn và phát triển môi trường tự nhiên, củacộng đồng, đất nước Có thái độ tích cực trong công việc, cố gắng hoàn thành côngviệc được giao với tinh thần trách nhiệm cao

4.2 Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học: Tự chủ là vượt qua được khó khăn, thử thách

trong cuộc sống Tự thực hiện những công việc của bản thân trong học tập, chủđộng, tích cực tham gia các hoạt động.Tự học là khả năng xác định được nhiệm vụhọc tập một cách tự giác, chủ động Tự học bằng nhiều phương pháp học tập hiệu quảkhác nhau, biết phát huy ưu điểm và khắc phục hạn chế của bản thân

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Giao tiếp là khả năng lựa chọn nội dung,

cách thức, thái độ giao tiếp, lắng nghe tích cực, chia sẻ khi cần và biết hỗ trợ bạncùng thực hiện nhiệm vụ nhóm Năng lực hợp tác thể hiện trong tinh thần làm việcnhóm, đồng đội, cá nhân sẽ không đề cao giá trị bản thân mà biết điều chỉnh chophù hợp với đội, nhóm

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được tình huống nảy sinh

vấn đề, hình thành được những câu hỏi có tính khám phá cái mới trong vấn đề.Trong quá trình giải quyết vấn đề, cá nhân sẽ phát huy được tiềm năng sáng tạocủa bản thân mình Sự sáng tạo sẽ đề ra các phương pháp giải quyết vấn đề mộtcách hiệu quả nhất

4.3 Năng lực chuyên môn

- Năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội: Tìm hiểu tự nhiên là khả năng tìm tòi

và khám phá các sự vật hiện tượng trong tự nhiên, giải thích được một số hiệntượng khoa học đơn giản Vận dụng được các kiến thức khoa học tự nhiên để phântích, giải thích hiện tượng và giải quyết các vấn đề một cách khoa học

- Năng lực công nghệ: Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của các thiết

kế, vận dụng được tư duy thiết kế trong tìm tòi, sáng tạo

- Năng lực thẩm mỹ: là nhận diện và cảm thụ cái đẹp, biết thể hiện được cái

đẹp trong hành vi, trong lời nói, trong sản phẩm… Biết được giá trị của cuộc sống

và trân trọng giá trị đó, đề xuất ý tưởng, thể hiện ý tưởng sáng tạo

- Năng lực thể chất: là khả năng sống thích ứng và hài hòa với môi trường,

với tự nhiên, biết rèn luyện sức khoẻ thể lực và nâng cao sức khoẻ tinh thần

- Năng lực tin học: là khả năng sử dụng thiết bị kỹ thuật số, máy tính… để

tìm kiếm thông tin phục vụ tích cực và hiệu quả cho học tập và cuộc sống

- Năng lực tính toán: Biết suy luận và giải quyết vấn đề logic, hiệu quả, biết

tạo sự kết nối giữa toán học với cuộc sống hằng ngày

- Năng lực ngôn ngữ: là khả năng hiểu và phản hồi tích cực các nội dung đã nhận

thức Biết trình bày và bảo vệ quan điểm cá nhân Có khả năng nghe, hiểu và chắt lọcnhững thông tin quan trọng từ các cuộc thảo luận, đối thoại

4.4 Năng lực đặc thù của hoạt động trải nghiệm

Ngoài những năng lực chung, năng lực chuyên môn thì hoạt động trải nghiệmcòn có những năng lực đặc thù

- Năng lực thích ứng với cuộc sống: Hiểu biết về bản thân và môi trườngsống, kĩ năng điều chỉnh bản thân và đáp ứng với sự thay đổi Thay đổi được cáchsuy nghĩ, biểu hiện thái độ, cảm xúc của bản thân để đáp ứng với yêu cầu, nhiệm

vụ, hoàn cảnh mới Thể hiện được khả năng tự học, sự tự tin trong giao tiếp, ứng

xử và trong các mối quan hệ…

- Năng lực thiết kế và tổ chức các hoạt động: Kĩ năng lập kế hoạch, kĩ năngthực hiện kế hoạch và điều chỉnh hoạt động, đánh giá hoạt động Có thái độ làmviệc nhiệt tình và tinh thần trách nhiệm cao Biết đóng góp vào thành công chung,luôn tuân thủ và chấp hành với quyết định của tập thể

- Năng lực định hướng nghề nghiệp: là khả năng hiểu biết về nghề nghiệp,rèn luyện phẩm chất, năng lực liên quan đến nghề nghiệp, kĩ năng ra quyết định vàlập kế hoạch học tập theo định hướng nghề nghiệp

II ĐẶC ĐIỂM CỦA VIỆC DẠY HỌC LỊCH SỬ LỚP 12 THPT

1 Vị trí của chương trình lịch sử Việt Nam lớp 12

Theo chương trình THPT môn Lịch sử, phần lịch sử Việt Nam lớp 12 chiếm

đầu bằng cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp và kết thúc bằng

sự kiện Đảng, nhà nước ta tiến hành đổi mới và thực hiện kế hoạch 5 năm 2000

1996-HS có những hiểu biết về Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dânPháp và tác động của nó đến xã hội Việt Nam, phong trào dân tộc dân chủ trướcnhững năm Đảng ra đời, sự kiện Đảng ra đời là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sửcách mạng Việt Nam, quá trình lãnh đạo cách mạng đi từ thắng lợi này đến thắnglợi khác Học sinh hiểu biết về lịch sử lâu đời của dân tộc, những truyền thống tốtđẹp của dân tộc và vận dụng những bài học lịch sử để giải quyết những vấn đề củathực tế cuộc sống.

2 Mục tiêu chương trình lịch sử Việt Nam giai đoạn 1930 đến 1945

Về kiến thức: giúp HS nắm được những sự kiện lịch sử cơ bản của lịch sử

Việt Nam qua phong trào cách mạng 1930 đến 1935 Phong trào cách mạng

1930-193, với đỉnh cao Xô Viết Nghệ Tĩnh là phong trào đầu tiên do Đảng Cộng sảnViệt Nam lãnh đạo Đây là phong trào có quy mô rộng lớn, đã thành lập đượcchính quyền theo kiểu Xô Viết, là cuộc tập dượt đầu tiên chuẩn bị cho thắng lợicách mạng tháng Tám năm 1945

Phong trào dân chủ 1936-1939, phong trào đấu tranh công khai dành dân chủdưới sự lãnh đạo của Đảng Xuất phát từ tình hình thế giới và trong nước có nhiềuchuyển biến, Đảng Cộng sản Đông Dương đã định ra chủ trương, phương pháp đấutranh mới Bằng sức mạnh đoàn kết của quần chúng, phong trào đã buộc chínhquyền thực dân phải nhượng bộ, quần chúng được giác ngội về chính trị, là lựclượng chính trị hùng hậu

Phong trào giải phóng dân tộc 1939-1945 là cuộc vận động giải phóng dântộc dưới sự lãnh đạo của Đảng đãphát triển đến đỉnh cao với Tổng khởi nghĩatháng Tám năm 1945 Ngày 2 – 9 - 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đờiđánh dấu thắng lợi cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc dưới sự lãnh đạo của ĐảngCộng sản Đông Dương

Về kĩ năng: những kiến thức lịch sử phong phú, đầy biến động của lịch sử

Việt Nam giai đoạn 1930 đến 1945 là cơ sở để HS phát triển tư duy phân tích, sosánh, nhận định, rút ra nguyên nhân, ý nghĩa của các sự kiện lịch sử Ngoài ra cònrèn luyện kĩ năng quan sát, sử dụng tranh ảnh, lược đồ, kĩ năng thực hành bộ môn,

kĩ năng sử dụng tài liệu tham khảo, kĩ năng học tập trải nghiệm để làm sâu sắcthêm nhận thức lịch sử

Về thái độ: những kiến thức lịch sử Việt Nam giai đoạn 1930 đến 1945, bồi

dưỡng cho HS lòng yêu nước, niềm tự hào về những trang sử hào hùng của dântộc Đồng thời, giáo dục cho HS ý thức dân tộc, đoàn kết, lòng biết ơn đối với cácanh hùng dân tộc, biết quý trọng, gìn giữ và bảo vệ những giá trị văn hóa đặc sắc,tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng

Về năng lực: Rèn luyện cho học sinh những năng lực chung (tự chủ và tự học,

năng lực giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo), những năng lựcchuyên môn ( tìm hiểu tự nhiên và xã hội, công nghệ, thẩm mỹ, thể chất, tin học,

ngôn ngữ, tính toán), năng lực đặc thù Từng bước hình thành và phát triển năng lựcgiải quyết các tình huống và vấn đề thực tiễn.

3 Đặc điểm tâm sinh lý học sinh lớp 12 THPT

HS lớp 12 THPT thường có độ tuổi từ 17 đến 18 tuổi, đây là lứa tuổi thanhniên, sự phát triển tâm lý của lứa tuổi này chịu tác động của hai yếu tố: sinh lý và

xã hội Sự phát triển về mặt cơ thể tạo cho các em có nhiều hứng thú hoạt động xãhội và trong nhiều lĩnh vực khác

a Đặc điểm về hoạt động học tập và sự phát triển trí tuệ

- Trong hoạt động học tập: về nội dung, phương thức, mục đích, cách thứchọc tập khác xa với các cấp học trước, hoạt động tự học tự nghiên cứu được pháttriển cao Trong điều kiện phát triển của các phương tiện truyền thông, trong bốicảnh hội nhập, mở rộng giao lưu, HS tiếp cận nhiều nguồn thông tin đa dạng,phong phú từ nhiều mặt của cuộc sống, HS không thỏa mãn với vai trò của ngườitiếp thu thụ động, không chỉ chấp nhận các giải pháp đã có sẵn Các em nảy sinh

sự lĩnh hội độc lập tri thức và phát triển các kĩ năng

- Đặc điểm các sự phát triển trí tuệ: Sự phát triển trí tuệ ở lứa tuổi này là tínhchủ định giữa vai trò thống trị, tư duy mang tính chất trừu tượng cao Khi giảiquyết các vấn đề tư duy thì có phương pháp phản đề, lật ngược vấn đề để xem lại

b Những đặc điểm nhân cách chủ yếu

- Về sự tự ý thức

Ở lứa tuổi này các em đã tự mình giải quyết các công việc, thể hiện được thái

độ của cá nhân đối với công việc xung quanh như bằng lòng hay không bằng lòng

Tự ý thức phát triển, biết tự kiềm chế những hành vi, hành động không đúng đắncủa mình

- Giao tiếp với đời sống tình cảm: Giao tiếp thường xảy ra trong các nhómtâm lý có cùng sở thích nhu cầu hoặc đôi bạn Các em có nhu cầu cống hiến cho xãhội rất nhiều nhưng do khả năng hiện có cũng đang còn hạn chế

- Sự hình thành thế giới quan: Sự hình thành thế giới quan là nét chủ yếutrong tâm lý thanh niên vì các em sắp bước vào cuộc sống xã hội, các em có nhucầu tìm hiểu khám phá để có quan điểm về tự nhiên, xã hội, về các nguyên tắc vàquy tắc ứng xử, những định hướng giá trị về con người

III TÌNH HÌNH DẠY HỌC LỊCH SỬ VÀ DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM CHOHỌC SINH LỚP 12 Ở CÁC TRƯỜNG THPT HIỆN NAY

1 Quan điểm về việc dạy học trải nghiệm

1.1 Về phía học sinh

Công tác điều tra được tiến hành bằng các câu hỏi trắc nghiệm khách quan vàcâu hỏi mở để HS bày tỏ ý kiến về vấn đề học tập trải nghiệm trong DHLS lớp 12,tập trung vào một số nội dung sau:

- Thái độ, tinh thần học tập bộ môn Lịch sử của học sinh

- Những hiểu biết của các em về học tập trải nghiệm trong DHLS lớp 12

- Khi học lịch sử lớp 12 bằng cách thức trải nghiệm em thấy như thế nào?

- Vai trò của học tập trải nghiệm trong DHLS lớp 12

- Về việc cần thiết đa dạng hóa các hình thức dạy học để các em hứng thú hơnđối với việc học tập bộ môn

Qua xử lý phiếu điều tra, trao đổi trực tiếp với HS, tôi nhận thấy:

Khi hỏi học sinh có thích học môn lịch sử không, có 15/76 (20%) HS trả lời làkhông hứng thú, 37/76 (49%) HS trả lời là bình thường, số HS này cho rằng họcmôn lịch sử rất dài và khó nhớ, nhất là các sự kiện học rồi lại quên nên học không

có hiệu quả, học lịch sử chỉ để thi tốt nghiệp Có 14/76(18%) HS trả lời là hứng thúhọc lịch sử và 10/76(13% ) trả lời là rất hứng thú Số học sinh này cho rằng họclịch sử rất quan trọng, nó giúp các em hiểu hơn về lịch sử trong nước và thế giới.Việc học sinh ý thức được tầm quan trọng của môn học là một trong những tín hiệutích cực trong việc dạy và học môn Lịch sử ở trường phổ thông hiện nay

1.2 Về phía giáo viên

- Thứ nhất: Về tầm quan trọng của việc học tập trải nghiệm trong dạy học lịch

sử là việc làm quan trọng khi dạy học Giúp HS hiểu rõ hơn sự kiện lịch sử vàgiúp các em nắm kiến thức lịch sử một cách toàn diện và sâu sắc hơn, từ đó các emhình thành được những phẩm chất, năng lực, vận dụng kiến thức vào thực tiễncuộc sống, có lòng yêu nước, ý thức bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ và giữ gìn các giá trịvăn hóa của cha ông

- Thứ hai: Tìm hiểu các hình thức tổ chức dạy học Lịch sử nói chung và

hình thức tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm thường hay sử dụng trong mônLịch sử

- Thứ ba: Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn của giáo viên trong quá trình

tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm trong môn Lịch sử

Kết quả điều tra khảo sát cho thấy 3 giáo viên tại trường (100%) được chọn

nghiệm trong dạy học Lịch sử Điều này chứng tỏ rằng các giáo viên đã ý thứcđược tầm quan trọng của việc tổ chức các hoạt động học tập TNST trong dạy họcLịch sử Phần lớn các GV tổ chức HĐTN trong môn Lịch sử cho rằng hiệu quảcủa hình thức này rất tốt chiếm tỉ lệ 67% (2GV) và đạt hiệu quả tốt 33% (1GV)

HĐTN trong DHLS đã được GV nhận thức đúng tầm quan trọng của nó, songthực hiện điều này trong thực tiễn dạy học để đạt hiệu quả cao cần phải hội tụ đủcác điều kiện cơ bản như xây dựng kế hoạch rõ ràng, lựa chọn nội dung kiến thức,thời gian thích hợp để tổ chức, phải khảo sát địa điểm tổ chức HĐTN

2 Những thuận lợi và khó khăn

Đối với học sinh THPT, đây là giai đoạn mà cơ thể phát triển mạnh nhất, sungsức nhất tạo cho các em nhiều hứng thú trong các hoạt động để tăng tầm hiểu biếtnên được các em rất yêu thích Mặt khác, những kiến thức trong giờ học căngthẳng nên khi được định hướng với những cách thức, biện pháp tìm hiểu mới vềkiến thức học thì học sinh thấy bổ ích, thấy được việc mình làm trong cuộc sốnghàng ngày HĐTN là một phương pháp, hình thức dạy học mới Hình thức nàyđược GV vận dụng linh hoạt trong các tiết học Lịch sử nhằm phát triển năng lực

và nhân cách toàn diện cho HS HĐTN có thể được xây dựng theo chủ đề, mangtính tích hợp và phân hóa cao, hình thức, phương pháp tổ chức đa dạng phù hợpvới tâm lý lứa tuổi HS THPT, nhằm giúp HS tự trải nghiệm và phát huy tối đa khảnăng sáng tạo của mình

Tuy nhiên, HĐTN trong DHLS gặp nhiều khó khăn như kinh phí tổ chức cáchoạt động, HĐTN còn khá mới mẻ nên GV còn thiếu kinh nghiệm trong công tác tổchức, HS chưa thật sự hứng thú với môn Lịch sử Nhưng để nâng cao chất lượng,đổi mới phương pháp dạy học môn Lịch sử, HĐTN không thể không được thực

hiện, chúng ta nắm vững nó để khắc phục khó khăn và phát huy những thuận lợi.

3 Hiệu quả của việc HĐTN cho học sinh qua dạy học lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1930 đến 1945

Kiến thức lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1930 đến 1945, có một vị tríquan trọng Lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1930 đến 1945, có nhiều nội dung

để giáo viên tổ chức dạy học trải nghiệm kết hợp giữa lịch sử dân tộc và lịch sửđịa phương, dạy học gắn với di sản văn hóa, giáo dục trong nhà trường gắn vớithực tiễn, là một trong những giải pháp đổi mới giáo dục giúp nâng cao chất lượngdạy học Tổ chức HĐTN là một hình thức đưa lại hiệu quả cao rèn luyện tư duysáng tạo, thiết lập được mối quan hệ thầy - trò, kích thích hứng thú học tập, tăngcường sự tự tin cho học sinh, tinh thần trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, xãhội, giáo dục lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương “Học đi đôi với hành”, “Lýluận gắn với thực tiễn” thực sự phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo

trong Lịch sử có ưu thế rất lớn trong việc phát triển phẩm chất, năng lực của họcsinh Thông qua các hình thức dạy học trải nghiệm sẽ thực hiện được mục tiêuđào tạo ra những con người có hoài bão, yêu nước, có lòng nhân ái,có tinh thầntrách nhiệm với cộng đồng, có khả năng giải quyết vấn đề và sáng tạo, tự chủ cánhân và hợp tác tập thể, biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn ,qua

đó tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập Lịch sử

CHƯƠNG II XÁC ĐỊNH NỘI DUNG VÀ CÁCH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TRONG DẠY HỌC PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12

GIAI ĐOẠN 1930 ĐẾN 1945

I XÁC ĐỊNH NỘI DUNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TRONGDẠY HỌC PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12 GIAI ĐOẠN 1930 ĐẾN 1945

1 Cấu trúc nội dung chương trình

Trên cơ sở xác định nội dung chương trình lịch sử lớp 12 giai đoạn 1930 đến

1945 để lựa chọn các phù hợp với mục tiêu và nội dung của từng bài học Tuynhiên, không phải ở bài nào, nội dung nào đều có thể tổ chức HĐTN cho học sinh,

mà GV phải căn cứ vào nội dung của từng bài để chọn những mục sử dụng loạiHĐTN và phương thức tổ chức trải nghiệm phù hợp để đưa lại hiệu quả cao

trong hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh.

Lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1930 đến 1945 được giảng dạy tại trường

THPT qua các bài:

Bài 14: Phong trào cách mạng 1930 đến 1935

Bài 15: Phong trào dân chủ 1936 đến 1939

Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng 1945) Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ra đời

Tám(1939-Dưới đây là bảng tổng hợp những nội dung tổ chức HĐTN cho học sinh thông qua trong dạy học phần lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn 1930 đến 1945.

Kiến thức Nội dung có thể tổ

chức cho HS hoạt động trải nghiệm

Cách thức có thể tổ chức cho HS hoạt

động trải nghiệm

Bài 14: Phongtrào cách mạng

1930 đến 1935

Mục II(1,2): Phongtrào cách mạng1930-1931 vớiđỉnh cao Xô ViếtNghệ - Tĩnh

- Tổ chức cho học sinh tham gia thamquan học tập qua dạy học gắn với di sản

- Tổ chức HĐTN bằng hình thức triển

lãm tư liệu ảnh, sưu tầm thơ ca ca ngợiphong trào cách mạng 1930-1931 và XôViết Nghệ -Tĩnh

- Tổ chức HĐTN bằng hình thức dạy học

dự án: Bảo tồn và phát huy giá trị di sảnHang Rú Ấm

- Tổ chức HĐTN bằng hình thức sân

khấu tương tác.

- Tổ chức HĐTN bằng hình thức trò chơilịch sử

- Tổ chức HĐTN bằng hình thức hoạtđộng cộng đồng qua chiến dịch: Tri ân.Bài 15: Phong

- Tổ chức cho học sinh tham gia thamquan học tập

- Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằnghình thức sân khấu tương tác

Bài 16: Phongtrào giải phóngdân tộc và tổng

- Mục II: Phongtrào giải phóng dântộc từ tháng 9 đếntháng 3-1945

- Mục III:Khởinghĩa vũ tranggiành chính quyền

- Mục IV: NướcViệt Nam Dân chủCộng hòa ra đời

- Mục V: Nguyênnhân thắng lợi, ýnghĩa lịch sử và bàihọc kinh nghiệmcủa Cách mạngtháng Tám năm1945

- Tổ chức HĐTN bằng hình thức sânkhấu tương tác: Đóng vai hướng dẫn viêngiới thiệu sự chuyển hướng quan trọngcủa Đảng- đặt nhiệm vụ giải phóng dântộc lên hàng đầu: Hội nghị Trung ươngtháng 11-1939 và Hội nghị Trung ươngtháng 5-1941

- Đóng vai thành viên Đội Việt NamTuyên truyền Giải phóng quân kể về quátrình chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang giànhchính quyền

- Hoạt cảnh múa: “Mùa thu độc lập” Họclịch sử qua các bài hát với chủ đề: “Saotháng Tám”

- Tổ chức cho học sinh tham gia thamquan, học tập qua dạy học gắn với di sản.-Tổ chức HĐTN bằng hình thức dạy học

dự án: “Bảo tồn và phát huy giá trị di tíchCây đa Làng Trù” hoặc “ Dấu ấn thángTám trên quê hương Nghĩa Đàn”

- Tổ chức HĐTN bằng hình thức dạy học

dự án: “Vận dụng bài học kinh nghiệm củacách mạng tháng Tám năm 1945 để giảiquyết vấn đề biển đảo hiện nay”, hoặc

“Vận dụng bài học kinh nghiệm của cáchmạng tháng Tám năm 1945 để xây dựngcủng cố khối đoàn kết toàn dân”.

- Tổ chức HĐTN bằng hình thức triển

lãm tư liệu ảnh

- Tổ chức HĐTN bằng hình thức hoạtđộng cộng đồng qua chiến dịch: Tri ân

2 Cấu trúc nội dung theo chủ đề

Nội dung tổ chức HĐTN cho học sinh thông qua trong dạy học phần lịch sửViệt Nam lớp 12 giai đoạn 1930 đến 1945, có thể vận dụng dạy học theo chủ đề

Chủ đề Nội dung có thể tổ

chức cho HS hoạt động trải nghiệm

Kiến thức bài học lịch sử tại Nghĩa Đàn trong Phong trào cách mạng 1930-1945

Cách thức trải

nghiệm Phong trào

cách mạng 1930-1945

Bài14:Mục II(1,2):

Phong trào cáchmạng 1930-1931với đỉnh cao XôViết Nghệ - Tĩnh

Bài 15: Mục II(2,a)Phong trào dân chủ1936-1939

Bài 16: Mục III (3)Tổng khởi nghĩaTháng Tám năm1945

Hang Rú Ấm (xã Nghĩa Đức) Nơi thành lập chi bộ cộng sảnđầu tiên ở huyện Nghĩa Đàn Từđây mọi chỉ thị, Nghị quyết củaTrung ương Đảng, xứ ủy Trung

-Kỳ, Tỉnh ủy Nghệ An đã đượctriển khai

- Cây đa Làng Trù (xã NghĩaKhánh) - Nơi ngày 22/08/1945nhân dân Nghĩa Đàn đã giànhchính quyền trong Tổng khởinghĩa Tháng Tám

Tổ chứchoạt độngtrải nghiệmbằng hìnhthức thamquan, họctập

sinh HĐTN ngay tại lớp, hoạt động ngoại khóa hoặc kết hợp giữa trên lớp và ngoại khóa Mỗi hình thức HĐTN đều có những khả năng và hiệu quả nhất định Nhờ tổ chức đa dạng, phong phú mà bài học Lịch sử sẽ nhẹ nhàng, hấp

dẫn, không khô khan, phù hợp với tâm sinh lí của học sinh Từ đó, giúp cho

HS suy nghĩ, tìm tòi, nghiên cứu và kĩ năng vận dụng kiến thức Phải làm thế nào

để qua các bài học lịch sử rèn luyện cho các em biết tiếp thu những cái có giá trị,vận dụng sáng tạo những hiểu biết lịch sử vào thực tiễn cuộc sống

II CÁCH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TRONG DẠY HỌCPHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12 GIAI ĐOẠN 1930 ĐẾN 1945

1 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức tham quan, học tập.

Tham quan, học tập là một hình thức tổ chức học tập thực tế hấp dẫn đối vớihọc sinh Mục đích của tham quan, học tập là để học sinh được đi thăm, tìm hiểu

và học hỏi kiến thức, tiếp xúc với các di tích lịch sử … ở địa phương giúp các em

có được kinh nghiệm thực tế nhằm thực hiện giáo dục nhà trường gắn với thựctiễn, lý luận gắn với thực tiễn

Nội dung tham quan học tập có tính giáo dục tổng hợp đối với học sinh như:giáo dục lòng yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước, giáo dục truyền thống cáchmạng, truyền thống lịch sử

Cách thức tổ chức HĐTN bằng hình thức tham quan học tập:

Bước 1: Giáo viên chọn địa điểm có di sản văn hóa phù hợp với mục tiêu, nội

dung bài học xây dựng kế hoạch dạy học tại di sản cho từng nội dung, thời gian,lực lượng phối hợp, phương tiện

Bước 2: Xây dựng kế hoạch dạy học tại di sản cho từng nội dung, thời gian,

lực lượng phối hợp, phương tiện

Kế hoạch tiến hành bài học tại di sản phải báo cáo nhà trường và phụ huynhhọc sinh

Bước 3: Thực hiện kế hoạch Yêu cầu học sinh tìm hiểu thông tin về di sản,

sưu tầm thêm tài liệu có liên quan

Bước 4: Học sinh tham quan và báo cáo kết quả, đánh giá dựa trên hướng dẫn

của giáo viên

Trong quá trình tổ chức dạy học, GV cần kết hợp giữa hướng dẫn HS quan sát

di sản với trao đổi, thảo luận để làm rõ kiến thức bài học, sử dụng đồ dùng trựcquan tại di sản

Bước 5: GV đánh giá các sản phẩm đạt được của HS và rút kinh nghiệm để

các chuyến tham quan học tập sau

Ví dụ: Khi dạy học lịch sử Việt Nam giai đoạn 1930-1945, GV xây dựng Chủ

đề “Phong trào cách mạng 1930-1945 ” GV có thể tổ chức cho HS tham quan,

học tập tại di tích Hang Rú Ấm (xã Nghĩa Đức) và Cây đa Làng Trù (xã NghĩaKhánh), huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An

Lịch sử địa phương là một bộ phận của lịch sử dân tộc Di tích lịch sử có ýnghĩa quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT Bài học

ở di tích giúp cho HS hình thành kiến thức, kĩ năng, thái độ, định hướng năng lực.Những hiện vật, dấu vết của quá khứ được lưu giữ gây hứng thú học tập lịch sử,giúp các em có cái nhìn thực tế về Phong trào cách mạng 1930-1945 trên quêhương mình

Bước 1: Giáo viên lên kế hoạch: Nội dung tham quan học tập tại di tích

- Mục tiêu:

+ Kiến thức: HS nắm được phong trào cách mạng 1930-1945 trong cả nước

và trên quê hương Nghĩa Đàn

Tạo điều kiện cho HS tìm hiểu về khu di tích Hang Rú Ấm- Cây đa LàngTrù

Hiểu được những đóng góp của nhân dân Nghĩa Đàn trong quá trình pháttriển của lịch sử dân tộc

+ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, thu thập, phân tích và xử lí thôngtin

Phát triển khả năng tư duy, sáng tạo, có nhiều kiến thức thực tế, khả nănglàm việc độc lập cũng như hoạt động theo nhóm, tinh thần tập thể và tính sángtạo

+ Thái độ: nhận thức sâu sắc quá trình giành độc lập dân tộc của nhân dân ta.Trân trọng sự hy sinh của những người con đã ngã xuống vì độc lập dân tộc.Tuyên truyền, giáo dục truyền thống, lịch sử dân tộc, khơi gợi niềm tự hào dân tộc,hình thành thái độ học tập tích cực, có ý thức bảo tồn và phát huy giá trị di tích.+ Năng lực: rèn luyện cho HS năng lực tự chủ và tự học, giải quyết vấn đề

và sáng tạo, giao tiếp và hợp tác, biết tính toán và lập kế hoạch

- Mục tiêu chung của HĐTN tại di tích lịch sử cách mạng Hang Rú Ấm vàCây đa Làng Trù:

+ Giúp các em thực hành kĩ năng sống, phát huy khả năng tư duy, sáng tạo.Qua đó, các em có thêm những kiến thức quý báu để vận dụng trong học tập vàcuộc sống sau này

+ Góp phần đổi mới chất lượng dạy và học thông qua việc tổ chức hoạt độnghọc tập trải nghiệm cho học sinh

Bước 2: Xây dựng kế hoạch.

- Thời gian: ngày 13/11/2020 (1 buổi)

- Đối tượng: toàn bộ học sinh lớp12 C1 trường THPT Đông Hiếu

- Quản lý chung: Cô: Lê Thị Cúc Hoa - GV bộ môn Lịch Sử

- Thành phần tham gia:

Cô: Nguyễn Thị Lan Anh - GV chủ nhiệm lớp 12C1

- Phân công nhiệm vụ:

chú

3 Hướng dẫn HS tổ chức HĐTN vàđánh giá sản phẩm của HS lớp 12 Lê Thị Cúc Hoa

Hỗ trợ quản lý HS

Lê Thị Cúc HoaNguyễn Thị Lan Anh

- Xây dựng kế hoạch chi tiết cho HS trước khi thực hiện trải nghiệm tại di tíchlịch sử cách mạng Hang Rú Ấm và Cây đa Làng Trù

Sản phẩm học sinh cần hoàn thành

Hướng dẫn thực hiện

1 Chuyên đề báo cáo về

di tích lịch sử cách mạngHang Rú Ấm và Cây đaLàng Trù

học sinh giới thiệu nhữngđịa điểm mà nhóm đithực tế

Yêu cầu: thuyết trình,thảo luận giữa các nhóm

và in thành tập tư liệu cóhình ảnh minh họa và lờibình cho các bức ảnh,những lưu ý khi đến địađiểm đó

2 Thiệp ảnh: Giới thiệu

về hình ảnh đặc sắc của

di tích lịch sử cách mạng Hang Rú Ấm và Cây đa Làng Trù cùng thông tin tóm tắt

3 Trình bày báo cáo tóm tắt về HĐTN tại di

tích lịch sử cách mạng Hang Rú Ấm và Cây đa Làng Trù tại lớp

Chia nhóm:

- GV yêu cầu HS chia mỗi lớp thành 4 nhóm

Nhóm 1,2 : Sự kiệnNhóm 3: Tri ânNhóm 4: Du lịch và họa sĩ

- HS phân công nhóm trưởng, các thành viên trongnhóm lắng nghe nội quy trong suốt quá trình chuyếnđi

- Các thành viên trong nhóm lập kế hoạch thực hiện

Kiến thức cần chuẩn bị:

- Sử dụng máy ảnh, máy quay, ghi âm (nếu có)

- Kĩ năng phỏng vấn, thuyết trình và vẽ tranh

- Kiến thức địa lí Nghệ An nói chung và vùngNghĩa Đức, Nghĩa Khánh– huyện Nghĩa Đàn nóiriêng (HS tự tìm hiểu và chuẩn bị trước chuyến đi)

Dụng cụ cần mang theo:

- Máy quay phim, máy ảnh, máy ghi âm, thẻ nhớ dựphòng, pin dự phòng (nếu có)

- Sổ ghi chép

Thời hạn nộp bài: sau 1 tuần trải nghiệm

- Báo cáo thuyết trình

- Tư liệu và thiếp ảnh, tranh vẽ …

- Xây dựng nội quy chuyến trải nghiệm:

+ Tuân thủ thời gian tập trung theo quy định của đoàn từ lúc khởi hành và tạicác điểm dừng chân trong suốt lộ trình

+ Lưu tất cả các số điện thoại cần thiết của ban tổ chức, giáo viên phụ trách

+ Không tách đoàn, không tự ý bỏ chương trình, cho dù địa điểm đó HS đãtham quan trước đây Không tự ý đến những nơi hẻo lánh, không có người hướngdẫn, hoặc không được khuyến khích đi.

+ Chấp hành nội quy tại điểm tham quan

+ Các lớp chia thành các nhóm nhỏ (cử trưởng nhóm quản lý) thực hiệnnghiêm túc việc học tập, ghi chép trong suốt hành trình

+ HS viết bài báo cáo thu hoạch sau chuyến thực địa

Bước 3: Thực hiện buổi trải nghiệm

chú

13h30

13g30 tập trung tại cổng trườngTHPT Đông Hiếu, điểm danh vànghe sinh hoạt nội quy

Lê Thị Cúc HoaNguyễn Thị Lan Anh

Lê Thị Cúc HoaNguyễn Thị Lan AnhTập thể HS

buổi trải nghiệm

Lê Thị Cúc HoaNguyễn Thị Lan Anh

- Các nhóm thu thập thông tin dưới sự hướng dẫn của GV, và người dân địaphương

- Các nhóm tìm hiểu về di tích lịch sử cách mạng Hang Rú Ấm và Cây đaLàng Trù theo các nội dung đã được thông báo, hướng dẫn

Hoạt động 1: Tìm hiểu kiến thức lịch sử về phong trào cách mạng 1930-1945qua di tích Hang Rú Ấm- Cây đa Làng Trù

Hoạt động 2: Chiến dịch tình nguyện qua hoạt động vệ sinh khu di tích

Hoạt động 3: Hoạt động giao lưu học tập Tìm hiểu quá trình bảo tồn và pháthuy giá trị di tích

- HS phân tích, tổng hợp các dữ liệu để hoàn thành các sản phẩm và nhiệm vụhọc tập

Bước 4: Trình bày sản phẩm

Học sinh tham quan và báo cáo kết quả, đánh giá dựa trên hướng dẫn của giáoviên

- Sau chuyến trải nghiệm, từ phiếu làm việc nhóm, phiếu ghi dữ liệu, sổ ghi

chép cá nhân, ảnh ghi lại trong hành trình, học sinh thảo luận để thiết kế thiếp ảnh,tập san tư liệu,…

- Các nhóm báo cáo trước lớp, đại diện các nhóm lên trình bày Tập thể lớp vàgiáo viên đưa ra các câu hỏi trao đổi về nội dung báo cáo.

Bước 5: Đánh giá về việc tổ chức dạy học trải nghiệm

- Các nhóm tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau theo phiếu đánh giá

- Giáo viên nhận xét, đánh giá về quá trình, kết quả thực hiện, và các sảnphẩm thu được sau chuyến trải nghiệm

- Giáo viên chuẩn kiến thức về những vấn đề tìm hiểu để củng cố kiến thức

- Rút kinh nghiệm sau chuyến trải nghiệm

KẾ HOẠCH BÀI DẠY Chủ đề: PHONG TRÀO CÁCH MẠNG 1930-1945 Nội dung tham quan, học tập: Di tích lịch sử cách mạng Hang Rú Ấm

Hiểu được ý nghĩa phong trào cách mạng

1930-1945 ở Nghĩa Đàn đối với lịch sử dân tộc

4

Phân tích được những đóng góp của nhân dânNghĩa Đàn trong phong trào cách mạng từ 1930-1945

5

Vận dụng kiến thức, kĩnăng

Vai trò của chi bộ Đảng ở miền Tây xứ Nghệ đốivới phong trào cách mạng 1930-1945 ở NghĩaĐàn

6

Trách nhiệm đối với việc bảo tồn và phát huy giátrị di tích

7

2 Năng lực chung

nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm, tựquyết định cách thức thực hiện quan sát , tự đánhgiá về quá trình và kết quả thực hiện

8

tiếp, lắng nghe tích cực, chia sẻ khi cần và biết hỗtrợ bạn cùng thực hiện nhiệm vụ nhóm Biết hợptác cùng các bạn trong làm việc nhóm, biết điềuchỉnh cho phù hợp với đội, nhóm

9

Giải quyết vấn đề vàsáng tạo

Biết thu thập và làm rõ các thông tin liên quan;

biết đề xuất và phân tích được một số giải phápgiải quyết vấn đề; lựa chọn được giải pháp phùhợp nhất để giải quyết vấn đề theo yêu cầu

10

3 Phẩm chất chủ yếu

dựng và bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn các giá trị vănhóa

11

vụ được phân công

12

đã thực hiện

13

phối hợp với các thành viên trong nhóm để hoànthành nhiệm vụ học tập

Có trách nhiệm với cộng đồng

14

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Lựa chọn địa điểm

-Tìm hiểu về di tích, tài liệu liên quan đến bài học

2 Chuẩn bị của học sinh

- Các nhóm học sinh tìm hiểu trước các thông tin về di tích

- Tìm hiểu về phong trào cách mạng 1930-1945

- Tìm hiểu những đóng góp của nhân dân Nghĩa Đàn đối với phong trào cáchmạng 1930-1945.

- Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh liên quan Máy quay, bút, vở ghi chép, chổi

- Báo cáo sau trải nghiệm

- HS phân công nhiệm vụ theo nhóm:

+ Nhóm 1,2: Sự kiệnThuyết minh tại Di tích lịch sử cách mạng Hang Rú Ấm và Cây đa Làng Trù.+ Nhóm 3: Tri ân: Triển khai chiến dịch tình nguyện, vệ sinh tại di tích

+ Nhóm 4: Du lịch và họa sĩ: Chụp ảnh làm tư liệu, làm thiệp ảnh Vẽ tranhIII TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động học

Mục tiêu Nội dung dạy

học

Sản phẩm

HS cần hoàn thành

PP/KT/

HT dạy học

Phương

án đánh giá

Hoạt động 1:

Tìm hiểu phong trào cách mạng 1930-1945 ở Nghĩa Đàn

1,2,3,4,5,6 Trình bày

được vị trícủa di tích

Hiểu đượcquá trình phát

phong tràocách mạng1930-1945 ởNghĩa Đàn

Vẽ tranh,tham quan,chụp ảnh,thuyết trình

Dạy họckhám phá

Dạy họcgiải quyếtvấn đề

Dạy họchợp tác

Kĩ thuậtKWLH

Kĩ thuậtphòngtranh

GV đánhgiá quátrình làmviệc nhómcủa HS,quá trìnhthamquan, sảnphẩm

HS đánhgiá lẫnnhau

Hoạt động 2:

Chiến dịch trải nghiệm tình nguyện, tri ân

hy sinh củacha ông trướcđây trong quá

tranh giànhđộc lập

Trách nhiệmgiữ gìn di tích

Lao động vệsinh

GV đánhgiá HSqua việctham giahoạt độngtình

nguyện

HS đánhgiá lẫn

nhau

Hoạt động 3:

Giao lưu và tìm hiểu quá trình bảo tồn

và phát huy giá trị di tích

5,6,7 Hiểu được

quá trình bảotồn và pháthuy giá trị ditích của người

phương vàtrách nhiệmcủa thế hệ trẻ

Tham quan,chụp ảnh,thuyết trình,phỏng vấn,thiệp ảnh

Dạy họckhám phá

Dạy họcgiải quyếtvấn đề

GV đánhgiá HSqua việctham giatrải

nghiệm,sản phẩm

B CÁC HOẠT ĐỘNG HOC

1 Hoạt động khởi động

- Mục tiêu: Gây hứng thú cho HS để các em xác định được vấn đề cần giảiquyết, sẵn sàng tiếp thu kiến thức

- Phương pháp: sử dụng bài hát: Về Với Nghĩa Đàn

GV đạt câu hỏi: Qua bài hát gợi cho em suy nghĩ gì?

- Dự kiến sản phẩm: Nghĩa Đàn là vùng đất ở phía Tây xử Nghệ Nơi cónhiều thắng cảnh đẹp và truyền thống lịch sử: Di tích khảo cổ Làng Vạc, di tíchlịch sử cách mạng Hang Rú Ấm và Cây đa Làng Trù

GV đưa ra vấn đề mục tiêu, nội dung bài học: Tham quan, học tập tại di tíchlịch sử cách mạng Hang Rú Ấm (xã Nghĩa Đức) và Cây đa Làng Trù (xã NghĩaKhánh)

2 Hoạt động hình thành kiến thức Hoạt động 1: Tìm hiểu phong trào cách mạng 1930-1945 tại di tích lịch sử cách mạng Hang Rú Ấm và Cây đa Làng Trù

Mục tiêu: 1,2,3,4,5,6

Tổ chức hoạt động

* Chuyển giao nhiệm vụ

- GV giao nhiệm vụ cho HS: Nghe thuyết minh về di tích lịch sử cách mạngHang Rú Ấm và Cây đa Làng Trù

- Tham quan, học tập tại di tích Chuyên đề báo cáo Chụp ảnh để làm tư liệu

* Thực hiện nhiệm vụ

HS tham quan di tích HS thảo luận và trình bày chuyên đề báo cáo

* Trình bày sản phẩmĐại diện nhóm Sự kiện trình bày sản phẩm (Phụ lục V)

H HS trải nghiệm tại di tích lịch sử Hang Rú Ấm (xã Nghĩa Đức)

H HS trải nghiệm tại di tích lịch sử Cây đa Làng Trù (xã Nghĩa Khánh)

Hoạt động 2: Chiến dịch tình nguyện: Tri ân

Mục tiêu: Hiểu được sự hy sinh của cha ông trước đây trong quá trình đấutranh giành độc lập Trách nhiệm giữ gìn di tích

Tổ chức hoạt động

* Chuyển giao nhiệm vụ

* Thực hiện nhiệm vụ

HS phân công vệ sinh tại di tích

* Báo cáo kết quả (Phụ lục)

Hoạt động 3: Giao lưu và tìm hiểu quá trình bảo tồn và phát huy giá trị

* Thực hiện nhiệm vụ: HS thảo luận, lên kế hoạch

* Báo cáo kết quả (Phụ lục)

Để góp phần bảo tồn những giá trị truyền thống cách mạng, giáo dục truyềnthống yêu quê hương đất nước, tri ân những người có công, từ 2008, Đảng bộ,chính quyền và nhân dân xã Nghĩa Khánh đã lấy ngày 22/8 hàng năm làm ngàytruyền thống của xã Lễ hội “Cây đa Làng Trù và Hang Rú Ấm” hàng năm có sựtham gia của đông đảo bà con nhân dân trong xã và các vùng lân cận với nhiềuhoạt động có ý nghĩa như mít tinh, dâng hoa, dâng hương, các hoạt động văn hóatâm linh, cắm trại, văn nghệ, thể thao

Trải nghiệm tại di tích không chỉ giúp cho HS hiểu hơn về lịch sử địa phươngtrong dòng chảy của lịch sử dân tộc mà còn vun đắp tình yêu đất nước Đây là hoạtđộng có ý nghĩa thiết thực, nâng cao nhận thức, giáo dục lòng tự hào dân tộc Các

em cảm thấy có trách nhiệm phấn đấu trong học tập, rèn luyện, lao động, ý thứcgiữ gìn phát huy giá trị di tích từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường

3 Hoạt động luyện tập

GV vận dụng trò chơi truyền hình game show “ Nhanh như chớp”.

Luật chơi: chia lớp thành 2 đội Mỗi đội cử 1 bạn tham gia Khi 1 bạn trả lờicâu hỏi thì bạn còn lại đeo tai nghe để đảm bảo không nghe thấy đội bạn trả lời.Dẫn trò là lớp trưởng Thư kí là lớp phó học tập

Câu 3: Hang Rú Ấm gắn liền với sự kiện gì ở huyện Nghĩa Đàn?

Đáp án: Nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Nghĩa Đàn

Câu 4: Cây đa Làng Trù gắn liền với sự kiện gì ở huyện Nghĩa Đàn?

Đáp án: Nơi nhân dân Nghĩa Đàn đứng lên giành chính quyền ngày22/8/1945.

Câu 5: Uỷ ban nhân dân Tỉnh Nghệ An có quyết định công nhận Hang Rú

Ấm và Cây đa Làng Trù là di tích lịch sử cách mạng vào thời gian nào?

Sản phẩm của HS thu hoạch sau buổi trải nghiệm tại di tích lịch sử

Hang Rú Ấm và Cây đa Làng Trù