Phân môn chính tả có nhiệm vụ giúp học sinh nắm vững các luật chính tả, hình thành năng lực và thói quen viết đúng, nhanh và đẹp. Ngoài ra phân môn này còn rèn các em có một số phẩm chất như: Tính kỉ luật, tính cẩn thận và óc thẩm mĩ… Đồng thời bồi dưỡng lòng yêu quý Tiếng Việt.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BÁO CÁO BIỆN PHÁP DẠY HỌC SINH VIẾT ĐÚNG CHÍNH TẢ
1 Thực trạng trước khi áp dụng biện pháp.
a Thực trạng ban đầu:
Phân môn chính tả có nhiệm vụ giúp học sinh nắm vững các luật chính tả, hình thành năng lực và thói quen viết đúng, nhanh và đẹp Ngoài ra phân môn này còn rèn các em có một số phẩm chất như: Tính kỉ luật, tính cẩn thận và óc thẩm mĩ… Đồng thời bồi dưỡng lòng yêu quý Tiếng Việt Tuy nhiên để rèn các
em viết đúng chính tả, tôi thấy có một số thuận lợi và khó khăn sau:
- Thuận lợi:
+ Ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm tới việc rèn chữ, giữ vở của học sinh, phát động phong trào “Vở sạch – Chữ đẹp” trong giáo viên và học sinh
+ Đa số giáo viên tâm huyết với nghề, có tình thương và trách nhiệm đối với học sinh
- Khó khăn:
+ Về giáo viên: Một số giáo viên bộ môn chưa nắm chắc luật chính tả, chưa chú ý rèn học sinh phát âm và viết đúng chính tả khi dạy môn mình phụ trách
+ Về học sinh: Chưa coi trọng chữ viết, một số em còn phát âm sai, khi viết các em không quen dùng bút máy Phần đa bố mẹ các em chưa quan tâm tới chữ viết của các em
Là một giáo viên, tôi luôn chú trọng và quan tâm rèn cho học sinh viết đúng chính tả Do vậy, tôi đã nghiên cứu “Biện pháp dạy học sinh viết đúng chính tả”
b Biện pháp đã sử dụng.
GV chỉ chú trọng rèn cho học sinh đọc đúng, phát âm chuẩn xác để các
em viết đúng chính tả Nhưng tôi thấy cách làm này đã tốn rất nhiều thời gian,
Trang 2công sức nhưng hiệu quả đạt được vẫn không như mong muốn Hơn nữa còn làm cho giờ học nặng nề, học sinh căng thẳng và mệt mỏi
2 Biện pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác giảng dạy đã thực hiện có hiệu quả:
2.1 Cơ sở lí luận, cơ sở thực tiễn để thực hiện biện pháp:
a Cơ sở lí luận:
Chính tả là phân môn không những cung cấp kiến thức về các quy tắc chính tả mà còn rèn cho học sinh kĩ năng viết, nghe, đọc và làm các bài tập chính tả, rèn luyện kĩ năng sử dụng ngôn ngữ Kĩ năng chính tả rất cần thiết không chỉ đối với học sinh tiểu học mà còn với tất cả mọi người Viết chính tả đúng còn giúp các em học sinh học tốt các môn khác, đặc biệt là các phân môn Tiếng Việt ở tiểu học Ngoài ra tả còn bồi dưỡng cho học sinh một số đức tính cần thiết trong cuộc sống như: cẩn thận, chính xác, thẩm mĩ và tinh thần trách nhiệm Chính vì lí do đó, để khắc phục tình trạng học sinh viết sai lỗi chính tả, tôi đang cố gắng sử dụng nhiều biện pháp nhiều hình thức dạy chính tả nhắm giúp các em hình thành, phát triển và hoàn thiện kĩ năng viết đúng Tiếng Việt
b Cơ sở thực tiễn:
Trong quá trình giảng dạy phân môn chính tả, tôi nhận thấy học sinh mắc khá nhiều lỗi cụ thể như sau:
- Đối với học sinh: Chưa nắm vững âm, vần, chưa phân biệt được cách phát âm của giáo viên, chưa có ý thức tự học, chưa chú ý khi viết chính tả nên thường mắc các lỗi sau:
+ Lỗi không hiểu nghĩ của từ VD: tranh giành – để dành
+ Lỗi chưa nắm vững luật chính tả: c/k/q; g/gh; ng/ngh;…
+ Lỗi do ảnh hưởng của phương ngữ: ch/tr; s/x; thanh ngã/sắc
- Đối với phụ huynh: Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc kiểm tra bài vở của con em mình; một số phụ huynh phát âm chưa chuẩn dẫn đến các em cũng phát âm sai
- Đối với giáo viên: Một số giáo viên chưa chú ý đến đặc điểm phát âm của phương ngữ, chưa củng cố khắc sâu và cho học sinh ghi nhớ luật chính tả,
Trang 3chỉ chú ý đến việc phát âm đúng, chuẩn trong giờ tập đọc
2.2 Tổ chức thực hiện biện pháp.
a Phát huy tính có ý thức trong học chính tả:
Cho học sinh nghe – viết bài “Văn hay chữ tốt” Sau đó, tôi hướng dẫn
học sinh tìm hiểu nội dung bài văn bằng các câu hỏi Từ đó làm cho các em hiểu rằng việc viết sai lỗi chính tả, viết xấu sẽ làm cho người đọc, người nghe không hiểu đúng những gì mình đã viết, thậm chí còn làm cho người đọc cảm giác khó chịu và xem thường người viết Sau đó, cho các em xem một số quyển vở chính
tả tiêu biểu của học sinh năm trước để tác động vào ý thức của học sinh
b Rèn kĩ năng đọc đúng để luyện viết đúng chính tả.
- Gọi các em đọc bài nhiều lần ở tiết tập đọc và cả ở các môn học khác, kiên trì sửa lỗi cho từng em
- Tổ chức cho các em đọc bài nhóm đôi trong 15 phút đầu giờ
- Phân công học sinh đọc Tốt kèm em đọc nhiều lỗi khi đọc trong nhóm
- Giao bài cho các em luyện đọc và viết bài ở nhà
- Khuyến khích các em học thuộc lòng một đoạn văn hay một vài khổ thơ, rồi nhớ - viết đoạn văn hay khổ thơ đã thuộc
c Vận dụng luật chính tả, sửa lỗi theo phương ngữ:
* Điều tra, phát hiện và tổng hợp những lỗi chính tả cơ bản:
Lỗi mà đa số học sinh mắc phải chủ yếu là lỗi do ảnh hưởng của cách phát
âm theo phương ngữ Cụ thể: Lẫn lộn các phụ âm đầu (c/k/q; g/gh; ng/ngh; x/
s; tr/ch; v/ph); lẫn lộn thanh sắc với thanh ngã Căn cứ vào kết quả điều tra, tiến hành lập bảng tổng hợp sửa lỗi sau đây và phát đến từng học sinh:
TT Tên bài chính tả Số lỗi Các lỗi cụ thể Sửa lỗi
1 Thư gửi các học sinh … ……… ……….
2 Anh bộ đội cụ Hồ gốc Bỉ …… ……… ………
3 Một chuyên gia máy xúc …… ……… ………
4 Ê-mi-li, con… …… ……… ……… Sau mỗi bài bài chính tả, hướng dẫn các em cách ghi các lỗi và sửa lại cho đúng (ghi từ chứa tiếng sai để hiểu nghĩa rồi viết lại đúng chính tả), sửa trong vở chính tả, sau đó ghi vào bảng tổng hợp Hết 4 tuần, thu bảng tổng hợp và vở
Trang 4chính tả của học sinh để kiểm tra - đánh giá, chọn ra 3 học sinh tiến bộ nhất để tuyên dương
* Kết hợp ghi nhớ hình thức chữ viết của từ và nghĩa của từ:
Ví dụ: Giáo viên đọc một từ “dành” thì học sinh sẽ lúng túng trong việc
xác định hình thức để viết chữ này Nhưng nếu đặt nó vào một ngữ cảnh hay gắn cho nó một nghĩa xác định như:
Mai để dành quà cho em / Trong cuộc thi này, con giành chiến thắng.
Lúc đọc cho học sinh viết chính tả, nhắc các em chú ý lắng nghe, hiểu nghĩa từ để viết đúng chính tả Sau khi học sinh viết bài xong, yêu cầu học sinh sửa lỗi trong bài chính tả bằng cách ghi từ chứa tiếng sai rồi sửa lại cho đúng
Ngoài ra, trong các giờ học buổi chiều, cho học sinh làm bài tập sửa lỗi
từ viết sai, Ví dụ: tranh dành – tranh giành; ngày dỗ- ngày giỗ
* Giúp học sinh nắm vững các luật chính tả, cung cấp cho học sinh một số luật chính tả đơn giản, dễ nhớ.
Chọn lọc, khái quát luật chính tả ngắn gọn giúp học sinh dễ học, dễ nhớ
và nhanh thuộc: Luật chính tả ghi âm k/ c/ q ; Luật chính tả ghi âm g/gh và ng/ ngh ; Ghi âm i , y ; Quy tắc ghi dấu thanh các tiếng có nguyên âm đôi…
* Phân biệt tr/ch:
Những từ chỉ quan hệ thân thuộc trong gia đình, chỉ đồ vật trong gia đình thì thường viết là ch chứ không viết là tr: cha, chú, chị, chồng,…; chai, chum, chạn, chén, chổi, chão, ; Tr không đi với các vần có chứa -oa, -oă, -oe, -uê
* Phân biệt s/x:
- Tên thức ăn và đồ dùng nấu ăn viết là x: xôi, xa lát, xúc xích, …
- Các từ chi hoạt động, từ chỉ đặc điểm viết là x: xem, xách, xẻ, xay, …
- Hầu hết các từ còn lại đều viết là s: Chỉ người (sứ giả, đại sứ, sư sãi, giáo sư, gia sư,…); Chỉ cây cối (sen, sung, sấu, sắn, si, sim, ); Chỉ đồ vật (sọt, sợi dây, sợi vải,…); Chỉ sự vật, hiện tượng (sao, sương, sông, suối, sấm, sét,…)
Có một số trường hợp là từ chỉ sự vật nhưng lại viết là x: xe, xuồng, xoan,
…
d Hướng dẫn học sinh phát hiện lỗi và sửa lỗi.
Trang 5- Học sinh viết tốt và học sinh viết có nhiều lỗi đổi vở soát chéo nhau.
- Giáo viên chữa một số lỗi cơ bản ngay trong tiết học
- Sửa lỗi chính tả trong các tiết học khác
- Ghi nhận xét vào vở, và biểu dương các em trước lớp khi các em viết bài sạch đẹp, ít lỗi chính tả hơn tiết trước
e Phối kết hợp với phụ huynh học sinh, GV bộ môn:
Đề ra những giải pháp cần phụ huynh phối hợp, giúp đỡ con ở nhà, cụ thể như sau: Kiểm tra vở của con, nhận xét và động viên khen ngợi khi các em có tiến bộ; Chú ý phát âm chuẩn khi giao tiếp với con; Nhắc con, cháu phát âm lại khi các em phát âm chưa đúng
Trao đổi với các giáo viên bộ môn cùng thực hiện: Chú ý đến đặc điểm của phương ngữ để chỉnh sửa phát âm và chữ viết; Giáo viên lên lớp chú ý phát
âm chuẩn
3 Kết quả đạt được:
Sau gần 2 tháng thực hiện, kết quả phân môn chính tả đạt được như sau: Thời điểm TSHS Hoàn thành Tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành Đầu năm 31 3/31 = 9,7% 23/31 = 74,2% 5/31 = 16,1% Tháng 10 31 6/31 = 19,4% 23/31 = 74,2% 2/31 = 6,4%
4 Kiến nghị, đề xuất: Không có.
Người báo cáo
(Ký và ghi rõ họ tên)
Hoàng Thị Kiều XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO NHÀ TRƯỜNG
Hiệu trưởng trường……… xác nhận biện pháp
……… của giáo viên……… áp dụng có hiệu quả, lần đầu được dùng để đăng kí thi giáo viên dạy giỏi cơ sở giáo dục phổ thông và chưa được dùng
để xét duyệt thành tích khen thưởng cá nhân trước đó.
………., ngày……… tháng 10 năm 2022
Trang 6HIỆU TRƯỞNG
(Ký tên, đóng dấu)