Để hoạt động thanh tra có hiệu quả vấn đề phối hợp giám sát từ xa và thanh tra tại chỗ để nâng cao hiệu quả thanh tra 1

NHIỆM VỤ - Thực hiện giám sát thường xuyên và tiến hành thanhtra trực tiếp về tổ chức và hoạt động của tổ chức, hoạt động của tổ chức tín dụng, hoạt động ngân hàng của các tổ chức khác,

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Học Viên Ngân hàng

&&&

Thảo luận:

ĐỂ HOẠT ĐỘNG THANH TRA CÓ HIỆU QUẢ, VẤN ĐỀ PHỐI HỢP GIÁM SÁT TỪ XA VÀ THANH TRA TẠI CHỖ

ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THANH TRA

Môn: Ngân hàng Trung ương Lớp: 70132

Nhóm:for&Too Khoa: Ngân hàng

Danh sách nhóm

1 Nguyễn Thị Thùy Linh

2 Trịnh Kim Anh

3 Nguyễn Thu Thủy

4 Bùi Thu Hương

5 Nguyễn Minh Thắng

MỤC LỤC

Chương I: Lý Luận chung

I Những vấn đề cơ bản về thanh tra, giám sát của NHTW

2 Thanh tra tại chỗ

III Sự cần thiết phối hợp giám sát từ xa và thanh tra tại chỗ

Chương II: Vấn đề thanh tra giám sát ở Việt nam hiện nay

I Khái quát tình hình thanh tra giám sát ở Việt Nam

IV Nguyên nhân của những hạn chế trên.

Chương III: Giải Pháp

Chương I

LÝ LUẬN CHUNG

CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG

1 MỤC ĐÍCH

- Góp phần bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng

- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền

- Phục vụ việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia

dụng và ngân hàng nhằm đảm bảo cho chính sách, pháp luật, thể lệ, quy định được thực hiện đầy đủ, đúng đắn có hiệu lực, góp phần giữu kỷ luật và tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, các quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và công dân.

4 NHIỆM VỤ

- Thực hiện giám sát thường xuyên và tiến hành thanhtra trực tiếp về tổ chức và hoạt động của tổ chức, hoạt động của tổ chức tín dụng, hoạt động ngân hàng của các tổ chức khác, nhằm phát hiện, ngăn chặn, kiến nghị biện pháp bảo đảm thi hành pháp luật về tiền tệ và hoạt động ngân hàng

- Kiến nghị cấp cho thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý:

+ Đặt tổ chức tín dụng vào tình trạng kiểm soát đặc biệt;

+ Đình chỉ một số hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng và của tổ chức khác có hoạt động ngân hàng;

+ Thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động ngân hàng đối với tổ chức tín dụng; thu hồi giấy phép hoạt động ngân hàng đối với tổ chức khác

+ Xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền theo quy định của pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý

- Trưng cầu giám định các nội dung liên quan đến nội dung thanh tra

- Được bảo lưu ý kiến, của mình trong hoạt động và chịu trách nhiệm về những ý kiến đó

- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật về thanh tra và theo chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Trung ương

II PHƯƠNG PHÁP THANH TRA GIÁM SÁT

1 GIÁM SÁT TỪ XA

Giám sát từ xa là việc gián tiếp kiểm tra thông qua tổng hợp và phân tích các báo cáo để đánh giá các nội dung hoạt động của ngân hàng và tổ chức tín dụng

Về cơ bản, giám sát từ xa là một hệ thống phân tích, đánh giá thông tin, đó là việc

sủ dụng bàng cân đối kế toán và các chị tiêu thông kê định kỳ các tổ chức tín dụng để những nhà làm quản lý công tác vĩ mô của Ngân hàng Nhà nước nắm một cách thường xuyên tình hình, nhằm báo động cho các nhà lãnh đạo ngân hàngthương mại những vấn đề cần thiết, hoặc kiến nghị biện pháp khắc phục thích hợp, kịp thời; “chỉ điểm” cho thanh tra tại chỗ những vấn đề trọng tâm trọng điểm

 Quy trình giám sát từ xa, gồm các nội dung công việc sau đây:

- Tiếp nhận thông tin từ tổ chức tín dụng qua mạng truyền tin của Ngân hàng Nhà nước

- Xử lý thông tin theo chương trình đã được cài dặt về giám sát từ xa;

- Vận hành chương trình giám sát để cho các mẫu biểu phân tích, biểu phân tổ và các thông tin cần thiết khác theo yêu cầu;

- Tiến hành phân tích để đánh giá sự biến động về tình hình hoạt động kinh doanh

và tài chính theo nội dung sau:

+ Diễn biến về cơ cấu tài sản Nợ và tài sản Có;

+ Chất lượng tín dụng và bảo lãnh trong đó phân tích những món tín dụng lớn; tình hình hùn vốn, liên doanh, góp cổ phần đầu tư…

+ Việc đảm bảo khả năng thanh toán;

+ Tình hình thu nhập, chi phí và kết quả kinh doanh;

+ Việc thực hiện các quy chế an toàn của Ngân hàng Nhà Nước;

 Sử dụng mạng điện toán để thực hiện việc phân bổ và cho những mẫu biểucần thiết (có mẫu biểu kèm theo), gồm:

- Bảng phân tổ tài sản Nợ bằng VND và bằng ngoại tệ;

- Bẳng phân tổ tài sản Có bằng VND và bằng ngoại tệ;

- Bảng phân tích Nợ quá hạn;

- Biểu phân loại cho vay;

- Biểu tính toán khả năng chi tra;

- Biểu tính toán các chỉ số về thực trạng hoạt động của Ngân hàng;

- Biểu giám sát các chỉ số về quy chế

2 THANH TRA TẠI CHỖ

Thanh tra tại chỗ là việc tổ chức thanh tra tại nơi làm việc của các đối thượng thanh tra, trên cơ sở kiểm tra, xem xét tài liệu có liên quan như các báo cáo kế toán, thống kê, các chứng từ, tài liệu, sổ sách, hợp đồng cam kết… của ngân hàng và cá đơn vị liên quan

II.1 Mục tiêu

- Xác định sự phù hợp của hệ thống kế toán, sự chính xác của các tài liệu kế toán; đánh giá tình trạng tài chính, khả năng chi trả; chất lượng hoạt động, nhằm đảm bảo ngân hàng được thanh tra hoạt động không gây phương hại đến lợi ích của người gửi tiền

- Xem xét việc tuân thủ các điều khoản về nghĩ vụ với ngân sách Nhà nước vì vi phạm các vấn đề này có thể sẽ dẫn đến hậu quả về tài chính, về pháp luật ở các tổ chức tín dụng

- Đáng giá năng lực, khả năng quản lý của Ban điều hành và nhân viên

- Đánh giá sự lành mạnh của Ngân hàng: đáp ứng đủ vốn, luôn đảm bảo khả năng thanh toán và có lãi để đảm bảo sự lành mạnh về tài chính Đây là sự bảo đảm caonhất cho chính ngân hàng và người gửi tiền và nó là mối quan tâm lớn nhất của Thanh tra Ngân hàng Trung uơng

Các mục tiêu trên đây trong Thanh tra tại chỗ của thanh tra về ngân hàng khác vớithanh tra tại chỗ của các cơ quan chuyên nganh khác Thanh tra tại chỗ của các cơ

quan khỏc chủ yếu thanh tra việc chấp hành chớnh sỏch, giải quyết vụ việc, phỏt hiện

và xử lý những tiờu cực trong tổ chức, điều hành và quản lý kinh tế

II.2 Tổ chức thanh tra tại chỗ :

Thanh tra tại chỗ là tổ chức các đoàn thanh tra tại đơn vị trong một thời gian nhất định.Thanh tra tại chỗ có thể tiến hành định kỳ hoặc đột xuất Đối với các nớc mới chuyển sang kinh tế thị trờng, việc thanh tra tại chỗ thờng đợc tiến hành một năm một lần tại mỗi

tổ chức tín dụng Thời gian tiến hành một cuộc thanh tra tại chỗ khoảng 15 ngày đến một tháng, nếu có vấn đề phức tạp thì có thể kéo dài thời gian thanh tra theo qui định của phápluật về thanh tra

* Những việc cần phải làm để tổ chức môt cuộc thanh tra tại chổ đạt hiệu quả:

- Xac định nội dung cần thanh tra (đột xuất hay định kỳ, thanh tra diện rộng hay hẹp), trên cơ sở đó xây dựng đề cơng cho cuộc thanh tra

- Thành lập đoàn thanh tra

+ Lựa chọn trởng đoàn thanh tra;

+ lựa chọn các thành viên trong đoàn thanh tra;

+ Ra quyết định thanh tra:

- Nội dung thanh tra;

- Thành phần đoàn thanh tra;

- Thời hiệu thanh tra;

- Thời hạn thanh tra;

- Trách nhiệm của đoàn và đối tợng thanh tra

- Thực hiện quy trình môt cuộc thanh tra tại chỗ

2.3 Ph ơng pháp tiến hành :

- Xác định chơng trình và kế hoặch thanh tra trong năm

- Hớng dẫn thực hiện trong toàn hệ thống của Ngân hàng Nhà nớc gồm:

+ Chỉ đạo của thống đốc Ngân hàng Nhà nớc

+ Đề cơng và kế hoạch thanh tra của chánh thanh tra Ngân hàng Nhà nớc đối với từng loại hình tổ chức tín dụng:

Đối với ngân hàng quốc doanh;

Đối với các ngân hàng cổ phần và công ty tài chính cổ phần;

Đối với quĩ tín dụng nhân dân;

Đối với các tổ chức tín dụng khác

2.4 Trách nhiệm thanh tra tại chỗ tại Việt Nam:

+ Thanh tra Ngân hàng Trung ơng tổ chức chỉ đạo thực hiện thanh tra tại chỗ đối với các tổ chức tín dụng và chi nhánh của chúng thông wa chơng trình, kế hoặch và đề cơng thanh tra hàng năm

+ Đối với các tổ chức tín dụng và chi nhánh của chúng ở các tỉnh, thành phố (theo trách nhiệm phân công) đặt dới sự chỉ đạo trực tiếp của giám đốc Chi nhánh của Ngân hàng Nhà nớc cấp tỉnh, thành phố Chi nhánh căn cứ chơng trình, kế hoặch thanh tra của Thống đốc ngân hàng Nhà nớc và đề cơng thanh tra của thanh tra Ngân hàng Trung ơng

để xác định nội dung, trọng tâm, trọng điểm để xây dựng kế hoạch và đề cơng chi tiết để thực hiện thanh tra đối với các đơn vi trên địa bàn

2.5 Nội dung chủ yếu của thanh tra tại chỗ:

+ Kiểm tra, đánh giá về mặt tổ chức của tổ chức tín dụng;

+ Kiểm tra kế toán và phân tích tài sản;

+ Kiểm tra, đánh giá chất lợng tài sản có;

+ Kiểm tra vốn của tổ chức tín dụng;

+ Kiểm tra kết quả tài chính;

+ Kiểm tra tuân thủ pháp luật;

+ Kiểm tra hoạt động quản trị, điều hàng của ban lãnh đạo

III Sự cần thiết phối hợp Giỏm sỏt từ xa và thanh tra tại chỗ

Qua giỏm sỏt chỉ ra cho thanh tra tại chỗ cần tập trung vào những điểm thường saisút trong nội dung hoạt động của tổ chức tớn dụng để phỏt hiện đỳng bản chất của sự việc,những vấn đề chưa rừ hay nghi ngờ trong giỏm sỏt từ xa được minh bạch qua thanh tra tạichỗ, từ đú đỏnh giỏ được mức độ chấn chỉnh khắc phục sai phạm, xử lý hoặc kiến nghị xử

lý đỳng và hợp lý với thực tiễn, kể cả việc vi phạm hành chớnh

Việc phối hợp giữa Giỏm sỏt từ xa và Thanh tra tại chỗ gúp phần thanh tra giỏm sỏt tổ chức tớn dụng được tốt hơn.Giỏm sỏt từ xa phỏt hiện và chỉ ra tổ chức tớn dụng nào cần thanh tra, giỏm sỏt Giỳp thanh tra tại chỗ cú thể thanh tra giỏm sỏt một cỏch dễ dàng

và tiết kiệm chi phớ thanh tra

Hoạt động Giỏm sỏt từ xa và Thanh tra tại chỗ cú mối quan hệ với nhau nhằm giỳp cho cụng tỏc thanh tra giỏm sỏt của hệ thụng Thanh tra giỏm sỏt của ngõn hàng hoànthiện hơn.Giỏm sỏt từ xa cung cấp một bộ phận thụng tin cho Thanh tra tại chỗ trong việcđỏnh giỏ khỏi quỏt tỡnh hỡnh hoạt động của tổ chức tớn dụng.Giỳp cho cụng tỏc Thanh tra tại cỗ phỏt hiện được rủi ro,cảnh bỏo và cú thể phũng ngừa một cỏch kịp thời

Cụng tỏc giỏm sỏt từ xa kết hợp với thanh tra tại chỗ nhằm kịp thời ngăn chặn, phỏt hiện và xử lý sai phạm của TCTD

Chơng II

VấN Đề THANH TRA GIáM SáT CủA NGÂN HàNG

TRUNG ƯƠNG VIệT NAM

I Khái quát thực trạng tổ chức và hoạt động của thanh tra Ngân

hàng ở Việt Nam:

1 Khái quát:

Từ khi luật ngân hàng Nhà nứơc và luật các tổ chức tín dụng (TCTD) có hiệu lực và

đi vào cuộc sống, hoạt động điều hành chính sách tiền tệ, quản lý nhà nớc trong lĩnh vực tiền tệ và kiểm soát hoạt động ngân hàng của Ngân hàng Nhà nớc Việt Nam (NHNN) đã

có những bớc trởng thành đáng kể Hoạt động thanh tra ngân hàng (TTNH) đã có những chuyển biến tích cực, góp phần quan trọng vào việc đẩy nhanh quá trình chấn chỉnh, củng

cố và cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tin dụng (TCTD): cảnh báo, ngăn ngừa, hạn chế những sai phạm, đảm bảo hoạt động của các tổ chức tín dụng đợc an toàn và hiệu quả Hoạt động TTNH Việt Nam đợc điều chỉnh bởi các qui định pháp lý trong luật NHNN, luật các TCTD, Nghị định số 91/1999/NĐ-CP ngày 4/9/1999 của chính phủ về tổ chức và hoạt động của TTNH cùng một số văn bản khác có lien quan Hệ thống TTNH gồm TTNH tại trụ sở chính của NHNN gọi là thanh tra NHNN và TTNH tại chi nhánh NHNN tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ơng gọi là thanh tra chi nhánh NHNN.

Qui chế tổ chức và hoạt động của TTNHNN đợc ban hành theo quyết định số

270/QĐ-NHNN9 ngày 21/8/2000 của thống đốc NHNN xác định rõ TTNHNN là môt đơn

vị thuộc bộ máy NHNN, có chức năng tham mu cho thống đốc NHNN về các hoạt động thanh tra chuyên ngành trong phạm vi cả nớc và thực hiện quyền thanh tra theo qui định của pháp luật

Nh vậy, TTNH ở nớc ta là thanh tra nhà nớc chuyên ngành về ngân hàng, đợc tổ chức thành hệ thống thuộc bộ máy NHNNVN Cũng nh các cơ quan giám sát ngân hàng (GSNH) của các quốc gia khác trong khu vực và trên thế giới, TTNH ở Việt Nam cũng có nhiệm vụ cơ bản là giám sát việc tuân thủ các qui định của pháp luật, hạn chế rủi ro trong

hệ thống các TCTD, bảo vệ ngời gửi tiền, góp phần ổn định và phát triển kinh tế

Phơng thức hoạt động của hệ thống thanh tra ngân hàng áp dụng 2 phơng thức cơ bản

nh thông lệ quốc tế đó là phơng thức giám sát từ xa (GSTX) và phơng thức thanh tra tại chỗ (TTTC)

Xem xét việc thực hiện 2 phơng thức GSTX và TTTC của TTNH sẽ cho chúng ta thấy những mặt đợc cũng nh những mặt cha đợc về tổ chức và hoạt động của TTNH ở Việt Nam trong thời gian qua Đó cũng chính là cơ sở để giúp chúng ta đa ra những đề xuất phù hợp trong đổi mới tổ chức và hoạt động của TTNH trong giai đoạn tới

2 Một số kết quả đạt đ ợc trong hoạt động thanh tra:

Trong nhiều năm qua, đặc biệt những năm gần đây, thực hiện quá trình đổi mới toàn diện và hội nhập hoạt động ngân hàng, công tác thanh tra của ngân hàng nhà nớc chi nhánh tỉnh Nam Định đã thực sự giúp các tổ chức tín dụng trên địa bàn hoạt động theo

đúng qui định của pháp luật, bảo đảm an toàn, hiệu quả và phát triển bền vững Đến 28/2/2006, tổng nguồn vốn huy động tại chỗ của các tổ chức tín dụng (kể cả hệ thống QTDND) trên địa bàn đạt 3.784 tỷ đồng, tăng 5,8% so với đầu năm và tăng 37,3% so với cùng kỳ năm trớc, d nợ cho vay đạt 3908 tỷ đồng, tăng 19,4% so với cùng kỳ năm trớc, chất lợng tín dụng luôn đợc bảo đảm

Để thực hiện đúng định hớng, chỉ đạo của thống đốc, của thanh tra ngân hàng Nhà nứơc về hoạt động thanh tra ngân hàng, hằng năm, chi nhánh đã xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm của thanh tra chi nhánh đó là giám sát thanh tra để kịp thời ngăn chặn, phát hiện, cảnh báo , xử lý vi phạm của TCTD: nội dung thanh tra giám sát cần tập trung vào những vấn đề trọng tâm để đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả, phù hợp với từng loại hình

TCTD, trong đó các chi nhánh ngân hàng thơng mại (NHTM), Ngân hàng chính sách – xã hội (NHCSXH) và quĩ tín dụng trung ơng là những chi nhánh của pháp nhân, nên việc thanh tra giám sát ở cấp chi nhánh về một số chỉ tiêu phụ thuộc vào phân cấp uỷ quyền về

tổ chức và hoạt động của từng pháp nhân, còn đối với cac quỹ tín dụng (QTD) cơ sở là những pháp nhân mà vai trò trách nhiệm quản lý của NHNN chi nhánh rất lớn, từ việc cấpgiấy phép hoạt động đến việc chỉ đạo, hớng dẫn, theo dõi giám sát tình hình tổ chức và hoạt động: cụ thể hoá một số các văn bản pháp quy, công văn hớng dẫn của NHNN để cácTCTD mà chủ yếu là các QTD cơ sở thực hiện thuận tiện và thống nhất; phân công nhiệm

vụ cụ thể cho từng cán bộ công chức thanh tra Từ đó đề ra các biện pháp và tổ chức triển khai thực hiên

II Hoạt đông giám sát từ xa:

1 Khái quát:

Giám sát từ xa là việc gián tiếp kiểm tra thông qua tổng hợp và phân tích báo cáo để

đánh giá các nội dung hoạt động của TCTD Về cơ bản, GSTX là một hệ thống phân tích,

đánh giá thông tin; thông qua việc sử dụng các bảng cân đối kế toán và các chỉ tiêu thống

kê định kì của các tổ chức tín dụng để giúp các nhà quản lý NHNN thờng xuyên nắm chắc tình hình, từ đó có thể cảnh báo sớm cho các TCTD biết hoặc kiến nghị biện pháp khắc phục, đồng thời chỉ điểm kịp thời những vấn đề trọng điểm cần tập trung thanh tra tại chỗ

Do vậy, GSTX luôn đợc coi là met nghiệp vụ thiết yếu không thể thiếu trong quản lý các TCTD

Tại Việt Nam, GSTX đựoc áp dụng từ năm 1999, nhng đến tháng 9/1999, việc ứng dụng tin học vào phân tích tình hình tài chính của TCTD hàng tháng mới đựơc triển khai thực hiện

Tại tranh tra NHNN, có một bộ phận chuyên trách đảm nhiệm công tác GSTX đối với tất cả các TCTD – là đối tợng của TTNH Còn bộ phận thanh tra tại các chi nhánh NHNN thờng không bố trí cán bộ GSTX chuyên trách mà kiêm nhiệm (trừ môt số thành phố lớn nh Hà Nội, Hồ Chí Minh…))

Hằng tháng, Bộ phận GSTX của TTNH cung cấp cho Ban lãnh đạo NHNN, lãnh đạo TTNH, và bộ phận TTTC tình hình hoạt động, chấp hành qui chế và những vấn đề cần đợcxem xét, tháo gỡ và chấn chỉnh của từng TCTD để các cấp có thẩm quyền xem xét, có biện pháp xử lí

2.Hiệu quả đạt được:

Thanh tra chi nhỏnh đó cú những thay đổi trong nhận thức và thực hiện,trong đú tập trung vào những nội dung như huy động vốn tại chỗ,cho vay,nợ xấu; Đối với cỏc quỹ tớn dụng cơ sở,cũn lưu ý cỏc chỉ tiờu về đảm bảo an toàn,vốn điều lệ…Trước đõy,giỏm sỏtcỏc Quỹ tớn dụng cơ sở phải đầu tư thời gian nhiều hơn vỡ giỏm sỏt toàn diện,số lượng