Khảo sát hàm số trong đề thi đại học chính thức từ 2013 trở về trước có hướng dẫn giải chi tiết

Trang 1

TT Giáo viên & Gia sư tại TP Huế - ĐT:0905671232–0989824932

Khảo sát hàm số và ứng dụng trong các kỳ thi tuyển sinh đại học(đề chính thức)

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối A-2013

y x  x  mx với m là tham số thực

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số (1) khi m = 0

b Tìm m để hàm số (1) nghịch biến trên khoảng 0;  

Hướng dẫn giải

Ta có : 2

y   x  x m

Hàm số (1) nghịch biến trên khoảng 0;   khi và chỉ khi y ' 0, với mọi x > 0

Điều này tương đương 2

2 ,

mx  x với mọi x > 0 Xét hàm số   2

2

f x x  x với mọi x > 0 Ta có: f ' x  2x 2;f 'x 0x 1

Bảng biến thiên

Dựa vào bảng biến thiên ta được giá trị m thỏa mãn yêu cầu bài toán khi và chỉ khi m  1

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối B-2013 Cho hàm số 3   2  

y x  m x  mx với m là tham số thực

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số (1) khi m = -1

b Tim m để đồ thị hàm số có hai điểm cực trị A và B sao cho đường thẳng AB vuông góc với đường thẳng y x 2

x m





 Vậy điều kiện để đồ thị hàm số có hai điểm cực trị là m 1

Ta có:    3 2

A m B m m  m Hệ số góc của đường thẳng AB là k m12

Đường thẳng AB vuông góc với đường thẳng y x 2 khi và chỉ khi k  1 0

2

m m





  

 Vậy giá trị m cần tìm là m = 0 hoặc m = 2

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối D-2013 Cho hàm số 3 2    

y x  mx  m x với m là tham số thực

b Tìm m để đường thẳng y  x 1 cắt đồ thị hàm số (1) tại ba điểm phân biệt

Hướng dẫn giải Phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị hàm số (1) với đường thẳng y  x 1 là

 

2

0

x





 Yêu câu bài toán tương đương với phương trình (*) có hai nghiệm phân biệt khác 0

8 0

9

m

m m











Trang 2

Cho hàm số 2 1

1

x y x







a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số (C)

b Gọi M là điểm thuộc (C) có tung độ bằng 5 Tiếp tuyến của (C) tại M cắt các trục tọa dộ

Ox và Oy lần lượt tại A và B Tính diện tích tam giác OAB

Hướng dẫn giải Gọi M là điểm thuộc (C) có tung độ bằng 5, suy ra

 ;5   5 2 1 2 2;5

1

m





Phương trình tiếp tuyến d của (C) tại M là y y' 2 x 2  5  d :y  3x 11

Do đó: d cắt trục Ox tại 11; 0

3

A 

 , cắt trục Oy tại B0;11 Diện tích tam giác OAB là 1 . 1 11 .11 121

S OA OB 

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối A-2012 Cho hàm số 4   2 2  

yx  m x m , với m là tham số thực

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số (1) khi m =0

b Tìm m để đồ thị hàm số (1) có ba điểm cực trị tạo thành ba đỉnh của một tam giác vuông

y  x  m x x x m

Đồ thị hàm số có 3 điểm cực trị khi và chỉ khim  1 0 m  1 (*)

Các điểm cực trị của đồ thị hàm số là  2    

A m B  m  m C m  m Suy ra   2

AB  m  m



và   2

AC m  m



Ta có ABACnên tam giác ABC vuông khi và chỉ khi AB AC  0

 

Tương đương m14m10

Kết hợp với điều kiện (*), ta được giá trị m cần tìm là m=0

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối B-2012 Cho hàm số 3 2 3  

yx  mx  m , m là tham số thực

b Tìm m để đồ thị hàm số (1) có hai cực trị A và B sao cho tam giác OAB có diện tích bằng 48

2

x







Đồ thị hàm số có hai điểm cực trị khi và chỉ khi m 0(*)

Các điểm cực trị của đồ thị là  3

0;3

A m và  3

2 ;

B m m

Suy ra OA2m3 và d B OA ;   2m

OAB

S   m  m  m  (thỏa mãn)

Trang 3

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối D-2012 Cho hàm số 2 3 2  2  2  

y x mx  m   , m là tham số thực

b Tìm m để hàm số (1) có hai điểm cực trị x1 và x2 sao cho x x1 2  2x1 x2 1

y  x  mx m 

Đồ thị có hai điểm cực trị khi và chỉ khi phương trình y ' 0

có hai nghiệm phân biệt điều này tương đương 2

2 1 3 3

m m

m







 



Ta có: 1 2 2

1 2 1 3





 



0

3

m







 



So sánh điều kiện ta được 2

3

m 

Trích từ đề thi tuyển sinh Cao đẳng -2012 Cho hàm số 2 3  1

1

x y x







a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số (1)

b Viết phương trình tiếp tuyến d của đồ thị hàm số (1) biết rằng d vuông góc với đường thẳng y x 2

Hướng dẫn giải + (d) vuông góc với đường thẳng y x 2 nên đường thẳng d có hệ số góc bằng -1

Hoành độ tiếp điểm là x0:  

0

0 1

2 1

o

x

y x

x x







 

Với x 0 0 : phương trình tiếp tuyến d là y  x 3

Với x  0 2 : Phương trình tiếp tuyến d là y  x 1

Trang 4

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối A-2011 Cho hàm số 1

x y x

 





b Chứng minh rằng với mọi m đường thẳng  d :yxm luôn cắt đồ thị (C) tại hai điểm phân biệt A và B Gọi k k1, 2 lần lượt là hệ số góc của các tiếp tuyến với (C) tại A và B Tìm

m để tổng k1k2 đạt giá trị lớn nhất

Hướng dẫn giải Hoành độ giao điểm của  d :yxm và (C) là nghiệm của phương trình

1

x

 



(Do 1

2

x  không phải là nghiệm của phương trình)

 

2

' m 2m 2 0, m

Suy ta đường thẳng d luôn cắt đồ thị hàm số (C) tại hai điểm phân biệt với mọi giá trị của m Gọi x1 và x2 là hai nghiệm của (*), khi đó ta có

2

k k

Theo định lý Viet ta suy ra 2  2

k k   m  m   m   Suy ra k1k2 lớn nhất bằng – 2 , khi và chỉ khi m = -1

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối B-2011 Cho hàm số 4   2  

yx  m x m , m là tham số a.Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số (1) khi m = 1

b.Tìm m để đồ thị hàm số (1) có ba cực trị A, B,C sao cho OABC; trong đó O là gốc tọa

độ, A là điểm cực trị thuộc trục tung, B và C là hai điểm cực trị còn lại

 

2

0

1 1

x







Đồ thị hàm số có ba điểm cực trị khi và chỉ khi : (1) có hai nghiệm phân biệt khác 0

Điều này tương đương m  1 (*)

A m B  m m m và  2 

C m m m

OABCm  m m  m  m  thỏa mãn (*)

Vậy giá trị m cần tìm là 2 2 2

2 2 2

m m

  



 



Trang 5

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối D-2011 Cho hàm số 2 1

1

x y x







b Tìm k để đường thẳng ykx2k1 cắt đồ thị (C) tại hai điểm phân biệt A, B sao cho khoảng cách từ A và B đến trục hoành bằng nhau

Hướng dẫn giải Gọi  d :ykx 2k 1, suy ra hoành độ giao điểm của đường thẳng (d) và đồ thị (C) là nghiệm của phương trình

1

x



Đường thẳng (d) và đồ thị (C) cắt nhau tại hai điểm phân biệt A và B khi và chỉ khi phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt

Điều này tương đương 2

0 0

0

3 2 2

k k

k







 





(*)

Khi đó:A x kx 1 ; 1  2k 1và B x kx 2 ; 2  2k 1 trong đóx và 1 x là hai nghiệm của phương trình (1) 2

Ta có : d A , Oxd B Ox ,  kx1  2k  1 kx2  2k  1 k x 1 x2 4k 2  0do x1 x2

Áp dụng định lý Viet đối với phương trình (1) ta suy ra 1 3  k 4k 2  0 k  3

thỏa mãn điều kiện (*)

Vậy giá trị k cần tìm là k= - 3

Trích từ đề thi tuyển sinh Cao đẳng khối A-2011 Cho hàm số 1 3 2

3

y  x  x  x

b Viết phương trình tiếp tuyến với đồ thị (C) tại giao điểm của đồ thị (C) với trục tung

Hướng dẫn giải Tọa độ giao điểm của đồ thị (C) với trục tung là 0;1

Hệ số góc của tiếp tuyến là k y' 0   3

Suy ra phương trình tiếp tuyến của đồ thị (C) tại giao điểm với trục tung là y 3x1

Trang 6

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối A-2010 Cho hàm số 3 2    

yx  x  m m với m là tham số thực

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số  C khi m 1

b Xác định m để đồ thị hàm số  1 cắt trục hoành tại ba điểm phân biệt có hoành độ

1; 2; 3

x x x thỏa mãn điều kiện x12x22x32  4

Hướng dẫn giải Phương trình hoành độ giao điểm là:

 

2

1

0 *

x

x x m







Đồ thị hàm số (1) cắt trục hoành tại ba điểm phân biệt khi và chỉ khi phương trình (*) có hai nghiệm phân biệt khác 1

Ký hiệu   2

1

g x x  x m x  , x2 và x3 là hai nghiệm của phương trình (*)

Yêu cầu bài toán thỏa mãn khi và chỉ khi  

4

0

3

m

m m

x x



Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối B-2010 Cho hàm số 2 1

1

x y x







a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số  C

b Xác định m để đường thẳng y 2xm cắt đồ thị hàm số  C tại hai điểm phân biệt A,B sao cho tam giác OAB có diện tích bằng 3(với O là gốc tọa độ)

Hướng dẫn giải Phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị và đường thẳng là

1

x



Ta có: 2

8 0,

m

    với mọi gía trị m, suy ra đường thẳng y 2xm luôn cắt đồ thị (C) tại hai điểm phân biệt A và B với mọi m

Gọi A x y 1 ; 1 và B x y 2 ; 2 trong đó x1, x2 là các nghiệm của phương trình (1);

y   x m y   x m

Ta có:  ; 

5

m

2

m



1

OAB

Trang 7

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối D-2010 Cho hàm số 4 2

6

y x x 

b Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số  C , biết rằng tiếp tuyến vuông góc với đường thẳng 1 1

6

y x

Do tiếp tuyến vuông góc với đường thẳng 1 1

6

y x nên tiếp tuyến có hệ số góc bằng – 6

Do đó, hoành độ tiếp điểm là nghiệm của phương trình 3

4x 2x 6 x 1

      , suy ra tọa độ của tiếp điểm là 1; 4

Vậy phương trình tiếp tuyến là y  6x 1 4  y  6x 10

Trích từ đề thi tuyển sinh Cao Đẳng -2010

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số 3 2

yx  x 

b Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị tại điểm có hoành độ bằng - 1

Hướng dẫn giải Tung độ của tiếp điểm là y  1  1

Hệ số góc của tiếp tuyến là k y'  1   3

Phương trình tiếp tuyến là y  1 k x  1 y  3x 2

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối A-2009 Cho hàm số 2  1

x y x







a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số  1

b Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số  1 , biết rằng tiếp tuyến đó cắt trục

hoành, trục tung lần lượt tại hai điểm phân biệt A, B và tam giác OAB cân tại gốc tọa độ O

Hướng dẫn giải Tam giác OAB vuông cân tại O, suy ra hệ số góc của tiếp tuyến là  1

Gọi tọa độ của tiếp điểm là x y0 ; 0, ta có

0 0 0

2 1

1

x x x

 





   

 

Với x0  1,y0  1: Phương trình tiếp tuyến là y x(loại)

Với x0  2,y0 0: Phương trình tiếp tuyến là y  x 2(thỏa mãn)

Vậy tiếp tuyến cần tìm là y  x 2

Trang 8

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối B-2009 Cho hàm số 4 2  

y x  x

b Với giá trị nào của tham số m, phương trình 2 2

2

x x  m có 6 nghiệm thực phân biệt ? Hướng dẫn giải

Ta có biến đổi:

x x  m x  x  m

Phương trình có 6 nghiệm thực phân biệt khi

và chỉ khi đường thẳng y 2, cắt đồ thị hàm

y x  x tại 6 điểm phân biệt

Từ đồ thị (C) ta suy ra đồ thị hàm số

y x  x là

Dựa vào đồ thị, yêu cầu bài toán được thỏa mãn khi và chỉ khi 0  2m 2  0 m 1

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối D-2009 Cho hàm số 4   2

yx  m x  m có đồ thị là C m , m là tham số

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số  C khi m 0

b Xác định m để đường thẳng y  1 cắt đồ thị hàm số C m tại 4 điểm phân biệt có hoành

độ nhỏ hơn 2

Hướng dẫn giải Phương trình hoành độ giao điểm của đồ thị C mvà đường thẳng y  1 là

x  m x  m 

Đặt 2

, 0

tx t  , phương trình trở thành: 2   1

t





 Yêu cầu bài toán tương đương 0 3 1 4 1 1, 0

m





 



Trang 9

Trích từ đề thi tuyển sinh Cao đẳng -2009 Cho hàm số 3   2    

yx  m x  m x

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số khi m= 2

b Tìm các giá trị của m để hàm số có cực đại và cực tiểu và các điểm cực trị của đồ thị hàm số có hoành độ dương

Ta có : 2  

y  x  m x m

Giá trị của m thỏa mãn yêu cần bài toán khi và chỉ khi phương trình

' 0

y  có hai nghiệm phân biệt dương Điều này tương đương

2

0 3

m

m P

















Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối A-2008

 

1 , 3

y



 với m là tham số thực

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số  1 khi m 1

b Xác định giá trị của tham số m để góc giữa hai đường tiệm cận của đồ thị hàm số  1

bằng 0

45

Ta có biến đổi: 2  2 

2

mx

+ Khi 1

3

m  thì đồ thị hàm số không tồn tại hai đường tiệm cận

+ Khi 1

3

m  đồ thị hàm số có hai tiệm cận:

d x  m x m d mx mx  y

Vector pháp tuyến của d1 và d2 lần lượt là n11;0 , n m2 ; 1 

Góc giữa hai đường thẳng d1 và d2 bằng 0

45 khi và chỉ khi

1 2 0

2

1 2

2 1

m m

n n



 

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối B-2008 Cho hàm số 3 2  

y x  x 

Trang 10

 1; 9

M  

Hướng dẫn giải Đường thẳng  với hệ số góc k và đi qua điểm M   1; 9 có phương trình ykx k 9

 là tiếp tuyến của đồ thị hàm số (1) khi và chỉ khi hệ phương trình sau có nghiệm

 

2







Thay k vào phương trình trên ta được

1

4

x

 







Với x  1 thì k = 24, phương trình tiếp tuyến là y24x15

Với 5

4

x  thì 15

4

k  , phương trình tiếp tuyến là 15 21

y x

Vậy các tiếp tuyến cần tìm là y24x15 và 15 21

y x

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối A-2009 Cho hàm số 3 2  

yx  x 

b Chứng minh rằng mọi đường thẳng đia qua điểm I1; 2 với hệ số góc k k   3 đều cắt

đồ thị hàm số  1 tại ba điểm phân biệt I,A,B đồng thời I là trung điểm của đoạn thẳng AB

Hướng dẫn giải Gọi (C) là đồ thị của hàm số (1), ta thấy I1; 2thuộc (C) Đường thẳng d đi qua I1; 2 với

hệ số góc k k  3 có phương trình ykx k 2

Hoành độ giao điểm của đồ thị hàm số và đường thẳng d là nghiệm của phương trình

   

2

1

x







Do k  3 nên phương trình (*) có biệt thức    ' 3 k 0 và x= 1 không phải là nghiệm của phương trình (*)

Suy ra đường thẳng d luôn cắt đồ thị (C) tại ba điểm phân biệt I x y I; I,A x A;y A,B x B;y B với x x A; B là hai nghiệm của phương trình (*)

Vì x Ax B 22x I và I,A,B cùng thuộc đường thẳng d nên I là trung điểm của đoạn thẳng

AB (đccm)

Trích từ đề thi tuyển sinh Cao đẳng khối A-2008 Cho hàm số

1

x y x





b Tìm m để đường thẳng  d :y  x m cắt đồ thị (C) tại hai điểm phân biệt

Hướng dẫn giải Phương trình hoành độ giao điểm của đường thẳng d và đồ thị (C) là

 

2

0 1 1

x

x m x mx m

Trang 11

Đường thẳng d và đồ thị hàm số (C) cắt nhau tại hai điểm phân biệt khi và chỉ khi phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt

0

m





 Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối A-2007 Cho hàm số  

 

1 2

y

x



 , với m là tham số

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số  1 khi m  1

b Xác định m để hàm số  1 có cực đại và cực tiểu, đồng thời các điểm cực trị của đồ thị hàm số cùng với gốc tọa độ tạo thành một tam giác vuông tại O

Ta có

2

'

2

y

x



 Hàm số (1) có cực đại và cực tiểu khi và chỉ khi   2 2

g x x  x m có hai nghiệm phân biệt x 2 Điều này tương đương

 

2

0

m





 Gọi A và B là hai điểm cực trị A  2 m; 2 ,   B  2 m m; 4  2

Do OA   m 2; 2 0,OB m 2; 4m20

nên ba điểm O,A,B tạo thành tam giác vuông tại O khi và chỉ khi 2

OA OB  m  m  m  

 

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối B-2007 Cho hàm số 3 2  2  2

y x  x   m  x m  C m , với m là tham số

a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số  C1 khi mm 1

b Xác định m để hàm số C m có cực đại và cực tiểu và các điểm cực trị của đồ thị hàm số

C m cách đều góc tọa độ O

y   x  x m  y  x  x m  

Hàm số (1) có cực trị khi và chỉ khi phương trình (2) có hai nghiệm phân biệt điều này tương đương 2

Gọi A và B là hai điểm cực trị  3  3

A m   m B m   m

O cách đều A và B khi và chỉ khi 3 1

2

OAOB m  m m 

Trích từ đề thi tuyển sinh Đại học khối D-2007 Cho hàm số 2

1

x y x





b Tìm tọa độ điểm M thuộc đồ thị hàm số  C tại M cắt hai trục Ox, Oy tại A,B và tam giác OAB có diện tích bằng 1/ 4

Vì M C nên 0

0

2

; 1

x

M x

x

 Phương trình tiếp tuyến của (C) tại M là:

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	3,18 MB