Giáo án công nghệ lớp 9 cơ bản trọn bộ (phần điện)
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy :
Tiết 1 giới thiệu nghề điện dân dụng
I Mục tiêu
- Biết đợc vị trí vai trò của nghề điện dân dụng đối với sản xuất và đời sống
- Biết dợc một số thông tin cơ bản vè nghề điện dân dụng
- Có ý thức tìm hiểu nghề nhằm giúp cho việc định hớng nghề nghiệp sau này
Nội dung kiến thức và kĩ năng cơ bản Hoạt động của thầy và trò
I.Vai trò, vị trí của ngề điện dân dụng
trong sản suất và đời sống
- Nghề điện dân dụng rất đa
dạng ,chủ yếu sử dụng điện năng phục
vụ cho đời sống ,sinh hoạt và lao động
sản suất
- Góp phần đẩy nhanh tốc độ công
nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc
II.Đặc điểm và yêu cầu của nghề điện
- Thiết bị đóng cắt, thiết bị bảo vệ ,
thiết bị điều khiển , thiết bị lấy điện
đo lờng điện , đồ dùng điện , vật liệu
- Lắp đặt các thiết bị phục vụ sản xuất
và sinh hoạt nh động cơ điện
- Bảo dỡng , vận hành sửa chữa thiết bị
mạng điện , đồ dùng điện
3.Điều kiện làm việc của nghề điện dân
dụng
- Làm việc lu động, làm việc ngoài trời
- Nguy hiểm vì làm việc gần khu vực có
Hoạt động2: Tìm hiểu về nghề điện dândụng
Giáo viên chia nhóm học sinh theo bàn
cử nhóm trởng th kí ghi chépTrong khi thảo luận theo câu hỏi củagiáo viên
? Nghề điện dân dụng có đối tợng lao
động nào
? Hãy sắp xếp các công việc trong bảngsách giáo khoa vào đúng chuyên nghànhcủa nghề điện dân dụng
Học sinh thảo luận nhómGiáo viên gọi 1 nhóm trinh bày kết quảtrớc lớp , các nhóm khác nhận xét
Học sinh làm bài tập phần 3
1 học sinh đọc kết quả
giáo viên nhận xét kết luận
Học sinh làm bài tập trong sách giáokhoa
- 1 học sinh đọc kết quả , 1 học sinhkhác nhận xét
Giáo viên giới thiệu môi trờng làm việccủa nghề điện dân dụng
Trang 24.Yêu cầu của nghề điện dân dụng
-Về kiến thức: tối thiểu phải có trìng độ
văn hoá trung học cơ sở để có những
kiến thức cơ bản nh an toàn điện,
nguyên lý làm việc và cấu tạo của máy
điện, thiết bị điện, những quy định vận
hàng máy điện
- Về kĩ năng: sử dụng sửa chữa bảo
d-ỡng thiết bị điện mạng điện
- Thái độ: nghiêm túc làm việc khoa
- Học sinh trả lời , giáo viên nhận xét
? Khi làm nghề điện dân dụng cần cóyêu cầu gì về sức khoẻ
? Đối với nghề điện dân dụng cần những
kỹ năng nào Học sung trả lời giáo viên nhận xét
Giáo viên giới thiệu bài về triển vọngcủa nghề trong tơng lai ? Em đã biếtnhững cơ sở trờng nào đào tạo nghề điệndân dụng
Học sinh trả lời giáo viên nhận xét Giáoviên giới thiệu những nơi hoạt độngnghề
- Biết đợc một số vật liệu thờng dung trong lắp đặt mạng điện trong nhà
- Biết cách sử dụng một số vật liệu thông dụng
Trang 3điện trong nhà tập thể đoàn viên công đoàn sử dụng vật liệu dây dẫn điệ, dây cáp
- Dựa vào số lõi, số sợi : dây 1 lõi,
dây nhiều lõi Dây lõi 1 sợi, dây lõi
nhiều sợi
2 Cấu tạo dây dẫn điện đ ợc bọc cách
điện:
- Lõi làm bằng đồng hoặc nhôm, làm
một sợi hoặc nhiều sợi
- Vỏ bọc cách điện: làm bằng cao su,
PVC, 1 lớp hoặcu nhiều lớp có thêm
vỏ bọc bảo vệ chống va đập cơ học
3 Sử dụng dây dẫn điện
- Cần phải tuân theo thiết kế của
- Đảm bảo an toàn khi sử dụng dây
dẫn điện nối dày
II.Dây cáp điện
1 Cấu tạo: Gồm 3 phần
- Lõi cáp thờng đợc làm bằng đồng
hoặc nhôm
- Vỏ cáp điện thờng làm bằng cao su
- Vỏ bảo vệ của cáp điện phù hợp với
môi trờng lắp đặt nh chịu ăn mòn,
chịu nhiệt nh môi trờng muối , axít
Với cáp điện trong nhà thờng có lớp
vỏ bảo vệ mềm để chịu đợc nắng ma
2.Sử dụng dây cáp điện
- Đợc dùng để lắp đặt đờng dây hạ áp
dẫn điện từlới điện phân phối
Hoạt động 1 : Tìm hiểu các loại dâydẫn điện
? Em hãy kể tên các loại dây dẫn
GV lấy ví dụ phạm vi sử dụng một
số loại dây dẫn điện
Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo củadây dẫn điện đ ợc bọc cách điện
GV phát vật thật kết hợp với vật thậthọc sinh đã chuẩn bị hình 2.2 Họcsing quan sát trả lời câu hỏi
? Cấu tạo của dây dẫn điện đợc bọccách điện, vật liệu làm
?Hãy cho biết tại sao lớp vỏ cách
điện dây dẫn thờng làm nhiều màukhác nhau
Học sinh trả lời câu hỏi Giáo viên nhận xét lấy ví dụ chứngminh
Hoạt động 3: Tìm hiểu cách sửdụng dây dẫn điện
? Tại sao khi sử dụng dây dẫn điệnphải theo thiết kế của mạng điệnHọc sinh trả lời câu hỏi
Giáo viên nhận xét nêu rõ việc lựachọn dây dẫn phù hợp với phụ tải ,kiểu lắp đặt
? Hãy giải thích các kí hiệuM(1x2.5)
1 học sinh trả lời , 1 học sinh nhậnxét
điện dẫ chuẩn bị cho học sinh quansát , nhận xét, so sánh với dây dẫn
điệnHọc sinh trả lời, giáo viên nhận xétHọc sinh làm việc theo nhóm vừaquan sát hình 2-3 và kết hợp với vậtthật đã chuẩn bị trả lời câu hỏi
? Cấu tạo của dây cáp điện Giáo viên nhận xét kết luận và giớithiệu 1 số dây cáp điện thờng dùng,
Trang 4đếnmạng điện trong nhà
III.Vật liệu cách điện
- Vật liệu cách điện là loại vật liệu
không cho dòng điện đi qua
- Một số loại vật liệu cách điện thờng
hay sử dụng nh: nhựa , sứ , cao su,
tế của bản thânHọc sinh quan sát hình 2- 4 sáchgiáo khoa để biết đợc cáp điện dùng
nh thế nàoHoạt động: Tìm hiểu vật liệu cách
điện
? Vật liệu cách điện là gì
? Vật liệu cáh điện dùng để làmnhững bộ phận nào trong thiết bị
điện, máy điệnhọc sinh trả lơi dựa vào kiến thứccông nghệ lớp 8
học sinh làm bài tập sách giáokhoa / 12
1,2 học sinh lên điền kết quả vàobảng phụ.Giáo viên nhận xét bàilàm , kết kuận
Học sinh quan sát 1 số vật thật giáoviên đã chuẩn bị
? Gọi tên và cho biết công dụng củachúng
? Tại sao trong lắp đặt mạng điệnphải dùng những vật liệu cách điện
? Vật liệu cách điện phải có nhữngyêu cầu gì
Học sinh trả lời các câu hỏi Giáo viên nhận xét
Giáo viên giới thiệu 1 số loại vậtloại cách điện mới
4.Tổng kết
-Học sinh làm bài tập vào phiếu bài tập
- Giáo viên nhận xét và kết luận
5.Hớng dẫn về nhà
- Tìm hiểu về dây cáp điện ,vật liệu cách điện
- Su tầm 1 số loại dây cáp điện
Ngày soạn :
Ngày giảng:
Tiết3 : dụng cụ dùng trong lắp đặt mạng điện
I.Mục tiêu :
- Biết đợc công dụng ,phân loại 1 số đồng hồ đo điện
- Biết đọc các kí hiệu của đồng hồ đo điện để sử dụng cho đúng
- Sử dụng đợc các dụng cụ cơ khí dùng trong nghề điện
- Giáo dục ý hức cẩn thận khi sử sụng đồng hồ đo điện và các đồ dùng khác
II.Chuẩn bị :
- Nghiên cứu sách giáo khoa và sách giáo viên
- Tranh vẽ 1 số loại đồng hồ đo điện
- Vôn kế, ampe kế, đồng hồ vạn năng , công tơ điện, kìm điện, tô vít, khoan
III.Các hoạt động dạy và học
1.Tổ chức
Trang 5- Sĩ số2.Kiểm tra 15 phút:
Bài kiểm tra 15 phút
A Trắc nghiệm
I Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu hỏi
1.Dựa vào lớp vỏ cách điện ngừơi ta chia dây dẫn điện thành 2 loại
a) Dây đồng và dây nhôm c) Dây đồng và hợp kim đồng
b) Dây trần và dây có vỏ bọc cách điện d) Nhôm và hợp kim nhôm
2 Dây dẫn điện là loại vật liệu
a) Dẫn điện c) Dẫn từ
b) Cách điện d) Cả a, b, c
3 Dựa vào số lõi, số sợi của dây dẫn ngời ta phân loại
a) Dây lõi 1 sợi và dây lõi nhiều sợi
b) Dây lõi 1 lõi và dây nhiêudf lõi
c) Cả a và b
4 Kí hiệu M( 2x 3) có nghĩa là
a) Dây dẫn lõi làm bằng đồng có số lõi là 3 và tiết diện dây dẫn 2 mm2
b) Dây dẫn lõi làm bằng đồng có số lõi là 3 và tiết diện dây dẫn 2 mm
c) Dây dẫn lõi làm bằng đồng có số lõi là 2 và tiết diện dây dẫn 3 mm2
5 Dây dẫn có vỏ bọc cách điện lõi 1 sợi thờng dùng
a) Làm đờng trục đi trong nhà
b) Nối với cách thiết bị điện nh ổ cắm, phích cắm
1 Hãy nêu kí hiệu của dây dẫn điện
2 Trình bày cấu tạo dây dẫn điện có vỏ bọc cách điện
Trang 6Nội dung kiến thức và kỹ năng cơ bản Hoạt động của thầy và trò
I.Đồng hồ đo điện
1.Công dụng củ đồng hồ đo điện
- Đồng hồ đo điện dùng để đo các đại
l-ợng về điện nhằm biết đợc tình trạng
làm việc của các thiết bị điện , phán
đoán nguyên nhân h hỏng sợ cố kỹ thuật
, hiện tợng làm việc không bình thờng
của mạch điện , đồ dùng điện
2 Phân loại đồng hồ đo điện
- Theo đại lợng đo :điện áp , dòng điện,
điện trở , công suất
- Theo loại dòng điện: đồng hồ đo điện
1 chiều, xoay chiều , cả dòng 1 chiều và
dòng xoay chiều
- Theo cấp chính xác:cao, thấp
- Theo nguyên lí làm việc: kiểu từ điện,
kiểu điện từ, kiểu cảm ứng, kiểu điện
động
3.Một số kí hiệu của đồng hồ đo điện
(bảng 3-3 sách giáo khoa trang 14 )
- Cấp chính xác thể hiện sai số cho phép
của phép đo
- Khi sử dụng đồng hồ đo điện cần xác
định đúng thang đo , loại dòng điện 1
chiều hay xoay chiều
II- Dụng cụ cơ khí:
1 Dụng cụ đo và vạch dấu
Học sinh làm bài tập bảng 3-1 (làm việctheo cặp) , 1 học sinh đọc kết quả
Hoạt động 2:Tìm hiểu các kí hiệu vàcách sử dụng đồng hồ đo điện
- Giáo viên giới thiệu bảng 3-3 học sinhquan sát,giáo viên giải thích một số từ kĩthuật nh cấp “chính xác” , giới hạn thang
đo
- Giáo viên chia đồng hồ cho các nhómhọc sinh quan sát đối chiếu với bảng kíhiệu để biết đợc ý nghĩa của các kí hiệutrên mặt đồng hồ
- 2 nhóm học sinh đọc kết quả nghiêncứu đợc giáo viên nhận xét
giáo viên lu ý khi sử dụng các loại đồng
hồ đo điện về thang đo hay dòng điệnHoạt động 3: Tìm hiểu về dụng cụ đo vàvạch dấu
- giáo viên nêu rõ tầm quan trọng của
Trang 7- Cắt dây theo chiều dài đã định, tuốt
đây , giữ dây khi cần nối
- Có nhiều loại kìm khác nhau nh: kìm
dụng cụ đo và vạch dấu
? Hãy nêu ví dụ ứng dụng dụng cụ đo vàvạch dấu dùng trong lắp đặt mạng điện
1 học sinh trả lời , giáo viên nhận xét học sinh quan hình trong sách giáo khoa
và điền công dụng vào bảng 3-4
1 học sinh kên bảng điền kết quả vàobảng phụ mà giáo viên đã chuẩn bị , cáchọc sinh khác nhận xét , giáo viên kếtluận
? Trong chơng trình công nghệ lớp 8 đãhọc những loại dụng cụ đo và vạch dấunào ?đặc điểm của từng loại
- học sinh trả lời ? Theo em thớc cặp và panme có dặc
điểm gì khác nhau
- 1 học sinh trả lời ,giáo viên nhận xét
bổ xungGiáo viên giới thiệu thớc cặp cho họcsinh quan sát
Hoạt động 4: Tìm hiểu về dụng cụ giacông lắp đặt
? Kể tên các dụng cụ gia công lắp đặt
giáo viên lu ý cho học sinh khi sử dụngkhoan máy:cách lựa chọn mũi khoancho phù hợp với chất liệu nh khoan trên
gỗ hay khoan trên bê tông
4 Tổng kết :
- Một học sinh lên bảng điền vào bảng phụ
5 Hớng dẫn về nhà
-Trả lời câu hỏi cuối bài
- Chuẩn bị giờ sau thực hành :ampe kế, vôn kế công tơ điện,
- Kẻ báo cáo thực hành trang 21 sách giáo khoa
Trang 8- Đo đợc điện áp của mạch điện
-Giáo dục tính cẩn thận tỉ mỉ khi sử dụng đồng hồ đo điện
* Giới thiệu bài: giáo viên nêu mục tiêu nội dung bài thực hành
Nội dung kiến thức và kỹ năng cơ bản Hoạt động củ thầy và trò
I Giai đoạn h ớng dẫn
1.Đọc và giải thích các kí hiệu trên mặt
đồng hồ đo điện
- Chức năng từng loại đồng đo điện: đo
đại lợng gì? 1 chiều hay xoay chiều
- Thang đo của đồng hồ là bao nhiêu?
2 Đo điện áp cuả nguồn điện xoay chiều
II Giai đoạn thực hành
- Học sinh thực hành theo nhóm
Hoạt động 1: Giới thiệu bài thực hành
- Giáo viên chia tổ nhóm thực hành cửnhóm trởng, th kí ghi chép kết quả thựchành
-Giáo viên chia dụng cụ thực hành chocác nhóm,
- Giáo viên nêu nội quy giờ thực hành,yêu cầu của bài thực hành
Hoạt động 2: H ớng dẫn thực hànhGiáo viên hớng dẫn tìm hiểu các kí hiệutrên mặt đồng hồ ghi kết quả vào báocáo thực hành
? Hãy tính sai số của phép đo
- 1 học sinh trả lời giáo viên nhạn xétgiáo viên giới thiệu các kí hiệu cơ cấu
- Thao tác lắp mạch điện và đo điện ápmạch điện dới sự hớng dẫn của giáo viên
- Giáo viên quan sát uốn nắn nhắc nhởkịp thời về an toàn điện
- Học sinh ghi kết quả thực hành vàobáo cáo thực hành
Trang 94 Tổng kết
- Học sinh ngừng thực hành , thu dọn vệ sinh nơi thực hành
- Học sinh nộp báo cáo thực hành
-Giáo viên nhận xét, rút kinh nghiệm giờ thực hành
- Dây dẫn điện, cuộn dây
III Các hoạt động dạy và học
* Giới thiệu bài: giáo viên nêu mục tiêu nội dung bài thực hành
Nội dung kiến thức và kỹ năng cơ bản Hoạt động củ thầy và trò
I Giai đoạn h ớng dẫn
- * Trình tự đo điện trở bằng đồng hồ
vạn năng:
- Xác định đại lợng cần đo: điện trở cần
quay núm chuyển mạch về phía đo điện
trở ( nếu đo điện trở bằng đồng hồ vận
năng)
- Xác định thang đo
- Tiến hành đo : đo từ thang đo lớn đến
bé cho đến khi kim chỉ ở 2/3 thang đo
thì đạt
Lu ý: trớc khi đo điện trở cần cắt điện
* Nguyên tắc chung khi đo điện trở bằng
đồng hồ vạn năng:
- Điều chiỉnh núm chỉnh 0 : chập
mạch 2đầu của que đo ( điện trở
bằng 0 ) , nếu kim cha về 0 thì
cần chỉnh núm để kim chỉ 0
Thao tác này cần thợc hiện mỗi
lần đo
- - Khi đo không đợc chạm tay đo
vào đầu que đo hoặc phần tử đo
- Khi đo phải bắt đầu từ thang đo
lớn nhất và giảm dần đến khi
nhận đợc kết quả thích hợp
Hoạt động 1: Giới thiệu bài thực hành
- Giáo viên chia tổ nhóm thực hành cửnhóm trởng, th kí ghi chép kết quả thựchành
-Giáo viên chia dụng cụ thực hành chocác nhóm,
- Giáo viên nêu yêu cầu của bài thựchành , tiêu chí đánh giá bài thực hành,kết quả, ý thức
Hoạt động 2: H ớng dẫn thực hànhGiáo viên yêu cầu 1 học sinh nhắc lạigiải thích các kí hiệu trên mặt đồng hồvạn năng
? Cho biết đồng hồ vạn đo đợc những
đại lợng nào
- 1 học sinh trả lời giáo viên nhận xétgiáo viên hớng dẫn cách sử dụng côngtắc chuyển mạch, thang đo đại lợngdòng điện, điện áp,điện trở ? Khi đo
điện trở của ta cần để que đo nh thế nào
- 1 học sinh trả lời
- Giáo viên thao tác đo điện trở theotrình tự cho học sinh quan sát Hớngdẫn cách đọc kết quả phép đo
- 1 học sinh lên thao tác đo mẫu cho cảlớp quan sát
Trang 10II Giai đoạn thực hành
- Giáo viên nhận xét giờ thực hành
- Biết cách đo điện năng tiêu thụ của mạch điện
- Thao tác sử dụng đợc các dụng cụ thiết bị điện
- -Giáo dục tính cẩn thận tỉ mỉ khi sử dụng đồng hồ đo điện
II.Chuẩn bị
- Công tơ điện 1 pha 2 chiếc
- Ampe kế 2 chiếc, bóng đèn 200w( 2 chiếc)
- - Bút thử điện,bảng phụ, báo cáo thực hành
- Dây dẫn điện, cuộn dây
III Các hoạt động dạy và học
* Giới thiệu bài: giáo viên nêu mục tiêu nội dung bài thực hành
Nội dung kiến thức và kỹ năng cơ bản Hoạt động củ thầy và trò
I Giai đoạn h ớng dẫn
* Trình tự đo điện năng tiêu thụ của
mạch điện
* Nghiên cứu sơ đồ mạch điện công tơ
điện trong sách giáo khoa
* Lắp mạch điện theo sơ đồ sách giáo
khoa
- Đọc và ghi chỉ số của công tơ điện trớc
và sau khi tiến hành đo
Hoạt động 1: Giới thiệu bài thực hành
- Giáo viên chia tổ nhóm thực hành cửnhóm trởng, th kí ghi chép kết quả thựchành
-Giáo viên chia dụng cụ thực hành chocác nhóm,
- Giáo viên nêu yêu cầu của bài thựchành , tiêu chí đánh giá bài thực hành,kết quả, ý thức
Trang 11Quan sát tình trạng làm việc của công tơ
Tính kết quả tiêu thụ điện năng sau 15
phút hoạt động
II Giai đoạn thực hành
Hoạt động 2: H ớng dẫn thực hànhGiáo viên yêu cầu 1 học sinh nhắc lạigiải thích các kí hiệu trên mặt đồng hồvạn năng
? Cho biết đồng hồ vạn đo đợc những
đại lợng nào
- 1 học sinh trả lời giáo viên nhận xétgiáo viên hớng dẫn cách sử dụng côngtắc chuyển mạch, thang đo đại lợngdòng điện, điện áp,điện trở ? Khi đo điệntrở của ta cần để que đo nh thế nào
- 1 học sinh trả lời
- Giáo viên thao tác đo điện trở theotrình tự cho học sinh quan sát Hớngdẫn cách đọc kết quả phép đo
- 1 học sinh lên thao tác đo mẫu cho cảlớp quan sát
- Giáo viên nhận xét rút kinh nghiệmcho cả lớp những sau sót mắc phải
- Giáo viên nhận xét giờ thực hành4.Tổng kết
- Học sinh thu dọn vệ sinh nơi thực hành
5 Hớng dẫn về nhà
- Chuẩn bị bài sau :công tơ điện,công tắc, bóng đèn, ampekế, dây dẫn , kẻ báo cáothực hành
Ngày soạn:
Ngày dạy: Tiết 7: Thực hành
I- Mục tiêu:
- Biết đợc các yêu càu của mối nối dây dẫn điện
- Hiểu đợc một số phơng pháp nối dây dẫn điện
- Giáo dục tính cẩn thận, tỷ mỷ
Ii- chuẩn bị:
- Dụng cụ: Kìm, tua vít, dao nhỏ, băng dính cách điện
- Vật liệu: Dây dẫn + Lõi một sợi (0,5m)
+ Lõi nhiều sợi (0,5m)
- Một số mẫu các loại mối nối
- Tranh vẽ quy trình nối dây dẫn
iii- các hoạt động dạy và học:
1 ổn định tổ chức:
Trang 12- Sĩ số: 9A1: 9A2:
2 Kiểm tra:
- Sự chuẩn bị dụng cụ, vật liệu của học sinh
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: Theo sách giáo viên.
Nội dung kiến thức
và kỹ năng cơ bản của thầy - trò Hoạt động
I Giai đoạn h ớng dẫn.
a Các loại mối nối dây dẫn điện:
- Mối nối thẳng
- Mối nối phân nhánh
- Mối nối dùng phụ kiện
b Yêu cầu mối nối:
- Dẫn điện tốt: có điện trở mối nối nhỏ
để dòng điện truyền qua dễ dàng - các
Nối dây kiểm tra mối nối
Hàn mối nối cách điện mối nối
II- Giai đoạn thực hành:
III- Giai đoạn kết thúc.
HĐ1: Chuẩn bị và nêu mục tiêu, yêu cầu bài thực hành:
- Chia nhóm học sinh
- GV nêu nội quy thực hành
- GV nêu mục tiêu, yêu cầu đánh giá kếtquả thực hành
HĐ2: Tìm hiểu mối nối dây dẫn điện.
- GV đa ra một số mẫu mối nối (cách
điện cha cách điện)
? Hãy phân loại mối nối và quan sát hình5.1/23
HS trả lời
? Các yêu cầu của mối nốiHọc sinh trả lời
GV nhận xét và giải thích vì sao phải
đảm bảo các yêu cầu đó
HĐ3: Tìm hiểu quy trình chung nối dây dẫn điện.
- GV giới thiệu quy trình chung nối dâydẫn điện và giải thích tại sao phải đảmbảo thứ tự các bớc của quá trình
? Những yêu cầu mối nối thể hiện trongcác bớc của quá trình nối dây ntn
Học sinh trả lời
Giáo viên hớng dẫn và thao tác mẫu nốinối tiếp dây dẫn 1 lõi và nhắc nhở các lỗisai thờng mắc phải à quy trình t/g hìnhthành
Học sinh quan sát ghi nhớ
HĐ4: Tổ chức thực hành
- HS tiến hành thực hiện bài cá nhân theo
sự hớng dẫn của giáo viên
GV quan sát, nhắc nhở an toàn lao động
HĐ5: Tổng kết đánh giá:
- Học sinh ngừng làm bài
- Thu dọn vệ sinh nơi thực hành
- Giáo viên nhận xét giờ thực hành
4 Củng cố:
- Giáo viên rút kinh nghiệm giờ thực hành
Trang 13- Nối và cách điện đợc mối nối rẽ với dây lõi một sợi và lõi nhiều sợi.
- Làm việc kiên trì, cẩn thận KH và an toàn
Ii- chuẩn bị:
- Kìm, dao, kéo
- Dây dẫn một sợi, dây dẫn nhiều sợi, băng cách điện
- Một số mối nối đã thực hiện
iii- các hoạt động dạy và học:
*Giới thiệu bài: Theo sách giáo viên.
Nội dung kiến thức
và kỹ năng cơ bản của thầy - trò Hoạt động
I Giai đoạn h ớng dẫn.
1 Mối nối phân nhánh:
* Với dây lõi một sợi.
- Chú ý cách gọt vỏ cách điện đối với
dây chính để đảm bảo an toàn, đẹp
- Cách uốn dây chặt
* Với dây lõi nhiều sợi.
- Khi gọt vỏ không làm dứt lõi, đủ dài
- Giáo viên nêu mục tiêu bài thực hành
- GV nêu tiến trình, yêu cầu của bài TH
HĐ2: Tìm hiểu mối nối phân nhánh.
- 1,2 học sinh nhắc lại quy trình chungcủa nối dây dẫn điện
- GV nhắc nhở và rút kinh nghiệm về giờthực hành trớc
- Học sinh quan sát lại mối nối mẫu mốinối phân nhánh với cả 2 loại dây lõi 1sợi, dây lõi nhiều sợi
- GV thực hiện thao tác mẫu đối với dây
1 lõi cho học sinh quan sát và lắng nghe
Trang 14bảo đẹp, an toàn.
II- Giai đoạn thực hành:
- Học sinh thực hành bài cá nhân dới sự
hớng dẫn của giáo viên
III- Giai đoạn kết thúc.
cách thực hiện từng thao tác với dây lõi 1sợi và dây lõi nhiều sợi
- Học sinh quan sát hình SGK và các bớcthực hiện mối nối Sau đó thực hiện cách
điện mối nối bằng băng cách điện
HĐ3: Tổ chức thực hành
- H.sinh thực hành theo bài làm cá nhân
- GV quan sát hớng dẫn uốn nắn các thaotác cho học sinh sửa sai cho các em, nhắcnhở về an toàn lao động khi thực hành
HĐ4: Đánh giá, tổng kết
- GV yêu cầu học sinh ngừng làm và thusản phẩm
- Học sinh thu dọn vệ sinh với thực hành
và tự đánh giá kết quả thực hành dới sựhớng dẫn của giáo viên
Ngày dạy: Tiết 9: Thực hành
I- Mục tiêu:
- Thực hiện đợc mối nối dây dẫn dùng phụ kiện
- Bớc đầu thực hiện đợc hàn mối nối
- Làm việc cẩn thận, kiên trì, an toàn, khoa học
Ii- chuẩn bị:
- Dao, kéo, dìm, tua vít, mỏ hàn, thiếc
- Dây dẫn điện 1 sợi, nhiều sợi, phích điện, ổ cắm, công tắc
- Một số mối nối đã hoàn thiện
iii- các hoạt động dạy và học:
*Giới thiệu bài: Theo sách giáo viên.
Nội dung kiến thức
và kỹ năng cơ bản của thầy - trò Hoạt động
I Giai đoạn h ớng dẫn HĐ1: Chuẩn bị và nêu mục tiêu, yêu
Trang 151 Nối dây dẫn dùng phụ kiện:
- Bóc vỏ cách điện
- Làm sạch lõi
- Xoắn chặt các sợi của lõi
- Dùng kìm đầu tròn uốn lõi thành vòng
ôm sát vít (khuyên hở), khuyên kín phải
để thừa để quấn hai vòng quanh lõi
- Nối dây, đặt vòng khuyên cho chỗ nối,
đặt vòng đệm rồi dùng bulông đai ốc
II- Giai đoạn thực hành:
- Học sinh thực hiện bài làm
III- Giai đoạn kết thúc.
- Nêu mục tiêu, tiến trình thực hành
HĐ2: Tìm hiểu về mối nối dây dẫn dùng phụ kiện:
- Giáo viên đa ra lý do khi dùng mối nốinày
- Giáo viên thực hiện thao tác mẫu chohọc sinh quan sát các bớc tiến hành Chú ý khi bóc vỏ cách điện khoảng cáchbằng 2 - 3 vòng xoắn (vít) thì để thẳng
? Tại sao khi thực hiện xong mối nối tacần phải hàn
Học sinh trả lờiGiáo viên nhận xét, bổ xung
? Tại sao phải đánh bóng mối nối trớckhi hàn
Học sinh trả lờiGiáo viên thực hiện thao tác học sinhquan sát, giáo viên lu ý nhắc nhở về antoàn điện, lđ khi thực hành
Trang 16Ngày soạn:
Ngày dạy: Tiết 12:
Kiểm tra 1 tiết
I- Mục tiêu:
- Đánh giá đợc kết quả học tập của học sinh từ đầu năm
- Rèn luyện kỹ năng trình bày bài
- Hệ thống hoá đợc kiến thức đã học
Ii- chuẩn bị:
- Đề kiểm tra
- Đáp án chấm
iii- các hoạt động dạy và học:
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra:
- Sự chuẩn bị giấy bút của học sinh
3 Giao đề cho học sinh :
Đề bài
A Trắc nghiệm
I Hãy tìm từ thích hợp để điền vào chỗ trống các câu sau
- Đồng hồ đo điện dùng để Biết đợc tình trạng làm việc của các thiết bị điện, sự cố kỹ thuật, của đồ dùng điện, mạng điện
II Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu sau
1 Cấu tạo của dây cáp điện gồm
a) Lõi , vỏ cách điện, vỏ bảo vệ
b) Lõi và lớp vỏ cách điện
c) Lõ và vỏ bảo vệ
2 Vật liệu cáh điện cần có những yêu cầu
a) Độ bền cách điện, chịu nhiệtvà chống ẩm tốt
b) Chịu nhệt tố, chống ẩm tốt, có độ cơ học cao
c) Độ bền cơ học cao
d) Cả a và c
3 Cấp chính xác thể hiện
a) Trình độ tay nghề của ngời thực hiện
b) Sai số của cho phép của phép đo
c) Chất lợng của đồng hồ
4 Dựa vào đại lợng đo ngời ta chia đồng hồ đo thành các loại
a) Đồng hồ đo điện 1 chiều , đồng hồ điện xoay chiều
b) Đồng đo điện áp , điện trở, cờng độ dòng điện
c) Đồng hồ làm việc theo nguyên lý kiểu điện từ, kiểu cảm ứng
5 Đồng hồ vạn năng dùng để đo a) Điện trở, điện áp, dòng điện b) Điện trở,công suất, tần số lới điện c) Dòng 1 chiều , dòng xoay chiều, điện năng tiêu thụ B Tự luận 1 Hãy trình bày các yêu cầu của mối nối dây dẫn điện, qui trình thực hiện mối nối
Trang 17
2 Cho biết cấu tạo và phạm vi sử dụng của dây cáp điện
Đáp án chấm
A Trắc nghiệm
I Mỗi câu trả lời đúng đợc 0,5 điểm ( tổng 1,5 điểm)
-đo các đại lợng về điện
-phán đoán nguyên nhân h hỏng
-hiện tợng làm việc không bình thờng
II Mỗi câu trả lời đúng đợc 0, 5 điểm( tổng 3 điểm)
Câu 2 - d Câu 3 - b Câu 4- b Câu 5 – a
B Tự luận (5.5 điểm)
Câu 1.Yêu cầu của mối nối dây dẫn điện (1.5 điểm)
-Dẫn điện tốt: có điện trở mối nối nhỏ để cho dòng diện truyền qua dễ dàng Nên các mặt tiếp xúc sạch, diện tích tiếp xúc đủ lớn, chặt
-Có độ bền cơ học
-An toàn điện: bọc lớp vỏ cách điện tốt
-Đảm bảo mỹ thuật: mố nối cần gọn, đẹp
* Qui trình thực hiện mối nối (2 điểm)
-Bóc vỏ cách điện
-Làm sạch lõi
- Nối dây dẫn điện( nối thẳng, nối rẽ, nối dùng phụ kiện)
-Kiển tra mối nối
- Hàn mối nối
-Cách điện mối nối Câu 2 (2 điểm):Cấu taọ dây cáp điện
- - Lõi cáp: thờng làm bằng đồng hoặc nhôm
-Vỏ cách điện thờng làm bằng cao su
Trang 18- Vỏ bảo vệ của cáp điện phù hợp với môi trờng lắp đặt nh chịu nhiệt, chịu ăn mòn Với cáp dùngngoài trời thờng có lớp vỏ bảo vệ để chịu đ-
ợc nắng ma
4 Thu bài và nhận xét giờ kiểm tra
5 Hớng dẫn về nhà: tìm hiểu 1 số sơ đồ mạch điện trong gia đình
- Hiểu đợc chức năng và quy trình lắp đặt bảng điện
- Làm việc nghiêm túc, KH và đảm bảo an toàn lao động
*Giới thiệu bài: Nêu mục tiêu của bài, phân chia thời gian.
Nội dung kiến thức
và kỹ năng cơ bản của thầy - trò Hoạt động
+ Bảng điện chính có nhiệm vụ cung
cấp điện cho toàn bộ hệ thống điện
trong nhà Thờng lắp: cầu dao, cầu chì
(hoặc áp tơmát tổng)
+ Bảng điện nhánh: có nhiệ vụ cung cấp
điện tới đồ dùng điện thờng lắp: công
tắc, ổ cắm, cầu chì, hộp số quạt
- Cầu chì: Bảo vệ mạng điện
- ổ cắm: Đa điện vào dụng cụ dùng điện
- Công tắc: Nối, cắt dụng cụ dùng điện
với nguồn điện với U < 500V
- Cầu dao: Dụng cụ đóng ngắt mạch
điện bằng tay đơn giản
- Aptômát: Dùng tự động cắt mạch điện
đảm bảo tránh quá tải sụt áp, ngắt mạch
HĐ1: Chuẩn bị và nêu mục tiêu, yêu cầu bài thực hành:
- GV nêu nội quy bài thực hành
- GV nêu lên nội dung của tiết, nhắc nhởhọc sinh về an toàn lao động trong khithực hành
HĐ2: Tìm hiểu mối nối phân nhánh.
Học sinh quan sát mạng điện trong lớphọc và trả lời câu hỏi
? Theo em bảng điện dùng để làm gì.Học sinh thảo luận trả lời
Học sinh quan sát sơ đồ hình 6.1 và bảng
điện đã chuẩn bị
? Quan sát mạng điện trong lớp học theo
em có mấy loại bảng điện, chức năngtừng loại
? Theo em kt của bảng điện phụ thuộcvào cái gì
Học sinh trả lời - GV nhận xét
? Chức năng của các thiết bị lắp trênbảng điện
Trang 19+ Cầu chì, công tắc đợc nối nối tiếp với
dụng cụ dùng điện
+ ổ cắm, bóng đèn đợc mắc song song
với nguồn điện
* - Vẽ đờng dây nguồn
? Quan sát hình 6.2 cho biết mạch điệngồm những phần từ nào, chúng nối vớinhau nh thế nào
Học sinh thảo luận và trả lời
? Mục đích sử dụng của mạch điện, thờnglắp đặt ở vị trí nào
Học sinh trả lời
? Nêu cách tiến hành vẽ sơ đồ lắp đặt dựavào sơ đồ nguyên lý
Học sinh nhắc lại, giáo viên nhận xét
- Giáo viên hớng dẫn học sinh vẽ sơ đồ lắp
- Biết đợc quy trình chung lắp đặt mạch điện bảng điện
- Lắp đặt đợc bảng điện gồm 2 cầu chì, 1 ổ cắm điện, 1 công tắc đk 1 X đúngquy trình kỹ thuật
- Làm việc nghiêm túc KH và đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
Ii- chuẩn bị:
- Bảng điện đã lắp hoàn chỉnh
- 1 ổ cắm, 1 công tắc, 2 cầu chì, 1 đui đèn
- Tô vít, cầu dao, kìm khoan tay
iii- các hoạt động dạy và học:
Trang 203 Bài mới:
*Giới thiệu bài: Giáo viên nêu yêu cầu bài thực hành.
Nội dung kiến thức
và kỹ năng cơ bản của thầy - trò Hoạt động
I Giai đoạn h ớng dẫn.
* Quy trình lắp bảng điện:
- Vạch dấu: kích thớc của bảng điện
phù hợp với kiến thức thiết bị lắp trên
* Nối dây thiết bị điện của bảng điện.
* Lắp thiết bị điện vào bảng điện.
* Kiểm tra: Sau khi kiểm tra, nối dây
nguồn, kiểm tra mạch bằng bút thử điện
- vận hành thử mạch điện
II- H ớng dẫn thực hành.
- Học sinh thực hành
III- Giai đoạn kết thúc.
HĐ1: Chuẩn bị và nêu mục tiêu bài thực hành:
- GV nêu mục tiêu bài thực hành, nộiquy bài thực hành
- Giáo viên cho học sinh quan sát bảng
điện đã lắp hoàn chỉnh, chỉ rõ vị trí cácthiết bị cân đối, hoàn thiện đẹp, gọn
HĐ4: Đánh giá nhận xét.
- Học sinh ngừng làm thực hành, thu dọncất vật liệu dụng cụ đang làm dở để giờsau thực hành tiếp
- Giáo viên nhận xét giờ thực hành, nhắcnhở rút kinh nghiệm
Trang 21- Thao tác đợc lắp đặt các thiết bị điện vào bảng điện theo đúng quy trìnhthực hành.
- An toàn lao động trong khi thực hành
*Giới thiệu bài: Theo sách giáo viên.
Nội dung kiến thức
và kỹ năng cơ bản của thầy - trò Hoạt động
I Giai đoạn h ớng dẫn.
II- Giai đoạn thực hành.
- Học sinh tiếp tục thực hành theo nhóm
- Nối dây các thiết bị: các đầu nối
không đợc thừa - nguy hiểm
- Cần đảm bảo tính chính xác của sơ đồ
nguyên lý
III- Giai đoạn kết thúc.
HĐ1: Giáo viên nêu mục tiêu, chuẩn
Trang 22Ngày soạn:
Ngày dạy: Tiết 16: Thực hành
I- Mục tiêu:
- Tiếp tục thực hành để hoàn thiện đợc sản phẩm
- Làm việc nghiêm túc, khoa học và đảm bảo an toàn lao động
Ii- chuẩn bị:
- Bảng điện đã lắp đặt hoàn chỉnh
- Kìm, tô vít, bút thử điện
- Các dụng cụ, vật t thiết bị giờ trứơc đang thực hành
iii- các hoạt động dạy và học:
*Giới thiệu bài: Theo sách giáo viên.
Nội dung kiến thức
và kỹ năng cơ bản của thầy - trò Hoạt động
I Giai đoạn thực hành:
- Các nhóm học sinh hoàn thiện các
mạch điện của nhóm
- Kiểm tra và vận hành thử mạch điện
+ Đờng đi của dòng điện trên
mạch điện
+ Dùng bút thử điện kiểm tra mạch
điện
* Vận hành mạch điện
- Đóng nguồn vào mạch điện
- Bật công tắc điều khiển bóng đèn quạt
* Khi đèn không sáng
- Đèn có bị đứt tóc không? dùng ôm
kết, bút thử điện hoặc quan sát bằng
mắt
- Đờng dây có điện không: dùng bút thử
điện kiểm tra
- Kiểm tra việc tiếp điện ở công tắc, cầu
chì, đui đèn
III- Giai đoạn kết thúc.
HĐ1: Chuẩn bị và nêu mục tiêu bài thực hành.
- GV nêu lên mục tiêu của bài thực hành
- Các tiêu chí đánh giá đối với bài TH
HĐ2: Tổ chức thực hành.
- GV hớng dẫn các nhóm hoàn thiệnmạch điện
- GV kiểm tra mạch điện từng nhóm Học sinh tự đánh giá, kiểm tra sản phẩm
đã hoàn thành xem mạch có làm việc tốtkhông, có đúng yêu cầu kỹ thuật không.Học sinh vận hành mạch điện GV quansát hớng dẫn, nhắc nhở về an toàn điện
* Khi đóng điện mà đèn không sángGiáo viên cho học sinh quan sát thảoluận tìm ra nguyên cách khắc phục bằng
đồng hồ vạn năng, bút thử điện
Giáo viên kiểm tra và đánh giá, cho điểmsảm phẩm của từng nhóm
Nhận xét sản phẩm của từng nhóm trớclớp, tìm ra u điểm, nhợc điểm để rút kinhnghiệm cho học sinh
- Học sinh thu dọn vệ sinh nơi thực hành
Trang 23- Giáo viên nhận xét giờ thực hành.
+ Tinh thần thái độ + Tác phong làm việc + Thực hiện an toàn lao động, ýthức bảo vệ MT
- Đánh giá đợc kết quả học tập của học sinh từ đầu năm
- Rèn luyện kỹ năng trình bày bài
- Sự chuẩn bị giấy bút của học sinh
3 Giao đề cho học sinh :
Đề bài:
1 Hãy nêu cấu tạo của dây dẫn điện và dây cấp điện Cách sử dụng các vật liệu đó
2 Hãy giải thích các kí hiệu trên mặt đồng hồ:
A ; V ; Ω ; ; 2,5; ; ; 4 5
3 Trình bày các bớc thực hiện mối nối dây dẫn, yêu cầu kỹ thuật của mối nối
Đáp án chấm:
Câu 1: * Cấu tạo của dây dẫn điện gồm 2 phần
(1đ) - Lõi dây dẫn thờng bằng đồng (hoặc nhôm) đợc chế tạo thành 1 sợi, nhiềusợi bện với nhau
(1đ) - Vỏ cách điện: 1 lớp hoặc nhiều lớp thờng bằng cao su, PVC hoặc có thêmlớp vỏ bảo vệ chống va đập cơ học
(1đ) * Sử dụng: Cần tuân theo thiết kế mạng điện
M(n x F): M lõi đồng, n là số lõi dây, F tiết diện lõi dây dẫn
* Dây cáp:
(1đ) - Lõi cáp: Làm bằng đồng hoặc nhôm
- Vỏ cách điện: Làm bằng cao su tự nhiên, PVC
- Vỏ bảo vệ: Chế tạo cho phù hợp với MT lắp đặt
Trang 24- Sử dụng: thờng dùng để lắp đờng dây hạ áp.
Câu 2: Giải thích các kí hiệu
(1đ) + A - V - Ω: là đồng hồ vạn năng để do cờng đồ dòng điện, điện áp, điện trở
(1đ) + : đồng hồ đo đợc cả đại lợng điện xc, 1c
+ : cơ cấu đo kiểu từ điện
+ Nối dây (nối thẳng, nhánh, dùng phụ kiện)
+ Kiểm tra mối nối
+ Hàn mối nối
+ Cách điện mối nối
(1đ) Yêu cầu kỹ thuật mối nối:
4 Thu bài: Nhận xét giờ kiểm tra.
5 HDVN: Chuẩn bị giờ sau thực hành.
Trang 25- Vẽ đợc sơ đồ lắp đặt mạch điện đèn ống huỳnh quang.
- Hứng thú học tập bộ môn
Ii- chuẩn bị:
- Mạch điện đèn ống huỳnh quang lắp hoàn chỉnh
- Bóng đèn, tắc te, chấn lu, máng đèn
*Giới thiệu: Theo sách giáo viên
Nội dung kiến thức
và kỹ năng cơ bản của thầy - trò Hoạt động
- Các nhóm thảo luận về mục tiêu bài,tiêu chí đánh giá kết quả thực hành
- Giáo viên chỉ định một số nhóm phátbiểu và bổ xung
? Các ptần nối với nhau nh thế nào
Học sinh quan sát các thiết bị mà giáoviên đã chuẩn bị
HĐ3 : Lập bảng dự trù vật liệu thiết bị
- GV hớng dẫn học sinh lập bảng dự trùvật liệu, thiết bị
- Các nhóm thảo luận để lập bảng dự trùvật liệu, thiết bị dựa trên sơ đồ lắp đặt