(Skkn 2023) một số kinh nghiệm về sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi nhằm phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong giảng dạy môn gdcd giáo dục kinh tế pháp luật

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: “MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI NHẰM PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CHO HỌC SINH TRONG GIẢNG DẠY MÔN GDCD - GIÁO DỤC KINH TẾ PH

THPT”

LĨNH VỰC: GIÁO DỤC CÔNG DÂN

Tác giả : Phạm Thị Huyền Giáo viên môn : GDCD

Số điện thoại : 0904993435

Năm học 2022 – 2023

1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:

“MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI NHẰM PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CHO HỌC SINH TRONG GIẢNG DẠY MÔN GDCD - GIÁO DỤC KINH TẾ

PHÁP LUẬT Ở TRƯỜNG THPT”

LĨNH VỰC: GIÁO DỤC CÔNG DÂN

2

MỤC LỤC

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 Lý do chọn đề tài: 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Điểm mới trong kết quả nghiên cứu 3

6 Đóng góp của đề tài 3

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1 Cơ sở lý luận 4

1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu 4

1.2 Sự cần thiết phải phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong chương trình môn GDCD - GD KT& ở bậc THPT 6

1.3 Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong giảng dạy môn GDCD - GD

KT&PL THPT 7

2 Cơ sở thực tiễn 11

2.1 Thực trạng dạy học phát triển phẩm chất, năng lực thông qua phương pháp tổ chức trò chơi trong môn GDCD - GDKT&PL hiện nay ở các trường THPT nói chung

11 2.2 Thực trạng của việc dạy học nhằm phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh thông qua phương pháp tổ chức trò chơi trong dạy học môn GDCD - GD KT&PL ở trường THPT Lê Hồng Phong hiện nay nói riêng 14 II MỘT SỐ KINH NGHIỆM SƯ PHẠM ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CHO HỌC SINH THÔNG QUA PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC MÔN GDCD - GD KT&PL Ở TRƯỜNG THPT 17 1 Lựa chọn các nội dung bài học phù hợp để tổ chức dạy học bằng phương pháp tổ chức trò chơi nhằm phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh 17 2 Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong hoạt động khởi động một số bài trong chương trình GDCD - GD KT&PL ở trường THPT 18 3 Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong hoạt động hình thành kiến thức mới ở một số bài trong chương trình GDCD -GD KT&PL ở bậc THPT 22 4 Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong hoạt động củng cố kiến thức ở một số bài trong chương trình GDCD - GD KT&PL ở bậc THPT 26 5 Giáo án minh họa: sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi 30

III KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM: 34

3.1 Kết quả đạt được: 34

3.2 Bài học kinh nghiệm: 39

IV: KHẢO SÁT SỰ CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT

40 1.Mục đích của khảo sát 40 2 Nội dung và phương pháp khảo sát: 40 3 Đối tượng khảo sát: 42 4 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất 42 PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 49 1 Kết luận: 49 2 Kiến nghị 49

3 Hướng phát triển của đề tài

50 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1 GDCD Giáo dục công dân

Vì vậy Giáo dục phổ thông hiện nay đang chuyển từ dạy học theo hướng tiếp cậntri thức sang định hướng tiếp cận năng lực, phát triển phẩm chất người học nhằmphát huy tính chủ động, sáng tạo của người học

Môn GDCD - GDKT&PL ở trường THPT đã được khẳng định là môn học có

vị trí quan trọng trong việc định hướng phát triển nhân cách của học sinh thông quaviệc cung cấp hệ thống tri thức cơ bản về các quy luật kinh tế, đường lối chínhsách của Đảng, và pháp luật của Nhà nước Đây cũng là môn học đóng vai trò chủđạo trong việc hình thành các phẩm chất năng lực cho học sinh Vì thế, việc cungcấp cho các em những kiến thức, kỹ năng của môn học là vô cùng cần thiết

Đặc biệt, từ năm học 2016- 2017 đến nay, bộ môn GDCD là một trong 3 mônthi tổ hợp xã hội được sử dụng trong kì thi THPT Quốc gia của Bộ giáo dục và Đàotạo, đặc biệt một số trường Đại học còn lấy điểm thi môn GDCD để xét tuyển đầuvào Bởi vậy, để giúp các em học sinh học tập có hiệu quả cao, có kiến thức vữngvàng đáp ứng yêu cầu của kì thi thì buộc giáo viên phải không ngừng đổi mới cáchdạy, đổi mới cách tiếp cận của học sinh Với việc đổi mới dạy học theo hướng lấyhọc sinh làm trung tâm, không áp đặt kiến thức một chiều từ giáo viên thì việc pháthuy tối đa phẩm chất năng lực của người học là một vấn đề hết sức quan trọng vàcần thiết

Tuy nhiên, trong thực tế giảng dạy ở nhiều trường phổ thông nói chung và trường THPT Lê Hồng Phong nơi tôi đang giảng dạy nói riêng, trong nhiều năm qua học sinh vẫn tiếp thu kiến thức môn GDCD một cách khá thụ động, chủ yếu vẫn dựa vào kiến thức giáo viên truyền đạt, chưa gắn kiến thức với thực tiễn đời sống nên chưa phát huy được tính tích cực, chủ động của bản thân trong chiếm lĩnh tri thức Việc rèn luyện kỹ năng, hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh đã được quan tâm nhưng hiệu quả chưa cao, điều đó dẫn tới việc học sinh thụ động, lúng túng khi giải quyết những vấn đề mà thực tiễn cuộc sống đặt ra

Xuất phát từ thực tế trên đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn cần phải

tăng cường đổi mới, đặc biệt phải chú tâm và kết hợp sử dụng linh hoạt, cácphương pháp, kỹ thuật và hình thức dạy học phù hợp để tiết học trở nên nhẹ nhàng,cuốn hút, sinh động mà hiệu quả, từ đó góp phần phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh Chính vì mong muốn tạo cho các em một tâm lý hứng khởi, chủ động, tích cực và học tập đạt kết quả cao các chủ đề trong chương trình môn học GDCD - GD KT&PL, bản thân tôi mạnh dạn trình bày một số kinh nghiệm của bảnthân đã thực hiện trong thời gian qua tại trường THPT Lê Hồng Phong – Hưng

1 Nguyên với đề tài “Một số kinh nghiệm về sử dụng phương pháp tổ chức trò chơinhằm phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong giảng dạy môn GDCD và

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc dạy học bằng phương pháp tổ chức trò chơi nhằm hướng đến phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh

- Nghiên cứu phương pháp tổ chức trò chơi, nhằm phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong dạy học môn GDKT&PL - GDCD ở trường THPT

- Thiết kế mẫu giáo án dạy học bằng phương pháp tổ chức trò chơi

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm nghiệm tính hiệu quả và khả thi của những vấn đề mà đề tài đưa ra

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đề tài này có thể áp dụng được với tất cả các khối lớp và trên thực tế tôi đã

áp dụng với cả 3 khối lớp mà tôi được phân công giảng dạy, kết quả mang lại rấtkhả quan Trong khuôn khổ của đề tài tôi giới hạn nghiên cứu trong các lớp 10,11

mà tôi đang giảng dạy ở trường THPT Lê Hồng Phong

- Thực nghiệm tại trường THPT Lê Hồng Phong

3.2 Thời gian nghiên cứu và thực nghiệm:

- Năm học 2021- 2022

- Năm học 2022- 2023

4 Phương pháp nghiên cứu

+ Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận + Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn (Điều tra, khảo sát, thực nghiệm)+ Phương pháp thống kê toán học

2

5 Điểm mới trong kết quả nghiên cứu

- Là đề tài đầu tiên của tác giả và cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu

- Đề tài được áp dụng thực hiện tại trường THPT Lê Hồng Phong và một số trường khác trên địa bàn huyện Hưng Nguyên

- Đề tài đã khai thác và trang bị cho học sinh những phương pháp, kỹ năng trong việc hợp tác và giao tiếp từ đó giúp các em tự tin, tự chủ bộc lộ bản thân trong học tập và cuộc sống

- Đề tài đã xây dựng được các nội dung và kĩ thuật tổ chức trò chơi phù hợpvới các hoạt động học tập phù hợp để phát triển năng lực hợp tác cho học sinhtrong dạy học môn GDCD - GD KT& PL THPT

6 Đóng góp của đề tài

- Đề tài góp phần giúp học sinh nắm vũng được kiến thức môn học từ đó sẽ giúp các em biết vận dụng kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, xử lý các hiện tượng, vấn đề, tình huống trong thực tiễn cuộc sống, từ đó giúp các em có khả năng tham gia các hoạt động phù hợp với lứa tuổi để thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân

- Đề tài góp phần đem lại niềm vui, tạo hứng thú học tập cho học sinh Pháttriển ở các em tính tích cực, tự lập, sáng tạo, chủ động trong học tập Tù đó hìnhthành năng lực hợp tác cho học sinh

3

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.

1 Cơ sở lý luận 1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu

1.1.1 Khái niệm phương pháp tổ chức trò chơi:

Phương pháp tổ chức trò chơi là một trong các phương pháp dạy học tích cực

và trong thực tiễn có một số quan niệm khác nhau về phương pháp này

- Theo tác giả Đinh Văn Đức và Dương Thị Thúy Nga trong cuốn phươngpháp dạy học môn GDCD ở trường THPT: Phương pháp tổ chức trò chơi làphương pháp dạy học trong đó giáo viên thông qua việc tổ chức các trò chơi liênquan đến nội dung bài học, có tác dụng phát huy tính tích cực trong nhận thức vàgây hứng thú trong học tập cho học sinh

- Phương pháp tổ chức trò chơi là phương pháp dạy học thông qua việc tổchức các hoạt động cho học sinh Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh đượchoạt động bằng cách tự chơi trò chơi Trong đó mục đích của trò chơi chuyển tảimục tiêu của bài học Luật chơi thể hiện nội dung và phương pháp học tập, đặc biệt

là phương pháp học tập có sự hợp tác và sự tự đánh giá của người chơi

1.1.2 Khái niệm phẩm chất

- Phẩm chất được ghép lại của 2 từ đó là “phẩm” và “chất” Phẩm là tư cách

Chất là tính cách Như thế, phẩm chất được hiểu là tính chất bên trong của conngười Tính chất bên trong có thể xấu hoặc tốt, tuỳ theo sự rèn luyện, định hướngcủa mỗi người Phẩm chất được xem là thước đo giá trị của con người Không phải

ai sinh ra cũng có phẩm chất như nhau Những phẩm chất này được xây dựng, rènluyện và phát triển theo thời gian

- Phẩm chất (giới hạn nói đến con người) có thể hiểu là bản chất, là cái làmnên giá trị riêng của mỗi con người Nói đến phẩm chất của một người, thườngnhìn nhận ở các góc độ như phẩm chất về chính trị, phẩm chất về đạo đức (đức) vàphẩm chất về năng lực (tài)

- Phẩm chất được xem là những chuẩn mực hành vi làm nên giá trị của conngười Hay nói cụ thể hơn phẩm chất là những yếu tố đạo đức, hành vi ứng xử,những tình cảm cao quý, ý thức chấp hành thực hiện tốt các chuẩn mực của xã hội,của pháp luật được hình thành trong một quá trình rèn luyện, giáo dục lâu dài ởmỗi cá nhân

1.1.3 Dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất

Qua nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm các nước phát triển, đối chiếu với yêu cầu và điều kiện giáo dục trong nước những năm sắp tới, các nhà khoa học

4 giáo dục Việt Nam đã đề xuất định hướng chuẩn đầu ra về phẩm chất và năng lựccủa chương trình giáo dục trung học phổ thông những năm sắp tới Theo đó,chương trình dạy học định hướng năng lực hình thành cho người học các phẩmchất cơ bản là: Yêu gia đình, quê hương, đất nước; Nhân ái, khoan dung; Trungthực, tự trọng, chí công vô tư; Tự lập, tự tin, tự chủ và có tinh thần vượt khó; Cótrách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại và môi trường tự nhiên;

Thực hiện nghĩa vụ đạo đức, tôn trọng, chấp hành kỷ luật, pháp luật

1.1.4 Khái niệm năng lực

Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm năng lực, trong đó đángchú ý một số quan niệm sau:

- Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế Thế giới (OECD) quan niệm năng lực

là khả năng đáp ứng một cách hiệu quả những yêu cầu phức hợp trong một bốicảnh cụ thể

- Tài liệu hội thảo chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể trong chươngtrình giáo dục phổ thông mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định: Năng lực là

sự huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác nhưhứng thú, niềm tin, ý chí để thực hiện một loại công việc trong một bối cảnh nhấtđịnh

- Năng lực được xem là khả năng huy động tổng hợp các kiến thức (tri thức)

kĩ năng, phẩm chất vào việc giải quyết các vấn đề diễn ra trong cuộc sống nhằmhướng đến sự thành công ở một lĩnh vực cụ thể nào đó Năng lực biểu hiện cụ thể

và đa dạng Mỗi người thường có những năng lực - thế mạnh riêng Chính vì vậyphát huy được thế mạnh là một trong những yếu tố góp phần tạo nên những giá trịcho cuộc sống của mỗi người

1.1.5 Phát triển năng lực

Phát triển năng lực là phát triển những khả năng hoàn thành nhiệm vụ đặt ra,phát triển nhân cách, trong đó tính tích cực hoạt động và giao lưu của cá nhân đóngvai trò quyết định Phát triển sự kiên trì học tập, rèn luyện và tích lũy kinh nghiệmcủa bản thân trong hoạt động thực tiễn Phát triển khả năng thực hiện thành cônghoạt động trong bối cảnh nhất định nhờ sự huy động tổng hợp các kiến thức, kỹnăng và phát triển các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí…

Phát triển các năng lực chung cũng như năng lực đặc thù của học sinh

Năng lực được phân làm hai nhóm, năng lực chung và năng lực đặc thù

+ Năng lực chung là năng lực cơ bản, cần thiết mà bất cứ người nào cũng có

để sống, học tập, làm việc Đó là những năng lực mà chúng ta cần vận dụngthường xuyên liên tục diễn ra hàng ngày trong cuộc sống

5 + Năng lực riêng hay có thể gọi là năng lực đặc thù thường biểu hiện trêntừng lĩnh vực khác nhau, năng lực này có khả năng hình thành nên sở trường, thếmạnh ở mỗi người

1.1.6 Định hướng phát triển năng lực

Định hướng phát triển năng lực là đảm bảo hướng tới phát triển năng lực chongười học thông qua nội dung giáo dục với những kỹ năng, kiến thức cơ bản, hiệnđại và thiết thực; giáo dục hài hòa đức, trí, thể, mỹ ; chú trọng vào việc thực hành,vận dụng các kiến thức, kỹ năng đã được trang bị trong quá trình học tập để giảiquyết các vấn đề phát sinh trong học tập và đời sống hàng ngày Thông qua hìnhthức tổ chức giáo dục và các phương pháp dạy học nhằm phát huy tiềm năng vàtính chủ động của mỗi học sinh Đồng thời có những phương pháp đánh giá phùhợp với mục tiêu dạy học đặt ra Định hướng nhằm phát triển tối đa tiềm năng vốn

có của từng đối tượng học sinh khác nhau, dựa trên các đặc điểm tâm - sinh lí, nhucầu, khả năng, hứng thú và định hướng nghề nghiệp khác nhau của từng học sinh

Giúp học sinh phát triển khả năng huy động tổng hợp các kỹ năng, kiến thức

thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết một cách hiệu quả nhất các vấn đềxảy ra trong học tập và trong thực tiễn đời sống hàng ngày Vì vậy định hướng pháttriển năng lực cho học sinh được thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức vàrèn luyện kỹ năng trong các tiết học, bài học cụ thể

1.1.7 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực

Dạy học theo định hướng hướng phát triển năng lực là mô hình dạy họchướng tới mục tiêu phát triển tối đa phẩm chất và năng lực của người học thôngqua cách thức tổ chức các hoạt động học tập một cách độc lập, tích cực, sáng tạocủa học sinh dưới sự tổ chức, hướng dẫn và hỗ trợ phù hợp,hợp lý của giáo viên

Trong cách thức dạy học này, người học có thể thể hiện sự tiến bộ bằng cáchchứng minh năng lực của mình Điều đó có nghĩa là người học phải chứng minhmức độ nắm vững và làm chủ các kiến thức và kỹ năng (được gọi là năng lực); huyđộng tổng hợp mọi nguồn lực (kinh nghiệm, kiến thức, kĩ năng, hứng thú, niềm tin,

ý chí,…) của bản thân vào trong một môn học, tiết học hay một hoàn cảnh nhấtđịnh, theo khả năng riêng của bản thân mình

1.2 Sự cần thiết phải phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong chương trình môn GDCD - GD KT&PL ở bậc THPT

Chương trình giáo dục theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực ngày nay

trở thành xu hướng giáo dục quốc tế và đã khẳng định vai trò rất quan trọng của

nó Dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất năng lực sẽ thực hiện được mụctiêu phát triển toàn diện các phẩm chất, nhân cách của học sinh, giúp học sinh đốimặt và giải quyết được các tình huống đa dạng, phức tạp mà cuộc sống đặt ra

Dạy học chú trọng phát triển phẩm chất năng lực cho học sinh là vô cùng cần thiết bởi các em là thế hệ trẻ là những chủ nhân tương lai của đất nước, năng lực

6 các em có được không chỉ giúp các em sống bản lĩnh, tự tin, quyết đoán, năngđộng để thành công trong cuộc sống mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển củatoàn xã hội Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đang bước vào thời kì hội nhậpquốc tế sâu, rộng bên cạnh việc phải đáp ứng những yêu cầu phức tạp mà cuộcsống đặt ra các em còn phải chịu sự tác động của nhiều yếu tố cả tích cực lẫn tiêucực Nếu không có những phẩm chất năng lực cần thiết các em sẽ dễ buông xuôi,phó mặc và bị động trước những tình huống, yêu cầu, thử thách của cuộc sống Bởi vậy trong chương trình giáo dục phổ thông đặc biêt chương trình giáo dụcphổ thông 2018 cùng với các môn học khác môn GDCD - GD KT&PL là môn họcgóp phần quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những năng lực phẩm chấttốt đẹp của người công dân trong thời đại mới Song với đặc thù tri thức của bộmôn GDCD - GDKT&PL đã trực tiếp hình thành cho học sinh thế giới quan khoahọc, nhân sinh quan tiên tiến và trong sáng, trực tiếp hình thành niềm tin, lý tưởng,

và hiểu biết, vận dụng các quy luật kinh tế cũng như ý thức tuân thủ, thực hiệnpháp luật cho các thế hệ công dân của đất nước Việt Nam Điều đó cho thấy mônGDCD - GDKT& PL là môn học giữ vai trò chủ chốt trong việc giáo dục cho họcsinh ý thức và hành vi, góp phần hình thành và phát triển ở học sinh những phẩmchất và năng lực cần thiết của người công dân trong một xã hội mới: Xã hội công

bằng - Dân chủ - Văn minh

1.3 Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong giảng dạy môn GDCD - GD KT&PL THPT

1.3.1 Một số vấn đề về phương pháp tổ chức trò chơi trong dạy học.

1.3.1.1 Bản chất của phương pháp tổ chức trò chơi

Bản chất của phương pháp tổ chức trò chơi trong học tập là dạy học thông quaviệc tổ chức hoạt động cho học sinh Dưới sự hướng dẫn của GV, HS được hoạtđộng bằng cách tự chơi trò chơi trong đó mục đích của trò chơi chuyển tải mục tiêucủa bài học Luật chơi (cách chơi) thể hiện nội dung và phương pháp học, đặc biệt

là phương pháp học tập có sự hợp tác và sự tự đánh giá

Tổ chức trò chơi là phương pháp dạy học có hiệu quả để thu hút sự tham giacủa học sinh Trong cuộc chơi, mọi học sinh đều bình đẳng, đều cố gắng thể hiệnmình Vì vậy tổ chức trò chơi không chỉ là biện pháp dạy học nhằm tăng hứng thúhọc tập cho học sinh mà còn nâng cao sự chú ý, thay đổi trạng thái tâm lý mệt mỏitrong quá trình nhận thức và còn là biện pháp rèn luyện kĩ năng ứng xử, giao tiếp,

từ đó củng cố và phát triển khả năng tự tin của các em trong học tập, trong hoạtđộng xã hội

Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong học tập để khởi động bài học;

hình thành kiến thức, kỹ năng mới hoặc củng cố kiến thức, kỹ năng đã học đều cóthể được Trong thực tế dạy học, GV phải căn cứ vào nội dung bài học, mục tiêutiết học để lựa chọn tổ chức trò chơi học tập phù hợp với từng hoạt động cụ thể đểđạt được mục tiêu và tạo hứng thú học tập cho học sinh trong giờ học

+ Trò chơi làm thay đổi hình thức học tập chỉ bằng hoạt động trí tuệ, do đó giảm tính chất căng thẳng của giờ học, nhất là các giờ học kiến thức lý thuyết mới

+ Trò chơi có nhiều học sinh tham gia sẽ tạo cơ hội rèn luyện kỹ năng học tậphợp tác cho học sinh, giúp học sinh được rèn kĩ năng phản ứng nhanh và các giácquan nhanh bén hơn

+ Góp phần hình thành, rèn luyện các phẩm chất đạo đức, phát triển năng lực cho học sinh

* Nhược điểm:

+ Học sinh nhiều lúc quá khích (háo thắng), chơi gian lận, người thua buồn,

1.3.1.3: Quy trình thực hiện phương pháp tổ chức trò chơi

Bước 1: Giáo viên xác định mục tiêu và đối tượng dạy học Lựa chọn trò chơi phù hợp, thiết kế trò chơi

Bước 2: Giáo viên giới thiệu tên trò chơi và mục đích của trò chơi Phổ biếnluật chơi, hướng dẫn học sinh cách chơi, tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi,quy định số học sinh tham gia, số đội tham gia, giám khảo

Bước 3: Học sinh thực hiện trò chơi Bước 4: Nhận xét trò chơi Công bố kết quả của từng đội chơi, hoặc các cá nhân tham gia trò chơi

1.3.1.4: Một số lưu ý khi sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi

8

- Biết rõ mục đích của trò chơi như: chơi để khởi động giới triệu bài, để thư giãnhay để chuyển tải, củng cố kiến thức vì vậy mục đích của trò chơi phải thể hiệnđược mục tiêu, nội dung của hoạt động

- Biết được quy tắc trò chơi và tôn trọng luật chơi

- Luật chơi phải đơn giản, dễ tổ chức, dễ thực hiện

- Hình thức chơi đa dạng giúp học sinh được thay đổi các hình thức học tập trên lớp giúp học sinh có cơ hội kết hợp trí lực và thể lực

- Cần thiết kế các trò chơi có nhiều học sinh được tham gia để giúp các em được hợp tác và học tập cùng nhau

- Các phương tiện để thực hiện trò chơi cần đơn giản, dễ làm, dễ tìm kiếm tại chỗ

- Tổ chức trò chơi với thời gian phù hợp để vừa làm cho học sinh hứng thúhọc tập vừa hướng cho học sinh tiếp tục tập trung vào các nội dung khác của tiếthọc một cách có hiệu quả

- Sau khi chơi, GV cần tổng kết nói rõ HS đã học được gì thông qua trò chơi

- Khi tổ chức trò chơi người giáo viên phải khéo léo, linh hoạt, điều khiển trò chơi sao cho đạt được mục đích đặt ra

- Khi thiết kế trò chơi giáo viên phải đảm bảo được sự cô đọng, dễ chơi dễ thực hiện nhưng vẫn đảm bảo được nội dung kiến thức cần chuyển tải

1.3.1.5 Một số trò chơi giáo viên thường sử dụng trong dạy học môn GDCD - GDKT&PL

- Trò chơi : Tiếp Sức

- Trò chơi: Ai nhanh hơn

Để giờ dạy có hiệu quả thì cả người dạy và người học đều phải tập trung cao

9

độ, chuẩn bị kĩ nếu không sẽ không đủ thời gian Bởi vậy phương pháp tổ chức tròchơi được xem là một phương pháp dạy học tích cực giúp học sinh chủ động chiếmlĩnh kiến thức môn học Thực tế ở trường phổ thông cho thấy, học sinh có xuhướng ngại học môn GDCD - GD KT& PL thậm chí còn coi đây là môn phụ,không quan trọng, đặc trưng môn học phải ghi chép nhiều, trừu tượng, khó nhớ

Các em thường học bài nào biết bài đó, học phần sau không biết liên hệ với phầntrước, không biết hệ thống kiến thức, liên kết kiến thức với nhau, không biết vậndụng kiến thức đã học trước vào bài học sau và thực tiễn đời sống Do đó việc sửdụng phương pháp tổ chức trò chơi trong dạy và học, sẽ giúp học sinh học đượcphương pháp học, tăng tính độc lập, chủ động, sáng tạo và phát triển tư duy

- Phương pháp tổ chức trò chơi giúp học sinh học tập tích cực, chủ động

Việc học sinh được tham gia trực tiếp vào các trò chơi có ưu điểm là phát huy tối

đa tính năng động, sáng tạo của học sinh, các em tự do thể hiện bản thân mình thểhiện cách hiểu, cách trình bày kiến thức liên quan đến môn học của từng học sinh

- Phương pháp tổ chức trò chơi trong dạy học môn GDCD - GDKT&PL giúphọc sinh liên hệ kiến thức bộ môn với thực tiễn cuộc sống và từ đó khắc sâu kiếnthức rất hiệu quả Điều này sẽ khắc phục hiện trạng thường thấy trong môn GDCD;

thầy đọc - trò chép Đồng thời rèn luyện khả năng khái quát kiến thức bài học bằngnhững từ khóa quan trọng Đây vẫn là khâu trọng yếu trong quá trình học tập mônGDCD hiện nay

- Không chỉ đối với môn GDCD - GDKT& PL mà tất cả các môn học khácnhất là các môn khoa học xã hội thì việc dạy học sử dụng Phương pháp tổ chức tròchơi có tác dụng quan trọng trong quá trình đổi mới PPDH ở trường THPT gópphần tạo hứng thú học tập cho học sinh, nâng cao chất lượng hiệu quả giờ dạy Vìvậy phương pháp tổ chức trò chơi làm phong phú thêm phương pháp dạy học chogiáo viên, góp phần tích cực vào xu thế đổi mới PPDH PPDH tổ chức trò chơi làmột trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục MộtPPDH khoa học, phù hợp sẽ tạo điều kiện để GV và HS phát huy hết khả năng củamình trong việc truyền đạt, lĩnh hội kiến thức và phát triển tư duy, đồng thời tạonên sự hứng thú, say mê và sáng tạo của HS Trong khi đó hiện nay ở trường phổ

thông không ít giáo viên còn nặng về phương pháp thuyết trình, vì vậy đã làm mất

đi một hình thái mới của tư duy đó là tư duy sáng tạo Tư duy sáng tạo tập trungvào khám phá các ý tưởng, phát triển thành nhiều giải pháp, tìm ra những phương

án trả lời đúng thay vì chỉ có một phương án Phương pháp tổ chức trò chơi có khảnăng kích thích tư duy sáng tạo của người học (sáng tạo trong giải quyết tìnhhuống, sáng tạo trong hoạt động nhóm, sáng tạo trong thể hiện bản thân ) Do vậyphương pháp tổ chức trò chơi có thể kết hợp với các phương pháp dạy học khác đểlàm cho tiết học sinh động, hứng khởi và hiệu quả

- Phương pháp tổ chức trò chơi giúp cho học sinh học mà chơi, chơi mà học

Trò chơi học tập là con đường thuận lợi để HS khắc sâu kiến thức khi học, đem lại

10 cho HS cơ hội được sử dụng các kiến thức kỹ năng mà các em được lĩnh hội và rèn luyện HS tiếp thu tự giác và được củng cố và hệ thống hóa kiến thức

- Phương pháp tổ chức trò chơi có tác dụng to lớn trong việc tạo hứng thú vàđộng cơ học tập cho học sinh Với chủ trương đổi mới phương pháp dạy học là họcsinh tích cực chủ động tìm kiếm kiến thức, vì vậy mục tiêu giáo dục sẽ thay đổitheo các bước: Thái độ, hứng thú - Kĩ năng - Tri thức Hứng thú có vai trò quantrọng trong nâng cao tính tích cực, làm tăng hiệu quả nhận thức Phương pháp tổchức trò chơi mang lại hứng thú trong học tập cho học sinh vì trong quá trình thựchiện trò chơi, học sinh được trao đổi giao lưu với thầy cô, bạn bè, được thể hiệnnăng khiếu, thể hiện mình trước đám đông hòa mình vào không khí lớp học sôi nổi,thoải mái, thân thiện, hấp dẫn

- Phương pháp tổ chức trò chơi còn tác dụng giáo dục kĩ năng sống cho họcsinh như kĩ năng giao tiếp, kĩ năng giải quyết tình huống Từ đó giúp HS biết cáchgiao tiếp, ửng xử với bạn bè cùng trang lứa và những người xung quanh Thôngqua hoạt động tham gia vào các trò chơi HS thể hiện nhận thức, thái độ của bảnthân và từ đó HS bộc lộ khả năng giao tiếp, tự giải quyết vấn đề, các tình huốngtrong cuộc sống HS tự tin khi đứng trước đám đông và thấy mình cần cố gắnghơn khi nhận được sự khen ngợi từ mọi người

- Phương pháp tổ chức trò chơi có thể sử dụng được với bất kì điều kiện cơ sởvật chất nào ở các trường THPT hiện nay Người dạy và người học có thể tổ chứctrò chơi trên giấy, bìa, bảng phụ

2 Cơ sở thực tiễn 2.1 Thực trạng dạy học phát triển phẩm chất, năng lực thông qua phương pháp tổ chức trò chơi trong môn GDCD - GDKT&PL hiện nay ở các trường THPT nói chung

2.1.1 Thuận lợi

Để hiểu rõ hơn thực trạng về dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất,năng lực học sinh thông qua phương pháp tổ chức trò chơi ở các trường THPT nóichung tôi đã tiến hành khảo sát bằng phương pháp lập biểu mẫu bằng google biểumẫu (https://forms.gle/iPkqUcEHWjQ8kDaS7) khảo sát ý kiến của giáo viên hiệnđang giảng dạy môn GDCD - GDKT&PL tại các trường THPT trên địa bàn củaHuyện Hưng Nguyên và Thành Phố Vinh từ đó có cách tiếp cận giảng dạy cho phùhợp để hình thành phẩm chất và phát triển các năng lực cho học sinh tốt nhất

Phiếu khảo sát xin ý kiến của giáo viên GDCD - GDKT&PL

Câu 1: Theo hầy (cô) việc dạy học theo định hướng hình thành các phẩm chất, phát triển năng lực cho học sinh là cần thiết hay không?

a Rất cần thiết b Cần thiết

c ít cần thiết d Không cần thiết

11 Câu 2 Theo thầy (cô) việc dạy, học theo định hướng hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh thường gặp những khó khăn gì về phía học sinh?

a Trình độ không đồng đều giữa các em

b Không hứng thú với môn học

c Chưa tích cực tham gia hoạt động

d Tâm lý học sinh đang xem thường môn phụ

Câu 3 Theo thầy (cô) việc dạy, học theo định hướng hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh thường gặp những khó khăn gì về phía giáo viên?

a Thiếu kinh nghiệm, thiếu phương tiện dạy học

b Kết hợp sử dụng phương pháp chưa phù hợp

c Chưa có tài liệu hướng dẫn

d Học sinh không hợp tác Câu 4: Nội dung chương trình giáo dục phổ thông mới có những thuận lợi và khókhăn gì đối với thầy (cô) trong quá trình dạy học theo định hướng hình thành, pháttriển phẩm chất và năng lực cho học sinh?

a Lượng kiến thức ở mỗi tiết học còn khá nặng

b sĩ số lớp học đông

c Cơ sở vật chất còn thiếu

d Học sinh chưa chú tâm vào việc học

Câu 5 Trong quá trình dạy học Thầy (cô) đã áp dụng phương pháp tổ chức trò chơi?

a Áp dụng thường xuyên b Áp dụng ở một số bài c Thỉnh thoảng áp dụng d Chưa áp dụng

Câu 6 Khi dạy học bằng phương pháp tổ chức trò chơi thầy (cô) thấy tiết họcmang lại hiệu quả đối với mục tiêu hình thành và phát triển phẩm chất và năng lựccho học sinh như thế nào

a Rất hiệu quả b Hiệu quả

c Ít hiệu quả d Không hiệu quả

Kết quả khảo sát như sau:

bộ môn GDCD - GDKT&PL hầu hết các giáo viên đã lựa chọn sử dụng phươngpháp tổ chức trò chơi trong một số bài học, tiết học ( 79,2%) và có (20,8%) GV sửdụng phương pháp này thường xuyên Trong quá trình giảng dạy không có GV nàochưa áp dụng phương pháp tổ chức trò chơi Vì vậy khi được hỏi các GV đều chorăng tổ chức trò chơi là một trong những phương pháp dạy học tích cực mang lạikết quả dạy học rất cao (75%) và ( 25%) GV cho rằng đạt hiệu quả

Để đáp ứng yêu cầu của việc thực hiện đổi mới trong giáo dục, hiện nay ở hầukhắp các trường THPT đã và đang tiến hành đổi mới PPDH Đặc biệt riêng đối với

bộ môn GDCD - GDKT&PL đã, đang luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao

và đầy tâm huyết của chuyên viên bộ môn vì thế hiện nay tại các cụm trường độingũ cốt cán của bộ môn GDCD - GDKT& PL đã thành lập được các cụm chuyênmôn liên trường để sinh hoạt chuyên môn thường kỳ theo hướng nghiên cứu bàihọc đã đem lại nhiều bài học, kinh nghiệm thực tiễn bổ ích như cụm chuyên mônVinh – Hưng Nguyên; cụm Nghi Lộc - Cửa Lò; cụm Diễn Châu; cụm Quỳnh Lưu;

cụm Yên Thành Bên cạnh đó ban giám hiệu các trường cũng luôn tạo điều kiệnthuận lợi để nhóm môn có điều kiện tham gia các buổi sinh hoạt chung của cụmcũng như quan tâm tạo điều kiện để giáo viên của nhà trường tổ chức thực dạy cáctiết dạy minh họa tại trường

- Môn GDCD - GDKT&PL ở bậc THPT là môn học có nhiều điều kiện đểdạy học hướng đến phát triển phẩm chất năng lực cho học sinh thông qua cácphương pháp, phương tiện, kĩ thuật dạy học tích cực, thông qua các hoạt động họctập tích cực Bởi vậy hầu hết các giáo viên của bộ môn đều rất tích cực tổ chức dạyhọc theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh, quá trình thiết kếbài học, quá trình thực hiện bài giảng trên lớp tất cả các giáo viên đều đã sử dụngcác phương pháp, phương tiện, kĩ thuật, dạy học tích cực để hướng đến mục tiêunày

- Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh thông qua một sốphương pháp dạy học tích cực như phương pháp tổ chức trò chơi đã được hầu hếtcác giáo viên lựa chọn thực hiện, có những hiểu biết cơ bản và khẳng định đây làcách thức tổ chức các hoạt động giáo dục mang lại nhiều hiệu quả

- Đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn GDCD - GDKT & PL có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiệt huyết, ham học hỏi, sáng tạo và rất trách nhiệm với nghề

13

- Hiện nay tại các trường THPT cơ sở vật chất khang trang, các phương tiệnthiết bị phục vụ cho hoạt động dạy và học về cơ bản được trang bị đầy đủ như: Tại

trong các giờ dạy; giáo viên vẫn ôm đồm kiến thức, làm việc quá nhiều mà chưatạo điều kiện, chưa hướng dẫn và khích lệ học sinh làm việc, hay nói cách khác,học sinh vẫn còn thụ động trong quá trình tiếp nhận kiến thức

- Hơn nữa, đa phần học sinh đều quen với tâm lý “đọc – chép” nên ngại và

lười trong tư duy và chưa thực sự tích cực tham gia vào các hoạt động học tập tích cực Cách học truyền thống của các em từ trước đến nay chủ yếu là ghi chép đầy đủbài vở, về nhà mang ra “học thuộc lòng”, đến lớp “trả bài” cho giáo viên Bởi vậy, trong nhận thức của một bộ phận không ít các em đây là môn học khô khan, kiến thức nhiều và rất nặng nề Hầu hết các em HS vẫn xem học môn GDCD - GDKT&

PL là môn phụ nên chất lượng bộ môn chưa cao

- Cách thức tổ chức phối hợp các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực, tổchức các hoạt động dạy học cho học sinh còn tồn tại nhiều hạn chế Một số giáoviên đã thừa nhận trong quá trình thực hiện họ đôi lúc còn đang lúng túng, cách tổchức còn mang tính hình thức, những năng lực cần hình thành cho học sinh saumỗi bài học chưa thu được kết quả rõ ràng

- Lượng kiến thức của bộ môn ở mỗi tiết học còn khá nặng Bên cạnh đótrong một lớp học sĩ số lớp khá đông Trình độ, khả năng nhận thức, độ nhanhnhạy khả năng tham gia vào các hoạt động tập thể của các em không đồng đều làmcho việc dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinhbằng phương pháp dạy học tích cực gặp không ít khó khăn

- Đối với bộ môn GDCD - GDKT&PL việc lựa chọn phối kết hợp sử dụngphương pháp, phương tiện dạy học như thế nào cho phù hợp với nội dung bài học

và đối tượng học sinh là do năng lực của giáo viên, tài liệu tham khảo và các đầusách phục vụ cho bộ môn rất ít Điều này đã làm cho quá trình soạn giảng của giáoviên gặp nhiều khó khăn

2.2 Thực trạng của việc dạy học nhằm phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh thông qua phương pháp tổ chức trò chơi trong dạy học môn GDCD - GD KT&PL ở trường THPT Lê Hồng Phong hiện nay nói riêng.

14

Để hiểu rõ hơn thực trạng về dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất,năng lực học sinh thông qua phương pháp tổ chức trò chơi tại trường THPT LêHồng Phong – Hưng Nguyên Tôi đã tiến hành lập biểu mẫu khảo sát trên hệ thống

đang học tập tại trường để từ đó có cách tiếp cận giảng dạy cho phù hợp để hìnhthành phẩm chất và phát triển các năng lực cho học sinh tốt nhất

Phiếu khảo sát ý kiến của học sinh trường THPT Lê Hồng Phong

Câu 1: Ở trường em GV sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong dạy học mônGDCD - GDKT, PL diễn ra như thế nào?

a Thường xuyên b Thỉnh thoảng

b Ở một số tiết học d Chưa bao giờ Câu 2: Em thích được tham gia học tập bằng phương pháp tổ chức trò chơi không?

a Rất thích b Thích

c Bình thường d Không thích Câu 3: Được học tập bằng phương pháp tổ chức trò chơi mang lại cho em những

kỹ năng nào?

a Kỹ năng hợp tác b Kỹ năng giao tiếp

d Kỹ năng giải quyết vấn đề d Các kỹ năng khác Câu 4: Qua các tiết học bằng phương pháp tổ chức trò chơi đã mang lại cho emnhững năng lực nào?

a Năng lực giao tiếp và hợp tác b Năng lực tư duy và sáng tạo c Năng lực điều chỉnh hành vi d Năng lực tham gia các hoạt động xã hội

Câu 5: Hiệu quả học tập khi giáo viên sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi như thế nào?

a Rất khả quan b Khả quan c Ít khả quan d Không khả quan Kết quả khảo sát như sau:

tỏ ra rất thích Thông qua phương pháp tổ chức trò chơi đã giúp các em hình thành

và phát triển kỹ năng giao tiếp (33,9%), Kỹ năng hợp tác (49,2%), kỹ năng giảiquyết vấn đề (16,9%) Như vậy qua phương pháp tổ chức trò chơi đã giúp các emphát triển các kỹ năng rất cơ bản Vì vậy các em thấy giờ học được tham gia cáctrò chơi do giáo viên tổ chức và hướng dẫn mang lại cho hiệu quả học tập rất khảquan (52,5%)

Thực trạng trên cho thấy rõ trong những năm qua Trường THPT Lê HồngPhong là trường có tỷ lệ học sinh đậu tốt nghiệp tương đối cao so với cả tỉnh

Trong đó phải kể đến đóng góp to lớn về chất lượng của môn GDCD So với chấtlượng các bộ môn khác thì kết quả thi tốt nghiệp của môn GDCD ở trường THPT

Lê Hồng Phong tương đối cao Tuy nhiên, so với kết quả của cả tỉnh nói chung thì

vẫn đang ở mức khá Bởi thế tôi luôn học hỏi kinh nghiệm của các trường bạn để

tiếp tục nâng cao chất lượng dạy và học môn GDCD - GD KT& PL ở trường tôi đểkết quả học tập của bộ môn ngày càng tốt hơn

Tại Trường THPT Lê Hồng Phong nhóm môn GDCD - GDKT&PL luônđược sự quan tâm sát sao của chuyên môn nhà trường, sự giúp đỡ của các giáo viên

bộ môn giàu kinh nghiệm của các trường bạn (đặc biệt là cụm chuyên môn Vinh –Hưng Nguyên), nhóm GV bộ môn GDCD - GDKT&PL của nhà trường đã có điềukiện được giao lưu học hỏi, trao đổi kinh nghiệm thường xuyên để tìm ra điểmmạnh, điểm hạn chế, yếu kém về phương pháp giảng dạy Qua đó, nhóm bộ môn

đã đầu tư nhiều thời gian và công sức để thiết kế những hoạt động dạy học phù hợpvới đối tượng học sinh nên đã tạo được hứng thú cho học sinh trong quá trình họctập, khiến các em hào hứng, vui vẻ mỗi khi đến giờ học môn GDCD -

GD KT&PL

Cơ sở vật chất của nhà trường được trang bị khá đầy đủ, tại các lớp học cácphương tiện, thiết bị dạy học hiện đại được trang bị đầy đủ như ti vi, máy chiếu,mạng internet thuận lợi cho việc tổ chức dạy và học của giáo viên học sinh

Tại trường tôi nhóm giáo viên bộ môn đã tổ chức khá thường xuyên các tiếthọc sử dụng phối kết hợp nhiều phương pháp dạy học tích cực kết hợp với phươngpháp tổ chức trò chơi Khi được học tập bằng phương pháp này học sinh tỏ ra rấtthích, vì vậy các em hăng hái nhiệt tình tham gia vào các trò chơi, làm cho tiết họctrở nên sôi nổi, hào hứng Qua đó góp phần hình thành và phát triển ở các emnhững năng lực phẩm chất cơ bản như; kỹ năng hợp tác, kỹ năng giao tiếp, kỹ nănggiải quyết vấn đề

Năng lực điều chỉnh hành vi, năng lực tham gia các hoạt động xã hội, năng lực giao tiếp và hợp tác Do vậy hầu hết các em được hỏi nhận thấy rằng ở những

16 giờ học mà các em được tham gia học tập bằng phương pháp tổ chức trò chơi đều mang lại hiệu quả rất tôt và tốt

Từ thực tiễn giảng dạy tại trường trong những năm qua bản thân tôi thiết nghĩcần thiết và cấp bách phải đổi mới phương pháp và hình thức dạy học môn GDCD -GDKT&PL Đặc biệt cần tích cực tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tổ chức cáctrò chơi, quan trọng là phải đổi mới để tạo không khí sôi nổi, tạo hứng thú cho các

em ngay trong 45 phút lên lớp Để thực hiện được điều này, trong mỗi tiết dạy mônGDCD - GDKT&PL, tôi luôn tạo cho các em một sự tiếp cận môn học một cáchmới mẻ, tìm hiểu kiến thức bằng nhiều kênh thông tin khác nhau, khai thác triệt đểcác phương pháp dạy học tích cực, và đặc biệt là hình thành cho các em thói quentham gia tích cực và hiệu quả vào các trò chơi học tập do giáo viên thiết kế Từ đóhọc sinh sẽ tự tìm hiểu, nắm bắt và tổng hợp các kiến thức bài học, các em sẽ tự rút

ra những nhận định, rút ra bản chất và quy luật của nội dung bài học Đây là mộtvấn đề không hoàn toàn mới mẻ nhưng theo tôi rất quan trọng bởi vì thông quaphương pháp tổ chức trò chơi các em không những nắm được kiến thức của bộ mônGDCD - GDKT&PL mà còn thấy được mối liên hệ giữa các nội dung của bộ môn

với thực tiễn cuộc sống Hơn nữa, chương trình giáo dục hiện nay đang hướng tớiviệc “lấy học sinh làm trung tâm” thì việc sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong dạy học nói chung và dạy học môn GDCD - GDKT& PL nói riêng lại là rất cấp thiết Điều này được thể hiện ở kết quả của bảng khảo sát ý kiến học sinh

Tất cả những nhiệm vụ trên đều hướng đến một mục đích duy nhất là giúp các

em đạt điểm cao ở môn GDCD (theo cam kết chất lượng giáo dục đạt 8,25 điểm trở lên), góp phần nâng cao tỉ lệ đậu tốt nghiệp của nhà trường đồng thời tích hợp rèn kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp ứng xử cho học sinh; giúp các em bản lĩnh, tự tin khi rời ghế nhà trường

II MỘT SỐ KINH NGHIỆM SƯ PHẠM ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CHO HỌC SINH THÔNG QUA PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC MÔN GDCD - GD KT&PL Ở TRƯỜNG THPT

1 Lựa chọn các nội dung bài học phù hợp để tổ chức dạy học bằng phương pháp tổ chức trò chơi nhằm phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh

- Mỗi phương pháp dạy học đều có những ưu và nhược điểm riêng, phươngpháp dạy học tổ chức trò chơi cũng không phải ngoại lệ Dạy học bằng phươngpháp tổ chức trò chơi là một hình thức tổ chức dạy học tích cực, mang lại hiệu quảcao Trong dạy học bằng phương pháp tổ chức trò chơi, giáo viên và học sinhkhông chỉ sử dụng một phương pháp riêng biệt mà cùng một lúc đồng thời thựchiện nhiều phương pháp, kỹ thuật, phương tiện dạy học khác nhau như: Thảo luậntheo nhóm, theo đội, nghiên cứu, phân công nhiệm vụ, giải quyết vấn đề, giải quyếttình huống…Với tính tổng hợp, đa dạng, đặc thù như trên chúng ta nên lựa chọnnhững tiết dạy phù hợp dựa trên kiến thức, thời lượng, đặc điểm của mỗi bài

17 học, lớp học từ đó áp dụng phương pháp tổ chức trò chơi sao cho phù hợp và hiệu quả cụ thể như sau:

- Chương trình môn GDKT&PL:

+ Chủ đề 1: Bài 1: Các hoạt động kinh tế cơ bản trong đời sống xã hộiBài 2: Các chủ thể của nền kinh tế

+ Chủ đề 2: Bài 4: Cơ chế thị trường + Chủ đề 3: Bài 6: Thuế

+ Chủ đề 6: Bài 10: Lập kế hoạch tài chính cá nhân + Chủ đề 7: Bài 12 : Hệ thống pháp luật và văn bản pháp luật việt nam + Chủ đề 8: Bài 17: Nội dung cơ bản của Hiến Pháp về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, khoa học, cộng nghệ, môi trường

- Chương trình môn GDCD + Bài 2: Hàng hóa – Tiền tệ - Thị trường + Bài 4: Cạnh tranh trong sản xuất và lưu thông hàng hóa + Bài 5: Cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hóa + Bài 11: Chính sách dân số và giải quyết việc làm

+ Bài 12: Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường + Bài 13: Chính sách giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, môi trường + Bài 2: Thực hiện pháp luật

+ Bài 6 : Các quyền tự do cơ bản của công dân

- Sau khi tiến hành dạy học bằng phương pháp tổ chức trò chơi ở những bàihọc trên, tôi thấy rằng, việc lựa chọn nội dung bài học, đơn vị kiến thức tương ứng,phù hợp với phương pháp sẽ làm tăng hiệu quả, tính hấp dẫn và sự thiết thực của

bộ môn Các em sẽ yêu thích và chủ động hơn trong học tập, không khí học tập vui

vẻ, thoải mái, cuốn hút Tuy nhiên, thông qua việc lựa chọn chủ đề dạy học, bàihọc tôi rút ra kinh nghiệm để tổ chức dạy học bằng phương pháp tổ chức trò chơiđạt hiệu quả cần lưu ý lựa chọn những nội dung với thời lượng hợp lí Vì vậy dạyhọc bằng phương pháp tổ chức trò chơi có nhiều ưu điểm nổi trội với bộ mônGDCD - GDKT& PL, để đạt được điều đó người giáo viên khi thiết kế kế hoạchdạy học cần cân nhắc, lựa chọn nội dung đúng, phù hợp để biến những giờ học khôcứng, tẻ nhạt thành những giờ học sinh động, hấp dẫn và hiệu quả cao

2 Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong hoạt động khởi động một số bài trong chương trình GDCD - GD KT&PL ở trường THPT

* Mục tiêu: Khởỉ động bài học hay còn gọi là mở bài là hoạt động đầu tiên, hoạt

động này nhằm giúp học sinh huy động những kiến thức, kĩ năng, kinh

18 nghiệm của bản thân về các vấn đề có nội dung liên quan đến bài học mới Hoạtđộng khởi động sẽ kích thích tính tò mò, tạo nên sự hứng thú, tâm thế của học sinhngay từ đầu tiết học Vì vậy việc tổ chức trò chơi cần chú ý tạo được hứng thú chohọc sinh để học sinh được thực hiện nhiệm vụ, được tham gia vào các trò chơi khởiđộng, để tạo không khí hứng khởi, vui vẻ, thoải mái để bước vào tiết học Nội dung

và cách thức tổ chức trò chơi phải rất cụ thể rõ ràng và dễ thực hiện; trò chơi càngthu hút được nhiều học sinh tham gia càng tốt Các nội dung của trò chơi phải thểhiện được nội dung của tiết học, thông tin dữ liệu phải thể hiện rõ mục tiêu học tập,bởi vậy thông qua trò chơi học sinh xác định được những nội dung nhiệm vụ cụ thểnêu được nhiều vấn đề, khía cạnh cần giải quyết trong tiết học

* Cách thức thực hiện: Phương pháp tổ chức trò chơi ở hoạt động khởi động của

tiết học, được tiến hành ngay sau khi ổn định tổ chức lớp Với mục tiêu nhằm tạokhông khí hứng khởi, tâm thế thoải mái, vui vẻ Nên sau khi tổ chức cho học sinhtham gia trò chơi giáo viên đặt ra một số câu hỏi từ đó dẫn dắt học sinh xác địnhvấn đề sẽ tìm hiểu ở hoạt động hình thành kiến thức mới

*Ví dụ cụ thể:

+ Ví dụ 1: Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi: “Ô chữ bí ẩn” ở phần

khởi động ở tiết 3 bài 13 “ Chính sách giáo dục và đào tạo, Khoa học và côngnghệ, Văn hóa ” - GDCD 11

- Mục tiêu: Giúp học sinh tìm ra được từ khóa của tiết học: Văn hóa

- Tổ chức thực hiện:

Bước 1:Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

+ GV tổ chức trò chơi; “ Ô chữ bí ẩn ” + GV phổ biến luật chơi:

- GV tổ chức cho cả lớp tham gia trò chơi Trong thời gian 3- 4 phút các emđộc lập suy nghĩ, tìm và trả lời nhanh nhất đáp án là câu trả lời của mình cho từng

ô chữ hàng ngang Chữ bí ẩn sẽ là ô hàng dọc

- Học sinh được lựa chọn ô hàng ngang bất kỳ

- Trong thời gian quy định bạn nào giải được nhiều ô chữ và nhanh nhất nhất

sẽ là người chiến thắng và người chiến thắng cuối cùng sẽ là người tìm ra ô chữ bí

ẩn

- Sau khi các em đã hoàn thành mở song các ô chữ Đại diện bạn chiến thắng

sẽ báo cáo kết quả

- GV chiếu trên màn hình ti vi và đọc câu hỏi, yêu cầu HS các em hiện nhiệm

Câu 5: Ô hàng ngang thứ 5; Gồm 5 chữ cái Tên của một trò chơi dân gian?

Câu 6: Ô hàng ngang thứ 6; Gồm 5 chữ cái Trang phục truyền thống của người phụ nữ Việt Nam

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS làm việc cá nhân, tư duy phản ứng nhanh để giải được ô chữ nhanh nhất

Bước 3: Báo cáo và thảo luận

- GV mời HS tham gia trả lời câu hỏi

- Sản phẩm:

Câu 1: Ô Hàng ngang thứ 1; Là một loại hình nghệ thuật đặc sắc của Nghệ An?

Gồm 5 chữ cái? Ví dặm

Câu 2: Ô hàng ngang thứ 2; Là một trong những làn điệu dân ca tiêu biểu của

vùng châu thổ sông hồng ? Gồm 11 chữ cái? Dân ca quan họ

Câu 3: Ô hàng ngang thứ 3; Gồm 10 chữ cái Lễ hội được tổ chức hàng năm ở

Tây Nguyên? Cồng chiêng

Câu 4: Ô hàng ngang thứ 4; Gồm 9 chữ cái Lễ hội được tổ chức vào dịp đầu

năm trên các dòng sông? Đua thuyền

Câu 5: Ô hàng ngang thứ 5; Gồm 5 chữ cái Tên của một trò chơi dân gian?

Kéo co

Câu 6: Ô hàng ngang thứ 6; Gồm 5 chữ cái Trang phục truyền thống của

người phụ nữ Việt Nam? Áo dài

Ô chữ bí ẩn hàng dọc cần tìm: Văn hóa

Bước 4: Kết luận và nhận định

GV nhận xét, từ phản ứng trả lời nhanh của HS, GV chốt nội dung từ khóa cần tìm

chính là nội dung tiết học

Hì

nh ảnh học sinh tham gia trò chơi “ Ô chữ bí ẩn”

20

+ Ví dụ 2: Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi:“Tiếp sức” ở phần khởi động tiết

1 bài 6: “Thuế” – GDKT&PL 10

- Mục tiêu: Giúp học sinh gọi tên được một số loại thuế

- Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

+ GV tổ chức trò chơi; “ Tiếp sức ” + GV phổ biến luật chơi:

- GV chia lớp thành 2 đội chơi

- GV tổ chức cho cả lớp tham gia trò chơi Trong thời gian 1 phút 30 giây các emthuộc 2 đội lần lượt thay nhau nhanh chóng lên bảng ghi tên các loại thuế (Lưuý: mỗi bạn chỉ lên một lần và ghi một phương án )

- Học sinh đua nhau thực hiện nhiệm vụ

- Trong thời gian quy định đội nào tìm được nhiều đáp án đúng sẽ là đội chiến thắng - Sau khi các em đã hoàn thành trò chơi Đại diện các đội sẽ báo cáo kết quả

GV chiếu trên màn hình ti vi và đọc câu hỏi, yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ học tập - Câu hỏi: Em hãy kể tên các loại thuế có ở Việt Nam

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS làm việc theo đội, tiếp sức nhanh để tìm ra được nhiều kết quả đúng

Bước 3: Báo cáo và thảo luận

- GV mời HS đại diện đội chơi trình bày kết quả của đội mình - Dự kiến sản phẩm: Thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế bảo vệ môi trường, thuế xuất nhập khẩu, thuế tài nguyên, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế sử dụng đất

Bước 4: Kết luận và nhận định: GV mời HS đại diện đội chơi trả lời một số câu

hỏi vấn đáp, trên cơ sở đó giáo viên dẫn dắt vào nội dung bài học

Hình ảnh học sinh tham gia trò chơi “ Tiếp sức ”

21

* Đánh giá hiệu quả: Có thể nói rằng khi sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi

trong thiết kế hoạt động khởi động đã làm cho bầu không khí trong lớp học luônsôi nổi, hấp dẫn và thu hút học sinh tham gia, hiệu quả mang lại rất rõ rệt Các em

sẽ được trải nghiệm vào các trò chơi đa dạng, được rèn luyện thực hành những kỹnăng nhanh nhạy và bày tỏ thể hiện bản thân mình trước những vấn đề đặt ra Khiđược trực tiếp tham gia vào các trò chơi giúp các em rèn luyện sự linh hoạt tronggiao tiếp tốt với các bạn và tự tin thể hiện mình trước cả lớp Chính vì vậy với việc

sử dụng phương pháp này khi tổ chức hoạt động khởi động cho các tiết học tôi đãđạt được những thành công nhất định khi dạy các bài ở chương trình GDCD - GDKT&PL, giúp các em hình thành được các phẩm chất và phát triển được các năng lực cần thiết như; kỹ năng giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề

3 Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong hoạt động hình thành kiến thức mới ở một số bài trong chương trình GDCD - GD KT&PL ở bậc THPT

* Mục tiêu:

Hình thành kiến thức là hoạt động cơ bản trong bài học của sách giáo khoa

Hoạt động này nhằm giúp học sinh phân tích, khám phá và rút ra kiến thức mới Làhoạt động trong đó học sinh tự chiếm lĩnh tri thức thông qua sự hướng dẫn tổ chứccủa giáo viên, qua đó các năng lực của học sinh được hình thành và phát triển

Để việc dạy học GDCD có chất lượng, không bị nhàm chán, tiết học mônGDCD - GDKT&PL không trở nên khô khan thì người giáo viên phải có cách thiết

kế bài dạy một cách hợp lý, phải linh hoạt trong việc vận dụng các phương pháp vàphương tiện dạy học Vì vậy sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong dạy họcGDCD - GDKT& PLkhông chỉ là một gợi ý cho cách trình bày mà còn làm cho bàidạy trở nên dễ hiểu, dễ nhớ, tạo nên sự hứng thú cho học sinh trong quá trình học

Tùy thuộc vào từng bài dạy, từng đơn vị kiến thức, sẽ có những trò chơi khác nhauphù hợp

Thông qua sử dụng phương pháp trò chơi giáo viên giúp học sinh chủ độnglĩnh hội được kiến thức, phát tiển năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyếtvấn đề

* Cách thức thực hiện:

- Ở hoạt động hình thành kiến thức mới, phương pháp tổ chức trò chơi có thể được giáo viên lựa chọn, chuẩn bị trước

- GV lựa chọn, thiết kế trò chơi phù hợp, sau đó tiến hành chuyển giao nhiệm

vụ cho HS GV quy định thời gian chuẩn bị, thời gian thực hiện trò chơi

- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ

- HS tiến hành thào luận sau khi tiến hành trò chơi

- GV thống nhất, chốt kiến thức, nhận xét phần tham gia trò chơi của học sinh, đánh giá năng lực tham gia của các em Kết hợp sử dụng các phương pháp,

22

kỹ thuật dạy học khác để hình thành kiến thức mới cho các em

* Ví dụ cụ thể:

+ Ví dụ 1: Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi “ Ai nhanh hơn” để hình thành

kiến thức mới khi dạy học mục 1 bài 4:“ Cơ chế thị trường” Chương trình môn GDKT & PL lớp 10

* Mục tiêu Học sinh tiếp cận được khái niệm cơ chế thị trường

* Tổ chức thực hiện Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

+ GV tổ chức trò chơi; “ Ai nhanh hơn”

+ GV phổ biến luật chơi: Trong thời gian 2 phút các thành viên trong đội thay nhautiếp sức tìm và dán các biểu hiện, ví dụ đúng lên mô hình cây ( GV đã chuẩn bị sẵn

mô hình cây và bộ câu hỏi cho cả hai đội chơi )

- Trong thời gian quy định đội nào dán được nhiều ví dụ đúng nhất sẽ là đội chiến thắng

- Sau khi hoàn thành mô hình cây Đại diện các đội báo cáo kết quả

Câu hỏi: Nếu là chủ doanh nghiệp để thu được nhiều lợi nhuận em sẽ chọn những phương án nào?

- Phương án lựa chọn trò chơi “ Ai nhanh hơn”

- Quan tâm đến thị hiếu khách hàng

- Sản xuất sản phẩm chất lượng

- Quan tâm nhu cầu người tiêu dùng

- Cải tiến kỹ thuật

- Cải tiến phương thức quản lý

- Sử dụng nguồn nguyên liệu than thiện với môi trường

- Tang tiền thưởng cho công nhân

- Quan tâm khâu chăm sóc khách hàng

- Đầu tư về mẫu mã sản phẩm

- Có các chương trình khuyến mãi

- Nhập nguyên liệu giá rẻ

- Không ngừng tìm kiếm, mở rộng thị trường

- Nâng cao tay nghề cho người lao động

- Làm n hái sẩn phẩm thương hiệu

- Nói sấu đối thủ cạnh tranh

- Luôn giữ chữ “ Tín” với khách hàng

23

Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập

- Học sinh cùng nhau thực hiện trò chơi

- Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ và lựa chọn các phương án giáo viên đặt ra, hoàn thành mô hình cây

- Học sinh báo cáo kết quả

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- Giáo viên mời 2 – 3 HS đứng lên nhận xét phương án lựa chọn của nhóm bạn

- Các bạn HS còn lại tiến hành hoạt động nhận xét và góp ý

Bước 4: Kết luận và nhận định

GV nhận xét, từ trò chơi “ai nhanh hơn” của HS, GV dẫn dắt và chốt nội dung kiến thức cần đạt

Hình ảnh giờ dạy tổ chức trò chơi “ Ai nhanh hơn”

+ Ví dụ 2: Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi “ Phản ứng nhanh” để hình

thành kiến thức mới khi dạy học mục 1 bài 12:“ Hệ thống pháp luật và văn bảnpháp luật việt nam” Chương trình môn GDKT & PL lớp 10

- Tổ chức cho cả lớp tham gia trò chơi Trong thời gian 2- 3 phút các em độc lập suy nghĩ, tìm và trả lời nhanh nhất đáp án là câu trả lời của mình - Trong thời gianquy định bạn nào bát được nhiều chữ và nhanh nhất nhất sẽ là người chiến thắng

- Sau khi các em đã hoàn thành mở song các ô chữ Đại diện bạn chiến thắng sẽ báo cáo kết quả

- GV đọc câu hỏi, yêu cầu HS các em hiện nhiệm vụ học tập

Câu 1: Từ có (9 chữ cái) miêu tả một ngành cụ thể?

Câu 2: Từ có 7 chữ cái, đặt ra, quy định thành thể lệ, chế độ?

Câu 3: Từ có 7 chữ cái, đây là những quy tắc mang tính bắt buộc cá nhân, tổ chức phải thực hiện?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS làm việc cá nhân, tư duy phản ứng nhanh để giải được ô chữ nhanh nhất

Bước 3: Báo cáo và thảo luận

- GV mời HS tham gia trả lời câu hỏi

- Sản phẩm:

Câu 1: Từ có ( 9 chữ cái ) miêu tả về một ngành cụ thể? Ngành luật Câu 2: Từ có 7 chữ cái, đặt ra, quy định thành thể lệ, chế độ? Chế định Câu 3: Từ có 7 chữ cái, đây là những quy tắc mang tính bắt buộc cá nhân, chức phải thực hiện? Quy phạm

Bước 4: Kết luận và nhận định

GV nhận xét, từ phản ứng nhanh của HS, GV chốt nội dung

* Đánh giá kết quả thực hiện:

Trong hoạt động hình thành kiến thức mới, phương pháp tổ chức trò chơi cóvai trò và ý nghĩa quan trọng trong việc giúp học sinh lĩnh hội kiến thức, phát triểnphẩm chất năng lực cho học sinh Đặc biệt làm cho giờ dạy và học môn GDCD vàmôn GDKT&PL không còn khô khan, cứng nhắc, đồng thời làm tăng tính hấp dẫnđối với nội dung học tập, tạo hứng thú học tập ở HS, làm cho việc học trở nên dễdàng, thuận lợi hơn Với phương pháp tổ chức trò chơi đã góp phần phát triển nănglực phẩm chất cho HS Mặt khác nó vừa giúp khơi gợi óc sáng tạo, hứng thú học

25 tập khiến giờ học trở nên hấp dẫn, không nặng nề, vừa bộc lộ năng khiếu ở họcsinh Qua việc tham gia vào trò chơi các em thể hiện ý kiến, quan điểm của mình,hào hứng với nhiệm vụ được giao, trao đổi hợp tác với nhau tạo tinh thần đoàn kếtgắn bó

4 Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong hoạt động củng cố kiến thức ở

một số bài trong chương trình GDCD - GD KT&PL ở bậc THPT * Mục tiêu:

Hoạt động luyện tập, củng cố là hoạt động mà HS vận dụng những kiến thứcvừa tiếp thu được ở hoạt động hình thành kiến thức để giải quyết những nhiệm vụ

cụ thể giáo viên giao, qua đó GV sẽ biết được HS đã nắm được kiến thức hay chưa

và nắm được ở mức độ nào

Nhiệm vụ chủ yếu của hoạt động này, luyện tập, làm bài thực hành,… giúpcho các em thực hiện tất cả những hiểu biết ở trên lớp và biến những kiến thứcthành kĩ năng Vì vậy sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi sẽ giúp củng cố vànâng cao kiến thức cho học sinh một cách nhẹ nhàng, tự nhiên khi kết thúc bài học

và tạo hứng thú cho học sinh khi bước vào bài học mới ở tiết sau

Tạo cơ hội cho HS vận dụng kiến thức và kĩ năng có được từ bài học vào thực tiễn cuộc sống một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất

Việc sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong hoạt động củng cố kiến thức bài học của bộ môn là một cách củng cố bài học dễ nhớ, dễ hiểu và mạch lạc nhất

* Cách thức tiến hành:

- Ở hoạt động củng cố kiến thức tiết học, bài học Phương pháp tổ chức trò

chơi có thể được giáo viên lựa chọn, chuẩn bị trước bằng giáo án Powerpoint

- GV lựa chọn, thiết kế trò chơi phù hợp, sau đó tiến hành chuyển giao nhiệm

vụ cho HS GV quy định thời gian chuẩn bị, thời gian thực hiện trò chơi

- HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiến hành thào luận sau khi tiến hành trò chơi

- GV thống nhất, chốt kiến thức, nhận xét phần tham gia trò chơi của học

sinh, đánh giá năng lực tham gia của các em

*Ví dụ cụ thể:

+ Ví dụ 1: Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi “ Mảnh ghép bí mật” để củng cố

kiến thức mới khi dạy học mục 1 bài 13: Chính sách giáo dục và đào tạo, khoa học

và công nghệ, văn hóa Chương trình môn GDCD11 lớp 10

* Mục tiêu Học sinh khắc sâu kiến thức của chính sách giáo dục * Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

26 + GV tổ chức trò chơi; “ Mảnh ghép bí mật”

+ GV phổ biến luật chơi:

- Có một bức hình gồm bốn mảnh ghép và bức ảnh đó được ẩn dấu dưới cácmảnh ghép, người quản trò sẽ lật từng mảnh ghép và dưới mỗi mảnh ghép là mộtcâu hỏi, trả lời đúng câu hỏi mảnh ghép sẽ được mở ra và một phần bức ảnh sẽ dần

lộ diện, ai trả lời nhanh đúng sẽ có quà Muốn mở mảnh ghép nào thì người quảntrò nhấp vào ô đó Ai tìm ra được bức ảnh được dấu sau 4 mảnh ghép sẽ nhận đượcphần thưởng lớn nhất

- Cử một học sinh làm chủ quản trò chơi

- Sau khi các em đã hoàn thành mở song các ô chữ Đại diện bạn chiến thắng trình bày hiểu biết về bức ảnh sau bốn mảnh ghép

- Chủ quản đọc câu hỏi, yêu cầu các bạn thực hiện nhiệm vụ học tập - Câu hỏi:

Câu 1: Việc làm nào thể hiện trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện chính sách giáo dục và đào tạo?

Câu 2: Nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo là gì?

Câu 3: Luật giáo dục quy định: Nhà nước và cộng đồng giúp đỡ để ngườinghèo được học tập, tạo điều kiện để người có năng khiếu phát triển tài năng Điềunày thể hiện nội dung nào trong phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo?

Câu 4: Nhà nước ta coi giáo dục và đào tạo là ?

Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập

- Học sinh cùng nhau thực hiện trò chơi

- Học sinh làm việc theo cá nhân: Suy nghĩ và phát biểu trả lời nhanh đáp án của mình

Bước 3:Báo cáo kết quả và thảo luận

Hình ảnh học sinh tham gia trò chơi “ Mảnh ghép bí mật”

+Ví dụ 2: Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi “ Hỏi nhanh đáp gọn” để củng cố

kiến thức mới khi dạy học mục1, 2 Bài 3:Thị trường Chương trình mônGDKT&PL lớp 10

* Mục tiêu: Giúp học sinh nêu được khái niệm thị trường và liệt kê nhanh các loại

thị trường

* Tổ chức thực hiện:

Bước 1:Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

+ GV tổ chức trò chơi; “ Hỏi nhanh đáp gọn”

+ GV phổ biến luật chơi, và là người chủ trò

- GV chuẩn bị một bộ câu hỏi ngắn gọn

- Chia lớp thành 2 đội ( Là hai dãy bàn)

- Gv cử hai bạn đại diện hai đội làm thư ký

- GV tổ chức bắt thăm lượt trả lời trước

- Mỗi câu hỏi mỗi đội được trả lời một lần nếu trả lời đúng được tính một điểm trảlời sai sẽ bị mất lượt

Sau khi các em đã hoàn thành song gói câu hỏi đội nào trả lời nhiều đáp án đúng làđội thắng cuộc

GV đọc câu hỏi, yêu cầu HS các em hiện nhiệm vụ học tập

28

Câu hỏi:

Câu 1: Hiểu theo nghĩa rộng thị trường là gì?

Câu 2: Hiểu theo nghĩa hẹp thị trường là gì?

Câu 3: Các yếu tố cấu thành thị trường là gì?

Câu 4: Có những loại thị trường nào? ( Lưu ý mỗi HS chỉ được kể tên một loại thị trường )

Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập

- Học sinh cùng nhau thực hiện trò chơi

- Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ và phối hợp với nhau để trả lời nhanh đáp án của mình

Bước 3:Báo cáo kết quả và thảo luận

- Giáo viên mời 2 – 3 HS đứng lên nhận xét phương án lựa chọn của nhóm bạn - Các bạn HS còn lại tiến hành hoạt động nhận xét và góp ý

Bước 4: Kết luận và nhận định

*GV nhận xét Từ trò chơi “ Hỏi nhanh đáp gọn” của HS, GV dẫn dắt và chốt nội

dung kiến thức cần đạt của tiết học

Hình ảnh học sinh tham gia trò chơi “Hỏi nhanh đáp gọn”

29