(Skkn 2023) phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng hoa, cây cảnh khi dạy học phần hoa, cây cảnh nghề làm vườn 11

Tuy nhiên một số học sinh coi giáo dục nghề nói chung, đặc biệt là nghề làm vườn nói riêng là môn phụ, các trường thuộc khu vực miền núi thì việc giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên đề tài:

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LÀM GIÁ THỂ TRỒNG HOA, CÂY CẢNH KHI DẠY HỌC PHẦN HOA,

CÂY CẢNH- NGHỀ LÀM VƯỜN 11

Thuộc lĩnh vực: Sinh – Công Nghệ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên đề tài:

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LÀM GIÁ THỂ TRỒNG HOA, CÂY CẢNH KHI DẠY HỌC PHẦN HOA,

Phần 2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 6

2.3 Một số giải pháp phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh

thông qua hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng hoa, cây

cảnh, tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp ở trường học và lan tỏa

trong cộng đồng – Nghề làm vườn 11”

16

2.3.1 Phân tích cấu trúc nội dung phần kiến thức “Hoa, cây cảnh”

2.3.2 Xây dựng bảng mô tả về các mức độ cần đạt của phần kiến

thức “Hoa, cây cảnh” môn Nghề làm vườn 11 nhằm phát triển

năng lực HS

17

2.3.3 Hệ thống câu hỏi định hướng dạy học phần kiến thức “Hoa,

cây cảnh” môn Nghề làm vườn 11

17 2.3.4 Thiết kế các dự án dạy học phần kiến thức “Hoa, cây cảnh”

Nghề làm vườn 11 nhằm phát triển năng lực và phẩm chất của

học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng

2.4 Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 45

2.7 Khả năng ứng dụng, triển khai kết quả sáng kiến kinh nghiệm 62

1 Giáo dục và đào tạo GD &ĐT

TW, Hội nghị Trung ương 8 khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và

đào tạo đã nêu lên mục tiêu cụ thể “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo và vận dụng kiến thức kĩ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở

để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực” Văn

kiện khẳng định phải chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất, phát huy tính chủ động và sáng tạo của người học Trong đó đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học được xem là chìa khóa thành công để nâng cao hiệu quả chất lượng dạy học, giúp hoàn thành mục tiêu về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo của chương trình GDPTTT

Giáo dục nghề phổ thông là một trong những nội dung chính trong quá trình giáo dục hướng nghiệp, góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu hướng nghiệp, phân luồng học sinh sau THPT Tuy nhiên một số học sinh coi giáo dục nghề nói chung, đặc biệt là nghề làm vườn nói riêng là môn phụ, các trường thuộc khu vực miền núi thì việc giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học phát triển năng lực của học sinh chưa nhiều, chưa tạo được hứng thú học tập Là giáo viên dạy bộ môn nghề làm vườn chúng tôi luôn trăn trở để tìm ra những biện pháp giúp học sinh hứng thú hơn với môn học, từ đó có thể nâng cao chất lượng dạy học Vì vậy, việc lựa chọn các hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học mới, hiện đại phù hợp để có thể phát huy được tính tự tin, tích cực, chủ động và sáng tạo trong hoạt động học tập của học sinh, phát triển phẩm chất, năng lực người học là điều hết sức quan trọng Một trong những giải pháp giáo dục giúp phát triển phẩm chất và năng lực người học là tổ chức các hoạt động trải nghiệm, dự án học tập giúp cho học sinh lĩnh hội tri thức, vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn

Trong chương trình môn nghề làm vườn với nhiều nội dung giảng dạy và thực hành mang tính thực tiễn cao, có nhiều kiến thức rất thiết thực, gần gũi với HS Trong đó phần kiến thức về hoa, cây cảnh có liên quan đến việc tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp, trong khuôn viên nhà trường cũng như trong cộng đồng tại địa phương Cảnh quan trường học xanh, sạch, đẹp là một trong những tiêu chí xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực Một ngôi trường xanh, sạch, đẹp không chỉ tạo cơ hội cho học sinh học tập vui chơi, trải nghiệm an toàn, lành mạnh

mà còn giáo dục các em ý thức bảo vệ môi trường tại gia đình, khu dân cư

Trường THPT Anh Sơn I với diện tích 25980 m², sân trường đã được bê tông hóa với cơ sở hạ tầng đã được đầu tư đồng bộ, việc tạo ra một môi trường trong lành, mát mẻ, thân thiện với những hàng cây xanh và hoa tươi khoe sắc là năng

lượng tích cực để các em đến trường thỏa sức vui chơi, khám phá, trải nghiệm sau những giờ học căng thẳng, truyền đến cho các em một năng lượng tích cực để mỗi ngày đến trường là một niềm vui Trường học có trên 1500 em học sinh trong năm học này, vì vậy việc giáo dục các em học sinh ý thức tự giác trong việc trồng, chăm sóc những chậu hoa cây cảnh, vừa tận dụng được các nguyên liệu từ thiên nhiên vừa làm sạch môi trường và tiết kiệm được chi phí trong quá trình làm Thông qua chuỗi hoạt động tham quan học tập, trải nghiệm thực địa trong chương trình Nghề làm vườn, mỗi em học sinh không chỉ lĩnh hội cho mình những kiến thức làm nông nghiệp mà sự gắn kết giữa học tập với thiên nhiên, sự hiểu biết về nguồn gốc và cách thức tạo ra các sản phẩm nông nghiệp an toàn … là mục tiêu mà thầy cô nhà

trường hướng đến Đồng thời thông qua sự tự giác của bản thân thì các em còn là

những tuyên truyền viên tích cực, vận động, lan tỏa tới người thân cùng tạo ra một môi trường xanh, sạch, đẹp Do đó, giáo viên cần tổ chức các hoạt động dạy học thiết thực nhằm giúp các em phát triển phẩm chất và năng lực, các em có thể trải nghiệm thông qua việc làm một số giá thể hữu cơ để trồng hoa, cây cảnh, đồng thời biết cách chăm sóc cây trồng

Xuất phát từ đặc thù bộ môn, yêu cầu cần đạt của chương trình 2018, đổi mới

phương pháp dạy học tích cực chúng tôi chọn đề tài: “Phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng hoa, cây cảnh khi dạy học phần hoa, cây cảnh- nghề làm vườn 11” với mong muốn

giúp giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học có hiệu quả cao, phát triển năng lực

và phẩm chất cho người học

2 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng: Đề tài được triển khai nghiên cứu cho học sinh khối 11 tại các trường THPT trên địa bàn huyện Anh Sơn

- Phạm vi: Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo vào dạy học phần kiến thức làm giá thể trồng hoa, cây cảnh khi dạy học phần hoa, cây cảnh- nghề làm vườn 11

- Sản phẩm thu được từ bài học nhân rộng trong cộng đồng để tạo ra cảnh quan xanh, sạch, đẹp

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu lí thuyết:

+ Phân tích nội dung phần kiến thức hoa, cây cảnh - Nghề làm vườn 11

+ Nghiên cứu phương pháp dạy học tích cực như: Dạy học dự án, dạy học hợp tác, trải nghiệm sáng tạo…

- Thực nghiệm:

+ Thiết kế các dự án và tổ chức dạy học phần kiến thức hoa, cây cảnh, trải nghiệm làm giá thể, trồng, chăm sóc hoa cây cảnh nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm của học sinh trong việc tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp ở nhà trường và cộng đồng

+ Trải nghiệm bằng các hoạt động liên quan đến việc trồng, chăm sóc, kinh doanh hoa, cây cảnh, tại địa phương

5 Phương pháp tiến hành

- Sưu tầm tài liệu, đọc, nghiên cứu, phân tích, đánh giá số liệu thu được

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Nghiên cứu cơ sở lý luận của các PPDH dạy học tích cực, nghiên cứu xu hướng dạy học theo hướng phát triển năng lực và các văn bản quy định hiện hành Nghiên cứu về nội dung chủ đề

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

+ Tổ chức các hoạt động dạy học phần kiến thức hoa, cây cảnh – Nghề làm vườn 11

+ Tổ chức hoạt động tham quan vườn hoa, cây cảnh, cơ sở kinh doanh hoa tại địa phương

- Phương pháp khảo sát thực tế, thống kê:

+ Khảo sát, thống kê kết quả điều tra của giáo viên và học sinh trước khi thực hiện đề tài, khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất của đề tài

+ Thống kê kết quả học tập, sự hứng thú của học sinh sau khi học phần kiến thức

6 Điểm mới – tính sáng tạo đề tài

- Thiết kế được các dự án học tập, hoạt động trải nghiệm phù hợp với nội dung của phần kiến thức trong chương trình giáo dục nghề phổ thông, sau đó tổ chức hoạt động trải nghiệm để làm rõ nội dung bài học Vận dụng được kiến thức

lí thuyết vào trong thực tiễn, học đi đôi với hành từ đó tạo ra được các sản phẩm có giá trị trong đời sống tinh thần cũng như mang lại hiệu quả kinh tế khi các em áp

dụng tại gia đình Đây là một trong những yêu cầu cần đạt trong chương trình giáo dục tổng thể

- Rèn luyện ý thức tham gia các hoạt động học tập, hoạt động trải nghiệm sáng tạo, tạo hứng thú trong học tập và phát triển các năng lực sẵn có của người học, đồng thời giúp các em khám phá các năng lực tiềm ẩn thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ học tập

- Từ các hoạt động trải nghiệm tham quan vườn hoa, cây cảnh cùng các dự án

học tập của phần kiến thức hoa, cây cảnh nâng cao được ý thức, trách nhiệm của

mỗi học sinh đối với các vấn đề chung cấp bách, mang tính toàn cầu, chung tay bảo vệ môi trường thông qua hoạt động trồng cây

- Qua hoạt động trải nghiệm làm giá thể, hoạt động trồng hoa cây cảnh không chỉ tổ chức ở quy mô của các lớp học nghề làm vườn khối 11 mà còn lan tỏa rộng đến các lớp trong toàn trường Bởi hoạt động này đã tạo cho trường học một không gian xanh, mát, sạch, đẹp tràn ngập cảnh sắc thiên nhiên, tạo ra một môi trường học tập sinh hoạt, vui chơi an toàn, thú vị và hấp dẫn

- Qua triển khai và tổ chức các HĐTNST đã đem đến cho học sinh hứng thú, yêu thích môn nghề làm vườn mà trước đó các em còn xem nhẹ, các em còn được truyền thêm động lực, sự say mê học tập và định hướng nghề nghiệp trong tương lai

7 Đóng góp mới của đề tài

- Đề tài làm sáng tỏ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và thiết kế được các dự án, hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng hoa, cây cảnh khi học phần kiến thức

“Hoa, cây cảnh” nghề làm vườn 11

- Thiết kế và tổ chức hiệu quả các dự án học tập, các hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng hoa, cây cảnh khi học phần kiến thức “Hoa, cây cảnh” nghề làm vườn 11 nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm cho HS trong việc chăm sóc, bảo vệ cây trồng, tạo môi trường xanh, sạch đẹp, góp phần góp phần hình thành, phát triển cho các em những năng lực cốt lõi, gồm các năng lực chung là tự chủ, tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo và các năng lực đặc thù thông qua thực hiện nhiệm vụ học tập mà giáo viên hướng dẫn

- Các giải pháp của đề tài góp phần đổi mới phương pháp dạy học từ truyền thống sang phương pháp dạy học hiện đại, đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất người học thông qua quá trình dạy học

dự án, trải nghiệm và sản phẩm học tập của HS

- Thông qua hoạt động học tập cũng hình thành nhiều phẩm chất cốt lõi cho học sinh, qua hoạt động trồng, chăm sóc hoa, cây cảnh đã góp phần tích cực giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh, hình thành nhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh cho thế hệ trẻ khi còn ngồi trên ghế nhà trường Khi tổ chức các dự

án học tập, HĐTN đã tạo cho các em sự hứng thú, say mê học tập, rèn luyện ý thức

tham gia các hoạt động học tập, các kĩ năng thực hành, trải nghiệm sáng tạo và biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn Để thực hiện tốt nhiệm vụ hoc tập các em

đã đoàn kết, chăm chỉ, có trách nhiệm, trung thực thể hiện qua các nhiệm vụ được giao

- Qua trải nghiệm thực tế học sinh không chỉ dừng lại ở việc học mà còn yêu thích hơn với bộ môn nghề làm vườn, có thêm nhiều kĩ năng sống, tự tin hơn với bản thân và định hướng nghề nghiệp trong tương lai

- Thông qua nội dung đề tài đóng góp thêm tài liệu tham khảo với các bạn đồng nghiệp giảng dạy bộ môn nghề làm vườn, bộ môn hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp nhằm phát triển năng lực học sinh Chúng tôi hi vọng các giải pháp

đã đề xuất có thể là những gợi ý quan trọng cho quá trình dạy học và kiểm tra đánh giá khi thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 đang được triển khai

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lí luận của đề tài

Làn sóng đổi mới PPDH đang diễn ra trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của các cơ quan giáo dục từ trung ương đến địa phương Đây là niềm khuyến khích, động viên to lớn để giáo viên có thể tiếp cận được các PPDH hiện đại, tích cực thông qua các chương trình tập huấn, bồi dưỡng nâng cao kiến thức

2.1.1 Dạy học phát triển năng lực

Dạy học phát triển năng lực là quá trình thiết kế, tổ chức và phối hợp giữa hoạt động dạy và hoạt động học, tập trung vào kết quả đầu ra của quá trình này Trong đó nhấn mạnh người học cần đạt được các mức năng lực như thế nào sau

khi kết thúc một giai đoạn (hay một quá trình) dạy học

Phương pháp giảng dạy phát triển năng lực trong giáo dục nghề nghiệp được

áp dụng triển khai sẽ mang lại hiệu quả cao hơn so với phương pháp giảng dạy truyền thống; thời lượng học lý thuyết ngắn hơn, giáo viên ít thuyết trình, diễn giảng, tập trung nhiều thời lượng thực hành, lôi cuốn người học vào những hoạt động đa dạng trong lớp học cũng ngoài lớp học; người học có nhiều cơ hội tham gia, trải nghiệm, tự học, tự nghiên cứu, tự khám phá sẽ cho phép họ có thể lĩnh hội được những tri thức, hình thành tư duy đổi mới, sáng tạo, sự tự tin và ngày càng phát triển toàn diện nhân cách Đây cũng chính là trong những mục tiêu cần đạt được để phát triển giáo dục nghề nghiệp, phát huy tối đa năng lực, phẩm chất của người học; thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới

2.1.2 Các năng lực cần rèn luyện cho HS trong quá trình dạy học môn Nghề làm vườn 11

2.1.2.1 Năng lực thích ứng với cuộc sống

- Tự quyết định được một số vấn đề có liên quan đến bản thân trong cuộc sống; chủ động, tích cực tham gia các hoạt động ở lớp, trường, cộng đồng

- Tìm được động lực cho bản thân trong hoạt động và biết lôi cuốn mọi người cùng tham gia hoạt động hướng tới mục tiêu chung

- Chủ động chuẩn bị bước vào môi trường học tập nghề nghiệp hoặc tham gia cuộc sống lao động với những yêu cầu cao hơn, đa dạng hơn

- Chủ động và tự tin, lựa chọn được con đường phát triển của bản thân

2.1.2.2 Năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động

- Đề xuất được các mục tiêu hoạt động đáp ứng nhu cầu của cá nhân và tập thể và chủ động xây dựng kế hoạch để thực hiện các mục tiêu đặt ra

- Tuân thủ quy định, kỷ luật của nhóm, tập thể, cộng đồng khi tham gia hoạt động, làm tròn trách nhiệm được giao và hỗ trợ, giúp đỡ những người cùng tham gia hoạt động

- Đánh giá được hiệu quả, giá trị của hoạt động; tự đánh giá kết quả rèn luyện

và sự trưởng thành của bản thân, điều chỉnh bản thân phù hợp với yêu cầu hoạt động

- Đánh giá được một cách khách quan, công bằng sự đóng góp và tiến bộ của bạn trong hoạt động và chân thành góp ý về những điều bạn cần hoàn thiện

- Giải quyết hợp lí những vấn đề nảy sinh, quản lí được các yếu tố bất thường trong hoạt động và trong các mối quan hệ

- Tổ chức, điều hành hoạt động nhóm hiệu quả và tạo được động lực cho mọi người

- Đề xuất được các giải pháp khác nhau cho những vấn đề đặt ra, thực hiện được giải pháp giải quyết vấn đề một cách phù hợp, có căn cứ khoa học, đánh giá được hiệu quả của các giải pháp, suy ngẫm về cách thức và tiến trình giải quyết vấn đề để điều chỉnh và vận dụng trong bối cảnh mới

2.1.2.3 Năng lực định hướng nghề nghiệp

- Giới thiệu được một số công việc nghề truyền thống ở địa phương, hoặc một

số nghề phổ biến ở Việt Nam

- Chỉ ra được vai trò kinh tế đối với xã hội của nghề làm vườn

- Chỉ ra được một số điểm mạnh và điểm yếu, sở thích, khả năng có liên quan đến nghề làm vườn và bước đầu có ý thức rèn luyện một số năng lực và phẩm chất cần có của người lao động

- Lựa chọn được hướng đi phù hợp cho bản thân khi kết thúc giáo dục phổ thông và lập được kế hoạch học tập và rèn luyện phù hợp với hướng đi đã chọn

- Xác định được con đường phát triển nghề nghiệp của bản thân

2.1.3 Tìm hiểu về phương pháp dạy học hoạt động trải nghiệm để thấy được

sự phù hợp trong tổ chức dạy học phần kiến thức hoa, cây cảnh trong môn nghề làm vườn

2.1.3.1.Tìm hiểu về hoạt động trải nghiệm

a Khái niệm

Ngay từ xa xưa, con người đã có những hiểu biết nhất định về ý nghĩa và vai trò của trải nghiệm với việc học tập của mỗi cá nhân Ở phương Đông, hơn 2000 năm trước, Khổng Tử (551- 479 TCN) đã nói: "Những gì tôi nghe, tôi sẽ quên Những gì tôi thấy, tôi sẽ nhớ Những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu" Tư tưởng này thể hiện tinh thần chú trọng học tập từ trải nghiệm và việc làm Trong một nghiên cứu (Edgar Dale 1946) cũng chỉ ra rằng: Chúng ta nhớ: 20% những gì chúng ta

đọc, 20% những gì chúng ta nghe, 30% những gì chúng ta nhìn, 90% những gì chúng ta làm

Kim tự tháp về khả năng ghi nhớ của Edgar Dale

- Giáo dục trải nghiệm là một phạm trù bao hàm nhiều phương pháp Trong

đó, người dạy khuyến khích người học tham gia trải nghiệm thực tế, sau đó phản ánh, tổng kết lại để tăng cường hiểu biết, phát triển kĩ năng, định hướng các giá trị sống và phát triển tiềm năng bản thân, tiến tới đóng góp tích cực cho cộng đồng, xã

hội (Theo định nghĩa của Hiệp hội Giáo dục trải nghiệm quốc tế)

- Hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp là hoạt động giáo dục do nhà giáo dục định hướng, thiết sinh tiếp cận thực tế, thể nghiệm các cảm xúc tích cực, khai thác những kinh nghiệm đã có và huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng của các môn học để thực hiện những nhiệm vụ được giao hoặc giải quyết những vấn đề của thực tiễn đời sống nhà trường, gia đình, xã hội, phù hợp với lứa tuổi; thông qua đó, chuyển hoá những kinh nghiệm đã trải qua thành tri thức mới, hiểu biết mới, kĩ năng mới góp phần phát huy tiềm năng sáng tạo và khả

năng thích ứng với cuộc sống, môi trường và nghề nghiệp (theo PGS – TS Đinh thị Kim Thoa) Như vậy, khi học qua hoạt động trải nghiệm người học được sử dụng

toàn diện: trí tuệ, cảm xúc, thể chất, kỹ năng và các quan hệ xã hội trong quá trình tham gia, người học phải sáng tạo, tự chủ, tự ra quyết định và thỏa mãn với kết quả đạt được

- Hoạt động trải nghiệm là một cách học thông qua thực hành, với quan niệm việc học là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích trên những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có

- HĐTNST là một nhiệm vụ học tập gắn với thực tiễn mà HS cần phải vận dụng vốn kinh nghiệm sẵn có để trải nghiệm, phân tích, khái quát hóa thành kiến thức của bản thân và vận dụng để giải quyết vấn đề thực tiễn

- Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giúp các em học sinh hiểu sâu sắc, toàn diện hơn các bài học trên lớp, đáp ứng được mục tiêu giáo dục toàn diện, tiệm cận mục tiêu của UNESCO: “Học để biết, học để làm, học để cùng chung sống và học để tự khẳng định mình

Chu trình học qua trải nghiệm

b Ưu điểm của dạy học thông qua hoạt động trải nghiệm

- Phương pháp khiến người học sử dụng tổng hợp các giác quan (nghe, nhìn, chạm, ngửi ) có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã học được lâu hơn

- Các cách thức dạy và học đa dạng của phương pháp có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động và thích ứng của người học

- Người học được trải qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giải pháp từ đó giúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin

- Việc học trở nên thú vị hơn với người học và việc dạy trở nên thú vị hơn với người dạy

- Khi học sinh được chủ động tham gia tích cực vào quá trình học, các em

sẽ có hứng thú và chú ý hơn đến những điều học được và ít gặp vấn đề về tuân thủ kỷ luật

c Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Theo Bộ GD-ĐT, HĐTN tạo cơ hội cho học sinh huy động tổng hợp kiến thức,

kỹ năng của các môn học và lĩnh vực giáo dục khác nhau để trải nghiệm thực tiễn đời sống gia đình, nhà trường và xã hội; tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động, từ thiết kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động; trải nghiệm, bày tỏ quan điểm, ý tưởng sáng tạo, lựa chọn ý tưởng hoạt động; thể hiện và tự khẳng định bản thân, đánh giá và tự đánh giá kết quả hoạt

động của bản thân, của nhóm và của các bạn… dưới sự hướng dẫn, tổ chức của nhà giáo dục, qua đó hình thành và phát triển những phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có những đặc điểm sau đây:

- HĐTNST là một loại hình hoạt động dạy học có mục đích, có tổ chức được thực hiện trong hoặc ngoài nhà trường

- HĐTNST có nội dung rất đa dạng và mang tính tích hợp, ngoài kiến thức về

SH, HĐTNST còn tổng hợp kiến thức, kĩ năng của nhiều môn học, nhiều lĩnh vực học tập và giáo dục

- HĐTNST được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như: thí nghiệm, hoạt động câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan dã ngoại, các hội thi, hoạt động giao lưu, hoạt động tình nguyện, hoạt động cộng đồng, lao động công ích, sân khấu hóa, tổ chức các ngày hội

d Vai trò của hoạt động trải nghiệm sáng tạo (TNST) trong chương trình giáo dục phổ thông

- Nâng cao chất lượng dạy học ở trường phổ thông, giáo dục đạo đức, hình thành và phát triển nhân cách hài hòa, toàn diện cho học sinh , bổ sung kiến thức, rèn luyện các kĩ năng, tính tự chủ, năng động, sáng tạo của học sinh thông qua đó điều chỉnh và định hướng cho các hoạt động dạy và học

- HĐTN là một bộ phận quan trọng của chương trình giáo dục Giúp hình thành, phát triển năng lực chung và năng lực đặc thù cho học sinh, hình thành năng lực tổ chức, quản lí, năng lực định hướng nghề nghiệp, tư duy và sáng tạo, vận dụng kiến thức vào thực tế, gắn học với hành, lý thuyết với thực tiễn

- HĐTN được cho là sẽ giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp thông qua các chủ đề hoạt động gắn với những nội dung cụ thể về bản thân, quê hương, đất nước, con người

- HĐTN giúp học sinh có cơ hội khám phá bản thân và thế giới xung quanh, phát triển đời sống tâm hồn phong phú, biết rung cảm trước cái đẹp của thiên nhiên

và tình người, có quan niệm sống và ứng xử nhân văn; bồi dưỡng cho học sinh tình yêu đối với quê hương, đất nước, ý thức về cội nguồn và bản sắc của dân tộc để góp phần giữ gìn, phát triển các giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam Đây có thể nói là những mục tiêu rất khái quát mang ý nghĩa cao của học sinh trong thời kỳ mới, là tiền đề quan trọng để trở thành những cá nhân tích cực, những công dân tốt,

sẽ đóng góp thiết thực, hữu ích vào tiến trình bảo vệ và xây dựng đất nước

2.1.4 Cơ sở, khả năng, sự phù hợp giữa nội dung của việc tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phần kiến thức hoa, cây cảnh nhằm phát triển phẩm chất năng lực cho học sinh THPT

Phần kiến thức hoa, cây cảnh thuộc môn Nghề Làm Vườn 11 là phần kiến

thức rất gần gũi, thiết thực với cuộc sống của con người, cảnh quan, môi trường

sống là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tinh thần nó tác động trực tiếp đến đời sống của con người Những nội dung này rất phù hợp để tổ chức các dự án học tập, hoạt động trải nghiệm, phù hợp với tâm lí lứa tuổi 15, 16 của các em Các

em vận dụng được những kiến thức đã học vào trong thực tiễn, việc tạo ra các sản phẩm mà các em được trải nghiệm từ bài học giúp các em tự tin, khẳng định được giá trị của bản thân, kích thích hứng thú tự học, tự tìm tòi, nghiên cứu, sáng tạo của học sinh và giáo dục ý thức, trách nhiệm cho học sinh trong việc giữ gìn, cải tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp Qua đó phát triển được những năng lực, phẩm chất cần có và định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT

2.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài

Việt Nam, từ thời kì đầu của nền giáo dục, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội.” Mặc dù cũng đã được vận dụng trong nhiều loại hình trường, song lí thuyết về hoạt động trải nghiệm sáng tạo vẫn còn vô cùng mới mẻ Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể ra đời, trong đó xuất hiện khái niệm mới

“Hoạt động trải nghiệm sáng tạo” Trong dự thảo nêu rõ, theo định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông 2018 thì các môn học, chuyên đề học tập và hoạt động trải nghiệm sáng tạo được cấu trúc thành một hệ thống chỉnh thể, thống nhất

từ cấp tiểu học đến cấp trung học phổ thông HĐTNST dành cho tất cả các học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 giúp HS vận dụng những tri thức, kiến thức, kĩ năng, thái

độ đã học từ nhà trường và những kinh nghiệm bản thân vào thực tiễn cuộc sống một cách sáng tạo

2 2.1 Thực tiễn dạy học môn nghề trong chương trình THPT hiện nay

Giáo dục hướng nghiệp dạy nghề là môn học bắt buộc ở trường phổ thông

và bộ GD& ĐT đặt kì vọng nó sẽ giúp cho học sinh làm quen với các nghề phổ thông và rèn luyện trải nghiệm thực tế Mục tiêu của giáo dục hướng nghiệp nghề phổ thông của bộ GD&ĐT Việt Nam phù hợp xu thế chung của giáo dục thế giới Giáo dục nghề phổ thông trang bị các tri thức kỹ năng, căn bản cần thiết giúp học sinh nhận biết và vận dụng trong đời sống Hiện nay hoạt động giáo dục nghề đang được các trường THPT đưa vào giảng dạy trong chương trình khối 11 Tuy nhiên

có một thực trạng đáng buồn xảy ra đối với môn nghề trong trường học, đó là môn NPT không được coi trọng và đang bị xem nhẹ, dạy và học cho có, việc học nghề, dạy nghề phổ thông chỉ vì bắt buộc và thi nghề chỉ để lấy điểm cộng tốt nghiệp THPT Hơn nữa, có khá nhiều bài báo đã bàn luận và chỉ ra những thiếu sót của dạy và học, thi tốt nghiệp nghề phổ thông hiện nay Chương trình bị cắt xén, chỉ học trong một số buổi chiều theo cách đọc, chép lý thuyết, rất ít thực hành Hơn nữa việc học nghề trong trường phổ thông không đem lại lợi ích thiết thực nào cả, một số phụ huynh còn có ý kiến cho rằng, muốn học nghề phải đến trung tâm, nơi

có đội ngũ giáo viên chuyên nghiệp; học đi đôi với hành, với tài liệu và thiết bị khá đầy đủ… Về phía giáo viên việc đầu tư cho bài giảng còn ít, một số ít đang còn thụ động trong đổi mới phương pháp dạy học tích cực

Từ các nguyên nhân trên nhiều giáo viên dạy môn nghề dần dần có khái niệm lên lớp cho đủ giờ, xong chương trình Còn học sinh thì học cho xong tiết, nhanh chóng hết chương trình Tóm lại môn nghề hiện nay đang bị nhà trường, phụ huynh, học sinh xem nhẹ còn giáo viên dạy môn nghề trước nay luôn trong tình trạng không có động lực để phấn đấu, trau dồi chuyên môn, không mạnh dạn trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy bởi tâm lí lo sợ, e ngại khi học sinh không có hứng thú học, thì mọi cố gắng đều trở nên vô nghĩa

Tuy nhiên hình ảnh của bộ môn nghề trong thời gian gần đây đã có nhiều khởi sắc, khi bộ GD&ĐT triển khai nhiều hoạt động đổi mới phương pháp dạy học trong đổi mới giáo dục phổ thông theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức; tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực Trong đó phương pháp hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp đáp ứng được những yêu cầu trên Giáo viên đã mạnh dạn thay đổi phương pháp, hình thức dạy học, đầu tư cho bài giảng, học sinh cũng hào hứng, tích cực hơn Đặc biệt chú trọng các tiết dạy học thực hành

2.2.2 Thực trạng dạy học nghề phổ thông dưới góc độ trải nghiệm hướng

nghiệp và phương pháp dạy học dự án nhằm phát triển năng lực cho học sinh THPT hiện nay

Để tìm hiểu thực trạng dạy học và thực trạng đổi mới phương pháp dạy học,

đánh giá kết quả học sinh định hướng phát triển năng lực Chúng tôi đã tìm hiểu

thực trạng việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực, đặc biệt là dạy học dự

án, trải nghiệm ở các trường THPT khu vực Tây Nghệ An thông qua phiếu điều

tra, khảo sát online, qua phần mềm Google Forms (phiếu điều tra số 1) được gửi

đến cho 30 thầy cô tham gia giảng dạy bộ môn nghề làm vườn 11 Kết quả điều tra

cụ thể như sau:

- Phiếu khảo sát qua phần mềm Google Forms https://docs.google.com/forms/d/1Sn9nzWqbFCt2FuNjcaiptSsWrMTcLliJ_mNmKt-1XBU/edit

TT Nội dung trao đổi Kết quả

SL TL %

1 Thầy /Cô có thấy sự cần thiết khi áp dụng phương pháp dạy học tích cực

vào các môn học trong trường THPT hiện nay không?

2 Theo thầy cô môn nghề làm vườn có thuận lợi cho việc sử dụng phương

pháp dạy học hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp không?

c Rất thuận lợi 25 83,3%

3 Trong quá trình dạy học môn nghề làm vườn, Thầy / Cô có thường

xuyên hướng dẫn HS vận dụng những kiến thức đã được học để giải quyết những tình huống thực tiễn?

4 Thầy / Cô có thường xuyên tổ chức các hoạt động tham quan trải nghiệm

kiến thức nghề làm vườn tại địa phương cho HS không?

5 Nhận định của GV nếu vận dụng dạy học dự án, trải nghiệm trong dạy

học phần kiến thức “Hoa, cây cảnh” sẽ góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh

6 Sự hiểu biết của Thầy/ Cô về quy trình tổ chức dạy học chủ đề bằng dạy

học dự án, trải nghiệm

b Chưa thực sự hiểu rõ từng bước tổ chức dạy học 14 46,7%

c Đã hiểu rõ đầy đủ các bước dạy học 0 0%

7 Thực trạng tổ chức dạy học phần kiến thức trong môn nghề làm vườn

của Thầy/ Cô có gắn với việc giáo dục ý thức, trách nhiệm của học sinh trong việc bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp không?

8 Thực trạng tổ chức dạy học môn nghề làm vườn của Thầy/ Cô gắn với

việc giáo dục ý thức, trách nhiệm của học sinh trong việc hướng nghiệp cho bản thân không?

9 Sự hứng thú của Thầy/Cô trong việc chủ động áp dụng các phương pháp

dạy học tích cực vào dạy môn nghề làm vườn 11 không?

- Phần lớn (90%) giáo viên đều cho rằng việc vận dụng các PPDH tích cực là rất cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục Trong đó nhiều giáo viên đều cho rằng môn nghề làm vườn rất thuận lợi (83,3%) và thuận lợi (13,3%) cho việc áp dụng dạy học trải nghiệm sáng tạo, chỉ có (3,3%) trả lời là không, 96,7% giáo viên đều cho biết dạy học dự án, trải nghiệm nếu áp dụng vào dạy học phần kiến thức

“Hoa, cây cảnh” sẽ rất hiệu quả trong việc góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh Tuy nhiên, khi hỏi sâu hơn về việc áp dụng hoạt động trải nghiệm trong dạy học chủ đề của bộ môn, thì có nhiều giáo viên vẫn chưa hiểu rõ về quy trình (46,7%), (53,3%) chưa biết cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm mặc dù đã được tìm hiểu thông qua các modul BDTX

- Việc vận dụng dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh ở các trường THPT chưa được áp dụng thường xuyên Nhiều GV cũng thấy được sự cần thiết và rất cần thiết của việc dạy học trải nghiệm với bộ môn nghề làm vườn Tuy nhiên trong thực tiễn thì việc dạy học trải nghiệm chưa được thực hiện thường xuyên bởi một số lí do sau:

+ Thiết kế và tổ chức hoạt động trải nghiệm rất công phu, mất nhiều thời gian, công sức

+ Nhiều GV mới tiếp cận thông qua các chương trình bồi dưỡng theo modul trong thời gian ngắn nên chưa kịp thấm nhuần

+ Để tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh cần phải có sự đồng ý của phụ huynh học sinh, sự phê duyệt của nhà trường, sự phối hợp các tổ chức khác ngoài trường học

+ Quản lí và đảm bảo an toàn cho học sinh trong quá trình trải nghiệm là vấn

2.2.3 Hứng thú học tập của học sinh đối với HĐTNST với phần kiến thức hoa, cây cảnh trong môn học nghề làm vườn 11 ở các trường THPT

Chúng tôi đã tìm hiểu thực trạng về hứng thú học tập của học sinh đối với bộ môn nghề làm vườn 11 ở các trường THPT khu vực Tây Nghệ An, thuộc các huyện miền núi của tỉnh Nghệ An bằng phiếu khảo sát online, qua phần mềm

Google Forms (phiếu điều tra số 2) Cuộc điều tra, khảo sát đã gửi đến các Trường

THPT với 200 học sinh được chọn ngẫu nhiên

- Phiếu khảo sát qua phần mềm Google Forms https://docs.google.com/forms/d/1-L4q-XgzG3m6wKCdsydL4gSlS8tfbLM-0JCDFZ-C1_g/edit

Kết quả cụ thể như sau:

TT Nội dung trao đổi Kết quả

2 Em có sẵn sàng tham gia các hoạt động TNST mà giáo viên tổ chức

trong tiết học của môn nghề làm vườn 11?

c Có thể vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn 10 5%

4 Thực trạng học tập môn nghề làm vườn gắn với vấn đề trải nghiệm tại

địa phương

b Đã được tham gia nhưng rất ít 7 3,5%

5 Thực trạng học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng

hoa, cây cảnh tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp tại trường học ?

6 Tầm quan trọng của bộ môn nghề với giáo dục ý thức, trách nhiệm

hướng nghiệp cho bản thân ?

b Có cũng được, không cũng được 37 18,5%

7 Em có hứng thú như thế nào đối với các tiết học có tổ chức hoạt động

TNST trong dạy học môn nghề làm vườn 11?

b Bình thường 5 2,5%

- Qua điều tra cho thấy đa số HS chưa từng được tham gia hoạt động trải nghiệm phần kiến thức trong môn học tại địa phương, phần lớn học sinh học tập chủ yếu theo kiểu nghe, nhớ, ghi chép và suy nghĩ theo bài dạy của giáo viên, thỉnh thoảng thảo luận với bạn bè hoặc nhờ thầy cô hướng dẫn, khả năng chủ động tự học, tự nghiên cứu tài liệu, học liệu chưa hiệu quả, chưa phát huy được tính tích cực, chủ động Bên cạnh đó với phương pháp dạy học truyền thống của GV làm cho giờ học dễ đơn điệu, buồn tẻ, nặng về lí luận, ít chú ý đến việc hình thành năng lực tư duy sáng tạo cho học sinh, các em cũng chưa biết vận dụng kiến thức vào đời sống, nhiều học sinh xem môn Nghề làm vườn là môn phụ, không thi tốt nghiệp và đại học nên các em không chú tâm để học tập, làm cho các em chưa yêu thích môn học, chưa tích cực xây dựng bài và khả năng hợp tác nhóm chủ yếu mức trung bình, chưa thấy được tầm quan trọng của bộ môn nghề với giáo dục ý thức, trách nhiệm hướng nghiệp cho bản thân

- Qua kết quả điều tra thì phần lớn học sinh đều hứng thú với hoạt động trải nghiệm khi áp dụng vào môn nghề làm vườn đặc biệt nếu được học tập phần kiến thức “Hoa, cây cảnh” bằng hoạt động trải nghiệm làm giá thể và hoạt động trồng hoa, cây cảnh sẽ trang bị những kiến thức, kĩ năng để các em vận dụng vào đời sống thực tiễn, tạo môi trường xanh, sạch, đẹp, tạo niềm vui, thư giãn sau những giờ học căng thẳng Các em hiểu được rằng hoa, cây cảnh không những là một nhu cầu tinh thần mà còn là một ngành kinh tế nông nghiệp sinh thái đô thị, mang lại lợi nhuận cao từ đó các em có thể giúp gia đình phát triển kinh tế thông qua hoạt động kinh doanh những sản phẩm do các em tạo ra Hoạt động trải nghiệm về phần kiến thức này sẽ giúp các em hình thành nhiều kỹ năng và tạo hứng thú trong học tập

2.3 Một số giải pháp phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng hoa, cây cảnh, tạo cảnh quan xanh,

sạch, đẹp ở trường học và lan tỏa trong cộng đồng – Nghề làm vườn 11”

2.3.1 Phân tích cấu trúc nội dung phần kiến thức “Hoa, cây cảnh” môn Nghề làm vườn 11

Để tổ chức hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng hoa, cây cảnh tạo môi trường xanh, sạch, đẹp trong khuôn viên trường học chúng tôi chọn chủ đề “Hoa, cây cảnh” thuộc môn nghề làm vườn 11 để tổ chức dạy học

- Thời lượng dạy học phần kiến thức “Hoa, cây cảnh” được tiến hành trong 4 tiết

- Mạch nội dung của phần kiến thức “Hoa, cây cảnh” gồm các bài sau đây: Bài 26 Một số vấn đề chung về hoa, cây cảnh

Bài 27 Kĩ thuật trồng một số cây hoa phổ biến Bài 30 Thực hành trồng hoa

Như vậy, các nội dung trên đều phù hợp để áp dụng phương pháp dự án, trải nghiệm sáng tạo để tổ chức dạy học

2.3.2 Xây dựng bảng mô tả về các mức độ cần đạt của phần kiến thức “Hoa, cây cảnh” môn Nghề làm vườn 11 nhằm phát triển năng lực HS

- Biết các cách phân loại hoa, cây cảnh

- Hiểu biết kĩ năng cơ bản trong việc trồng hoa, cây cảnh

- Vận dụng vào thực tiễn về giống cây trồng có hiểu quả

- Vận dụng kiến thức vào sản xuất, kinh doanh hoa, cây cảnh ở gia đình, địa phương 2.Kĩ thuật

trồng một số cây hoa phổ biến

- Biết được đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng một số cây hoa phổ biến

- Hiểu được các bước trong quy trồng một

số loại hoa

- Tìm hiểu một

số giá thể phù hợp để trồng hoa, cây cảnh

ở trường học, gia đình

- Biết cách trồng và chăm sóc được một

số loài hoa phù hợp với địa phương 3.Trồng hoa - Làm đúng

các khâu kĩ thuật: làm đât, bón phân lót, trồng, làm mái che

-Thực hiện đúng quy trình, đảm bảo an toàn lao động

và vệ sinh môi

trường

- Hiểu được các bước trong quy trồng một

số loại hoa phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa

phương

- Tìm hiểu những giống cây, hoa phù hợp với điều kiện môi trường địa phương và phù hợp cho trồng trong trường học,

gia đình

- Tạo một số giá thể phù hợp, đồng thời trồng, chăm sóc một số loài hoa phù hợp với cảnh quan trường học, gia đình và địa phương

2.3.3 Hệ thống câu hỏi định hướng dạy học phần kiến thức “Hoa, cây cảnh” môn Nghề làm vườn 11

- Là các tác phẩm nghệ thuật của con người và thiên nhiên

- Là nguồn cung cấp nguyên liệu cho ngành dược phẩm và mĩ phẩm

- Hoa và cây cảnh đang trở thành nền kinh tế mang lại lợi nhuận cao, thậm chí là siêu lợi nhuận

Câu 2 Hãy nêu cách phân loại hoa?

- Có nhiều cách phân loại hoa, cây cảnh tuỳ vào mục đích và tiêu chí

- Căn cứ vào thời gian sống phân chia thành hai loại như là: hoa thời vụ và hoa lưu niêm

- Nếu căn cứ đặc điểm cấu tạo của thân cây: cây thân thảo, cây thân gỗ bụi, thân leo, cây sống dưới nước, cây thân mềm

- Với cây cảnh người ta phan làm 3 loại: cây cảnh tự nhiên, cây dáng, cây thế

Câu 3 Thế nào là cây dáng, cây thế?

- Cây dáng: là một loại cây mà người ta chỉ chú ý dáng vẻ của nó Người trồng và người chơi tạo dáng cho cây theo sở thích hay thể hiện một ý tưởng nào đó

- Cây thế: Là loại cây đặc biệt, có một số đặc điểm sau:

+ Cây thế là loại cây cổ thụ, lùn nhưng phải duy trì tỷ lệ cân đối giữa các bộ phận của cây (rễ, thân, cành)

+ Cây thế do bàn tay người tài hoa tạo nhiều thế, theo nhiều trường phái, người chơi phải hiểu các đặc điểm sinh lí, sinh thái của cây

+ Người chơi phải có óc thẩm mỹ, thể hiện tâm hồn và tình cảm của người chơi

+ Cây thế trong chậu còn được gọi là Bon sai

Câu 4 Hãy nêu đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng và chăm sóc của cây hoa Hồng?

1 Đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa hồng a) Đặc điểm

- Tên khoa học là Rosa Sp , thuộc họ Hoa hồng

- Hoa hồng xuất xứ từ vùng nhiệt đới và á nhiệt đới

- Hiên nay Việt Nam có một số giống : hồng cỏ hoa, hồng cứng, hồng bạch, hồng nhung, hồng Đà Lạt

b) Yêu cầu ngoại cảnh

- Nhiệt độ thích hợp cho hoa hồng 18 – 25 0 C

- Độ ẩm không khí phù hợp 80 – 85%, độ ẩm đất 60 – 70%

- Lượng mưa trung bình hằng năm 1000 – 2000mm, hoa hồng ưa ánh sáng

2 Kĩ thuật trồng a) Chuẩn bị đất trồng

Chuẩn bị giống bằng cách giâm, chiết, ghép

- Giâm cành: chọn cành bánh tẻ, dài 20 – 25cm vào mùa thu (tháng 10), mùa xuân (tháng 2, 3) Dùng chất điều hoà sinh trưởng NAA nồng độ 1000 – 2000ppm

- Ghép: dùng cây tầm xuân làm gốc có thể ghép mắt chữ T, cửa sổ, ghép đoạn cành

c) Trồng và chăm sóc

- Thời vụ trồng vụ xuân, thu (Miền bắc), sau mùa mưa (Miền Nam)

- Khoảng cách trồng 40 x 50cm, 30 x 40cm, chú ý cắt tỉa lá vàng, già Sau 15 ngày xới xáo bón lót, tỉa bỏ cành tăm, cành to, bón phân hoai mục quanh gốc

- Thu hoạch khi hoa vừa hé nụ

- Phòng trừ một số loại nấm dùng đồng sunfat 1 - 2 0 / 00 hoặc Zinep Simel 1 – 3 0 / 00

Câu 5 Hãy nêu đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng và chăm sóc của cây hoa Cúc?

1 Đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa cúc

- Hoa cúc nguồn gốc từ Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam

- Hoa cúc dáng đẹp, thơm dịu, đặc biệt không rụng cánh

- Hoa cúc có nhiều giống, màu sắc, kích thước, khi phân hoá mầm cần điều kiện chiếu sáng ngày ngắn, độ ẩm thấp, một số nở về mùa hè ở Đà Lạt

2 Kĩ thuật trồng, chăm sóc a) Chuẩn bị đất trồng cây hoa cúc

Cúc ưa đất tốt, ẩm, nhiều mùn, không úng nước pH 6,8 – 7

b) Chuẩn bị cây giống

- Giâm ngọn: Trời mát, chọn ngọn để giâm, cành giâm dài 7 – 10cm, có 3 – 4 đốt, khoảng cách 2 x 2cm Cúc chịu rét giâm vào tháng 7 – 8 trồng tháng 10, cây kém chịu rét trồng sớm vào tháng 6 – 7

- Giâm mầm non, chồi: Sau khi thu hoạch hoa từ cây mọc lên chồi non cắt chồi giâm thành cây giống

c) Chăm sóc

- Tỉa ngọn đảm bảo cây cúc phát triển nhiều nhánh Mỗi cành để từ 2 – 3 nhánh Sau mỗi lần bấm ngọn thì bón thúc, hạn chế xới đất tránh gây đứt rễ

- Khi cây cúc cao 25 – 30cm dùng cọc cắm chống đổ

- Cúc dễ bị rệp, nấm rỉ sắt dùng thuốc zinep, Basudin

Câu 6 Hãy nêu đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng và chăm sóc của cây hoa Đồng Tiền?

1 Đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa đồng tiền a) Đặc điểm

- Hoa đồng tiền có nguồn gốc châu Phi, chịu nóng tốt

- Cây hoa đồng tiền có 2 giống: đơn và kép

- Hoa đồng tiền đẻ khoẻ, nhánh nhiều, rễ ăn sâu

b) Yêu cầu ngoại cảnh

Cây hoa đồng tiền chịu rét khoẻ, pH trung bình, kém chịu nước, ẩm, chịu phân bón cao, không ưa nước đạm

2 Kĩ thuật trồng a) Chuẩn bị đất

- pH 6,5 – 7, đất ráo, thoát nước tốt, tơi xốp

- Bón lót: 25 – 30 tấn phân chuồng, 300kg vôi bột cho 1 ha Lên luống cao 35– 40cm, rộng70 – 80cm hố đào kích thước 20x30cm

- Nhân giồng bằng cách tách chồi từ cây mẹ

- Cây hay bị thối nhũn gốc hoa khi đó phun Boocđô hay Basudin 2 0 / 00 phun 3 – 4 lần 3 ngày/lần

b Thông hiểu:

Câu 7 Kể tên một số loại mô hình trồng hoa, lấy ví dụ về các loại hoa phù hợp với từng mô hình? Nêu đặc điểm của từng mô hình trồng hoa

a Một số loại mô hình trồng hoa và ví dụ

- Trồng hoa thủy canh gồm: hoa tuy lip, hoa hồng môn, hoa triệu chuông, hoa dạ yến thảo, hoa cúc rủ…

- Trồng hoa trong chậu: hoa hồng, hoa cúc, hoa lan, hoa dạ yến thảo, hoa bông tuyết, hoa dừa cạn…

- Trồng hoa trang trại: hoa cúc, hoa hồng, hoa ly, hoa hồng, hoa đồng tiền, hoa cát tường, hoa hướng dương,…

- Trồng hoa nhà kính: hoa lan điệp, hoa hồng, hoa ly ly, hoa violet…

b Đặc điểm của từng mô hình trồng hoa

Trồng hoa thủy canh trong bình

Được nuôi trồng bằng dung dịch thủy canh, cung cấp đủ lượng nước sạch, hoa phát triển nhanh, tươi xanh hơn, hạn chế sâu bệnh, tuổi thọ hoa cũng cao hơn

Trồng hoa trong chậu

Hoa được trồng trong các chậu cảnh bằng đất trồng cây, mỗi chậu thường trồng được một cây hoặc một khóm nhỏ Trồng hoa trang trại Hoa trồng diện tích rộng lớn, chia thành luống

Mỗi luống trồng một loại hoa

Trong trang trại có thể có nhiều loại hoa khác nhau Trồng hoa nhà kính Hoa được trồng trong nhà kính rộng lớn, đòi hỏi các kĩ

thuật công nghệ cao

Các loại hoa mang lại hiệu quả cao

Câu 8 Hãy so sánh ưu điểm và hạn chế của các mô hình trồng hoa?

Trồng hoa thủy canh

Không sử dụng đất, tiết kiệm không gian, ít công chăm sóc, ít

Hạn chế chủng loại, chi phí đầu tư cao, đòi hỏi có kiến

sâu bệnh, phát triển tốt… thức chuyên môn…

Trồng hoa trong chậu

Dễ trồng, dẽ chăm sóc, dễ phòng trừ sâu bệnh, cỏ dại, không chiếm diện tích lớn…

Cây tăng trưởng chậm hơn, cần chăm sóc và tưới nước thường xuyên, tốn thời gian

và công sức thay chậu… Trồng hoa trang

trại

Trồng quy mô lớn, trồng được nhiều loại hoa khác nhau

Vốn đầu tư lớn, cần nắm bắt được kiến thức chuyên môn,…

Trồng hoa nhà kính

Không bị ảnh hưởng bởi thời tiết

Hoa đạt chất lượng cao, tạo thu nhập cao

Đòi hỏi công nghệ cao, đòi hỏi chăm sóc cao

Câu 9 Theo em những loại mô hình trồng hoa nào phù hợp với trường học?

Mô hình trồng hoa thích nghi với trường học là:

+ Trồng hoa thủy canh + Trồng hoa trong chậu, trong bồn

Câu 10 Em hãy giải thích tại sao trường học thường trồng nhiều hoa, cây xanh?

Việc trồng nhiều hoa, cây xanh ở sân trường, góc vườn trường ngoài tác dụng xanh hóa môi trường, tạo bóng mát, tạo cảnh quan cho trường, góp phần xây dựng môi trường xanh – sạch – đẹp còn tạo điều kiện cho giáo viên có đầy đủ cơ sở vật chất và phương tiện giúp giáo viên hướng dẫn, giáo dục học sinh bảo vệ môi trường

Câu 12 Những loại giá thể nào là phù hợp để trồng hoa, cây cảnh tại trường học?

- Trồng cây cảnh: có thể dùng xơ dừa, đất nung, đá Perlite, trấu hun, than củi,…

- Trồng hoa: có thể dùng cát sỏi, xơ dừa, mùn cưa, rêu, than bùn,…

Câu 13 Trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn có ý nghĩa như thế nào?

Trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn sẽ tạo ra một môi trường học tập, sinh hoạt và vui chơi, an toàn, thú vị, hấp dẫn và mỗi ngày các em đến trường là một niềm vui Ngôi trường đẹp để lại những dấu ấn tốt đẹp trong lòng mỗi người Trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn còn có ý nghĩa giáo dục mỗi chúng ta ý thức, thói quen giữ gìn và bảo vệ môi trường, giúp chúng ta càng thêm yêu quý trường lớp, bạn bè thêm gần gũi, đoàn kết, gắn bó, đồng thời góp phần từng bước hoàn

thiện nhân cách tốt đẹp, lối sống văn minh cho thế hệ trẻ ngay từ khi còn ngồi trên

ghế nhà trường

Câu 14 Em hãy nêu cách chăm sóc, bảo vệ hoa, cây cảnh vào mùa rét ở trường em?

- Đưa cây vào những nơi khuất gió và có mái che

- Phủ nilon hoặc trùm lưới

- Tưới nước ấm cho cây

- Ủ tro, trấu vào gốc cây

- Dùng bóng đèn sưởi ấm cho cây

- Phun vitamin B1

d Vận dụng cao:

Câu 15 Các em cần làm gì để trường học luôn xanh, sạch, đẹp?

- Bản thân luôn có ý thức và hành động tự giác giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp và an toàn ngay từ khi bước chân đến trường, như: không bẻ cây, hái hoa, không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi quy định… công việc đó cần thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi Đồng thời tuyên truyền cho bạn bè trong lớp ý thức để xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp Cùng các bạn trong lớp tham gia trực tiếp vào các việc làm cụ thể hàng ngày, hàng tuần về xây dựng lớp học trường học của mình ngày càng xanh sạch đẹp hơn (như: trồng cây xanh, chăm sóc cây, bón

phân cho hoa, làm vệ sinh sân trường, lớp học, cầu thang, nhà vệ sinh,…)

Câu 16: Cho biết những điều em thích và không thích đối với nghề trồng hoa? Nếu muốn làm nghề trồng hoa em em cần trang bị những gì? Em thấy triển vọng của nghề trồng hoa như thế nào Theo em, Việt Nam có thể trở thành một đất nước phát triển nghề trồng hoa được không? Vì sao?

- Những điều em thích và không thích đối với nghề trồng hoa:

Điều em thích Điều em không thích Làm việc thoải mái, không phải chịu áp lực

- Nếu muốn àm nghề trồng hoa, em cần chuẩn bị:

• Về kiến thức: Có hiểu biết, kĩ năng cơ bản về việc trồng hoa

• Về kĩ năng: Có khả năng sáng tạo, đôi bàn tay khéo léo và có lòng yêu nghề, nhanh nhạy trong việc nắm bắt nhu cầu và xu thế sử dụng các loại hoa của người tiêu dùng

• Về thái độ: Tỉ mỉ, kiên trì, cần cù, chịu khó quan sát và học hỏi

- Em thấy triển vọng của nghề trồng hoa rất lớn vì: Nhu cầu sử dụng hoa của

con người ngày càng tăng lên, đặc biệt là các nước phát triển Theo em, Việt Nam vẫn có thể trở thành một đất nước phát triển nghề trồng hoa vì nước ta

có diện tích đất nông nghiệp lớn, nguồn nhân lực đông, khí hậu đa dạng có

thể trồng được nhiều loại hoa khác nhau

- Trồng hoa vẫn được xem là một nghề: Theo em, xu hướng phát triển của

nghề trồng hoa đang ngày càng phát triển và mở rộng về quy mô và chủng loại

- Để đưa ra nhận định đó, em căn cứ vào:

• Khí hậu và đất đai nước ta phù hợp trồng với nhiều loại hoa khác nhau

• Nhu cầu về hoa ngày càng nhiều, nhất là trong cuộc sống, lễ hội, đám cưới,

ma chay, hội họp…

• Giá thành trồng hoa cao hơn so với các loại cây trồng nông nghiệp khác

Câu 17 Vào dịp tết năm nay Lan được bố mẹ cho ra nhà Bác Mai ở Thủ Đô

Hà Nội chơi Mặc dù nhà ở thành phố nhưng Bác Mai trồng được rất nhiều hoa, cây cảnh với nhiều chủng loại khác nhau, Lan rất ngạc nhiên khi thấy nhà Bác mặc dù không có đất rộng nhưng vẫn trồng được rất nhiều loài hoa Vận dụng những hiểu biết của em, em hãy giải đáp thắc mắc này giúp Lan?

Mặc dù không có đất rộng nhưng gia đình bác Mai vẫn trồng được nhiều loài

hoa vì bác đã biết tận dụng khoảng không gian và bố trí hợp lí bằng cách sử dụng biện pháp trồng cây trong dung dịch dinh dưỡng hoặc trên giá thể phù hợp

Câu 18 Hãy hệ thống phần kiến thức hoa, cây cảnh bằng sơ đồ tư duy?

2.3.4 Thiết kế các dự án dạy học phần kiến thức “Hoa, cây cảnh” Nghề làm vườn 11 nhằm phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng hoa, cây cảnh để tạo môi trường xanh, sạch, đẹp đồng thời giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

DỰ ÁN 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOA, CÂY CẢNH, KĨ THUẬT TRỒNG MỘT SỐ CÂY HOA PHỔ BIẾN

1 Giai đoạn 1: Chuẩn bị dự án

*Giáo viên: Xây dựng bộ câu hỏi định hướng và phát cho các nhóm học sinh,

thành lập nhóm, phân công nhiệm vụ nhóm, hướng dẫn học sinh thực hiện

Bộ câu hỏi định hướng học dự án 1:

- Hãy nêu vai trò và giá trị kinh tế của cây hoa, cây cảnh trong cuộc sống?

- Hãy nêu cách phân loại hoa?

- Thế nào là cây dáng, cây thế?

- Hãy nêu đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng và chăm sóc của cây hoa Hồng?

- Hãy nêu đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng và chăm sóc của cây hoa Cúc?

- Hãy nêu đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng và chăm sóc của cây hoa Đồng Tiền?

- Phân công nhiệm vụ cho các nhóm:

Nhóm 1:

-Hãy nêu vai trò và giá trị kinh tế của cây hoa, cây cảnh trong cuộc sống?

- Hãy nêu cách phân loại hoa?

- Thế nào là cây dáng, cây thế?

- Trải nghiệm tại một mô hình kinh doanh hoa ở địa phương và ghi lại những thông tin thu thập được về mô hình kinh doanh hoa đó

2 Giai đoạn 2: Thực hiện dự án

*Giáo viên: Thành lập nhóm lớp trên ứng dụng Face book, zalo … yêu cầu HS

tham gia Theo dõi, hướng dẫn các nhóm thu thập thông tin, điều tra khảo sát, ghi chép thông tin vào sổ tay dự án, thu thập thông tin từ tài liệu, internet, giúp đỡ các nhóm trong việc thực hiện dự án và viết báo cáo

* Học sinh: Thực hiện nhiệm vụ theo kế hoạch, phản hồi, thông báo thông tin

cho GV và các nhóm khác, xây dựng sản phẩm

3 Giai đoạn 3: Báo cáo và đánh giá dự án

*Giáo viên: Tổ chức cho HS báo cáo kết quả và phản hồi, gợi ý các nhóm khác

nhận xét, bổ sung, đánh giá lẫn nhau qua phiếu đánh giá

* Học sinh: Các nhóm báo cáo kết quả, tham gia phản hồi về sản phẩm, phần

trình bày của nhóm bạn, đánh giá kết quả, rút kinh nghiệm

DỰ ÁN 2: LÀM GIÁ THỂ TRỒNG HOA, CÂY CẢNH

1.Giai đoạn 1: Chuẩn bị dự án

*Giáo viên: Xây dựng bộ câu hỏi định hướng và phát cho các nhóm học sinh,

thành lập nhóm, phân công nhiệm vụ nhóm, hướng dẫn học sinh thực hiện

- Bộ câu hỏi định hướng học dự án 2:

1 Kể tên một số loại mô hình trồng hoa, lấy ví dụ về các loại hoa phù hợp với từng

mô hình? Nêu đặc điểm của từng mô hình trồng hoa

2 Hãy so sánh ưu điểm và hạn chế của các mô hình trồng hoa?

3 Theo em những loại mô hình trồng hoa nào phù hợp với trường học?

4 Những loại giá thể nào là phù hợp để trồng hoa, cây cảnh tại trường học? Trình bày quy trình làm các loại giá thể đó?

5 Hãy liệt kê các loại giống hoa, cây cảnh có thể trồng trong từng mùa để trường học của em luôn xanh, đẹp?

6 Các em cần làm gì để trường học luôn xanh, sạch, đẹp?

- Phân công nhiệm vụ cho các nhóm:

Nhóm 1: Trải nghiệm làm giá thể từ đất xơ dừa để trồng hoa trong chậu Nhóm 2: Trải nghiệm làm giá thể từ mùn cưa để trồng hoa trong chậu

Nhóm 3: Trải nghiệm làm giá thể từ trấu hun để trồng hoa trong chậu

Nhóm 4: Trải nghiệm làm làm dung dịch thủy canh để trồng hoa trong bình

* Học sinh: Tiếp nhận câu hỏi, thành lập nhóm, phân công nhiệm vụ cụ thể, lập kế hoạch thực hiện

2 Giai đoạn 2: Thực hiện dự án

*Giáo viên: Thành lập nhóm lớp trên ứng dụng Face book, zalo … yêu cầu HS

tham gia Theo dõi, hướng dẫn các nhóm thu thập thông tin, điều tra khảo sát, ghi chép thông tin vào sổ tay dự án, thu thập thông tin từ tài liệu, internet, giúp đỡ các nhóm trong việc thực hiện dự án và viết báo cáo

* Học sinh: Thực hiện nhiệm vụ theo kế hoạch, phản hồi, thông báo thông tin cho

GV và các nhóm khác, xây dựng sản phẩm

3 Giai đoạn 3: Báo cáo và đánh giá dự án

*Giáo viên: Tổ chức cho HS báo cáo kết quả và phản hồi, gợi ý các nhóm khác

nhận xét, bổ sung, đánh giá lẫn nhau qua phiếu đánh giá

* Học sinh: Các nhóm báo cáo kết quả, tham gia phản hồi về sản phẩm, phần

trình bày của nhóm bạn, đánh giá kết quả, rút kinh nghiệm

2.3.5 Thiết kế các hoạt động dạy học dự án theo hướng phát triển phẩm chất

và năng lực học sinh PHẦN KIẾN THỨC “HOA, CÂY CẢNH”

1 Mục tiêu Kiến thức:

- Nói được vai trò kinh tế của cây hoa, cây cảnh

- Biết các cách phân loại hoa, cây cảnh

- Nói được đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa hồng, hoa cúc, hoa đồng tiền

- Nói được kĩ thuật trồng, chăm sóc cây hoa hồng, hoa cúc, hoa đồng tiền

- Kể tên được một số loài hoa, cây cảnh phù hợp với để trồng ở trường em

- Trình bày được quy trình làm 1 số giá thể để trồng hoa

- Thực hành làm được giá thể, trồng, chăm sóc hoa, cây cảnh

- Tham quan trải nghiệm một số mô hình trồng hoa ở địa phương từ đó giáo dục được ý thức trồng hoa, cây xanh làm đẹp cảnh quan và có ý thức bảo vệ môi trường đồng thời giáo dục hướng nghiệp cho học sinh

Năng lực đặc thù

Năng lực thích ứng với cuộc sống

- Thông qua hoạt động tham quan vườn hoa, HS tự quyết định được một số vấn đề có liên quan đến bản thân như những điều em thích, không thích đối với một số nghề chẳng hạn như nghề trồng hoa

- Chủ động, tích cực tham gia các hoạt động ở lớp, trường, cộng đồng như tham gia trải nghiêm làm giá thể để trồng hoa

- Tìm được động lực cho bản thân đó là xây dựng một môi trường xanh, sạch, đẹp tại nơi mình học tập và biết lôi cuốn mọi người cùng tham gia hoạt động hướng tới mục tiêu chung này

- Tham gia cuộc sống lao động thông qua hoạt động trải nghiệm tại vườn hoa

- Chủ động và tự tin, lựa chọn được con đường phát triển của bản thân

Năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động

- Chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm làm giá thể trồng hoa và tham quan vườn hoa

- Tuân thủ quy định, kỷ luật của nhóm, tập thể, cộng đồng khi tham gia hoạt động, làm tròn trách nhiệm được giao và hỗ trợ, giúp đỡ những người cùng tham gia hoạt động

- Đánh giá được hiệu quả, giá trị của hoạt động; tự đánh giá kết quả rèn luyện và sự trưởng thành của bản thân, điều chỉnh bản thân phù hợp với yêu cầu hoạt động

- Đánh giá được một cách khách quan, công bằng sự đóng góp và tiến bộ của bạn trong hoạt động và chân thành góp ý về những điều bạn cần hoàn thiện

- Tổ chức, điều hành hoạt động nhóm hiệu quả và tạo được động lực cho mọi người

Năng lực định hướng nghề nghiệp

- Chỉ ra được vai trò kinh tế đối với xã hội của nghề trồng hoa

- Chỉ ra được một số điểm mạnh và điểm yếu, sở thích, khả năng

có liên quan đến nghề trồng hoa, kinh doanh hoa và bước đầu có ý thức rèn luyện một số năng lực và phẩm chất cần có của người lao động

Năng lực chung

Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Tìm hiểu và giải thích được các bước trong quy trình làm giá thể, quy trình trồng hoa (qua tài liệu, qua thực tế ở địa phương HS phát hiện tình huống và giải quyết tình huống trong quá trình học tập), sáng tạo ra các sản phẩm đẹp, đạt chất lượng cao

- Thực hiện các bước trong quy trình làm giá thể, quy trình trồng hoa tạo ra những chậu hoa đẹp góp phần làm cho môi trường xanh, sạch đẹp

- Xây dựng sơ đồ hóa về phần kiến thức hoa, cây cảnh

Năng lực tự - Học sinh tự xác định mục tiêu học tập

chủ và tự học

- Học sinh lập kế hoạch học tập cụ thể: Thời gian, nội dung công việc, người thực hiện, sản phẩm

- Nghiên cứu tốt tài liệu liên quan đến chủ đề như: Sách giáo khoa, sách tham khảo, một số trang website

- Biết quan sát thực tế thu thập thông tin, số liệu, kết quả, giải thích kết quả, kết luận

- Một số nội dung HS cần tìm hiểu như: vai trò, giá trị kinh tế của hoa, cây cảnh, phân loại hoa, cây cảnh, kĩ thuật trồng hoa cúc, hoa đồng tiền, hoa hồng…

Năng lực giao tiếp và hợp tác

Phát triển ngôn ngữ nói, viết thông qua các hoạt động thuyết trình của nhóm như báo cáo sản phẩm…

Năng lực này được thực hiện thông qua dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ, khi trao đổi trình bày, chia sẻ ý tưởng trong hoạt động làm dự

án, qua trao đổi thông tin với cha mẹ, ông bà về những mô hình và quy trình trồng một số loại hoa

Phẩm chất

Yêu nước Tham quan, trải nghiệm tại các cơ sở trồng hoa, kinh doanh hoa ở

địa phương để hiểu về giá trị của nghề trồng hoa mang lại cho con người Giới thiệu về hoa, cây cảnh, vẻ đẹp của quê hương đến mọi người

Nhân ái Biết chia sẻ, trao đổi thông tin, giúp đỡ nhau trong học tập Chăm chỉ Chăm chỉ, tích cực nghiên cứu tài liêu học tập và trong hoạt động

nhóm, truyền năng lượng tích cực đến mọi người

Trách nhiệm

- Có ý thức và trách nhiệm trong nhiệm vụ được giao, biết chăm sóc bảo vệ hoa, cây cảnh và cây xanh trong trường học, có ý thức bảo vệ môi trường lan tỏa tới gia đình và cộng đồng

- Tham gia tuyên truyền mọi người “Hãy vì một môi trường xanh, sạch, đẹp”

Trung thực HS trung thực trong học tập, hoạt động nhóm, kiểm tra, đánh giá

2 Thiết bị dạy học và học liệu

* Chuẩn bị của giáo viên:

- Phiếu học tập hướng dẫn học sinh tự học

- Mẫu phiếu tham quan, trải nghiệm

- Phiếu đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

- Kế hoạch dạy học phần hoa, cây cảnh

- Một số hình ảnh, tư liệu về hoạt động trồng và chăm sóc hoa ở nước ta

- Tìm hiểu mô hình trồng hoa và kinh doanh hoa tại địa phương và liên hệ cơ sở để

tổ chức học sinh tham quan, trải nghiệm

- Thiết bị điện tử, phần mềm hỗ trợ: Máy tính, máy chiếu hoặc ti vi, facebook, zalo

* Chuẩn bị của học sinh

- Phiếu phân công nhiệm vụ từng thành viên trong nhóm, cử trưởng nhóm và thư

3 Phương pháp và kỹ thuật dạy học

- Phương pháp dạy học: Theo quy trình dạy học bằng dự án, kết hợp với hoạt động trải nghiệm, tự học với tài liệu hướng dẫn của giáo viên

- Kỹ thuật thuyết trình, phản biện, đóng vai

nghiệm thực tế thực hiện các dự

án

1 tuần Tại nhà, tại các cơ sở

kinh doanh hoa, mô hình trồng hoa

2 Hoạt động 3: Báo cáo kết quả của

1 tiết Tại trường

4 Yêu cầu sau khi học phần kiến

- Chia nhóm và phân công nhiệm vụ cho các nhóm

- Định hướng thực hiện nhiệm vụ

- Phát triển một số năng lực và phẩm chất cho học sinh như giao tiếp và hợp tác, tự lực và tự giác…

2 Nội dung

- Học sinh thể hiện tiểu phẩm

Tên tiểu phẩm: “Cuộc thi hoa hậu giữa các loài hoa”

Hôm nay, tôi thức dậy từ rất sớm, khi bước chân ra khu vườn nhà mình, tôi

đã trùng hợp nghe được cuộc chuyện trò giữa các loài hoa về đêm chung kết cuộc thi “hoa hậu của các loài hoa”

Các loài hoa khác bàn tán xôn xao về phần thi của các thí sinh

Chị hoa Đồng Tiền ( trưởng ban tổ chức): Tối hôm qua, diễn ra cuộc thi chung kết

“hoa hậu của các loài hoa” với sự tham gia của rât nhiều loài hoa trong khu vườn

Cuộc thi gồm 3 phần, phần thi dung nhan, phần thi tài năng và phần thi vấn đáp Phần thi dung nhan diễn ra, các thí sinh đều phô diễn cho khán giả thấy được vẻ đẹp của mình Sau phần thi dung nhan và phần thi tài năng là phần thi vấn đáp, chỉ có 5 thí sinh lọt vào phần thi vấn đáp Đấy là bạn Hoa Hồng, bạn Hoa Hướng Dương, bạn Hoa Sen, Hoa Lan, Hoa Đào

Tại cuộc thi:

Đến với phần thi vấn đáp 5 thí sinh cùng trả lời câu hỏi thuyết trình về giá trị của bản thân

Hoa Hồng (Với bộ váy màu đỏ sẫm vừa mềm mại, vừa mượt mà lại mát như nhung, cùng mùi hương đậm đà quyến rũ): Tôi là biểu tượng của thành tựu, hoàn

thiện và sự hoàn hảo Tôi còn được coi là chúa tể của các loài hoa, tượng trưng cho tình yêu cháy bỏng, tình cảm mà bất cứ con người nào cũng khao khát, tôi là loài hoa được con người yêu quý nhât Các bạn xem nếu các ngày lễ quan trọng như 20/10, ngày tết, 8/3 và các ngày quan trọng của năm thì không thể thiếu tôi được Người ta lấy tôi làm món quà ngọt ngào tặng nhau để khởi đầu cho một mối quan hệ tốt đẹp, mang lại cho con người sự sung túc may mắn Và tôi luôn có mặt khắp nơi trong các lễ hội, tôi làm việc suốt bốn mùa từ những ngày đông giá rét hay ngày hè nóng nực Tôi không chỉ tô đẹp cho đời mà còn giúp các chị em phụ

nữ có làn da thật đẹp, một hương thơm quyễn rũ Các chàng trai, cô gái thật sự yêu tôi đấy

Đến tiếp theo là phần thi của chị Hoa Đào

Hoa đào: Tôi là loài hoa của mùa xuân, tôi mang đến sự ấm áp,biểu tượng của sự

sinh sôi, nảy nở, mang đến may mắn và hạnh phúc, cứ mỗi dịp tến đến, xuân về, nhà nhà lại tưng bừng đón tôi, khoác cho tôi những tia sáng lung linh huyền ảo cùng những trang sức lộng lấy Con người yêu quý tôi nhất

Sau hoa Đào là đến phần thi của Hoa Lan

Hoa Lan:Tôi là Hoa Lan tôi chính là biểu tượng của sự giàu có, sang trọng và quý

phái, các bạn hãy nhìn cách con người chăm chút chúng tôi đi, chúng tôi là những loài hoa đẹp nhất, những người chơi Hoa Lan cũng là những người tinh tế Chúng tôi là loài hoa được yêu mến nhất

Phần tiếp theo là phần thi của Hoa Sen

Hoa Sen:Tôi là Hoa sen, loài hoa được biết tới với câu ca dao:

Trong đầm gì đẹp bằng sen,

Lá xanh, bông trắng lại chen nhụy vàng

Nhụy vàng, bông trắng, lá xanh Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

Mọi người biết tới tôi với sự tinh khiết, thanh cao Biểu trưng của phẩm giá con người Việt Nam

Phần thi cuối cùng là của Hoa Hướng Dương

Hoa Hướng Dương: Tôi là hoa Hướng Dương, tôi cảm thấy cực kì kiêu hãnh về

vẻ đẹp của bản thân Màu vàng đặc sắc của tôi càng trở thành xinh tươi, quý phái hơn lúc đứng dưới ánh nắng mặt trời Bộ quàn áo của tôi là sự liên kết hài hòa giữa màu xanh mát dịu và màu vàng đặc sắc Ngoài ra còn có sắc nâu dịu dàng Mặt trời đi đâu tôi cũng đi theo đó Dưới ánh mặt trời tôi trở nên óng ả và lộng lẫy hơn Tôi chính là loài hoa của niềm tin và chờ đợi

Với sự biểu diễn uyển chuyển , vẻ đẹp lộng lẫy, kiêu sa và câu trả lời xuất sắc của các loài hoa, ban giám khảo cũng phải đau đầu vì không biết nên chọn loại hoa nào Mỗi loại đều có vẻ đẹp, những giá trị riêng của mình tuy nhiên ban giám khảo đánh giá cao trước cái đẹp hữu dụng, dài lâu của Hoa Hồng Vương miện tối nay

đã thuộc về Hoa Hồng

Hoa Hồng xúc động bước lên trong sự cổ vũ động viên của khán giả, của bạn bè

và gia đình Nhận từ tay của chị Huệ vương miện cao nhất của cuộc thi, em thầm cảm ơn tất cả mọi người, những người đã luôn ở bên em, động viên, chăm sóc, dạy

dỗ cho em suốt những ngày qua Em xin gửi niềm vinh dự đến tất cả mọi người,

những người biết yêu thương, quý trọng những sắc hoa

GV yêu cầu học sinh theo dõi và nhận xét, rút ra thông điệp của tiểu phẩm

HS trình bày tiểu phẩm, thảo luận cặp đôi, rút ra thông điệp

Từ câu trả lời của học sinh, giáo viên gợi ý để học sinh phát hiện ra vấn đề của dự

án

-Phân công nhiệm vụ cho dự án:

GV phát hệ thống câu hỏi định hướng học tập các dự án cho các lớp, phát PHT về nhiệm vụ từng nhóm

GV hướng dẫn học sinh tìm kiếm nguồn tài liệu hỗ trợ, nghiên cứu kiến thức nền lập kế hoạch thực hiện

Học sinh nhận nhiệm vụ, phân công nhiệm vụ cụ thể, lập kế hoạch thực hiện

- Xây dựng các tiêu chí đánh giá sản phẩm dự án

GV cùng học sinh xây dựng tiêu chí đánh giá các dự án

Một số hình ảnh GV thực hiện triển khai dự án:

Hình ảnh: GV triển khai các dự án học tập, phân công nhiệm vụ cho

- HS tiến hành được hoạt động trải nghiệm sáng tạo tại các cơ sở kinh doanh hoa,

cở sở trồng hoa ở địa phương

- HS quan sát, ghi chép thông tin, mô tả và sưu tầm được hình ảnh, video về hoạt động tham quan, trải nghiệm kinh doanh, trồng, chăm sóc hoa, cây cảnh

- HS thực hiện nghiêm túc quy định khi tham quan, thực hành

- HS rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, tổng hợp, xử lí thông tin…

- Giúp các em biết yêu lao động, sản xuất, quý trọng sản phẩm nông nghiệp do người nông dân tạo ra

- Phát triển nhiều năng lực: Năng lực tự học, năng lực tự quản lí bản thân, năng lực hợp tác, năng lực khám phá, sáng tạo, giao tiếp…

2 Thời gian: Các HS có thể độc lập thu thập thông tin hoặc làm việc theo nhóm

để hoàn thành nhiệm vụ chung trong thời gian 1 tuần

3 Chuẩn bị:

GV: Kế hoạch trải nghiệm và triển khai cho học sinh

HS: Giấy, bút, tài liệu, máy ảnh, điện thoại, dụng cụ lao động…

4 Nội dung hoạt động trải nghiệm sáng tạo:

- Các nhóm thống nhất thời gian, địa điểm và phương tiện đi trải nghiệm

- Các nhóm phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên và đảm bảo hoạt động tham quan, trải nghiệm đạt kết quả tốt

- Tìm hiểu, thu thập thông tin có ở địa phương

- Lưu lại kết quả qua phiếu, nhật kí, mẫu vật thật, hình ảnh, video

GV hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ các nhóm khi gặp khó khăn trong quá trình HĐTNST

5 Dự kiến kết quả:

- HS tham gia HĐTNST an toàn, đảm bảo thời gian

- Các nhóm HS đều hứng thú, trao đổi và thảo luận sôi nổi

- HS biết ghi chép thông tin và thu thập nhiều hình ảnh, mẫu vật

- HS đặt ra nhiều câu hỏi, thảo luận trong nhóm, nhờ GV giúp đỡ, trao đổi với chủ vườn để viết báo cáo kết quả

6 Viết thu hoạch:

GV yêu cầu mỗi nhóm viết 1 bản báo cáo tóm tắt về hoạt động TNST Các nhóm trao đổi, thảo luận và viết được bản báo cáo bằng bản giấy hoặc sơ

đồ tư duy, hoặc trình chiếu ppt

Hoạt động 3: Báo cáo và đánh giá sản phẩm dự án (2 tiết)

1 Mục tiêu

- HS báo cáo sản phẩm của các dự án

- Rèn luyện cho học sinh các thao tác tư duy, năng lực giao tiếp, thuyết trình,

tự tin, trao đổi, phản biện, sử dụng CNTT

- Hợp thức hóa các kiến thức chuẩn qua kết quả hoạt động

- Đánh giá, rút kinh nghiệm của hoạt động

2 Chuẩn bị

GV: Giáo án, phòng học có máy chiếu, máy ảnh, phiếu đánh giá HS: Bản báo cáo (Mẫu vật, tranh hình, sơ đồ, trình chiếu bản word hoặc bản PowerPoint, video )

2 Tiến trình hoạt động cáo sản phẩm Hoạt động của GV Hoạt động của HS Hoạt động 1 Thông báo quy trình buổi báo cáo sản phẩm (2 phút)

GV: Nêu quy trình báo cáo sản phẩm của các nhóm:

- Thông báo quy trình báo cáo: 2 phút

- Mỗi nhóm có thời gian báo cáo:

5 phút/ 1 dự án + 3 phút trả lời câu hỏi của nhóm bạn = 8 phút

-> Tổng thời gian báo cáo, chất vấn:

- Chăm chú lắng nghe, tiếp nhận quy trình báo cáo, cử đại diện chuẩn bị báo cáo

- Cử đại diện chuẩn bị báo cáo

8 phút (2 dự án) x 4 nhóm = là 64 phút

- Phần thảo luận, nhận xét, đánh giá qua phiếu đánh giá: 20 phút (2 dự án)

- Chính xác hóa kiến thức: 4 phút

Hoạt động 2 Báo cáo sản phẩm, trả lời câu hỏi, phản biện (64 phút)

GV: Các nhóm lần lượt lên báo cáo sản phẩm

- Ghi nhận diễn biến buổi báo cáo

- Mỗi nhóm sẽ đặt 2 câu hỏi cho nhóm bạn

Đại diện các nhóm báo cáo HS: theo dõi, ghi nhật kí về những ưu điểm và nhược điểm từng nhóm

-Các nhóm trả lời các câu hỏi

Hoạt động 3 Thảo luận, nhận xét và đánh giá (20 phút)

GV: Cho các nhóm đóng góp ý kiến và

về bài thuyết trình của nhóm bạn Yêu cầu các nhóm thảo luận, thống nhất đánh giá theo phiếu

GV nhận xét, đánh giá thông qua phiếu đánh giá đã xây dựng và rút kinh nghiệm

Các nhóm lắng nghe, ghi nhận ý kiến

- HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau

- HS rút kinh nghiệm, tự điều chỉnh

Hoạt động 4 Chính xác hóa kiến thức (4 phút)

- GV nhận xét, chỉnh sửa, bổ sung và chính xác hóa kiến thức

-Yêu cầu HS về ôn tập để chuẩn bị cho tiết sau

HS lắng nghe và hoàn chỉnh báo cáo

Hệ thống kiến thức:

1 Vai trò và giá trị kinh tế của cây hoa, cây cảnh trong cuộc sống

- Là món ăn tinh thần không thể thiếu của con người, làm tăng thêm giá trị của cuộc sống

- Là các tác phẩm nghệ thuật của con người và thiên nhiên

- Là nguồn cung cấp nguyên liệu cho ngành dược phẩm và mĩ phẩm

- Hoa và cây cảnh đang trở thành nền kinh tế mang lại lợi nhuận cao, thậm chí là siêu lợi nhuận

1 Các cách phân loại hoa

- Có nhiều cách phân loại hoa, cây cảnh tuỳ vào mục đích và tiêu chí

- Căn cứ vào thời gian sống phân chia thành hai loại như là: hoa thời vụ và hoa lưu niêm

- Nếu căn cứ đặc điểm cấu tạo của thân cây: cây thân thảo, cây thân gỗ bụi, thân leo, cây sống dưới nước, cây thân mềm

- Với cây cảnh người ta phan làm 3 loại: cây cảnh tự nhiên, cây dáng, cây thế

2 Cây dáng, cây thế

- Cây dáng: là một loại cây mà người ta chỉ chú ý dáng vẻ của nó Người trồng và người chơi tạo dáng cho cây theo sở thích hay thể hiện một ý tưởng nào đó

- Cây thế: Là loại cây đặc biệt, có một số đặc điểm sau:

+ Cây thế là loại cây cổ thụ, lùn nhưng phải duy trì tỷ lệ cân đối giữa các bộ phận của cây (rễ, thân, cành)

+ Cây thế do bàn tay người tài hoa tạo nhiều thế, theo nhiều trường phái, người chơi phải hiểu các đặc điểm sinh lí, sinh thái của cây

+ Người chơi phải có óc thẩm mỹ, thể hiện tâm hồn và tình cảm của người chơi

+ Cây thế trong chậu còn được gọi là Bon sai

4 Đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng và chăm sóc của cây hoa

Hồng

4.1 Đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa hồng a) Đặc điểm

- Tên khoa học là Rosa Sp , thuộc họ Hoa hồng

- Hoa hồng xuất xứ từ vùng nhiệt đới và á nhiệt đới

- Hiên nay Việt Nam có một số giống : hồng cỏ hoa, hồng cứng, hồng bạch, hồng nhung, hồng Đà Lạt

b) Yêu cầu ngoại cảnh

- Nhiệt độ thích hợp cho hoa hồng 18 – 25 0 C

- Độ ẩm không khí phù hợp 80 – 85%, độ ẩm đất 60 – 70%

- Lượng mưa trung bình hằng năm 1000 – 2000mm, hoa hồng ưa ánh sáng

4.2 Kĩ thuật trồng a) Chuẩn bị đất trồng

- Chuẩn bị giống bằng cách giâm, chiết, ghép

- Giâm cành: chọn cành bánh tẻ, dài 20 – 25cm vào mùa thu (tháng 10), mùa xuân (tháng 2, 3) Dùng chất điều hoà sinh trưởng NAA nồng độ 1000 – 2000ppm

- Ghép: dùng cây tầm xuân làm gốc có thể ghép mắt chữ T, cửa sổ, ghép đoạn cành

c) Trồng và chăm sóc

- Thời vụ trồng vụ xuân, thu (Miền bắc), sau mùa mưa (Miền Nam)

- Khoảng cách trồng 40 x 50cm, 30 x 40cm, chú ý cắt tỉa lá vàng, già Sau 15 ngày xới xáo bón lót, tỉa bỏ cành tăm, cành to, bón phân hoai mục quanh gốc

- Thu hoạch khi hoa vừa hé nụ

- Phòng trừ một số loại nấm dùng đồng sunfat 1 - 2 0 / 00 hoặc Zinep Simel 1 –

3 0 / 00

5 Đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng và chăm sóc của cây hoa Cúc

5.1 Đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa cúc

- Hoa cúc nguồn gốc từ Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam

- Hoa cúc dáng đẹp, thơm dịu, đặc biệt không rụng cánh

- Hoa cúc có nhiều giống, màu sắc, kích thước, khi phân hoá mầm cần điều kiện chiếu sáng ngày ngắn, độ ẩm thấp, một số nở về mùa hè ở Đà Lạt

5.2 Kĩ thuật trồng, chăm sóc a) Chuẩn bị đất trồng cây hoa cúc

Cúc ưa đất tốt, ẩm, nhiều mùn, không úng nước pH 6,8 – 7

b) Chuẩn bị cây giống

- Giâm ngọn: Trời mát, chọn ngọn để giâm, cành giâm dài 7 – 10cm, có 3 – 4 đốt, khoảng cách 2 x 2cm Cúc chịu rét giâm vào tháng 7 – 8 trồng tháng 10, cây kém chịu rét trồng sớm vào tháng 6 – 7

- Giâm mầm non, chồi: Sau khi thu hoạch hoa từ cây mọc lên chồi non cắt chồi giâm thành cây giống

c) Chăm sóc

- Tỉa ngọn đảm bảo cây cúc phát triển nhiều nhánh Mỗi cành để từ 2 – 3 nhánh Sau mỗi lần bấm ngọn thì bón thúc, hạn chế xới đất tránh gây đứt rễ

- Khi cây cúc cao 25 – 30cm dùng cọc cắm chống đổ

- Cúc dễ bị rệp, nấm rỉ sắt dùng thuốc zinep, Basudin

6 Đặc điểm, yêu cầu ngoại cảnh, kĩ thuật trồng và chăm sóc của cây hoa Đồng Tiền

6.1 Đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa đồng tiền a) Đặc điểm

- Hoa đồng tiền có nguồn gốc châu Phi, chịu nóng tốt

- Cây hoa đồng tiền có 2 giống: đơn và kép

- Hoa đồng tiền đẻ khoẻ, nhánh nhiều, rễ ăn sâu

b) Yêu cầu ngoại cảnh

- Cây hoa đồng tiền chịu rét khoẻ, pH trung bình, kém chịu nước, ẩm, chịu phân bón cao, không ưa nước đạm

6.2 Kĩ thuật trồng a) Chuẩn bị đất

- pH 6,5 – 7, đất ráo, thoát nước tốt, tơi xốp

- Bón lót: 25 – 30 tấn phân chuồng, 300kg vôi bột cho 1 ha Lên luống cao 35–40cm, rộng70 – 80cm hố đào kích thước 20x30cm

- Nhân giồng bằng cách tách chồi từ cây mẹ

- Cây hay bị thối nhũn gốc hoa khi đó phun Boocđô hay Basudin 2 0 / 00 phun 3

+Bước 3 Trấu: tỷ lệ 1/6 +Bước 4 Tro: tỷ lên 1/6

b)Quy trình làm giá thể trấu hun

+ Bước 1: Thu nhận trấu về cơ sở sản xuất + Bước 2: Đốt trấu

+ Bước 3: Phối trộn với chế phẩm vi sinh vật

c) Quy trình làm giá thể mùn cưa

+ Bước 1: Thu nhận mùn cưa về xưởng chế biến+ Bước 2: Phơi khô, đảo đều

+ Bước 3: Ủ mùn cưa với chế phẩm vi sinh vật

d) Quy trình làm giá thể dung dịch thủy canh

+ Bước 1: Chuẩn bị 10 lít nước sạch

+ Bước 2: Dùng 5 muỗng cà phê phân NPK 20-20-15 + TE Bạn nên dùng loại có chứa TE để bổ sung thêm các khoáng chất như Fe, Cu, Zn, Mn,… cho cây

+ Bước 3: Dùng 20-30 gram muối Epsom để cung cấp thêm lượng muối magie

sunfat và cho vào 10 lít nước đã chuẩn bị ở trên Sau đó khuấy đều hỗn hợp,

+ Bước 4: Sau khi hòa tan dùng rây lọc để loại bỏ cặn không tan được

8 Quy trình trồng hoa trong chậu

Bước 1: Chọn chậu phù hợp Bước 2: Che bớt lỗ thoát nước và đổ 1 lớp sỏi hay đất nung Bước 3: Chuẩn bị một loại giá thể phù hợp

Bước 4: Trồng cây Bước 5: Chăm sóc hàng ngày:

+ Tưới nước + Bổ sung dinh dưỡng định kỳ cho cây trồng + Phòng trừ sâu bệnh

Hoạt động 3: Hoạt động luyện tập, thực hành, vận dụng, mở rộng (1 tiết tại lớp)

Hoạt động 3.1 Hoạt động luyện tập, thực hành (30 phút)

1 Mục tiêu

Học sinh vận dụng tổng hợp các kiến thức mới được hình thành vào hoạt

động luyện tập Qua đó, củng cố, kiểm nghiệm các kiến thức mới lĩnh hội được

2 Tổ chức thực hiện Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ