* Những sự kiện nào chứng tỏ đến giữa thế kỉ XIX chủ nghĩa tư bản đã thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới: - Từ khi tiến hành cách mạng công nghiệp, nhu cầu về nguyên liệu, thị trường củ
Trang 1TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI LỊCH SỬ 8
LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI Chuyên đề 1: NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN VÀ SỰ XÁC LẬP CỦA CNTB
TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI Câu 1 Vì sao các nước phương Tây đẩy mạnh xâm chiếm thuộc địa? Đối tượng xâm lược của các nước phương Tây? Những sự kiện nào chứng tỏ đến giữa thế kỉ XIX chủ nghĩa tư bản đã thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới?
* Các nước phương Tây đẩy mạnh xâm chiếm thuộc địa, vì trong thời kì cách mạng công
nghiệp, kinh tế chủ nghĩa tư bản phát triển nhanh chóng làm cho nguyên liệu và thị trườngtăng nhanh
* Đối tượng xâm lược của các nước phương Tây: Các nước châu Á (Ấn Độ, Trung Quốc,
Đông Nam Á), các nước châu Phi vì ở nơi này chế độ phong kiến suy yếu, lỗi thời, lạc hậu,tài nguyên phong phú, dân cư đông đúc, nguyên liệu dồi dào và thị trường rộng lớn
* Những sự kiện nào chứng tỏ đến giữa thế kỉ XIX chủ nghĩa tư bản đã thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới:
- Từ khi tiến hành cách mạng công nghiệp, nhu cầu về nguyên liệu, thị trường của cácnước tư bản Anh và Pháp trở nên cấp thiết, khiến chính phủ tư sản các nước này đẩy mạnhviệc xâm lược đối với phương Đông, đặc biệt là Ấn Độ, Trung Quốc và khu vực Đông NamÁ
+ Anh hoàn thành chinh phục Ấn Độ cuối thế kỉ XVIII, Trung Quốc bị các nước tư bảnxâu xé
+ Phi lip pin trở thành thuộc địa Tây Ban Nha (Thế kỉ XVI), Inđônêsia trở thành thuộcđịa Hà Lan (Thế kỉ XVI-XVII)
+ Cuối thế kỉ XIX Anh chiếm Miến Điện, Mã Lai; Pháp chiếm Việt Nam, Lào, Cam phuchia, Anh và Pháp tranh cấp Thái Lan
- Tại châu Phi, các nước Anh, Pháp, Đức, I-ta-li-a, Bỉ, cũng ráo riết đẩy mạnh xâu xé,biến toàn bộ châu lục này thành thuộc địa của mình (Anh có thuộc địa Kếp ở Nam Phi; Phápchiếm An giê ri ở Bắc Phi)
- Kết quả, cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, hầu hết các nước ở châu Á, châu Phi đều trởthành thuộc địa hoặc phụ thuộc của chủ nghĩa thực dân phương Tây
Câu 2 Em hiểu thế nào là “Cách mạng tư sản”? Nêu hình thức đấu tranh của các cuộc CMTS thế kỉ XVI - XVIII.
* Cách mạng tư sản là: cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo (có nơi liên kết
với quý tộc mới - quý tộc tư sản hoá), nhằm đánh đổ chế độ phong kiến lỗi thời, đem quyềnlợi lại cho giai cấp tư sản, tạo tiền đề cho quan trọng cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
* Hình thức đấu tranh:
- Chiến tranh giải phóng dân tộc: Cách mạng tư sản Hà Lan TK XVI; Chiến tranhgiành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
- Nội chiến: Cách mạng tư sản Anh TK XVII; Cách mạng tư sản Pháp cuối TK XVIII
Câu 3 So sánh điểm giống và khác nhau của các cuộc cánh mạng tư sản thời cận đại.
* Giống nhau:
* Khác nhau: về hình thức: nội chiến hoặc giải phóng dân tộc, cải cách thống nhất đất
nước
Câu 4 Cách mạng tư sản có tác dụng như thế nào đối với sự phát triển lịch sử?
Cách mạng tư sản bắt đầu từ thế kỷ XVI kéo dài tới thế kỷ XX vừa có tác dụng tíchcực nhưng có những hạn chế mà cách mạng tư sản mang lại:
Trang 2* Tích cực:
- Xóa bỏ chế độ phong kiến, thiết lập nền dân chủ tư sản
- Tạo ra phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất đồng thời có một tiến bộ vượt bậc
về phương thức sản xuất, là một bước tiến có ý nghĩa lịch sử trong xã hội nhân loại
* Hạn chế:
Thầy cô cần đáp án cụ thể liên hệ Zalo 0974004860
Chuyên đề 2: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN Câu 1: Nét mới trong phong trào công nhân những năm 1830-1840? Kết cục phong trào đấu tranh của công nhân ở các nước Châu Âu nửa đầu TK XIX? Nguyên nhân thất bại? Điểm khác so với các phong trào công nhân trước đó?
* Nét mới trong phong trào công nhân những năm 1830-1840: Đấu tranh chính trị,tiến tới đấu tranh vũ trang; kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang
* Kết cục phong trào đấu tranh của công nhân ở các nước Châu Âu nửa đầu TK XIX:Đều thất bại, song nó đánh dấu sự trưởng thành của phong trào công nhân quốc tế, là cơ sởcho sự ra đời lí luận cách mạng
* Nguyên nhân thất bại:
- Trình độ giác ngộ và tổ chức của giai cấp công nhân còn yếu
* Điểm khác so với các phong trào công nhân trước đó: Thầy cô cần đáp án cụ thể liên
hệ Zalo 0974004860 Câu 2: Em có nhận xét gì về cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân cuối TK XIX (Trình bày nguyên nhân, số lượng, quy mô, phạm vi, tính chất, hình thức đấu tranh, mục tiêu và kết quả của phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX?)? Những sự kiện chứng tỏ phong trào công nhân thế giới vẫn tiếp tục phát triển trong những năm cuối
TK XIX? Kết quả lớn nhất của phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX là gì? Vì sao sau thất bại của công xã Pari, phong trào công nhân vẫn tiếp tục phát triển?
* Nhận xét gì về cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân cuối TK XIX (Trình bàynguyên nhân, quy mô, phạm vi, tính chất, hình thức đấu tranh, mục tiêu và kết quả củaphong trào công nhân cuối thế kỉ XIX
- Nguyên nhân: Mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản sâu sắc Chủ nghĩa Mác xâm nhậpvào phong trào công nhân Ý thức giác ngộ của công nhân lên cao
- Phạm vi: Tất cả các nước tư bản Âu – Mĩ
- Số lượng: Phát triển nhanh chóng, tăng lên hàng triệu người, điển hình là cuộc đấutranh ở Mĩ ngày 1/5/1886 hơn 350.000 công nhân đình công biểu tình, 40 vạn công nhân Si-ca-gô biểu tình
- Qui mô: Lớn
- Hình thức: Bãi công, biểu tình (có tổ chức)
- Mục tiêu: Đòi tăng lương, giảm giờ làm
- Kết quả: Thành lập các tổ chức chính trị của giai cấp công nhân ở mỗi nước
* Những sự kiện chứng tỏ phong trào công nhân thế giới vẫn tiếp tục phát triển trongnhững năm cuối TK XIX:
* Kết quả lớn nhất của phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX là ………
* Sau thất bại của công xã Pari, phong trào công nhân vẫn tiếp tục phát triển, vì
Thầy cô cần đáp án cụ thể liên hệ Zalo 0974004860 Câu 3: Qua những cuộc đấu tranh của công nhân Anh, Pháp, Đức đầu thế kỉ XX phản ánh điều gì? Nêu những ưu điểm và hạn chế của công nhân thời kì này?
Trang 3* Qua những cuộc đấu tranh của công nhân Anh, Pháp, Đức đầu thế kỉ XX phản ánh
- Trong những năm 20 – 30 của thế kỉ XIX, công nhân ở các nước châu Âu ngày càngđông, ngày càng đấu tranh đòi quyền lợi về kinh tế và chính trị
+ Ở Pháp năm 1831, công nhân Li-ông khởi nghĩa đòi tăng lương, giảm giờ làm
+ Năm 1834, thợ thủ công Li-ông khởi nghĩa đòi thiết lập nền cộng hòa
+ Ở Anh từ năm 1836 – 1848 diễn ra phong trào “Hiến chương” đòi phổ thông đầuphiếu, tăng lương, giảm giờ làm
+ Ở Đức năm 1884, công nhân Sơ-lê-din khởi nghĩa phá hủy nhà xưởng
- Những cuộc đấu tranh trên đã thất bại vì thiếu sự lãnh đạo đúng đắn và chưa cóđường lối chính trị rõ ràng, song đã đánh dấu sự trưởng thành của giai cấp công nhân, tạođiều kiện quan trọng cho sự ra đời của lí luận khoa học sau này
- Những cuộc đấu tranh này phản ánh ý thức đấu tranh giai cấp ngày càng nâng cao
* Những ưu điểm và hạn chế của công nhân thời kì này
- Ưu điểm
- Hạn chế
Chuyên đề 3: CÁC NƯỚC ÂU – MĨ – NGA CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỈ XX Câu 1: Chứng minh rằng “công xã Pari là nhà nước kiểu mới” Ý nghĩa lịch sử của công xã Pari? Nhứng điểm nào chứng tỏ công xã khác hẵn nhà nước tư sản? Vì sao công xã Pari là nước nước kiểu mới? Công xã Pari đã để lại những bài học kinh nghiệm quý báu gì cho giai cấp vô sản thế giới?
* Chứng minh:
- Nhiệm vụ cấp thiết của công xã là nhanh chóng đập tan bộ máy nhà nước tư sản cũ,lập nên chính quyền của giai cấp vô sản
- Hội đồng công xã là cơ quan cao nhất của Công xã Pa-ri, sau đó là các ủy ban, mỗi
ủy ban sẽ có 1 ủy viên công xã đứng đầu và chịu mọi trách nhiệm trước nhân dân Ngườinày cũng có thể bị bãi miễn
- Giải tán toàn bộ quân đội và bộ máy cảnh sát cũ để thay thành lực lượng vũ trangnhân dân
- Tách nhà thờ ra để hoạt động riêng, còn các trường học, nhà nước không tổ chức dạykinh thánh
- Nhiều chính sách tiến bộ khác được công xã thi hành như: cho phép công nhân làmchủ các xí nghiệp mà người chủ trước đó bỏ trốn, kiểm soát chặt chẽ chính sách tiền lươngcủa xí nghiệp, hạn chế những lao động phải làm đêm,…
- Chủ trương giáo dục bắt buộc với toàn dân và không mất tiền, cải thiện điều kiệnlàm việc đặc biệt là những công nhân nữ
Những điều trên cho chúng ta thấy rõ việc tổ chức và hoạt động của Công xã Pa-ri làhoàn toàn mới, tiên tiến hơn, đáp ứng sự mong mỏi của quần chúng nhân dân Nó hoàn toànkhác so với kiểu nhà nước trước đây, đặc biệt là nhà nước của giai cấp bóc lột
* Ý nghĩa
- Dù là một nhà nước kiểu mới nhưng Công xã Pa-ri vẫn thất bại Tuy nhiên, đó lại có
ý nghĩa to lớn và ảnh hưởng tới các cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản trên toàn thế giới
- Như Lê-nin từng nói, Công xã Pa-ri đã để lại ““một kinh nghiệm lịch sử có ý nghĩa
vô cùng to lớn, một bước tiến nhất định của cách mạng vô sản trên thế giới”
- Công xã Pa-ri có sự sáng tạo khi đưa ra những chính sách mới cho một nhà nướcmới Đồng thời, nhà nước này hoạt động để phục vụ lợi ích cho đa số nhân dân lao động
Trang 4* Những điểm chứng tỏ công xã khác hẵn nhà nước tư sản
Thầy cô cần đáp án cụ thể liên hệ Zalo 0974004860
* Công xã Pari là nước nước kiểu mới, vì
- Công xã đã ban bố và thi hành nhiều sách lệnh phục vụ quyền lợi của nhân dân
- Bản chất của công xã là do dân và vì dân, không như nhà nước tư sản chỉ phục vụ cho quyền lợi của giai cấp tư sản
* Công xã Pari đã để lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho giai cấp vô sản
Câu 2: Qua tình hình các nước Anh, Pháp, Mĩ, Đức cuối thế kỉ XIX đến đầu thế
kỉ XX, hãy nêu những đặc điểm chung, nổi bật trong sự phát triển kinh tế của các nước đó? Chuyển biến quan trọng nhất trong nền kinh tế là gì? Em hiểu gì về quyền lực sự chuyển biến đó?
* Qua tình hình các nước Anh, Pháp, Mĩ, Đức cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX, những đặc điểm chung, nổi bật trong sự phát triển kinh tế: Sự canh tranh đưa đến tình
trạng tư bản lớn “nuốt” tư bản nhỏ, tập trung sản xuất và tư bản, các tổ chức độc quyền rađời chi phối đời sống xã hội của các nước đó
* Chuyển biến quan trọng nhất trong nền kinh tế là: …
* Quyền lực của các công ty độc quyền
- Các công ty độc quyền chiếm ưu thế, nắm giữ và chi phối toàn bộ đời sống kinh tế ở các nước đế quốc
- ………
Câu 3: Tại sao các nước đế quốc tăng cường xâm lược thuộc địa? Nêu mâu thuẫn chủ yếu giữa các đế quốc già (Anh, Pháp) và đế quốc trẻ (Mĩ, Đức)? Mâu thuẫn đó đã chi phối chính sách đối ngoại của các nước đế quốc như thế nào?
* Các nước đế quốc tăng cường xâm lược thuộc địa, vì do nhu cầu về nguyên liệu,
thị trường, xuất khẩu tư bản tăng nhiều nên các nước đế quốc tăng cường xâm lược thuộcđịa
* Mâu thuẫn chủ yếu giữa các đế quốc già (Anh, Pháp) và đế quốc trẻ (Mĩ, Đức)
là sự phát triển kinh tế và vấn đề về thuộc địa không đều nhau
* Mâu thuẫn đó đã chi phối chính sách đối ngoại của các nước đế quốc là gây
chiến tranh để chi lại thế giới
Câu 4: Quốc tế thứ nhất, thứ hai có vai trò như thế nào đối với phong trào công nhân quốc tế?
- Có nhiều đóng góp tích cực cho phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX
Câu 5: Vì sao cuộc cách mạng 1905 – 1907 được gọi là cuộc cách mạng dân chủ
tư sản kiểu mới? Tính chất và ý nghĩa của cuộc cách mạng 1905 – 1907 ở Nga? Cuộc cách mạng đã để lại những bài học kinh nghiệm quý báu gì cho giai cấp vô sản thế
Trang 5giới? Vai trò của Lê Nin đối với phong trào cong nhân Nga và cách mạng thế giới như thế nào?
* Cuộc cách mạng 1905 – 1907 được gọi là cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới, vì nó làm nhiệm vụ của 1 cuộc cách mạng tư sản, đánh đổ chế độ phong kiến Nga
hoàng nhưng do giai cấp vô sản lãnh đạo
* Tính chất và ý nghĩa của cuộc cách mạng 1905 – 1907 ở Nga
- Tính chất: Đây là cuộc cách mạng dân chủ tư sản đầu tiên do giai caáp vô sản lãnhđạo trong thời kỳ đế quốc chủ nghĩa
- Ý nghĩa
+ Cách mạng đã phát động các giai cấp bị áp bức, bóc lột và các dân tộc bị áp bứctrong đế quốc Nga đứng lên đấu tranh, làm lung lay chế độ Nga hoàng
+ Dấy lên 1 cao trào đấu tranh của giai cấp vô sản trong các nước đế quốc và thúc đẫy
sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước phương Đông vào đầu thế kỉ XX
* Cuộc cách mạng đã để lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho giai cấp vô sản thế giới
* Vai trò của Lê Nin đối với phong trào công nhân Nga và cách mạng thế giới
Câu 6 Nêu hoàn cảnh lịch sử, những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật trong các thế
kỉ XVIII - XIX? Ý nghĩa của những thành tựu trên? (Tại sao nói:“Thế kỉ XIX là thế kỉ
của sắt, máy móc và động cơ hơi nước"?)
* Hoàn cảnh lịch sử: Cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra trước tiên ở nước Anh sau
đó lan sang các nước Âu – Mĩ đã tạo một cuộc cách mạng trong sản xuất, chuyển từ laođộng thủ công sang lao động bằng máy móc, đưa nền kinh tế tư bản phát triển nhanh chóng
- Về quân sự: Sản xuất nhiều loại vũ khí mới, chiếm hạm, ngư lôi, khí cầu…
Nhận xét: Thầy cô cần đáp án cụ thể liên hệ Zalo 0974004860
Chuyên đề 4: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT Câu 1: Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh thế giới thứ nhất? Chiến tranh thế giới thứ nhất để lại những hậu quả gì? Qua đó em rút ra nhận xét gì? Vì sao gọi cuộc chiến tranh 1914 – 1918 là cuộc chiến tranh thế giới? Tính chất của cuộc chiến tranh là gì?
Em có suy nghĩ gì về cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất?
* Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh thế giới thứ nhất
- Nguyên nhân sâu xa:
+ Sự phát triển không đều của chủ nghĩa tư bản vào cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XXlàm thay đổi sâu sắc so sánh lực lượng giữa các nước đế quốc
+ Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về vấn đề thuộc địa ngày càng gay gắt là nguyênnhân cơ bản dẫn đến chiến tranh
Trang 6- Nguyên nhân trực tiếp:
+ Sự hình thành hai khối quân sự đối lập, kình địch nhau: khối Liên minh (Đức, Áo Hung, I-ta-li-a) và khối Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga)
-+ Duyên cớ: Ngày 28-6-1914, Thái tử Áo-Hung bị một phần tử khủng bố ở Xéc-bi ámsát Quân phiệt Đức, Áo-Hung chớp lấy cơ hội này để gây chiến tranh
* Chiến tranh thế giới thứ nhất để lại những hậu quả
- Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên minh, gây nên thiệt hại nặng nề về người và của:
+ Nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống, nhà máy bị phá hủy
+ 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị thương
+ Chiến phí lên tới 85 tỉ đô la
- Các nước Châu Âu trở thành con nợ của Mĩ
- Bản đồ thế giới được chia lại: Đức mất hết thuộc địa; Anh, Pháp, Mĩ mở rộng thêmthuộc địa của mình
- Từ trong cuộc chiến tranh, cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bướcchuyển lớn trong cục diện chính trị thế giới
* Tính chất của cuộc chiến tranh: Chiến tranh thế giới thứ nhất mang tính chất là
một cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa, chỉ đem lại nguồn lợi cho tư sản cầm quyền
* Em có suy nghĩ về cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất
……
Chuyên đề 5 LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
Câu 1: Vì sao ở nước Nga năm 1917 lại có 2 cuộc cách mạng?
- Cuộc cách mạng tháng Hai đã lật đổ chế độ phong kiến Nga hoàng, đem lại quyền
tự do, dân chủ cho nhân dân Tuy nhiên, sau cách mạng tháng Hai, cục diện 2 chính quyềnsong song tồn tại ở nước Nga Đó là:
+ Chính quyền Xô viết của công nhân, nông dân và binh lính
+ Chính phủ lâm thời tư sản của giai cấp tư sản và đại địa chủ tư sản hóa
=> Cục diện trên đòi hỏi nước Nga phải tiến hành cuộc cách mạng lần thứ hai vào
tháng Mười năm 1917 (Cách mạng tháng Mười) nhằm lật đổ chính phủ lâm thời tư sản,
giành chính quyền hoàn toàn về tay giai cấp vô sản Đây là một cuộc cách mạng xã hội chủnghĩa
Câu 2: Vì sao Giôn Rit đặt tên cuốn sách của mình là “Mười ngày rung chuyến thế giới”? Vì:
Câu 3: “Sắc lệnh hòa bình" và “sắc lệnh ruộng đất” đem lại những quyền lợi gì cho quần
chúng nhân dân?
- “Sắc lệnh hòa bình” đã đáp ứng mong muốn hòa bình, chấm dứt chiến tranh của đại
đa số quần chúng nhân dân lao động
- Với “Sắc lệnh ruộng đất”, hơn 150 triệu ha ruộng đất của địa chủ được trao cho
nông dân, đáp ứng quyền lợi thiết thực của người nông dân Lần đầu tiên toàn thể nông dân
ở Nga có ruộng đất để cày cấy
Trang 7Câu 4: Lê nin đóng vai trò như thế nào đối với sự thắng lợi của cách mạng tháng Mười Nga?
Câu 5: Nêu ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 (Vì sao cách mạng tháng Mười Nga được đánh giá là một sự kiện lịch sử vĩ đại nhất trong lịch
sử nước Nga và nhân loại ở thế kỉ XX)
Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đưa đến việc thành lập nhà nước xã hội chủnghĩa đầu tiên trên thế giới, có ý nghĩa lịch sử to lớn đối với nước Nga và thế giới:
* Đối với nước Nga:
- Mở ra kỉ nguyên mới cho nước Nga Làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nước và
số phận hàng triệu con người Nga
- Lần đầu tiên trong lịch sử, giai câp công nhân, nhân dân lao động, và các dân tộcđược giải phóng, thoát khỏi mọi xiềng xích nô lệ, làm chủ vận mệnh đất nước
- Đưa những người lao động lên chính quyền, xây dựng chế độ mới - chế độ xã hộichủ nghĩa
* Đối với thế giới:
- Dẫn đến những biến đổi lớn lao trên thế giới Có ảnh hưởng đến phong trào giảiphóng dân tộc, đặc biệt là phong trào đấu tranh giành độc lập của các nước thuộc địa và phụthuộc
- Cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng của giai cấp công nhân quốc tế, chỉ ra conđường đi đến thắng lợi trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản
- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản,nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức
- Tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của phong trào cộng sản và côngnhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước
Câu 6: Vì sao cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 được gọi là cuộc khủng hoảng “thừa”? (Nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng kinh tế những năm 1929-1933 là gì?) Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng như thế nào đối với các nước tư bản châu Âu và thế giới Nêu các biện pháp mà các nước tư bản thực hiện nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng đó ?
Câu 7: Tại sao cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 là cuộc khủng hoảng kinh tế lớn nhất, kéo dài nhất, gây thiệt hại nặng nề nhất?
Câu 8: Trong thập niên 20 của thế kỉ XX, kinh tế Mĩ và Nhật Bản có điểm gì giống và khác nhau? Để thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933, cách giải quyết của Mĩ và Nhật Bản khác nhau như thế nào? Từ sự phát triển kinh tế của Mĩ, Nhật Bản, Việt Nam cần học hỏi những gì để phát triển kinh tế đất nước?
* Trong thập niên 20 của thế kỉ XX, kinh tế Mĩ và Nhật Bản có điểm gì giống và khác nhau?
- Giống nhau: Cùng là nước thắng trận, thu được nhiều lợi nhuận, không bị mất mát gìnhiều trong chiến tranh
- Khác nhau:
+ Kinh tế Mỹ phát triển cực kỳ nhanh chóng do cải tiến kỹ thuật thực hiện phươngpháp sản xuất dây chuyển, tăng cường độ lao động và bóc lột công nhân
Trang 8+ Ở Nhật phát triển không đều, mất cân đối (trong vòng mấy năm đầu) rồi lại lâm vàokhủng hoảng, công nghiệp không có sự cải thiện, nông nghiệp trì trệ, lạc hậu, kinh tế pháttriển chậm chạp, bấp bênh.
* Để thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933, cách giải quyết của Mĩ và Nhật Bản khác nhau như thế nào?
- Mĩ giải quyết khủng hoảng bằng cải cách kinh tế, xã hội, thực hiện chính sách mới
- Nhật giải quyết khủng hoảng bằng cách tăng cường chính sách quân sự hóa đấtnước, phát xít hóa bộ máy chính trị, gây chiến tranh bành trướng ra bên ngoài
* Việt Nam học hỏi để phát triển đất nước:
Câu 9: Giải pháp thoát khỏi khủng hoảng kinh tế 1929-1933 giữa hai nhóm nước Anh-Pháp-Mĩ và Đức-I-ta-li-a-Nhật Bản có gì khác nhau Tại sao có sự khác nhau đó?
* Khác nhau:
* Nguyên nhân dẫn tới sự khác nhau:
Chuyên đề 6 CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1939 – 1945)
Câu 1: Nguyên nhân bùng nổ Chiến tranh thế giới thứ 2 Điểm giống và khác nhau so với Chiến tranh thế giới thứ nhất? Liên Xô có vai trò như thế nào trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít?
* Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai bao gồm:
- Nguyên nhân sâu xa:
+ Do sự chệnh lệch trình độ phát triển giữa các nước tư bản, dẫn đến những mâuthuẫn về thuộc địa, thị trường
+ Việc tổ chức và phân chia thế giới theo hệ thống Véc-xai - Oa-sinh-tơn không cònphù hợp nữa Đưa đến một cuộc chiến tranh mới để phân chia lại thế giới
- Nguyên nhân trực tiếp:
+ Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 đã làm những mâu thuẫn trở nên sâusắc dẫn tới việc lên cầm quyền của chủ nghĩa phát xít với ý đồ gây chiến tranh để phân chialại thế giới
+ Thủ phạm gây chiến là phát xít Đức, Nhật Bản Italia Nhưng các cường quốcphương Tây lại dung túng, nhượng bộ, tạo điều kiện cho phát xít gây ra cuộc Chiến tranh thếgiới thứ hai
* Giống nhau
+ Cả 2 cuộc chiến tranh này bùng nổ đều bắt nguồn từ mâu thuẫn của các nước đếquốc về vấn đề thị trường và thuộc địa, khi mâu thuẫn đó đạt đến đỉnh cao không thể giảiquyết được dẫn đến chiến tranh bùng nổ
+ Về tính chất cả 2 cuộc chiến tranh này đều mang tính chất phi nghĩa gây tổn thấtnặng nề về sức người sức của của nhân loại, để lại những hậu quả nặng nề
+ Cả hai cuộc chiến tranh kết thúc thì tất cả tham chiến đều phải gánh chịu những hậuquả, tổn thất hết sức nặng nề, cụ thể là thiệt hại về người và của, kinh tế bị tàn phá nặng nề
* Khác nhau
- Phe tham chiến:
+ Chiến tranh thế giới thứ nhất với sự tham gia của phe Liên Minh – phe Hiệp ước.Phe Liên minh gồm Đức, Áo Hung, I-ta-li-a và phe Hiệp ước gồm: Anh, Pháp, Nga
Trang 9+ Chiến tranh thế giới thứ hai với sự tham gia của phe Phát xít – phe Đồng minh Phephát xít dẫn đầu là Đức, Italia, Nhật Bản Phe đồng minh dẫn đầu là Anh, Liên Xô, Mỹ.Chiến tranh thế giới thứ 2 là mâu thuẫn giữa mặt trân đồng minh với phe phát-xít
- Thành phần các nước tham chiến
+ Chiến tranh thế giới thứ nhất: các nước tư bản chủ nghĩa
+ Chiến tranh thế giới thứ hai: các nước tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa (LiênXô)
- Phạm vi, quy mô
+ Chiến tranh thế giới thứ nhất: Lôi cuốn sự tham gia của hơn 30 quốc gia
+ Chiến tranh thế giới thứ hai: Lôi cuốn sự tham gia của hơn 70 quốc gia;
- Hậu quả
+ Chiến tranh thế giới thứ nhất đã gây ra những thảm họa hết sức nặng nề đối vớinhân loại: Khoảng 1,5 tỷ người bị cuốn vào vòng khói lửa, 10 triệu người chết, trên 20 triệungười bị thương, nền kinh tế Châu Âu bị kiệt quệ Ngoài mất mát về người, các thành phố,làng mạc, đường sá, cầu cống, nhà máy… ở châu Âu đều bị phá hủy, thiệt hại vật chất lêntới 338 tỷ USD Số tiền các nước tham chiến chi phí cho chiến tranh vào khoảng 85 tỷ USD
+ Chiến tranh thế giới thứ hai: Chiến tranh thế giới thứ Hai kết thúc với sự sụp đổhoàn toàn của phát xít Đức, I-ta-li-a, Nhật.Thắng lợi vĩ đại thuộc về các dân tộc trên thế giới
đã kiên cường chiến đấu chống chủ nghĩa phát xít.Hơn 70 quốc gia với 1700 triệu người đã
bị lôi cuốn vào vòng chiến, khoảng 60 triệu người chết, 90 triệu người bị tàn phế.Chiến tranhkết thúc đã dẫn đến những biến đổi căn bản tình hình thế giới
=> Như vậy điểm mấu chốt dẫn đến sự khác biệt giữa chiến tranh thế giới 1 và 2 làchiến tranh thế giới thứ 2 có sự tham chiến của Liên Xô
* Liên Xô có vai trò như thế nào trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít?
Câu 2: Vì sao Mĩ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản? Có phải vì thế mà Nhật Bản đầu hàng hay không? Em có suy nghĩ gì về hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ 2 đối với nhân loại? Từ cuộc chiến tranh thế giới thứ hai, hãy rút ra bài học cho cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay.
* Mĩ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản, vì: Để chứng tỏ sức mạnh quân sự của
Mĩ, tranh công với Liên Xô Còn đạo quân chủ lực của Nhật bị Liên Xô đánh bại, phe phátxít đang hấp hối, Nhật thua là tất yếu Tuy nhiên, việc Mĩ ném bom nguyên tử xuống Nhậtcũng góp gần đẩy nhanh sự đầu hàng của Nhật
* Suy nghĩa về hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ 2 đối với nhân loại
- Toàn nhân loại phải gánh chịu hậu quả của chiến tranh, cả những nước thắng trận
và bại trận ở trên toàn thế giới
- Chúng ta phải ngăn chặn Chiến tranh, phải làm thế nào để chiến tranh không bao giờxãy ra nữa, đó là trách nhiệm của mỗi người, mỗi quốc gia và toàn thể nhân loại
* Từ cuộc chiến tranh thế giới thứ hai, hãy rút ra bài học cho cuộc đấu tranh bảo
vệ hòa bình thế giới hiện nay.
Trang 10- Ngày nay, chiến tranh xung đột vẫn thường xuyên diễn ra ở nhiều khu vực khácnhau trên thế giới Nếu như cuộc chiến tranh thế giới thứ ba nổ ra, sẽ không chỉ gây nên sựthương vong và tổn thất khổng lồ, mà sẽ là cuộc chiến tranh hạt nhân dẫn đến sự hủy diệttoàn nhân loại.
- Cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình, chống nguy cơ chiến tranh hạt nhân hủy diệt để bảo
vệ sự sống của con người và nền văn minh nhân loại đang là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu của toàn thể mọi người
- Loài người cần mau chóng tìm ra giải pháp để tháo gỡ xung đột, hạn chế tối đa các cuộc chiến tranh đang diễn ra hoặc có nguy cơ diễn ra trên thế giới
Câu 3 Vì sao chủ nghĩa phát xít Đức, I-ta-li-a, Nhật Bản thất bại? Qua kết cục
đó em có suy nghĩ gì về chiến tranh thế giới thứ hai? Theo em chúng ta cần phải làm gì để thế giới không còn chiến tranh?
Thầy cô cần đáp án cụ thể liên hệ Zalo 0974004860
LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ KHI TD PHÁP XÂM LƯỢC ĐẾN NGUYỄN ÁI QUỐC RA
ĐI TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC Câu 1: Nguyên nhân Pháp xâm lược nước ta? Quá trình xâm lược của TD Pháp.
a Nguyên nhân chủ quan:
* Sự khủng hoảng của chính quyền phong kiến Việt Nam nửa đầu TK XIX:
+ Đời sống nhân dân cực khổ (Sưu thuế nặng, thiên tai, dịch bệnh …)
+ Mâu thuẫn xã hội ngày càng tăng (nhân dân >< với Triều đình Nguyễn) => Phong trào đấutranh của nhân dân
* Phong trào đấu tranh của nhân dân: Từ đầu thời Gia Long đến đầu thời kì Pháp xâm lược
có gần 500 cuộc khởi nghĩa của nông dân nổ ra => Nhà Nguyễn bị khủng hoảng toàn diện
=> Trước nguy cơ xâm lược của TD Pháp, với chính sách thống trị chuyên chế, bảo thủ,không chấp nhận những cải cách nào của triều đình Nguyễn làm cho sức dân, sức nước haomòn, nội bộ bị chia rẽ Đó là thế bất lợi cho nước ta khi chiến tranh xâm lược nổ ra
b Âm mưu xâm lược của TD Pháp (nguyên nhân khách quan).
- Từ giữa TK XIX, CNTB phương tây phát triển mạnh mẽ, đẩy mạnh việc xâm chiếm cácnước phương Đông
- Đông Nam Á và Việt Nam là nơi đất rộng, người đông, tài nguyên thiên nhiên phong phú
đã trở thành mục tiêu cho các nước tư bản phương tây nhòm ngó
- TD Pháp có âm mưu xâm lược Việt Nam từ rất lâu – thông qua hoạt động truyền giáo để
do thám, dọn đường cho cuộc xâm lược
Trang 11- Đầu TK XIX, các hoạt động này được xúc tiến gráo riết hơn (nhất là khi CNTB chuyểnsang giai đoạn CNĐQ) Âm mưu xâm lược nước ta càng trở nên trắng trợn hơn Sau nhiềulần khiêu khích, lấy cớ bảo vệ đạo Gia-tô (vì nhà Nguyễn thi hành chính sách cấm đạo, giếtđạo, đóng cửa ải) -> Pháp đem quân xâm lược Việt Nam.
c Quá trình xâm lược của TD Pháp.
- 31.8.1858, 3000 quân Pháp và Tây Ban Nha dàn trận trước cửa biển Đà Nẵng
* Âm mưu: Thực hiện kế hoạch “đánh nhanh, thắng nhanh”: Chiếm Đà Nẵng -> ra Huế ->
buộc nhà Nguyễn đầu hàng (Đà Nẵng cửa biển sâu, tàu chiến Pháp dễ dang hoạt động, saukhi chiếm được Đà Nẵng, Pháp có thể dúng nơi đây làm bàn đạp tấn công ra Huế, buộc triềuđình nhà Nguyễn đầu hàng
- 1.9.1858: Pháp nổ súng xâm lược nước ta, sau 5 tháng xâm lược chúng chiếm được bánđảo Sơn Trà ( Đà Nẵng)
- Thất bại ở kế hoạch “đánh nhanh, thắng nhanh” – Pháp thay đổi kế hoạch:
+ 2.1859 Chúng tập trung đánh Gia Định, quân triều đình chống cự yếu ớt rồi tan rã
- 1861 Pháp đánh rộng ra các tỉnh miền Đông Nam Kì, chiếm: Định Tường, Biên Hoà
và Vĩnh Long
- 5.6.1862 triều đình kí hiệp ước Nhâm Tuất, nhượng cho Pháp nhiều quyền lợi, cắtmột phần lãnh thổ cho Pháp (3 tỉnh miền Đông Nam Kì: Gia Định, Định Tường, Biên Hoà +đảo Côn Lôn)
- 1867 Pháp chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam kì (Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên) Sau
đó Pháp xúc tiến công cuộc đánh chiếm ra Bắc Kì
- 1873: Pháp đánh ra Bắc Kì lần I
- 1874 Triều đình Huế kí hiệp ước Giáp Tuất (chính thức thừa nhận 6 tỉnh Nam Kìthuộc Pháp) -> Làm mất một phần lãnh thổ quan trọng của Việt Nam
- 1882 Pháp đánh ra Bắc Kì lần II: Chiếm được Bắc Kì
- 1883 Nhân lúc triều đình Nguyễn lục đục, chia rẽ, vua Tự Đức chết… Pháp kéoquân vào cửa biển Thuận An uy hiếp, buộc triều đình ký hiệp ước Hác-măng (25.8.1883)-thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp ở Trung Kì
- 1884 Pháp tiếp tục ép triều đình Huế phải ký hiệp ước Pa-tơ-nốt (6.6.1884) - Đặt cơ
sở lâu dài và chủ yếu cho quyền đô hộ của Pháp ở Việt Nam
* Tại sao triều đình Huế kí Hiệp ước Giáp Tuất (1874)?
- Triều đình Huế quá đề cao và sợ thực dân Pháp Không tin vào sức mạnh của nhân dân vàcho rằng khó có thể thắng được quân Pháp, triều đình Huế muốn hoà với Pháp để bảo vệquyền lợi của dòng họ và giai cấp, ảo tưởng dựa vào con đường thương thuyết để giành lạinhững vùng đất đã mất
* Thái độ của nhân dân ta khi triều đình Huế kí các hiệp ước đầu hàng thực dân Pháp như thế nào?
- Phong trào kháng chiến chống Pháp trong nhân dân các được đẩy mạnh hơn
- Quan lại triều đình ờ các địa phương đã phản đối lệnh bãi binh => Là cơ sở để phái chủchiến trong triều đình đẩy mạnh hoạt động