Phương pháp lựa chọn một số bài tập trò chơi vận động phát triển sức nhanh mạnh trong chạy tiếp sức

Đất nước ta đang tiếp tục đổi mới trên mọi lĩnh vực kinh tế Chính trị Văn hoá Xã hội với mọi mục tiêu: Tiếp tục sự nghiệp CNH – HĐH đất nước, xây dựng một Xã hội dân chủ công bằng, văn minh, hoàn thành thời kỳ quá độ lên CNXH. Thể dục thể thao là bộ môn quan trọng của nền giáo dục XHCN, là một trong những phương tiện để phát triển con người toàn diện, củng cố và tăng cường sức khoẻ cho nhân dân lao động góp phần nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần cho con người. Từ khi đất nước mới độc lập Bác Hồ đã nói về vấn đề sức khoẻ của con người rất sâu sắc và nhất quán: “ Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công. Mỗi một người dân mạnh khoẻ tức là góp phần cho cả nước mạnh khoẻ luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước”. Phát triển sức khoẻ con người là một trong những mục đích hàng đầu trong TDTT của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Trong những năm gần đây được sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, xã hội ta đã có một bước chuyển mình mạnh mẽ. Công cuộc đổi mới đất nước đã làm thay đổi từng ngày từng giờ về các mặt kinh tế, Văn hoá, xã hội, ngoại giao. Trong công cuộc đổi mới cùnh với sự phát triển đó sự nghiệp TDTT nước ta cũng đang dần được đổi mới cho phù hợp và tiến kịp theo với bạn bè năm châu, đặc biệt là các nước trong khu vực và châu lục. Như vậy, có thể nói rằng vai trò của TDTT là rất to lớn trong việc củng cố, giữ gìn và nâng cao sức khoẻ cho mọi người, mọi lứa tuổi khác nhau mà đặc biệt là thế hệ trẻ Những người xây dựng, làm chủ và bảo vệ đất nước xã hội chủ nghĩa trong tương lai. Mục đích của giáo dục thể chất ở nước ta là: “ Bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành những con người toàn diện, có sức khoẻ dồi dào, có thể lực cường tráng và có dũng khí kiên cường để tiếp tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và sống một cuộc sống vui tươi lành mạnh”. Để đảm bảo nhiệm to lớn ấy, ngành Giáo dục Đào tạo đã phối hợp với các Bộ ngành liên quan đưa môn Thể dục là một môn học bắt bược cho tất cả các bậc học từ mầm non đến đại học. Riêng đối với các em ở lứa tuổi THPT, về vấn đề nâng cao sức khoẻ để phục vụ cho nhiệm vụ học tập là rất cần thiết. Việc luyện tập thể dục thường xuyên giúp các em phát triển cân đối về hình thái và chức năng cơ thể, phát triển toàn diện năng lực thể chất, tăng cường sức khoẻ và tạo khả năng chống đỡ những tác động có hại của môi trường. Hình thành và hoàn thiện cho các em những kỹ năng kỹ sảo vận động cơ bản. Hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh, rèn luyện thân thể thường xuyên, giáo dục phẩm chất ý chí, đồnh thời xây dựng niềm tin khát vọng sống lành mạnh trong mỗi học sinh. Do đó, vai trò của môn học thể dục ở các trường THPT là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên hiện nay ở đất nước ta còn có rất nhiều trường học sân bãi, dụng cụ tập luyện, số lượng giáo viên chuyên môn còn thiếu dẫn đến hiệu quả tập luyện của học sinh còn thấp. điều đó đã làm hạn chế rất nhiều đến việc nâng cao sức khoẻ toàn diện cho học sinh ở lứa tuổi THPT nền móng quan trọng cho bậc học tiếp theo. Nhiều giáo viên trong nhà trường còn chưa nhìn rõ thấy tầm quan trọng của môn học cũng như học sinh còn chưa nhiệt tình trong giờ học cũng như hoạt động ngoại khoá. Vì vậy môn Thể dục học sinh hầu như chưa phát huy hết khả năng cơ bản cũng như phương pháp tập luyện thể dục cho nên thể lực đặc biệt là các tố chất sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự khéo léo của học sinh còn ở mức thấp. Qua nhiều năm thực hiện giảng dạy học sinh nội dung chạy tiếp sức theo đúng phân phối chương trình tôi nhận thấy thành tích của học sinh chưa được tăng lên rõ rệt. Vì vậy tôi mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Phương pháp lựa chọn một số bài tập trò chơi vận động phát triển sức nhanh mạnh trong chạy tiếp sức”

MỤC LỤC

I Lý do chọn đề tài Trang 1

II Giải Pháp Thực hiện Trang III Kết quả đạt được Trang

IV Khả năng nhân rộng Trang

V Kết luận và kiến nghị Trang

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đất nước ta đang tiếp tục đổi mới trên mọi lĩnh vực kinh tế - Chính trị - Văn hoá - Xã hội với mọi mục tiêu: Tiếp tục sự nghiệp CNH – HĐH đất nước, xây dựng một Xã hội dân chủ công bằng, văn minh, hoàn thành thời kỳ quá độ lên CNXH

Thể dục thể thao là bộ môn quan trọng của nền giáo dục XHCN, là một trong những phương tiện để phát triển con người toàn diện, củng cố và tăng cường sức khoẻ cho nhân dân lao động góp phần nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần cho con người

Từ khi đất nước mới độc lập Bác Hồ đã nói về vấn đề sức khoẻ của con người rất sâu sắc và nhất quán: “ Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công Mỗi một người dân mạnh khoẻ tức là góp phần cho cả nước mạnh khoẻ luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước”

Phát triển sức khoẻ con người là một trong những mục đích hàng đầu trong TDTT của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc Trong những năm gần đây được sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, xã hội ta đã có một bước chuyển mình mạnh mẽ Công cuộc đổi mới đất nước đã làm thay đổi từng ngày từng giờ về các mặt kinh tế, Văn hoá, xã hội, ngoại giao Trong công cuộc đổi mới cùnh với sự phát triển đó sự nghiệp TDTT nước ta cũng đang dần được đổi mới cho phù hợp và tiến kịp theo với bạn bè năm châu, đặc biệt là các nước trong khu vực và châu lục

Như vậy, có thể nói rằng vai trò của TDTT là rất to lớn trong việc củng cố, giữ gìn và nâng cao sức khoẻ cho mọi người, mọi lứa tuổi khác nhau mà đặc biệt là thế

hệ trẻ - Những người xây dựng, làm chủ và bảo vệ đất nước xã hội chủ nghĩa trong tương lai

Mục đích của giáo dục thể chất ở nước ta là: “ Bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành những con người toàn diện, có sức khoẻ dồi dào, có thể lực cường tráng và có dũng khí kiên cường để tiếp tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và sống một cuộc sống vui tươi lành mạnh” Để đảm bảo nhiệm to lớn ấy, ngành Giáo dục - Đào tạo đã phối hợp với các Bộ ngành liên quan đưa môn Thể dục là một môn học bắt bược cho tất cả các bậc học từ mầm non đến đại học

Riêng đối với các em ở lứa tuổi THPT, về vấn đề nâng cao sức khoẻ để phục

vụ cho nhiệm vụ học tập là rất cần thiết Việc luyện tập thể dục thường xuyên giúp các em phát triển cân đối về hình thái và chức năng cơ thể, phát triển toàn diện năng lực thể chất, tăng cường sức khoẻ và tạo khả năng chống đỡ những tác động có hại của môi trường Hình thành và hoàn thiện cho các em những kỹ năng kỹ sảo vận động cơ bản Hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh, rèn luyện thân thể thường xuyên, giáo dục phẩm chất ý chí, đồnh thời xây dựng niềm tin khát vọng sống lành mạnh trong mỗi học sinh Do đó, vai trò của môn học thể dục ở các trường THPT là vô cùng quan trọng

Tuy nhiên hiện nay ở đất nước ta còn có rất nhiều trường học sân bãi, dụng cụ tập luyện, số lượng giáo viên chuyên môn còn thiếu dẫn đến hiệu quả tập luyện của học sinh còn thấp điều đó đã làm hạn chế rất nhiều đến việc nâng cao sức khoẻ toàn diện cho học sinh ở lứa tuổi THPT - nền móng quan trọng cho bậc học tiếp theo

Nhiều giáo viên trong nhà trường còn chưa nhìn rõ thấy tầm quan trọng của môn học cũng như học sinh còn chưa nhiệt tình trong giờ học cũng như hoạt động ngoại khoá Vì vậy môn Thể dục học sinh hầu như chưa phát huy hết khả năng cơ bản cũng như phương pháp tập luyện thể dục cho nên thể lực đặc biệt là các tố chất sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự khéo léo của học sinh còn ở mức thấp Qua nhiều năm thực hiện giảng dạy học sinh nội dung chạy tiếp sức theo đúng phân phối chương trình tôi nhận thấy thành tích của học sinh chưa được tăng lên rõ rệt

Vì vậy tôi mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Phương pháp lựa chọn một số bài tập trò chơi vận động phát triển sức nhanh - mạnh trong chạy tiếp sức”

II Giải Pháp thực hiện:

1.Một số biện pháp giải quyết vấn đề.

Hầu hết trò chơi vận động được sử dụng trong giáo dục thể chất mang tính mục đích một cách rõ ràng trong quá trình chơi học sinh tiếp xúc với nhau cá nhân phải hoàn thành nhiệm vụ của mình trước tập thể ở mức độ cao, tập thể có trách nhiệm động viên, giúp đỡ cá nhân hoàn thành nhiệm vụ của mình Vì vậy tình bạn, lòng nhân ái, tính tập thể…được hình thành Cũng trong quá trình chơi đã xây dựng cho học sinh tác phong khẩn trương nhanh nhẹn tính kỷ luật, sự sáng tạo để hoàn

thành nhiệm vụ với chất lượng cao, góp phần vào giáo dục đạo đức và hình thành nhân cách cho học sinh

Trong quá trình tham gia thực hiện các trò chơi ở các em thường bộc lộ tình cảm rất rõ ràng như: Niềm vui khi thắng lợi và nỗi buồn khi thua cuộc vui mừng khi hoàn thành nhiệm vụ, bản thân thấy buồn khi không làm tốt phần việc của mình Vì tập thể mà các em phải khắc phục khó khăn, phấn đấu để dành thắng lợi cho tập thể cho bản thân Mỗi trò chơi thường có những quy tắc luật lệ nhất định nhưng cách thức để đạt được rất đa dạng mà bản thân trò chơi lại mang tính thi đua và tự giác cao Vì vậy đã tham gia trò chơi thường học sinh mang hết khả năng về sức lực, về

sự chú ý và thông minh sáng tạo của bản thân mình Đó là giáo dục các năng lực thể chất cần thiết ở môn thể thao ( Sức mạnh, sức nhanh, sức bền độ mềm dẻo…) và thể lực chung nhằm đảm bảo cho cơ thể, thể chất phát triển toàn diện và củng cố sức khoẻ Bởi vậy ngoài việc giáo dục những phẩm chất, ý chí, đòi hỏi phải chuẩn bị tâm

lý chuyên môn cho học sinh mà nội dung cơ bản là giáo dục năng lực vượt qua những khó khăn tâm lý ( Trạng thái bồn chồn, thờ ơ hoặc căng thẳng…) xuất hiện trong tập luyện và thi đấu ở các môn lựa chọn, điều hoà tối ưu trạng thái tâm lý của mình, động viên tối đa sức mạnh thể lực và tinh thần để dành thắng lợi Nội dung này thường được thực hiện trực tiếp trong quá trình tập luyện theo nguyên tắc tăng dần độ khó yêu cầu trong tập luyện

2 Phương pháp cụ thể

2.1 Đặc điểm chạy cự ly ngắn (chạy tiếp sức)

Chạy cự ly ngắn là cơ thể phải làm việc với cường độ cực đại ( Tốc độ tối đa) trong thời gian ngắn nhất trong tình trạng nợ ôxi

Để đạt được mục đích này giai đoạn xuất phát phải thực hiện nhanh, tốc độ tối đa sớm, đồng thời phải có sức bền tốc độ tốt để duy trì trong suốt cự ly Thông thường ở 15 đến 20m cuối tốc độ đều giảm Để hạn chế những nhược điểm trong quá trình chạy người chạy phải biết phối hợp các chuyển động nhịp nhàng, tránh gò bó tạo căng thẳng thừa

2.2 Thực trạng

Trong nội dung chạy cự lý ngắn luôn luôn có sự đua tranh quyết liệt Thành tích, thứ hạng phụ thuộc vào trình độ thể lực đặc biệt là tố chất sức nhanh của từng cá nhân

Thông qua quá trình giảng dạy học sinh quá trình chạy cự ly 100m tôi cho rằng, chạy là một hoạt động có chu kỳ, nếu chỉ sử dụng các động tác bổ trợ và các bài tập chạy đơn thuần sẽ làm cho các em học sinh dẽ có cảm giác đơn điệu, nhàm chán khi tập luyện

Sử dụng các trò chơi để phát triển sức nhanh là một phương pháp hay đối với việc giảng dạy cho học sinh nội dung chạy cự ly 100m Vì các em ở lứa tuổi này mang tâm lý hiếu động, ham chơi , tự giác, vô tư, hiếu thắng Khi chơi trò chơi các

em sẽ luôn có sự hứng thú và cố gắng hết mình Như vậy kết quả phát triển sức nhanh sẽ tốt hơn

Xuất phát từ những cơ sở lý luận và thực tiễn trên có thể xác định hiệu quả của việc giảng dạy chạy cự ly 100m là sử dụng các trò chơi để phát triển sức nhanh Căn

cứ từ những đặc điểm trên tôi tiến hành lựa chọn các trò chơi vận động phát triển sức nhanh trong giảng dạy chạy cự ly ngắn 100m cho học sinh lớp 11 THPT

2.3 Phương pháp:

Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nâng cao hiệu quả phát triển sức nhanh, dựa trên đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi học sinh khối 11 tôi đã tìm hiểu, tham khảo và lựa chọn một số trò chơi phù hợp với việc tập luyện phát triển sức nhanh như sau:

2.3.1 Trò chơi tiếp sức:

Chuẩn bị:

Kẻ một vạch xuất phát (XP) Cách vạch XP 15-20m cắm 4 lá cờ nhỏ ( mỗi cờ cách nhau 1,5-2m) làm chuẩn tập hợp học sinh lớp thành 4 hàng dọc có số người bằng nhau, sau vạch XP với 4 lá cờ

Cách chơi:

Khi có lệnh, những em số 1 chạy nhanh về trước vòng qua cờ, chạy về vạch

XP, đưa tay chạm vào tay bạn số 2, sau đó đi về cuối hàng Số 2 nhanh chóng chạy

như số 1 Trò chơi tiếp tục lần lượt như vậy cho đến hết, đội nào xong trước, ít phạm quy đội đó thắng

2.3.2 Lò cò tiếp sức:

Chuẩn bị:

Như cách chuẩn bị ở trò chơi chạy tiếp sức nhưng rút ngắn khoảng cách còn 8

10 m

Cách chơi:

Gần giống như trò chơi chạy tiếp sức ở đây không chạy mà nhảy lò cò bằng

cách co một chân lên cao, lò cò cả lượt đi và về hoặc lượt đi bằng chân này về bằng chân kia

2.3.3 Tiếp sức chuyển vật:

Chuẩn bị:

Kẻ vạch XP Cách vạch XP 10-15m, tuỳ theo số đội tham gia chơi, kẻ các vòng tròn tương ứng Mỗi vòng có đường kính 0,5-0,8m trong đó đặt 1-3 quả bóng ném các vòng tròn cách nhau 2m tập hợp các đội hình thành những hàng dọc sau vạch XP Thẳng hướng với các vòng tròn đã chuẩn bị

Cách chơi:

Khi có lệnh, những em số 1 của ỗi hàng nhanh chóng chạy đến vòng tròn, nhặt những quả bóng ở trong vòng tròn rồi chạy nhanh lại vạch XP trao cho bạn số 2 Số 2 nhanh chóng mang bóng đặt vào vòng tròn chạy về đưa tay chạm vào bạn số 3 Số 3 thực hiện như số 1, số 4 thực hiện như số 2 trò chơi lần lượt như vậy cho đến hết, đội nào xong trước đội đó thắng

2.3.4 Chạy thoi tiếp sức:

Chuẩn bị:

Chọn một khoảng sân bằng phẳng kẻ hai vạch giới hạn song song cách nhau 10m Tập hợp học sinh thành 4 hàng dọc, mỗi hàng dọc là một đội thi đấu, các đội cách đều nhau 1-1,5m Mỗi đội lại chia thành 2 nhóm đứng đối diện nhau ở hai bên vạch giới hạn

Cách chơi:

Khi có lệnh bắt đầu, số1 đứng trên cùng của các đội ( Bên a) nhanh chóng chạy sang bên b, đưa tay đặt vào bàn tay của bạn số 1 bên b ( cùng đội của mình) sau

đó chạy ngược trở lại đặt tay vào tay bạn số 2 rồi lại chạy ngược lại đặt tay vào tay bạn số 1 bên b lần thứ 2 sau đó đi thường về tập hợp vào cuối hàng bên b Số 1 bên b sau khi chạm tay nhanh chóng chạy sang bên a, về bên b rồi lại sang bên a chạm tay vào ban số 2 bên a, đi thường về tập hợp cuối hàng bên a Số 2 bên a thực hiện như

số 1 và trò chơi cứ tiếp tục như vậy cho đến hết, đội nào song trước đội đó thắng

2.3.5 Ai nhanh hơn:

Chuẩn bị:

Tập hợp học sinh thành 4 hàng ngang, các hàng cách nhau 2m cho từng hàng điểm số từ 1 đến hết

Cách chơi:

Chỉ huy gọi đến số nào những người cùng số đó của 4 hàng phải nhanh chóng chạy một vòng quanh các bạn của hàng mình rồi về đứng vào vị trí cũ Ai chạy song trước người đó thắng cuộc Trò chơi cứ tiếp tục như vậy với các số khác và có thể cho 2,3 số cùng chạy một lúc

2.3.6 Chạy tốc độ cao:

Chuẩn bị:

Kẻ các vạch chuẩn bị và vạch XP1cách nhau tối thiểu 1,5m kẻ vạch XP 2 cách vạch XP1 : 8-10m Kẻ vạch đích cách vạch XP2: 20-30m cán sự cầm cờ đứng ở vạch XP2, giáo viên cầm đồng hồ ở đích Tập hợp học sinh thành những hàng dọc sau vạch chuẩn bị Những em đến lượt tiến vào vạch XP 1 và thực hiện tư thế chuẩn bị XP

Cách chơi:

Khi có lệnh các em chạy nhanh đến đích Khi người thứ nhất và người thứ 2 chạy đến vạch XP2, cán sự phất cờ để giáo viên bấm giờ đo thành tích của hai người

đó Cũng có thể không bấm giờ mà chỉ theo dõi người đến đích trước có phải là người đến vạch XP 2 trước tiên hay không

III Kết quả đạt được.

Để đánh giá hiệu quả của các trò chơi nhằm phát triển tốt sức nhanh cho học sinh khối 11 tôi sử dụng 3 lớp 11L, 11/1, 11/2 để thực nghiệm

Lớp 11L sẽ thực nghiệm tập kỹ thuật cùng với các trò chơi đã được lựa chọn ở trên trong các giờ học có nội dung chạy ngắn

Lớp 11/2 đối chứng, tập các bài tập mà không có trò chơi ( như phân phối chương trình)

Lớp 11/1 sẽ thực nghiệm tập kỹ thuật cùng với các trò chơi đã được lựa chọn ở trên trong các giờ học có nội dung chạy ngắn

Tổng thời gian thực nghiệm: 6 tuần với số tiết là 12 tiết

Bảng 1: Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm.

HS

Xếp Loại

Bảng 2: Kế hoạch tập luyện trong 6 tuần - lớp 11L

Sau quá trình thực nghiệm, để đánh giá hiệu quả của phương pháp sử dụng trò

chơi trong giảng dạy chạy tiếp sức

Kết quả đạt được của 3 lớp như sau:

Bảng 3: Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm.

Stt Líp Số Xếp Loại Đạt CĐ

HS SL % SL %

Từ kết quả thu được ở 3 bảng cho thấy.Thành tích ở các test kiểm tra của cả 3

lớp thực nghiệm 11L, 11/2 và 11/1 đều được nâng lên so với kết quả trước thực nghiệm

Qua so sánh chênh lệch về thành tích ở các test giữa ba lớp thực nghiệm và đối chứng cho ta thấy rõ ràng sau thời gian thực nghiệm thành tích chạy của học sinh lớp thực nghiệm 11L được nâng lên hơn hẳn thành tích của học sinh lớp đối chứng 11/2 và 11/1

IV Khả năng nhân rộng

Với phương pháp và các bài tập này có thể áp dụng cho nội dung chạy tiếp sức cho học sinh khối 12 và chạy ngắn 80m cho học sinh khối 10

V Kết luận và kiến nghị

1 Kết luận.

Cơ sở lý luận về những đặc điểm kỹ thuật chạy tiếp sức, đặc điểm trò chơi vận động và đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi học sinh là những căn cứ đặc biệt quan trọng trong việc lựa chọn chính xác các trò chơi thực nghiệm

Hiệu quả phát triển tố chất sức nhanh của học sinh được quyết định bởi phương pháp luyện tập và trạng thái tâm lý khi tập luyện của học sinh

Sử dụng phương pháp trò chơi có thể áp dụng trong công tác giảng dạy nội dung chạy cự ly ngắn cho học sinh

2 Kiến nghị

Để công tác giảng dạy môn thể dục nói chung và môn chạy tiếp sức nói riêng trong nhà trường THPT được thuận lợi.Tôi kiến nghị các cơ quan ban nghành có liên quan trang bị đầy đủ hơn về cơ sở vật chất cũng như sân bãi, dụng cụ cho các trường THPT

Do đề tài nghiên cứu rộng ,thời gian nghiên cứu ngắn, bước đầu mới thu được một số kết quả nhất định Tôi mong muốn được tiếp tục nghiên cứu một cách lâu dài hơn

Trong thời gian thực hiện đề tài này được nhà trường và các giáo viên tạo điều kiện giúp đỡ nhiệt tình, nên đề tài này hoàn thành đúng thời gian

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Vĩnh Long, ngày 30 tháng 4 năm 2017

Người viết

Châu Mộng Thu

* Nhận xét – đánh giá của tổ chuyên môn:

Vĩnh Long, ngày tháng năm 2017 Tổ trưởng chuyên môn Đỗ Hoàn Tất *Nhận xét – đánh giá của HĐKHKT nhà trường:

Vĩnh Long, ngày tháng năm 2017 TM HĐKHKT TRƯỞNG BAN