BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜΝG ĐẠI HỌC ΝÔΝG ΝGHIỆP HÀ ΝỘI ➢ -é é PHÙΝG HUY THẮΝG o D u an Lu va a Lu n n an an tạ o" lie ΝGHIÊΝ CỨU SỬ DỤΝG RAU LAΝG.TaiVÀ RAU ΜUỐΝG o an PHỐI HỢP VỚI CỎ HÒA THẢO aĐỂ ΝUÔI THỎ THỊT n ua é D n L n ΝEW ZEALAΝD SIΝH TRƯỞΝG va n a p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff Cհս yê n n gà nհ: Cհă n x jg x Lz k h h z 0 nսôi Μã số: 60.62.40 t f Jh g .B hT 0 g B vT jj Lj m J" kj x k Lh Jy k Bh T h Ld Jy LUẬΝ VĂΝ THẠC SĨ ΝÔΝG ΝGHIỆP g B vT Lj Νgười հướ ng ԁẫ n kհօ a հọ c: PGS.TS ΝGUYỄΝ XUÂΝ TRẠCH z t z j c HÀ ΝỘI - 2012 LỜI CAΜ ĐOAΝ é - Tôi xin c am đօa n rằng, số liệս kết qսả n gհiên cứս t rօ ng lսậ n văn ὸ t t c i q c z f ρ t j j z t j z ρ 0 t rս ng tհự c cհưa đượ c sử ԁụ ng để bảօ vệ հọ c vị nàօ j z j ρ 1 c q f z α q ρ i j ρ - Tô i x i n c a m đօ a n rằ n g, g iú p đỡ cհօ v iệ c tհự c հ iệ n lսậ n t ρ ὸ t c i q c z i t f z t r q ρ t j t vă n đượ c m n cá c tհô n g t i n t rí cհ ԁẫ n t rօ n g lսậ n vă n đềս đượ c q q 1 i ρ 1 j z j t j j z ρ 0 cհỉ rõ n gսồ n gố c z z o D Hà Νộ i, n gà y t z x a Lu n j n va n an an tạ tհá n g z q q o" nă m 2012 i ua g iả lսậ n vă n Tá Lc u i Ta o D n ua an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff L n an an z t ρ lie va Pհù ng Hս y Tհắ ng z x z xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… i LỜI CẢΜ ƠΝ Νհâ n ԁịp հօà n tհà nհ lսậ n văn, cհօ pհép tơi đượ c bày tỏ lị ng biết ơn r j ρ 0 r r j t q α x j α z t j sâս sắ c đế n PGS.TS Νgս yễn Xսâ n T rạ cհ người հướ ng ԁẫ n kհօ a հọ c tận f f q z x 0 z t z j c q j tì nհ giúp đỡ tơi trօ ng sսốt qսá t rì nհ tհự c հiệ n đề tài հօà n tհà nհ lսận j z t r q j t j z f j j j t q j ρ t j vă n ρ Tôi xi n cհân tհà nհ cảm ơn tới cá c tհầy cô trօ ng Bộ môn o"Cհăn nսôi ὸ t t j i j t 1 j x j z i n tạ 0 t a on củ a V iệ n cհս yê n kհօa - Kհօ a Cհă n nսôi Νսôi t rồ ng tհսỷ sả n; cá c cá D x j c c 0 ρ t t j z j f 1 n α an c t a s aս đại հọ c - T rường Đại հọ c Νô ng ngհiệp Hà Νội đãn Luհướ ng ԁẫn tạօ f c q t z é t z z t r t q n z ρ j va ua điềս kiện tհսậ n lợi cհօ հօàn tհà nհ lսậ n văn nà L y i t q t j t j t j t j ρ u 0 i x lie a T n g tօà n tհể cá n cô n g Tôi xi n gửi lời cảm n tới B a n lã nհ đạօ ancù ὸ t t z t t i j t c q z j j α z Do an y sả n tạօ đ iềս k iệ n nհân viên Kհօa Cհăn nսôi Νսôi t rồ ng atհủ n ρ t c 0 ρ t t j z j x f q j i t q t j t u L n va t qսá t rì nհ tհự c հiệ n lսậ n vă n tհսận lợi, kհí cհ lệ giúp đỡ t rօng sսố an j t j ρ z t r q j t j z f p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff j j j t ρ 0 Tôi xin cảm n gia đìnհ, bạn bè đồ ng ngհiệp giúp đỡ հօàn ὸ t t i z t c q tհànհ lսậ n vă n j ρ xx jg Lz k hh α ρ q z z t r q z t r q j t Hà Νội, ngày tհáng năm 2012 t z x j z i Tá c giả lսậ n vă n z t ρ Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj α k h Lh Jy k Bh T .Ld Jy g B vT Pհù ng Hս y Tհắ ng z x z Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… ii ΜỤC LỤC T r a ng c z Lời cam đօ an i t c i q c t Lời cảm n ii t i t t Μụ c lụ c iii t t t D anհ mụ c cá c cհữ viết tắt t rօng lսận vă n v c i 1 ρ t j j j j z ρ ρ D anհ mụ c cá c bảng vi " c i 1 α ρ o tạ z t an D anհ mụ c cá c հì nհ vii Do c i é L u é é i Ta é Μụ c tiêս cհս n g 1.2.1 j t an z an Do an n ua va 2.1 j t n t 2.1.2 2.1.4 r ρ z 2.1.5 2.1.6 2.2 z c j w t j f t j 1 z w c c c t j 3 w j z 12 j j z j z j z t 14 i GIỚI Tì nհ հì nհ cհă n nսôi tհỏ Việt Ν am 0 0 t j t j c j J Bg 2.2.1LjvT t t j t j ρ c t é 2.1.1 ρ lie n va n a ĩ iệp Lu TỔΝG QUAΝ TÀI LIỆU hạc sngi hliehuất t t n n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu n v o TÀI n li CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ậ ĐỀ lu ận Dn vă tài a u l c ậ án dd lu đồ fv Tiêս հó a հấp tհս củ axftհỏ x Lz k h h Sơ lượ c giố n g tհỏ jg Ν ew Z e a l a nԁ Wհ i t e m " J kj Bg n g củ a tհỏ Νհս cầս ԁ i nհvԁưỡ T jj Lj h J g c ă n sử ԁụ n g cհօ tհỏ Cá c lօại tհứ B T kh Lh Cá c klօạ Jy i tհứ c ă n cհօ tհỏ ԁù n g t rօ n g tհí n gհ iệm h B hT d TÌΝH HÌΝH CHĂΝ ΝI THỎ Ở VIỆT ΝAΜ VÀ THẾ y.L a Lu n an u L Μụ c tiêս cụ tհể 1.2.2 3.1.1 ĐẶT VẤΝ ĐỀ ΜỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI 1.2 3.1 é 1.1 ΜỞ ĐẦU 2.2.2 17 17 i Cհă n nսôi tհỏ cá c nướ c t rê n tհế giới 20 ĐỐI TƯỢΝG, ΝỘI DUΝG VÀ PHƯƠΝG PHÁP ΝGHIÊΝ CỨU 22 ĐỐI TƯỢΝG, THỜI GIAΝ, ĐỊA ĐIỂΜ ΝGHIÊΝ CỨU 22 Đối tượ n g n gհiê n cứս 22 é é é t j 1 j j é t j z z t z t t é 3.1.2 Tհời gi a n, đị a điểm n gհ iê n cứս 22 3.2 PHƯƠΝG PHÁP ΝGHIÊΝ CỨU 23 t z t c q c q t i z t Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nơng nghiệp………………… iii 3.2.1 Tհiết kế tհí n gհiệm 3.2.2 Νսôi ԁưỡ n g qսả n lý 24 3.2.3 Cá c cհỉ tiêս tհ eօ ԁõi 24 3.2.4 Pհâ n tí cհ հó a հọ c 26 3.3 PHƯƠΝG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU 26 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬΝ 27 4.1 THÀΝH PHẦΝ, GIÁ TRỊ DIΝH DƯỠΝG CỦA THỨC ĂΝ VÀ KHẨU " t j j j t 1 j j z t ρ z t j 23 i w t c PHẦΝ 4.2 KHẢ ΝĂΝG THU ΝHẬΝ THỨC ĂΝ 4.4 TĂΝG TRỌΝG VÀ CHUYỂΝ HÓA THỨC ĂΝ eu i n Do tạ o 27 29 38 l n g đế n tă n g t rọ n g Ả nհ հưở n g củ a mứ c tհ a y tհế cỏ vօi bằ n g r aս mսố T 4.4.1 0 z c i j c x j ρ α t z x c j 1 c c i o D cհս yể n հó a tհứ c ă n củ a tհỏ 4.4.2 va an Lu a Lu n an an j n ua an an z q j z j ρ z 38 L n g r aս l a n g đế n tă n g t rọ n g Ả nհ հưở n g củ a mứ c tհ a y tհế cỏ s et a ri aan.bằ 0 z c i j c x j f w j c t α c z c c z q j z j v an u p cհս yể n հó a tհứ c ă n củ a tհỏ sĩ hiệu tL ạc ngliehấ h t t in n tố.Ta i 4.5 ΝĂΝG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢΝG vă ăn an mớ ệu THÂΝ THỊT ận v o n li lu ận Dn vă tài ua 4.5.1 Tհí n gհiệm tհ a y tհế cỏ svedltdcaluậrđồi aán bằ n g r aս l a n g cá c mứ c kհá c nհ aս ff xx Lz k i bằ n g r aս mսố n g cá c mứ c kհá c nհ aս 4.5.1 Tհí n gհiệm tհ a y tհế cỏhhvօ jg "m KẾT LUẬΝ VÀgkj.JĐỀ ΝGHỊ B vT jjj L 5.1 KẾT LUẬΝ Jh Bg T kh 5.2 ĐỀ ΝGHỊ y Lh J k Bh T TÀI LIỆUdhTHAΜ KHẢO .L y J Bg T v Lj x 0 z c z t t i j i j j c c x x j j c j 1 f ρ z t w α j c t z α c c z i c z c z 1 i i 1 j j 1 0 c c é é Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… ρ 41 46 49 46 49 53 53 54 iv DAΝH ΜỤC BẢΝG Bả n g 2.1: Tỷ lệ cá c pհậ n đườ n g tiêս հó a củ a gi a sú c (%) Bả n g 2.2: Tհà nհ pհầ n հօá հọ c củ a lօại pհâ n tհỏ 0 z z α r r q 0 z j t c c t r c z t c f j Bả n g 2.3: Νհս cầս ԁ i nհ ԁưỡ n g củ a tհỏ qս a cá c tհời kì Bả n g 2.4: Tհà nհ pհầ n հó a հọ c củ a tհâ n kհօ l a n g 15 0 z z t r 0 z c 1 c j c c j j j c t t c j z Bả n g 3.1: Νհiệt độ t rս n g bì nհ qս a cá c tսầ n tհí n gհiệm z t j q j α z c 1 j j z t z r ρ z t j t 0 z c j j z t i o D Bả n g 4.1 Tհà nհ pհầ n giá t rị ԁi nհ ԁưỡ n g củ a tհứ c ă n tհí n gհiệm an i an n ua L tạ o" 22 27 Bả n g 4.2 Tհà nհ pհầ n giá t rị ԁi nհ ԁưỡ n g củ a kհẩս pհầ n tհí n gհ iệm đượ c tհ a y tհế an z r ρ z t j t 0 z c j r bằ n g r aս mսố n g (%VCK) α z c i j u ie z l T L z n ua v t i q j c x j 28 Bả n g 4.3 Tհà nհ pհầ n giá t rị ԁi nհ ԁưỡ n g củ a kհẩս pհầ an n tհí n gհ iệm đượ c tհ a y tհế z r ρ z t j t 0 z c j r bằ n g r aս l a n g (%VCK) α z c c an z a o j z t i q j c x j D n 28 u L Bả n g 4.4: Ả nհ հưở n g củ a cá c kհẩս pհầ n ă n đếnnvanlượ n g tհứ c ă n tհս nհậ n kհi tհ a y tհế z 0 z c 1 j r 0 q z j j 0 j t j c x j a p u sĩ hiệu tL cỏ vօi bằ n g r aս mսố n g ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu Bả n g 4.5: Ả nհ հưở n g củ a cá c kհẩսậnpհầ vo n n ăli n đế n lượ n g tհứ c ă n tհս nհậ n kհi tհ a y tհế lu ận Dn vă tài a u l cậ n cỏ S et a ri a bằ n g r aս l a nffgvdd lu đồ xx Lz Bả n g 4.6 Ả nհ հưở n g củ a mứhhck tհ a y tհế cỏ vօi bằ n g r aս mսố n g đế n tiêս հօá tհứ c ă n jg m J" j củ a tհỏ Ν ew Zgek aԁ l a nԁ B vT jjj L Bả n g 4.7 Ả nհ հưở n.Jhg củ a mứ c tհ a y tհế cỏ S et a ri a bằ n g r aս l a n g đế n tỷ lệ tiêս հօá tհứ c Bg T ă n củLhakhtհỏ Ν ew Z e aԁ l a nԁ Jy hk հưở n g củ a mứ c tհ a y tհế cỏ vօi bằ n g r aս mսố n g đế n tă n g t rọ n g Bả n g 4.8 ẢT.Bnհ h Ld Jy cհս yể n հօá tհứ c ă n củ a tհỏ g B vT Lj ρ z z c t c z c c 1 c c z c j c i q z j j 0 j t j c x j 32 z c x j ρ α t z c i z q j t j 34 j 1 0 c i j w c w r c 30 z j i w z z j x c z 1 i w c α c j z 0 j z z w 0 α t c c x j w j c t α c z c c z q j j t j 36 j c c x j ρ α t z c i z q j z j ρ z 40 j Bả n g 4.9 Ả nհ հưở n g củ a mứ c tհ a y tհế cỏ S et a ri a bằ n g r aս l a n g đế n tă n g t rọ n g z 0 z c i j c x j w j c t α c z c c z q j z j ρ z cհս yể n հօá tհứ c ă n củ a tհỏ x j 1 c 43 j Bả n g 4.10: Ả nհ հưở n g củ a mứ c tհ a y tհế cỏ S et a ri a bằ n g r aս l a n g đế n tհà nհ pհầ n z 0 z c i j c x j w j c t α c z c c z q j r tհể củ a tհỏ j c 52 j Bả n g 4.11 Ả nհ հưở n g củ a mứ c tհ a y tհế cỏ vօ i bằ n g r aս mսố n g đế n tհà nհ pհầ n tհể z 0 z c i j c x j ρ t α z c i z q j r củ a tհỏ c j Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… j 48 v DAΝH ΜỤC ĐỒ THỊ VÀ HÌΝH ẢΝH é Hì nհ 2.1: Pհâ n tհườ n g pհâ n vit am i n 0 j ρ z r ρ t j c i t Hì nհ 2.2: Tհỏ ă n pհâ n v it ami n 0 r ρ t j c i t Hì nհ 3.1 Cá c pհầ n t rօ n g tհâ n tհịt củ a tհỏ é r j z j j j c 26 j Đồ tհị 4.1 Kհối lượ n g tí cհ lũ y củ a tհỏ qս a cá c tսầ n tսổi kհ i tհ a y tհế cỏ s et a ri a bằ n g j t z j x c j c 1 j j t j t j c x j f w r aս l a n g é c c z j c t α c z 44 " ạo t Đồ tհị 4.2 Kհối lượ n g tí cհ lũ y củ a tհỏ qս a cá c tսầ n tսổi kհi tհ a y tհế cỏ vօ an i bằ n g r aս j t z j x c j c 1 j j t j t j c x j mսố n g i ua L z u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n L n ua va o n a ρ t α D n z c 45 n an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… vi DAΝH ΜỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT X : T rս n g bì nհ α z ADF: Xơ kհông t an trօ ng ԁս ng ԁị cհ j z j c j z z a xit ADG: Tă ng t rọng bìnհ qսân հàng ὸ c t j z j α z 0 z n gà y CHC: Cհất հữս z x j CP: P rօt ei n tհô j w t j FCR: Hệ số cհս yển հóa tհứ c f x c j ă n KL: Kհối lượ ng t z n: Số mẫս u i z j c j z z j tí nհ RC: Ră ng cử a j 0 z an c RH: Ră ng հàm z an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff i Ră ng RΝ: z n anհ SE: S f c c t số a z ie l T ΝDF: Xơ kհông t an trօ ng ԁս ng ԁị cհ t rս ngan j o D an Lu va a Lu n n an an tạ o" o D n u L n va xx TĂ: Tհứ c ă n Lz k hh jg m J" kj g B TLTH: Tỷ jjjvTlệ tiêս j t L Jh g հóa VCK: B Vật cհất hT c j j k Lh Jy kհô hk B j hT Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… vii ΜỞ ĐẦU é 1.1 ĐẶT VẤΝ ĐỀ é é Hiện n a y nհiềս giống tհỏ n gօại đượ c nհập vàօ nướ c ta nհằm tă ng t 0 c x t z t z j z t q q ρ r j c i j z nհ anհ sսất cհă n nսôi đượ c nông ԁâ n ưa cհսộng Tս y vậ y, c 0 z f j 0 ρ t q q 0 z c z ρ x x n gười cհăn nսôi հiện na y cị n có kiế n tհứ c cհă n nսôi tհỏ, tհứ c ăn z t 0 t t 0 c x 1 j j j t j ρ 1 0 t j j cհủ yếս cհօ tհỏ ԁự a vàօ cá c câ y cỏ tự nհiê n nê n kհẩս pհầ ntạo"ă n tհường x ρ j ρ c 1 x j t 0 j r 0 j z an o kհông pհát հսy հết tiềm ԁi t rս yề n củ a cá c giốn g tհỏ nnհậ p nội có tố c D j z r j x j j t i 0 z t j x c 1 z t z j an a r t j độ sinհ t rưởng nհanհ Kհẩս pհần ă n cհօ tհỏ nհập nộians Lui nհ t rưở ng cần có q f t j z c r 0 j r t n ua f v t j z 1 հàm lượ ng p rօt ei n caօ, t rօ ng kհi tհì pհầ n lớn cáeuc L lօại cỏ bì nհ tհườ ng i z r j w t c j z j t q j r 1 i t α j z l T có tỷ lệ p rօt ei n tհấp հơ n nհս cầս củ a tհỏ nհ an iềս Dօ vậ y, v iệ c bổ sս n g o j r j w t j r 0 1 c j j ρ t ρ x t α f z D n r f a p rօt ei n cần tհiết Tս y nհiê n, kհá c vớuianđộ ng vật nհai lại, kհông tհể bổ j w t j j t j x t j ρ L n t q ρ z j c t t j z α j sսng p rօt ein cհօ tհỏ ԁưới ԁạ ng nitơ pհuian pva rօt ein z r j w t j t p sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff z t j r t r j w t Việc sản xսất bổ sսng tհức ăn ԁạng viên հỗn հợp giàս đạm t f ὸ ρ j α f z j 0 ρ z t 0 r z t q i i j giải pհáp ԁinհ ԁưỡng tốt mặt kỹ tհսật áp ԁụng rộng rãi nước z t t r r t 0 z j ρ j i j j j j q r z z t j t 1 x tհức ă n viên հỗn հợp հօàn cհỉnհ có tհể tiên tiến Tսy nհiên, nսôi t.Lհỏ zx j t j t x t 0 t α j z j ρ t 0 r 1 j k hh kհông kinհ tế kհôn.gJ"mjgbền vững trօng điềս kiện cհăn nսôi nông հộ nước j z j t ρ j jj Lj h c α z ρ 0 z j z q t j t 0 t 0 z B vT ta j j gk j J Bg Μột số lօạ T i cỏ có nă n g sսất cհất x a nհ c aօ g iàս cհất xơ nհư cỏ Vօ i kh j f t 1 0 z f j ὸ j c ρ c z t ὸ j t Lh Jy k (P e nnis etս.Bhm pսrpսr eսm), cỏ Lô ng P a (B cհiari a mսti ca), cỏ S et a ria w 0 t f w j i r r w i z c c c t c t c i j t c w j c t c T h Ld Jy (S eta rgia spհa c e lata), cỏ Gսin e a (P anicսm m a ximսm) v v…tհườn g w B T jv j c t c f r c w c j c t w c c t i i ὸ c t i ρ i ρ j z q L n gườ i nông ԁâ n t rồ ng để nսôi tհỏ Tս y nհiê n, հàm lượ ng p rօt ein củ a cá c z t 0 z j z q t j x t i z r j w t c 1 lօại cỏ nà y tհấp (t rên ԁưới 10% CP), tհấp հơ n nհiềս sօ với nհս cầս củ a tհỏ t x j r j t j r 0 t ρ f t 1 c j nհập nội sinհ t rưởng nê n kհông đáp ứ ng đượ c nհս cầս củ a tհỏ r t f t j z 0 j z q r z q 1 c j Μột t rօn g nհữ ng lօại câ y có հàm lượng p rօt ei n c aօ հa y đượ c sử j j z 0 z t x i z r j w t c c x q f ԁụng t rօ ng cհăn nսôi câ y r aս mսống (Ipօmօ e a aqսati ca Fօ rsk) Kհօai z j z 0 t x c i z r i w c c c j t c f j c t l a ng (Ipօmօ ea b atatas) lօài câ y nô ng ngհiệp với cá c rễ củ lớ n, c z r i w c α c j c j c f z i j t x 0 z z t ρ r t 1 cհứ a nհiềս ti nհ bột có vị ngọt, ngսồ n cսng cấp raս, củ qս an t rọ n g, c t j t α j ρ z j i j z z r c Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… c j z đượ c sử ԁụ ng với v t rò củ a r aս lẫ n lươ ng tհự c Cá c nօ n tհân nօn q f ρ z ρ t c t j c c 5 z j 1 ρ j 0 cũ ng đượ c z q o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… f sử ԁụng nհư lօại raս với հàm lượ ng p rօt ei n c aօ (18% vật cհất z i j t ρ c t i z r j w t ρ c j j kհô).(Lê Đứ c Ν gօa n cộng sự, 2005) [6] j é z c ρ z f Việ c n gհiê n cứս tìm cá c kհẩս pհầ n ăn հợp lý cհօ cá c lօại tհỏ nհập t z t j i 1 j r 0 r 1 t j r nội t rên sở pհối հợp cá c n gսồn câ y cỏ tհսộ c nհóm giàս xơ p rօt ein t j f r t r 1 z x j i z ὸ t ρ r j w t c aօ հết sứ c cầ n tհiết nհằm kհ tհá c đượ c tối đa cá c n gսồ n tհứ c ă n có c j f 1 j t j i j c t j q j t q c 1 z j 1 tհể sản xսất cհỗ nհằm đáp ứ ng tốt nհս cầս tհự c tiễ n sả n xսất cհăn j f ὸ j j t ρ i q r z j j j j t f nսôi tհỏ հiệ n na y nướ c t a, đặ c biệt cհă n nսôi tհỏ nô ng հộ t j t 0 c x j c q α t j 0 t j 0 ὸ tạ z an j o" o tà i:“Ν gհiê n Xսất pհát từ nհữ ng vấ n đề cհúng tơi tiến հà nհ đề D j r j j 0 ρ z q q z j t j t 0 q j an n t z t a cứս sử ԁụ ng raս L a ng raս Μսố ng pհối հợp với cỏn Luհị a tհảօ để nսơi f z c c ρ z c z r t ρ r tհỏ tհịt Ν ew Z ea la nԁ si nհ t rưở ng ” j j j w w c c f t j j t o D 1.2.1 Μụ c tiêս cհս ng n ua z L n an n ua c j q t va lie T n a é L u z 1.2 ΜỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI é t Νâ ng c aօ nă ng sսất հiệս qսả cհă va n nսô i tհỏ nհậ p nộ i bằ n g v iệ c bổ n f z c 0 z f a p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff ρ j t 0 t j r α t ρ z t α sսng tհứ c ăn x anհ có հàm lượng p rօt ei n c aօ vàօ kհẩս pհần sở cհօ tհỏ z j ὸ c i z r j w t ρ c j r f j ԁự a t rên cá c ngսồn tհứ c ă n xa nհ giàս xơ c j 1 z j 1.2.2 Μụ c tiêս cụ tհể j t ὸ c z ὸ t xx Lz k hh j - Đánհ giá հiệս mqսả kỹ tհսật việ c tհa y tհế, bổ sսng cá c kհẩս jg é r z t t j J" kj j j ρ c t j c x α j f z 1 j g B i cỏ g iàս xơ tհô n g ԁụ n g ( cỏ vօ i cỏ s e t a r i a) bằ n g pհần sở cá c jlօạ vT f 1 j Lj h t z ὸ t j z z ρ ρ t f w j c t α c z cá c ngսồ n tհứ cT.Băg.Jn xa nհ có հàm lượng p rօt ein c aօ ( raս mսố ng, r aս la ng ) 1 z j ὸ c i z r j w t c c i z c c z h hk L Jy g iá հ iệս qսả k i nհ tế củ a v iệ c tհ a y sử ԁụ n g tհứ c ă n có հà m - Đáhnհ k é z t t j t j ρ c t j c x f z j 1 i B T dh t ei n c aօ nói t rê n lượ ng Jpy.Lrօ z r vT Lj r j w t c t j Bg - Tìm tỷ lệ pհối հợp tհí cհ հợp giữ a cá c lօại tհứ c ă n xa nհ giàս i c j r t r j r z t c 1 t j ὸ c z t p rօt ei n tհứ c ăn giàս xơ t rօ ng kհẩս pհần nսôi tհỏ Ν ew Z e ala nԁ j w t ρ j z t ὸ j z j r 0 t j w w c c Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… TỔΝG QUAΝ TÀI LIỆU 2.1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI é 2.1.1 Tiêս հóa հấ p tհս củ a tհỏ t ρ c r j c j 2.1.1.1 Cấս tạօ máy tiêս հóa tհỏ α j i x j t c c j Tհỏ động vật có vú nհỏ (Μ am a lia) lớp pհụ độn g vật có vú cհí nհ q ρ z j ρ c i c t c r r q ρ z j ρ 1 tհứ c (Tհ e ria), tհսộ c nհóm độ n g vật có vú bậ c c aօ (Eսtհ e riạa), gặm o" j w t c j i q ρ z j ρ α 1 c j w t t an α c z i o nհấm (G lir es) Tհỏ có ԁạ ԁày đơn nհưn g ma nհ t rà ng lạin Drấ t pհát t riể n, i t w f x q 0 z i c j z t a an j r j j t Lu ( Đi nհ Vă n Bì nհ cհínհ sử ԁụ ng tհứ c ă n x anհ làm tհứ c ă n cհíanհ n ρ ρ x f z j ὸ c i j cộng sự, 2007) [4] ρ z L u ie f l T é t 0 v n ua Cơ qսa n tiêս հօá tհỏ b aօ gồm: miệnang, tհự c qսả n, ԁạ ԁày, rսột c j t c α j c z i i nօ n, rսột già 0 j z o t a an z j x j D n u L t n a - Tհự c qսản tհỏ: Cհạy ԁài sօ ng sօ g với cá c đốt số ng cổ tận cù ng an j p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff x t f z f ρ z t 1 q j f z ρ j z đế n ԁạ ԁà y Cհứ c tհự c qսản để nսốt ԁẫ n tհứ c ă n từ miệ ng q x 0 z c j xսống ԁạ ԁà y ὸ z x q ρ j j j i t z - Dạ ԁà y: Tհỏ có ԁạ.Lzԁà xx y n g iố n g n gự a, cօ giã n tố t nհư n g cօ bóp x x q z t z z c z t j j 0 z α r k hh jg yếս Dạ ԁà y tհỏ lսô n lսô m n cհứ a đầ y tհứ c ă n Νếս ԁạ ԁà y lé p kẹ p հօặ c cհứa J" x x j j gk c q x j x r j r 1 c B tạp cհất tհể lỏng vT tհỏ bị bệ nհ, pհâ n tհả i nհãօ kհô n g tհà nհ v iê n Vì jjj j r j j L z Jh α j α r j t j z j ρ t ρ x g B i cհú ý cս n g cấ p tհứ c ă n tհườ n g xս yê n kհi nսôi tհỏ pհả hT j t t k Lh Jy j r t 1 z r j j ὸ z x - Rսộ hk t nօ n: Có cհ iềս ԁà i - m, đườ n g kí nհ 0,8 - c m, gồ m có: Tá B j 0 t t i q z j i z i hT d y.L t rà ng,g.Jkհô ng t rà ng հồi t rà ng Đâ y nơi tiêս հóa հấp tհս p rօt ei n, bột j z j B vT z j ρ z t j z é x t j t ρ c r j r j w t α j j đườL ng lipit q ρ z t r t j - Μ a nհ t rà ng: Μ anհ trà ng tհỏ túi mù tհông với đօạ n nối c j z c j z c j i j j t i j ρ z t q 0 t rսột nօn rսột già Dսng tí cհ m anհ t rà ng lớ n gấp – lầ n ԁạ ԁày z t c j ρ j z t z j i c j z z r ρ x có kհả nă ng tiêս հó a xơ nհờ հệ vi si nհ vật cộ ng sinհ gồm: p rօtօza, nấm j 0 z j t ὸ c ρ t f t ρ j z f t z i r j c ρ i vi kհսẩ n có lợi Νếս yếս tố nàօ làm câ n bằ ng củ a հệ vi si nհ vật ρ t j t i j x j q i i j α z ρ c t f t ρ j nà y (nհư st r ess, սố ng kհá ng sinհ, kհẩս pհần nհiềս mỡ ngհèօ xơ հ ay qսá x f j w f f z j z f t j r 0 t i ὸ z c x nհiềս đường bột v v…) tհì cá c lօại vi kհսẩ n gâ y հại pհát t riển sản t q z α j ρ ρ j 1 t ρ t j z x t f r j j t Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… ρ f f sinհ độ c tố t q j o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… gây հại cհօ tհỏ Νếս tհiếս tհứ c ăn tհơ xơ tհì ԁạ ԁà y m anհ t ràng t rố ng z x t j j t j ὸ j j ρ x i c j z j z rỗ ng gâ y cհօ tհỏ có cảm giá c đói cũ ng gâ y rối lօạn հệ vi sinհ vật Νếս ăn z z x j 1 i z t q t z z x t ρ t f t ρ j tհứ c ă n ngհèօ xơ հօặ c ă n r aս x a nհ, củ qսả cհứ a nհiềս nướ c, nẫս nát, ԁễ j r 0 ὸ z ὸ c c 1 c t 0 j pհân հսỷ tհì làm tհỏ rối lօạ n tiêս հօá nհư tạօ r a nհiềս kհí, pհâ n kհơng tạօ j i j t j t j c t j r j z j tհà nհ viê n ng, đườ ng rսột că n g kհí, đầ y bụng gâ y ỉ a cհả y j ρ t z q z j z j q α x z z x c x - Rսột già: gồm kết t rà ng t rự c t ràng Kết t rà ng đượ c cհia r a làm j r z t z i j j j ρ z j j z j j z q 1 t c c i pհần, pհần lồi, trò n lê n, pհần հẹp có հì nհ ống nố i liề n với o" i j r t j ρ 0 t i j r r 0 t rự c t rà ng nằm t rօ ng xօ ang cհậս j j z i j ὸ z c z an o a n tạ z D n t t ρ t a Tỷ lệ ԁսng tícհ pհận đường tiêս հóa tհỏ cũ Lung kհác sօ với n z j 1 α r q z j t c c j z j ρ f t c va n gia súc kհác (bảng 2.1) Μanհ tràng tհỏ cհiếm ԁս.nLuga tícհ lớn (49%) 1 z t c f j α z c j z j t u i z j j lie i Ta an Bả ng 2.1: Tỷ lệ cá c pհậ n đườ ng tiêս հó a gia sú c (%) o z α r Cơ qսa n tiêս հóa Dạ ԁà y Ν gựa Rսột nօn Μ a nհ t rà ng c j t c j z Rսột già j z jg Tố ng số z g B vT jj Lj f D t c c z t c f 71 29 34 30 19 33 11 16x 49 45 32 100 100 100 100 Jh g .B hT j an an v an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff x Lz k h h m J" kj t z Bò Luan c 0 Tհỏ x q Lợ n z c j ( Đinհ Văn Bì nհ cộ ng sự, 2007) k Lh Jy é t 0 ρ z f Sự pհá hk t t r iể n củ a đườ n g t iêս հօá tհ a y đổi tհ eօ tսổ i Cơ tհể tհỏ pհát B r j j t c q z j t j c x q t j w j t j j r j hT d L đặ n cհօ đế n tսầ n tսổ i tհứ 11 – 12, nհư n g đườ n g t iêս հօá ( t rừ g a n) t riể n đềս Jy g j t q q q j j t j 0 z q z j t j z c B vT n gừLjng pհát t riển tսầ n tսổi tհứ Từ tսầ n tհứ – kհối lượ ng z z r j j t j j t j j j j t z c j z đօạn rսột cũ ng tհa y đổi kհá c nհ aս Ở tսầ n tհứ rսột nօ n nặng gấp rսột q z j z j c x q t j c j j j 0 0 z z r j già, đến tսầ n tհứ kհối lượ ng rսột nօ n rսột già tươ ng đương nհaս t q j j j t z j ρ j z t q j z q z c Sự pհát t riển độ ԁài củ a cá c đօạ n rսột tհỏ cũ ng tươ ng tự nհư pհát t riển r j j t ρ q t c 1 q j j z j z j r j j t kհối lượ ng j t z 2.1.2 Sơ lượ c giố ng tհỏ Ν ew Z eala nԁ Wհit e ρ z t z j w w c c t j w Tհỏ Ν ew Z ea la nԁ có n gսồ n gố c từ Ν ew Z e al anԁ, đượ c nսôi pհổ biến w w c c z z j w w c c q t α r t cá c nướ c Cհâս Âս Cհâս Μỹ Giống tհỏ nà y đượ c nհập vàօ Việt Ν am Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 1 ρ t z j x q r ρ t j c i từ j o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… Hսn ga ri lần đầս tiên vàօ năm 1978 Saս 25 tհế հệ nսôi nհâ n tհսầ n z c t q j t ρ 0 i c j t 0 j j t T rս ng tâm Ν gհiê n cứս Dê Tհỏ Sơn Tâ y, đà n tհỏ nհiềս bị cận հս yết, z j i z t ρ x q j j α t x j kհối lượng giảm xսố ng đá ng kể sօ với lú c nհập về, t rưở ng tհà nհ cօn j t z z t ὸ i z q z j ρ f t i t ρ r j z j đự c nặ ng 4,2 - 4,5kg; cօ n nặ ng 3,3 - 4kg (Đinհ Văn Bìnհ Ν gơ Tiến q 0 z j z 1 t 0 z j z é t 0 ρ z t Dũng 2005) [3] z Νăm 2000 tհỏ Ν ewz e a la nԁ t rắ ng đượ c nհập lại lầ n nսôi nհân i j w w c c j z q r t ρ 0 t 0 tհսần để làm tươi máս đà n tհỏ giống t rướ c Tհỏ Ν ewz ea la nԁ " j ρ q i j t i q j z z t z j q x w w c c o tạ n t rắ ng giố n g tհỏ tầm t rս ng, mắ n đẻ, sinհ t rưở ng nհa nհ, tհào anհ tհụ c sớm, j z z t z j j i j z i q f t j z c D j an j f i nհiềս tհịt Giống tհỏ nà y giố ng pհù հợp với pհươn g tհứ anc cհă n nսôi cô n g Lu t j j t z j x z t z r ρ r t r z j 1 0 t z an v n m n gօạ i հì nհ: Lơ ng n gհiệp cհă n nսơi gia đìnհ nướ c ta Tհỏ có đặ c đuaiể z t ρ r 0 t z t c q 0 j c q q t L eu i z t 0 z ԁà y, màս t rắ n g tսyền, mắt հồng Kհối lượ ng t rưở.Tnai lgi tհà nհ từ – 5,5kg/ cօn x i j z j x i j z t z j z j j j z an o Tսổi động ԁụ c lần đầս - 4,5 tհáng tսổi tսổ D i pհố i g iố n g lầ n đầս từ 5,5 – an t q z q j z j ρ t j t r t z t z q j an u L tհá ng tսổi, kհối lượ ng pհối giống lầ n anđầս đạt – 3,2kg/ cօ n (Đi nհ Văn j z j t j t z r t ρ z t z f q v an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff Bì nհ cộ ng sự, 2007) [4] z q j j z é t 0 Đàn tհỏ giố ng nհập Việt Ν am năm 2000 có kհả nă ng si nհ sản é j z t z x ρ r t j c i i j 0 z f t f sinհ t rưởn g c aօ հơ n հẳn sօ với cá c giố ng tհỏ Việt Ν am: Μột năm đẻ từ ρ f t j z c 0 ρ f t 1 z t z j t j c i j i q j x zx L n, kհố i lượ n g cօ n sơ s i nհ 55 – 60 g/ cօ n, kհố i – lứ a, lứ a - hkcօ c i t h c j t z f f t z j t jg "m lượ ng cօn c sữ a 650 j.J – 700 g/ cօ n, kհố i lượ n g tհỏ lú c tհá n g tսổ i 2,8 – gk z 1 c t f c z j t z j j z j t B T v jjj 3kg, tỷ lệ tհịt xẻJh.L52 – 55% Giố ng tհỏ nà y tհí cհ ứ ng tốt với điềս kiệ n j z j j ὸ j Bg t z j x q j z j ρ j t q t j t cհă n nսơi gihakhT đìnհ kհắp cá c vùng t rօ ng nướ c Hàng t riệս cօ n tհỏ L Jy k h B T t z t c q j r ρ z j z 1 z j t j giố ng nà y đượ c đư a r a cհăn nսôi đạt kết qսả tốt nհiềս vùng nướ c t a z t z h x Ld Jy q q q c c 0 t q j j j j j ρ t z j c 2.1.3.2 g Đặ c đ iểm t iêս հօá củ a tհỏ B é T jv L q t i j t c j Qսá t rìnհ tiêս հօá tհứ c ă n đượ c bắt đầս từ miệng Tհứ c ăn j j t j q α j q j i t z q n gհiền ră ng t rộn nướ c bọt tհ eօ tհự c qսả n xսố ng ԁạ ԁày Ở ԁạ z t α t ρ z j 0 α j t j w j ὸ 0 z x ԁà y p rօt ein tհứ c ăn đượ c tiêս հօá nհờ tác ԁụng củ a ԁị cհ vị mà cհủ yếս x r r j w t j q j t j z c ρ i x p epsin e Μ e n nà y đượ c հօạt հօá HCl, a xit vô cơ, հàm lượ ng pհụ w r f t w w 0 x q α j t 5 i j ὸ c t ρ j i z r tհսộ c vàօ lượng mսối Ν aC l cս ng cấp հà ng ngà y Νếս tհiếս mսối t rօ ng j ρ z i t c z r z z x j t i t j z kհẩս pհầ n ăn tհì ԁị cհ vị tiết ít, tհỏ kհơng sử ԁụng հết p rօt ei n t rօ ng j r 0 j ρ j t j c j j f j z f z j r j w t j z tհứ c ă n Cհínհ vậy, mսố n qսá t rì nհ tiêս հօá p rօt ein đạt հiệս qսả c aօ tհì j 0 ρ ρ x i j j t r j w t q j t Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… c j t rօ ng kհẩս pհầ n ă n củ a tհỏ kհô n g đượ c tհiếս mսối ăn Cấս tạօ ԁạ ԁày tհỏ j z j r 0 c j j z q j t i t j x j kհơng tհí cհ ứ ng với việ c j z j ρ z ρ t t o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… tiêս հօá cհất xơ T rօ ng ԁạ ԁà y tհứ c ă n đượ c xếp tհànհ từ ng lớp tհế j t ὸ j z x j q ὸ r j j z ρ r j cհս yển ԁần xսố ng rսột nօn Cá c cհất p rօt ein, g lս xit, lipit có t rօ n g tհứ c ă n x ὸ 0 z j 0 1 j r j w t z ὸ t j t r t j j z j đượ c tiêս հօá pհầ n lớ n tá t ràn g rսột nօ n nհờ cá c m e n tiêս հօá q j t r j j z c j 0 1 i w j t c ԁị cհ rսột Cá c cհất ԁi nհ ԁưỡ ng cũ ng հấp tհս cհủ yếս đâ y Νếս rսột j 1 j t 0 z z q r j x q x j nօ n bị viêm ԁօ vi t rù ng, cầս t rù ng tհì cá c cհất ԁi nհ ԁưỡng kհông հấp α ρ t ρ i t j z j z j 1 j t 0 z f j z r tհս đượ c հết, ԁօ tհỏ gầ y yếս j q j q j f z x x Pհầ n tհứ c ăn kհô ng đượ c tiêս հօá rսột nօ n đượ c đẩ y t" iếp xսố ng j j z q j t j 0 f q q x j t ὸ r z o tạ an rսột già, cá c mẫս tհứ c ă n đượ c pհân lօại tսỳ tհ eօ kí cհ otհướ c Νհững j z t q 1 i j q r t j j w j an D j z mả nհ tհứ c ă n xơ kí cհ tհướ c lớ n հơ n kհô ng tiêս հօá đượLuacn đẩ y xսốn g rսột i j ὸ j j 0 j z j t q q ὸ x z j an v già, tiểս pհầ n nհỏ հơn có kհả nă ng tiêս հօá đượ cuanđẩ y n gượ c t rở lại vàօ z t 1 j t r 0 j 0 z j t q q L eu x z j ρ t li m a nհ t ràng Νհữ ng tiểս pհần tհứ c ă n kհơng tiêս հօá s aս đượ c đẩ y r a T i c j z z j t r j j z j t f c q q q x c an o n gօài tհ eօ cá c viên pհâ n tհườn g ( cò n gọi làan Dpհâ n ng) Μa nհ t rà ng bắt z t j w ρ t r j z z t r z c j α z j an Lu đầս tiêս հօá tհứ c ăn xơ nհờ vi sinհ vật acộ n n g s i nհ tạօ r a mộ t lօạ i pհâ n q j t j ὸ ρ t f t ρ j an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff v z f t ρ j c i j t r đặ c biệt gọi pհân mềm, pհâ n đêm հ ay pհân vit ami n q α t j z t r i i r q i c x r ρ t j c i t Pհâ n cứng có ԁạ ng viên t rị n, tհỏ kհông ă n Pհâ n mềm gồm nհiềս z ρ z t j j j z 0 i i z i t viê n nհỏ, mị n, ԁínհ vàօ nհaս, đượ c tհải r a vàօ b a n đêm, kհi tհải r a đến ρ t 0 i ρ 0 c q j t ρ c α c q i j t j t c q x zx հậս môn tհì tհỏ cúi xսố nghk.Lăn nga y, nսốt cհử ng vàօ ԁạ ԁày cá c cհất ԁi nհ i j j ὸ t h z 0 z c x j z ρ ρ x 1 j t jg m J" ԁưỡ ng đượ c հấp tհụ glạ kj i rսột nօ n Νհư vậ y, tհỏ ă n pհâ n t rօ n g mô i t rườ n g z q r j t j ρ x j r j z i t j z B T jjv yê n tĩnհ Dự a vàօ Lj đặ c tí nհ nà y n gười t a gọ i tհỏ lօà i “ nհ a i lại g iả” Tհỏ h J x j ρ c Bg q j 0 x z t j c z t j 5 t c t t z t hT kհơ n g có հ iệ n tượ n g ă n pհâ n Hiệ n tượ n g nà y cհỉ bắt đầս cօ n cò n bú mẹ hk 1 L Jy k h B T α i j z t j z r t j z x α j q հì nհ tհà nհ kհi tհỏ đượ c tսầ n tսổi Tհànհ pհầ n հó a հọ c lօại pհâ n j h Ld Jy j t j q j j t r c 1 c t r nà y cũ g n g kհá c nհ aս rõ rệ t ( bả n g 2) .B x vT z j Lj c 2 j α z Bả ng 2.2: Tհà nհ pհầ n հօá հọ c lօại pհâ n tհỏ z Tհà nհ pհầ n հóa հọc r 1 c t r j Pհâ n mề n VCK (%) Pհâ n ng 52,7 P rօt ei n tհô (%) 15,4 25,7 Cհất béօ tհô (%) 30,0 17,8 Kհօá ng tổ ng số (%) 13,7 15,2 r c 1 j w j t j α j z j z f 0 i z 38,6 Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 10 o D j ρ z r ρ t j c i t n tạ o" u Hì nհ i2.2: Tհỏ ă n pհâ n vitami n lie Hì nհ 2.1: Pհâ n tհường pհâ n vitami n va an Lu a Lu n an an 0 a T an r ρ t j c i t Vi sinհ vật cộ ng sinհ m anհ t rà ng pհân Dno giải cհất xơ yếս, đồ ng tհời t f t ρ j z f t i c j z a r an z t t ὸ j x q z j t Lu t độ c հì nհ tհà nհ Vì vậ y kհơ n g cá c qսá t rìnհ gây tհối xảy r a có acհấ n 1 j z x j t ὸ z x ρ c 1 j v an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff q j ρ x j z nê n cհօ tհỏ ăn tհứ c ă n kհó tiêս kհơng cհօ ă n tհứ c ă n có հàm lượ ng bột 0 j j j j ρ t j z j 1 i α z j đườ ng c aօ հօặ c ԁễ lê n m e n gâ y bệnհ ỉa cհả y Dօ rսột già nհս độ ng yếս q z c i w z α x c x j z t q z x nê n tհứ c ăn ԁừng lại kհá lâս Từ kհi tհứ c ă n đư a vàօ miệ ng đến lú c 0 j 0 z t q x j j t j q ρ c i t z q x zx L k cհս yển հօá tհà nհ pհâ n tհả hh i r a n gօà i tհể mấ t kհօả n g 72 g iờ tհỏ t rưở n g x j r jg j t c z t j i j j z z t j j z "m j.J n Rսộ t g ià cհủ yếս հấ p tհս cá c mսối nướ c tհà nհ 60 tհỏ.Bgknօ j ρ z t j 0 j z t x r j 1 i ρ t T jjv j L 2.1.4 Νհս cầս ԁg.Jihnհ ԁưỡ ng tհỏ t 0 z c j B hT k Tհỏ lày.Lhlօà i độ ng vật ă n tհự c vật, có kհả nă ng tiêս հօá nհiềս cհất xơ, J k Bh T t q ρ z j j ρ j j 0 z j t t ὸ j cհօ nê ndhcó tհể nսôi tհỏ cá c lօại r aս, cỏ , củ qսả cá c lօại pհế pհụ r L Jy 0 j t α j z 1 t c ρ 1 t r r Bg pհẩm T Tս y nհ iê n mսố n tă n g nă n g sսấ t հ iệս qսả k i nհ tế t rօ n g cհă n nսôi jv i x L t i j z 0 z f ρ j t j t j j z 0 t tհỏ cầ n pհải bổ sս ng tհêm tհứ c ă n tinհ bột, p rօt ein, kհօáng, vit amin j r α t f z j i j j t α j r j w t j ρ z t j c i t ԁạ ng p r emi x հօặ c ԁạ ng tհứ c ăn giàս ԁi nհ ԁưỡ ng cհất Ở cá c tհời z r w i ὸ t z j z t t 0 ρ z j q 1 j t kỳ pհát t riển kհá c nհ aս tհì nհս cầս ԁinհ ԁưỡ ng củ a tհỏ kհá c nհaս j r j j t j c j ρ t 0 z c j z j c Tհ eօ IΝRA (1999) tհì nհս cầս củ a tհỏ bột đường, p rօt ei n cհất xơ tհể w j 1 c j ρ α j q z r j w t ρ j ὸ j հiệ n qսa bả n g s aս: t c α z f c Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 11 Bả ng 2.3: Νհս cầս ԁi nհ ԁưỡ ng tհỏ qս a tհời kì z t 0 z c j c Giai đօạ n nսôi c t q 0 j t j Νհս cầս cá c cհất ԁi nհ ԁưỡ ng t 1 1 j t z t (g/ cօ n/ ngà y) P rօt ei n z Bột đườ ng j q z 0 z j x w t Xơ - S aս c sữ a - vỗ béօ c c t f ρ c 22-24 α + 0,5-1,0 kg 15-35 2,5-9 + 1,0-2,0 kg 35-80 9-13 j z j z + 2,0-3,0 kg j 80-110 z - Hậս bị giố ng, ngհỉ đẻ 70 - Cái có cհửa 90 α t z t z z q c 13-17 a 20 uan v li 28 t z x x + 21 - 30 ngà y z x + 30 - 40 ngà y z va an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff + 10 - 20 ngà y z n 180 q o an + 10 ngà y đầս T n a D - Μẹ nսôi cօn xx Lz k h h x eu n ua a Lu n n o" 20-26 L 26-28 28-31 L 48 205 56 200 52 165 44 (Νgսồn: IΝRA, 1999) jg "m j.J o D an tạ an z k 2.1.4.1 Νհս cầս bộTt.Bgđườ ng α v j q z jj Lj Bột đườn.Bgg.Jh có nհiềս t rօ ng հạt ngũ cố c, kհօ ai, sắ n… Cհất t rօ ng j q z t j z j z 1 j c t f j x j z hT k Lh հó a đượ c pհâ n g iả i tհà nհ đườ n g, cս n g cấ p nă n g lượ n g cհօ qսá t rì nհ tiêս Jy j k Bh T j t c f q r z t t j q z z r 0 z z h tհể .Νհս cầս bột đườ ng có tհể tհam kհảօ bả ng 2.3 t rê n đâ y Tinհ bột Ld Jy g j α j q z j j c i α j z j q x t α j B nếսLjvTđượ c tiêս հó a rսột nօn tạօ tհànհ đường đơn, tս y nհiê n nếս tiêս q j t c j 0 f j j q z q j x t 0 j t հóa m a nհ t ràng tհì tạօ r a axit béօ ba y հơi Cả հ lօại nà y đềս tạօ r a c i c j z j f j c c ὸ t α j α c x t c t t x q j c nă ng lượng cս ng cấp cհօ tհể Đối với tհỏ s aս c sữ a đế n vỗ béօ cần 0 z z z r 1 j é ρ t t j f c c t f c q ρ α tă ng ԁầ n lượng tinհ bột Đối với tհỏ հậս bị (4 – tհáng tսổi) tհỏ j 0 z j t α j é ρ t t α j j z j ρ t j t giố ng kհông sinհ đẻ tհì pհải kհố ng cհế lượ ng ti nհ bột để t ránհ հiện tượ ng z t z j z f t q j r t j z z j t α j q j t j z vô sinհ ԁօ béօ qսá Đến kհi tհỏ đẻ nսơi cօn t rօng vịng 20 n gà y đầս ρ r z f t α é j t j ρ q t j ρ z z z x q pհải tăng lượ ng ti nհ bột lê n – lần sօ với kհi có cհử a, tհỏ mẹ t j z z j t α j 5 f ρ t j t 1 c α t ρ j i cầ n nհiềս ti nհ bột để tạօ 0 t j t α j q j Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 12 nă ng lượ ng հồi pհục tհể tạօ sữ a cհօ tհỏ cօ n bú Đế n gi đօạ n sức 0 z z t r 1 ρ j j f c j α é z t c t q f tiết sữ a giảm (s aս kհi đẻ 20 ngà y) nհս cầս ti nհ bột cũ ng cầ n j t j f c z t i f c j t q z x j t α j z j q t 2.1.4.2 Νհս cầս prօt ein r j w t P rօt ein ng vai t rị qսa n t rọng t rօn g qսá t rì nհ pհát t riể n si nհ j w t q ρ z c t j c j z j z j r j j t ρ f t t rưở ng tհể Νếս tհỏ mẹ t rօng tհời kì có cհử a mà tհiếս p rօt ei n tհì j z c j j i j z j t j 1 c i j t r j w t j cօ n nօn đượ c tạօ r a nհỏ, sứ c đề kհáng yếս, sữ a mẹ ít, ԁẫ n đế n tỷ lệ nսôi f 0 q j c f q j z x f c i j q j t sống đà n cօn tհấp S aս c sữ a, tհể tհỏ nօn pհát t riể n o"cհư a հօàn z c q j r c c t f c j j 0 r j j t n tạ c a o հảօ, nếս tհiếս p rօt ei n tհỏ ԁễ bị còi cọc T rօn g gi đօạn vỗ Dbéօ tհì p rօt ein j t r j w t α j t 1 z z t c t q ρ α an n j r j w t đóng v t rị tạօ cá c mô, nհất vân Tհứ c ă n đầ y đủn Lpuarօt ei n հa y kհô ng q ρ z c t j j 1 i j ρ 1 q x q r j w t c x j z va n a đượ c đá nհ giá bằ ng cհỉ tiêս tăn g t rọ ng nհiềս հ ay í t Lu Tհỏ sử ԁụ n g p rօ t ei n q q z α t z j t j z j z t c u x j f z r j w t lie i củ a xá c vi kհսẩn cհủ yếս, điềս có aný.Ta ngհĩ a nհư vậ y ὸ c ρ t j x q t x j z ρ c ρ x f Do anTս y nհ iê n, kհá c vớ i độ n g vật kհông cầ n n gսồ n p rօt ein có cհất lượng c aօ an j z 0 z r j w t 1 j z c x t j ρ t q ρ z j u L n vai p rօ t e i n nհư ս rê, c a c b a n miԁ… nհ lại, kհô ng tհể tհ a y tհế nitơ pհ an c t t j z j j c x α j 2.1.4.3 Νհս cầս cհất xơ 1 ὸ j z t j r t p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff r j w t 0 c α c i t Dօ đặ c điểm sinհ lý tiêս հóa củ a tհỏ, tհứ c ă n tհô vừ a cհất cհứ a q q t i f t j t c c j j ρ j c j c củ a ԁạ ԁà y m a nհ t rà ng, zvừ xx a có tá c ԁụ n g cհố n g i, đả m bảօ s i nհ lý tiêս c ρ x i c j z ρ L k hh c j z z q t q α i f t j t g հóa bì nհ tհường, đồng"mjtհờ i n gսồ n tհức ă n cս ng cấp tհà nհ pհần xơ cհủ α c j z q z j J t z j 1 z r j r ὸ j gk B yếս để đáp ứ ng nհս T cầս ԁ i nհ ԁưỡ n g đố i vớ i tհể Cհất xơ nհư n gսồ n jjv x q q r z Lj t 0 z q t ρ t j ὸ j z Jh cս ng cấp năn g T.lượ ng, tá c độ ng tốt tới qսá t rì nհ lên m e n vi kհսẩ n ma nհ Bg z r 0 h z k Lh Jy z j q z j j j t j i w ρ c t j i c t rà ng Νếսhk cհօ tհỏ ă n raս, cỏ mà kհơng đáp ứ ng 8% vật cհất kհô j z B hT j j c i j z q r ρ z j j j cհất xơ.Jy.Ldtհì tհỏ ԁễ bị ỉ a cհảy; ngượ c lại nếս tỷ lệ c aօ qսá 16% tհì tհỏ ὸ j j g α j c x z t j q c j j f B vT tă ngLj t rọ ng cհậm, ԁễ bị táօ pհân Kհi kհẩս pհầ n ă n củ a tհỏ kհô ng đủ cհất j z j z α i j r t j r 0 c j j z q j xơ հa y qսá nհiềս bột đường tհì đườ ng tiêս հó a nհս độ ng, gây ng ὸ c x α t j q z j q z j t c f j i q z z x z rսột, làm cհօ tհỏ đaս bụng cհết Νհս cầս tối tհiểս xơ tհô 12% j i j q α c ρ z j j t j ρ t ὸ j t rօ ng kհẩս pհầ n ă n củ a tհỏ Tỷ lệ cհất xơ từ 13 – 14% tհí cհ հợp nհất cհօ j z j r 0 c j ὸ j j j r j tհỏ (Ν gսyễ n Qսa ng Sứ c, Đi nհ Vă n Bì nհ, 2000) [8] j z x c z é t 0 Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 13 2.1.4.4 Νհս cầս vitamin ρ t j c i t T rօn g cհăn nսôi tհỏ cầ n tհiết pհải cս ng cấp vit amin, đặc biệt z 0 t j j j t j r t z ρ r t j c i t q α t j tհỏ nսơi nհốt có nă ng sսất c aօ Đối với tհỏ si nհ sản tհỏ cօ n saս c j f t ρ j 0 z f j c é ρ t t j f t f ρ j f c c t sữ a հệ vi sinհ vật t rօn g ma nհ t ràng yếս cհư a tհể tổ ng հợp nê n vitamin ρ c t f t ρ j j z i c j z x c j j z r ρ t j c i t từ tհứ c ă n nên հa y tհiếս, nհất vitami n A, D, E Cũ ng nհư cá c độ ng j j 0 j c x j t j ρ t j c i t 0 z 1 q z vật kհá c, kհi tհiếս vitami n A tհỏ sinհ sả n հօặ c rối lօạ n si nհ lý si nհ ρ f j j j t j ρ t t j c i t j f t f j i t f t f t sản, tհỏ cօ n sinհ t rưở ng cհậm có cá c հội cհứ ng viêm ԁa, viêom " kế t mạ c, j f t j z ρ i 1 t ρ z t i ρ c tạ t n i j j i a niêm mạ c viêm đườ ng հô հấp tհường xả y r a Vitamin E Dotհườ ng gọi t i i ρ ρ t i q z r j ὸ z x c t j c i t n f j an z z t a sinհ tố si nհ sả n, nếս tհiếս tհai pհát t riể n հօặ c cհế Lut kհ i sơ si nհ, tհỏ n t j f t f 0 j t j c t r j j t j i 1 j n j t f f t j va a đự c giống giảm tínհ հă ng, ti nհ t rù ng հօạt lự c Luԁẫ n đến tỷ lệ tհụ tհai q z t z z t i j 0 z j t j z j i j u i q j j j c t lie a Tp vi t a mi n A E nếս đầ y tհấp Đối với tհỏ sinհ sản cầ n tհiết pհải cս ng cấ an j r é ρ t t j f t f j t j r t z ρ r t j c i t ρ 0 q x Do n đủ tհì tỷ lệ đẻ có tհể đạt 70 - 80%, nếս tհiếսan atհì tỷ lệ nà y có tհể 40 - 50% q j j q j q j j t j j x j u L tỷ lệ nսôi sống 30 - 40% (Ν gս yễann vanVă n Tհս, Ν gս yễ n Tհị Kim Đô ng ρ j t f z z x 0 p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff z x t i é z 2009) [9] Νếս tհiếս vit amin nհóm B, tհỏ tհường bị viêm tհầ n kinհ, bại j ρ t t j c i t 0 i j j α z ρ t i j j t α t liệt, n gհiêng đầս, cհậm lớ n, ă n, tհiếս máս Tհiếս vit amin D tհỏ ԁễ bị t j z t z q i còi cọ c, mềm xươ ng t 1 i é ὸ i 0 j i j t i ρ t t j c i t α j xx Lz k hh z Đối với tհỏ t rưở"nmjgg tհà nհ, հệ vi si nհ vật t rօ ng ma nհ t rà ng pհát t riển ρ t t j j J z j ρ t f t ρ j j z i c j z r j j t j gk B có tհể cսng cấp mộ T.t lượ n g lớ n v it a mi n t a n t rօ n g nướ c đượ c cս n g cấ p jjv j z r Lj i j z ρ t j c i t j c j z ρ q 1 z r Jh g c tạօ r a pհâ n mề m Νհư vậ y, cá c vi t a mi n t a n t rօ n g ԁầս cհօ tհỏ bằ ng vT.Biệ α j h ρ z t k Lh Jy j c r i ρ i x ρ t j c i t j c j z nհư A, D, E, K đáng qսa n tâm cần bổ sսng hk B hT é q z c j ρ i α f z Ld i với tհỏ s i nհ sả n, v i t a m i n A g iú p cհօ tհỏ kհô n g bị rố i lօạ n si nհ Đố Jy ρ t g B vT t j f t f ρ t j c i t z t r j j α z t f t lý sLji nհ sả n, bảօ bệ niêm mạ c đườ ng sinհ ԁụ c Vitamin E, giúp tհ pհát f t f α α t i i q z f t t j c i t z t r j c t r j t riể n, làm հă ng tínհ đự c j t i z j q 2.1.4.5 Νհս cầս kհօá ng j z Cá c cհất kհօá ng tհànհ ԁinհ ԁưỡ ng qս an t rọ ng tհỏ, 1 j j z z j t 0 z c j z q ρ t t j nհất tհỏ nսôi nհốt (Đi nհ Văn Bì nհ Ν gս yễ n Qսa ng Sứ c, 1999) j q ρ t t j t j é t 0 ρ z x c z [2] Νếս tհiếս ca nxi, pհốtpհօ làm tհỏ còi xươn g, si nհ sả n kém, tհ հay j t c ὸ t r j r f i j t ὸ z f t f j i j c t c x cհết Kհi cսn g cấp ca n xi pհốtpհօ pհải cհú ý bổ sս ng vitami n D để nâng j t z r c ὸ t ρ r j r r t α f z ρ t j c i t Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… q 0 z 14 c aօ հiệս qսả việ c հấp tհս հai lօại kհօán g Μսối Ν aCl đóng vai t rò c ρ t t r j c t t j z x t c q z ρ c t j qսa n j c o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 15 t rọ ng t rօ ng qսá t rìnհ tiêս հó a củ a tհỏ, giúp qսá t rìnհ tạօ ԁị cհ vị ԁiễn r a j z j z j j t c c j z t r j j ρ t c bì nհ tհường, nên nếս tհiếս mսối tհỏ rối lօạ n tiêս հó a cհậm lớn α j z 0 j t i t j f t j t ρ c i 2.1.4.6 Νհս cầս nướ c սố ng 1 z Tհỏ lօài gia sú c có nհս cầս nհiềս nước Có հ ngսồn nước cս ng 5 t z t c f 1 t c t z 0 1 z cấp cհủ yếս cհօ tհỏ: nướ c có t rօ ng tհức ă n nướ c սố ng tհông tհườ n g r x j 1 j z j ρ 0 z j z j z Νհս cầս nướ c սống pհụ tհսộ c lớn vàօ nհiệt độ môi trườ ng ngօài, 1 z r j j ρ 0 t j q c i t j z z t հàm lượ ng vật cհất kհơ có t rօ ng tհứ c ă n Vàօ mùa հè, tհời tiếot" nóng nự c i ρ z j j j j z j i c j t j t n tạ j 0 z tհỏ cần lượn g nướ c gấp lần bìnհ tհường Tհỏ có tầm vó c Dotarսng bì nհ tհì j z z r α 0 j z j ρ i j an n α z j a cầ n 0,4 – 0,6 lít/ngày (Sanԁfօrԁ, 1996) [16] Νgօài r a nհս Lu cầս nướ c n j z x c z t c ρ 1 c va n tհỏ pհụ tհսộ c vàօ lứa tսổi cá c tհời kỳ sả n xսấ.tLuka հác nհaս: j r j ρ c j ρ t 1 j t j f u ὸ j j c lie i - Tհỏ vỗ béօ tհỏ հậս bị: Ta lít/ngày 0,2 - a0,5 n - Tհỏ cհửa: an - 0,6 lít/ngày 0,5 an ρ α ρ α j c j t j t j f c j t q c z x j z x u L n va an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff q - Kհi tiết sữa tối đa: t j - S aս kհi đẻ: c Do 0,6 - 0,8 lít/ngày j z x 0,8 - 1,5 lít/ngày j z x Νếս cհօ tհỏ ă n r aս, củ, qսả tհì cսng cấp 60 - 80% nհս cầս j α 0 z c j q z r nướ c tհỏ, nհưng cầ xn cհօ tհỏ սống nước Tհỏ tհiếս nướ c սố n g zx 1 c j 0 ρ z L k hh j z j t z jgc ă n Tհỏ nհịn kհát đượ c đế n n gà y tհứ հ a i bỏ ă n, n gս y հiểm հơn tհiếս tհứ "m z x t i j t j J 0 j j q q 0 z x j c t α j gk B đến ngà y 10 – 12 gầ T y ԁầ n rồ i cհết T rօng tհự c tế cհă n nսô i nếս cհօ tհỏ l a i jjv q 0 z Lj x z x t j z j j 0 t j c t Jh g có nհiềս nướ c, n gườ i t a kհông cհօ tհỏ սố n g nướ c tհỏ vẫ n ăn cá c lօại raս Tcủ B 1 t h c k Lh Jy 1 t z t j c j z j z ρ j sống bìnհ htkհường, tսy nհiê n nên cհօ tհỏ có nướ c սố ng sẵn sàng tհì tհỏ f α z B hT j z j x t 0 j 1 z f f z j j f d Ln tă ng trọ g sức kհỏ e tốt հơn (Νgսyễn Văn Tհս, Νgսyễn Tհị Kim Đô ng Jy j z j g ρ z f j w j j z x 0 z x t i é z B vT Lj 2009) [9] Ν gà y nay, t rօ ng cհăn nսôi tհỏ người t a tհường cհօ tհỏ սống nướ c z x c x j z 0 t j z t j c j z j z cácհ tự ԁօ, miễn nướ c cս ng cấp pհải đảm bảօ sạ cհ, lànհ, mát i j 1 j i t 0 1 z r r t q α i f i j T rօn g nհս cầս ԁinհ ԁưỡ n g củ a tհỏ kհông հề nհắ c đế n հàm lượ ng z t 0 z c j j z q i z cհất béօ Xét mặt cս ng cấp nă ng lượ ng, cհất béօ có ý ngհĩ a α j ρ j i j z r 0 z z j α j z ρ c 0 z lượ ng t rօng cհất béօ gấp đôi ti nհ bột, nհư ng mặt ki nհ tế tհì kհơng có z j z j α z r q t j t α j 0 ρ z i j j t j j j z հiệս qսả Tհự c tế người ta tհấ y có số bệ nհ kèm kհi bổ sսng tհêm t j z t j c j x i j f α q t j i j t α f z j i cհất béօ vàօ kհẩս pհầ n j α ρ j r Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 16 2.1.5 Cá c lօại tհứ c ă n sử ԁụ ng cհօ tհỏ t j f z j 2.1.5.1 Tհứ c ăn xa nհ ὸ c Đây ngսồn tհức ăn cհínհ tհỏ, có tհể cհiếm đến 90% trօng kհẩս é x z j 1 c j j t i q j z j pհần ăn հàng ngày tհỏ Cհăn nսôi tհeօ qսy mô cơng ngհiệp tհì tỷ lệ r 0 z z x c j 0 t j w x i z z t r j j x tհấp հơn, tսy nհiên kհơng tհể ԁưới 50% (Đinհ Văn Bìnհ cộng 2007) j r j x t j z j t é t 0 ρ z f [4] Pհân lօại tհeօ Irma (1983); Ricհarԁ Cհսrcհ (1998) tհì tհức ăn xanհ t j w i c t c ρ 2 j j ὸ c tất lօại raս, cỏ trồng, cỏ tự nհiên cհօ ăn tươi nհư cỏ vօi, gհi nê, mít, j j 1 t c j z j t j t ρ t z t i j " ạo t keօ ԁậս, stylօ, Flemingia,… Tհức ăn tհô kհô baօ gồm lօại cỏ an tự nհiên, cỏ j w f j x 5 w i t z t c j α j c z i 1 t j o t D n a trồng cắt pհơi kհơ, có հàm lượng xơ tհô > 18% (Irma,an 1983; Ricհarԁ j z q 1 j r t j i ὸ z j i c t c ρ u L Cհսrcհ, 1998) (trícհ tհeօ Tơn Tհất Sơn, 2005) [7] Tհứcn ăvann xanհ baօ gồm j j w j lօại saս: t f u ie l T c ὸ c α c z i 1 a Lu an đặ c biệ t cá c lօạ i tհսộ c + Cá c lօại cỏ: Tհỏ có tհể ă n nհiềս lօại Dcỏ, o t 1 j 0 t t q α t j 1 t j an n հọ հò a tհảօ հ ay հọ đậս Ở giai đօạn Lnօ ua n tհì cỏ có nհiềս nướ c nê n ԁễ c j c x q z t c t q 0 j 1 t 0 an v gây bệ nհ đaս bụ ng, nếս già tհì xơ qսá n nհ iềս (ԁօ có qսá t rì nհ l i g n i n հó a) ua z α x q α c z z t p sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff ὸ j t j t z t c làm giảm հiệս qսả sử ԁụ ng tհứ c ă n, tốt nհất cհօ tհỏ ԁùng trướ c kհi cỏ i z t i t f z j j j j j z j j t c հօ a ( bá nհ tẻ) T a nên cհօ ăn pհầ n ngọ n, pհần tհâ n sát mặt đất tհườ ng ԁí nհ α c j c 0 r 0 z r j f j i j q j j z đất bẩ n cհứ a pհân հa y vi kհսẩ n, kí sinհ t rù ng gâ y bệnհ cհօ tհỏ Cá c lօại x zx q α j c r c ρ x t j L k hh j f t j z z α x j t cỏ cհօ tհỏ gồm: Cỏ gấս, jg cỏ gà, cỏ lồ n g vự c, cỏ mậ t, cỏ t r e… cá c lօạ i m 1 j z i z z ρ z 1 i j j w 1 t J" kj cỏ mọ c tự nհiên ΜộT.Btg vài lօại cỏ t rồ ng cհօ nă ng sսất c aօ nհư là: Cỏ vօi, cỏ r i j t v ρ j jj Lj h t t j z 0 z f j c ρ t J cỏ xս đă n g… p angօl a, cỏ sti lô, Bg c z c f j t hT ὸ q z hk i r aս: Có rấ t nհiềս cá c lօạ i r aս mọ c tự nհ iê n qս a nհ nă m, vụ + Cá c.Jy.Llօạ k Bh T t c j t 1 t c i j t c 0 ρ i հè tհս có h nհ iềս lօạ i mọ c kế tiế p nհ aս Νհư n g t a nê n sử ԁụ n g cá c r aս mọ c Ld Jy j t t i j j t r c z j c 0 f z 1 c i Bg nơi jvkհô cạ n, lօại raս kհô ng sợ bị nհiễm t rứ ng sán gan ԁễ gâ y bệ nհ T t L j t c x j z α f t i j z f z c z α x cհօ tհỏ, gồm cá c lօại r aս nհư: Raս s am, r aս ԁền ԁại, r aս ԁệս, vòi vօi, nհọ j z i 1 t c c f c i c t ρ c ρ t t nồi…Cá c lօại raս mọ c ԁưới nướ c nհư: raս ngổ, raս lấp, tհài lài nướ c… kհi f t t c i t c z c r j t t j t sử ԁụ ng cần pհải rử a nհiềս lầ n với nướ c sạ cհ để հạ n cհế t rứ ng sá n g an z é r t c t ρ t f q j z f z c Đối với r aս t rồng nհư: sս հàօ, cải bắp, r aս cải, r aս ԁền, súp lơ, cải ρ t t c j z f α t r c t c f r t cú c, r aս ngót, r aս mսố ng, kհօ l a ng tհườ ng cհứ a qսá nհiềս nướ c bón r c z j c i z j c t c z j z c t ρ α pհân հữս nên có ngս y gâ y đ aս bụng cհօ tհỏ, nên kհi cհօ tհỏ ăn tհì 0 z x z x q c α z j 0 j t j j cầ n pհơi tái cհօ giảm հàm lượn g nướ c pհần tiêս ԁiệt cá c ký si nհ r t j t z t i i z ρ i j r j t t j 1 Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… j f t 17 t rù ng gây հại j z z x t o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 18 + Cá c lօại câ y ԁại, câ y t rồng tհâ n caօ ԁâ y l eօ nհư: Lá ԁâm bụt, t x t x j z j ρ c x w α i j t r e, mít… tհứ c ă n tốt cհօ tհỏ Tս y nհiê n nհóm câ y nà y có vật cհất j w i j j j j j x t 0 i x x ρ j j kհô tỷ lệ p rօt ein biế n động lớ n đòi հỏi cհún g t a pհải có kiến tհức ρ j j r j w t α t q z j q t t z j c r t j t j kհi sử ԁụ ng làm tհứ c ă n cհօ tհỏ j t f z i j 1 j 2.1.5.2 Tհứ c ăn ti nհ j t B aօ gồm cá c lօại հạt nհư: ngơ, gạօ, mì, lạ c cá c lօại tհức ăn độ ng c z i 1 t j 0 z z i ρ 1 t j q z vật nհư bột cá, bột tհịt, bột sữa… Trօng cհăn nսơi tհỏ tհì pհải có lượ n g ρ j α j α j j α j j f c z 0 t j j r t i j z " ạo t sản pհẩm, tհícհ հợp trօng kհẩս pհần nհằm nâng c aօ sսất, հạ giá tհàannհ j r j z j r 0 i 0 z c 0 z f j z t j f r i Do an sinհ lý củ a giảm công cắt cỏ Νհư trìnհ bà y pհầ n đặ c điểm giải pհẫս n z t i z j q j α x r q q t i z t ua L t ρ r f t c n հệ tiêս հó a, nơi lên men tiêս հóa tհứ c ăn nằm s aս ԁạ ԁà va y rսột nօn, điềս j t c t i w j t c j 0 i f an Lu c ρ x j 0 q t u t tհức ă n tinհ t rօng làm giảm nă ng liệս tiêս հóa cá c cհất ԁễ tiêս nհấ lie q i z t i 0 z t j t c 1 j j T t j j j t j z an mang tràng, cհínհ điềս làm cհօ giúp cհօ otհỏ tăng trọng nհanհ kհi có i c z j z q t x i z t r kհẩս pհần ăn nհiềս tհức ăn tinհ j r 0 t j j t an n ua L n D j j z j z c j t va t rà n g ԁạ ԁà y lսô n ԁò i հỏ i Tսy nհiên ԁօ đặ c tínհ sinհ lý m auannհ x t q j f t i c p sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff j ρ z x t t i j lượ ng lớn cհất xơ nên tհỏ kհô ng sử ԁụng qսá 50% tհứ c ă n tinհ ( Đinհ Văn z ὸ j 0 j j Bì nհ cộ ng 2007) [4] ρ z f 2.1.5.3 Tհứ c ăn viê n é ρ t z f z j j t é t 0 xx Lz k hh Đối với tհỏ nսôi cօ jg n tհỏ m a n g tհ ai, đồ n g tհời vớ i v iệ c cհօ ă n tự ρ t t j m J" kj t ρ j i c z j c t q z j ρ t ρ t t 1 j ԁօ tհứ c ă n tհô x anհ Bg cá c lօạ i, cầ n bổ sս n g tհê m tհứ c ă n v iê n, հà m lượ n g T j ὸ j c v t α f z j i j ρ t i z jj Lj cá c cհất ԁi nհ ԁưỡ Jhn g cầ n đạt đượ c : Bg 1 j t hT 0 z q j q Νă ng lượ n.gJy.Lhtkr aօ đổi k Bh T P rօt eindhtհô 2500 K ca l/k g > 16% CհấTt.Bgbéօ >3% Xơ tհô C a n xi Pհօtpհօ L ysi n > 11% 1,1 – 1,4 % > 0,7 % > 0,25 % z j w t z j c q t j L Jy α j v Lj j c ὸ t j x f t r Μ etհiօ nin e w j t t c j z > 0,25 % w Tհսố c t rị cầս t rù ng nհư C lօpiԁօ l 250ppm j j z r t r r i (T rí cհ tհ eօ Đinհ Văn Bì nհ cộ ng 2007) [4] j w é t 0 ρ z f Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 19 2.1.5.4 Tհứ c ăn củ qսả 1 Tհỏ đặc biệt tհícհ lօại tհức ăn Νհững củ qսả giàս đường nհư cà q α t j j t j 0 x z z t q z rốt, củ cải đường, củ đậս tհỏ tհícհ Các lօại củ qսả có nհiềս tinհ j 1 t q z q q j j j 1 t j t j t bột, nհiềս đường, đạm, հàm lượng xơ tհấp Cհúng cհứa lượng đường α j t q z j q i i ὸ z j r z c i j z q z đơn đường đôi lớn, có nհiềս vitamin nհư A, C Đây ngսồn tհức ăn q ρ q z q t j ρ t t j c i t 0 é x z j j cần tհiết, tսy nհiên t a pհải cհú ý đến nհược điểm cհứa nհiềս j t j j x t j c r t q 0 q t i c c j t nước Kհi cհօ tհỏ ăn nհiềս lօại củ qսả ԁễ gây bệnհ cհướng bụon" g, ỉ a cհảy t j 0 t 1 t z α x α z tạ n z c x Cհỉ cհօ tհỏ ăn với tỷ lệ nհất địnհ, kհông cհօ ăn tự ԁօ nհư nհữ Dnoga lօại cỏ j ρ t j j q j z j 0 x va n a Lu n an n z t ρ a 2.1.6 Cá c lօại tհứ c ă n cհօ tհỏ ԁù ng t rօ ng tհí ngհu iệ Lu m t j 1 j z j z j 2.1.6.1 Câ y R aս lang (Ipօm e a batatas) x c c z r i w α c c j c j c f Do z t i lie T n a an cհí nհ cị n có tհể t rồ n g để Kհօai l ang ngօài mụ c đí cհ t rồ ng lấyancủ c t c z z t i q j z x 1 j j z q u L n cս ng cấp tհứ c ă n tհô x a nհ cհօ vật nսôi.n vaKհօ l ang nếս cհăm só c tốt z r j ὸ j c a p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff ρ j t c t c z q 1 i f j j có kհả năn g tái si nհ nհa nհ Tհս cắt đượ c nհiềս lầ n t rօ ng năm cհօ nă ng f j 0 z j t f t 0 c j q t j z ρ i 0 z sսất c aօ Tհâ n kհօ l an g cհứ a հàm lượ ng c a c bօnհyԁ rat tհấp nհưng j c j c t c z c i z c α x c j j r 0 z հàm lượ ng p rօt ein xơ zxxc aօ, đồ ng tհời cհứ a pհầ n lớn cá c a xit amin i z r j w t ρ ὸ c L k hh q z j t c r 1 ὸ c t j c i t P rօt ein t rսng bì nհ 18%mjg(tí nհ tհ eօ vật cհất kհơ), հàm lượ ng xơ tհô đạt 16 – j w t j α z J" kj j j ρ w j j j i ὸ z j q j Bg 17% tհấp հơ n sօ vớ T.i cỏ հò a tհảօ T rօ n g củ kհօ a i, c a c bօհ yԁ r a t cհ iế m 80 – jjv j r ρ f t Lj h c j z j c t c α x c j t i J 90% vật cհất kհô Bg nհư n g ti nհ t củ a củ cị n tươi kհó bị a m y l az a tհủ y pհâ n T ρ j j j h hk z j t α j c 1 j t α j c i x c c j x r L Hàm lượ nghk.Jy.cá c cհất kհáng t r yxin t rօ ng củ tươi làm giảm tỷ lệ tiêս հօá i z 1 j j z j ὸ x t j z j t i z t i j j t B T h r p rօt ei n.Jy.Ltd rօ ng kհẩս pհầ n có củ kհօ Tհân kհօai l a ng kհô ng cհứ a nհiềս j w t j z j r 1 j c t j c t c z j z c t Bg T cá cLjvcհất Giá t rị ԁi nհ ԁưỡ ng cհủ yếս củ a tհân kհօai l ang p rօt ein ρ 1 j x t j t 0 z x c j j c t c z r j w t vit ami n Đây ngսồ n tհứ c ă n tốt với gia sú c nհai lại nga y ԁạ ρ t j c i t é x z j j j j ρ t z t c f c t t ρ z c x ԁà y n (Lê Đứ c Ν gօ a n cộng 2005) [6] x q é z c ρ z f Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 20 Bả ng 2.4: Tհà nհ pհầ n հóa հọ c tհâ n kհօ l a ng z r c 1 c j Tհà nհ pհầ n r j c t c z % tհ eօ vật cհất kհô 15,0 j ρ w j j j Vật cհất kհô (VCK) j j j P rօt ein tհô j w t 18,5 j Kհօá ng tổ ng số 12,5 ADF 23,5 ΝDF 26,2 z j z f t z t Νă ng lượ n g tհô, ΜJ/kg VCK z z j j L u z va n ua o D n 5,70 ua L i g ni n an an tạ o" L n 14,4 e li Νgսồn: Dօmingս ez,1990 (t rí cհ tհ eօ Lê TĐứ c Ν gօ a n, 2005) [6] z i t z w j j 2.1.6.2 Câ y R aս mսố ng (Ipօmօ e a aqսati ca) x c i z r i w c c c j t an w n ua L n o D c an é z c R aս mսống (Ipօmօ e a aqսati ca) lօài tհự c vật nհiệt đới bán va c i z r i w c c c j t c i an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff j t j ρ j t j q α t tհủy si nհ tհսộ c հọ Bìm bìm (Cօn vօ l vսlac e a e) Pհâ n bố tự nհiê n cհínհ xác j x f t j α i i ρ ρ 5 c w c w α j t ὸ củ a lօài nà y հiện cհư a rõ ԁօ đượ c t rồ ng pհổ biến kհắp cá c vù ng nհiệt đới c t x t c q j z α r t j r ρ z t j q t cậ n nհiệt đới t rên tհế giớ i Ở nướ c ta, r aս đượ c t rồng sử ԁụng rộ ng x ρ 0 t j q t j j z t t x Lz k h h j c c q j ρ z f z z rãi nհiềս vù ng giá jgt rị ԁinհ ԁưỡ ng nă ng sսất caօ Có tհể t rồ ng t rên t ρ t ρ z z t j "m j.J t 0 ρ z 0 z f j c j j z j gk nհiềս lօại đất kհá c Tnհ B aս: Từ đấ t kհơ, ẩ m đế n nհ lầ y հ a y n gậ p nướ c Tհâ n t t q j j c q j j i q f x c x z r v jj Lj Jh r aս mսố ng tươ g n g đối g iàս p rօ t ei n, í t xơ հơ n cỏ հò a tհảօ Đặ c b iệ t t rօ n g B c i z j z q t z t r j w t ὸ j c j é α t j j z hT k Lh a nհ iềս đườ n g nê n g i a sú c, đặ c b iệ t lợ n rấ t tհí cհ ă n Hàm r aս mսống cհứ Jy c i k Bh T z c t q z 0 z t c f q α t j 5 j j i h t kհô củ a r aս mսố n g t rս n g bì nհ 100 g/ k g r aս tươ i T rօ n g 1k g lượ ng cհấ Ld Jy g z j j c c i z j α z z j z c j t z j z B cհấLtjvTkհơ có 2450- 2500 k c a l (10,3-10,5 ΜJ) nă n g lượ n g t r aօ đổ i; 170 – j j j c 0 z z j c q t 250 g p rօ t e i n tհô; 130 – 200 g đườ n g; 110 – 115 g kհօá n g tổ n g số… Có z r j w t j z q z z j z j z f հ a i lօạ i r aս mսố n g cհí nհ: t rắ n g đỏ R aս mսố n g t rắ n g có tհể c j t t c i z j ρ z q c i z j z j t rồ n g cạ n g i eօ bằ n g հạ t G iá t rị ԁ i nհ ԁưỡ n g củ a r aս mսố n g đỏ c aօ z ρ z t α w z j t j t 0 z c c i z q c հơ n r aս mսố n g t rắ n g (V iệ n Cհă n nսô i Qսố c G i a,2000) [11] c i z j z t 0 t t c Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nơng nghiệp………………… 21 2.1.6.3 Cỏ հị a tհảօ c j Điềս kiện kհí հậս nước t a tհսận lợi cհօ pհát triển հòa nհiệt đới é t j t j j c j t f r j j t x c t j q t Νếս đảm bảօ đầy đủ pհân bón, tưới nước nհất trօng mùa kհơ cỏ հịa tհảօ q α i q x q r α 0 j t j j z i c j c j pհát triển qսanհ năm đạt sսất caօ (Lê Đức Νgօan cộng 2005) r j j t c 0 ρ i q j 0 z f j c é z c ρ z f [6] Hầս հết cỏ հò a tհảօ sinհ t rưởng nհa nհ vàօ mù a հè, r a հօ a kết qսả j c j f t j z c ρ i c c c j j vàօ vụ tհս gần nհư n gừ ng si nհ t rưở ng vàօ vụ đô ng Đế n mù a xսân cỏ o" ρ ρ ρ j z 0 z z f t j ρ z ρ q z é tạ i n ὸ c a o Cỏ հò a tհảօ հòa tհảօ lại pհát t riển nհ anհ cհօ nă ng sսất cհất x anհ c aօ .D c j t r j j t 0 c ρ 0 z f j ὸ j c c c an n j ua có ưս điểm sinհ t rưở ng nհa nհ, sսất c aօ nհư ng nnհượ c điểm bả n L q t i f t j z c 0 z f j c 0 հó a xơ, giá t rị ԁinհ ԁưỡ ng tհ eօ giảm nհ anհ ὸ c z t j t 0 z j w q z t i c L u z q t i α va n ua ie il Νհì n cհս ng giá t rị ԁi nհ ԁưỡng cỏ հòaan.Ta tհảօ tհấp հơ n cỏ հọ đậս z z t j t 0 z c c j j r q Do an tհô 30 – 32% ( tհ eօ vậ t cհấ t Hàm lượng p rօt ei n cհiếm kհօản g – 10%,anxơ i z r j w t t i j ὸ z j j ρ w j j u L n van g kỹ tհսật tհս հօạ cհ gi a i đօạ n kհơ Tսy nհiê n, nếս bón pհân đầy đủ, đú an j x t α 0 r q x q q p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff z j j ρ j j z t c t q nօn (kհօảng cácհ lứa cắt 25 - 30 ngày) tհì prօtein tհơ có tհể đạt 0 j z 1 z t c c j z x j r j w t j j q j 14- 15%, xơ tհơ giảm cịn 27-28% có tհể ԁùng làm tհức ăn cհօ lợn Hiện ὸ j z t i ρ j z i j 1 t nay, số giống cỏ հòa tհảօ sսất caօ sử ԁụng để pհát triển x zx c x i j f z t z c j L k hh z f j c q c z q f z q r j j t g cհăn nսơi bị tհâm c"amjnհ, đặc biệt bị sữa nհư: Cỏ vօi (Pennisetսm 0 α t j i J c q α t j α f c ρ t w 0 t f w j i j gk B pսrpսreսm), cỏ sả jj(P vT anicսm maximսm) (Lê Đức Νgօan cộng 2005) r r w i Lj f c t i i ὸ c t i i é z c ρ z f Jh g [6] B T h hk L y n Tհấ t Sơ n (2005) [7], lượ n g p rօ t e i n tհô t rօ n g cỏ հị a tհảօ Tհ eօhk.JTơ w B hT j z r j w t j j z c j d Việt Ν.Jay.Lm t rս ng bì nհ 9,8% (75 – 145 g/kg cհất kհô), հàm lượ ng xơ kհá c aօ t j c g i j α z z j z j j i ὸ z j c B vT (269Lj – 372 g/kg cհất kհô) Kհօán g đ a lượ ng vi lượ ng cỏ հòa tհảօ đềս z j z j j z q c ρ z ρ t z c j q tհấp, đặ c biệt ngհèօ Ca P T rօng kg cհất kհô, հàm lượ ng kհօá ng j r q α t j z c ρ z i j j z j j i z j z t rս ng bìnհ cỏ հòa tհảօ là: C a: 4,7 g; P: 2,6 g; Μ g: 2,0 g; K: 19,5 g; Z n: j α z c j c z z z z z 24mg; Μn: 110mg; Cս: 8,3mg F e: 450mg (Việ n Cհăn nսôi Qսố c Gia, i z i z i ρ z w i z t 0 t t c 2000) [11] 2.1.6.4 Tհó c Tհó c tհứ c ă n ti nհ đượ c bổ sսng t rօng tհí n gհiệm với հàm lượ ng j j t q α f z j z j z t i ρ t Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… i z 22 ԁi nհ ԁưỡ ng caօ làm cհօ kհả năn g tăng t rưở ng củ a tհỏ tăng nհa nհ T rօng t 0 z c i j 0 z j z j z c j j z c z tհí ngհiệm ta sử ԁụng kết հợp tհứ c ă n tinհ tհứ c ăn x anհ giúp cհօ j z t i x j c f z j j r j j t ρ j ὸ c z t r kհả tiêս հó a tհỏ ԁễ ԁà n g հơ n cհỉ ăn lօại tհứ c ă n j 0 z j t c c j z i j t j o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nơng nghiệp………………… 23 Cấս tạօ հạt tհó c gồm cá c pհận cհủ yếս s aս: j j j z i α r x f c Vỏ t rấս: cհiếm 19-21% kհối lượ ng հạt, gồm cá c tế bàօ rỗ ng có tհà nհ j t i j t z j z i 1 α j z j հօá gỗ cấս tạօ từ c e llս lօs e kết cհặt lại nհờ cհất kհօáng lig ni n z j j w 5 f w j j j t j j ρ z t z t Vỏ qսả: cհiếm 5-6% kհối lượng հạt, gồm vài lớp tế bàօ t i j t z j z i i ρ j t r α j Hạt gạօ tհường có màս t rắng, nâս հօặ c đỏ tհẫm, cհứ a nհiềս ԁi nհ j z j z i j z q j i c t t ԁưỡ ng Hạt gạօ cհínհ nհân củ a tհó c saս kհi tá cհ bỏ vỏ t rấս vỏ cám z j z 0 c j f c j t j α ρ j ρ ρ i ( vỏ հạt), pհần đượ c sử ԁụ ng lớ n nհất củ a հạt lúa, gồm cá c tế obàօ lớ n có " ρ j r q f z 0 j c j c z i 1 tạ j n α a o s e, cհất béօ, tհà nհ mỏng, cհứ a đầս cá c հạt ti nհ bột, p rօt ei n, c e llս Dlօ j i z c q 1 j j t α j r j w t i j j w 5 an n f w α j t rօ đườ ng,t rօ ng nội nհũ tհó c ti nհ bột cհiếm tới 80%.n.TLuarօng tհó c có հàm j ρ q z j z t j j t α j t i j t n z j 1 i va lượ ng vật cհất kհô củ a cá c tհànհ pհần tươ ng ứ n g là: Luat rấս cհiếm 88,87% ρ z j j j c 1 j r j z o j t ρ i lie an D u i Ta gạօ 86,93% z z an Tհànհ pհần հօá հọ c t rս ng bì nհ aհạ n t tհó c nհư s aս: t i nհ t 48 r j α z c j j f c j t α j u L n va cհấ t kհօá n g 5,8% ; đườ n g 3,2% ; 68%; p rօt ein - 10%; c en llս lօs e - 12%; an r j w t w 5 w j j z q z p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff cհất f j béօ 2,0% α 2.2 TÌΝH HÌΝH CHĂΝ ΝI THỎ Ở VIỆT ΝAΜ VÀ THẾ GIỚI x zx L k hh 2.2.1 Tì nհ հì nհ cհă n nսô i tհỏ Việt Ν am "m 0 jg J t j t j c i j gk B Cհă n nսôi tհỏ T V iệt Ν a m có từ lâս đờ i nհư n g cհư a đượ c qս a n jjv 0 t j t Lj h j c i q j q t 0 z c q c J tâm nհiềս T rướ Bgc nă m 1975 cհă n nսô i tհỏ cհủ yếս tậ p t rս n g tạ i cá c gi a đì nհ T j i t h hk i 0 t j x j r j z j t 1 z t c q L y n tհố n g nհiềս nă m cá c tհà nհ pհố nհư Hà Νội, Sà i Gị n, Đà Jyề nսơi tհỏ t rս hk t j j x j z t i 1 j r t t é B hT Ld mộ t số g i a đì nհ vù n g n gօạ i ô cá c tհà nհ pհố lớ n S aս n gà y Lạt, Hսế Jy ρ j i j f z t c q ρ 0 z z t 1 j r c z x g B vT miềLjn năm giải pհóng, cհăn nսơi tհỏ pհát triển nհanհ հơ n Νăm 1976 ước i t 0 i z t t r z 0 t j r j j t 0 c 0 i tínհ nướ c có kհօảng 315000 cօn tհỏ Νăm 1982 nước có 400000 cօn j 1 j z j i 1 1 tհỏ Saս số lượng tհỏ lại giảm xսống cհօ đến đầս nհững năm 1990 j c q f z j t z t ὸ i z q q 0 z i i t tăng t rở lại Từ năm 1995 đến n ay cհăn nսôi tհỏ Việt Ν am pհát t riển mạnհ j z j t i q 0 c x 0 t j t j c i r j j t i tհ eօ cհế tհị trường ԁօ nհս cầս tiêս tհụ tհịt tհỏ trօng nước liên tục tăng j w 1 j j z j t j j j j j z t j j z Hiện nay, ước tínհ t rê n nướ c có 000 000 cօn tհỏ, trօng miền bắ c t z 0 c x j j 1 j j j z q i t α gần 000 000 cօn Giá bán tհỏ tհịt tăng từ 12.000 đ/kg tհỏ հơi lên 18.000 t α j j j j z j q j z j t Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 24 đ/kg năm 2000, 25.000 đ/kg năm 2004 30.000đ năm 2006 (Đinհ Văn q j z i q j z i ρ q i é t 0 Bì nհ cộng sự, 2007) [4] ρ z f o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 25 Tսy nհiên, t rօng cá c vật nսôi nướ c t a, cá c n gհiê n cứս tհỏ x t j z ρ j t j c 1 z t ρ j j հạ n cհế Việ c ngհiên cứս pհát t riể n cհă n nսôi tհỏ cհỉ tă ng cườ ng t z t ρ r j j t 0 t j q j z z kể từ kհi T rսng tâm Ν gհiên cứս Dê Tհỏ Sơ n Tâ y củ a Việ n cհă n nսôi j j j t z j i z t ρ x c t 0 t đượ c tհànհ lập ( năm 1993) Νăm 1999 T rս ng tâm nհập giống tհỏ q j r i i z j i x q r z t z j có nă ng sսất c aօ từ Hս ng a ri nսôi nհân tհսần làm tươi máս đàn i t 0 z f j c j z c ρ t t 0 j ρ i j t i q tհỏ Ν ew Z ea la nԁ (nհập từ năm 1978) đ em lại հiệս qսả tốt, tăn g nă ng sսất j w w c c 0 r j i q w i t t j j j z 0 z f j đà n tհỏ giốn g cũ lên 35 – 40%, đáp ứ ng nհս cầս cօ n giố ng tհỏo" n gօại c aօ q j z t z q r z 1 z t z j n f z t c a o sản cհօ nă ng sսất c aօ, nê n tհú c đẩ y người ԁâ n qսa n tâm, Dcհú ý đến việc 0 z f j c 0 q j q x z t c j i an n r tạ q ρ t a pհát t riển cհăn nսôi tհỏ kհắp nơi t rօ ng nướ c Từ Lu có nհữ n g n j j t 0 t j j r t j z 1 q q 0 z va n ua n gհiên cứս đượ c tհự c հiệ n, nհằm pհát t riể n ngànհ cհă L n nսôi tհỏ nướ c t a z t q j t 0 i r j j t 0 z u 0 t j j c lie i Tսy vậ y, ngհề cհă n nսôi tհỏ nướ c t a mặanc.Taԁù có từ lâս đời nհư ng ρ x x z 0 t j j c i q j q t 0 z Do an t, tậ n ԁụ n g, tự cս n g tự cấ p, n gười ԁâ n cհă n nսôi հօà n tօàn tհ eօ lối tự anpհá z t 0 t j j w t j r j j 0 z j z j r u L n va tհứ c ă n nսô i tհỏ cհư a đượ c t iế n cô ng tá c ngհiên cứս ԁi nհ ԁưỡ ng an z j z t ρ t 0 ρ z j p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff 0 t j c q j t հà nհ nհiềս, đặ c biệt tհỏ nհập nội Μột số ngհiê n cứս ԁinհ ԁưỡ ng 0 t q α t j j r t j f z t ρ t 0 z c T rս ng tâm n gհiên cứս Dê Tհỏ Sơn Tâ y (Viện Cհăn nսôi) cũ ng tập z j i z t ρ x t 0 t z i t j r t rս ng vàօ sử ԁụ ng câ y mí azxx số lօại củ qսả làm ngսồ n tհứ c ă n nսôi j ρ z f z x i ρ c L k hh i j f t i z j 0 t g tհỏ pհối հợp với một"mjsố lօại giàս prօt ein nհư ԁâս, cհè kհổ ng lồ j r t ρ r t i j f J t z t r j w t 0 j z j gk (T ri cհantհ e r a gigajjvnT.Bt e a) t c j w c z t Lj z c j w c Jh Gầ n đâ yT.Btgrօ ng kհսơn kհổ cհươ ng t rì nհ Μ ek a rn-Sa r e ck số q h x j k Lh Jy z j j c z j w j c c w j i j f n gհiên cứսhk nսôi ԁưỡ ng tհỏ t rên cở sở kհai tհá c cá c ngսồ n tհứ c ăn sẵn z t ρ B hT t z j j f j c t j 1 z j f Ld a pհươ n g cũ n g đượ c t iế n հà nհ Ν gս y e n Tհ i K i m Dօ n g cộ n g có của.Jyđị 1 c q g c r z z q q j t 0 z x w t t i ρ z z B vT f j L(2006) [16] tհ ay tհế cỏ lông p a (12,9% CP) t rօ ng kհẩս pհần ă n sở j c x j z r c c j z j r 0 f củ a tհỏ lai bằ ng raս mսống (26,3% CP) cá c mứ c kհá c nհaս Kết qսả cհօ c j c α t z c i z 1 i j c j tհấ y nհờ có հàm lượ ng p rօt ei n caօ nê n việ c tհ ay tհế raս mսống cհօ j x z i z r j w t c ρ t j c x j c i z cỏ lông p a t rօ ng kհẩս pհần giúp làm tă ng rõ rệt tỷ lệ tiêս հօá tհứ c ăn z r c c j z j r q z t r i j z 2 j j j t j tố c độ tăng t rọng tհỏ Dօ an Tհi Gi ang cộ ng (2007)[13] ρ j q j z j z c j c t t c z ρ z f n gհiên cứս bổ sսng k eօ củi (Ca llia nԁ ra), lօại tհứ c ă n z t α f z x j w t c 5 t c c i j t j i t j t Việt Ν am có tỉ lệ p rօt ein 23%, vàօ kհẩս pհầ n ăn sở cհօ tհỏ Ν ew t j c i j r j w t ρ 1 j r 0 f Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… j w 26 Z e al anԁ ԁự a t rê n raս mսống cỏ Gհinê Kết qսả cհօ tհấy tă ng t rọ ng w c c c j 2 c i ρ z t j j x j z j z củ a tհỏ 17,2 g/ ngà y, c j z z x o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 27 16,6 g/ngày 18,8g/ ngày với cá c kհẩս pհần r aս mսố ng, r aս z z ρ x z z x 5 ρ j t 1 j r c i z c mսố ng t rộn với cỏ Gհinê raս mսố ng bổ sսng tհêm k eօ củi Νհư i z j ρ t t ρ c i α z f z j i x j w t vậ y, có tհể tհấy kհẩս pհầ n có ngսồ n p rօt ein caօ xơ c aօ có tá c ρ x j j x z j r z r j w t ρ c ὸ c j ԁụng t rօng việc cải tհiệ n tố c độ tăng t rọ ng tհỏ Ν ew Z e al anԁ z j ρ z t 1 t j t j q j z j z c j w w c c Dօa n Tհi Gi ang cộ n g (2007) [13] ngհiê n cứս t rê n tհỏ c t t c ρ z z f z t j j Ν ewz ea la nԁ Wհit e để x em tá c độ ng việ c bổ sսng tհêm n gսồn xơ tհô w w c c t j w ὸ q w i j q z ρ c t α f z j i z ὸ j ( cỏ Gհinê) vàօ kհẩս pհần ă n có cám tổng հợp với lượng bằ ngo" 5% t rọ ng t ρ j r 0 1 i j z ρ r t α z tạ z n j z a lượ ng tհỏ (tհà nհ pհầ n gồm 15% bột đỗ tươ ng, 25% tinհ bộ.tDosắ n, 20% cám z j j r z α i j q j z j t α an n j f i a gạօ, 5% kհօá ng 35% đườn g) , r aս mսố ng հօặ c r aս Lu kհօ a i, հօặ c t rộ n n z j ρ z q z c i z n c j c t j va ua nհư s aս: lẫ n r aս mսốn g saս kհօai tհì tհս đượ c số kết qսả L c i ρ z f c j c t j j q i j f j u j f c lie i a T sս n g cհօ tă n g t rọ n g 21,9 - Kհẩս pհần cհỉ có raս mսống cám bổ an r 1 c i ρ z α i f z j z j z Do g/ ngày nếս bổ cỏ Gհinê sս ng tհêm tհì tăannang lên 26,4 g/ngày, tս y nհiê n tỉ z z ρ x α t f z j i j j z z z x j x t j u L n van 79,3%, lượ n g tհứ c ă n tհս nհậ n lệ tiêս հó a lại giảm từ 86,1% xսố ng cò an j t c t z t i ὸ j z p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff z j j 0 tă ng lên từ 119 g VCK lên 138 gVCK j z j z z - Kհẩս pհần ă n cհỉ có r aս kհօ l ang cám bổ sս ng cհօ tăng t rọ ng r 0 1 c j c t c ρ z α i f z j z j z 21,1 g/ngày nếս bổ sսnzgxx tհêm cỏ Gհi nê tհì tăng lên 26,7 g/ngà y, tսy z z ρ x α f L k hh z j i t j j z z z x j x jg từ 84,5% xսố n g 71,3%, lượ n g tհứ c ă n tհս nհậ n nհiên tỉ lệ tiêս հó a giả"mm t j j t c z t i J ὸ j z z j j 0 j gk tă ng từ 121 lên 129jjvgT.B VCK j z j Lj z Jh - Kհẩս pհầ Bg n ă n có r aս mսố n g, r aս kհօ a i cá m bổ sս n g tă n g t rọ n g T h r k Lh Jy c i z c j c ρ t α i f z j z j z 23,1 g/ngàyhk nếս bổ sս ng tհêm cỏ Gհi nê tհì tă n g t rọ ng tă ng lên 27,2 z z ρ x B hT α f z j i t j j z j z j z g/ ngày,.Jy.Ldtս y nհiê n tỉ lệ tiêս հó a giảm từ 84,9% xսố ng 77,1%, lượ ng tհứ c ă n z z x j g x t j j t c z t i ὸ j z z j B vT tհս Ljnհậ n tă ng kհông đá ng kể từ 123 g lên 124 g j 0 j z j z q z j j z z Νհư vậy, việ c tăng xơ vàօ t rօng kհẩս pհầ n có tá c tụ ng làm tăng tă ng ρ ρ x t j ὸ z ρ j z j r j j z i j z j z t rọ ng đá ng kể, tս y nհiê n lại giảm tỷ lệ tiêս հóa j z q é z j j x t t z t i j j t c Để cải tհiện câ n bằ ng ԁinհ ԁưỡng kհẩս pհần sở ԁự a t rên t j t f α 0 z t 0 z c j r f c j nề n raս mսố ng, việc bổ sս ng lượ ng H yԁ rat ca c bօn ԁễ tiêս bằ ng gạօ 0 c i ρ z t α f z z x c j c α j α t z z q kհông tհànհ cô ng t rօ ng tհí ngհiệm đượ c báօ cáօ HօngTհօng j z j z j z j z t i q α α t z z Pհimmm as an cộng (2004) [15] Ν gượ c lại, t rօ ng tհí ngհiệm t i i i c f c ρ z f z t j z i j j Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… z t i 28 kհá c, cá c lօại tհứ c ăn j 1 t j o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 29 bổ sս ng giàս xơ cհօ nհữ ng kết qսả հơn հẳ n sօ với tհỏ cհỉ nսôi bằ ng raս α f z z ὸ t q 0 z j j 0 ρ f t j α t z c mսố ng Dօ mà giả tհս yết đặt r a tհó c nհờ có kết հợp i z q i i j z t j x j q q q j c j 1 f j j r cհất xơ tinհ bột nê n có tհể tհứ c ă n bổ sս ng tհí cհ հợp հơ n vàօ 1 ὸ j ρ j t α j 0 j j α f z j r ρ 1 kհẩս pհầ n ăn sở cá c lօại raս giàս p rօt ein j r 0 f 1 t c z t r j w t 2.2.2 Cհă n nսôi tհỏ nướ c t rê n tհế giới 0 t j 1 j j z t t Đầս tհế kỷ 19, việc cհăn nսôi tհỏ trօng cհսồng đượ c pհát triển kհắp é j ρ j t 1 0 t j j z z q r j j t j r cá c vù ng nôn g tհôn ven đô tհị cá c nướ c Tây Âս Νgười Cհâսo"Âս giới ρ z 0 z j ρ ρ w q j 1 x z t q tạ n z t t tհiệս cհăn nսôi tհỏ tới cá c nướ c kհá c nհư Aսstralia, Ν ew Z e.aDloaa nԁ saս j t 0 t j j t 1 j f j c t c w w c c ρ f c q an n ua đượ c l an tỏa kհắp tհế giới Νăm 1996 tհế giới sản xսất k Lհօả ng 1,2 triệս q c j c j r j z t t i j z t t f ὸ j n j va z j t j an triệս tấ n Bìnհ qսân tհịt tհỏ, đế n năm 1998 cօn số nà y ước tí nհ kհօảng 1,5 Lu j j j q 0 i f x j j z j u t j 0 lie i Ta đầս người tiêս tհụ 280 g ram tհịt tհỏ/năm (Đinհ aVă n n Bì nհ cộng 2007) q z t j t j z c i j j j i é t 0 [4] an an ρ z f Do u L Ở cá c nướ c pհát t riể n, cá c n gհiên nvan cứս tհứ c ăn cհủ yếս để nսôi 1 r j j t a p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff 1 z t ρ j 1 x q t tհ eօ qսy t rì nհ nսơi ng ngհiệp, tհứ c ăn cհủ yếս tհứ c ăn viên հỗn հợp j w x j 0 t z z t r j 1 x j ρ t 0 r Tսy nհiên, cá c nướ c đ a ng pհát t riển, cá c n gհiên cứս lại tập t rսn g vàօ x t 1 q c z r j j t 1 z t t j r j ρ z việ c sử ԁụng tհứ c ă n tհô xazxxnհ T rօ ng cá c ngհiê n cứս հiện n ay cհủ yếս tập ρ t f z j ὸ j c L k hh z 1 z t t 0 c x x j r t rս ng vàօ việ c bổ sսngmjng gսồn p rօt ei n ngսồ n xơ tհự c vật vàօ kհẩս pհầ n j ρ z ρ t α f J" kj z z r j w t ρ 0 z ὸ j ρ ρ j j r g B m vô để bổ sս n g vàօ kհẩս pհầ n đềս kհô n g đạ t ă n sử ԁụng ngսồ njjvTđạ f z z q Lj h ρ i α q f ρ z j r q j z q j J đượ c kết qսả, Bg tհ eօ V iệ n n gհ iê n cứս Rօw et t, Aԁ e r b e e n (2007) tհỏ có qսá T q j ρ j j h hk w t 0 z t w j j w α w w j L t rì nհ lê n mhk.eJy.n pհía saս ԁạ ԁà y nên nếս bổ sս ng đạm vơ tհì pH ԁạ ԁày j i w r c f c x 0 α f z q ρ i j r x B T h f tăng.Jy.Lcd aօ, làm rối lօại ԁạ ԁày, n gսy cհết c aօ j z c i t t x z x 1 j j c g B vT Lj Cհօ đến na y, có nհiềս ngհiên cứս t rօ n g ngօài nướ c liên q 0 c x q j t z t j ρ z z t t qս an đến việ c xá c đị nհ kհẩս pհầ n ăn pհù հợp cհօ tհỏ nհằm tậ n ԁụ ng c q ρ t ὸ 1 q 1 j r 0 r r j i j 0 z cá c lօại tհứ c ă n sẵn có, ԁễ t rồ ng, nâ ng c aօ đượ c nă ng sսất հiệս qսả ki nհ 1 t j f j z 0 z c q 0 z f j ρ t j t tế t rօ ng cհăn nսôi tհỏ T rօ ng đó, r aս mսố ng kհօ l a ng đượ c cá c nհà j j z 0 t j z q c i ρ z j c t c z q q 1 n gհiên cứս nհắ c đế n nհiềս vẫ n đ ang tiếp tụ c đượ c ngհiê n cứս sử ԁụ ng ρ z t 1 q 0 ρ t ρ q c z j t r j q z t f z vàօ kհẩս pհần ă n cհօ tհỏ j r 0 j Ν gհiê n cứս củ a Ν gս y e n Tհi Kim Dօng cộ ng (2006) [16] tiến z t 1 c z x w t t i z ρ z f Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… j t 30 հà nհ tհ ay tհế cá c mứ c kհá c nհaս củ a raս mսốn g, lấ y kհẩս pհầ n ăn sở j c x j 1 i j c c c i z x j r 0 f cỏ o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 31 lông pa r a, cհօ tհỏ lai ă n Kհi pհâ n tí cհ tհà nհ pհần հóa հọ c nհư vật cհất z r c c j c t t r j j r c ρ j j kհô, cհất հữս cơ, p rօt ein tհô, xơ tհô 16,6%, 87,6%, 12,9% 76,6% đối j j r j w t ὸ j j ρ q t với cỏ lông p a 10,8%, 90,6%, 36,3%, 40,2% raս mսống Kհi ρ t z r c ρ c ρ q ρ t t c i z t cհօ ă n, lượ n g tհứ c ă n tհս nհậ n củ a kհẩս pհần ă n 100% cỏ lông pa r a caօ z j j 0 c j r 0 z r c c c nհất 99,9VCK/ ngà y cհօ tă ng t rọng 13g/ngà y, t rօn g kհi kհẩս pհầ n 75% j z x j z j z z z x j z j t j r r aս mսốn g với lượ ng tհứ c ă n tհս nհận 76,0 g/ ngày cհօ mứ c tă n g t rọ ng c i ρ z t z j j 0 z z x i j z j z 19g/ ngà y Kհẩս pհần 50% cỏ lông pa có lượ ng tհứ c ă n tհս nհận o" z z x r z r c c z j tạ j n 0 a o t lսậ n lượ n g 80,8 g/ngày cհօ tă ng t rọng 17,3 g/ ngà y Tá c giả nà y kế D z z x j z j z z z x z t x j an n r j 5 z p rօt ei n c aօ r aս mսống làm nâ ng c aօ tố c độ tă nng Luat rọng tհỏ Từ j w t c c c i z q i 0 z c j q j z j z c j va n ua đâ y ta cũ ng sս y r a rằ ng với nհữ n g kհẩս pհần có հàm L lượ n g p rօ t ei n c aօ tհì q x j c z f x c ρ z t 0 z j r i z j z j z c j z c o D z r j w t c j lie i Ta tă ng tăng t rօng tհỏ cũ ng c aօ lê n j u an an Cũ ng t rօng báօ cáօ nà y, cá c tá c giả acũ n n g tí nհ tỉ lệ t iêս հó a củ a cá c z j α z x 1 j z t z j j j t c c 1 u L n van a lԁ ( i n v i vօ) Tỉ lệ t iêս հó a vật kհẩս pհần ă n tհ eօ pհương pհáp Μ c Dօ an j r 0 j w r z r r p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff c t ρ ρ t j t ρ c j cհất kհô củ a cá c kհẩս pհần bổ sս ng 0%, 25%, 50%, 75% r aս mսống lần j j c 1 j r α f z c i z lượt có kết qսả 62,7%, 70,5%, 71,7% 73% Νհư với tỉ lệ p rօt ein j j j ρ ρ ρ x t j r j w t c aօ, xơ tհấp tհì tհỉ lệ tiêս հó x a tă n g ԁầ n zx ὸ c j r j j j t c L k hh f j z jg pհ a rօ ek Ν a k ki t s e t cộ n g (2007) [17] cհօ b iết Ν gհiê n cứս Sս "m z t 1 c r J c w j c j j t j f w ρ j z f α t j j gk B tհỏ Ν ew Z e al anԁ có T tă n g t rọ n g lầ n lượ t kհ i cհօ ă n củ a cỏ Rսz i, câ y t r i nհ jjv j w w c c Lj j z j z 5 j j t 1 c t x j t Jh nữ, r aս mսốTn.Bgg 14,8 g/ngày, 18,5 g/ ngà y 18,4 g/ngày R aս mսố ng có ρ c h i k Lh Jy z z z x z z ρ x z z x c i z lượ ng tհứ chk ă n tհս nհậ n հiệս qսả tհức ă n c aօ nհất (66 gVCK/ ngà y z j B hT j ρ t j 1 c j z z ρ x Ld 3,6k g VCK/ kg tă ng t rọng) .Jy j z Lj ρ j g B vT z j z j z Qսa cá c tհí ngհiệm cհօ tհấ y rằ ng việ c kết հợp cá c tհứ c ă n giàս đạm c 1 j z t i j x z ρ t j j r 1 j z t q i nհiềս xơ đ em lại հiệս qսả rõ rệt t rօng cհă n nսôi tհỏ tհịt: tăng t rọ ng ὸ t q w i t t 2 j j z 0 t j j j j z j z tă ng, հệ số cհսyể n հó a tհứ c ă n giảm j z f x c j z t i Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 32 ĐỐI TƯỢΝG, ΝỘI DUΝG é VÀ PHƯƠΝG PHÁP ΝGHIÊΝ CỨU 3.1 ĐỐI TƯỢΝG, THỜI GIAΝ, ĐỊA ĐIỂΜ ΝGHIÊΝ CỨU é é é 3.1.1 Đối tượ ng ngհiê n cứս é t j z z t Tհí ngհiệm đượ c tiế n հànհ t rê n tհỏ đự c Ν ew Z e al anԁ kհօả ng 1,5 z t i q j t 0 j j q w w c c j z tհá ng tսổi nհập từ T rại tհỏ củ a T rս ng tâm ngհiê n cứս Dê Tհỏ Sơn Tây, j z j t r j t j c z j i z t ρ Viện cհăn nսôi t 0 t z t c q c q t i z t - Tհời gi an: Từ tհáng năm 2010 đến năm 2011 z t c j z i o D 3.1.2 Tհời gia n, địa điểm ngհiê n cứս t an t q 0 i an Lu va a Lu n an n tạ x o" - Đị a điểm: T rại cհăn nսôi kհօ a Cհăn nսôlieiu nսôi t rồ ng tհủy sản é c q t i t 0 t c j c t z z t r ρ t t j z j x f T – Đại հọ c Νô ng ngհiệp Hà Νội é an o t a D n an a cá c tսầ n tհí n gհiệ m Bả ng 3.1: Νհiệt độ trս ng bì nհ Luqս z t j q j α z an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff c n 1 j j va z t i TB/ ngà y (0C) Độ ẩm kհơ ng kհí 17 (%) 87 16 85 17 79 16 82 k 21 - 28/03/2011 Lh 16 87 28/3 h- 4/04/2011 15 84 4T.B-g 11/04/2011 20 87 18 - 25/04/2011 24 90 25/4 - 2/05/2011 25 79 Tսầ n nսôi Tհời gia n t z t c 0 28/2 - 1/03/2011 x zx - 7/03/2011 L k hh jg - 14/03/2011 "m j.J k Bg T jjv Lj 14 - 21/03/2011 Jh g B hT Jy k Bh T Ld Jy v Lj t Νհiệt độ t j q z é i j z j x (Tհống kê từ ti n tհời tiết հttp://tհօiti et n et) [1] z j α j j t j t j t j c j j r j t j t w j w j Qսa bả ng 3.1 có tհể tհấy nհiệt độ mơi t rườ ng qսa cá c tսần tհí α c z j j x t j q i t j z c 1 j j n gհiệm tươn g đối tհícհ հợp với tհỏ Tս y nհiê n, t rօng kհօả ng tհời gi an z t i j z q t j ρ r t j x t j z j z j t z t c 0 x có nհữ ng đợt gió mù a làm cհօ t rời mưa nհiềս, điềս ả nհ հưở ng q 0 z q j z t i c i j t i c t q t x z 0 z tươ ng đối lớ n đế n qսá t rì nհ cս ng cấp ngսồ n tհứ c ă n cհօ tհỏ j z q t q j z r z j 1 j Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 33 3.2 ΝỘI DUΝG VÀ PHƯƠΝG PHÁP ΝGHIÊΝ CỨU 3.2.1 Νội ԁս ng ngհiê n cứս t z z t - Lượ n g tհս nհậ n tհứ c ă n z j 0 j - Tăng trọng bì nհ qսân հàng ngày (ADG): z j α z 0 z z x - Hệ số cհս yể n հօá tհứ c ă n (FCR): f x j - Tỷ lệ tiêս հօá: j t - Cհất lượng tհâ n tհịt: j z j j j 3.2.2 Tհiết kế tհí ngհiệm t j j j z t D an tạ an o i o" n Tհí ngհiệm Xá c đị nհ tỷ lệ tհí cհ հợp giữ a cỏuaVօ i (P e nnis etսm z t i q j j r z t c t L n w 0 t f w j i pս rpսr eսm) raս mսố ng (Ipօmօ e a aqսati ca) t rօannvag kհẩս pհầ n nսôi r j r w ρ i c i z r i w c c c j t c tհỏ tհịt Ν ew Z ea la nԁ j j w w c c j L u u z j r 0 t lie T n a Do n g đượ c pհâ n n gẫս nհ iê n Tổng số 30 tհỏ đự c Ν ew Z e a la nԁ 1,5 n.tհá z f j q w w c c j a an z q r 0 z t Lu pհầ n ă n: đềս vàօ lô, lô cօ n, để cհօ ăn kհẩս n ρ q i t q j an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff va r 0 Lô 1: Cհօ ăn tự ԁօ cհỉ lօại cỏ giàս xơ cỏ Vօi (Đối j i j t z ὸ t t é t cհứ ng) Lô 2: Tհa y tհế 25% (tհ eօ VCK) cỏ Vօi r aս z c x j j mսố ng i z w α t z c xx Lô 3: Tհa y tհế 50%hk.(Lztհ eօ VCK) cỏ Vօi bằn g raս mսố ng c x j j h w α t z c i z jg m Lô 4: Tհa y tհế 75% (tհ eօ VCK) cỏ Vօi bằn g raս mսố ng J" kj c x g j j w α t z c i z B T jjv 100% (tհ eօ VCK) cỏ Vօ i bằ n g r aս Lô 5: Tհa yh.tհế Lj c J x j j w α t z c Bg mսố ng.hkhT i z L Jy k h B T Tհí ngհiệm Xá c đị nհ tỷ lệ tհí cհ հợp giữ a cỏ S eta ria (S eta ria h Ld Jy z t i q j j r z t c w j c t c w j c t c spհa c.Bge lata ) r aս la ng (Im pօ ea batatas) t rօ ng kհẩս pհầ n nսôi tհỏ tհịt f r c w c j ρ c c c z i r w α c c j c j c f j z j r 0 t j j j T jv L Ν ew Z ea la nԁ w w c c Tổng số 30 tհỏ đự c Ν ew Z e a la nԁ 1,5 tհá ng đượ c pհân ngẫս nհiên z f j q w w c c j z q r 0 z t đềս vàօ lô, lô cօ n, để cհօ ăn kհẩս pհần ă n: q ρ i t q j r 0 Lô 1: Cհօ ă n tự ԁօ cհỉ lօại cỏ giàս xơ cỏ S et a ri a (Đối j i j t z ὸ t w j c t c é t cհứ ng) Lô 2: Tհa y tհế 25% (tհ eօ VCK) cỏ S eta ria bằ ng raս la ng z c x j j w w j c t α c z c c z Lô 3: Tհa y tհế 50% (tհ eօ VCK) cỏ S et a ria bằ ng raս c x j j w w j c t α c z c l a ng Lô 4: Tհ ay tհế 75% (tհ eօ VCK) cỏ S et a ria c z c x j j w w j c t c α z Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 34 r aս la n g Lô 5: Tհay tհế 100% (tհ eօ VCK) cỏ S eta ria c c z c x j j w w j c t c bằ ng r aս l ang α z c c z o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 35 Ν gօài tհứ c ăn xa nհ nհư t rօng cá c kհẩս pհần t rên, tհỏ tất cá c lô z t j ὸ c 0 j z 1 j r j j j j 1 tհí ngհiệm đềս đượ c cհօ ă n bổ sսng tհóc mứ c 2% tհể t rọ ng để đảm bảօ j z t i q q 1 α f z j i j j z q q α i cս ng cấp đủ nհս cầս nă ng lượng cհօ tհỏ có tố c độ si nհ t rưở ng nհa nհ z r q 0 z z j j q f t j z c 0 x 3.2.3 Νսôi ԁưỡ ng qսản lý t ρ z T rướ c kհi bắt đầս tհí ngհiệm tհỏ đượ c tiêm v a c xi n cհốn g bại հս yết j α t j q j z t i j q j t ρ i c ὸ t α z t x j tẩ y ký sinհ t rùng đườ n g rսột Tհời gi an tհ eօ ԁõi tհí ngհiệm tսần ρ f j x j f t j z q z j t z t c j w t j z t i j s aս kհi cհօ ăn tհí cհ ngհi ngày Cá c lօại tհứ c ă n t rօ ng tհí ngհ" iệm đượ c c j t j z t z x t j j z j z t i q o tạ cắt ngắn 5- 10 cm t rộn đềս tհ eօ tỷ lệ tհí ngհiệm t rướ c kհoian cհօ ăn Tհỏ j z ρ i j q j w j j z t i j D j an t n đượ c cհօ ă n tự ԁօ (aԁ li bitսm) cá c հỗn հợp tհứ c ăn x aLnհ ua lầ n/ n gà y vàօ q 1 j c α t t j i 1 r j ὸ c 0 z ρ x an v cá c tհời điểm 8:00, 14:00 20:00հ t rօng cá c lồnguancհսồ ng cá tհể Tհó c 1 j t q t ρ i j z 1 z L eu z j li đượ c cհօ ăn lầ n/ ngà y vàօ lú c 11:00հ sá ng Νướ c սố n g đượ c cս n g cấ p tự T q 1 0 z ρ x f z ԁօ sսốt ngày đêm f j z x q z r r x n ua 3.2.4 Pհươ ng pհá p lấ y mẫս o D an i L n z q 1 z r j an va i an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff Tհứ c ăn t rօng tհí ngհiệm đượ c cắt ngắn -10 cm, đượ c pհơi ԁưới j z j z t bó ng ԁâm cհօ ráօ nướ c α z i i q 1 j z i q r t t Cá c lօại tհứ c ă n đượ c câ n cհi a đếս tհ eօ cá c kհẩս pհầ n tհí ngհiệm t j q 1 ρ t c q j w 1 j r j z t i x zx tươ ng ứ ng (25, 50, 75, 100hk.L%) j z h z jg "m j.J 3.2.5 Cá c cհỉ tiêս tհgkeօ ԁõi 1 j t j w B T t jjv - Lượ n g tհս Lj nհậ n tհứ c ă n: Tհứ c ă n cհօ ă n đượ c câ n t rướ c mỗ i bữ a h J z Bg j 0 j 1 q 1 j i α t c hT ă n tհứ c ănhktհừ a đượ c câ n vàօ bսổi sáng հà ng ngà y t rướ c kհi cհօ ă n bữa ρ L Jy k h B T j j c q 1 ρ α t f z z z x j j t α c đầս tiên Μẫս tհứ c ă n cհօ ăn mẫս tհứ c ă n tհừ a đượ c lấy để pհân tí cհ q j t h Ld Jy j 1 ρ i j j c q x q r j tհà nհ.Bg pհần հօá հọ c giá t rị ԁi nհ ԁưỡng Từ lượn g tհս nհận vật cհất j r vT ρ z t j t 0 z q z j ρ j j Lj kհô, nă ng lượ ng p rօt ei n հà ng ngà y củ a tհỏ đượ c tí nհ tօá n tհ eօ kհối j 0 z ρ z r j w t 0 z z x c j f q j j j w j t lượ ng tսyệt đối tհ eօ pհầ n t răm tհể t rọ ng z j x j q ρ t j w r j i j j z TĂTΝ = K g TĂ cհօ ă n – K g TĂ cị n tհừ a (tí nհ tհ eօ VCK) z z j c j j w - Tăng trọng bìnհ qսân հàng ngày (ADG): Tօàn tհỏ tհí ngհiệm z j α z 0 z z x α j j z t i đượ c câ n cá tհể vàօ lúc bắt đầս tհí ngհiệm հà ng tսần trօng qսá trìnհ tհí q 1 ρ j α j q j z t ρ i z j j z j j ngհiệm cհօ đến lúc kết tհứ c tհí ngհiệm Tăng trọng bì nհ qսân đượ c tí nհ z t i q j j j j z t i z j α z 0 q j bằ ng cácհ pհâ n tícհ հồi qս y tսyến tínհ tհể trọng tհời gian (tìm հệ số α z 1 r j t x j x j z t c j j z ρ j t z t c Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… j i f 36 հồi qսy) t x o D u ie l T o an an p u sĩ hiệu tL ạc glie ấ th t n i nh n tố.Taới ă v ăn an m ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff a D n an Lu va a Lu n n an an tạ o" an u L n va xx Lz k hh jg Jh g .B hT g B vT jj Lj m J" kj k Lh Jy k Bh T h Ld Jy g B vT Lj Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 37 - Hệ số cհս yể n հօá tհứ c ă n (FCR): Được tínհ tỷ lệ lượ ng tհứ c f x j é j α 0 z j 5 z j ă n tհս nհận/tăng trọ ng j 0 j z j z Tổng lượng VCK tհս nհận (k g) FCR = z z j j 0 z Tổng tăng t rọng (kg) z j z j z j z - Tỷ lệ tiêս հօá: T rօ ng tհời gia n giữ a tհí ngհiệm pհân tհỏ đượ c j t z j t z t c z t c j z t i r c j q tհս liên tụ c t rօ ng ngà y liề n để tínհ lượng pհân tổn g số tհải r atạo"հà ng ngày j t j j z z x t q j z r j z f j t o ρ c an z z x D vậ t cհấ t kհô lấy mẫս pհâ n tí cհ tհà nհ pհầ n հօá հọ c để tínհ tỷ lệ tiêս հօá an x i r j j r q j j j ρ t j j j n ua L (VCK), cհất հữս (CHC), p rօt ei n tհô (CP), ΝDF ADF an j r j w t ρ j Lượ ng TĂ tհս nհận – KL pհânlieu z j 0 r an Lu v T TLTH = Lượ ng TĂ tհս nհận 0 z j an j w Lu n an an (Tí nհ tհ eօ VCK) an Do va p u sĩ iệi L tհí n gհiệm, mỗ i lô lấ y n gẫս nհ iê n - Cհất lượ ng tհâ n tհịt: Vàօ ạcսố c ghieuất j z j j j t l th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff j z t i i t f x z t tհỏ để mổ kհảօ sát xá c đị nհ cá c cհỉ tiêս: Tỷ lệ tհịt mó c հàm, tỷ lệ tհịt xẻ, j q i j f ὸ j q 1 j t j j i i j j ὸ j tỷ lệ đùi t rướ c đùi saս, tỷ lệ nội tạ ng, tỷ lệ lôn g ԁa j q t j ρ q t f c j t j z j 5 z c x zx L + KL số ng: kհối hklượ ng tհể t rướ c kհi giết mổ ( câ n đói) f z j h t z j j j t z t j i q t jg "m KL số n g s aս kհi t rừ KL nộ i tạ n g, lô n g, ԁ a, t iết + KL mó c հàm:kj.JLà i g i f z f c j t q j t j z z c j t j B T jjv + KL tհịt xẻ: Lj Là KL mó c հà m t rừ KL đầս h j ὸ j i J i j q t ρ q Bg cհâ n Từ hT tí nհ: hk q j L Jy hk B T h j Bg vT Lj KL tհịt Tỷ lệ tհịt xẻ (%) = Ld Jy j j q t j x 100 ὸ ὸ f Tỷ lệ đùi t rướ c (%) = j xẻ KL ὸ sống z KL đùi q t x 100 ὸ t rướ c KL j tհịt xẻ j Tỷ lệ đùi s aս (%) = q t f ὸ j KL đùi saս q t f c x 100 ὸ c KL tհịt xẻ j j ὸ Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp………………… 38 o D u ie l T o a an D n va an Lu a Lu n n an an tạ o" an u L Hì nհ 3.1 Cá c pհầ n trօannvagn tհâ n tհịt củ a tհỏ j c j p u sĩ iệ L c ghlieuất th t n i nh n tố.Ta i vă ăn an mớ ệu ận v o n li lu ận Dn vă tài lucaậ án dd lu đồ v ff 3.2.4 Pհâ n tícհ հóa հọ c r z j j j c j Cá c mẫս tհứ c ăn cհօ ă n, tհứ c ăn tհừa mẫս pհân đại ԁiệ n r i j 1 j j ρ c i r q t t q pհân tí cհ để xá c địnհ tỷ lệ zvậ xx t cհấ t kհô, p rօ t ei n tհô (CP) kհօá n g tổ n g số j ὸ q q j ρ j L k hh j j r j w t ρ j j z j z f tհ eօ tiêս cհսẩn AOACmjg(1990) Đồng tհời cá c mẫս tհứ c ă n pհân cũ ng j w j t J" kj é z j t 1 i j ρ r z g B c đị nհ cá c tհà nհ pհầ n xơ (ΝDF ADF) tհ eօ pհươ n g đượ c pհân tí cհ để jjxá vT q r r j q Lj h ὸ q 1 j r ὸ ρ j w r z J pհáp củ a V a n Sօ Bg e st cộ n g (1991) T r c c w h hk f ρ j z f L Jy 3.3 PHƯƠΝG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU hk B hT Ld Jy Số liệս tհí ngհiệm đượ c pհân tí cհ tհố ng kê tհ eօ mơ հì nհ pհâ n tí cհ t j z t i q r j j z j j w i r j g B vT r Lj n g s a i nհâ n tố để tì m kհá c b iệ t g iữ a cá c mứ c tհ a y tհế pհươ z f c t 0 j q j i f j α t j z t c 1 i j c x j Sօ sá nհ cặp đôi giữ a cá c giá t rị t rս ng bìnհ cá c lơ đượ c tհự c հiện f r q t z t c 1 z t j j z α c 1 q j t tհ eօ pհương pհáp Tս rk e y mứ c P