Giáo án Công Nghệ lớp 10 Cơ bản trọn bộ
Trang 1Ngày soạn 16.8.2009 Tiết 1
PHẦN 1 NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP
BÀI 1 BÀI MỞ ĐẦU
-Kỹ năng: quan sát, phân tích,so sánh
-Thái độ: thông qua bài học, mỗi học sinh tăng thêm lòng yêu quê hương, đất nước, có ý tưởng hướng nghiệp vào các nghề nông, lâm, nghư nghiệp để xây dựng quê hương, đất nước & làm giàu cho bản thân cũng như gia đình bằng các nghề chăn nuôi, trồng trọt,lâm nghiệp, ngư nghiệp
IV Tiến trình tổ chức dạy học
A Ổn định & kiểm tra sĩ số
B Kiểm tra bài cũ: không
C Các hoạt động dạy & học
Trang 2Nội dung Hoạt động dạy & học
I Tầm quan trọng của sản suất
nông, lâm, ngư nghiệp trong nền
kinh tế quốc dân.
1 Góp phần quan trọng vào cơ cấu
tổng sản phẩm trong nước
GV Giới thiệu bài
H Em hiểu thế nào là nông,lâm, ngư nghiệp?
Hãy lấy ví dụ minh hoạ về các sản phẩm nông, lâm, ngư nghiệp?
(VD: nông sản: lúa, ngô, khoai, thịt, trứng
lâm sản: giường, tủ, cửa, gỗ
hải sản: tôm, cá,thuỷ sản đóng hộp )
Các sản phẩm nông, lâm, ngư nghiệp sản xuất ra rất nhiều & gần gũi với chúng ta Vậy bài hôm nay các em sẽ tìm hiểu về tầm quan trọng và tình hình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp của nước ta hiện tại & trong tương lai như thế nào?
Hoạt động 1:
Tìm hiểu tầm quan trọng của sản xuất nông, lâm, ngư ngư nghiệp trong nền kinh tế quốc dân
H Dựa vào biểu đồ H1.1 em có nhận xét gì về
đóng góp của ngành nông, lâm, ngư nghiệp trong cơ cấu tổng sản phẩm trong nước?
( Chiếm hơn 1/5 tổng sản phẩm trong nước Do vậy, các ngành nghề rất quan trọng).
H Dựa vào biểu đồ H1.1 hãy nhận xét về xu
thế phát triển của ngành nông, lâm, ngư nghiệp
so với các ngành khác?
(Xu hướng ngày càng giảm, đó là tất yếu vì
Trang 3H Em hãy nêu một số sản phẩm làm nguyên
liệu cho chế biến?
( Các loại thuỷ hải sản đóng hộp, chè,cà
phê Cam, dứa, vải, dưa chuột thường đóng hộp hoặc sấy khô)
H.Điều kiện tự nhiên - xã hội của VN ảnh
hưởng đến sự phát triển nông, lâm, ngư nghiệp như thế nào?
( Thuận lợi:
+Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều nên thuận lợi cho nhiều loài cây phát triển
+Có nhiều sông, biển , ao , hồ
khai thác nuôi trồng thuỷ hải sản + Có nhiều tài nguyên động, thực vật rừng phong phú
+Nhân dân ta cần cù, chịu khó có kinh nghiệm trong sản xuất nông , lâm, ngư nghiệp Đảng, Nhà nước luôn quan tâm đến ngành này.
H Hãy kể tên các sản phẩm nước ta thường
xuất khẩu ra nước ngoài?
Trang 44 Tạo việc làm cho rất nhiều người
lao động
II Tình hình sản xuất nông, lâm,
ngư nghiệp của nước ta hiện nay.
khẩu ra thị trường quốc tế
( Từ cây lương thực, thực phẩm ( gạo,đỗ, tương, lạc ) hoa,quả (hoa phong lan,hoa lay
ơn, xoài , chôm chôm ) , hải sản (cá ba sa, hải sản đóng hộp ) sản phẩm khác (chè, cà
phê,cao su,thịt ,trứng,sữa )
Do đó ta có thể thu được hàng tỉ $/ nãm, nhưng chủ yếu vẫn là gạo
H Quan sát biểu đồ H1.2 em có nhận xét gì về
lực lượng lao động phân bố trong ngành nông, lâm, ngư nghiệp so với các ngành khác như thế nào?
( Chiếm hơn 50% tổng số lao động xã hội - nước ta vẫn là nước sản xuất nông, lâm, mgư nghiệp là chủ yếu)
GV cung cấp thông tin:
Nước ta có khoảng 43,3 triệu lao động thì có 24,6 lao động trong ngành nông, lâm, ngư nghiệp nên đó vẫn là ngành quan trọng
H Hoạt động 2:
Tìm hiểu tình hình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp nước ta hiện nay
H Sản lượng lương thực gia tăng có ý nghĩa
như thế nảo trong việc bảo đảm an ninh lương thực quốc gia?
( Là yếu tố quan trọng để toàn dân ta được ăn
đủ no, sức khoẻ tốt, an ninh chính trị sẽ ổn định)
Trang 52 Hạn chế
III Phương hướng, nhiệm vụ
phát triển nông, lâm, ngư nghiệp
ở nước ta (SGK).
H Những tồn tại, hạn chế của ngành nông ,
lâm, ngư nghiệp nước ta hiện nay?
(- NS, chất lượng chưa cao -Xuất khẩu còn hạn chế, giá rẻ do chế biến kém, chủ yếu bán sản phẩm thô).
có giá trị).
D Củng cố.
Thế nào là phát triển nông, lâm, ngư nghiệp bền vững?
( Là một hệ thống trong đó con người tồn tại & sử dụng những nguồn năng lượng không độc hại, tiết kiệm & tái sinh năng lượng, sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú
mà không phá hoại nguồn tài nguyên đó).
E.Hướng dẫn câu hỏi về nhà.
Tìm hiểu về khảo nghiệm giống cây trồng
Rút kinh nghiệm bài giảng.
Trang 6Ngày soạn 20.8 2009 Tiết 2
CHƯƠNG I TRỒNG TRỌT, LÂM NGHIỆP ĐẠI CƯƠNG
BÀI 2 KHẢO NGHIỆM GIỐNG CÂY TRỒNG
I Mục tiêu
- Kiến thức:
+ Biết rõ mục đích , ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng
+ Biết được nội dung của từng loại thí nghiệm trong hệ thống khảo nghiệm giống cây trồng
- Phương pháp thảo luận
- Phương pháp thuyết trình và giải thích
IV Tiến trình tổ chức dạy học
A Ổn định & kiểm tra sĩ số
B Kiểm tra bài cũ: không
C Các hoạt động dạy & học
Nội dung Hoạt động dạy & học
I Mục đích, ý nghĩa của công tác khảo Hoạt động 1.
Trang 7nghiệm giống cây trồng
1 Mục đích
Nhằm đánh giá khách quan, chính xác &
công nhận kịp thời giống cây trồng mới phù
hợp với từng vùng & hệ thống luân canh
2 ý nghĩa
Cung cấp thông tin về yêu cầu kỹ thuật
canh tác & hướng sử dụng
II Các loại thí nghiệm khảo nghiệm
H Thế nào là khảo nghiệm? Nếu đưa giống
mới vào sản xuất không qua khảo nghiệm, kết quả sẽ như thế nào?
HS thảo luận rồi trả lời
→ nên nhất thiết phải qua khảo nghiệm giống
H Từ đó nêu mục đích, ý nghĩa của khảo
nghiệm giống cây trồng?
Hoạt động 2:
Tìm hiểu các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng
H Giống mới chọn tạo hoặc nhập nội được
so sánh với giống nào? So sánh về các chỉ tiêu gì?
- So sánh với giống phổ biến rồng rãi trong
Trang 8- Xử lý kết quả so sánh
- Cơ quan : chọn tạo giống bố trí
2 Thí nghiệm kiểm tra kỹ thuật
- Mục đích: kiểm tra đề xuất của cơ quan
chọn tạo giống về quy trình kỹ thuật gieo
trồng
- Phạm vi: Mạng lưới khảo nghiệm giống
cây trồng Quốc gia
- ý nghĩa: xây dựng quy trình kỹ thuật gieo
H Quan sát H2.1, H2.2 nêu sự khác nhau
về cách bố trí 2 thí nghiệm này?
HS thảo luận rồi trả lời
GV nhấn mạnh:
H 2.2 bố trí trồng cùng một giống nhưng tác động các biện pháp là khác nhau (một hoặc nhiều yếu tố)
GV nêu tình huống: giống lúa A được cơ
quan chọn tạo giống đề xuất nên bón giảm lượng đạm hơn trước Muốn khẳng định đề xuất trên đúng hay sai cần phải làm gì?
( Cần phải làm thí nghiệm kiểm tra kỹ thuật)
H Mục đích của thí nghiêm kiểm tra kỹ
thuật là gì? Được tiến hành ở phạm vi nào?
H ý nghĩa của thí nghiệm kiểm tra kỹ
Trang 93 Thí nghiệm sản xuất quảng cáo
- Mục đích: để tuyên truyền đưa giống mới
vào sản xuất đại trà
thụât?
H Quảng cáo nhằm mục đích gì?
H Nếu chỉ tuyên truyền trên các phương
tiện thông tin đại chúng nhưng chưa đủ sức thuyết phục cần phải làm gì để tăng sức thuyết phục hơn nữa
( Cần trực tiếp trồng thí nghiệm tại địa phương đó rồi mới tổ chức hội nghị đầu bờ đến khảo sát, đánh giá, nếu kết quả tốt thì
sẽ tăng sức thuyết phục)
H Điều kiện để được tiến hành làm thí
nghiệm sản xuất quảng cáo? Mục đích của thí nghiệm sản xuất quảng cáo? Thế nào là hội nghị đầu bờ?
D Củng cố
So sánh mục đích 3 loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng
E Hướng dẫn về nhà
Tìm hiểu quy trình sản xuất giống cây trồng
Rút kinh nghiệm bài giảng.
Trang 10Ngày soạn: 1.9.2009 Tiết3
BÀI 3 SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG
I Mục tiêu
Sau khi học xong bài này, HS phải:
- Kiến thức
+ Biết được mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng
+ Nêu được hệ thống sản xuất giống cây trồng
- Kỹ năng: rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích
- Thái độ: Nhận định được tầm quan trọng của công tác sản xuất giống cây trồng
II Chuẩn bị
- GV: SGK, SGV, tài liệu tham khảo
- HS: SGK, vở, bút
Trang 11III Phương pháp thực hiện
- PP vấn đáp
- PP thảo luận
- PP sử dụng PHT
- PP thuyết trình & giải thích
IV Tiến trình tổ chức dạy học
A Ổn định và kiểm tra sĩ số
B Kiểm tra bài cũ
- Trình bày thí nghiệm so sánh giống?
- Trình bày thí nghiệm kiểm tra kỹ thuật?
C Các hoạt động dạy & học
Nội dung Hoạt động dạy & học
I Mục đích của công tác sản xuất giống
cây trồng
Hoạt động 1 Giới thiệu bài học
GV Trong sản xuất nông, lâm, ngư
nghiệp : giống là một yếu tố quan trọng quyết định năng suất, chất lượng nông sản hay hạt giống là chìa khoá của sự thành công, song thực tế cho thấy sau một thời gian sử dụng giống thường bị thoái hoá, lẫn tạp kém phẩm chất Vì vậy, để sản xuất có hiệu quả cần tập trung làm tốt khâu giống Bài học này giúp tìm hiểu những nội dung
cơ bản của công tác giống cây trồng
Hoạt động 2.
Tìm hiểu hệ thống sản xuất giống cây trồng
H Tại sao phải có công tác sản xuất giống
Trang 12III Quy trình sản xuất giống cây trồng
1 Sản xuất giống cây trồng nông nghiệp
cây trồng?
Hoạt động3.
Tìm hiểu hệ thống sản xuất giống cây trồng
H + Hệ thống sản xuất giống cây trồng
được thực hiện qua những giai đoạn nào?+ Những điểm khác nhau trong từng giaiđoạn ( nhiệm vụ, sản phẩm, nơi thực hiện)
HS quan sát H 3.1 thảo luận rồi trả lời
GV nhận xét và kết luận
H Tại sao hạt giống SNC, NC cần được sản
xuất tại các cơ sở sản xuất giống chuyênnghiệp?
( Hạt giống SNC, NC chất lượng cao đòi hỏi phải được sản xuất ở nơi có trình độ chuyên môn cao đảm bảo về cơ sở vật chất thực hiện đúng quy trình sản xuất hợp lý)
Hoạt động 4.
Tìm hiểu quy trình sản xuất giống cây trồng
H ở cây trồng có những phương thức sinh
sản nào?
(- Sinh sản vô tính
- Sinh sản hữu tính : + tự thụ phấn + giao phấn)
GV Từ các phương thức sinh sản trên
Trang 13a Sản xuất giống ở cây trồng tự thụ phấn
- Sơ đồ duy trì: khi có giống do tác giả
cung cấp hoặc có hạt giống SNC
- Sơ đồ phục tráng: khi giống bị thoái hoá
hoặc có giống nhập nội
VLKĐ
II # II # II
người ta chia ra 3 quy trình sản xuất giốngcây trồng tương ứng với từng phương thứcsinh sản
GV giải thích khái niệm " dòng" là những
cây sinh sản ra từ hạt của một cây mẹ
HS thảo luận rồi hoàn thiện vào vở sau đó
H So sánh sự khác nhau giữa sơ đồ duy trì
Trang 14Nhân giống sơ bộ Thí nghiệm so sánh
- Một học sinh nêu mục đích, hệ thống sản xuất giống cây trồng
- Một học sinh vẽ sơ đồ quy trình sản xuất giống duy trì
- Một học sinh vẽ sơ đồ quy trình sản xuất giống phục tráng
E Hướng dẫn về nhà
- Học câu hỏi 1,2,3,4 SGK
- Sự giống nhau và khác nhau giữa quy trình sản xuất giống theo sơ đồ duy trì và phục tráng
- Quy trình sản xuất giống cây trồng nông nghiệp tự thụ phấn
Rút kinh nghiệm bài giảng
Ngày soạn: 7.9.2009 Tiết4
BÀI 4 SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG (tiếp theo)
Trang 15+ Nêu khái quát được quy trình sản xuất giống ở cây rừng
- Kỹ năng: rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích
- Thái độ: Nhận định được tầm quan trọng của công tác sản xuất giống cây trồng
- PP thuyết trình & giải thích
IV Tiến trình tổ chức dạy học
A Ổn định và kiểm tra sĩ số
B Kiểm tra bài cũ
1 Trình bày hệ thống sản xuất giống cây trồng?
2 Hãy so sánh sự khác nhau giữa sơ đồ duy trì và sơ đồ phục tráng trong quy trình sản xuất giống ở cây trồng tự thụ phấn?
C Các hoạt động dạy & học
b Sản xuất giống ở cây trồng thụ phấn chéo
- Vụ 1 Gieo ít nhất 3000 cây vào 500 ô
Mỗi ô chọn 1 cây , gieo thành hàng
- Vụ 2 Loại bỏ hàng xấu, cây xấu,thu hạt
H Hãy quan sát H4.1 kết hợp với nghiên
cứu SGK hãy trả lời CH+ Nội dung quy trình thụ phấn chéo+ Những điểm khác so với quy trình sản
Trang 16các cây còn lại, ta được hạt SNC
-Vụ 3 Nhân hạt SNC Loại bỏ cây xấu
trước khi tung phấn Thu hạt còn lại ta được
- Chọn lọc duy trì thế hệ vô tính đạt tiêu
chuẩn cấp siêu nguyên chủng( củ, hom,
2 Sản xuất giống cây rừng
- Chọn những cây trội, khảo nghiệm, chọn
các cây đạt tiêu chuẩn để xây dựng rừng
giống ( vườn giống)
- Lấy hạt giống từ rừng giống( vườn giống)
sản xuất cây con để cung cấp cho sản xuất
Chú ý: giống cây rừng có thể nhân giống
bằng hạt hoặc công nghệ nuôi cấy mô, giâm
hom
xuất giống ở cây tự thụ phấn
HS thảo luận và trả lời
GV bổ sung
Nhấn mạnh điểm khác + Phải có khu sản xuất giống cách li + Loại bỏ cây xấu trước khi tung phấn + yêu cầu kỹ thuật ở vụ thứ 1
H Nêu điểm khác nhau cơ bản của quy
trình này với các quy trình trước?
( Có chọn lọc duy trì thế hệ vô tính SNC)
H Quy trình sản xuất giống ở cây nhân
giống vô tính gồm mấy giai đoạn? Nội dungmỗi giai đoạn?
H Sản xuất giống cây rừng gặp khó khăn
gì?
HS nghiên cứu thông tin phần III 2 trả lời
H Quy trình sản xuất giống cây rừng được
tiến hành như thế nào?
HS nghiên cứu thông tin phần III 2 trả lời.
D Củng cố
Nêu điểm ≠ nhau giữa 3 quy trình sản xuất giống cây trồng tự thụ phấn,giao phấn, vô tính
E Hướng dẫn về nhà
- Học câu hỏi 5,6 SGK
Trang 17- Phân công chuẩn bị thực hành: mỗi bàn một nhóm: mỗi nhóm 2 mẫu hạt (50) đậu, lạc, ngô,lúa, dao lam
Rút kinh nghiệm bài giảng
Trang 18Ngày soạn 13.09.2009 Tiết 5
BÀI 5 THỰC HÀNH: XÁC ĐỊNH SỨC SỐNG CỦA HẠT
I Mục tiêu
Sau khi học xong bài này, HS phải:
- Kiến thức: Xác định được sức sống của hạt một số cây trồng nông nghiệp
- Kỹ năng: Thực hiện đúng quy trình, bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trường
- Thái độ: Rèn luyện tính cẩn thận, khéo léo, có ý thức tổ chức kỷ luật, trật tự
Thuốc thử do GV chuẩn bị theo cách sau đây:
+ Cân 1 g carmin, hoà tan trong 10 ml cồn 96, thêm 90 ml nước cất, thu được dd A+ Lấy 2 ml axit sunfuric đặc ( d = 1,84), hoà tan trong 98 ml nước cất, thu được dd B+ Lấy 20 ml ddB đổ vào dd A, thu được thuốc thử
III Phương pháp thực hiện
Trang 19- PP biểu diễn thí nghiệm
Giới thiệu bài thực hành
- GV nêu mục tiêu bài thực hành
- GV vừa biểu diễn thí nghiệm vừa diễn giảng để giới thiệu quy trình thực hành
Bước 1: Lấy một mẫu khoảng 50 hạt giống, dùng giấy thấm lau sạch,sau đó xếp vào hộppetri
Bước 2: Đổ thuốc thử vào hộp petri sao cho thuốc thử ngập hạt Ngâm hạt 10 - 15 phút Bước 3: Sau khi ngâm, lấy hạt ra, dùng giấy thấm lau sạch thuốc thử ở vỏ hạt
Bước 4: Dùng panh kẹp chặt hạt, sau đó đặt lên tấm kính và dùng dao cắt đôi hạt và quansát nội nhũ
+ Nếu nội nhũ bị nhuộm màu là hạt chết
+ Nếu nội nhũ không bị nhuộm màu là hạt sống
- GV hướng dẫn HS tính, ghi kết quả và tự nhận xét kết quả thực hành
Số hạt không bị nhuộmmàu (Hạt sống)
Tỷ lệ hạt sống (%)
Mẫu bảng tự đánh giá kết quả thực hành
Trang 20GV kiểm tra nếu HS đã nắm được quy trình thực hành, GV chuyển sang hoạt động 2
Hoạt động 2. Tổ chức , phân công nhóm
- Phân nhóm HS thực hành (4nhóm)
- Phân công vị trí thực hành cho các nhóm
- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
Hoạt động 3. Thực hành
- HS thực hiện quy trình thực hành
- GV quan sát các nhóm , nhắc nhở HS làm đúng quy trình
Hoạt động 4. Đánh giá kết quả thực hành
- HS tự hoàn thiện vào mẫu kết quả thí nghiệm và mẫu tự đánh giá kết quả thực hành
- GV căn cứ vào kết quả thực hành và kết quả tự đánh giá của HS để đánh giá giờ học
C Củng cố
GV nhận xét buổi thực hành, tuyên dương những em thực hành tốt, phê bình những em chưa tích cực thực hành và làm không đúng quy trình
Trang 21Ngày soạn 20.09.2009 Tiết 6
BÀI 6 ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NUÔI CẤY MÔ TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG NÔNG, LÂM NGHIỆP
+ Nêu được các quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào
- Kỹ năng: rèn luyện được kỹ năng phân tích, tổng hợp
- Thái độ: Nhận biết được tầm quan trọng của kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào
Trang 22- PP thảo luận
- PP nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
IV Tiến trình tổ chức dạy học
A Ổn định và kiểm tra sĩ số
B Kiểm tra bài cũ: không
C Các hoạt động dạy và học
I Khái niệm về phương pháp nuôi
cấy mô tế bào
Là phương pháp tách rời tế bào,
Hoạt động 1 Giới thiệu bài học
Bằng các phương pháp truyền thống ( lai tạo, gâyđột biến) các nhà tạo giống đã tạo ra nhiều giốngcây trồng đa dạng, phong phú, năng suất, chấtlượng cao Nhưng để tạo giống mới bằng phươngpháp này thường rất lâu( từ khi tạo giống cho đếnkhi sản xuất đại trà phải mất 10 năm) Ngày nay,yêu cầu của con người ngày càng cao, tốc độ tạogiống như trên không còn phù hợp nữa Vì vậy,người ta đã áp dụng những thành tựu của côngnghệ sinh học vào nuôi cấy mô tế bào để vừa tạođược nhiều giống mới trong thời gian rất ngắn.Vậy thế nào là nuôi cấy mô tế bào, cơ sở khoa học
và quy trình tiến hành các em sẽ được nghiên cứutrong bài này
Trang 23mô nuôi cấy trong điều kiện nhân
tạo, vô trùng để chúng tiếp tục phân
bào rồi biệt hoá thành mô, cơ quan
rồi phát triển thành cây mới
I
II Cơ sở khoa học của phương
pháp nuôi cấy mô tế bào
1- Tính toàn năng của tế bào
TB chứa hệ gen quy định kiểu gen
loài đó, mang toàn bộ thông tin của
loài Có thể sinh sản vô tính khi nuôi
cấy trong môi trường thích hợp để
tạo cây hoàn chỉnh
khỏi cơ thể cây mẹ được không? Cần có nhữngđiều kiện gì?
GV trình chiếu P.P về hình ảnh minh hoạ về
phương pháp nuôi cấy mô tế bào
H Nghiên cứu SGK trang 19 và kết hợp hình ảnh
minh hoạ trên hãy cho biết thế nào là phươngpháp nuôi cấy mô tế bào thực vật?
H Môi trường dinh dưỡng nhân tạo là môi trường
như thế nào?
GV trình chiếu hình ảnh minh hoạ về môi trường
nuôi cấy nhân tạo
( - Là môi trường đảm bảo các yếu tố về ánh sáng,
nhiệt độ, độ ẩm như trong cơ thể thực vật ban đầu.
- Phải có đủ dinh dưỡng: các nguyên tố đalượng,
vi lượng, vitamin, đường, môi trường thạch )
H Vì sao từ một tế bào có thể phát triển thành một
cây hoàn chỉnh?
H Nghiên cứu SGK trang 19,20 em hiểu thế nào
là tính toàn năng của tế bào thực vật? Vì sao nó cótính toàn năng đó?
GV trình chiếu P.P về sơ đồ phân hoá và phản
phân hoá tế bào ( ở dạng chưa hoàn thiện)
H Nghiên cứu SGK trang 19,20 hãy hoàn thiện sơ
đồ sau?
Tế bào hợptử
Trang 242- Sự phân hoá và phản phân hoá tế
bào
+ Sự phân hoá: là quá trình biến đổi
tế bào phôi sinh thành tế bào chuyên
hoá đặc hiệu cho các mô, cơ quan
khác nhau, để đảm nhận các chức
năng khác nhau
+ Sự phản phân hoá tế bào: là quá
trình chuyển tế bào chuyên hoá về
một chức năng nào đó về trạng thái
vô sinh ban đầu và phân chia mạnh
mẽ
III Quy trình công nghệ nhân
Quá trình phân hoá 3( )
HS thảo luận và hoàn thiện sơ đồ
GV nhận xét, kết luận
1: tế bào phôi sinh2: tế bào chuyên hoá3: quá trình phản phân hoá
GV trình chiếu P.P về sơ đồ phân hoá và phảnphân hoá tế bào ( ở dạng đã hoàn thiện )
H Nghiên cứu SGK hãy phân biệt tế bào phôi
sinh và tế bào chuyên hóa và cho biết thế nào là sựphân hoá, phản phân hoá tế bào?
H Em hãy giải thích sơ đồ trên?
H Từ đó hãy đưa ra kết luận : kỹ thuật nuôi cấy
mô tế bào thực vật là gì?
( Kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào là kỹ thuật điều khiển sự phát sinh hình thái của TBTV một cách định hướng dựa vào sự phân hoá, phản phân hoá trên cơ sở tính toàn năng của TBTV khi được nuôi cấy trong điều kiện nhân tạo, vô trùng)
Hoạt động 3 Tìm hiểu quy trình công nghệ nhân
giống bằng nuôi cấy mô tế bào
1( )
2 ( )
Cây hoànchỉnh
Trang 25giống bằng nuôi cấy mô tế bào
Bước 6: Trồng cây trong vườn ươm
GV trình chiếu p.p về hình ảnh minh hoạ các bước
của quy trình nuôi cấy mô tế bào
H Nghiên cứu sơ đồ hình 6 SGK trang 21 kết hợp
với hình ảnh minh hoạ trên hãy nêu các bước củaquy trình nuôi cấy mô tế bào?
GV nhận xét và thông báo
H Giải thích tại sao thường lấy mô phân sinh đỉnh
làm vật liệu nuôi cấy?
HS thảo luận và trả lời
GV kết luận
- Do ở đó không có hoặc rất ít vi rút
- Tốc độ phân bào cao không phù hợp với tốc độ nhân bản ADN của vi rút
- Nhiều auxin ức chế sự nhân bản của vi rút
- Không có hệ thống dẫn để vi rút xâm nhiễm và lan truyền
- Chứa các tế bào kháng vi rút
H Nêu kỹ thuật khử trùng?
GV: Mẫu nuôi cấy được làm vệ sinh sơ bộ và rửa
bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, rửa lại nhiều lần bằng nước máy, cuối cùng rửa bằng nước cất
vô trùng 3,4 lần trước khi cho vào khử trùng Các chất khử trùng thường dùng: Ca(OCl)2,HgCl2, H2O2, C2H5OH (5 -15 phút) Dụng cụ khử trùng: Lò sấy, nồi hấp cao áp, tia cực tím
H Trong môi trường tạo chồi, tạo rễ thường sử
dụng nhóm chất điều hoà sinh trưởng nào?
Trang 26- Hệ số nhân giống cao
- Không phụ thuộc vào điều kiện tự
MT tạo chồi: xitokinin ( Kinetin, BA,zeatin)
MT tạo rễ: auxin (α NAA, IBA, IAA; 2,4 D)
H Nếu bỏ qua bước cấy cây vào môi trường thích
ứng có được không?
( Không thể vì cây mới tạo ra rất yếu, nếu trồng trực tiếp vào môi trường tự nhiên cây sẽ dễ nhiễm bệnh và chết)
H Nghiên cứu SGK trang 20 hãy cho biết phương
pháp nuôi cấy mô tế bào có ưu điểm, nhược điểmgì?
H Phương pháp này đã được ứng dụng với những
loại cây trồng nào?
( Cây lương thực, thực phẩm, cây cộng nghiệp,cây hoa, cây ăn quả, cây lâm nghiệp )
D Củng cố
H Nêu cơ sở khoa học của pp nuôi cấy mô tế bào?
H Trình bày tóm tắt quy trình công nghệ nhân giống cây trồng bằng nuôi cấy mô tế bào?
Trang 27- Kiến thức: Biết được keo đất là gì? Thế nào là khả năng hấp phụ của đất? Thế nào là phản ứng của dung dịch đất và độ phì nhiêu của đất
- Kỹ năng: rèn luyện được kỹ năng quan sát, so sánh, khái quát, tổng hợp
- Thái độ: Có ý thức tác động một số biện pháp kỹ thuật làm tăng độ phì nhiêu của đất
- PP nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
IV Tiến trình tổ chức dạy học
+ Trong sản xuất trồng trọt, đất vừa là đối tượng vừa
là tư liệu sản xuất+Đất là môi trường sống của mọi loại cây trồng+ Muốn sản xuất trồng trọt có hiệu quả, phải biết cáctính chất của đất để từ đó cải tạo và sử dụng hợp lý
Vì vậy, hôm nay các em sẽ phải tìm hiểu một số tínhchất của đất trồng
Hoạt động 2.
Tìm hiểu keo đất và khả năng hấp phụ của đất
Trang 28+ Cấu tạo: - Nhân
- Lớp ion quyết định điện
- Lớp ion bất động
- Lớp ion khuếch tán + Sự khác nhau
Keo âm : lớp ion quyết định điện mang điện tích
âm, lớp ion khuếch tán mang điện tích dương → trao đổi ion dương trong dd
Keo đương: ngược lại
Chú ý : Trong đất đa số là keo âm
H Thế nào là khả năng hấp phụ của đất?
GV.Là khả năng của đất giữ lại các chất dinh
dưỡng, các phần tử nhỏ, hạn chế sự rửa trôi của chúng
Đất hấp phụ được là nhờ yếu tố nảo?
GV: Nhờ khả năng trao đổi iôn trên bề mặt hạt keo ( lớp iôn khuếch tán) keo ở trạng thái cân bằng
Trang 29HS thảo luận và trả lời
GV nhận xét và bổ sung
- Phản ứng chua do H + và Al + gây nên
H ý nghĩa thực tế của phản ứng dd đất?
GV: Xác định độ chua của đất để có cơ sở cải tạo
đất, bố trí cây trồng cho phù hợp VD: bón vôi, phân hữu cơ , phân hoá học hợp lý làm giảm độ chua Bón phân chua sinh lý (NH4)2SO4, K2SO4, thạch cao làm giảm kiềm
H +Thế nào là độ phì nhiêu của đất?
Trang 30III Độ phì nhiêu của đất
1 Khái niệm
2 Phân loại
- Độ phì nhiêu tự nhiên
- Độ phỉ nhiêu nhân tạo
+ yếu tố nào làm tăng độ phì nhiêu của đất?
+ Muốn làm tăng độ phì nhiêu của đất phải áp dụngcác biện pháp kỹ thuật nào?
HS thảo luận và trả lời
GV nhận xét và kết luận
GV : + Độ phì nhiêu của đất là khả năng của đất
cung cấp đồng thời và không ngừng nước, chất dinh dưỡng, không chứa các chất độc hại cho cây, bảo đảm cho cây đạt năng suất cao
+ Chất hữu cơ, mùn quyết định + Biện pháp: bón phân hữu cơ, bón vôi, tưới, tiêu nước hợp lý, kịp thời làm tăng lượng mùn, hạn chế
- Trả lời các câu hỏi 1,2,3,4 SGK trang 24
- Tìm hiểu cách xác định độ chua của đất qua bài thực hành tới
Mỗi tổ mang 3 mẫu đất khô đã nghiền nhỏ đại diện cho các loại đất đặc trưng khác nhau:xám bạc màu, phù sa, xói mòn