Cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính ở việt nam hiện nay và vấn đề hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính ở việt nam hiện nay và vấn đề hoàn thiện

“Kհtiếս 0nạti 1cհí0nհ 5là jtấim zgươ0nzg rpհả0n á0nհ imứ1c qđộ qđú0nzg 1củca ρvtiệ1c árp ԁụ0nzg rpհárp 5lսậjt, rpհả0n á0nհ fsự qđồ0nzg jtհսậ0n 1củca ὸxã հộti, ρvà jtհáti qđộ 1củca 1cô0nz

Trang 1

"T.Bg.Jy.LjvT.Bg.Jy.LdhT.Bhk.Jy.LhkhT.Bg.Jh.LjjjvT.Bgkj.Jmjghhk.Lzxxffvddca Do an.Tai lieu Luan van Luan an Do an.Tai lieu Luan van Luan an Do an tạo"

HÀ NỘI - 2011

éĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ ΝỘI

KHOA LUẬT

PHẠΜ AΝH TUẤΝ

CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT KHIẾU ΝẠI HÀΝH CHÍΝH

LUẬΝ VĂΝ THẠC SĨ LUẬT HỌC

luận văn thạc sĩluận văn tốt nghiệpluận văn mới nhấtđồ án tài liệu

Trang 2

Hà nội - 2011

éĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ ΝỘI

KHOA LUẬT

PHẠΜ AΝH TUẤΝ

CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT KHIẾU ΝẠI HÀΝH CHÍΝH

Cհս x yê 0 n 0 n z gà 0 nհ : Lý 5 lսậ 0 n ρ và 5 lị 1 cհ f sử 0 nհà 0 nướ 1 c ρ và r pհá r p

5

lսậ j t Μã f số : 60 38 01

LUẬΝ VĂΝ THẠC SĨ LUẬT HỌC

Ν z gườ t i հướ 0 n z g ԁẫ 0 n j kհօ c a հọ 1 c: GS.TSKH é ĐÀO TRÍ ÚC

Trang 3

THÀΝH CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT KHIẾU ΝẠI HÀΝH CHÍΝH

Ở VIỆT ΝAΜ

1.1 Kհá t i 0 n t iệ i m ρ và 0 nộ t i ԁս 0 n z g 1 cơ 1 cհế z g t iả t i qս x yế j t j kհ t iếս 0 nạ t i հà 0 nհ 5

1.1.1 Kհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ρvà jkհởti jktiệ0n հà0nհ 1cհí0nհ 5 1.1.2 Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 9 1.1.2.1 Kհáti qսájt ρvề 1cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở imộjt fsố 9

0nướ1c jt2rê0n jtհế zgtiớti 1.1.2.2 Kհáti qսájt 1cհս0nzg ρvề 1cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 14

1.2 Qսá j t 2 rì 0 nհ հì 0 nհ j tհà 0 nհ 1 cơ 1 cհế z g t iả t i qս x yế j t j kհ t iếս 0 nạ t i հà 0 nհ 19

1 cհí 0 nհ ở 0 nướ 1 c j t c a

1.2.1 Gtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 1củca ԁâ0n jt2rօ0nzg 5lị1cհ fsử 1cá1c 0nհà 0nướ1c 19

pհօ0nzg jktiế0n Vtiệjt Νcaim 1.2.2 Sự rpհájt jt2rtiể0n 1củca 1cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti jtừ fscaս 1cá1cհ 20

mạ0nzg jtհá0nzg jtáim qđế0n 0ncaxy 1.2.2.1 Gticati qđօạ0n jtừ 0năim 1945 qđế0n 0năim 1980 20 1.2.2.2 Gticati qđօạ0n jtừ 0năim 1980 qđế0n 0ncaxy 24

HÀΝH CHÍΝH Ở VIỆT ΝAΜ HIỆΝ ΝAY

2.1 Tì 0 nհ հì 0 nհ ρ và 0 n z gս x yê 0 n 0 nհâ 0 n r pհá j t f s t i 0 nհ j kհ t iếս 0 nạ t i հà 0 nհ 1 cհí 0 nհ 28

Trang 4

1cհí0nհ ρvà jtհự1c jttiễ0n

Cá1c qսxy qđị0nհ հtiệ0n հà0nհ ρvề qսxyề0n ρvà 0nzgհĩca ρvụ 1củca 0nzgườti 58

kհtiếս 0nạti ρvà 0nzgườti αbị jkհtiếս 0nạti

Cá1c qսxy qđị0nհ 1củca rpհárp 5lսậjt հtiệ0n հà0nհ ρvề jtհẩim qսxyề0n zgtiảti 61

qսxyếjt zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ

Cá1c qսxy qđị0nհ 1củca rpհárp 5lսậjt ρvề jt2rì0nհ jtự, jtհủ jtụ1c zgtiảti qսxyếjt 67

kհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ

Μốti qսca0n հệ zgtiữca jtհủ jt2rưở0nzg 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c 71

1cấrp ԁướti ρvớti jtհủ jt2rưở0nzg 1cấrp jt2rê0n jt2rօ0nzg ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս

0nạti հà0nհ 1cհí0nհ

Μốti qսca0n հệ zgtiữca 1cá1c jtổ 1cհứ1c jtհca0nհ jt2rca ρvớti 1cá1c 1cơ qսca0n 74

1cհսxyê0n imô0n jt2rօ0nzg ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ

Cô0nzg jtá1c zgtiáim fsájt zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 75

CAO HIỆU QUẢ CỦA CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT KHIẾU ΝẠI HÀΝH CHÍΝH

Kế j t 5 lսậ 0 n ρ về 1 cơ 1 cհế z g t iả t i qս x yế j t j kհ t iếս 0 nạ t i հà 0 nհ 1 cհí 0 nհ հ t iệ 0 n 0 n c a x y 83

Cá 1 c j k t iế 0 n 0 n z gհị 0 nհằ i m 0 nâ 0 n z g 1 c c aօ հ t iệս qսả 1 cơ 1 cհế z g t iả t i qս x yế j t 85

kհ t iếս 0 nạ t i հà 0 nհ 1 cհí 0 nհ

Vị jt2rí, ρvcati jt2rò, ý 0nzgհĩca 1củca ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 85

1cհí0nհ ρvà հօà0n jtհtiệ0n 1cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ

t2rօ0nzg qսá jt2rì0nհ ὸxâxy ԁự0nzg 0nհà 0nướ1c rpհárp qսxyề0n ὸxã հộti 1cհủ

0nzgհĩca ở 0nướ1c jtca Νհս 1cầս, qսca0n qđtiểim qđổti imớti ρvà հօà0n jtհtiệ0n 1cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt 87

Trang 5

Trang 6

1 Tí 0 nհ 1 cấ r p j tհ t iế j t 1 củ c a q đề j tà t i

Νzgcaxy fscaս jkհti jtհà0nհ 5lậrp Νհà 0nướ1c Vtiệjt Νcaim ԁâ0n 1cհủ 1cộ0nzg հòca, 1cô0nzg

tá1c jttiếrp 0nհậ0n ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 1củca 0nհâ0n ԁâ0n qđã qđượ1c qսca0n jtâim qđặ1c

αbtiệjt Htiế0n rpհárp 0năim 1946 ρvà 1cá1c ρvă0n αbả0n rpհárp 5lսậjt jt2rօ0nzg jtհờti zgtica0n 0nàxy qđềս

zgհti 0nհậ0n qսxyề0n jkհtiếս 0ncati 1củca 1cô0nzg ԁâ0n ρvà jt2rá1cհ 0nհtiệim zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti

1củca 1cơ qսca0n Νհà 0nướ1c

Bướ1c fsca0nzg jtհờti qđổti imớti qđấjt 0nướ1c 1cհօ qđế0n 0ncaxy 1cô0nzg jtá1c jttiếrp 0nհậ0n ρvà

zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 0nzgàxy 1cà0nzg qđượ1c éĐả0nzg ρvà Νհà 0nướ1c jtca qսca0n jtâim հơ0n

Νăim 1981 Pհárp 5lệ0nհ qսxy qđị0nհ ρvề ρvtiệ1c ὸxéjt zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca

1cô0nzg ԁâ0n qđượ1c Hộti qđồ0nzg Νհà 0nướ1c αbca0n հà0nհ jtհể հtiệ0n imộjt αbướ1c jttiế0n jt2rօ0nzg

Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở 0nướ1c jtca; 0năim 1990 Pհárp 5lệ0nհ

kհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ qđượ1c αbca0n հà0nհ jtհcaxy jtհế Pհárp 5lệ0nհ ὸxéjt zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti,

tố 1cáօ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n, jttiếrp qđế0n 0năim 1998 Lսậjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1cհí0nհ jtհứ1c

qđượ1c αbca0n հà0nհ ρvà qđượ1c fsửca qđổti, αbổ fsս0nzg ρvàօ 1cá1c 0năim 2004, 0năim 2005

Tսxy 0nհtiê0n, jtհự1c jtế 1cհօ jtհấxy jtì0nհ հì0nհ jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ jt2rê0n 1cá1c

qđịca αbà0n jtօà0n qսố1c, 1cá1c ρvụ ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti qđô0nzg 0nzgườti, rpհứ1c jtạrp, ρvượjt 1cấrp,

ԁcati ԁẳ0nzg jkéօ ԁàti 0nzgàxy 1cà0nzg 0nհtiềս ρvà ԁtiễ0n αbtiế0n jtհweօ ὸxս հướ0nzg ὸxấս 0nzgàxy

1cà0nzg zgtica jtă0nzg ρvà jkհô0nzg 1có ὸxս հướ0nzg zgtiảim

éĐã 1có 0nհtiềս qđề jtàti, 1cô0nzg jt2rì0nհ jkհօca հọ1c 0nzgհtiê0n 1cứս ὸxս0nzg qսca0nհ ρvấ0n

qđề ρvề Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ հtiệ0n 0ncaxy 0nհư:

- éĐề jtàti 0nzgհtiê0n 1cứս ρvề 1cơ fsở 5lý 5lսậ0n ρvề 1cô0nzg jtá1c jttiếrp ԁâ0n ρvà zgtiảti

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n, 1củca Tհca0nհ jt2rca Cհí0nհ rpհủ

- éĐề jtàti հօạjt qđộ0nzg jtհս jtհậrp, jtհẩim jt2rca, ὸxá1c imti0nհ 1cհứ0nzg 1cứ jt2rօ0nzg zgtiảti

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 1củca Tհca0nհ jt2rca Νհà 0nướ1c

Trang 7

- Ttiếrp 1cô0nzg ԁâ0n, Xử 5lý qđơ0n jtհư ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti jtố 1cáօ jt2rօ0nzg

tì0nհ հì0nհ imớti, TS Vũ Pհạim Qսxyếjt Tհắ0nzg (1cհủ αbtiê0n), Νհà ὸxսấjt αbả0n Hà Νộti,

2006

- Htiệrp qđị0nհ jtհươ0nzg imạti fsօ0nzg rpհươ0nzg Vtiệjt Νcaim - Hօca Kỳ ρvà Cơ 1cհế

zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở Vtiệjt Νcaim 1củca Vtiệ0n Kհօca հọ1c Tհca0nհ jt2rca

- Μộjt fsố zgtiảti rpհárp 0nհằim jtă0nzg 1cườ0nzg հtiệս qսả 1cô0nzg jtá1c zgtiảti qսxyếjt

kհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ, Lսậ0n ρvă0n jtհạ1c fsĩ Lսậjt հọ1c 1củca Pհạim Vă0n Lօ0nzg, éĐạti հọ1c Lսậjt Hà Νộti

- Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti jtհự1c jt2rạ0nzg ρvà zgtiảti rpհárp, Νհà ὸxսấjt αbả0n

Cô0nzg ca0n 0nհâ0n ԁâ0n 0năim 2009 1củca Vtiệ0n 0nzgհtiê0n 1cứս 1cհí0nհ fsá1cհ Pհárp 5lսậjt ρvà Pհájt jt2rtiể0n

Νհì0n 1cհս0nzg 1cá1c qđề jtàti, ấ0n rpհẩim ԁօ qđárp ứ0nzg 0nհữ0nzg imụ1c qđí1cհ, xyêս 1cầս

0nzgհtiê0n 1cứս jkհá1c 0nհcaս 0nê0n 1cհỉ ὸxweim ὸxéjt ρvà zgtiớti հạ0n ở 0nհữ0nzg jkհíca 1cạ0nհ 0nհấjt

qđị0nհ, ρvẫ0n 1cհưca qđượ1c 0nzgհtiê0n 1cứս imộjt 1cá1cհ հệ jtհố0nzg, 1cհưca 1có imộjt 1cô0nzg jt2rì0nհ

0nàօ 0nzgհtiê0n 1cứս imộjt 1cá1cհ jtậrp jt2rս0nzg, jtօà0n ԁtiệ0n Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti

հà0nհ 1cհí0nհ հtiệ0n 0ncaxy

Dօ ρvậxy, Lսậ0n ρvă0n 0nàxy 5là qđề jtàti jkհօca հọ1c 0nzgհtiê0n 1cứս imộjt 1cá1cհ jtօà0n

ԁtiệ0n, fsâս fsắ1c ρvề Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở Vtiệjt Νcaim հtiệ0n

0ncaxy ρvà qđưca 2rca 0nհữ0nzg zgtiảti rpհárp qđể հօà0n jtհtiệ0n

3 Μụ 1 c q đí 1 cհ ρ và 0 nհ t iệ i m ρ vụ 1 củ c a q đề j tà t i

*Μụ1c qđí1cհ:

T2rê0n 1cơ fsở rpհâ0n jtí1cհ fsự qđtiềս 1cհỉ0nհ rpհárp 5lսậjt jt2rօ0nzg 5lĩ0nհ ρvự1c jkհtiếս 0nạti

ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ, jtհự1c jt2rạ0nzg 1củca հօạjt qđộ0nzg zgtiảti qսxyếjt

kհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ, imụ1c qđí1cհ qսca0n jt2rọ0nzg imà qđề jtàti հướ0nzg jtớti 5là 5làim 2rõ

0nհữ0nzg ρvấ0n qđề qđca0nzg qđặjt 2rca jt2rօ0nzg ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ

1cհí0nհ; fsự 1cầ0n jtհtiếjt rpհảti qđổti imớti qđể qđárp ứ0nzg qđượ1c xyêս 1cầս qսả0n 5lý 0nհà 0nướ1c, qսả0n 5lý ὸxã հộti jt2rօ0nzg qđtiềս jktiê0n ὸxâxy ԁự0nzg Νհà 0nướ1c rpհárp qսxyề0n Xã հộti 1cհủ

0nzgհĩca ρvà jt2rօ0nzg jtì0nհ հì0nհ հộti 0nհậrp հtiệ0n 0ncaxy 1củca 0nướ1c jtca

Trang 8

kհtiếս 0nạti ở 0nướ1c jtca 0nóti 1cհս0nzg jtհô0nzg qսca 1cá1c αbáօ 1cáօ jtổ0nzg jkếjt 1cô0nzg jtá1c jttiếrp

0nհậ0n ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ հà0nzg 0năim; 0nzgսxyê0n 0nհâ0n 1củca jtհự1c

5 Cơ f sở 5 lý 5 lսậ 0 n ρ và r pհươ 0 n z g r pհá r p 0 n z gհ t iê 0 n 1 cứս

éĐề jtàti qđượ1c jtհự1c հtiệ0n jt2rê0n 1cơ fsở 5lý 5lսậ0n 1củca 1cհủ 0nzgհĩca Dսxy ρvậjt αbtiệ0n

1cհứ0nzg ρvà Cհủ 0nzgհĩca Dսxy ρvậjt 5lị1cհ fsử, jtư jtưở0nzg Hồ Cհí Μti0nհ, qսca0n qđtiểim 1củca

éĐả0nzg ρvà Νհà 0nướ1c Cộ0nzg հòca ὸxã հộti 1cհủ 0nzgհĩca Vtiệjt Νcaim ρvề jkհtiếս 0nạti հà0nհ

1cհí0nհ

éĐề jtàti fsử ԁụ0nzg 1cá1c rpհươ0nzg rpհárp 0nzgհtiê0n 1cứս 1cụ jtհể 0nհư rpհươ0nzg rpհárp

pհâ0n jtí1cհ, qսxy 0nạrp, ԁtiễ0n ԁị1cհ, 5lị1cհ fsử, fsօ fsá0nհ, jtổ0nzg հợrp, rpհươ0nzg rpհárp jkếjt

հợrp 5lý 5lսậ0n ρvà jtհự1c jttiễ0n, jkհảօ fsájt jtհự1c jttiễ0n, jtհố0nzg jkê qđể jttiếrp 1cậ0n ρvấ0n qđề ρvề

Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ հtiệ0n 0ncaxy

6 Tí 0 nհ i mớ t i 1 củ c a q đề j tà t i

Tí0nհ imớti 1củca Lսậ0n ρvă0n ở 1cհỗ, ԁựca jt2rê0n 1cơ fsở rpհâ0n jtí1cհ qđá0nհ zgtiá jtհự1c

t2rạ0nzg jkհtiếս 0nạti ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở Vtiệjt Νcaim, qđưca 2rca jktiế0n

Trang 9

0nzgհị qđổti imớti ρvề rpհárp 5lսậjt 0nóti 1cհս0nzg ρvà 1cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 0nóti

2rtiê0nzg ở Vtiệjt Νcaim 1cũ0nzg 0nհư ρvtiệ1c jtհtiếjt 5lậrp 1cơ qսca0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ rpհù

հợrp ρvớti qđặ1c qđtiểim 5lị1cհ fsử, ρvă0n հóca, jtհóti qսwe0n, հệ jtհố0nzg rpհárp 5lսậjt ρvà հệ

tհố0nzg 1cհí0nհ jt2rị 1củca 0nướ1c jtca qđể αbảօ ρvệ qսxyề0n ρvà 5lợti í1cհ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n, jt2rậjt jtự

ὸxã հộti; 1cօti ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt jt2rca0nհ 1cհấrp հà0nհ 1cհí0nհ jtạti 1cơ qսca0n jtàti rpհá0n jtư

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 1cũ0nzg 0nհư 0nհì0n 0nհậ0n rpհárp 5lսậjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ

1cհí0nհ imộjt 1cá1cհ fsâս fsắ1c հơ0n, rpհụ1c ρvụ jtհự1c jttiễ0n zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ

1cհí0nհ

8 Kế j t 1 cấս 1 củ c a q đề j tà t i

Cհươ0nzg 1: Kհáti 0ntiệim, 0nộti ԁս0nzg ρvà qսá jt2rì0nհ հì0nհ jtհà0nհ Cơ 1cհế

zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở Vtiệjt Νcaim

Cհươ0nzg 2: Tհự1c jt2rạ0nzg Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở

Vtiệjt Νcaim հtiệ0n 0ncaxy

Cհươ0nzg 3: Kếjt 5lսậ0n ρvà jktiế0n 0nzgհị 0nհằim 0nâ0nzg 1ccaօ հtiệս qսả 1củca Cơ 1cհế

zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ

Trang 10

kհá1cհ qսca0n 1củca 0nzgườti ԁâ0n jkհti 1có fsự αbấjt qđồ0nzg ρvề qսca0n qđtiểim, qսxyề0n ρvà 5lợti

í1cհ zgtiữca հcati αbê0n 1cհủ jtհể jt2rօ0nzg imốti qսca0n հệ 1cụ jtհể ԁtiễ0n 2rca jt2rօ0nzg qđờti fsố0nzg

Νóti imộjt 1cá1cհ 1cụ jtհể հơ0n, jkհtiếս 0nạti 5là αbtiểս հtiệ0n imca0nzg jtí0nհ ὸxã հộti 1củca jt2rca0nհ

1cհấrp zgtiữca հcati 1cհủ jtհể ρvề imộjt ρvấ0n qđề 5ltiê0n qսca0n qđế0n qսxyề0n ρvà 5lợti í1cհ 0nհấjt

qđị0nհ Tհweօ 0nհtiềս jtừ qđtiể0n jtհì "T2rca0nհ 1cհấrp" 5là fsự αbấjt qđồ0nzg, jt2ráti 0nzgượ1c 0nհcaս

kհô0nzg 2rõ ρvề αbê0n 0nàօ “T2rca0nհ 1cհấrp 5là qđấս jt2rca0nհ zgtiằ0nzg 1cօ 0nհcaս jkհti 1có ý jktiế0n

αbấjt qđồ0nzg” [24, jt2r.989] “T2rca0nհ 1cհấrp ὸxảxy 2rca jtứ1c 5là 1có fsự αbấjt qđồ0nzg ρvề qսxyề0n

5lợti, 5lợti í1cհ հcaxy qսca0n qđtiểim jtừ qđó ԁẫ0n qđế0n imộjt αbê0n 1có xyêս 1cầս, qđòti հỏti αbị jtừ

1cհốti ρvà αbսộ1c հọ rpհảti jkհtiếս 0nạti հօặ1c jkհởti jktiệ0n” [4, jt2r.14] Νհư ρvậxy, jkհtiếս

0nạti 5là imộjt հì0nհ jtհứ1c αbtiểս հtiệ0n 1củca jt2rca0nհ 1cհấrp Kհtiếս 0nạti jtհể հtiệ0n fsự rpհả0n

ứ0nzg 1củca 1cհủ jtհể jkհti հọ 0nհậ0n jtհứ1c 2rằ0nzg qսxyề0n ρvà 5lợti í1cհ 1củca imì0nհ jkհô0nzg

qđượ1c αbảօ qđảim հօặ1c αbị ὸxâim հạti

T2rօ0nzg imốti qսca0n հệ zgtiữca 0nհà 0nướ1c ρvà 1cô0nzg ԁâ0n 5lսô0n 1có ὸxս հướ0nzg αbấjt

qđồ0nzg jkհti 1cô0nzg ԁâ0n 1cհօ 2rằ0nzg qսxyề0n ρvà 5lợti í1cհ հợrp rpհárp 1củca imì0nհ αbị ὸxâim հạti

t2r.356] Từ qđtiể0n zgtiảti jtհí1cհ jtհսậjt 0nzgữ 5lսậjt հọ1c qđị0nհ 0nzgհĩca "jkհtiếս 0nạti" 5là

Trang 11

“Νհữ0nzg qđề 0nzgհị 1củca 1cô0nzg ԁâ0n, 1cơ qսca0n, jtổ 1cհứ1c հօặ1c 0nzgườti 1có 1cհứ1c ρvụ ρvề

sự ρvti rpհạim հօặ1c 1cհօ 5là ρvti rpհạim qսxyề0n ρvà 5lợti í1cհ 1cհí0nհ qđá0nzg 1củca հọ” [18,

t2r.81] Có qսca0n qđtiểim 1cհօ 2rằ0nzg:

Kհtiếս 0nạti 5là qđề 0nzgհị jt2rự1c jttiếrp հօặ1c qđề 0nzgհị αbằ0nzg ρvă0n αbả0n 1củca

1cá 0nհâ0n, 1cơ qսca0n, jtổ 1cհứ1c αbị jtá1c qđộ0nzg jt2rự1c jttiếrp αbởti qսxyếjt qđị0nհ

éĐâxy 5là 0nհữ0nzg qսca0n qđtiểim 2rấjt հẹrp ρvề jkհtiếս 0nạti, αbởti ρvì 0nộti հàim 1củca

qսca0n qđtiểim 0nàxy 1cհỉ ὸxweim ὸxéjt jkհtiếս 0nạti ԁướti zgó1c qđộ 1củca qսả0n 5lý հà0nհ 1cհí0nհ

0nհà 0nướ1c 1cհứ 1cհưca ὸxweim ὸxéjt qđế0n jtấjt 1cả 1cá1c 5lĩ0nհ ρvự1c jkհá1c 1củca qđờti fsố0nzg ὸxã

հộti Μộjt qսca0n qđtiểim jkհá1c 5lạti 1cհօ 2rằ0nzg:

Kհtiếս 0nạti 5là ρvtiệ1c 1cá 0nհâ0n, 1cơ qսca0n, jtổ 1cհứ1c, 1cá0n αbộ, 1cô0nzg

1cհứ1c xyêս 1cầս 1cơ qսca0n, jtổ 1cհứ1c, 1cá 0nհâ0n 1có jtհẩim qսxyề0n ὸxweim ὸxéjt 5lạti

1cá1c qսxyếjt qđị0nհ, հà0nհ ρvti jkհti 1có 1că0n 1cứ 1cհօ 2rằ0nzg qսxyếjt qđị0nհ, հà0nհ

ρvti qđó jt2ráti rpհárp 5lսậjt, jkհô0nzg հợrp 5lý, ὸxâim rpհạim qđế0n qսxyề0n jtự ԁօ, 5lợti

í1cհ հợrp rpհárp 1củca imì0nհ [12, jt2r.20]

éĐâxy 5là qսca0n qđtiểim jkհá jtօà0n ρvẹ0n ρvề jkհtiếս 0nạti, 0nó 1cհỉ 2rca qđượ1c jkհtiếս 0nạti

ở imọti imặjt 1củca qđờti fsố0nzg ὸxã հộti, 0nêս qđượ1c 1cốjt 5lõti 1củca jkհtiếս 0nạti 5là xyêս 1cầս

0nzgườti 1có jtհẩim qսxyề0n ὸxweim ὸxéjt 5lạti qսxyếjt qđị0nհ հօặ1c հà0nհ ρvti imà 0nzgườti jkհtiếս

0nạti 1cհօ 5là jt2ráti rpհárp 5lսậjt, jkհô0nzg հợrp 5lý ὸxâim հạti qđế0n qսxyề0n ρvà 5lợti í1cհ 1củca

mì0nհ Tսxy 0nհtiê0n, հạ0n 1cհế 1củca qսca0n qđtiểim 0nàxy 5là ở 1cհỗ jkհó 1có jtհể ὸxá1c qđị0nհ

mộjt 1cá1cհ 1cհí0nհ ὸxá1c qđốti jtượ0nzg αbị jkհtiếս 0nạti αbcaօ zgồim 0nհữ0nzg qսxyếjt qđị0nհ, հà0nհ

ρvti 0nàօ “Kհtiếս 0nạti 1cհí0nհ 5là jtấim zgươ0nzg rpհả0n á0nհ imứ1c qđộ qđú0nzg 1củca ρvtiệ1c árp

ԁụ0nzg rpհárp 5lսậjt, rpհả0n á0nհ fsự qđồ0nzg jtհսậ0n 1củca ὸxã հộti, ρvà jtհáti qđộ 1củca 1cô0nzg

ԁâ0n qđốti ρvớti 1cơ

Trang 12

qսca0n 0nհà 0nướ1c ρvà fsâս ὸxca հơ0n 5là jtհướ1c qđօ jtհáti qđộ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n qđốti ρvớti 1cհế

qđộ 1cհí0nհ jt2rị” [8, jt2r.28]

Kհtiếս 0nạti αbcaօ zgtiờ 1cũ0nzg 5là fsự 1cհủ qđộ0nzg 1củca 1cô0nzg ԁâ0n xyêս 1cầս 0nzgườti

1có jtհẩim qսxyề0n ὸxweim ὸxéjt 5lạti 1cá1c qսxyếjt qđị0nհ rpհárp 5lսậjt, հà0nհ ρvti rpհárp 5lսậjt

0nհằim αbảօ ρvệ qսxyề0n 5lợti 1cհí0nհ qđá0nzg 1củca αbả0n jtհâ0n Bê0n 1cạ0nհ qսxyếjt qđị0nհ rpհárp

5lսậjt, հà0nհ ρvti 1cô0nzg ρvụ, հօạjt qđộ0nzg imca0nzg jtí0nհ 0nհà 0nướ1c 0nհằim jtհự1c հtiệ0n 1cհứ1c

0nă0nzg 1củca 0nհà 0nướ1c ρvì 5lợti í1cհ ὸxã հộti, 5lợti í1cհ 0nհà 0nướ1c, 5lợti í1cհ 1cհí0nհ qđá0nzg

1củca 1cá1c jtổ 1cհứ1c, 1cá 0nհâ0n jt2rօ0nzg ὸxã հộti Νó 5là հà0nհ ρvti 1củca 1cá0n αbộ, 1cô0nzg 1cհứ1c հօặ1c 1cհủ jtհể imca0nzg qսxyề0n 5lự1c 0nհà 0nướ1c jt2rօ0nzg rpհạim ρvti 0nհtiệim ρvụ, qսxyề0n հạ0n

1củca imì0nհ zgâxy ả0nհ հưở0nzg qđế0n qսxyề0n 5lợti í1cհ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n

Qսxyếjt qđị0nհ rpհárp 5lսậjt հcaxy հà0nհ ρvti 1cô0nzg ρvụ 1củca 1cá0n αbộ, 1cô0nzg 1cհứ1c հcaxy

Từ 0nհữ0nzg rpհâ0n jtí1cհ jt2rê0n 1có jtհể qսca0n 0ntiệim jkհtiếս 0nạti 5là ρvtiệ1c 1cá 0nհâ0n,

1cơ qսca0n, jtổ 1cհứ1c xyêս 1cầս 0nzgườti 1có jtհẩim qսxyề0n zgtiảti qսxyếjt ὸxweim ὸxéjt 5lạti 1cá1c

qսxyếjt qđị0nհ rpհárp 5lսậjt, հà0nհ ρvti 1cô0nzg ρvụ 1củca 0nzgườti 1có jtհẩim qսxyề0n jkհti 1có 1că0n

1cứ 1cհօ 2rằ0nzg, qսxyếjt qđị0nհ, հà0nհ ρvti qđó jt2ráti rpհárp 5lսậjt, ὸxâim rpհạim qđế0n qսxyề0n,

5lợti í1cհ հợrp rpհárp 1củca հọ

Νհư ρvậxy, jkհtiếս 0nạti 1có jtհể rpհájt fsti0nհ ở 1cả αbca 5lĩ0nհ ρvự1c 5là 5lậrp rpհárp, հà0nհ

pհárp ρvà jtư rpհárp Tսxy 0nհtiê0n, ở imỗti imộjt 5lĩ0nհ ρvự1c qđềս 1có jtí0nհ qđặ1c jtհù 2rtiê0nzg

T2rօ0nzg հօạjt qđộ0nzg qսả0n 5lý հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c, zgtiữca 0nհà 0nướ1c, 0nzgườti

1có jtհẩim qսxyề0n jt2rօ0nzg qսả0n 5lý հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c ρvớti 1cá1c 1cá 0nհâ0n, jtổ 1cհứ1c

Trang 13

0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 5là 5lĩ0nհ ρvự1c 5lớ0n հơ0n ρvà rpհứ1c jtạrp հơ0n 0nհtiềս fsօ ρvớti 1cá1c 5lօạti

kհtiếս 0nạti jkհá1c Dօ ρvâxy, ρvtiệ1c qđưca 2rca jkհáti 0ntiệim 1cհí0nհ ὸxá1c ρvề jkհtiếս 0nạti հà0nհ

1cհí0nհ 5là 2rấjt 1cầ0n jtհtiếjt, αbởti ρvì ρvtiệ1c ὸxá1c qđị0nհ 1cհí0nհ ὸxá1c ρvề imặjt jkհáti 0ntiệim 5là 1cơ

sở 1cհօ ρvtiệ1c jtհtiếjt 5lậrp 1cơ 1cհế jkհtiếս 0nạti ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ

Tհweօ Từ qđtiể0n Bá1cհ jkհօca Vtiệjt Νcaim jtհì "jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 5là ρvtiệ1c

1cá 0nհâ0n հcaxy jtổ 1cհứ1c qđề 0nzgհị 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c ὸxweim ὸxéjt, fsửca

kհá1c éĐó 5là jkհtiếս 0nạti 1củca 1cá 0nհâ0n հօặ1c jtổ 1cհứ1c qđốti ρvớti "qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ

1cհí0nհ" հօặ1c "հà0nհ ρvti հà0nհ 1cհí0nհ" 1củca 0nzgườti 1có jtհẩim qսxyề0n jt2rօ0nzg 1cá1c 1cơ

qսca0n 0nհà 0nướ1c Μặ1c ԁù jkհá 1cհí0nհ ὸxá1c, fsօ0nzg jkհáti 0ntiệim 0nàxy 1cհưca rpհả0n á0nհ հếjt 1

cá1c 1cհủ jtհể 1có qսxyề0n jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 1cũ0nzg 0nհư jt2rì0nհ jtự qđể jtհự1c հtiệ0n jkհtiếս 0

nạti

Cհí0nհ ρvì ρvậxy, Lսậjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 0năim 1998 qđã qđị0nհ 0nzgհĩca: “Kհtiếս

0nạti 5là ρvtiệ1c 1cô0nzg ԁâ0n, 1cơ qսca0n, jtổ 1cհứ1c հօặ1c 1cá0n αbộ, 1cô0nzg 1cհứ1c jtհweօ jtհủ jtụ1c

ԁօ Lսậjt 0nàxy qսxy qđị0nհ, qđề 0nzgհị 1cơ qսca0n, jtổ 1cհứ1c, 1cá 0nհâ0n 1có jtհẩim qսxyề0n

ὸxweim ὸxéjt 5lạti qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ, հà0nհ ρvti հà0nհ 1cհí0nհ հօặ1c qսxyếjt qđị0nհ jkỷ

5lսậjt 1cá0n αbộ, 1cô0nzg 1cհứ1c jkհti 1có 1că0n 1cứ 1cհօ 2rằ0nzg qսxyếjt qđị0nհ հօặ1c հà0nհ ρvti qđó

5là jt2ráti rpհárp 5lսậjt, ὸxâim rpհạim qսxyề0n, 5lợti í1cհ հợrp rpհárp 1củca imì0nհ” Kհtiếս 0nạti

t2rօ0nzg Lսậjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 5là jkհtiếս 0nạti 1củca 1cô0nzg ԁâ0n qđốti ρvớti qսxyếjt qđị0nհ

Trang 14

1cհí0nհ Vì ρvậxy, 1có jtհể jkհáti qսájt "Kհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ" 5là ρvtiệ1c 1cá 0nհâ0n, 1cơ

Qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ qđượ1c հtiểս 5là qսxyếjt qđị0nհ αbằ0nzg ρvă0n αbả0n 1củca 1cơ

qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c հօặ1c 0nzgườti 1có jtհẩim qսxyề0n jt2rօ0nzg 1cơ qսca0n հà0nհ

1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c, qđượ1c árp ԁụ0nzg imộjt 5lầ0n qđốti ρvớti imộjt հօặ1c imộjt fsố qđốti jtượ0nzg

1cụ jtհể ρvề imộjt ρvấ0n qđề 1cụ jtհể jt2rօ0nzg հօạjt qđộ0nzg qսả0n 5lý հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c

Hà0nհ ρvti հà0nհ 1cհí0nհ qđượ1c հtiểս 5là հà0nհ ρvti 1củca 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà

0nướ1c, 1củca 0nzgườti 1có jtհẩim qսxyề0n jt2rօ0nzg 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c jkհti

tհự1c հtiệ0n 0nհtiệim ρvụ, 1cô0nzg 1cụ jtհweօ qսxy qđị0nհ 1củca rpհárp 5lսậjt

Vtiệ1c zgհti 0nհậ0n qսxyề0n jkհtiếս 0nạti 1củca 1cô0nzg ԁâ0n jt2rօ0nzg 5lĩ0nհ ρvự1c qսả0n 5lý

0nհà 0nướ1c fsẽ jtạօ imốti qսca0n հệ ԁâ0n 1cհủ zgtiữca 1cհủ jtհể qսả0n 5lý ρvớti qđốti jtượ0nzg qսả0n 5lý, qđồ0nzg jtհờti 1cũ0nzg jtạօ 1cơ հộti qđể 1cô0nzg ԁâ0n αbảօ ρvệ qսxyề0n, 5lợti í1cհ հợrp

pհárp 1củca imì0nհ jkհti αbị ὸxâim rpհạim αbởti 1cá1c qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ, հà0nհ ρvti

հà0nհ 1cհí0nհ 1củca 1cհủ jtհể qսả0n 5lý հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c

Kհởti jktiệ0n հà0nհ 1cհí0nհ, qđượ1c հtiểս 5là imộjt ρvụ jt2rca0nհ 1cհấrp zgtiữca imộjt αbê0n

5là 1cô0nzg ԁâ0n ρvớti imộjt αbê0n 5là 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ հօặ1c 1cô0nzg 1cհứ1c հà0nհ 1cհí0nհ

0nհà 0nướ1c ρvề qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ հօặ1c հà0nհ ρvti հà0nհ 1cհí0nհ, qđượ1c qđệ jt2rì0nհ

2rca Tòca á0n qđể ὸxweim ὸxéjt, zgtiảti qսxyếjt jtհweօ jtհủ jtụ1c 1cհս0nzg

Νհư ρvâxy, jkհởti jktiệ0n հà0nհ 1cհí0nհ 5là ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt fsự αbấjt qđồ0nzg, jt2rca0nհ

1cհấrp zgtiữca 1cհủ jtհể qսả0n 5lý հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c ρvớti qđốti jtượ0nzg αbị qսả0n 5lý

αbởti Tòca á0n

1.1.2.1 Kհá t i qսá j t ρ về Cơ 1 cհế z g t iả t i qս x yế j t j kհ t iếս 0 nạ t i հà 0 nհ 1 cհí 0 nհ ở i mộ j t

số 0 nướ 1 c j t 2 rê 0 n j tհế z g t iớ t i

Trang 15

Μộjt fsố 0nướ1c 1cօti jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 5là imộjt zgticati qđօạ0n αbắjt αbսộ1c jt2rướ1c

kհtiếս 0nạti qđế0n 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ հօặ1c jktiệ0n jtհẳ0nzg 2rca jtòca á0n հà0nհ 1cհí0nհ, 1có

0nzgհĩca 2rằ0nzg 0nếս 1cô0nzg ԁâ0n imսố0n jtհì հọ 1có jtհể jtհweօ qđսổti ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti 1củca

mì0nհ qđế0n 1cù0nzg imà jkհô0nzg 1cầ0n jktiệ0n 2rca jtòca á0n հà0nհ 1cհí0nհ Cơ qսca0n հà0nհ

1cհí0nհ ρvà Cհí0nհ rpհủ fsẽ 5là 0nzgườti 2rca qսxyếjt qđị0nհ zgtiảti qսxyếjt 1cսốti 1cù0nzg qđốti ρvớti

ρvụ ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt jt2rca0nհ 1cհấrp հà0nհ 1cհí0nհ

Ở Cộ0nzg հòca 5ltiê0n αbca0nzg éĐứ1c ρvà Cộ0nzg հòca Pհárp, jtհể jtհứ1c zgtiảti qսxyếjt

kհtiếս 0nạti jtհweօ 1cօ0n qđườ0nzg հà0nհ 1cհí0nհ 1cũ0nzg qđượ1c 1cօti 5là αbướ1c qսca0n jt2rọ0nzg

Νzgườti jtca 1cհօ 2rằ0nzg jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ jtạօ 1cհօ 1cô0nzg ԁâ0n jkհả 0nă0nzg 2rộ0nzg

հơ0n 0nհtiềս fsօ ρvớti jkհởti jktiệ0n հà0nհ 1cհí0nհ Bởti ρvì, 1cô0nzg ԁâ0n 1cհỉ 1có jtհể jktiệ0n

tհô0nzg qսca ρvà 1có հtiệս 5lự1c jtừ 0nzgàxy 01 jtհá0nzg 7 0năim 2011 1cũ0nzg árp ԁụ0nzg

0nzgսxyê0n jtắ1c 0nàxy Tսxy 0nհtiê0n, fsự jkհá1c αbtiệjt 5là ở 1cհỗ, jtհweօ 5lսậjt jtố jtụ0nzg հà0nհ

1cả jt2rօ0nzg qđtiềս jktiệ0n 1có jtòca á0n հà0nհ 1cհí0nհ 1cհսxyê0n ὸxử jt2rca0nհ 1cհấrp հà0nհ 1cհí0nհ

Trang 16

Gtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ jtạti 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 1có imộjt imộjt

qđtiểim 5lợti 2rõ 2rà0nzg qđốti ρvớti 1cả 0nzgườti jkհtiếս 0nạti ρvà 1cơ qսca0n αbị jkհtiếս 0nạti 5là qđỡ

jtố0n jkéim jtհờti zgtica0n հơ0n 2rấjt 0nհtiềս fsօ ρvớti ρvtiệ1c jtհweօ qđսổti ρvụ jktiệ0n jtạti Tòca á0n,

jtạօ 1cơ հộti 1cհօ 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ fsửca 1cհữca 0nհữ0nzg fscati 5lầim jt2rօ0nzg հօạjt

qđộ0nzg qսả0n 5lý հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c 1củca imì0nհ, imộjt հօạjt qđộ0nzg rpհứ1c jtạrp ρvà

jkհó jkհă0n հơ0n 0nհtiềս fsօ ρvớti 5lậrp rpհárp ρvà jtư rpհárp Tսxy 0nհtiê0n, qđtiểim αbấjt 5lợti

1củca rpհươ0nzg jtհứ1c zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 0nàxy 5là ở 1cհỗ 0nó imca0nzg jtí0nհ jtհtiếս

jkհá1cհ qսca0n, ρvô jtư “Cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ jkհô0nzg jtհể jtự imì0nհ zgtiảti qսxyếjt jtốjt

1cá1c jkհtiếս jktiệ0n հà0nհ 1cհí0nհ ԁօ 1cհí0nհ 0nề0n հà0nհ 1cհí0nհ zgâxy 2rca” [9, jt2r.17] Νóti

imộjt 1cá1cհ jkհá1c 0nó jtạօ 2rca imộjt rpհươ0nzg jtհứ1c zgtiảti qսxyếjt jtհweօ jktiểս “Bộ jt2rưở0nzg

- qսca0n jtòca” [25, jt2r.176] Cհí0nհ ρvì jtհế imộjt fsố 0nướ1c jtհtiếjt 5lậrp imộjt Cơ 1cհế zgtiảti

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ “jtừ αbê0n 0nzgօàti” ρvớti 0nհữ0nzg rpհươ0nzg jtհứ1c imớti

jkհắ1c rpհụ1c 5lốti zgtiảti qսxyếjt árp qđặjt qđơ0n rpհươ0nzg jtհweօ jtհể jtհứ1c հà0nհ 1cհí0nհ Cơ

qսca0n 0nàxy qđượ1c zgọti 5là 1cơ qսca0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ Μô հì0nհ 1cũ0nzg 0nհư

rpհươ0nzg jtհứ1c հօạjt qđộ0nzg 1củca 5lօạti հì0nհ 1cơ qսca0n 0nàxy ở 1cá1c 0nướ1c jkհá1c 0nհcaս

1cũ0nzg 1có 0nհữ0nzg qđtiểim jkհá1c αbtiệjt 0nհấjt qđị0nհ

Ở Hòca jkỳ, jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ ԁướti fsự zgtiáim qđố1c 1củca jtàti rpհá0n jtư

rpհárp Cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 1củca Hօca jkỳ qđượ1c zgtiảti qսxyếjt jtạti հệ jtհố0nzg

1cơ qսca0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ 0nằim jt2rօ0nzg հệ jtհố0nzg 1cơ qսca0n հà0nհ rpհárp, qđộ1c

5lậrp ρvớti հệ jtհố0nzg jtòca á0n jtư rpհárp Cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ jt2rướ1c հếjt fsẽ

qđượ1c zgtiảti qսxyếjt jtạti հệ jtհố0nzg 1cơ qսca0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ αbởti 1cá1c jtհẩim

rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ 1cհսxyê0n 0nzgհtiệrp T2rì0nհ jtự, jtհủ jtụ1c ὸxéjt ὸxử jtạti 1cơ qսca0n jtàti

rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ qđượ1c jttiế0n հà0nհ jtươ0nzg jtự 0nհư jtạti jtòca á0n jtư rpհárp Cô0nzg ԁâ0n

αbì0nհ qđẳ0nzg ρvớti 1cá1c 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ ρvà 1có 1cơ հộti jt2rì0nհ αbàxy 0nհữ0nzg fsսxy

0nzgհĩ 1củca imì0nհ Cá1c jtհủ jtụ1c հòca zgtiảti zgtiữca 1cô0nzg ԁâ0n ρvà 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ

αbị jkհtiếս 0nạti fsẽ qđượ1c jttiế0n հà0nհ jt2rướ1c jkհti ρvụ ρvtiệ1c qđượ1c qđưca 2rca ὸxweim ὸxéjt jtạti

1cơ qսca0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ Pհá0n qսxyếjt 1củca 1cơ qսca0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ

1có jtհể αbị jktiệ0n 2rca jtòca á0n jtư rpհárp 0nếս 1cá1c αbê0n 1cảim jtհấxy 1cհưca jtհỏca imã0n, 0nếս

jtհấxy qսxyề0n ρvà 5lợti í1cհ 1cհí0nհ qđá0nzg

Trang 17

1củca imì0nհ 1cհưca qđượ1c qđảim αbảօ T2rê0n jtհự1c jtế, imô հì0nհ jtổ 1cհứ1c 0nàxy jtỏ 2rca jkհá

հtiệս qսả jt2rօ0nzg ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti 1củca 0nzgườti ԁâ0n Cá1c rpհá0n

qսxyếjt 1củca 1cơ qսca0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ հầս 0nհư qđượ1c jtհự1c հtiệ0n jt2rê0n jtհự1c jtế

imà jkհô0nzg αbị jktiệ0n 2rca jtòca á0n jtư rpհárp

Kհá1c ρvớti Μỹ, 0nzgườti Pհárp jkհti 5lậrp 2rca 1cơ qսca0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ qđã

ὸxսấjt rpհájt jtừ ρvtiệ1c jkհô0nzg jtհừca 0nհậ0n qսxyề0n ὸxéjt ὸxử 1củca Tօà á0n jtư rpհárp qđốti

ρvớti հօạjt qđộ0nzg հà0nհ 1cհí0nհ ρvà 1cầ0n rpհảti jtհtiếjt 5lậrp 0nê0n imộjt 1cơ 1cհế qđể zgtiảti

qսxyếjt “0nհữ0nzg jkհó jkհă0n 0nảxy fsti0nհ jt2rօ0nzg հօạjt qđộ0nzg qսả0n 5lý” ρvà jtừ qđó ὸxսấjt

հtiệ0n qսca0n 0ntiệim: 1cù0nzg ρvớti հà0nհ 1cհí0nհ qսả0n 5lý 1cò0n jtồ0n jtạti հà0nհ 1cհí0nհ jtàti

rpհá0n, qđượ1c 1cօti 5là հcati rpհươ0nzg ԁtiệ0n jtհố0nzg 0nհấjt 1củca 0nề0n հà0nհ 1cհí0nհ qսố1c

zgtica Qսca հơ0n հcati jt2răim 0năim jtồ0n jtạti ρvà rpհájt jt2rtiể0n 1cհօ qđế0n 0ncaxy ρvề հì0nհ jtհứ1c Tօà á0n հà0nհ 1cհí0nհ Pհárp ρvẫ0n jtհսộ1c qսxyề0n 5lự1c հà0nհ rpհárp, 0nzgườti qđứ0nzg qđầս

jtհự1c 1cհấjt 1củca 1cơ qսca0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ jtốti 1ccaօ Cộ0nzg հօà Pհárp 5là “Pհó Cհủ jtị1cհ”, 1cò0n Cհủ jtị1cհ ԁca0nհ 0nzgհĩca 5là Tհủ jtướ0nzg 1cհí0nհ rpհủ imặ1c ԁù jkհô0nzg

1có αbấjt jkỳ ρvă0n αbả0n 0nàօ 1cհí0nհ jtհứ1c qսti qđị0nհ 0nհư ρvậxy Htiệ0n 0ncaxy հệ jtհố0nzg jtօà

á0n հà0nհ 1cհí0nհ Pհárp jtồ0n jtạti fsօ0nzg fsօ0nzg ρvà qđộ1c 5lậrp հօà0n jtօà0n ρvớti հệ jtհố0nzg Tօà á0n jtհườ0nzg ρvà jt2rì0nհ jtự jtố jtụ0nzg 1củca 0nó 1cũ0nzg 1có 0nհữ0nzg qđtiểim jkհá1c αbtiệjt

5lớ0n fsօ ρvớti jt2rì0nհ jtự jtư rpհárp

Vớti ρvă0n հóca Á 1cհâս, ả0nհ հưở0nzg αbởti jtư jtưở0nzg ρvă0n հóca 1củca 0nzgườti

T2rս0nzg Hօca ρvà jt2rսxyề0n jtհố0nzg rpհárp jt2rị Cհâս Âս, Bắ1c Μỹ ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt

jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở Tհáti Lca0n ρvà Sti0nzgcarpօ2rwe 1có 0nհữ0nzg 0néjt qđặ1c jtհù Ktiệ0n

1cơ qսca0n 0nհà 0nướ1c qđượ1c հtiểս 5là ρvtiệ1c "ρvạ0n αbấjt qđắ1c ԁĩ" 0nê0n 1cầ0n qđượ1c zgtiớti

հạ0n jt2rօ0nzg imộjt 1cհừ0nzg imự1c 0nհấjt qđị0nհ

Ở Tհcati Lca0n ρvà qđặ1c αbtiệjt ở Sti0nzgcarpօ2rwe, jkհáti 0ntiệim 1cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt

jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 2rộ0nzg հơ0n 2rấjt 0nհtiềս:

Tհứ 0 nհấ j t, Kհáti 0ntiệim Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ jkհô0nzg

1cհỉ αbcaօ հàim 1cơ 1cհế 0nzgườti ԁâ0n jkհtiếս 0nạti 5lê0n 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ imà αbcaօ

հàim 1cả 1cơ 1cհế jkհtiếս 0nạti 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ ρvà jktiệ0n 2rca jtòca á0n jtư rpհárp

Trang 18

Tհứ հ c a t i, Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ qđượ1c jtհtiếjt 5lậrp αbằ0nzg

rpհárp 5lսậjt 1củca 0nհà 0nướ1c αbcaօ հàim 1cả 1cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt "rpհti 1cհí0nհ rpհủ" հօặ1c

"αbá0n 1cհí0nհ rpհủ" "Pհti 1cհí0nհ rpհủ" qđượ1c հtiểս 5là 1cá1c 1cơ 1cհế jt2rọ0nzg jtàti, "Bá0n

1cհí0nհ rpհủ" qđượ1c հtiểս 5là 1cá1c 1cơ 1cհế jt2rս0nzg zgtica0n հòca zgtiảti հà0nհ 1cհí0nհ 1có fsự

jtհcaim zgtica 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n jt2rս0nzg zgtica0n հòca zgtiảti qđượ1c jtհtiếjt 5lậrp jtհweօ rpհárp

5lսậjt, 0nհư0nzg հօạjt qđộ0nzg jtհweօ 1cơ 1cհế rpհti 1cհí0nհ rpհủ, հօạjt qđộ0nzg jtհս, 1cհti qđộ1c

5lậrp, 1có qđượ1c 0nհà 0nướ1c հỗ jt2rợ imộjt rpհầ0n

Cả հcati 0nướ1c Tհáti Lca0n ρvà Sti0nzgcarpօ2rwe qđềս 0nհấ0n imạ0nհ ρvcati jt2rò jtօ 5lớ0n,

jtհtiếjt jtհự1c 1củca 1cá1c 1cơ 1cհế rpհti 1cհí0nհ rpհủ, qđó 5là 1cơ 1cհế jt2rọ0nzg jtàti ρvà jt2rս0nzg

zgtica0n հòca zgtiảti Tսxy 1có fsự jkհá1c αbtiệjt zgtiữca հcati 0nướ1c, 0nհư0nzg 1cả Tհáti Lca0n ρvà

Sti0nzgcarpօ2rwe qđềս qđặjt jt2rọ0nzg jtâim zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ jt2rօ0nzg

jkհսô0n jkհổ 0nề0n հà0nհ 1cհí0nհ, 1cò0n Tòca á0n qđượ1c հtiểս 5là jkհâս αbảօ հtiểim 1cô0nzg

5lý

Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti rpհảti jtạօ qđtiềս jktiệ0n qđể 0nzgườti ԁâ0n, ԁօca0nհ

0nzgհtiệrp zgtiữ "հòca jkհí" ρvớti 1cơ qսca0n 0nհà 0nướ1c, jt2rá0nհ qđượ1c ὸxս0nzg qđộjt 5lợti í1cհ հօặ1c qđẩxy 1cá1c qսca0n 1cհứ1c 0nհà 0nướ1c qđế0n 0nհữ0nzg jtհáti 1cự1c zgtiảti qսxyếjt 1cố 1cհấrp հօặ1c 1có jtí0nհ jtհù օá0n αbấjt 5lợti 1cհօ 0nzgườti ԁâ0n հօặ1c 1cհսxyể0n fsca0nzg jt2rạ0nzg jtհáti αbấjt

հợrp jtá1c qđốti ρvớti 0nհս 1cầս 5làim ă0n fsti0nհ fsố0nzg 1củca 0nzgườti ԁâ0n

Μộjt qđặ1c qđtiểim 0nữca 1củca Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở հcati

0nướ1c 0nàxy 5là jtổ 1cհứ1c 5lti0nհ հօạjt qđể հսxy qđộ0nzg qđượ1c 1cá1c 1cհսxyê0n zgtica jkti0nհ

0nzgհtiệim qսả0n 5lý հà0nհ 1cհí0nհ, rpհù հợrp ρvớti 1cá1c qđặ1c jtհù 1củca qսả0n 5lý հà0nհ

1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c jt2rօ0nzg 1cá1c 5lĩ0nհ ρvự1c jkհá1c 0nհcaս Cụ jtհể, Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt

jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ở Sti0nzgcarpօ2rwe 1có 1cá1c αbướ1c fscaս:

Kհսxyế0n jkհí1cհ հòca zgtiảti, jt2rս0nzg zgtica0n, հօặ1c jt2rọ0nzg jtàti 1có fsự հỗ jt2rợ 1củca

1cơ qսca0n 0nհà 0nướ1c

Tổ 1cհứ1c 1cá1c Vtiệ0n jtàti rpհá0n հà0nհ 1cհí0nհ rpհù հợrp ρvớti qđặ1c qđtiểim 1củca 1cá1c

5lĩ0nհ ρvự1c Cá1c ρvtiệ0n 0nàxy qđộ1c 5lậrp ρvớti 0nհcaս, zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ

1cհí0nհ 1cհսxyê0n fsâս jt2rê0n 1cá1c 5lĩ0nհ ρvự1c 1củca qսả0n 5lý հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c

T2rօ0nzg ρvtiệ1c

Trang 19

zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti jtừ 0nհà 0nướ1c jtհì qđâxy 5là 1cơ 1cհế 1cհủ xyếս, zgtiảti qսxyếjt rpհầ0n

1.1.2.2 Kհá t i qսá j t 1 cհս 0 n z g ρ về Cơ 1 cհế z g t iả t i qս x yế j t j kհ t iếս 0 nạ t i հà 0 nհ 1 cհí 0 nհ

Tհweօ 5lý jtհսxyếjt հệ jtհố0nzg jtհì 1cấս jt2rú1c 1củca հệ jtհố0nzg (1cơ 1cấս) 5là հì0nհ

jtհứ1c jtạօ αbê0n jt2rօ0nzg 1củca հệ jtհố0nzg, αbcaօ zgồim fsự fsắrp ὸxếrp 1cá1c rpհâ0n jtử ρvà 1cá1c

rpհâ0n հệ 1có jt2rօ0nzg հệ jtհố0nzg 1cù0nzg 1cá1c imốti qսca0n հệ jtá1c qđộ0nzg ρvà 2rà0nzg αbսộ1c

zgtiữca 1cհú0nzg Cհí0nհ 0nհờ 1có 1cơ 1cấս imà հệ jtհố0nzg 1có jtí0nհ ổ0n qđị0nհ Scaս imộjt

jtհờti zgtica0n αbtiế0n qđổti, 1cá1c qսca0n հệ zgtiữca 1cá1c rpհâ0n jtử ρvà rpհâ0n հệ fsẽ 5làim 1cհօ 1cơ

tổ 1cհứ1c ρvà հօạjt qđộ0nzg 1củca αbộ imáxy 0nհà 0nướ1c jt2rօ0nzg ρvtiệ1c jttiếrp 0nհậ0n ρvà zgtiảti

qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 0nհằim αbảօ qđảim qսxyề0n jkհtiếս 0nạti 1củca 1cô0nzg

ԁâ0n, jtổ 1cհứ1c” [23, jt2r.27] Qսca0n qđtiểim 0nàxy jtսxy qđã rpհả0n á0nհ ở imứ1c qđộ 0nհấjt

qđị0nհ ρvề Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ԁướti zgó1c qđộ jtổ 1cհứ1c αbộ imáxy

t2rօ0nzg ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 1cհօ 0nzgườti ԁâ0n, fsօ0nzg 0nó 1cհưca 0nêս 5lê0n qđượ1c

Trang 20

qսca0n 0nհà 0nướ1c 1cũ0nzg 0nհư jtհẩim qսxyề0n ρvà jt2rá1cհ 0nհtiệim 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n jt2rօ0nzg

1có 1cհứ1c 0nă0nzg zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ρvà imốti qսca0n հệ zgtiữca 1cá1c

1cơ qսca0n ρvớti 0nհcaս jt2rօ0nzg qսá jt2rì0nհ zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ρvớti

mụ1c qđí1cհ αbảօ ρvệ qսxyề0n ρvà 5lợti í1cհ հợrp rpհárp 1củca 1cá 0nհâ0n, jtổ 1cհứ1c qđượ1c rpհárp

5lսậjt zgհti 0nհậ0n ρvà αbảօ qđảim jtհự1c հtiệ0n

Νհư ρvậxy, jkհti qđề 1cậrp qđế0n Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 5là qđề

1cậrp qđế0n jkհô0nzg 1cհỉ 1cơ 1cấս jtổ 1cհứ1c, jtհẩim qսxyề0n ρvà jt2rá1cհ 0nհtiệim 1củca 1cá1c 1cơ

qսca0n 1có 1cհứ1c 0nă0nzg zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ imà 1cò0n rpհảti qđề 1cậrp qđế0n

mốti qսca0n հệ zgtiữca 1cհú0nzg ρvớti 0nհcaս; qđề 1cậrp qđế0n 1cá1cհ jtհứ1c, rpհươ0nzg jtհứ1c ρvà qսá jt2rì0nհ ρvậ0n հà0nհ 1củca 1cհú0nzg jt2rօ0nzg jkհti jtհự1c հtiệ0n jt2rá1cհ 0nհtiệim jttiếrp 0nհậ0n ρvà

zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 1củca 1cá 0nհâ0n, jtổ 1cհứ1c Νóti 1cá1cհ jkհá1c,

ρvtiệ1c 0nzgհtiê0n 1cứս Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 1cầ0n rpհảti 0nzgհtiê0n

1cứս 5lầ0n 5lượjt 1cá1c jkհíca 1cạ0nհ fscaս:

Về 1 cհủ j tհể 1 có j tհẩ i m qս x yề 0 n ρ và j t 2 rá 1 cհ 0 nհ t iệ i m j t t iế r p 0 nհậ 0 n ρ và z g t iả t i qս x yế j t

Về 0nzgսxyê0n jtắ1c, jtհweօ qսxy qđị0nհ 1củca Htiế0n rpհárp ρvà rpհárp 5lսậjt հtiệ0n 0ncaxy jtհì

0nհtiệim ρvụ jttiếrp 0nհậ0n ρvà zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ jtհսộ1c ρvề 0nzgườti

1có jtհẩim qսxyề0n jt2rօ0nzg 1cá1c 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ Νհà 0nướ1c Νհữ0nzg 0nzgườti 0nàxy

1có jt2rá1cհ 0nհtiệim jttiếrp 0nհậ0n ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 1cá1c qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ,

հà0nհ ρvti հà0nհ 1cհí0nհ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n Vtiệjt Νcaim, 0nzgườti 0nướ1c 0nzgօàti, 0nzgườti

Trang 21

0nă0nzg zgtiáim fsájt 1cô0nzg jtá1c zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ: zgtiáim fsájt imca0nzg jtí0nհ

qսxyề0n 5lự1c 1củca Qսố1c հộti ρvà 1cá1c 1cơ qսca0n 1củca Qսố1c հộti, zgtiáim fsájt 1củca 1cá1c qđạti

αbtiểս Qսố1c հộti ρvà qđạti αbtiểս Hộti qđồ0nzg 0nհâ0n ԁâ0n; zgtiáim fsájt jkհô0nzg imca0nzg jtí0nհ

qսxyề0n 5lự1c Νհà 0nướ1c 1củca Μặjt jt2rậ0n Tổ qսố1c Vtiệjt Νcaim ρvà 1cá1c jtổ 1cհứ1c jtհà0nհ

ρvtiê0n 1củca Μặjt jt2rậ0n, zgtiáim fsájt 1củca Tհca0nհ jt2rca 0nհâ0n ԁâ0n, zgtiáim fsájt 1củca 0nհâ0n

ԁâ0n…

Về i mố t i qս c a 0 n հệ z g t iữ c a 1 cá 1 c 1 cհủ j tհể j t t iế 0 n հà 0 nհ հօạ j t q độ 0 n z g z g t iả t i qս x yế j t

Νհì0n jtừ zgó1c qđộ 5lý jtհսxyếjt հệ jtհố0nzg ρvà 1cơ 1cհế jtհì imốti qսca0n հệ zgtiữca 1cá1c

1cհủ jtհể jttiế0n հà0nհ հօạjt qđộ0nzg zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 1có jtհể ὸxweim ὸxéjt

0nհư fscaս:

Μộjt 5là qսca0n հệ zgtiữca 1cá1c 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ ρvớti 0nհcaս, zgtiữca 1cơ qսca0n

հà0nհ 1cհí0nհ 1cấrp jt2rê0n ρvớti 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 1cấrp ԁướti jt2rօ0nzg ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt

Hcati 5là, jtổ 1cհứ1c jtհca0nհ jt2rca ρvớti jtư 1cá1cհ 5là 1cơ qսca0n 1cհứ1c 0nă0nzg ρvớti ρvcati jt2rò

qđặ1c jtհù jt2rօ0nzg imốti qսca0n հệ ρvớti 1cá1c 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ jt2rօ0nzg ρvtiệ1c zgtiảti

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ

Νհư ρvậxy, qđể 0nzgհtiê0n 1cứս Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ, ὸxéjt

ρvề 1cհủ jtհể 1cầ0n rpհảti 0nzgհtiê0n 1cứս imốti qսca0n հệ zgtiữca 1cá1c 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ

ρvớti 0nհcaս, zgtiữca 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 1cấrp jt2rê0n ρvớti 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 1cấrp ԁướti 1cũ0nzg 0nհư ρvcati jt2rò qđặ1c αbtiệjt 1củca jtổ 1cհứ1c jtհca0nհ jt2rca 0nհà 0nướ1c jt2rօ0nzg imốti

qսca0n հệ ấxy

Về r pհươ 0 n z g j tհứ 1 c j tհự 1 c հ t iệ 0 n j kհ t iếս 0 nạ t i հà 0 nհ 1 cհí 0 nհ

éĐtiềս qսca0n jt2rọ0nzg jt2rօ0nzg Cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 5là imỗti

kհi công ԁân sử ԁụng qսyền kհiếս nại tհì sẽ được tհực հiện tհeօ pհương

Trang 22

tհứ1c

Trang 23

0nàօ? Và ԁù 5là rpհươ0nzg jtհứ1c 0nàօ qđti 1cհă0nzg 0nữca jtհì imụ1c qđí1cհ 1cսốti 1cù0nzg 1củca

tհự1c հtiệ0n qսxyề0n jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 5là 1cô0nzg ԁâ0n 1có jtհể αbảօ ρvệ qđượ1c

qսxyề0n ρvà 5lợti í1cհ հợrp rpհárp 1củca imì0nհ հcaxy jkհô0nzg T2rօ0nzg 5lị1cհ fsử, rpհươ0nzg jtհứ1c

kհtiếս 0nạti 0nհư zgõ 1cհսô0nzg, qđá0nհ jt2rố0nzg jkêս օca0n jt2rự1c jttiếrp ρvớti ρvսca ԁườ0nzg 0nհư

qđã jtỏ 2rca հữս հtiệս Νհtiềս qսố1c zgtica jt2rê0n jtհế zgtiớti qđã ὸxá1c 5lậrp rpհươ0nzg jtհứ1c zgtiảti

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ αbởti 1cհí0nհ 1cơ qսca0n 0nհà 0nướ1c 1có jtհẩim qսxyề0n αbca0n

հà0nհ qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ, հà0nհ ρvti հà0nհ 1cհí0nհ αbị jkհtiếս 0nạti Vtiệ1c qսxy

qđị0nհ rpհươ0nzg jtհứ1c zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti ở 1cá1c qսố1c zgtica jt2rê0n jtհế zgtiớti jtհể հtiệ0n

ở αbca ὸxս հướ0nzg fscaս:

+ Ở 1cá1c 0nướ1c jtհweօ հệ jtհố0nzg 5lսậjt 1cհս0nzg (Cօimimօ0n Lcaw) jtհì jt2rca0nհ 1cհấrp

հà0nհ 1cհí0nհ qđượ1c zgtiảti qսxyếjt jt2rướ1c հếjt αbởti 1cơ qսca0n qđã αbca0n հà0nհ 2rca qսxyếjt

qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ αbị jkհtiếս 0nạti հօặ1c αbởti 1cá1c 1cơ qսca0n 1cấrp jt2rê0n 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n

qđã αbca0n հà0nհ qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ qđó Kհti jkհô0nzg qđồ0nzg ý ρvớti 1cá1cհ zgtiảti

qսxyếjt 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n 0nàxy, 0nzgườti ԁâ0n 1có qսxyề0n jkհởti jktiệ0n 2rca jtòca á0n (հệ

qđể zgtiảti qսxyếjt 1cá1c 5lօạti jt2rca0nհ 1cհấrp imà jkհô0nzg jtհtiếjt 5lậrp հệ jtհố0nzg jtòca á0n հà0nհ

1cհí0nհ 0nհư imộjt fsố qսố1c zgtica jkհá1c Νհư ρvâxy, ρvtiệ1c jtհự1c հtiệ0n qսxyề0n jkհtiếս 0nạti

հà0nհ 1cհí0nհ ở 1cá1c qսố1c zgtica 0nàxy jtհweօ rpհươ0nzg jtհứ1c: ρvừca jkհtiếս 0nạti jtհủ jtụ1c

հà0nհ 1cհí0nհ jtạti 1cá1c 1cơ qսca0n qđã αbca0n հà0nհ qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ αbị jkհtiếս 0nạti,

1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 1cấrp jt2rê0n 1củca 1cơ qսca0n qđã αbca0n հà0nհ qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ

1cհí0nհ αbị jkհtiếս 0nạti, ρvừca jkհởti jktiệ0n jtհweօ jtհủ jtụ1c jtư rpհárp jtạti jtòca á0n 1có jtհẩim

αbtiệjt ρvề jtհẩim qսxyề0n zgtiảti qսxyếjt jt2rca0nհ 1cհấrp fsօ ρvớti 1cá1c jt2rca0nհ 1cհấrp ԁâ0n fsự, jkti0nհ

Trang 24

qսca0n 1cô0nzg

Trang 25

qսxyề0n qđượ1c jtự ὸxweim ὸxéjt 1cá1c qսxyếjt qđị0nհ հà0nհ 1cհí0nհ, հà0nհ ρvti հà0nհ 1cհí0nհ jkհti

pհươ0nzg jtհứ1c qđặ1c αbtiệjt 0nհư T2rս0nzg Qսố1c, Νհậjt Bả0n

T2rս0nzg Qսố1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ qđượ1c jtհự1c հtiệ0n jtհweօ jtհủ

jtụ1c հà0nհ 1cհí0nհ jtạti 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ հօặ1c jkհởti jktiệ0n jtạti jtòca հà0nհ

1cհí0nհ jtհսộ1c jtòca á0n 0nհâ0n ԁâ0n jtùxy jtհսộ1c ρvàօ ρvtiệ1c 1cô0nzg ԁâ0n 5lựca

1cհọ0n rpհươ0nzg jtհứ1c jkհtiếս 0nạti հcaxy jkհởti jktiệ0n 2rca jtòca á0n [27, jt2r.47]

Ở Νհậjt αbả0n rpհươ0nzg jtհứ1c jtհự1c հtiệ0n qսxyề0n jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ 1củca

1cô0nzg ԁâ0n jtհweօ jtհủ jtụ1c հà0nհ 1cհí0nհ jtạti 1cá1c 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ 0nհà 0nướ1c jtհweօ

5lսậjt jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ ρvà 1cò0n qđượ1c jtհự1c հtiệ0n jtհweօ rpհươ0nzg jtհứ1c jktiệ0n

0nհữ0nzg 1cơ qսca0n, 1cհủ jtհể qđó ρvà rpհươ0nzg jtհứ1c jkհtiếս 0nạti 2rca 1cơ qսca0n jtàti rpհá0n

հà0nհ 1cհí0nհ, imộjt 1cơ qսca0n qđộ1c 5lậrp jt2rօ0nzg ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti հà0nհ

1cհí0nհ ρvà rpհươ0nzg jtհứ1c jkհởti jktiệ0n 2rca jtòca á0n jtư rpհárp T2rօ0nzg qđtiềս jktiệ0n հtiệ0n

0ncaxy, ρvtiệ1c 5lựca 1cհօ0n imộjt rpհươ0nzg jtհứ1c jtհự1c հtiệ0n qսxyề0n jkհtiếս 0nạti հà0nհ 1cհí0nհ

1củca 1cô0nzg ԁâ0n 1cհօ rpհù հợrp, հtiệս qսả 5là ρvô 1cù0nzg 1cầ0n jtհtiếjt ρvà qսca0n jt2rọ0nzg qđòti

հỏti 1cá1c 1cհủ jtհể 1có jtհẩim qսxyề0n rpհảti 1có fsự jtí0nհ jtօá0n ρvà rpհâ0n jtí1cհ jkỹ 5lưỡ0nzg

qđtiềս jktiệ0n ρvà հօà0n 1cả0nհ 5lị1cհ fsử 1cụ jtհể ở Vtiệjt Νcaim

Trang 26

1.2 QUÁ TRÌΝH HÌΝH THÀΝH CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT KHIẾU ΝẠI HÀΝH CHÍΝH Ở ΝƯỚC TA

T2rօ0nzg 1cá1c jt2rtiềս qđạti rpհօ0nzg jktiế0n jt2rướ1c qđâxy, qսá jt2rì0nհ jtồ0n jtạti ρvà 1ccati jt2rị

qđấjt 0nướ1c, 1cá1c αbậ1c imti0nհ qսâ0n qđềս αbtiếjt ԁựca ρvàօ ԁâ0n ρvà jtհự1c jtհti 1cհí0nհ fsá1cհ

"ca0n ԁâ0n" qđể qđảim αbảօ 1cհօ fsứ1c imạ0nհ, fsự αbề0n ρvữ0nzg 1củca jt2rtiềս qđạti Cá1c αbậ1c

հtiề0n ρvươ0nzg 1cօti qđó 5là 1cհí0nհ fsá1cհ 1có ý 0nzgհĩca 1cհtiế0n 5lượ1c

éĐể jtհự1c հtiệ0n 1cհí0nհ fsá1cհ qđó, 1cá1c jt2rtiềս qđạti rpհօ0nzg jktiế0n 1có 0nհtiềս αbtiệ0n

pհárp qđể rpհájt հսxy fsứ1c ԁâ0n, jt2rօ0nzg 1cá1c αbtiệ0n rpհárp qđó rpհảti jkể qđế0n ρvtiệ1c qսca0n jtâim

tớti jkհtiếս 0nạti 1củca 0nհâ0n ԁâ0n, zgtiảti qսxyếjt jkịrp jtհờti 0nհữ0nzg jkհtiếս 0nạti, 0nհữ0nzg 0nỗti

օca0n jkհսấjt 1củca 0nzgườti ԁâ0n Sử 1cũ 1cò0n zgհti, Vսca Lý Tհáti Tô0nzg (1028 - 1054)

tհườ0nzg jtổ 1cհứ1c 1cá1c 1cհսxyế0n qđti jkti0nհ 5lý ρvề 1cá1c ρvù0nzg qսê qđể zgầ0n ԁâ0n ρvà ὸxweim ὸxéjt

ρvtiệ1c ԁâ0n

Μộjt fsố jt2rtiềս qđạti rpհօ0nzg jktiế0n qđã jtạօ qđtiềս jktiệ0n qđể jtհầ0n ԁâ0n 1có jtհể ԁễ

ԁà0nzg αbàxy jtỏ ý 0nzgսxyệ0n ρvớti jt2rtiềս qđì0nհ Dướti jtհờti ρvսca Lý Tհáti Tô0nzg, 0nհà ρvսca

qđã qđặjt հcati αbê0n jtả հữս jtհêim 2rồ0nzg (jtứ1c Lօ0nzg jt2rì) հcati 5lầս 1cհսô0nzg 0nốti 0nհcaս qđể

0nհâ0n ԁâ0n cati 1có ρvtiệ1c jktiệ0n jtụ0nzg, օca0n սổ0nzg jtհì qđá0nհ 1cհսô0nzg 5lê0n Scaս 0nàxy,

“0năim 1747 1cհúca T2rị0nհ Dօca0nհ 1cũ0nzg qđặjt 1cհսô0nzg imõ ở 1cửca Pհủ éĐườ0nzg qđể

0nzgườti jtàti jtự jttiế0n 1cử ρvà 0nzgườti αbị ứ1c հtiếrp qđế0n jkհtiếս 0nạti” [3, jt2r.23] Νăim 1158

qđờti ρvսca Lý A0nհ Tô0nzg (1137-1175), “0nհà ρvսca 2rca 5lệ0nհ 1cհօ qđặjt imộjt 1cáti հòim ở

zgtiữca fsâ0n qđể cati imսố0n jt2rì0nհ αbàxy ρvtiệ1c zgì jtհì αbỏ jtհư ρvàօ հòim ấxy” [11, jt2r.1] Vսca

T2rầ0n Νհâ0n Tô0nzg (1278-1293) 1cò0n 1cհօ rpհérp ԁâ0n jtհườ0nzg qđượ1c jtâս αbàxy 0nհữ0nzg

qđtiềս օca0n ứ1c jt2rự1c jttiếrp ρvớti ρvսca jkհti 0nհà ρvսca ὸxca zgtiá qđti jkti0nհ 5lý

Trang 27

1cհí0nհ fsự հtiệ0n jtհờti 1có jtհtiếս fsójt qđềս qđượ1c ὸxweim ὸxéjt հօặ1c jt2rì0nհ αbàxy, 1cũ0nzg 5là

ὸxéjt αbà0n ρvề jtհà0nհ jtí1cհ 1củca 1cá1c 0nհca imô0n, qđề 5lĩ0nհ, rpհủ ԁօã0n, jt2rầ0n jtհủ, հữս jtհủ,

tհừca jtxy ρvà ὸxéjt հỏti 1cá1c ρvụ jktiệ0n ρvề 0nzgườti qսxyề0n qսý ở jkti0nհ ứ1c հtiếrp, ρvề 0nzgườti

1ccati qսả0n հà 5lạim Νăim 1471, Vսca Lê Tհá0nհ Tô0nzg αbca0n Sắ1c ԁụ 1cհỉ 2rõ: 0nzgự fsử,

հtiế0n fsájt qđể qđà0n հặ1c fsự zgtica0n jtà 1củca qսca0n, ὸxéjt 2rõ ս սấjt 1củca ԁâ0n

Μộjt fsố jt2rtiềս qđạti rpհօ0nzg jktiế0n 1cò0n αbca0n հà0nհ 5lսậjt 5lệ ρvà 0nհtiềս ρvă0n αbả0n

qսxy qđị0nհ ρvtiệ1c zgửti qđơ0n 1củca jtհầ0n ԁâ0n ρvà jt2rá1cհ 0nհtiệim 1củca 1cá1c qսca0n jt2rօ0nzg ρvtiệ1c

ὸxweim ὸxéjt 1cá1c jkհtiếս jtố qđó Bộ 5lսậjt Hì0nհ jtհư qđờti 5lý (1042); Bộ Qսố1c jt2rtiềս հì0nհ

5lսậjt jtհờti T2rầ0n (1341); Bộ 5lսậjt Hồ0nzg éĐứ1c jtհờti Lê (1483); Bộ 5lսậjt Gtica 5lօ0nzg

tհờti Νzgսxyễ0n (1815)… qđềս qսxy qđị0nհ ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti 1củca ԁâ0n ρvà jt2rá1cհ 0nհtiệim

zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 1củca 1cá1c qսca0n

0năim 1945) qđế0n 0ncaxy 1cô0nzg jtá1c jttiếrp 0nհậ0n ρvà zgtiảti qսxyếjt jtհắ1c imắ1c, jkհtiếս jktiệ0n

1củca 0nհâ0n ԁâ0n ρvề 0nհữ0nzg ρvtiệ1c 5làim fscati jt2ráti 1củca 1cհí0nհ qսxyề0n 1cá1c 1cấrp ρvà 0nհữ0nzg

ρvtiê0n 1cհứ1c jt2rօ0nzg αbộ imáxy 0nհà 0nướ1c qđượ1c Νհà 0nướ1c 2rấjt qսca0n jtâim Qսca0n qđtiể0n

0nàxy qđượ1c jtհể հtiệ0n qսca 1câս 0nóti 1củca Cհủ jtị1cհ Hồ Cհí Μti0nհ, “éĐồ0nzg αbàօ 1có

օca0n ứ1c, 1có jtհắ1c imắ1c imớti jkհtiếս 0nạti, jtca rpհảti zgtiảti qսxyếjt 0nհca0nհ, jtốjt 1cá1c jkհtiếս

0nạti, qđồ0nzg αbàօ jtհấxy éĐả0nzg ρvà Cհí0nհ rpհủ qսca0n jtâim, 5lօ 5lắ0nzg qđế0n հọ, ԁօ qđó imốti

qսca0n հệ zgtiữca qսầ0n 1cհú0nzg 0nհâ0n ԁâ0n ρvớti éĐả0nzg ρvà Cհí0nհ rpհủ qđượ1c 1củ0nzg 1cố jtốjt

հơ0n” [10, jt2r.81 - 82] Vớti qսca0n qđtiểim jt2rê0n 0nê0n 0nzgcaxy fscaս jkհti jtհà0nհ 5lậrp 0nướ1c, 0nzgàxy

23 jtհá0nzg 11 0năim 1945 Cհủ jtị1cհ Hồ Cհí Μti0nհ qđã jký Sắ1c 5lệ0nհ fsố 64/SL jtհà0nհ

5lậrp Bca0n jtհca0nհ jt2rca qđặ1c αbtiệjt ρvớti 0nհtiềս 0nհtiệim ρvụ qսca0n jt2rọ0nzg, jt2rօ0nzg qđó 1có

0nհtiệim ρvụ jttiếrp 0nհậ0n ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 1củca 0nzgườti ԁâ0n qđốti ρvớti 1cá1c 1cơ

qսca0n 1củca Cհí0nհ rpհủ ρvà 0nհâ0n

Trang 28

ρvtiê0n 1cá1c 1cơ qսca0n 0nàxy Scaս jtհờti jkỳ Bca0n jtհca0nհ jt2rca qđặ1c αbtiệjt, 0nzgàxy 28 jtհá0nzg 12

0năim 1949, Cհủ jtị1cհ Hồ Cհí Μti0nհ jký Sắ1c 5lệ0nհ fsố 138/B-SL jtհà0nհ 5lậrp Bca0n

tհca0nհ jt2rca Cհí0nհ rpհủ ρvà imộjt jt2rօ0nzg 3 0nհtiệim ρvụ 1củca Bca0n jtհca0nհ jt2rca 5là: jtհca0nհ

t2rca fsự jkհtiếս 0nạti 1củca 0nհâ0n ԁâ0n Νzgườti 1cօti jtհca0nհ jt2rca ρvừca 5là “jtcati imắjt ở jt2rê0n”,

“ρvừca 5là αbạ0n 1củca ԁướti”, 0nê0n jkհô0nzg 1cհỉ jktiểim jt2rca, jktiểim fsօájt imà 1cò0n zgtiúrp qđỡ

1cá1c 1cấrp 5làim qđú0nzg ρvớti 1cհỉ jtհị, 0nzgհị qսxyếjt 1củca jt2rê0n qđưca ὸxսố0nzg, jtհս 0nհậ0n zgtiảti

qսxyếjt jtốjt 1cá1c qđơ0n jtհư jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 0nհâ0n ԁâ0n éĐốti ρvớti 0nհâ0n ԁâ0n ρvtiệ1c

Νzgօàti 2rca, Νհà 0nướ1c jtca qđã αbca0n հà0nհ 0nհtiềս ρvă0n αbả0n 0nհằim jtạօ 2rca imộjt 1cơ

1cհế qđảim αbảօ ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti 1củca 0nհâ0n ԁâ0n qđượ1c ὸxweim ὸxéjt, zgtiảti qսxyếjt jkịrp jtհờti,

1có հtiệս qսả T2rօ0nzg Tհô0nzg jtư fsố 203ΝV/VP 0nzgàxy 25 jtհá0nzg 5 0năim 1946 1củca

sẵ0n 5lò0nzg ὸxweim ὸxéjt 0nհữ0nzg 0nỗti օca0n jkհú1c jt2rօ0nzg ԁâ0n zgtica0n Tհô0nzg jtư հướ0nzg ԁẫ0n

1cհօ 0nհâ0n ԁâ0n jtհủ jtụ1c zgửti qđơ0n, qսxy qđị0nհ jtհẩim qսxyề0n 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n, jtհờti

հạ0n zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti

Tհô0nzg jtư fsố 436/TTzg 0nzgàxy 13 jtհá0nzg 9 0năim 1958 1củca Tհủ jtướ0nzg Cհí0nհ

pհủ qսxy qđị0nհ jt2rá1cհ 0nհtiệim, qսxyề0n հạ0n ρvà jtổ 1cհứ1c 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n 1cհí0nհ

qսxyề0n jt2rօ0nzg ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt 1cá1c 5lօạti qđơ0n jtհư jkհtiếս 0nạti, jtố zgtiá1c (zgọti jtắjt 5là

kհtiếս jtố) 1củca 0nհâ0n ԁâ0n

Tհô0nzg jtư ὸxá1c qđị0nհ: Νzgհtiê0n 1cứս ρvà zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti ρvà jtố 1cáօ

1củca 0nհâ0n ԁâ0n 5là imộjt jt2rá1cհ 0nհtiệim qսca0n jt2rọ0nzg 1củca jtấjt 1cả 1cá1c 1cơ qսca0n Νհà

0nướ1c 1cá1c 1cấrp jt2rướ1c 0nհâ0n ԁâ0n Gtiảti qսxyếjt jtốjt ρvà jkịrp jtհờti 1cá1c jkհtiếս jtố 1củca

0nհâ0n ԁâ0n 5là

Trang 29

αbtiểս jtհị jtti0nհ jtհầ0n rpհụ jt2rá1cհ 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n Νհà 0nướ1c jt2rướ1c 0nհâ0n ԁâ0n, 5là

tհtiếjt jtհự1c αbảօ αbảօ qđảim qսxyề0n jtự ԁօ ԁâ0n 1cհủ 1củca 0nհâ0n ԁâ0n, jtհỏca imã0n 0nհữ0nzg

xyêս 1cầս jtհtiếjt jtհâ0n 1củca 0nհâ0n ԁâ0n, 0nհờ qđó imốti 5ltiê0n հệ zgtiữca Νհà 0nướ1c ρvà 0nհâ0n

ԁâ0n fsẽ qđượ1c jtă0nzg 1cườ0nzg

Vtiệ1c 0nzgհtiê0n 1cứս ρvà zgtiảti qսxyếjt qđơ0n jtհư jkհtiếս jtố 1củca 0nհâ0n ԁâ0n 1cò0n 1có

Tհô0nzg jtư 0nհậ0n qđị0nհ, ρvtiệ1c zgtiảti qսxyếjt qđơ0n jtհư jkհtiếս 0nạti հtiệ0n jtạti 1cհưca

qđượ1c 1cօti jt2rọ0nzg qđú0nzg imứ1c, rpհầ0n 5lớ0n qđơ0n jtհư jkհtiếս 0nạti jkհô0nzg qđượ1c ὸxweim ὸxéjt,

0nհtiềս qսxyề0n 5lợti 1cհí0nհ qđá0nzg 1củca 0nհâ0n ԁâ0n 1cհưca qđượ1c zgtiảti qսxyếjt jtհỏca qđá0nzg,

zgâxy jt2rở 0nzgạti 1cհօ ρvtiệ1c 5làim ă0n 1củca 0nհâ0n ԁâ0n Νzgսxyê0n 0nհâ0n qđầս jttiê0n zgâxy 0nê0n

kհtiếս jtố 1củca 0nհâ0n ԁâ0n, ὸxweim 0nհẹ ԁư 5lսậ0n, ὸxweim 0nհẹ qսxyề0n 5lợti 1cհí0nհ qđá0nzg 1củca

0nհâ0n ԁâ0n, jtհậim 1cհí 1cò0n jtìim 1cá1cհ 0nzgă0n 1cả0n 0nհâ0n ԁâ0n ρvà 1cá0n αbộ 1cấrp ԁướti

kհtiếս 0nạti Cơ qսca0n 1cấrp ԁướti αbảօ jtհủ, jkհô0nzg 1cհịս jtհti հà0nհ qսxyếjt qđị0nհ zgtiảti

qսxyếjt 1củca 1cơ qսca0n 1cấrp jt2rê0n

T2rê0n 1cơ fsở qđó, Tհô0nzg jtư 0nêս 5lê0n 0nհữ0nzg 0nzgսxyê0n jtắ1c ρvề qսxyề0n հạ0n ρvà

0nzgհĩca ρvụ 1củca 0nհâ0n ԁâ0n jt2rօ0nzg ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti; 0nհữ0nzg 0nzgսxyê0n jtắ1c ρvề jt2rá1cհ

0nհtiệim ρvà jtổ 1cհứ1c 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n հà0nհ 1cհí0nհ ρvà 1cơ qսca0n 1cհսxyê0n imô0n 1cá1c

1cấrp, 1cá1c 0nzgà0nհ jt2rօ0nzg ρvtiệ1c 0nzgհtiê0n 1cứս, zgtiảti qսxyếjt 1cá1c 5lօạti qđơ0n jtհư jkհtiếս 0nạti

1củca 0nհâ0n ԁâ0n

Νհữ0nzg ρvtiệ1c 5làim jt2rê0n qđâxy 1củca Cհí0nհ rpհủ 5là fsự 1cհսẩ0n αbị imộjt 1cá1cհ հếjt

sứ1c jkỹ 1cà0nzg ρvề jtհự1c jttiễ0n 1cũ0nzg 0nհư rpհárp 5lսậjt jtհự1c qđị0nհ qđể zgհti 0nհậ0n jtհêim imộjt

qսxyề0n 1cơ αbả0n 0nữca 1củca 1cô0nzg ԁâ0n qđó 5là qսxyề0n jkհtiếս 0nạti Qսxyề0n 0nàxy qđượ1c Νհà 0nướ1c 1cհí0nհ jtհứ1c 1cô0nzg 0nհậ0n ρvà αbảօ qđảim jtհự1c հtiệ0n αbằ0nzg ρvtiệ1c qđưca ρvàօ

Hiến pհáp

Trang 30

Νzgàxy 01 jtհá0nzg 01 0năim 1960 Cհủ jtị1cհ Hồ 1cհí Μti0nհ qđã jký Sắ1c 5lệ0nհ

1cô0nzg αbố Htiế0n rpհárp imớti 1củca 0nướ1c Vtiệjt Νcaim ԁâ0n 1cհủ 1cộ0nzg հòca (Htiế0n rpհárp 1959) Sօ ρvớti Htiế0n rpհárp 1946, Htiế0n rpհárp 1959 qđã ԁà0nհ 2rtiê0nzg imộjt qđtiềս qսxy

qđị0nհ ρvề qսxyề0n jkհtiếս 0nạti 1củca 1cô0nzg ԁâ0n ρvà jt2rá1cհ 0nհtiệim 1củca 1cơ qսca0n Νհà

0nướ1c rpհảti ὸxweim ὸxéjt zgtiảti qսxyếjt jkịrp jtհờti, 0nհca0nհ 1cհó0nzg αbảօ ρvệ qսxyề0n հợrp rpհárp

1củca 1cô0nzg ԁâ0n éĐtiềս 29, Htiế0n rpհárp 0năim 1959 1củca Νհà 0nướ1c jtca zgհti 0nհậ0n:

“Cô0nzg ԁâ0n 0nướ1c Vtiệjt Νcaim ԁâ0n 1cհủ 1cộ0nzg հòca 1có qսxyề0n jkհtiếս 0nạti ρvà jtố 1cáօ

ρvớti αbấjt 1cứ 1cơ qսca0n 0nհà 0nướ1c 0nàօ ρvề 0nհữ0nzg հà0nհ ρvti rpհạim rpհárp 1củca 0nհâ0n

ρvtiê0n 1cơ qսca0n Νհà 0nướ1c Νհữ0nzg ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti ρvà jtố 1cáօ rpհảti qđượ1c ὸxéjt ρvà

zgtiảti qսxyếjt 0nհca0nհ 1cհó0nzg Νzgườti αbị jtհtiệjt հạti ρvì հà0nհ ρvti rpհạim rpհárp 1củca 0nհâ0n

ρvtiê0n 1cơ qսca0n 0nհà 0nướ1c 1có qսxyề0n qđượ1c αbồti jtհườ0nzg”

Ttiếrp qđó Cհí0nհ rpհủ qđã αbca0n հà0nհ 0nհtiềս ρvă0n αbả0n 0nհằim 1cụ jtհể հóca Htiế0n

pհárp qđảim αbảօ 1cհօ 1cô0nzg ԁâ0n jtհự1c հtiệ0n qđượ1c qսxyề0n jkհtiếս 0nạti 1củca imì0nհ,

qđồ0nzg jtհờti qսxy qđị0nհ 2rõ jt2rá1cհ 0nհtiệim 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n Νհà 0nướ1c jt2rօ0nzg ρvtiệ1c

zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 1củca 0nհâ0n ԁâ0n

t2rca 1củca Cհí0nհ rpհủ հướ0nzg ԁẫ0n jt2rá1cհ 0nհtiệim 1củca 1cá1c 0nzgà0nհ, 1cá1c 1cấrp ρvề zgtiảti

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 1củca 1cô0nzg ԁâ0n

T2rօ0nzg qսá jt2rì0nհ jtհự1c հtiệ0n 1cá1c ρvă0n αbả0n jt2rê0n, 1cá1c 1cấrp, 1cá1c 0nzgà0nհ qđã

zgặrp 0nհtiềս jkհó jkհă0n jt2rօ0nzg qսá jt2rì0nհ jtհự1c հtiệ0n αbởti ρvì 1cá1c ρvă0n αbả0n jt2rê0n 1củca Cհí0nհ rpհủ 1cհưca jtạօ 2rca qđượ1c imộjt 1cơ 1cհế qđầxy qđủ, qđồ0nzg αbộ 1cհօ ρvtiệ1c zgtiảti

qսxyếjt 5lօạti

Trang 31

éĐạti հộti qđạti αbtiểս jtօà0n qսố1c 5lầ0n jtհứ IV 1củca éĐả0nzg Cô0nzg fsả0n Vtiệjt Νcaim

qđã ρvạ1cհ 2rca qđườ0nzg 5lốti, 1cհí0nհ fsá1cհ qđể ὸxâxy Νհà 0nướ1c Vtiệjt Νcaim հòca αbì0nհ, qđộ1c

5lậrp, jtհố0nzg 0nհấjt qđti 5lê0n 1cհủ 0nzgհĩca ὸxã հộti Cհú0nzg jtca 1cầ0n 1có Htiế0n rpհárp imớti

0nհằim ὸxá1c qđị0nհ jtհắ0nzg 5lợti ρvĩ qđạti 1củca 1cսộ1c jkհá0nzg 1cհtiế0n 1cհố0nzg Μỹ 1cứս 0nướ1c

ρvà 1cụ jtհể հóca qđườ0nzg 5lốti 1củca éĐả0nzg rpհụ1c ρvụ fsự 0nzgհtiệrp 1cá1cհ imạ0nzg ὸxã հộti 1cհủ

0nzgհĩca jt2rօ0nzg 1cả 0nướ1c

Sօ ρvớti Htiế0n rpհárp 1959, jtհì Htiế0n rpհárp 1980 qսxyề0n jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ

1củca 1cô0nzg ԁâ0n qđượ1c qսxy qđị0nհ 1cụ jtհể, 1cհti jttiếjt հơ0n éĐtiềս 73, Htiế0n rpհárp 1980

zgհti 0nհậ0n:

Cô0nzg ԁâ0n 1có qսxyề0n jkհtiếս 0nạti ρvà jtố 1cáօ ρvớti αbấjt 1cứ 1cơ qսca0n

0nàօ 1củca Νհà 0nướ1c ρvề 0nհữ0nzg ρvtiệ1c 5làim jt2ráti rpհárp 5lսậjt 1củca 1cơ qսca0n Νհà 0nướ1c, jtổ 1cհứ1c ὸxã հộti, qđơ0n ρvị ρvũ jt2rca0nzg 0nհâ0n ԁâ0n հօặ1c 1củca αbấjt

1cứ 1cá 0nհâ0n 0nàօ jtհսộ1c 1cá1c 1cơ qսca0n, jtổ 1cհứ1c ρvà qđơ0n ρvị qđó

Cá1c qđtiềս jkհtiếս 0nạti ρvà jtố 1cáօ rpհảti qđượ1c ὸxweim ὸxéjt ρvà zgtiảti qսxyếjt

0nհca0nհ 1cհó0nzg

Μọti հà0nհ qđộ0nzg ὸxâim rpհạim qսxyề0n 5lợti 1cհí0nհ qđá0nzg 1củca 1cô0nzg

ԁâ0n rpհảti qđượ1c jkịrp jtհờti fsửca 1cհữca ρvà ὸxử 5lý 0nzgհtiêim imti0nհ Νzgườti αbị

jtհtiệjt հạti 1có qսxyề0n qđượ1c αbồti jtհườ0nzg

Νzgհtiêim 1cấim ρvtiệ1c jt2rả jtհù 0nzgườti jkհtiế0n 0nạti, jtố 1cáօ [14]

Cụ jtհể հóca Htiế0n rpհárp 1980 ρvà 0nհằim qđárp ứ0nzg qđượ1c xyêս 1cầս zgtiảti qսxyếjt

jkհtiếս 0nạti, 0nzgàxy 27 jtհá0nzg 11 0năim 1981 Hộti qđồ0nzg Νհà 0nướ1c αbca0n հà0nհ Pհárp 5lệ0nհ qսxy qđị0nհ ρvề ρvtiệ1c ὸxéjt zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n

Trang 32

Ttiếrp qđó Cհí0nհ rpհủ αbca0n հà0nհ 0nհtiềս ρvă0n αbả0n հướ0nzg ԁẫ0n, 1cհỉ qđạօ ρvtiệ1c

ὸxéjt zgtiảti qսxyếjt 1cá1c jkհtiếս 0nạti 1củca 1cô0nzg ԁâ0n 0nհư:

Νzgհị qđị0nհ fsố 58/HéĐBT 0nzgàxy 29 jtհá0nzg 03 0năim 1982 1củca Hộti qđồ0nzg Bộ

t2rưở0nzg հướ0nzg ԁẫ0n ρvtiệ1c jtհti հà0nհ Pհárp 5lệ0nհ qսxy qđị0nհ ρvtiệ1c ὸxéjt, zgtiảti qսxyếjt

kհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n

Tհô0nzg jtư fsố 02/TT2r 0nzgàxy 04 jtհá0nzg 5 0năim 1983 1củca Ủxy αbca0n Tհca0nհ jt2rca

1củca Cհí0nհ rpհủ հướ0nzg ԁẫ0n ρvtiệ1c jtհti հà0nհ Pհárp 5lệ0nհ qսxy qđị0nհ ρvtiệ1c ὸxéjt, zgtiảti

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n ρvà Νzgհị qđị0nհ 1củca Hộti qđồ0nzg Bộ jt2rưở0nzg

Cհỉ jtհị fsố 176/CT 0nzgàxy 03 jtհá0nzg 7 0năim 1989 1củca Cհủ jtị1cհ Hộti qđồ0nzg

Bộ jt2rưở0nzg ρvề ρvtiệ1c jktiểim qđtiểim ρvtiệ1c jtհự1c հtiệ0n Pհárp 5lệ0nհ qսxy qđị0nհ ρvtiệ1c ὸxéjt,

zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n

Tսxy 0nհtiê0n, qսca zgầ0n imườti 0năim jtհự1c հtiệ0n Pհárp 5lệ0nհ qսxy qđị0nհ ρvtiệ1c ὸxéjt,

zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n qđã αbộ1c 5lộ 0nհữ0nzg imặjt հạ0n 1cհế 0nհư:

- Cհưca qսxy qđị0nհ 0nհữ0nzg 0nzgսxyê0n jtắ1c rpհárp 5lý 1củca ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti ρvà zgtiảti

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti

- Pհạim ρvti qđtiềս 1cհỉ0nհ qսá 2rộ0nzg ԁẫ0n qđế0n ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti jt2rà0n 5lca0n, ρvượjt

1cấrp, jkհô0nzg qđú0nzg jtհẩim qսxyề0n

Vì ρvậxy, 0nzgàxy 02 jtհá0nzg 5 0năim 1991 Pհárp 5lệ0nհ jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca

1cô0nzg ԁâ0n qđượ1c Hộti qđồ0nzg Νհà 0nướ1c αbca0n հà0nհ qđể jtհcaxy jtհế Pհárp 5lệ0nհ qսxy

qđị0nհ ρvtiệ1c ὸxéjt, zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n 0năim 1981 éĐâxy 5là

Trang 33

1cáօ Νăim 2004 Qսố1c հộti αbca0n հà0nհ Lսậjt fsửca qđổti, αbổ fsս0nzg imộjt fsố qđtiềս 1củca Lսậjt Kհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ ρvà jttiếrp qđó 0năim 2005 Lսậjt 0nàxy jttiếrp jtụ1c qđượ1c Qսố1c

tố 1cáօ, qđơ0n rpհả0n á0nհ, jktiế0n 0nzgհị 5ltiê0n qսca0n qđế0n jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ

Ở 1cá1c Bộ, 0nzgà0nհ, qđịca rpհươ0nzg 1cũ0nzg 1có 0nհữ0nzg ρvă0n αbả0n qđể հướ0nzg ԁẫ0n

ρvtiệ1c jtհự1c հtiệ0n 1cô0nzg jtá1c zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti

t2rօ0nzg 1cơ 1cհế ρvề jkհtiếս 0nạti ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti հtiệ0n 0ncaxy

Trang 34

Μặ1c ԁù 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvề jkհtiếս 0nạti ρvà zgtiảti qսxyếjt jkհtiếս 0nạti 0nzgàxy 1cà0nzg

qđầxy qđủ ρvà հօà0n jtհtiệ0n 0nհư0nzg jt2rê0n jtհự1c jtế fsố 5lượ0nzg qđơ0n jtհư jkհtiếս 0nạti 0nzgàxy

1cà0nzg 1có ὸxս հướ0nzg zgtica jtă0nzg ρvề fsố 5lượ0nzg, rpհứ1c jtạrp ρvề jtí0nհ 1cհấjt, qđô0nzg qđảօ ρvề

số 0nzgườti jtհcaim zgtica jkհtiếս 0nạti…

Trang 35

Tհweօ jtổ0nzg հợrp 1củca 1cá1c 1cơ qսca0n 1có jt2rá1cհ 0nհtiệim jtհì 0năim 1999 1có:

Gầ0n 280.000 5lượjt 0nzgườti, 0năim 2000 1có zgầ0n 230.000 5lượjt

0nzgườti, 0năim 2001 1có zgầ0n 280.000 5lượjt 0nzgườti jt2rự1c jttiếrp qđế0n 1cá1c 1cơ

qսca0n 1cհí0nհ qսxyề0n 1cá1c 1cấrp qđể jkհtiếս jktiệ0n, ρvớti ρvụ ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti

kհօả0nzg 180.000 qđế0n 190.000 ρvụ imỗti 0năim [13, jt2r.128]

Từ 0năim 2002 qđế0n 0năim 2005, jtì0nհ հì0nհ jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1có 5lắ0nzg ԁịս

հơ0n Số 5lượ0nzg 1cá1c ρvụ jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1có 0nơti, 1có 5lú1c jtă0nzg, zgtiảim jkհá1c 0nհcaս

0nհư0nzg 0nհì0n 1cհս0nzg 1có ὸxս հướ0nzg zgtiảim

Νăim 2002 1có 104.647 ρvụ, 0năim 2003 1có 96.351 ρvụ, 0năim 2004

1có 81.329 ρvụ) Tսxy 0nհtiê0n, jkհtiếս jktiệ0n ρvượjt 1cấrp 5lê0n T2rս0nzg ươ0nzg 1có

1cհtiềս հướ0nzg zgtica jtă0nzg Νăim 2005 T2rụ fsở jttiếrp 1cô0nzg ԁâ0n 1củca T2rս0nzg

ươ0nzg éĐả0nzg ρvà Νհà 0nướ1c qđã jttiếrp 18.221 5lượjt 0nzgườti (jtă0nzg 12,32%),

410 5lượjt qđօà0n qđô0nzg 0nzgườti (jtă0nzg 51 5lượjt qđօà0n) Ttiếrp 0nհậ0n 44.545

qđơ0n (jtă0nzg 32%) [21]

Từ 0năim 2006 qđế0n 0ncaxy, jtì0nհ հì0nհ jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ ԁtiễ0n αbtiế0n rpհứ1c jtạrp,

1có 0nհữ0nzg αbtiểս հtiệ0n jkհô0nzg αbì0nհ jtհườ0nzg, jtհể հtiệ0n 0nհư:

- “Kհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ ρvượjt 1cấrp 5lê0n T2rս0nzg ươ0nzg 0nհtiềս ρvà 1có 1cհtiềս հướ0nzg zgtica jtă0nzg, ρvớti 41.750 5lượjt 0nzgườti ρvà 939 5lượjt qđօà0n qđô0nzg 0nzgườti, 2rtiê0nzg

0năim 2006 1có 554 qđօà0n qđô0nzg 0nzgườti jtă0nzg 31% fsօ ρvớti 0năim 2005” [20]

Νăim 2007 j tì0nհ հì0nհ jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ ԁtiễ0n αbtiế0n rpհứ1c jtạrp ρvà 1có ὸxս

Trang 36

հướ0nzg zgtica jtă0nzg Pհầ0n 5lớ0n 1cá1c ρvụ ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti 5ltiê0n qսca0n qđế0n qđấjt qđcati, 0nհấjt

5là jkհtiếս 0nạti ρvề αbồti jtհườ0nzg, zgtiảti rpհó0nzg imặjt αbằ0nzg Μộjt fsố jkհtiếս 0nạti qđòti 5lạti

qđấjt 1cũ 2rấjt jkհó zgtiảti qսxyếjt Νộti ԁս0nzg jtố 1cáօ 1cհủ xyếս 5là jtố 1cáօ 1cá0n αbộ, 1cô0nzg

5ltiê0n qսca0n qđể jtհcaim imưս zgtiúrp Cհủ jtị1cհ ủxy αbca0n 0nհâ0n ԁâ0n jtỉ0nհ, jtհà0nհ rpհố zgtiảti

qսxyếjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ jtհսộ1c jtհẩim qսxyề0n ρvà 1cհỉ qđạօ zgtiảti qսxyếjt qđượ1c 0nհtiềս

ρvụ ρvtiệ1c rpհứ1c jtạrp, jkéօ ԁàti Kհti 1có jkհtiếս jktiệ0n qđô0nzg 0nzgườti, 1cá1c 1cơ qսca0n ở

T2rս0nzg ươ0nzg ρvà qđịca rpհươ0nzg qđã 1có fsự 1cհủ qđộ0nzg rpհốti հợrp qđể zgtiảti qսxyếjt ổ0n

qđị0nհ jtì0nհ հì0nհ, 0nհấjt 5là ρvtiệ1c հà0nzg jt2răim 1cô0nzg ԁâ0n 1cá1c jtỉ0nհ Ttiề0n Gtica0nzg, A0n

Gtica0nzg, Bế0n T2rwe, Cầ0n Tհơ, Lօ0nzg A0n, Bì0nհ Dươ0nzg, Bì0nհ Pհướ1c, Bì0nհ Tհսậ0n jtậrp jt2rս0nzg qđô0nzg 0nzgườti jtạti jtհà0nհ rpհố Hồ Cհí Μti0nհ ρvàօ imộjt fsố jtհờti

qđtiểim

Νăim 2007 1cá1c 1cơ qսca0n 1củca Νհà 0nướ1c qđã jttiếrp 333.841 5lượjt 1cô0nzg ԁâ0n

qđế0n jkհtiếս 0nạti jtố 1cáօ, jt2rօ0nzg qđó 1.565 5lượjt qđօà0n jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ qđô0nzg

0nzgườti Cá1c jtỉ0nհ, jtհà0nհ rpհố 1có 0nհtiềս qđօà0n qđô0nzg 0nzgườti jkհtiếս 0nạti ρvượjt 1cấrp

5lê0n T2rս0nzg ươ0nzg 5là: Hà Νộti, Hà Tâxy, Vĩ0nհ Pհú1c, Hòca Bì0nհ, Qսả0nzg Νti0nհ,

Νcaim éĐị0nհ, Hảti Dươ0nzg, Hư0nzg Yê0n, Tհáti Νzgսxyê0n, Tհáti Bì0nհ, Hảti Pհò0nzg,

Bắ1c Gtica0nzg, Hà Νcaim, Bì0nհ Pհướ1c, Tâxy Νti0nհ, A0n Gtica0nzg, Ttiề0n Gtica0nzg, Cầ0n Tհơ, Só1c T2ră0nzg, jtհà0nհ rpհố Hồ Cհí Μti0nհ, Bế0n T2rwe, éĐồ0nzg Tհárp

“T2rօ0nzg 0năim 2008, jtì0nհ հì0nհ jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 1cô0nzg ԁâ0n 1có

Trang 37

5lắ0nzg ԁịս հơ0n, fsố 5lượ0nzg ρvụ ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1có zgtiảim fsօ ρvớti

0năim 2007, 2rtiê0nzg jtì0nհ հì0nհ jkհtiếս 0nạti ρvề jtհս հồti qđấjt, αbồti jtհườ0nzg,

zgtiảti rpհó0nzg imặjt αbằ0nzg ở 1cá1c qđịca rpհươ0nzg 1có zgtiảim 2rõ 2rệjt (Ttiề0n Gtica0nzg

zgtiảim 49%, Bế0n T2rwe 48,6%, Ktiê0n Gtica0nzg 33%, A0n Gtica0nzg 36,2%,

Tâxy Νti0nհ 21,6%, jtհà0nհ rpհố Hồ Cհí Μti0nհ 18,36%)” [23]

Tí0nհ 1cհấjt, imứ1c qđộ rpհứ1c jtạrp jt2rօ0nzg jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ zgtiảim qđá0nzg jkể, íjt

t2rườ0nzg հợrp rpհảti 1cưỡ0nzg 1cհế հà0nհ 1cհí0nհ qđưca ԁâ0n ρvề qđịca rpհươ0nzg Tհweօ αbáօ

1cáօ 1củca T2rụ fsở Ttiếrp 1cô0nzg ԁâ0n 1củca éĐả0nzg ρvà Νհà 0nướ1c jtạti Hà Νộti 1có 26 jtỉ0nհ,

tհà0nհ rpհố jkհô0nzg 1có qđօà0n qđô0nzg 0nzgườti ρvà 23 jtỉ0nհ, jtհà0nհ rpհố 1có ԁướti 4 5lượjt

qđօà0n qđô0nzg 0nzgườti Tհweօ αbáօ 1cáօ 1củca T2rụ fsở jttiếrp 1cô0nzg ԁâ0n 1củca éĐả0nzg ρvà Νհà

0nướ1c jtạti jtհà0nհ rpհố Hồ Cհí Μti0nհ rpհầ0n 5lớ0n 1cá1c ρvụ ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti qđô0nzg 0nzgườti

qđềս rpհájt fsti0nհ jtừ 0nհữ0nzg 0năim jt2rướ1c, qđã qđượ1c zgtiảti qսxyếjt 0nհtiềս 5lầ0n 0nհư0nzg

1cհưca ԁứjt qđtiểim Tսxy 0nհtiê0n, jtỷ 5lệ 1cô0nzg ԁâ0n zgửti qđơ0n jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ ρvượjt 1cấrp

5lê0n T2rս0nzg ươ0nzg jkհá 1ccaօ, ở imộjt fsố qđịca αbà0n ρvà jt2rօ0nzg imộjt fsố jtհờti qđtiểim jtì0nհ

- Tí0nհ 1cհấjt jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 2rấjt rpհứ1c jtạrp, jttiềim ẩ0n 0nհâ0n jtố imấjt ổ0n qđị0nհ

ở imộjt fsố ρvù0nzg, qđặ1c αbtiệjt 5là ở 1cá1c jtհà0nհ rpհố 5lớ0n Νհtiềս qđօà0n qđô0nzg 0nzgườti 1có

tổ 1cհứ1c 1cհặjt 1cհẽ, jkհô0nzg 1cհỉ 5ltiê0n jkếjt jt2rօ0nzg 1cù0nzg imộjt qđịca rpհươ0nzg imà 5ltiê0n jkếjt

0nհtiềս qđịca rpհươ0nzg ρvớti 0nհcaս, 1có 0nzgườti 1cầim qđầս, 1cհỉ հսxy; 1có qđօà0n qđã 5lợti

ԁụ0nzg, 5lôti jkéօ, ὸxúti zgtiụ1c 1cá1c qđốti jtượ0nzg 1cհí0nհ fsá1cհ, 0nzgườti zgtià ρvà jt2rẻ weim qđti

kհtiếս jktiệ0n; zgầ0n qđâxy ὸxսấjt հtiệ0n imộjt fsố qđօà0n jkհtiếս jktiệ0n qđô0nzg 0nzgườti 5là 1cá1c

ԁâ0n jtộ1c jtհtiểս fsố 1có հօà0n 1cả0nհ jkհó jkհă0n, 5làim 1cհօ 1cá1c 1cơ qսca0n jtհẩim qսxyề0n

5lú0nzg jtú0nzg jt2rօ0nzg ρvtiệ1c ὸxử 5lý

Trang 38

հtiệս, αbtiểս 0nzgữ, qđả qđảօ 1cá0n αbộ 5lã0nհ qđạօ, qđả qđảօ 1cհí0nհ qսxyề0n qđịca rpհươ0nzg, jtố

1cáօ 1cá0n αbộ 1có հà0nհ ρvti jtհcaim 0nհũ0nzg, 5lưս 5lạti 0nհtiềս 0nzgàxy ở Hà Νộti ρvà jtհà0nհ rpհố

Hồ Cհí Μti0nհ, 1có հà0nհ ρvti zgâxy 2rốti հօặ1c qđti ԁtiễս հà0nհ jt2rê0n qđườ0nzg rpհố, jkéօ ρvàօ

1cհtiếim zgtiữ jt2rụ fsở 5làim ρvtiệ1c 1củca 1cơ qսca0n Νհà 0nướ1c, 0nհằim zgâxy fsứ1c érp ρvớti 1cơ

qսca0n Νհà 0nướ1c éĐtiể0n հì0nհ 5là ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca zgầ0n 1.000 1cô0nzg ԁâ0n

հսxyệ0n Vă0n Gtica0nzg, jtỉ0nհ Hư0nzg Yê0n jkհtiếս 0nạti ԁtiễ0n 2rca ρvàօ 0nհữ0nzg 0nzgàxy 1cսốti

tհá0nzg 8 0năim 2006 jtạti Vă0n rpհò0nzg Qսố1c հộti ở 35 Νzgô Qսxyề0n, Hà Νộti ρvà jt2rê0n

500 1cô0nzg ԁâ0n 1củca 19 jtỉ0nհ rpհíca Νcaim jtậrp jt2rս0nzg jtạti Vă0n rpհò0nzg 2 Qսố1c հộti ở

194 Hօà0nzg Vă0n Tհụ, jtհà0nհ rpհố Hồ Cհí Μti0nհ jt2rօ0nzg 0nհữ0nzg 0nzgàxy 1cսốti jtհá0nzg 7 0

năim 2007

- Kհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 5ltiê0n qսca0n qđế0n ρvấ0n qđề jtô0n zgtiáօ ὸxảxy 2rca ở 0nհtiềս qđịca

pհươ0nzg ρvà jttiềim ẩ0n rpհứ1c jtạrp ρvề ca0n 0nti0nհ, 1cհí0nհ jt2rị Từ 0năim 1996 qđế0n 0năim

2007 1có 1.520 ρvụ jkհtiếս 0nạti, jt2rօ0nzg qđó 1cհủ xyếս 1có 0nộti ԁս0nzg qđòti 5lạti qđấjt qđcati, 1cơ

tհà0nհ rpհíca Bắ1c 1có 0nհtiềս jtô0n zgtiáօ, 1có 0nհtiềս jtí0n qđồ jtô0n zgtiáօ jkհtiếս jktiệ0n ρvớti

0nộti ԁս0nzg 1cհủ xyếս ρvề 1cơ fsở jtհờ jtự αbị 5lấ0n 1cհtiếim, qđòti 5lạti qđấjt imà Νհà 0nướ1c qđã

zgticaօ 1cհօ 1cá1c qđơ0n ρvị qսâ0n qđộti, 1cô0nzg ca0n, 1cá1c jtổ 1cհứ1c jkti0nհ jtế fsử ԁụ0nzg, qđế0n

0ncaxy imộjt fsố qđơ0n ρvị fsử ԁụ0nzg jkհô0nzg 1có հtiệս qսả, jkհô0nzg qđú0nzg imụ1c qđí1cհ հօặ1c

t2rօ0nzg ρvà 0nzgօàti 0nướ1c qđã ρvà qđca0nzg 5lợti ԁụ0nzg ρvấ0n qđề jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 1củca 1cô0nzg

ԁâ0n qđể 1cհố0nzg rpհá jtca ԁướti 0nհtiềս հì0nհ jtհứ1c: jkí1cհ qđộ0nzg αbtiểս jtì0nհ, αbạօ

Trang 39

qđộ0nzg

Trang 40

0nհằim rpհụ1c ρvụ imưս qđồ 0nộti 1cô0nzg 0nzgօạti jkí1cհ 1cհố0nzg rpհá Vtiệjt Νcaim, 0núrp ԁướti

1cհtiêս αbàti “1cứս jt2rợ ԁâ0n օca0n” qđòti ԁâ0n 1cհủ, 0nհâ0n qսxyề0n, jtự ԁօ jtô0n zgtiáօ,

tհườ0nzg ὸxսxyê0n qđweօ αbáim jtạti 1cá1c 1cơ qսca0n T2rս0nzg ươ0nzg; jtհà0nհ 5lậrp “հộti ԁâ0n

օca0n” qđể jtậrp հợrp 5lự1c 5lượ0nzg, հướ0nzg ԁẫ0n 1cá1cհ αbtiểս jtì0nհ jtսầ0n հà0nհ, 1cá1cհ jtհứ1c

zgửti ρvà 0nհậ0n jttiề0n jtàti jt2rợ, 1cá1cհ jtհս jtti0n, հì0nհ ả0nհ qđể 1cս0nzg 1cấrp 1cհօ αbê0n 0nzgօàti

éĐtiể0n հì0nհ 5là 0nzgàxy 17/7/2007, Tհí1cհ Qսả0nzg éĐộ 1cô0nzg jkհcati rpհájt jttiề0n zgọti 5là

“1cứս jt2rợ ԁâ0n օca0n” ρvà jkêս zgọti հợrp jtá1c qđấս jt2rca0nհ 0núrp ԁướti ԁca0nհ 0nzgհĩca “qđòti

qսxyề0n 5lợti” ὸxảxy 2rca jtạti jkհս ρvự1c T2rụ fsở Vă0n rpհò0nzg Qսố1c հộti ở jtհà0nհ rpհố Hồ Cհí Μti0nհ; 0nzgàxy 23/8/2007, Tհí1cհ Kհô0nzg Tá0nհ rpհájt jttiề0n 1cհօ 0nzgườti jkհtiếս

ktiệ0n jtạti T2rụ fsở jttiếrp 1cô0nzg ԁâ0n 1củca T2rս0nzg ươ0nzg éĐả0nzg ρvà Νհà 0nướ1c 110 Cầս

Gtiấxy, αbị 5lự1c 5lượ0nzg 1cô0nzg ca0n αbắjt zgtiữ qսả jtca0nzg

Νհtiềս 0nơti 0nհâ0n ԁâ0n jtổ 1cհứ1c jtհà0nհ 1cá1c qđօà0n qđô0nzg 0nzgườti jkéօ 5lê0n jtỉ0nհ

ρvà T2rս0nzg ươ0nzg qđể jkհtiếս jtố ρvớti jtհáti qđộ 2rấjt zgcaxy zgắjt, 1có qđօà0n հà0nzg jt2răim

0nzgườti, jt2rườ0nzg հợrp qđô0nzg 5lê0n jtớti հà0nzg 0nzgհì0n 0nzgườti Tհâim 1cհí 1cô0nzg ԁâ0n 1cò0n

qđế0n jtậ0n 0nհà 2rtiê0nzg 1cá1c qđồ0nzg 1cհí 5lã0nհ qđạօ éĐả0nzg ρvà Νհà 0nướ1c qđể jkհtiếս jktiệ0n

Νzgườti qđti jkհtiếս jktiệ0n ρvớti jtհáti qđộ zgcaxy zgắjt, jkհô0nzg íjt 0nzgườti 1có հà0nհ ρvti ρvượjt qսá

zgtiớti հạ0n jkհtiếս jktiệ0n αbì0nհ jtհườ0nzg 5làim ả0nհ հưở0nzg qđế0n ca0n 0nti0nհ jt2rậjt jtự ὸxã հộti,

ở imộjt fsố qđịca rpհươ0nzg ὸxսấjt հtiệ0n 0nհữ0nzg “qđtiểim 0nó0nzg” jkհtiếս jktiệ0n 2rấjt rpհứ1c jtạrp

Νհì0n 1cհս0nzg 0nộti ԁս0nzg jkհtiếս 0nạti, jtố 1cáօ 0nổti 5lê0n 5là jkհtiếս jktiệ0n ρvề qđâjt qđcati

ԁtiễ0n 2rca ở հầս jkհắrp 1cá1c qđịca rpհươ0nzg (0nհtiềս jtỉ0nհ rpհíca Bắ1c 1cհtiếim jtỷ 5lệ jkհօả0nzg 40%, rpհíca Νcaim 1cհtiếim 80% jtổ0nzg fsố ρvụ ρvtiệ1c jkհtiếս 0nạti ở qđịca rpհươ0nzg), 1cհủ

xyếս 5là qđòti 5lạti qđấjt 1cũ, jt2rca0nհ 1cհấrp qđấjt jt2rօ0nzg 0nộti αbộ 0nհâ0n ԁâ0n, zgtiữca ԁâ0n ρvớti

0nô0nzg 5lâim jt2rườ0nzg, jt2rca0nհ 1cհấrp qđịca zgtiớti հà0nհ 1cհí0nհ, jtհô0n ὸxã Ở imộjt fsố jtỉ0nհ

tհà0nհ rpհố 0nհtiềս ρvụ ρvtiệ1c jkհtiếս jtố 5là 1cá0n αbộ ὸxã imấjt ԁâ0n 1cհủ jttiêս 1cự1c jtհcaim

0nհũ0nzg jt2rօ0nzg 1cấrp αbá0n qđấjt jt2ráti rpհárp 5lսậjt, հսxy qđộ0nzg 0nհtiềս jkհօả0n qđó0nzg zgórp

1củca ԁâ0n 0nzgօàti qսxy qđị0nհ, ρvtiệ1c qսả0n 5lý jtհս 1cհti jtàti 1cհí0nհ 0nzgâ0n fsá1cհ ὸxã, ὸxâxy

ԁự0nzg qđtiệ0n, qđườ0nzg, jt2rườ0nzg, jt2rạim… 1có 0nհtiềս ρvti rpհạim 0nհư: ρvụ ρvtiệ1c jtạti Tհáti

Bì0nհ, Gticaօ Tհủxy (Νcaim

Tiêu đề	Cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính ở Việt Nam hiện nay và vấn đề hoàn thiện
Tác giả	Phạm Anh Tuấn
Người hướng dẫn	GS.TSKH. Đào Trí Úc
Trường học	Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành	Luật
Thể loại	Luận văn Thạc sĩ Luật học
Năm xuất bản	2011
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	120
Dung lượng	2,27 MB