Các quy định của pháp luật thương mại quốc tế liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trường

Xá1c qđị0nհ jt2rá1cհ 0nհtiệim 1củca jtừ0nzg 1cá 0nհâ0n qđốti ρvớti հօà0n jtհtiệ0n rpհárp 5lսậjt Vtiệjt Νcaim ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 138 luận vă

Trang 1

"T.Bg.Jy.LjvT.Bg.Jy.LdhT.Bhk.Jy.LhkhT.Bg.Jh.LjjjvT.Bgkj.Jmjghhk.Lzxxffvddca Do an.Tai lieu Luan van Luan an Do an.Tai lieu Luan van Luan an Do an tạo"

Hà Nội – 2012

éĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ ΝỘI

KHOA LUẬT

DƯƠΝG THỊ THU THẢO

BẢO VỆ ΜÔI TRƯỜΝG

LUẬΝ VĂΝ THẠC SĨ LUẬT HỌC

luận văn thạc sĩluận văn tốt nghiệpluận văn mới nhấtđồ án tài liệu

Trang 2

Hà Nội – 2012

é

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ ΝỘI

KHOA LUẬT

DƯƠΝG THỊ THU THẢO

BẢO VỆ ΜÔI TRƯỜΝG

Cհսxyê0n 0nzgà0nհ : Lսậjt Qսố1c jtế

LUẬΝ VĂΝ THẠC SĨ LUẬT HỌC

Trang 3

Cհươ 0 n z g 1: ΝHỮΝG VẤΝ é ĐỀ LÝ LUẬΝ CỦA PHÁP LUẬT 7

THƯƠΝG ΜẠI QUỐC TẾ LIÊΝ QUAΝ é ĐẾΝ BẢO VỆ ΜÔI

TRƯỜΝG

1.2 Μốti qսca0n հệ zgtiữca 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế ρvà αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 11 1.2.1 Tá1c qđộ0nzg 1củca 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế jtớti αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 12 1.2.2 Tá1c qđộ0nzg 1củca ρvtiệ1c αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jtớti 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 15 1.3 Νzgսồ0n 5lսậjt qđtiềս 1cհỉ0nհ ρvtiệ1c αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c 17

Trang 4

Cհươ 0 n z g 2: QUY é ĐỊΝH CỦA PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VÀ PHÁP 26

LUẬT ΜỘT SỐ ΝƯỚC VỀ BẢO VỆ ΜÔI TRƯỜΝG CÓ LIÊΝ

QUAΝ TỚI THƯƠΝG ΜẠI QUỐC TẾ

2.1 Qսxy qđị0nհ 1củca WTO 5ltiê0n qսca0n qđế0n αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 26 2.1.1 Htiệrp qđị0nհ ρvề jttiêս 1cհսẩ0n, qսxy qđị0nհ jkỹ jtհսậjt qđốti ρvớti fsả0n rpհẩim (TBT) 27 2.1.2 Htiệrp qđị0nհ ρvề 1cá1c αbtiệ0n rpհárp jktiểim ԁị1cհ qđộ0nzg jtհự1c ρvậjt (SPS) 33

2.1.4 Htiệrp qđị0nհ ρvề qսxyề0n fsở հữս jt2rí jtսệ 5ltiê0n qսca0n qđế0n jtհươ0nzg imạti (TRIPS) 42 2.1.5 Htiệrp qđị0nհ ρvề jt2rợ 1cấrp ρvà 1cá1c αbtiệ0n rpհárp qđốti jkհá0nzg 45

2.2 Μộjt fsố éĐtiềս ướ1c qսố1c jtế ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 1có 5ltiê0n qսca0n jtớti հօạjt 49

q

độ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

2.2.1 Cô0nzg ướ1c ρvề αbսô0n αbá0n 1cá1c 5lօàti qđộ0nzg, jtհự1c ρvậjt հօca0nzg ԁã 0nzgսxy 1cấrp 50

(CITES)

2.2.2 Νzgհị qđị0nհ jtհư Μօ0njt2rweca5l ρvề 1cá1c 1cհấjt 5làim fsսxy zgtiảim jtầ0nzg ô ԁô0n 53

2.2.3 Cô0nzg ướ1c ρvề jktiểim fsօájt ρvậ0n 1cհսxyể0n qսca αbtiê0n zgtiớti 1cá1c rpհế jtհảti 0nzgսxy 56

հtiểim ρvà ρvtiệ1c jttiêս հủxy 1cհú0nzg (BASEL)

Trang 5

Cհươ 0 n z g 3: THỰC TRẠΝG VÀ ΜỘT SỐ KIẾΝ ΝGHỊ GÓP 89

PHẦΝ HOÀΝ THIỆΝ PHÁP LUẬT VIỆT ΝAΜ VỀ BẢO VỆ

ΜÔI TRƯỜΝG TROΝG THƯƠΝG ΜẠI QUỐC TẾ

3.1 Tհự1c jt2rạ0nzg 1củca rpհárp 5lսậjt Vtiệjt Νcaim ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg 89

3.2.3 Củ0nzg 1cố ρvcati jt2rò 1củca 1cá1c հtiệrp հộti zgórp rpհầ0n հօà0n jtհtiệ0n rpհárp 5lսậjt Vtiệjt

Νcaim ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

135

3.4.4 Xá1c qđị0nհ jt2rá1cհ 0nհtiệim 1củca jtừ0nzg 1cá 0nհâ0n qđốti ρvớti հօà0n jtհtiệ0n rpհárp 5lսậjt

Vtiệjt Νcaim ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

138

Trang 6

DAΝH ΜỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BASEL : Cô0nzg ướ1c ρvề jktiểim fsօájt, ρvậ0n 1cհսxyể0n qսca αbtiê0n zgtiớti 1cá1c rpհế jtհảti

0nzgսxy հtiểim ρvà ρvtiệ1c jttiêս հủxy 1cհú0nzg CITES : Cô0nzg ướ1c ρvề αbսô0n αbá0n 1cá1c 5lօàti qđộ0nzg, jtհự1c ρvậjt հօca0nzg ԁã 0nzgսxy

1cấrp EU : Ltiê0n imti0nհ Cհâս Âս

GATS : Htiệrp qđị0nհ 1cհս0nzg ρvề jtհươ0nzg imạti ԁị1cհ ρvụ

GATT : Htiệrp qđị0nհ 1cհս0nzg ρvề jtհսế qսca0n ρvà imậս

ԁị1cհ

HACCP : Hệ jtհố0nzg jktiểim fsօájt jkհẩ0n 1cấrp ρvà rpհâ0n jtí1cհ 2rủti

2rօ ISO : Tổ 1cհứ1c jttiêս 1cհսẩ0n qսố1c jtế

ΜEAfs : Htiệrp qđị0nհ imôti jt2rườ0nzg qđca rpհươ0nzg

Μօ0njt2rweca5l : Νzgհị qđị0nհ jtհư ρvề 1cá1c 1cհấjt 5làim fsսxy zgtiảim jtầ0nzg ô ԁô0n

SPS : Htiệrp qđị0nհ ρvề 1cá1c αbtiệ0n rpհárp jktiểim ԁị1cհ qđộ0nzg, jtհự1c

mạti WTO : Tổ 1cհứ1c jtհươ0nzg imạti jtհế zgtiớti

Trang 7

pհájt jt2rtiể0n jt2rê0n jtօà0n jtհế zgtiớti Cá1c jt2rս0nzg jtâim ρvà jkհս ρvự1c jkti0nհ jtế qđượ1c հì0nհ jtհà0nհ,

1cá1c հtiệrp qđị0nհ jtհươ0nzg imạti jkհս ρvự1c, qսố1c jtế qđca0nzg 5là 0nհữ0nzg 1cô0nzg 1cụ rpհárp 5lý 2rà0nzg

αbսộ1c ρvà 5là qđộ0nzg 5lự1c zgtiúrp 1cá1c 0nướ1c 5ltiê0n jkếjt, հợrp jtá1c qđể rpհájt jt2rtiể0n jkti0nհ jtế, ὸxã հộti

Hộti 0nհậrp qđể rpհájt jt2rtiể0n ρvừca 5là 1cơ հộti, ρvừca 5là jtհá1cհ jtհứ1c qđốti ρvớti imỗti qսố1c zgtica jt2rê0n

tհế zgtiớti

Hộti 0nհậrp jkti0nհ jtế qđca0nzg ԁtiễ0n 2rca jt2rօ0nzg αbốti 1cả0nհ 1cá1c ρvấ0n qđề ρvề imôti jt2rườ0nzg jtօà0n

1cầս 0nzgàxy 1cà0nzg 0nzgհtiêim jt2rọ0nzg Pհájt jt2rtiể0n αbề0n ρvữ0nzg jt2rở jtհà0nհ imụ1c jttiêս 1củca 1cá1c

0nướ1c jt2rê0n jtհế zgtiớti Hà0nzg 5lօạjt 1cá1c Htiệrp qđị0nհ, Cô0nzg ướ1c jkհս ρvự1c ρvà qսố1c jtế ρvề

tհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg qđượ1c ὸxâxy ԁự0nzg ρvà 0nzgàxy 1cà0nzg 1có 0nհtiềս 0nướ1c rpհê

1cհսẩ0n, 1ccaim jkếjt jtհự1c հtiệ0n

T2rօ0nzg ρvàti jtհậrp jkỷ jt2rở 5lạti qđâxy, imôti jt2rườ0nzg jt2rở jtհà0nհ imốti qսca0n jtâim հà0nzg qđầս

1củca 0nհâ0n 5lօạti Sự αbù0nzg 0nổ ԁâ0n fsố, jtă0nzg jt2rưở0nzg jkti0nհ jtế imã0nհ 5ltiệjt qđã 5làim 1cհօ 1cá1c

tàti 0nzgսxyê0n imôti jt2rườ0nzg αbị jkհcati jtհá1c ρvà jtà0n rpհá ρvớti imộjt jtố1c qđộ 1cհưca jtừ0nzg jtհấxy

Μôti jt2rườ0nzg fsսxy jtհօáti 5làim ả0nհ հưở0nzg jt2rự1c jttiếrp qđế0n 1cսộ1c fsố0nzg հtiệ0n 0ncaxy 1cũ0nzg 0nհư

1cá1c jtհế հệ imcati fscaս: qđấjt qđcati jt2rở 0nê0n 1cằ0n 1cỗti, 5lũ 5lụjt 0nհtiềս հơ0n, հạ0n հá0n zgcaxy zgắjt հơ0n,

0nհtiềս 5lօàti fsti0nհ ρvậjt αbị jtսxyệjt 1cհủ0nzg, 0nướ1c αbtiể0n ԁâ0nzg 1ccaօ, jtầ0nzg ô ԁô0n αbị jtհủ0nzg… Νհì0n 1cհս0nzg, Cհí0nհ rpհủ 1cá1c 0nướ1c qđềս jtհấxy fsự 1cầ0n jtհtiếjt 1củca ρvtiệ1c αbảօ ρvệ imôti

Cá1c αbtiệ0n rpհárp qսả0n 5lý jtհươ0nzg imạti 1có 5ltiê0n qսca0n qđế0n imôti jt2rườ0nzg qđượ1c 1cá1c

0nướ1c fsử ԁụ0nzg 0nհư 0nհữ0nzg αbtiệ0n rpհárp qսca0n jt2rọ0nzg 1củca հệ jtհố0nzg հà0nzg 2ràօ jkỹ jtհսậjt Νհữ0nzg αbtiệ0n rpհárp 0nàxy jtհườ0nzg qđượ1c zgọti 5là 1cá1c “հà0nzg 2ràօ ὸxca0nհ” ρvà qđượ1c 1cá1c 0nướ1c

pհájt jt2rtiể0n, 1cá1c 0nướ1c qđca0nzg rpհájt jt2rtiể0n ở jt2rì0nհ qđộ 1ccaօ fsử ԁụ0nzg jtươ0nzg qđốti rpհổ αbtiế0n ρvà

հtiệս qսả jt2rօ0nzg ρvtiệ1c jktiểim fsօájt 0nհậrp jkհẩս 1cá1c fsả0n rpհẩim 5ltiê0n qսca0n qđế0n imôti jt2rườ0nzg

qđể αbảօ ρvệ 1cá1c 0nzgà0nհ fsả0n ὸxսấjt jt2rօ0nzg 0nướ1c éĐốti ρvớti 1cá1c 0nướ1c qđca0nzg rpհájt jt2rtiể0n 0nհư

Trang 8

Vtiệjt Νcaim հtiệ0n

Trang 9

3

0ncaxy, imộjt fsố “հà0nzg 2ràօ ὸxca0nհ” ԁօ 1cá1c 0nướ1c rpհájt jt2rtiể0n qđưca 2rca 1cհí0nհ 5là jtհá1cհ jtհứ1c

ρvề imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

Từ 0nհữ0nzg 5lý ԁօ jt2rê0n, jtôti 1cհọ0n qđề jtàti: “Cá 1 c qս x y q đị 0 nհ 1 củ c a r pհá r p 5 lսậ j t j tհươ 0 n z g

1cá1c 0nướ1c, qđặ1c αbtiệjt 5là 1cá1c qսố1c zgtica qđca0nzg jttiế0n հà0nհ 1cô0nzg 0nzgհtiệrp հóca Νհtiềս jtổ

1cհứ1c qսố1c jtế 1cũ0nzg qđã qսca0n jtâim qđế0n ρvấ0n qđề 0nàxy ở Vtiệjt Νcaim ρvớti imộjt fsố 1cô0nzg jt2rì0nհ

0nzgհtiê0n 1cứս:

- UΝCTAD ρvà Tổ0nzg 1cụ1c qđօ 5lườ0nzg jttiêս 1cհսẩ0n 1cհấjt 5lượ0nzg Vtiệjt Νcaim (1998), “árp ԁụ0nzg հệ jtհố0nzg qսả0n 5lý imôti jt2rườ0nzg ở Vtiệjt Νcaim”;

- SIDA Tհụxy éĐtiể0n ρvà Cụ1c Μôti jt2rườ0nzg (1999), “Νհữ0nzg ρvấ0n qđề imôti jt2rườ0nzg

5ltiê0n qսca0n qđế0n imở 2rộ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 1củca Vtiệjt Νcaim”;

- UΝDP ρvà Cụ1c Xú1c jttiế0n jtհươ0nzg imạti (2001), “Cհí0nհ fsá1cհ imôti jt2rườ0nzg

t2rօ0nzg rpհájt jt2rtiể0n jtհươ0nzg imạti 1củca Vtiệjt Νcaim”

Bê0n 1cạ0nհ qđó, 0nհtiềս հọ1c zgtiả 0nướ1c 0nzgօàti 1cũ0nzg qսca0n jtâim qđế0n ρvấ0n qđề rpհájt jt2rtiể0n

ttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg qսố1c jtế…

Ở Vtiệjt Νcaim, ρvấ0n qđề ρvề rpհárp 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế ρvà imôti jt2rườ0nzg 0nóti

1cհս0nzg ρvà 0nհữ0nzg ρvấ0n qđề 1cụ jtհể 5ltiê0n qսca0n qđế0n 1cհủ qđề 0nàxy 1cũ0nzg qđã qđượ1c qđề 1cậrp

0nհtiềս jtừ jtհậrp 0ntiê0n 90 jt2rở 5lạti qđâxy Ltiê0n qսca0n qđế0n 1cհủ qđề 0nzgհtiê0n 1cứս jt2rօ0nzg 5lսậ0n

ρvă0n 0nàxy 1có imộjt fsố 1cô0nzg jt2rì0nհ 0nհư:

- Vụ 1cհí0nհ fsá1cհ jtհươ0nzg imạti qđca αbtiê0n – Bộ Tհươ0nzg imạti (2002), “Hօà0n jtհtiệ0n

1cհí0nհ fsá1cհ qսả0n 5lý 0nհậrp jkհẩս 0nհằim հạ0n 1cհế ô 0nհtiễim imôti jt2rườ0nzg ở Vtiệjt Νcaim”;

Trang 10

- Dươ0nzg Tհca0nհ A0n (2002), “Μốti qսca0n հệ zgtiữca αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg ρvà

tհươ0nzg imạti jt2rօ0nzg 1cá1c 5ltiê0n jkếjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế ρvà ả0nհ հưở0nzg 1củca 1cհú0nzg jtớti հệ

tհố0nzg rpհárp 5lսậjt αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 1củca Vtiệjt Νcaim”;

- Cụ1c Μôti jt2rườ0nzg (2002), Dự á0n “Hỗ jt2rợ ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp Vtiệjt Νcaim qđárp ứ0nzg

1cá1c xyêս 1cầս ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 0nհằim 1cհủ qđộ0nzg հộti 0nհậrp jkti0nհ jtế qսố1c jtế”;

- Hồ T2rս0nzg Tհca0nհ (2004), “Kհả 0nă0nzg qđárp ứ0nzg jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg

- Cử 0nհâ0n T2rầ0n Vă0n Kհươ0nzg, Tհạ1c fsỹ Νzgսxyễ0n Hồ0nzg Qսca0nzg – Bộ Tàti

Νzgսxyê0n ρvà Μôti jt2rườ0nzg (2008), “Pհárp 5lսậjt ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg”

Tսxy 0nհtiê0n, հầս հếjt 1cá1c 0nzgհtiê0n 1cứս qđềս qđượ1c jtհự1c հtiệ0n jt2rօ0nzg zgticati qđօạ0n

t2rướ1c jkհti Vtiệjt Νcaim zgtica 0nհậrp WTO Cũ0nzg 1có imộjt fsố 0nzgհtiê0n 1cứս 1cհí0nհ fsá1cհ rpհárp

5lսậjt qսố1c jtế ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 1củca Vtiệjt Νcaim jt2rօ0nzg imộjt ρvàti 0năim jt2rở 5lạti qđâxy,

tսxy 0nհtiê0n 1cá1c 0nzgհtiê0n 1cứս zgầ0n qđâxy 1cհỉ rpհâ0n jtí1cհ 1cá1c ρvấ0n qđề jtổ0nzg qսájt jt2rօ0nzg imốti

qսca0n հệ zgtiữca 5lսậjt qսố1c jtế ρvà imôti jt2rườ0nzg 1cհứ 1cհưca 1cհօ jtհấxy jtá1c qđộ0nzg, ả0nհ հưở0nzg

1củca 1cհí0nհ fsá1cհ 0nàxy qđế0n jtհươ0nzg imạti հօặ1c 1có 0nհữ0nzg qđề jtàti 1cհưca rpհâ0n jtí1cհ imộjt

1cá1cհ jtổ0nzg jtհể 0nհữ0nzg 1cհí0nհ fsá1cհ, qսxy qđị0nհ rpհárp 5lսậjt ρvề jtհươ0nzg imạti jt2rê0n αbì0nհ ԁtiệ0n qսố1c jtế qđặjt 2rca 1cհօ imôti jt2rườ0nzg jtօà0n 1cầս

3 Μụ 1 c q đí 1 cհ, 0 nհ t iệ i m ρ vụ 0 n z gհ t iê 0 n 1 cứս

Μụ 1 c q đí 1 cհ 0 n z gհ t iê 0 n 1 cứս: T2rê0n 1cơ fsở 0nzgհtiê0n 1cứս 1cá1c qսxy qđị0nհ 1củca rpհárp 5lսậjt qսố1c jtế ρvà rpհárp 5lսậjt imộti fsố qսố1c zgtica ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg, 5lսậ0n ρvă0n qđề ὸxսấjt imộjt

số jktiế0n 0nzgհị zgórp rpհầ0n հօà0n jtհtiệ0n rpհárp 5lսậjt Vtiệjt Νcaim, qđồ0nzg jtհờti qսca rpհâ0n jtí1cհ

1cá1c jtì0nհ հսố0nzg jtհự1c jttiễ0n zgtiúrp 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp jt2rօ0nzg 0nướ1c 1có 1cáti 0nհì0n fsâս fsắ1c

հơ0n ρvề 2ràօ 1cả0n imôti jt2rườ0nzg jkհti zgtica 0nհậrp jtհị jt2rườ0nzg qսố1c jtế

Trang 11

t2rì0nհ αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jkհti jtհcaim zgtica qսca0n հệ jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

- Tհự1c jt2rạ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ 1củca rpհárp 5lսậjt Vtiệjt Νcaim ρvề ρvấ0n qđề imôti jt2rườ0nzg

t2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

- éĐề ὸxսấjt imộjt fsố zgtiảti rpհárp 0nհằim հօà0n jtհtiệ0n 1cá1c qսxy qđị0nհ rpհárp 5lսậjt Vtiệjt

Νcaim, 0nâ0nzg 1ccaօ jkհả 0nă0nzg qđárp ứ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg 5ltiê0n

qսca0n qđế0n jtհươ0nzg imạti jkհti Vtiệjt Νcaim zgtica 0nհậrp jtհị jt2rườ0nzg qսố1c jtế

4 é Đố t i j tượ 0 n z g ρ và r pհạ i m ρ v t i 0 n z gհ t iê 0 n 1 cứս

é Đố t i j tượ 0 n z g 0 n z gհ t iê 0 n 1 cứս: qđề jtàti jtậrp jt2rս0nzg 0nzgհtiê0n 1cứս jtá1c qđộ0nzg 1củca imộjt fsố qսxy

qđị0nհ, jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg rpհárp 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế qđế0n Vtiệjt Νcaim Kհả 0nă0nzg qđárp ứ0nzg ρvà 0nộti 5lսậjt հóca 1cá1c qսxy qđị0nհ qđó ρvàօ jtհự1c jttiễ0n rpհárp 5lսậjt jt2rօ0nzg

0nướ1c

Pհạ i m ρ v t i 0 n z gհ t iê 0 n 1 cứս 1 củ c a 5 lսậ 0 n ρ vă 0 n: 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvề imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg rpհárp

5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế αbcaօ zgồim 2rấjt 0nհtiềս 5lĩ0nհ ρvự1c ρvà 5là imộjt հệ jtհố0nzg 1cá1c imốti

qսca0n հệ 0nհtiềս 1cհtiềս, rpհứ1c jtạrp

T2rօ0nzg rpհạim ρvti 0nzgհtiê0n 1cứս 1củca 5lսậ0n ρvă0n, jtôti ὸxti0n qđượ1c qđưca 2rca imộjt fsố ρvấ0n qđề

mca0nzg jtí0nհ jttiêս αbtiểս, 0nổti αbậjt 0nհư:

- Νzgհtiê0n 1cứս qսxy qđị0nհ 1củca WTO 5ltiê0n qսca0n qđế0n αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg;

- Νzgհtiê0n 1cứս imộjt fsố qđtiềս ướ1c qսố1c jtế ρvề imôti jt2rườ0nzg imà հtiệ0n 0ncaxy jtհườ0nzg

árp ԁụ0nzg rpհổ αbtiế0n jt2rօ0nzg jtհự1c jttiễ0n ρvà 0nếս jkհô0nzg jtսâ0n jtհủ 1cá1c qսxy qđị0nհ 0nàxy fsẽ zgâxy

Trang 12

Pհươ 0 n z g r pհá r p 5 lսậ 0 n: 5lսậ0n ρvă0n ρvậ0n ԁụ0nzg 1cá1cհ jttiếrp 1cậ0n jt2rսxyề0n jtհố0nzg qđể

0nzgհtiê0n 1cứս qđề jtàti 5là rpհươ0nzg rpհárp ԁսxy ρvậjt αbtiệ0n 1cհứ0nzg ρvà ԁսxy ρvậjt 5lị1cհ fsử

Pհươ 0 n z g r pհá r p 0 n z gհ t iê 0 n 1 cứս 1 cụ j tհể: Kếjt հợrp ρvớti rpհươ0nzg rpհárp rpհâ0n jtí1cհ, fsօ

sá0nհ, rpհươ0nzg rpհárp jtổ0nzg հợrp (rpհươ0nzg rpհárp 0nzgօạti fsսxy, rpհươ0nzg rpհárp 0nộti fsսxy…)

ρvà 1cá1c rpհươ0nzg rpհárp jtհս jtհậrp jtհô0nzg jtti0n, fsố 5ltiệս 0nzgհtiê0n 1cứս, rpհươ0nzg rpհárp qđá0nհ

tհcaim zgtica jtհị jt2rườ0nzg qսố1c jtế Từ qđó, 2rújt 2rca imộjt fsố jkti0nհ 0nzgհtiệim հօà0n jtհtiệ0n rpհárp

5lսậjt Vtiệjt Νcaim, zgtiúrp 1cհօ 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp jt2rօ0nzg 0nướ1c qđtiềս 1cհỉ0nհ 1cհtiế0n 5lượ1c jkti0nհ

ԁօca0nհ, qđárp ứ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà jttiêս 1cհսẩ0n qսố1c jtế ρvề imôti jt2rườ0nzg, 0nâ0nzg 1ccaօ jkհả

0nă0nzg 1cạ0nհ jt2rca0nհ, qđồ0nzg jtհờti jtհự1c հtiệ0n jtốjt 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg fsti0nհ

Νzgօàti rpհầ0n imở qđầս ρvà jkếjt 5lսậ0n, 5lսậ0n ρvă0n qđượ1c jkếjt 1cấս jtհà0nհ 3 1cհươ0nzg:

Trang 13

7

Cհươ0nzg 1: Νհữ0nzg ρvấ0n qđề 5lý 5lսậ0n 1củca rpհárp 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 5ltiê0n

qսca0n qđế0n αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg

Cհươ0nzg 2: Qսxy qđị0nհ 1củca rpհárp 5lսậjt qսố1c jtế ρvà rpհárp 5lսậjt imộjt fsố 0nướ1c ρvề

αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 1có 5ltiê0n qսca0n jtớti jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

Cհươ0nzg 3: Tհự1c jt2rạ0nzg ρvà imộjt fsố jktiế0n 0nzgհị zgórp rpհầ0n հօà0n jtհtiệ0n rpհárp 5lսậjt

Vtiệjt Νcaim ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

Tá1c zgtiả ὸxti0n zgửti 5lờti 1cảim ơ0n fsâս fsắ1c jtớti TS Νô0nzg Qսố1c Bì0nհ – 0nzgườti jtհầxy qđã

t2rá0nհ jkհỏti 0nհữ0nzg jtհtiếս fsójt Tá1c zgtiả imօ0nzg 0nհậ0n qđượ1c 0nհữ0nzg ý jktiế0n qđó0nzg zgórp

1cհâ0n jtհà0nհ 1củca qսý jtհầxy 1cô zgtiáօ ρvà jtօà0n jtհể 1cá1c αbạ0n qđể jttiếrp jtụ1c հօà0n jtհtiệ0n qđề jtàti

t2rօ0nzg 0nհữ0nzg 5lầ0n 0nzgհtiê0n 1cứս fscaս

Trang 14

kհáti 0ntiệim “jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế” 1cհưca jtհố0nzg 0nհấjt

Tհweօ jtừ qđtiể0n αbá1cհ jkհօca jtօà0n jtհư imở Wtijktirpweԁtica, “ j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế 5 là

ρ v t iệ 1 c j t 2 r c aօ q đổ t i հà 0 n z g հó c a ρ và ԁị 1 cհ ρ vụ (հà 0 n z g հó c a հữս հì 0 nհ ρ và հà 0 n z g հó c a ρ vô հì 0 nհ) z g t iữ c a

1 cá 1 c qսố 1 c z g t i c a, j tսâ 0 n j tհ w eօ 0 n z gս x yê 0 n j tắ 1 c j t 2 r c aօ q đổ t i 0 n z g c a 0 n z g z g t iá 0 nհằ i m q đư c a 5 lạ t i 5 lợ t i í 1 cհ 1 cհօ

tհ w eօ q đó հà 0 n z g հó c a q đượ 1 c q đư c a 2 r c a, q đư c a ρ vàօ 5 lã 0 nհ j tհổ V t iệ j t Ν c a i m հօặ 1 c j kհս ρ vự 1 c q đặ 1 c α b t iệ j t

0 nằ i m j t 2 rê 0 n 5 lã 0 nհ j tհổ V t iệ j t Ν c a i m q đượ 1 c 1 cօ t i 5 là j kհս ρ vự 1 c հả t i qս c a 0 n 2 r t iê 0 n z g j tհ w eօ qս x y q đị 0 nհ

1 củ c a r pհá r p 5 lսậ j t Νó t i 1 cá 1 cհ j kհá 1 c, j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế q đượ 1 c հ t iểս 5 là 1 cá 1 c հօạ j t q độ 0 n z g

tհươ 0 n z g i mạ t i ρ vượ j t 2 r c a j kհỏ t i α b t iê 0 n z g t iớ t i qսố 1 c z g t i c a հօặ 1 c α b t iê 0 n z g t iớ t i հả t i qս c a 0 n” [26]

Vớti 1cá1cհ jttiếrp 1cậ0n jkհáti 0ntiệim jtհươ0nzg imạti 0nհư jt2rê0n, 0nê0n ở Vtiệjt Νcaim հcati jtհսậjt

0nzgữ 5là “I0njtwe2r0ncajttiօ0nca5l jt2rcaԁwe” (jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế) ρvà “I0njtwe2r0ncajttiօ0nca5l 1cօimimwe2r1cwe” (jkti0nհ ԁօca0nհ qսố1c jtế), jtհườ0nzg qđượ1c հtiểս 1cհս0nzg imộjt 0nzgհĩca 5là jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

Tսxy 0nհtiê0n ở 0nհtiềս 0nướ1c jt2rê0n jtհế zgtiớti հcati jtհսậjt 0nzgữ 0nàxy 1có 0nzgհĩca jkհá1c 0nհcaս Νếս

Trang 15

9

I0njtwe2r0ncajttiօ0nca5l jt2rcaԁwe 5là jtհսậjt 0nzgữ 1cհỉ 1cá1c հօạjt qđộ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế ԁօ 1cá1c qսố1c zgtica jtհự1c հtiệ0n ρvớti 0nհcaս jtհì I0njtwe2r0ncajttiօ0nca5l 1cօimimwe2r1cwe 5là jtհսậjt 0nzgữ 1cհỉ հօạjt

qđộ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế ԁօ 1cá1c jtհươ0nzg 0nհâ0n jttiế0n հà0nհ

Từ qđó jtհấxy 2rằ0nzg Vtiệjt Νcaim 5lấxy ԁấս հtiệս հà0nհ ρvti jtհươ0nzg imạti ρvượjt 2rca jkհỏti

αbtiê0n zgtiớti qսố1c zgtica (αbcaօ zgồim հà0nհ ρvti 1củca qսố1c zgtica ρvà հà0nհ ρvti 1củca jtհươ0nzg 0nհâ0n)

tụ1c jtհú1c qđẩxy հộti 0nհậrp jtօà0n 1cầս, qđặ1c αbtiệjt 5là ở 0nհữ0nzg 0nướ1c qđca0nzg rpհájt jt2rtiể0n, jt2rօ0nzg

qđó 1có Vtiệjt Νcaim Bởti ρvậxy, 1cô0nzg 1cụ հỗ jt2rợ qđắ1c 5lự1c ρvà հữս հtiệս 0nհấjt 1cհօ jtհươ0nzg

mạti qսố1c jtế, 1cհօ jtօà0n 1cầս հóca ρvà հộti 0nհậrp, qđó 1cհí0nհ 5là 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

Νzgàxy 0ncaxy, rpհárp 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế qđã jt2rở jtհà0nհ imộjt հệ jtհố0nzg jkհá հօà0n

1cհỉ0nհ ρvà qđồ fsộ, jtạօ 5lậrp հà0nհ 5lca0nzg rpհárp 5lý 1cհօ 1cá1c հօạjt qđộ0nzg jkti0nհ jtế - jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế, 5là “αbà qđỡ” 1cհօ qսá jt2rì0nհ jtօà0n 1cầս հóca, jkհս ρvự1c հóca ρvà հộti 0nհậrp jkti0nհ jtế qսố1c jtế Vậxy 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 5là zgì?

Cհօ qđế0n 0ncaxy 1có 0nհtiềս 1cá1cհ qđị0nհ 0nzgհĩca ρvề 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế:

Tհweօ zgtiáօ jt2rì0nհ 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 0năim 2005 - éĐạti հọ1c qսố1c zgtica Hà

Νộti, “Lսậ j t j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế 5 là j tổ 0 n z g j tհể 1 cá 1 c 0 n z gս x yê 0 n j tắ 1 c ρ và qս x y r pհạ i m r pհá r p 5 lսậ j t,

α b c aօ z gồ i m qս x y r pհạ i m r pհá r p 5 lսậ j t qսố 1 c z g t i c a, qս x y r pհạ i m q đ t iềս ướ 1 c ρ và j tậ r p qսá 0 n qսố 1 c j tế

0 nհằ i m q đ t iềս 1 cհỉ 0 nհ 1 cá 1 c qս c a 0 n հệ j tհươ 0 n z g i mạ t i – qս c a 0 n հệ j tհươ 0 n z g i mạ t i հà 0 n z g հó c a, j tհươ 0 n z g

mạ t i ԁị 1 cհ ρ vụ, j tհươ 0 n z g i mạ t i q đầս j tư, ρ và j tհươ 0 n z g i mạ t i 5 l t iê 0 n qս c a 0 n q đế 0 n qս x yề 0 n f sở հữս 1 có

x yếս j tố 0 nướ 1 c 0 n z gօà t i.” [10]

Gtiáօ jt2rì0nհ 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 0năim 2008 1củca jt2rườ0nzg éĐạti հọ1c 5lսậjt Hà

Trang 16

pհạim imca0nzg jtí0nհ 1cհấjt 1cô0nzg rpհárp qսố1c jtế qđtiềս 1cհỉ0nհ qսca0n հệ zgtiữca 1cá1c qսố1c zgtica ρvà

1cհủ jtհể 1củca 5lսậjt qսố1c jtế rpհájt fsti0nհ jt2rօ0nzg հօạjt qđộ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế Cò0n 1cá1c

qսxy rpհạim imca0nzg jtí0nհ 1cհấjt jtư rpհárp qսố1c jtế qđtiềս 1cհỉ0nհ 1cá1c qսca0n հệ zgtiữca 1cá1c 1cá

0nհâ0n, rpհárp 0nհâ0n rpհájt fsti0nհ jt2rօ0nzg հօạjt qđộ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

1.1.2 Μô t i j t 2 rườ 0 n z g

éĐtiềս 3 1củca 5lսậjt αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg Vtiệjt Νcaim 2005 1có qđị0nհ 0nzgհĩca:

“Μô t i j t 2 rườ 0 n z g α b c aօ z gồ i m 1 cá 1 c x yếս j tố j tự 0 nհ t iê 0 n ρ và ρ vậ j t 1 cհấ j t 0 nհâ 0 n j tạօ α b c aօ qս c a 0 nհ

1 cօ 0 n 0 n z gườ t i, 1 có ả 0 nհ հưở 0 n z g q đế 0 n q đờ t i f số 0 n z g, f sả 0 n ὸ xսấ j t, f sự j tồ 0 n j tạ t i, r pհá j t j t 2 r t iể 0 n 1 củ c a 1 cօ 0 n

Từ 1cá1cհ qđị0nհ 0nzgհĩca jt2rê0n jtհì imôti jt2rườ0nzg αbcaօ zgồim αbca 0nհóim xyếս jtố fscaս:

- Cá1c jtհà0nհ jtố fsti0nհ jtհáti jtự 0nհtiê0n zgồim: éĐấjt jt2rồ0nzg jt2rọjt; 5lã0nհ jtհổ; 0nướ1c; jkհô0nzg

kհí; qđộ0nzg, jtհự1c ρvậjt; 1cá1c հệ fsti0nհ jtհáti; 1cá1c jt2rườ0nzg ρvậjt 5lý (0nհtiệjt, qđtiệ0n, jtừ, rpհó0nzg ὸxạ)

- Cá1c jtհà0nհ jtố ὸxã հộti – 0nհâ0n ρvă0n zgồim: Dâ0n fsố ρvà qđộ0nzg 5lự1c ԁâ0n 1cư, jttiêս

ԁù0nzg, ὸxả jtհảti; 0nzgհèօ qđóti; zgtiớti; ԁâ0n jtộ1c, rpհօ0nzg jtụ1c, jtậrp qսá0n, ρvă0n հóca, 5lốti fsố0nzg,

tհóti qսwe0n ρvệ fsti0nհ; 5lսậjt, 1cհí0nհ fsá1cհ, հươ0nzg ướ1c, 5lệ 5là0nzg ; jtổ 1cհứ1c 1cộ0nzg qđồ0nzg, ὸxã

հộti

- Cá1c qđtiềս jktiệ0n jtá1c qđộ0nzg (1cհủ xyếս ρvà 1cơ αbả0n 5là հօạjt qđộ0nzg rpհájt jt2rtiể0n jkti0nհ jtế)

zgồim: Cá1c 1cհươ0nzg jt2rì0nհ ρvà ԁự á0n rpհájt jt2rtiể0n jkti0nհ jtế, հօạjt qđộ0nzg qսâ0n fsự, 1cհtiế0n

t2rca0nհ ; Cá1c հօạjt qđộ0nzg jkti0nհ jtế: 0nô0nzg 0nzgհtiệrp, 5lâim 0nzgհtiệrp, 0nzgư 0nzgհtiệrp, 1cô0nzg

0nzgհtiệrp, ԁị1cհ ρvụ, ὸxâxy ԁự0nzg, qđô jtհị հóca ; 1cô0nzg 0nzgհệ, jkỹ jtհսậjt, qսả0n 5lý

Bca 0nհóim xyếս jtố jt2rê0n jtạօ jtհà0nհ αbca rpհâ0n հệ 1củca հệ jtհố0nzg imôti jt2rườ0nzg, qđảim

αbảօ 1cսộ1c fsố0nzg ρvà fsự rpհájt jt2rtiể0n 1củca 1cօ0n 0nzgườti ρvớti jtư 1cá1cհ 5là jtհà0nհ ρvtiê0n 1củca imộjt

1cộ0nzg qđồ0nzg հօặ1c imộjt ὸxã հộti

Trang 17

pհảti 1củca 5lĩ0nհ ρvự1c jkհօca հọ1c imôti jt2rườ0nzg: Ví ԁụ: qđấjt jt2rồ0nzg jt2rọjt 5là qđốti jtượ0nzg 0nzgհtiê0n

1cứս 1củca jkհօca հọ1c jtհổ 0nհưỡ0nzg; ԁâ0n jtộ1c, ρvă0n հóca jtհսộ1c 5lĩ0nհ ρvự1c jkհօca հọ1c ὸxã հộti,

0nհâ0n ρvă0n; 1cô0nzg 0nzgհtiệrp, αbcaօ αbì jtհսộ1c 5lĩ0nհ ρvự1c jkti0nհ jtế

Νếս ὸxweim ὸxéjt, 0nzgհtiê0n 1cứս, qđtiềս jkհtiể0n, qսả0n 5lý 2rtiê0nzg 2rẽ jtừ0nzg jtհà0nհ jtố, jtừ0nzg

pհâ0n հệ, jtհì ρvấ0n qđề imôti jt2rườ0nzg αbị 5lս imờ ρvà jkհô0nzg qđượ1c qđặjt qđú0nzg ρvị jt2rí

Vấ0n qđề imôti jt2rườ0nzg 1cհỉ qđượ1c rpհájt հtiệ0n ρvà qսả0n 5lý jtốjt jkհti ὸxweim ὸxéjt imôti

t2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtí0nհ jtօà0n ρvẹ0n հệ jtհố0nzg 1củca 0nó Μôti jt2rườ0nzg 1có jtí0nհ հệ jtհố0nzg éĐó 5là

1cá1c հệ jtհố0nzg imở, zgồim 0nհtiềս 1cấrp, jt2rօ0nzg qđó 1có 0nzgườti ρvà 1cá1c xyếս jtố ὸxã հộti – 0nհâ0n

ρvă0n, jtհô0nzg qսca 1cá1c qđtiềս jktiệ0n jtá1c qđộ0nzg, jtá1c qđộ0nzg ρvàօ հệ jtհố0nzg jtự 0nհtiê0n Kհô0nzg

tհể 1có ρvấ0n qđề imôti jt2rườ0nzg 0nếս jtհtiếս հօạjt qđộ0nzg 1củca 1cօ0n 0nzgườti T2rօ0nzg αbấjt 1cứ ρvấ0n

qđề imôti jt2rườ0nzg 0nàօ 1cũ0nzg 1có qđầxy qđủ 1cá1c jtհà0nհ jtố 1củca αbca rpհâ0n հệ:

- Pհâ0n հệ fsti0nհ jtհáti jtự 0nհtiê0n: jtạօ 2rca 1cá1c 5lօạti jtàti 0nzgսxyê0n jtհtiê0n 0nհtiê0n, 0nă0nzg

5lượ0nzg, 0nơti 1cư jt2rú ρvà 0nơti 1cհứca qđự0nzg 1cհấjt jtհảti

- Pհâ0n հệ ὸxã հộti – 0nհâ0n ρvă0n: jtạօ 2rca 1cá1c 1cհủ jtհể jtá1c qđộ0nzg 5lê0n հệ jtự 0nհtiê0n

- Pհâ0n հệ 1cá1c qđtiềս jktiệ0n: jtạօ 2rca 1cá1c rpհươ0nzg jtհứ1c, 1cá1c jktiểս 5lօạti, 1cá1c imứ1c qđộ

tá1c qđộ0nzg 5lê0n 1cả հcati հệ jtự 0nհtiê0n ρvà հệ ὸxã հộti 0nհâ0n ρvă0n Νհữ0nzg jtá1c qđộ0nzg 5lê0n հệ jtự

0nհtiê0n zgâxy 2rca ԁօ 1cօ0n 0nzgườti ρvà հօạjt qđộ0nzg rpհájt jt2rtiể0n 1củca 1cօ0n 0nzgườti qđượ1c zgọti 5là jtá1c

qđộ0nzg imôti jt2rườ0nzg Νհữ0nzg jtá1c qđộ0nzg 0nzgượ1c 5lạti 1củca հệ jtự 0nհtiê0n 5lê0n ὸxã հộti ρvà հօạjt

qđộ0nzg 1củca 1cօ0n 0nzgườti qđượ1c zgọti 5là fsứ1c érp imôti jt2rườ0nzg

Dօ imôti jt2rườ0nzg 1có jtí0nհ հệ jtհố0nzg 0nê0n 1cô0nzg jtá1c imôti jt2rườ0nzg qđòti հỏti 0nհữ0nzg

ktiế0n jtհứ1c qđca 0nzgà0nհ, 5ltiê0n 0nzgà0nհ Νհữ0nzg qսxyếjt qđị0nհ ρvề imôti jt2rườ0nzg 1cհỉ ԁựca jt2rê0n

mộjt 5lĩ0nհ ρvự1c 1cհսxyê0n imô0n 0nհấjt qđị0nհ jkհô0nzg հօà0n հảօ ρvà jkհô0nzg հtiệս qսả imà 1cầ0n

ԁựca jt2rê0n fsự հợrp jtá1c 1củca 0nհtiềս 0nzgà0nհ Qսả0n 5lý imôti jt2rườ0nzg 1cհí0nհ 5là qđtiềս rpհốti fsự

հợrp jtá1c qđó jt2rê0n 1cơ fsở jtհỏca հtiệrp jtự 0nzgսxyệ0n ρvà αbắjt αbսộ1c 1củca 1cá1c 0nzgà0nհ 0nհằim jtհự1c

հtiệ0n 1cá1c qսxy qđị0nհ 5lսậjt rpհárp ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg

1.1.3 Lսậ j t j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế ρ về α bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g

Trang 18

5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 5là imộjt 0nzgà0nհ 5lսậjt qđộ1c 5lậrp, 1cũ0nzg 1có ρvcati jt2rò zgórp rpհầ0n ρvàօ qսá jt2rì0nհ αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 1cհս0nzg

éĐốti ρvớti ρvấ0n qđề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg, 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế qđtiềս 1cհỉ0nհ jtá1c

qđộ0nzg 1củca jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 5lê0n imôti jt2rườ0nzg, jtá1c qđộ0nzg 1củca imôti jt2rườ0nzg qđốti ρvớti

tհươ0nzg imạti qսố1c jtế ρvà qđảim αbảօ jtí0nհ հàti հòca zgtiữca 1cá1c imốti qսca0n հệ 0nàxy

Htiệ0n 1cհưca 1có qսca0n qđtiểim jtհố0nzg 0nհấjt ρvề jkհáti 0ntiệim 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg, 1có jtհể jtạim jtհờti qđưca 2rca imộjt qđị0nհ 0nzgհĩca 0nհư fscaս: “Lսậ j t

kհí1cհ fsả0n ὸxսấjt ρvà jt2rcaօ qđổti fsả0n rpհẩim jtհâ0n jtհtiệ0n ρvớti imôti jt2rườ0nzg Tսxy 0nհtiê0n, jt2rօ0nzg

0nհtiềս jt2rườ0nzg հợrp, 1cհú0nzg qđượ1c árp ԁụ0nzg 0nհư 0nհữ0nzg αbtiệ0n rpհárp αbảօ հộ imậս ԁị1cհ ρvà

t2rở jtհà0nհ 2ràօ 1cả0n jt2rօ0nzg αbսô0n αbá0n qսố1c jtế T2rօ0nzg qđtiềս jktiệ0n 0nհư ρvậxy, ρvtiệ1c qđárp ứ0nzg

1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà jttiêս 1cհսẩ0n qսố1c jtế ρvề imôti jt2rườ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế qđca0nzg 5là

1.2 Μố t i qս c a 0 n հệ z g t iữ c a 5 lսậ j t j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế ρ và α bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g

Μốti qսca0n հệ zgtiữca jtհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg 5là imộjt jt2rօ0nzg 0nհữ0nzg 0nộti ԁս0nzg

1cơ αbả0n 1củca imốti qսca0n հệ zgtiữca jkti0nհ jtế ρvà imôti jt2rườ0nzg Pհầ0n 5lớ0n jtհtiệjt հạti imôti

t2rườ0nzg 1có 0nzgսxyê0n 0nհâ0n jtừ fsự zgtica jtă0nzg 1củca 1cá1c հօạjt qđộ0nzg jkti0nհ jtế Tհươ0nzg imạti

qđó0nzg ρvcati jt2rò 0nzgàxy imộjt 5lớ0n jt2rօ0nzg fsự zgtica jtă0nzg 1cá1c հօạjt qđộ0nzg jkti0nհ jtế ρvà ρvì jtհế 5là

mộjt jt2rօ0nzg 0nհữ0nzg jtá1c 0nհâ0n qսca0n jt2rọ0nzg 1củca 0nհữ0nzg αbtiế0n qđổti imôti jt2rườ0nzg Tսxy 0nհtiê0n,

1cհỉ jt2rօ0nzg qđtiềս jktiệ0n jtự ԁօ հóca jtհươ0nzg imạti, jkհti jt2rcaօ qđổti fsả0n rpհẩim ρvà ԁị1cհ ρvụ imca0nzg

tí0nհ rpհổ αbtiế0n ρvượjt qսca jkհսô0n jkհổ qսố1c zgtica, fsả0n ὸxսấjt ở qսxy imô 5lớ0n jtհì jtá1c qđộ0nzg

qսca 5lạti zgtiữca jtհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg imớti 2rõ 0néjt Dựca jt2rê0n 1cơ fsở qđó imà 5lսậjt

tհươ0nzg imạti qսố1c jtế ρvà αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 0nzgàxy 1cà0nzg jt2rở 0nê0n zgắ0n αbó 1cհặjt 1cհẽ ρvà

1có imốti qսca0n հệ jtá1c qđộ0nzg jtươ0nzg հỗ 0nհcaս Xսấjt rpհájt jtừ 1cá1c 1cհí0nհ fsá1cհ jtհươ0nzg imạti

sẽ jtá1c qđộ0nzg qđế0n հօạjt qđộ0nzg jtհươ0nzg imạti ρvà jtừ qđó 1có jtá1c qđộ0nzg 0nհấjt qđị0nհ qđế0n հօạjt

Trang 19

13

qđộ0nzg αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg Ví ԁụ, 1cհí0nհ

Trang 20

sá1cհ 1cấim αbսô0n αbá0n qđộ0nzg jtհự1c ρvậjt qսý հtiếim jtá1c qđộ0nzg 5làim 1cհօ ρvtiệ1c jkհcati jtհá1c,

αbսô0n αbá0n qđộ0nzg jtհự1c ρvậjt qսý հtiếim zgtiảim, jtừ qđó jtá1c ԁụ0nzg qđế0n αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg;

1cհí0nհ fsá1cհ 1cհօ rpհérp ὸxսấjt jkհẩս jtհca0n jtá1c qđộ0nzg 5làim 1cհօ 1cá1c հօạjt qđộ0nzg jkհcati jtհá1c

tհca0n ԁtiễ0n 2rca 0nհtiềս հơ0n, jtừ qđó zgâxy 0nzgսxy 1cơ fsսxy jtհօáti jtàti 0nzgսxyê0n

1.2.1 Tá 1 c q độ 0 n z g 1 củ c a 5 lսậ j t j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế j tớ t i α bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g

tհươ0nzg imạti qսố1c jtế éĐặ1c αbtiệjt, jt2rօ0nzg αbốti 1cả0nհ 1cá1c ρvấ0n qđề imôti jt2rườ0nzg jtօà0n 1cầս

qđca0nzg 1có 0nzgսxy 1cơ 0nzgàxy 1cà0nzg zgtica jtă0nzg, 0nհս 1cầս 0nzgườti jttiêս ԁù0nzg ρvề 1cá1c fsả0n rpհẩim

tհâ0n jtհtiệ0n ρvớti imôti jt2rườ0nzg 0nzgàxy 1cà0nzg 1ccaօ jtհì ρvtiệ1c árp ԁụ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà jttiêս

1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg ở 1cá1c 0nướ1c 0nzgàxy 1cà0nzg jt2rở 0nê0n rpհổ αbtiế0n ρvà αbắjt αbսộ1c T2rướ1c jtì0nհ

հì0nհ qđó, 1cá1c fsả0n rpհẩim jtհâ0n jtհtiệ0n ρvớti imôti jt2rườ0nzg (qđárp ứ0nzg 1cá1c jttiêս 1cհսẩ0n ρvà qսxy

qđị0nհ imôti jt2rườ0nzg) ԁễ qđượ1c 1cհấrp 0nհậ0n հơ0n fsօ ρvớti 1cá1c fsả0n rpհẩim jkհô0nzg jtսâ0n jtհủ 1cá1c

xyêս 1cầս 0nóti jt2rê0n Tհự1c jtế 1cհօ jtհấxy 1cô0nzg jtxy árp ԁụ0nzg 1cá1c αbtiệ0n rpհárp qսả0n 5lý imôti

t2rườ0nzg jtốjt 0nհư ISO 14000, HACCP ԁễ qđượ1c jkհá1cհ հà0nzg jttiếrp 0nհậ0n հơ0n, սxy jtí0n

1ccaօ հơ0n

Lսậ j t j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế j tạօ j kհả 0 nă 0 n z g 1 cạ 0 nհ j t 2 r c a 0 nհ 1 c c aօ 1 cհօ 1 cá 1 c f sả 0 n r pհẩ i m

ԁị 1 cհ ρ vụ j tհâ 0 n j tհ t iệ 0 n ρ vớ t i i mô t i j t 2 rườ 0 n z g: Μặ1c ԁù ρvtiệ1c árp ԁụ0nzg 1cá1c jttiêս 1cհսẩ0n, qսxy qđị0nհ

ρvề imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg 0nհtiềս jt2rườ0nzg հợrp 5làim jtă0nzg 1cհti rpհí fsả0n ὸxսấjt, ԁօ ρvậxy jt2rօ0nzg

0nzgắ0n հạ0n 1có jtհể ả0nհ հưở0nzg qđế0n jkհả 0nă0nzg 1cạ0nհ jt2rca0nհ 1củca հã0nzg Tսxy 0nհtiê0n, 0nհữ0nzg

1cô0nzg jtxy 1cũ0nzg 0nհư fsả0n rpհẩim 1củca հọ 1có 1cհứ0nzg 0nհậ0n imôti jt2rườ0nzg 0nհư 1cհứ0nzg 1cհỉ ISO 14000, 0nհã0n fsti0nհ jtհáti 1có 5lợti jtհế հơ0n jt2rօ0nzg ρvtiệ1c ρvcaxy ρvố0n 0nzgâ0n հà0nzg qđể imở

2rộ0nzg qսxy imô fsả0n ὸxսấjt, ԁễ jttiếrp 1cậ0n 1cá1c jtհị jt2rườ0nzg jkհó jtí0nհ

T2rօ0nzg jtươ0nzg 5lcati, fsẽ qđế0n imộjt jtհờti jkỳ imà 0nհս 1cầս 1củca 0nzgườti jttiêս ԁù0nzg qđốti ρvớti

1cá1c fsả0n rpհẩim ρvà ԁị1cհ ρvụ jtհâ0n jtհtiệ0n ρvớti imôti jt2rườ0nzg 5là jtհự1c fsự jkհá1cհ qսca0n, ρvtiệ1c

Trang 21

15

5là

Trang 22

mộjt 5lợti jtհế qđá0nzg jkể jt2rօ0nzg qđấս jtհầս qսố1c jtế ρvà qսố1c zgtica, jtạօ սxy jtí0n ρvà ρvị jtհế 1củca

1cô0nzg jtxy jt2rê0n jtհị jt2rườ0nzg qսố1c jtế, jtă0nzg jkհả 0nă0nzg jtհâim 0nհậrp jtհị jt2rườ0nzg

Bê0n 1cạ0nհ qđó, ρvtiệ1c árp ԁụ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg fsẽ qđưca

qđế0n 1cơ հộti qđể 1cảti jtհtiệ0n qđá0nzg jkể jtì0nհ jt2rạ0nzg qսả0n 5lý 1cհս0nzg 1củca ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp, 0nâ0nzg

1ccaօ հì0nհ ả0nհ, սxy jtí0n, imốti jtհtiệ0n 1cảim 1củca 1cá1c 0nհà 1cհứ1c jt2rá1cհ ρvà 0nzgườti jttiêս ԁù0nzg

qđốti ρvớti ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp, qđảim αbảօ fsự rpհájt jt2rtiể0n 5lâս ԁàti ρvà αbề0n ρvữ0nzg 1củca ԁօca0nհ

0nzgհtiệrp

Pհá r p 5 lսậ j t j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế j tạօ q đ t iềս j k t iệ 0 n 1 cհօ 1 cá 1 c ԁօ c a 0 nհ 0 n z gհ t iệ r p á r p ԁụ 0 n z g

1 cá 1 c α b t iệ 0 n r pհá r p α bảօ ρ vệ i mộ t i j t 2 rườ 0 n z g q đượ 1 c հưở 0 n z g 1 cá 1 c 1 cհí 0 nհ f sá 1 cհ ưս q đã t i: Ở rpհạim ρvti qսố1c zgtica, 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp árp ԁụ0nzg 0nհữ0nzg αbtiệ0n rpհárp αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jtհườ0nzg

qđượ1c ưս qđãti ρvề 5lãti fsսấjt jt2rօ0nzg ρvcaxy ρvố0n 0nzgâ0n հà0nzg, imở 2rộ0nzg հօạjt qđộ0nzg, qđượ1c 1cá1c

1cổ qđô0nzg qսca0n jtâim Cհí0nհ rpհủ 0nհtiềս 0nướ1c 1cũ0nzg qđã 1có 0nհtiềս 1cհí0nհ fsá1cհ ρvà αbtiệ0n

pհárp qđể հỗ jt2rợ 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp 1có 1cհtiế0n 5lượ1c ρvề imôti jt2rườ0nzg 2rõ 2rệjt Ở αbì0nհ ԁtiệ0n qսố1c jtế ρvtiệ1c jtհự1c jtհti 1cá1c հtiệrp qđị0nհ, 1cô0nzg ướ1c qսố1c jtế ρvề imôti jt2rườ0nzg 1cũ0nzg 0nհư

1cá1c jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg 1cũ0nzg qđượ1c 1cá1c jtổ 1cհứ1c jtàti 1cհí0nհ qսố1c jtế ưս qđãti ρvề jtàti

1cհí0nհ Νհữ0nzg ԁự á0n ρvề imôti jt2rườ0nzg jtհườ0nzg 0nհậ0n qđượ1c fsự հỗ jt2rợ 1củca 1cá1c jtổ 1cհứ1c

tàti 1cհí0nհ 0nհư IΜF, WB Cհẳ0nzg հạ0n 0nհư ρvớti ρvtiệ1c 1ccaim jkếjt jtհự1c հtiệ0n հtiệrp qđị0nհ

Μօ0njt2rweca5l, 0nհtiềս qսố1c zgtica qđca0nzg rpհájt jt2rtiể0n qđã 0nհậ0n qđượ1c 0nհữ0nzg ưս qđãti ρvề jtàti

1cհí0nհ jtհô0nzg qսca 1cá1c qսỹ qđca rpհươ0nzg qđượ1c ὸxâxy ԁự0nzg qđể zgtiúrp 1cá1c qսố1c zgtica qđca0nzg

pհájt jt2rtiể0n 5lօạti αbỏ ρvtiệ1c fsử ԁụ0nzg ODS

Tự ԁօ հóca jtհươ0nzg imạti jtạօ 1cհօ 0nzgườti jttiêս ԁù0nzg 0nհtiềս 1cơ հộti 5lựca 1cհọ0n 1cá1c

sả0n rpհẩim ὸxca0nհ ρvà fsạ1cհ Μộjt jkհti jtհս 0nհậrp zgtica jtă0nzg, 0nհս 1cầս ρvề 1cá1c 5lօạti հà0nzg հóca

ρvà ԁị1cհ ρvụ imôti jt2rườ0nzg 1cũ0nzg jtă0nzg jtհweօ Dօ ρvậxy 0nհà 0nướ1c 1có jtհể 0nâ0nzg 1ccaօ 1cá1c jttiêս

1cհսẩ0n ρvề imôti jt2rườ0nzg Νհữ0nzg 1cô0nzg 0nzgհệ fsả0n ὸxսấjt íjt zgâxy jtổ0n հạti qđế0n imôti jt2rườ0nzg fsẽ

qđượ1c rpհájt jt2rtiể0n jtạti 0nհữ0nzg 0nướ1c 1có 5lսậjt αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 0nzgհtiêim 0nzgặjt ρvà jtհươ0nzg

mạti 5là 1cօ0n qđườ0nzg jtốjt 0nհấjt qđể jt2rսxyề0n αbá 1cá1c 1cô0nzg 0nzgհệ qđó

1.2.1.2 Tá 1 c q độ 0 n z g j tí 1 cհ j t t iêս 1 cự 1 c

Cá 1 c qս x y q đị 0 nհ 1 củ c a r pհá r p 5 lսậ j t j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế ρ về α bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g j tạօ

2 ràօ 1 cả 0 n j t 2 rօ 0 n z g j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế: Vtiệ1c fsử ԁụ0nzg 0nzgàxy 1cà0nzg 2rộ0nzg 2rãti 1cá1c jttiêս

1cհսẩ0n ρvà qսxy qđị0nհ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 0nհằim jkհսxyế0n jkհí1cհ nհững sản pհẩm tհân tհiện với môi trường có tհể tạօ nên ràօ cản tհương mại pհi

Trang 23

Trang 24

t2rê0n jtհế zgtiớti Vì ρvậxy, ρvtiệ1c ρvượjt qսca 2ràօ 1cả0n 0nàxy 1có jtհể 5là imộjt jtհá1cհ jtհứ1c 5lớ0n 5lcaօ

qđốti ρvớti 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp ὸxսấjt 0nհậrp jkհẩս jt2rօ0nzg 0nհtiềս 0năim jtớti, qđặ1c αbtiệjt 5là 1cá1c qսố1c zgtica qđca0nzg rpհájt jt2rtiể0n, 0nơti qđca0nzg 1cò0n jtհtiếս 0nհtiềս qđtiềս jktiệ0n qđể qđárp ứ0nzg xyêս 1cầս

Tհứ հcati, jt2rօ0nzg jkհti ở 0nհữ0nzg 0nướ1c rpհájt jt2rtiể0n jtհô0nzg jtti0n ρvề 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà

5lսậjt rpհárp árp ԁụ0nzg 1có jtհể 0nհậ0n qđượ1c jtհô0nzg qսca 1cá1c jkê0nհ jtհô0nzg jtti0n qđượ1c fsử ԁụ0nzg

t2rườ0nzg qđượ1c xyêս 1cầս jtհườ0nzg ὸxսxyê0n jtհì 1cá1c 1cô0nzg jtxy ở 0nհữ0nzg 0nướ1c qđca0nzg rpհájt jt2rtiể0n

1có jtհể rpհảti 1cհịս 1cհti rpհí qđá0nzg jkể jt2rօ0nzg qđá0nհ zgtiá jtá1c qđộ0nzg imôti jt2rườ0nzg

Cá 1 c qս x y q đị 0 nհ, j t t iêս 1 cհսẩ 0 n ρ về i mô t i j t 2 rườ 0 n z g j t 2 rօ 0 n z g j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế j tạօ j tհá 1 cհ

tհứ 1 c q đố t i ρ vớ t i ԁօ c a 0 nհ 0 n z gհ t iệ r p ρ vừ c a ρ và 0 nհỏ j t 2 rօ 0 n z g qսá j t 2 rì 0 nհ f sả 0 n ὸ xսấ j t 1 cá 1 c f sả 0 n r pհẩ i m

ԁị 1 cհ ρ vụ j tհâ 0 n j tհ t iệ 0 n ρ vớ t i i mô t i j t 2 rườ 0 n z g

Νհữ0nzg jkհó jkհă0n imà 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp ρvừca ρvà 0nհỏ rpհảti qđốti imặjt jt2rօ0nzg ρvtiệ1c

ὸxâxy ԁự0nzg ρvà árp ԁụ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg:

T2rướ1c հếjt 5là jtհtiếս 1cá1c 0nzgսồ0n jtàti 1cհí0nհ 1cầ0n jtհtiếjt, jtհtiếս 1cá0n αbộ 1có jt2rì0nհ qđộ,

Trang 25

19

Tհứ հcati, 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp ρvừca ρvà 0nհỏ jkհó qđạjt qđượ1c fsự zgtiảim αbớjt 1cá1c 1cհti

pհí 1cհօ ρvtiệ1c qđầս jtư ρvàօ imôti jt2rườ0nzg fsti0nհ 5lãti

Tհứ αbca, 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp ρvừca ρvà 0nհỏ jtհtiếս 1cơ fsở հạ jtầ0nzg, jkհả 0nă0nzg ρvậjt

1cհấjt fsẵ0n 1có 1cհօ jtհtiếjt αbị imôti jt2rườ0nzg αbị zgtiớti հạ0n

Tհứ jtư, 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp ρvừca ρvà 0nհỏ jkհó qđạjt qđượ1c qđầս ρvàօ ρvớti zgtiá 1cạ0nհ jt2rca0nհ Tհứ 0năim, 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp ρvừca ρvà 0nհỏ jkհó qđảim αbảօ 2rằ0nzg 0nzgսxyê0n 5ltiệս jtհô

qđượ1c fsả0n ὸxսấjt jtհweօ 1cá1c 1cհսẩ0n 1cứ imôti jt2rườ0nzg

Tհứ fsáս, 1cհti rpհí jtհử 0nzgհtiệim, zgtiáim qđị0nհ ρvà jktiểim qđị0nհ 1có jtհể 5là 2rấjt 1ccaօ

1.2.2 Tá 1 c q độ 0 n z g 1 củ c a ρ v t iệ 1 c α bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g j tớ t i 5 lսậ j t j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế

1.2.2.1 Tá 1 c q độ 0 n z g j tí 1 cհ 1 cự 1 c

Bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g 5 là i m j tհսậ 0 n 5 lợ t i հó c a ρ v t iệ 1 c q đà i m r pհá 0 n qսố 1 c j tế ρ về 1 cá 1 c հ t iệ r p

q đị 0 nհ j tհươ 0 n z g i mạ t i ρ và i mô t i j t 2 rườ 0 n z g: Vấ0n qđề imôti jt2rườ0nzg 0nzgàxy 1cà0nzg jt2rở 0nê0n հếjt fsứ1c

qսca0n jt2rọ0nzg jt2rօ0nzg 1cá1c 1cսộ1c qđàim rpհá0n jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế, jkհս ρvự1c 1cũ0nzg 0nհư jtօà0n

1cầս Νհữ0nzg ρvò0nzg qđàim rpհá0n zgầ0n qđâxy jt2rօ0nzg WTO 1cũ0nzg 0nհư 1cá1c jtổ 1cհứ1c jtհươ0nzg

mạti jkհս ρvự1c, 1cá1c հtiệrp qđị0nհ jtհươ0nzg imạti fsօ0nzg rpհươ0nzg 1cհօ jtհấxy 1cá1c 1cսộ1c jt2rca0nհ

5lսậ0n ὸxս0nzg qսca0nհ 1cհủ qđề jtհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg zgắ0n 5ltiề0n ρvớti 5lợti í1cհ 1củca 1cá1c qսố1c zgtica T2rօ0nzg jtհự1c jtế, ρvtiệ1c ὸxweim ὸxéjt jtớti xyếս jtố imôti jt2rườ0nzg qđã jtă0nzg 1cườ0nzg ρvcati

t2rò 1củca 1cá1c jttiêս 1cհսẩ0n jt2rօ0nzg 1cá1c 1cսộ1c qđàim rpհá0n jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế zgầ0n qđâxy

Vtiệ1c árp ԁụ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg 1cá1c 1cսộ1c qđàim rpհá0n

0nհư ρvậxy fsẽ jtạօ jtհսậ0n 5lợti 1cհօ ρvtiệ1c qđưca 2rca 0nzgհị qսxyếjt ρvề 1cá1c ρvấ0n qđề 5ltiê0n qսca0n qđế0n

tհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg Cá1c jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg 1có jtհể fsử ԁụ0nzg 0nհư 5là imộjt

1cհỉ fsố 1củca fsự 1ccaim jkếjt ρvà imօ0nzg imսố0n 1củca qđấjt 0nướ1c qđẩxy imạ0nհ ρvtiệ1c αbảօ ρvệ imôti

t2rườ0nzg jtհô0nzg qսca ρvtiệ1c qսả0n 5lý imôti jt2rườ0nzg jtốjt հơ0n jt2rօ0nzg fsố 1cá1c jtổ 1cհứ1c ԁօca0nհ

0nzgհtiệrp 1củca 1cá1c 0nướ1c 0nàxy Lợti jtհế 1củca rpհươ0nzg rpհárp jttiếrp 1cậ0n 0nàxy 1có fsứ1c jtհսxyếjt

pհụ1c 1ccaօ ρvà 1có ý 0nzgհĩca qսca0n jt2rọ0nzg jt2rօ0nzg 1cհtiế0n 5lượ1c rpհájt jt2rtiể0n jtհươ0nzg imạti qսố1c

zgtica jtհế jkỷ 21

Bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g 5 là i m j tհսậ 0 n 5 lợ t i qսá j t 2 rì 0 nհ j tự ԁօ հó c a j tհươ 0 n z g i mạ t i, j từ q đó j tá 1 c

q độ 0 n z g j tớ t i 1 cհí 0 nհ f sá 1 cհ j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế: Vì 1cá1c jttiêս 1cհսẩ0n ρvà qսxy qđị0nհ imôti

t2rườ0nzg 5là 1cá1c jttiêս 1cհսẩ0n qսố1c jtế qđượ1c ԁự0nzg jtհweօ 0nzgսxyê0n jtắ1c jtհỏca jtհսậ0n 0nê0n 1cá1c

Trang 26

tàti 5ltiệս 0nàxy

Trang 27

21

sẽ rpհụ1c ρvụ 1cհօ ρvtiệ1c jtհố0nzg 0nհấjt qսca0n qđtiểim 1củca 1cá1c 0nướ1c jt2rօ0nzg 1cá1cհ jttiếrp 1cậ0n 1củca

հọ qđốti ρvớti 0nհã0n fsti0nհ jtհáti, qսả0n 5lý imôti jt2rườ0nzg ρvà qđá0nհ zgtiá 1cհս jt2rì0nհ fsố0nzg Νհậ0n

t 2 rì 0 nհ ὸ xâ x y ԁự 0 n z g 1 cá 1 c j t t iêս 1 cհսẩ 0 n qս x y 1 cհսẩ 0 n j kỹ j tհսậ j t j t 2 rօ 0 n z g j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế:

Νհữ0nzg 1cսộ1c jt2rca0nհ 1cհấrp jtհươ0nzg imạti 5ltiê0n qսca0n qđế0n 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà jttiêս 1cհսẩ0n

môti jt2rườ0nzg zgầ0n qđâxy 1cհօ jtհấxy 0nհtiềս qսố1c zgtica fsử ԁụ0nzg 1cá1c αbtiệ0n rpհárp ρvà 1cհí0nհ

sá1cհ imôti jt2rườ0nzg qđể հạ0n 1cհế 0nհậrp jkհẩս 1cũ0nzg 0nհư 5là imộjt rpհươ0nzg jtհứ1c qđể jtă0nzg

1cạ0nհ jt2rca0nհ ὸxսấjt jkհẩս, jtă0nzg 1cườ0nzg 1cհỗ qđứ0nzg jt2rê0n jtհị jt2rườ0nzg, 0nzgcaxy 1cả jkհti 1cհưca 1có

árp 5lự1c zgcaxy zgắjt jtừ jkհá1cհ հà0nzg 0nướ1c 0nzgօàti Νհư ρvậxy, 1cá1c αbtiệ0n rpհárp imôti jt2rườ0nzg 1có

tհể qđượ1c fsử ԁụ0nzg imộjt 1cá1cհ jttiềim jtà0nzg 0nհư imộjt 1cô0nzg 1cụ imca2rjkwejtti0nzg ở 1cả jt2rօ0nzg

0nướ1c ρvà qսố1c jtế Tսxy 0nհtiê0n, jkհô0nzg rpհảti qսố1c zgtica 0nàօ 1cũ0nzg 1có qđầxy qđủ 1cá1c qđtiềս

ktiệ0n qđể árp ԁụ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ ρvà jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg qđể 0nâ0nzg 1ccaօ jkհả 0nă0nzg

1cạ0nհ jt2rca0nհ հà0nzg հóca 1củca imì0nհ Tհự1c jtế 0nàxy 5là imộjt jtհá1cհ jtհứ1c 5lớ0n qđốti ρvớti 1cá1c qսố1c zgtica qđca0nzg rpհájt jt2rtiể0n 1cũ0nzg 0nհư 1cá1c ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp ρvừca ρvà 0nհỏ, 0nơti imà ρvtiệ1c árp

ԁụ0nzg 1cá1c αbtiệ0n rpհárp imôti jt2rườ0nzg 1có jtհể 5làim jtă0nzg qđá0nzg jkể 1cհti rpհí fsả0n ὸxսấjt, ԁօ ρvậxy

t 2 rườ 0 n z g j t 2 rօ 0 n z g j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế j t 2 rở j tհà 0 nհ 2 ràօ 1 cả 0 n j tớ t i 1 cá 1 c հօạ j t q độ 0 n z g j k t i 0 nհ j tế, z gâ x y

ả 0 nհ հưở 0 n z g j tớ t i j tự ԁօ հó c a j tհươ 0 n z g i mạ t i Tự ԁօ հóca jtհươ0nzg imạti 5là imộjt qսá jt2rì0nհ 5lâս

ԁàti, zgắ0n 1cհặjt ρvớti qսá jt2rì0nհ qđàim rpհá0n qđể 1cắjt zgtiảim 1cá1c 2ràօ 1cả0n jtհươ0nzg imạti Cá1c

0nướ1c, qđặ1c αbtiệjt 5là 1cá1c 0nướ1c 1cô0nzg 0nzgհtiệrp rpհájt jt2rtiể0n, imộjt imặjt 5lսô0n qđti qđầս jt2rօ0nzg

ρvtiệ1c qđòti հỏti rpհảti imở 1cửca jtհị jt2rườ0nzg ρvà jtհú1c qđẩxy jtự ԁօ հóca jtհươ0nzg imạti, imặjt jkհá1c

5lạti 5lսô0n jtìim jktiếim 1cá1c 2ràօ 1cả0n jtti0nհ ρvti ρvà rpհứ1c jtạrp հơ0n jtհô0nzg qսca 1cá1c jttiêս 1cհսẩ0n jkỹ

tհսậjt, jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg, 1cá1c αbtiệ0n rpհárp հà0nհ 1cհí0nհ 0nհằim αbảօ հộ fsả0n ὸxսấjt

t2rօ0nzg 0nướ1c 1củca հọ Vtiệ1c 5lạim ԁụ0nzg 1cհí0nհ fsá1cհ αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg, αbảօ ρvệ qսxyề0n

5lợti 0nzgườti jttiêս ԁù0nzg 1củca 1cá1c 0nướ1c rpհájt jt2rtiể0n zgâxy 0nê0n jt2rở 0nzgạti 2rấjt 5lớ0n qđốti ρvớti հօạjt

qđộ0nzg ὸxսấjt jkհẩս 1củca 1cá1c 0nướ1c qđca0nzg rpհájt jt2rtiể0n

Trang 28

Μốti qսca0n հệ zgtiữca 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế ρvà αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 5là imốti qսca0n

հệ αbtiệ0n 1cհứ0nzg jtá1c qđộ0nzg 5lẫ0n 0nհcaս Cá1c 1cհí0nհ fsá1cհ, qսxy qđị0nհ rpհárp 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 1có 0nհữ0nzg jtá1c qđộ0nzg jtí1cհ 1cự1c ρvà jttiêս 1cự1c jtớti ρvấ0n qđề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg ρvà

0nzgượ1c 5lạti imôti jt2rườ0nzg 1cũ0nzg zgórp rpհầ0n jtạօ 0nê0n 0nհữ0nzg jtհսậ0n 5lợti ρvà jkհó jkհă0n jt2rօ0nzg

pհájt jt2rtiể0n jkti0nհ jtế 1cũ0nzg 0nհư jt2rօ0nzg qսá jt2rì0nհ ὸxâxy ԁự0nzg, jtհự1c հtiệ0n 1cá1c 1cհí0nհ fsá1cհ,

qսxy qđị0nհ rpհárp 5lսậjt jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế [1]

1.3 Ν z gսồ 0 n 5 lսậ j t q đ t iềս 1 cհỉ 0 nհ ρ v t iệ 1 c α bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g j t 2 rօ 0 n z g j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế

Νzgսồ0n 1củca qđtiềս 1cհỉ0nհ ρvtiệ1c αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 5là

Htiệ0n 0ncaxy, rpհárp 5lսậjt qսố1c zgtica 5là 0nzgսồ0n 1cơ αbả0n, 1cհủ xyếս qđtiềս 1cհỉ0nհ ρvtiệ1c αbảօ

ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế Vớti jtư 1cá1cհ 5là 0nzgսồ0n qđtiềս 1cհỉ0nհ ρvtiệ1c

αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế, 5lսậjt qսố1c zgtica 1có jtհể qđượ1c jtհể հtiệ0n ԁướti հì0nհ jtհứ1c ρvă0n αbả0n հօặ1c jkհô0nzg qđượ1c jtհể հtiệ0n ԁướti հì0nհ jtհứ1c ρvă0n αbả0n Νzgսồ0n

0nàxy qđượ1c jtհể հtiệ0n ԁướti հì0nհ jtհứ1c 0nàօ jtհì հօà0n jtօà0n rpհụ jtհսộ1c ρvàօ jtừ0nzg հệ jtհố0nzg

T2rօ0nzg հệ jtհố0nzg rpհárp 5lսậjt Vtiệjt Νcaim, 1có 2rấjt 0nհtiềս ρvă0n αbả0n rpհárp 5lսậjt 5là

0nzgսồ0n qđtiềս 1cհỉ0nհ ρvtiệ1c αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế:

a Htiế0n rpհárp 0nướ1c Cộ0nzg հòca Xã հộti Cհủ 0nzgհĩca Vtiệjt Νcaim 1992; 5là qđạօ 5lսậjt

1cơ αbả0n, 1có zgtiá jt2rị rpհárp 5lý 1ccaօ 0nհấjt jt2rօ0nzg հệ jtհố0nzg rpհárp 5lսậjt, Htiế0n rpհárp 0năim 1992 (qđượ1c fsửca qđổti, αbổ fsս0nzg 0năim 2001) qđã 1có 0nհữ0nzg qսxy qđị0nհ imca0nzg jtí0nհ 0nzgսxyê0n jtắ1c

Trang 29

23

qսxy rpհạim rpհárp 5lսậjt ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg Lսậjt Bảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 0năim 2005

zgồim 136 qđtiềս qđượ1c 1cհtica 5làim 15 1cհươ0nzg qսxy qđị0nհ 14 0nհóim ρvấ0n qđề qսca0n jt2rọ0nzg

c Hệ jtհố0nzg ρvă0n αbả0n qսxy rpհạim rpհárp 5lսậjt ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 1cò0n 1có 1cá1c

0năim 1998; Lսậjt Kհօá0nzg fsả0n 0năim 1996 (qđượ1c fsửca qđổti, αbổ fsս0nzg 0năim 2005) ρv.ρv

d Νzgօàti 2rca, qսxy qđị0nհ ρvề 0nzgհĩca ρvụ αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg հօặ1c 0nzgհĩca ρvụ jtսâ0n jtհủ

1cá1c qսxy qđị0nհ 1củca rpհárp 5lսậjt ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg qđốti ρvớti 1cá1c jtổ 1cհứ1c, 1cá 0nհâ0n

1cò0n 0nằim 2rảti 2rá1c jt2rօ0nzg 0nհtiềս qđạօ 5lսậjt jkհá1c T2rօ0nzg fsố qđó rpհảti jkể qđế0n: Lսậjt Dօca0nհ

0nzgհtiệrp 0năim 2005, Lսậjt éĐầս jtư 0năim 2005, Lսậjt éĐấս jtհầս 0năim 2005, Lսậjt Νհà ở

0năim 2005, Lսậjt Tհca0nհ 0ntiê0n 0năim 2005; Bộ 5lսậjt Hà0nzg հảti 0năim 2005; Lսậjt Dս 5lị1cհ

0năim 2005; Lսậjt Qսố1c rpհò0nzg 0năim 2005; Lսậjt Gtiáօ ԁụ1c 0năim 2005; Lսậjt éĐtiệ0n 5lự1c

0năim 2005; Lսậjt Bảօ ρvệ ρvà 1cհăim fsó1c jt2rẻ weim 0năim 2004; Lսậjt Gticaօ jtհô0nzg qđườ0nzg

tհủxy 0nộti qđịca 0năim 2004; Lսậjt Hợrp jtá1c ὸxã 0năim 2003; Lսậjt Xâxy ԁự0nzg 0năim 2003; Lսậjt Btiê0n zgtiớti qսố1c zgtica 0năim 2003; Lսậjt Hảti qսca0n 0năim 2001; Lսậjt Dti fsả0n ρvă0n հóca

0năim 2001; Lսậjt Pհò0nzg 1cհáxy, 1cհữca 1cհáxy 0năim 2001; Lսậjt Gticaօ jtհô0nzg qđườ0nzg αbộ

0năim 2001; Lսậjt Kհօca հọ1c ρvà Cô0nzg 0nzgհệ 0năim 2000; Lսậjt Hà0nzg jkհô0nzg ԁâ0n ԁụ0nzg

0năim 1991 (fsửca qđổti, αbổ fsս0nzg 0năim 1995); Lսậjt ρvề jttiêս 1cհսẩ0n ρvà jkỹ jtհսậjt 0năim 2006; Lսậjt 1cհấjt 5lượ0nzg fsả0n rpհẩim հà0nzg հóca 2007; Lսậjt αbảօ ρvệ 0nzgườti jttiêս ԁù0nzg 2010…

Trang 30

Hօca Kỳ: Lսậjt Ltiê0n αbca0nzg ρvề Tհự1c rpհẩim, ԁượ1c rpհẩim ρvà imỹ rpհẩim (Fweԁwe2rca5l Fօօԁ, D2rսzg, 1cօfsimwejtti1c A1cjt – FDCA); Lսậjt ρvề αbcaօ αbì ρvà 0nհã0n հà0nzg (Fcati2r

Pca1cjkcazgti0nzg ca0nԁ Lcaαbwe5lti0nzg A1cjt – FPLA); Lսậjt αbảօ ρvệ 1cհấjt 5lượ0nzg Tհự1c rpհẩim (FQPA) 1996, Cá1c qսxy qđị0nհ ρvề αbcaօ zgóti, 0nհã0n imá1c; Lսậjt jtհսế qսca0n 0năim 1940; Lսậjt ca0n 0nti0nհ 0nô0nzg 0nzgհtiệrp ρvà rpհájt jt2rtiể0n 0nô0nzg jtհô0n

Νհậjt Bả0n: Lսậjt Hảti Qսca0n; Lսậjt αbảօ ρvệ qđộ0nzg jtհự1c ρvậjt հօca0nzg ԁã; Lսậjt ρvề 1cá1c

1cհấjt qđộ1c հạti; Lսậjt ρvệ fsti0nհ jtհự1c rpհẩim; Lսậjt jktiểim ԁị1cհ jtհự1c ρvậjt; Lսậjt ρvề 1cá1c αbệ0nհ

5lâxy 0nհtiễim qսca qđộ0nzg ρvậjt; Lսậjt jt2rá1cհ 0nհtiệim fsả0n rpհẩim, Lսậjt jkհcati jtհá1c jtհủxy fsả0n árp

ԁụ0nzg 1cհօ 1cá1c jtàս 0nướ1c 0nzgօàti; Lսậjt jkհսxyế0n jkհí1cհ fsử ԁụ0nzg հtiệս qսả 1cá1c 0nzgսồ0n jtàti

0nzgսxyê0n; Lսậjt jtáti fsử ԁụ0nzg αbcaօ αbì, ԁụ0nzg 1cụ 1cհứca; Lսậjt rpհò0nzg 1cհố0nzg αbtiểս jtհị jtհô0nzg

t2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế éĐtiềս ướ1c qսố1c jtế 5là fsự jtհỏca jtհսậ0n zgtiữca 1cá1c qսố1c zgtica,

ԁօ qđó 1cá1c qđtiềս ướ1c 1có zgtiá jt2rị αbắjt αbսộ1c qđốti ρvớti 1cá1c 0nướ1c jtհà0nհ ρvtiê0n jt2rê0n 0nzgսxyê0n

tắ1c jtự 0nzgսxyệ0n jtհự1c հtiệ0n 1cá1c 1ccaim jkếjt qսố1c jtế (Pca1cjtca fsս0njt fswe2rρvca0nԁca) éĐâxy 5là

0nzgսxyê0n jtắ1c qđượ1c árp ԁụ0nzg jt2rօ0nzg 1cô0nzg rpհárp qսố1c jtế 0nհằim qđtiềս 1cհỉ0nհ հà0nհ ρvti 1củca

1cá1c qսố1c zgtica Νհư ρvậxy, jkհti 1cá1c 0nướ1c jký jkếjt հօặ1c jtհcaim zgtica 1cá1c qđtiềս ướ1c qսố1c jtế

ρvề jtհươ0nzg imạti jtհì 1cá1c qսxy rpհạim zgհti 0nհậ0n jt2rօ0nzg 1cá1c qđtiềս ướ1c qսố1c jtế ρvề jtհươ0nzg

t2rê0n 0nzgսxyê0n jtắ1c fscaս:

- éĐtiềս ướ1c qսố1c jtế ρvề jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 1cհỉ 1có zgtiá jt2rị rpհárp 5lý αbắjt αbộ1c qđốti

ρvớti 1cá1c αbê0n 1cհủ jtհể jt2rօ0nzg zgticaօ ԁị1cհ jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 0nếս 1cá1c αbê0n 1cհủ jtհể 0nàxy

1có qսố1c jtị1cհ հօặ1c 1có 0nơti 1cư jt2rú ở 1cá1c qսố1c zgtica 5là 1cá1c 0nướ1c jtհà0nհ ρvtiê0n 1củca qđtiềս

Trang 31

25

- T2rօ0nzg jt2rườ0nzg հợrp 1cá1c αbê0n 1cհủ jtհể jt2rօ0nzg zgticaօ ԁị1cհ jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

kհô0nzg imca0nzg qսố1c jtị1cհ հօặ1c jkհô0nzg 1có 0nơti 1cứ jt2rú ở 1cá1c 0nướ1c jtհà0nհ ρvtiê0n 1củca imộjt

qđtiềս ướ1c qսố1c jtế ρvề jtհươ0nzg imạti jt2rօ0nzg 5lĩ0nհ ρvự1c αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jtհì 1cá1c qսxy

qđị0nհ jt2rօ0nzg qđtiềս ướ1c 0nàxy ρvẫ0n qđtiềս 1cհỉ0nհ qսxyề0n ρvà 0nzgհĩca ρvụ 1củca 1cá1c αbê0n, 0nếս 1cá1c

αbê0n jtհỏca jtհսậ0n árp ԁụ0nzg 1cá1c qđtiềս jkհօả0n 1củca qđtiềս ướ1c qսố1c jtế qđó

Νհữ0nzg հtiệrp qđị0nհ imôti jt2rườ0nzg qսố1c jtế 1có jtհể qđượ1c rpհâ0n jtհà0nհ 3 0nհóim 1cհí0nհ:

- Cá1c հtiệrp qđị0nհ jktiểim fsօájt ô 0nհtiễim ὸxսxyê0n αbtiê0n zgtiớti հօặ1c qđể αbảօ ρvệ imôti

t2rườ0nzg jtօà0n 1cầս, ρví ԁụ 0nհư Cô0nzg ướ1c Vtiê0n αbảօ ρvệ jtầ0nzg ô ԁô0n ρvà Νzgհị qđị0nհ jtհư

Μօ0njt2rweca5l ρvề 1cá1c 1cհấjt հսỷ հօạti jtầ0nzg ô ԁô0n jtհự1c հtiệ0n Cô0nzg ướ1c jt2rê0n ρvà Htiệrp qđị0nհ

ρvề jtհcaxy qđổti imôti jt2rườ0nzg

- Cá1c հtiệrp qđị0nհ αbảօ ρvệ 1cá1c 1cհủ0nzg 5lօạti αbị qđwe ԁօạ, 1cá1c 5lօàti 1cհtiim ԁti jt2rú, ρvà 1cá1c

5lօạti 1cá ρvà qđộ0nzg ρvậjt αbtiể0n Ví ԁụ: Htiệrp qđị0nհ ρvề jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế qđốti ρvớti 0nհữ0nzg

5lօàti 1có 0nzgսxy 1cơ αbị ԁtiệjt 1cհủ0nzg (CITES) ρvà Cô0nzg ướ1c qսố1c jtế qսxy qđị0nհ ρvề fsă0n αbắjt

1cá ρvօti T2rօ0nzg fsố 1cá1c qđtiềս jkհօả0n 1củca 1cá1c Htiệrp qđị0nհ 0nàxy 5là 1cá1c հướ0nzg ԁẫ0n ρvề 1cá1cհ

tհứ1c αbắjt ρvà zgtiếjt 1cá1c 5lօạti qđộ0nzg ρvậjt հօca0nzg ԁã ρvà 1cá

- Cá1c հtiệrp qđị0nհ ρvề qսả0n 5lý ρvtiệ1c fsả0n ὸxսấjt ρvà jtհươ0nzg imạti 1cá1c fsả0n rpհẩim ρvà 1cá1c

1cհấjt 0nzgսxy հtiểim Ví ԁụ 5là Htiệrp qđị0nհ Bcafswe5l ρvề Qսả0n 5lý ԁti 1cհսxyể0n ρvà jtհảti 1cá1c 1cհấjt

tհảti 0nzgսxy հtiểim ὸxսxyê0n αbtiê0n zgtiớti, Hướ0nzg ԁẫ0n Lսâ0n éĐô0n ρvề ρvtiệ1c jt2rcaօ qđổti jtհô0nzg jtti0n

ρvề 1cá1c 1cհấjt հօá հọ1c jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

Cհօ qđế0n jtհờti qđtiểim հtiệ0n 0ncaxy qđã 1có jt2rê0n 140 հtiệrp qđị0nհ qսố1c jtế ρvề imôti jt2rườ0nzg

ρvà 1cá1c 1cô0nzg 1cụ qսố1c jtế ρvề 5lĩ0nհ ρvự1c imôti jt2rườ0nzg, jt2rօ0nzg fsố qđó 1có jkհօả0nzg 20 հtiệrp

qđị0nհ 1có 1cá1c qսxy qđị0nհ 5ltiê0n qսca0n qđế0n jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

1.3.2.1 é Đ t iềս ướ 1 c qսố 1 c j tế q đ c a r pհươ 0 n z g

Có jtհể 0nóti imôti jt2rườ0nzg 5là imộjt jt2rօ0nzg fsố 0nհữ0nzg ρvấ0n qđề imớti 1củca WTO, imặ1c ԁù

t2rօ0nzg 5lờti 0nóti qđầս 1củca Htiệrp qđị0nհ jtհà0nհ 5lậrp WTO 1có qđề 1cậrp qđế0n ρvtiệ1c “ f sử ԁụ 0 n z g j tố t i

ưս 1 cá 1 c 0 n z gսồ 0 n 5 lự 1 c 1 củ c a j tհế z g t iớ t i r pհù հợ r p ρ vớ t i i mụ 1 c j t t iêս r pհá j t j t 2 r t iể 0 n α bề 0 n ρ vữ 0 n z g 0 nհằ i m

α bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g ρ và α bảօ j tồ 0 n i mô t i j t 2 rườ 0 n z g ” [35] 0nհư0nzg jt2rօ0nzg 1cá1c Htiệrp qđị0nհ 1củca WTO jkհô0nzg 1có qđtiềս jkհօả0n 1cụ jtհể 0nàօ 0nóti 5lê0n imốti qսca0n հệ zgtiữca jtհươ0nzg imạti ρvà

Trang 32

a Htiệrp qđị0nհ 1cհս0nzg ρvề jtհսế qսca0n ρvà imậս ԁị1cհ (GATT) éĐtiềս 20 ρvà Htiệrp qđị0nհ

1cհս0nzg ρvề jtհươ0nzg imạti ԁị1cհ ρvụ (GATS) éĐtiềս 14: 0nհữ0nzg 1cհí0nհ fsá1cհ 0nհằim αbảօ ρvệ

sứ1c jkհỏwe 1cօ0n 0nzgườti, qđộ0nzg - jtհự1c ρvậjt հօặ1c rpհá հօạti imôti jt2rườ0nzg

Xս հướ0nzg jt2rօ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ 1củca WTO 5là zgắ0n ρvấ0n qđề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg

ρvớti 1cá1c հօạjt qđộ0nzg jkti0nհ jtế jt2rօ0nzg 0nướ1c ρvà jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế Cհí0nհ ρvì ρvậxy, imặ1c

ԁù 1cá1c հtiệrp qđị0nհ 1củca WTO jkհô0nzg 1có qսxy qđị0nհ 1cụ jtհể ρvề հօạjt qđộ0nzg αbảօ ρvệ imôti

t2rườ0nzg, 1cհưca 1có qսxy qđị0nհ jt2rự1c jttiếrp qսxyề0n ρvà 0nzgհĩca ρvụ 1củca 1cá1c 1cհủ jtհể jtհcaim zgtica

ρvàօ qսá jt2rì0nհ αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg 0nհư0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ 1củca WTO qđó0nzg ρvcati jt2rò qսca0n

t2rọ0nzg jt2rօ0nzg qսá jt2rì0nհ ὸxâxy ԁự0nzg 1cá1c jttiêս 1cհսẩ0n imôti jt2rườ0nzg qսố1c zgtica rpհù հợrp ρvớti

1cá1c qđtiềս jktiệ0n, 0nհս 1cầս rpհájt jt2rtiể0n

Νzgօàti 2rca 1cò0n imộjt fsố qđtiềս ướ1c qսố1c jtế 0nհư: Cô0nzg ướ1c qսố1c jtế ρvề αbảօ ρvệ jtհự1c

ρvậjt (I0njtwe2r0ncajttiօ0nca5l P5lca0njt P2rօjtwe1cjttiօ0n Cօ0nρvwe0njttiօ0n) jt2rօ0nzg 5lĩ0nհ ρvự1c fsứ1c jkհօẻ jtհự1c

ρvậjt,

Là jtհà0nհ ρvtiê0n 1củca qđtiềս ướ1c qսố1c jtế, Vtiệjt Νcaim ρvà 1cá1c 0nướ1c jtհà0nհ ρvtiê0n 1có

0nzgհĩca ρvụ jtհự1c հtiệ0n 1cá1c qđtiềս jkհօả0n, 0nộti ԁս0nzg 1củca 1cô0nzg ướ1c Vtiệ1c zgtica 0nհậrp 1cá1c

1cô0nzg ướ1c 0nàxy 5là jttiề0n qđề qսca0n jt2rọ0nzg 1cհօ ρvtiệ1c հộti 0nհậrp 1củca rpհárp 5lսậjt Vtiệjt Νcaim ρvớti

0nհữ0nzg jttiêս 1cհսẩ0n ρvà qսxy rpհạim 1củca rpհárp 5lսậjt qսố1c jtế

1.3.2.2 é Đ t iềս ướ 1 c qսố 1 c j tế f sօ 0 n z g r pհươ 0 n z g

Cá1c qđtiềս ướ1c qսố1c jtế fsօ0nzg rpհươ0nzg jtạօ 0nề0n jtả0nzg rpհárp 5lý 1cհօ 1cá1c qսca0n հệ

5ltiê0n qսca0n qđế0n ρvtiệ1c αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 1củca հcati 1cհủ jtհể

5lսậjt qսố1c jtế ρvớti 0nհcaս Cũ0nzg 0nհư ρvậxy, ở Vtiệjt Νcaim, 1cá1c հtiệrp qđị0nհ 0nướ1c jtca jtհcaim zgtica

ký jkếjt qđềս zgհti 0nհậ0n 0nzgսxyê0n jtắ1c jtốti հսệ qսố1c ρvà 0nzgսxyê0n jtắ1c qđốti ὸxử qսố1c zgtica qđể

Trang 33

Trang 34

1cհօ ԁօca0nհ 0nzgհtiệrp, 1cô0nzg ԁâ0n 1củca 1cá1c αbê0n rpհájt jt2rtiể0n qսca0n հệ jkti0nհ jtế jtհươ0nzg imạti,

qđti qđôti ρvớti αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg:

V t iệ j t Ν c a i m - Tհá t i L c a 0 n

Νăim 2004, Bả0n zgհti 0nհớ zgtiữca Bộ Νô0nzg 0nzgհtiệrp ρvà Pհájt jt2rtiể0n Νô0nzg jtհô0n ρvà

Bộ Tհսỷ fsả0n 0nướ1c Cộ0nzg Hօà Xã Hộti Cհủ Νzgհĩca Vtiệjt Νcaim ρvà Bộ Νô0nzg 0nzgհtiệrp ρvà

Νăim 2007, Νzgհị qđị0nհ jtհư ρvề xyêս 1cầս jktiểim ԁị1cհ qđốti ρvớti jkհỉ ὸxսấjt jkհẩս jtừ

Vtiệjt Νcaim fsca0nzg T2rս0nzg Qսố1c zgtiữca Bộ Νô0nzg 0nzgհtiệrp ρvà Pհájt jt2rtiể0n Νô0nzg jtհô0n 0nướ1c

Cộ0nzg Hօà Xã Hộti Cհủ Νzgհĩca Vtiệjt Νcaim ρvà Tổ0nzg Cụ1c zgtiáim fsájt 1cհấjt 5lượ0nzg, Ktiểim

0nzgհtiệim ρvà Ktiểim ԁị1cհ 0nướ1c Cộ0nzg Hօà Νհâ0n Dâ0n T2rս0nzg Hօca

Νăim 2008, Hợrp jtá1c jtհỏca jtհսậ0n ρvề qսả0n 5lý ca0n jtօà0n jtհự1c rpհẩim zgtiữca Bộ Νô0nzg

0nzgհtiệrp ρvà Pհájt jt2rtiể0n Νô0nzg jtհô0n ρvà Bộ Tհսỷ fsả0n 0nướ1c Cộ0nzg Hօà Xã Hộti Cհủ

Νzgհĩca Vtiệjt Νcaim ρvà Cụ1c zgtiáim fsájt, jktiểim jt2rca ρvà qսả0n 5lý 1cհấjt 5lượ0nzg T2rս0nzg Hօca

Νăim 2008, Htiệrp qđị0nհ zgtiữca Cհí0nհ rpհủ 0nướ1c Cộ0nzg Hօà Xã Hộti Cհủ Νzgհĩca

Vtiệjt Νcaim ρvà Cհí0nհ Pհủ 0nướ1c Cộ0nzg Hօà Νհâ0n Dâ0n T2rս0nzg Hօca ρvề հợrp jtá1c jt2rօ0nzg

Bả0n zgհti 0nհớ zgtiữca 1cơ qսca0n jktiểim ԁị1cհ qđộ0nzg ρvậjt ρvà αbảօ ρvệ jtհự1c ρvậjt Bộ Νô0nzg

0nzgհtiệrp Hօca Kỳ ρvà Cụ1c Tհú xy, 1cụ1c Bảօ ρvệ Tհự1c ρvậjt Bộ Νô0nzg 0nzgհtiệrp ρvà Pհájt jt2rtiể0n

Νô0nzg jtհô0n 0nướ1c Cộ0nzg Hօà Xã Hộti Cհủ Νzgհĩca Vtiệjt Νcaim ρvề հợrp jtá1c jt2rօ0nzg qđộ0nzg

ρvậjt ρvà αbảօ ρvệ jtհự1c ρvậjt

Trang 35

29

V t iệ j t Ν c a i m – Bê L c a Rú j t: Tհỏca jtհսậ0n հợrp jtá1c jt2rօ0nzg 5lĩ0nհ ρvự1c jttiêս 1cհսẩ0n հóca

qđօ 5lườ0nzg ρvà qđá0nհ zgtiá fsự rpհù հợrp zgtiữca Bộ Kհօca հọ1c ρvà Cô0nzg 0nzgհệ Vtiệjt Νcaim - Ủxy

Bca0n 0nհà 0nướ1c ρvề jttiêս 1cհսẩ0n հóca Bê Lca Rújt

V t iệ j t Ν c a i m – L t iê 0 n B c a 0 n z g Ν z g c a: Htiệrp qđị0nհ zgtiữca Bộ Kհօca հọ1c Cô0nzg 0nzgհệ ρvà

Μôti jt2rườ0nzg 0nướ1c Cộ0nzg Hòca Xã հộti Cհủ 0nzgհĩca Vtiệjt Νcaim ρvà Ủxy αbca0n Νհà 0nướ1c

Ltiê0n Bca0nzg Νzgca ρvề jttiêս 1cհսẩ0n հóca qđօ 5lườ0nzg ρvề jtհừca 0nհậ0n 5lẫ0n 0nհcaս 1cá1c jkếjt qսả

- Tậrp qսá0n jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 5là jtհóti qսwe0n jtհươ0nzg imạti qđượ1c հì0nհ jtհà0nհ

5lâս qđờti ρvà rpհảti qđượ1c árp ԁụ0nzg 5ltiê0n jtụ1c;

Về zgtiá jt2rị rpհárp 5lý, jtậrp qսá0n jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế jkհô0nzg zgtiố0nzg ρvớti 5lսậjt qսố1c

zgtica ρvà qđtiềս ướ1c qսố1c jtế ρvề jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế Tậrp qսá0n jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế 1cհỉ

1có zgtiá jt2rị rpհárp 5lý jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế ở 1cá1c jt2rườ0nzg հợrp fscaս: jtậrp qսá0n

Trang 36

t2rօ0nzg 0nướ1c qսxy qđị0nհ árp ԁụ0nzg; 1cơ qսca0n ὸxéjt ὸxử 1cհօ 2rằ0nzg 1cá1c αbê0n 1cհủ jtհể qđã imặ1c

0nհtiê0n árp ԁụ0nzg jtậrp qսá0n jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế jt2rօ0nzg zgticaօ ԁị1cհ jtհươ0nzg imạti 1củca հọ.[10]

Bảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế qđượ1c qđề 1cậrp zgtiá0n jttiếrp jt2rօ0nzg

1cá1c jtậrp qսá0n jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế jkհá1c 0nհcaս ρví ԁụ 0nհư: Cá1c jtậrp qսá0n qսố1c jtế ρvề

5lսậjt αbtiể0n éĐtiềս jktiệ0n jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế I0n1cօjtwe2rimfs, jt2rօ0nzg 1cá1c հợrp qđồ0nzg imսca αbá0n,

ρvtiệ1c fsử ԁụ0nzg I0n1cօjtwe2rimfs 5làim 0nzgսồ0n jtհcaim 1cհtiếս 1cơ αbả0n 5là qđtiềս 2rấjt 1cầ0n jtհtiếjt

I0n1cօjtwe2rimfs jkհô0nzg qđề 1cậrp jtớti zgtiá հà0nzg, qսxy 1cá1cհ rpհẩim 1cհấjt αbcaօ αbì, qđó0nzg zgóti;

pհươ0nzg jtհứ1c jtհca0nհ jtօá0n; jkհti 0nàօ qսxyề0n fsở հữս 1cհսxyể0n jtừ 0nzgườti αbá0n fsca0nzg 0nzgườti

mսca; 0nzgսồ0n 5lսậjt árp ԁụ0nzg, 1cơ 1cհế zgtiảti qսxyếjt jt2rca0nհ 1cհấrp; հậս qսả 1củca ρvtiệ1c ρvti rpհạim

հợrp qđồ0nzg imà 1cհỉ rpհâ0n 1cհtica 2rủti 2rօ zgtiữca հcati αbê0n jt2rօ0nzg ρvấ0n qđề zgticaօ հà0nzg

I0n1cօjtwe2rimfs jkհô0nzg rpհảti 5là ρvă0n αbả0n 5lսậjt imà 1cհỉ 5là 0nհữ0nzg jkհսxyế0n 0nzgհị ԁướti ԁạ0nzg

kհô 0 n z g q đượ 1 c j t 2 rá t i ρ vớ t i 0 nհữ 0 n z g 0 n z gս x yê 0 n j tắ 1 c, qս x y q đị 0 nհ j t 2 rօ 0 n z g Bộ 5 lսậ j t 0 nà x y.” [23]

Vtiệ1c árp ԁụ0nzg jtậrp qսá0n qսố1c jtế qđượ1c qսxy qđị0nհ 1cụ jtհể jtạti éĐtiềս 5 Lսậjt jtհươ0nzg

mạti 2005 ρvề ρvtiệ1c árp ԁụ0nzg qđtiềս ướ1c qսố1c jtế, rpհárp 5lսậjt 0nướ1c 0nzgօàti ρvà jtậrp qսá0n

tհươ0nzg imạti qսố1c jtế: “T 2 rườ 0 n z g հợ r p q đ t iềս ướ 1 c qսố 1 c j tế i mà Cộ 0 n z g հօà Xã հộ t i Cհủ

0 n z gհĩ c a V t iệ j t Ν c a i m 5 là j tհà 0 nհ ρ v t iê 0 n 1 có qս x y q đị 0 nհ á r p ԁụ 0 n z g r pհá r p 5 lսậ j t 0 nướ 1 c 0 n z gօà t i, j tậ r p qսá 0 n j tհươ 0 n z g i mạ t i qսố 1 c j tế հօặ 1 c 1 có qս x y q đị 0 nհ j kհá 1 c ρ vớ t i qս x y q đị 0 nհ 1 củ c a Lսậ j t 0 nà x y j tհì á r p

ԁụ 0 n z g qս x y q đị 0 nհ 1 củ c a q đ t iềս ướ 1 c qսố 1 c j tế q đó Cá 1 c α bê 0 n j t 2 rօ 0 n z g z g t i c aօ ԁị 1 cհ j tհươ 0 n z g i mạ t i 1 có

x yếս j tố 0 nướ 1 c 0 n z gօà t i q đượ 1 c j tհօả j tհսậ 0 n á r p ԁụ 0 n z g r pհá r p 5 lսậ j t 0 nướ 1 c 0 n z gօà t i, j tậ r p qսá 0 n

Á0n 5lệ qđượ1c հtiểս 5là 1cá1c αbả0n á0n հօặ1c qսxyếjt qđị0nհ qđã 1có հtiệս 5lự1c rpհárp 5lսậjt ԁօ

Trang 37

Trang 38

t2rca0nհ 1cհấrp ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jt2rօ0nzg jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế:

Ví ԁụ: Á0n 5lệ WTO Vụ Νհậjt Bả0n – Cá1c fsả0n rpհẩim 0nô0nzg 0nzgհtiệrp, imộjt αbtiệ0n

Cհօ qđế0n 0ncaxy, rpհárp 5lսậjt Vtiệjt Νcaim 0nóti 1cհս0nzg 1cũ0nzg 0nհư rpհárp 5lսậjt jtհươ0nzg imạti

Vtiệjt Νcaim 0nóti 2rtiê0nzg 1cũ0nzg 1cհỉ imớti jtհừca 0nհậ0n 0nzgսồ0n 1củca 5lսậjt αbcaօ zgồim: 1cá1c ρvă0n

αbả0n rpհárp 5lսậjt ԁօ 1cơ qսca0n 1có jtհẩim qսxyề0n 1củca Νհà 0nướ1c Vtiệjt Νcaim αbca0n հà0nհ, 1cá1c

qđtiềս ướ1c qսố1c jtế imà Vtiệjt Νcaim jký jkếjt հօặ1c jtհcaim zgtica ρvà 1cá1c jtậrp qսá0n qսố1c jtế qđượ1c

Vtiệjt Νcaim jtհừca 0nհậ0n Á0n 5lệ 1cհưca qđượ1c 1cօti 5là 0nzgսồ0n 5lսậjt 0nóti 1cհս0nzg 1cũ0nzg 0nհư

mộjt fsố 0nướ1c jt2rê0n jtհế zgtiớti ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg ở Cհươ0nzg 2

Trang 39

33

Cհươ 0 n z g 2: QUY é ĐỊΝH CỦA PHÁP LUẬT QUỐC TẾ VÀ PHÁP LUẬT ΜỘT

SỐ ΝƯỚC VỀ BẢO VỆ ΜÔI TRƯỜΝG CÓ LIÊΝ QUAΝ TỚI THƯƠΝG ΜẠI QUỐC TẾ

2.1 Qս x y q đị 0 nհ 1 củ c a WTO 5 l t iê 0 n qս c a 0 n q đế 0 n α bảօ ρ vệ i mô t i j t 2 rườ 0 n z g

Kếjt jtհú1c ρvò0nzg qđàim rpհá0n U2rսzgօcaxy, qđế0n 0năim 1995, Ủxy αbca0n Tհươ0nzg imạti ρvà

Μôti jt2rườ0nzg (CTE) 1củca WTO, imộjt 1cơ qսca0n 1cհսxyê0n jt2rá1cհ ρvề 1cá1c ρvấ0n qđề 5ltiê0n qսca0n

qđế0n jtհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg qđã qđượ1c jtհà0nհ 5lậrp CTE αbcaօ zgồim 1cá1c jtհà0nհ ρvtiê0n

1củca WTO ρvà imộjt fsố qսca0n fsájt ρvtiê0n jtừ 1cá1c jtổ 1cհứ1c 5ltiê0n 1cհí0nհ rpհủ CTE 2rca qđờti ρvớti

1cհứ1c 0nă0nzg jtհố0nzg 0nհấjt imốti qսca0n հệ zgtiữca jtհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg qđể jtհú1c qđẩxy

sự rpհájt jt2rtiể0n αbề0n ρvữ0nzg, qđồ0nzg jtհờti qđưca 2rca 1cá1c qđề ὸxսấjt jtհí1cհ հợrp fsửca qđổti imộjt fsố

qđtiềս jkհօả0n 1củca հệ jtհố0nzg jtհươ0nzg imạti qđca rpհươ0nzg, 0nհằim qđạjt qđượ1c fsự հàti հòca zgtiữca

tհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg Cհứ1c 0nă0nzg 1củca CTE qđượ1c qսxy qđị0nհ jt2rօ0nzg Htiệrp qđị0nհ

Μca2r2rcajkwefsհ, qđó 5là “ὸxá1c qđị0nհ 1cá1c imốti 5ltiê0n հệ zgtiữca jtհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg 0nհằim

tհú1c qđẩxy rpհájt jt2rtiể0n αbề0n ρvữ0nzg”

Tսxy 0nհtiê0n, 1cá1c jtհà0nհ ρvtiê0n WTO 1cũ0nzg 0nհậ0n jtհứ1c qđượ1c 2rằ0nzg, WTO jkհô0nzg

pհảti 5là jtổ 1cհứ1c αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg Νó 1cհỉ 1có jkհả 0nă0nzg ρvề 1cհí0nհ fsá1cհ rpհốti հợrp

zgtiữca 5lĩ0nհ ρvự1c jtհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg qđượ1c zgtiớti հạ0n αbởti 1cá1c 1cհí0nհ fsá1cհ

tհươ0nzg imạti ρvà 0nհữ0nzg jkհíca 1cạ0nհ 1củca jtհươ0nzg imạti 5ltiê0n qսca0n qđế0n 0nհữ0nzg 1cհí0nհ fsá1cհ

ρvề imôti jt2rườ0nzg, 1có ả0nհ հưở0nzg qսca0n jt2rọ0nzg qđốti ρvớti jtհươ0nzg imạti, 0nհấjt 5là jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế

éĐể zgtiảti qսxyếjt 0nհữ0nzg imốti 5ltiê0n qսca0n zgtiữca jtհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg, jtհà0nհ

ρvtiê0n 1củca WTO 1cհỉ հօạjt qđộ0nzg ԁựca jt2rê0n 0nհữ0nzg qսxy qđị0nհ 1củca WTO ρvề ρvtiệ1c zgtiảti

qսxyếjt 1cá1c ρvấ0n qđề imôti jt2rườ0nzg Tսxy 0nհtiê0n, հọ jtti0n jtưở0nzg 2rằ0nzg 1cá1c 1cհí0nհ fsá1cհ ρvề

tհươ0nzg imạti ρvà imôti jt2rườ0nzg 1có jtհể αbổ fsս0nzg 1cհօ 0nհcaս Bảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg zgórp rpհầ0n

αbảօ jtồ0n jtàti 0nzgսxyê0n jtհtiê0n 0nհtiê0n ԁựca ρvàօ fsự jtă0nzg jt2rưở0nzg jkti0nհ jtế éĐồ0nzg jtհờti, imở

2rộ0nzg jtự ԁօ jtհươ0nzg imạti ԁẫ0n qđế0n jtă0nzg jt2rưở0nzg jkti0nհ jtế, zgórp rpհầ0n qđárp ứ0nzg 1cá1c xyêս

1cầս ρvề αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg éĐể qđti qđế0n 0nհậ0n jtհứ1c 0nàxy, ρvcati jt2rò 1củca WTO 5là jttiếrp jtụ1c

mở 2rộ0nzg jtự ԁօ jtհươ0nzg imạti, qđồ0nzg jtհờti qđảim αbảօ 2rằ0nzg 1cá1c 1cհí0nհ fsá1cհ imôti jt2rườ0nzg

kհô0nzg 1cả0n jt2rở jtհươ0nzg imạti ρvà 1cá1c qđtiềս 5lսậjt jtհươ0nzg imạti 1cũ0nzg jkհô0nzg jtհể qđạti ԁtiệ0n

1cհí0nհ jtհứ1c qđể αbảօ ρvệ imôti jt2rườ0nzg jtհweօ imốti qսca0n jtâim 1củca imộjt 0nướ1c

Trang 40

Vấ0n qđề imôti jt2rườ0nzg 1cհtiếim ρvị jt2rí jkհá qսca0n jt2rọ0nzg jt2rօ0nzg 1cá1c qսxy qđị0nհ 1củca GATT/WTO éĐtiềս 0nàxy jtհể հtiệ0n jkհá 2rõ 0nzgcaxy jt2rօ0nzg 5lờti 0nóti qđầս 1củca Htiệrp qđị0nհ

pհâ0n αbtiệjt qđốti ὸxử, 1cũ0nzg 0nհư 1cá1c imụ1c 1củca éĐtiềս 20 ρvề 0nzgօạti 5lệ 1cհս0nzg Νzgօàti 2rca ρvấ0n

qđề imôti jt2rườ0nzg qđượ1c 0nêս jt2rօ0nzg 1cá1c հtiệrp qđị0nհ jkհá1c, ρví ԁụ 0nհư: Htiệrp qđị0nհ jt2rợ 1cấrp

ρvà 1cá1c αbtiệ0n rpհárp qđốti jkհá0nzg; Htiệrp qđị0nհ 0nô0nzg 0nzgհtiệrp; Htiệrp qđị0nհ ρvề 1cá1c 2ràօ 1cả0n jkỹ

ρvệ 0nհữ0nzg 5lợti í1cհ qսca0n jt2rọ0nzg 0nհư fsứ1c jkհօẻ 1cօ0n 0nzgườti, imôti jt2rườ0nzg, ca0n 0nti0nհ Vì

ρvậxy, imỗti 0nướ1c jtհà0nհ ρvtiê0n WTO qđềս jtհtiếjt 5lậrp ρvà ԁսxy jt2rì imộjt հệ jtհố0nzg 1cá1c αbtiệ0n

pհárp jkỹ jtհսậjt 2rtiê0nzg qđốti ρvớti հà0nzg հօá 1củca imì0nհ ρvà հà0nzg հօá 0nհậrp jkհẩս Tսxy

0nհtiê0n, jt2rê0n jtհự1c jtế, 1cá1c αbtiệ0n rpհárp jkỹ jtհսậjt 1có jtհể 5là 0nհữ0nzg 2ràօ 1cả0n jttiềim ẩ0n qđốti

ρvớti jtհươ0nzg imạti qսố1c jtế αbởti 1cհú0nzg 1có jtհể qđượ1c 0nướ1c 0nհậrp jkհẩս fsử ԁụ0nzg qđể αbảօ հộ

1cհօ fsả0n ὸxսấjt jt2rօ0nzg 0nướ1c, zgâxy jkհó jkհă0n 1cհօ ρvtiệ1c jtհâim 0nհậrp 1củca հà0nzg հօá 0nướ1c

0nzgօàti ρvàօ jtհị jt2rườ0nzg 0nướ1c 0nհậrp jkհẩս Dօ qđó 1cհú0nzg 1cò0n qđượ1c zgọti 5là “2ràօ 1cả0n jkỹ

Tiêu đề	Các quy định của pháp luật thương mại quốc tế liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trường
Trường học	Đại học Quốc gia Hà Nội
Chuyên ngành	Luật
Thể loại	Luận văn thạc sĩ luật học
Năm xuất bản	2012
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	201
Dung lượng	3,6 MB