Đánh giá thực trạng sử dụng đất của các tổ chức kinh tế trên địa bàn Thành phố Vĩnh Yên - Tỉnh Vĩnh Phúc

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM --- TRỊNH THỊ YÊN ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VĨNH YÊN - TỈNH VĨNH PHÚC Chuyên ngành: Q

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

-

TRỊNH THỊ YÊN

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VĨNH YÊN – TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Thái Nguyên - 2013

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

-

TRỊNH THỊ YÊN

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VĨNH YÊN - TỈNH VĨNH PHÚC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Mã số: 60 85 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS NGUYỄN THẾ ĐẶNG

Thái Nguyên - 2013

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

-

TRỊNH THỊ YÊN

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC KINH TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VĨNH YÊN - TỈNH VĨNH PHÚC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Mã số: 60 85 01 03

SỐ LIỆU THÔ LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Thái Nguyên - 2013

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai luôn là nguồn lực tự nhiên có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đang trong quá trình đổi mới, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước, xây dựng

và phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì vai trò của đất đai và các quan hệ đất đai ngày càng được nhìn nhận đầy đủ hơn, toàn diện hơn

và khoa học hơn Nhằm phát huy nguồn lực đất đai, khai thác, bảo tồn và sử dụng

có hiệu quả đất đai thì việc quản lý của Nhà nước đối với đất đai là việc làm hết sức cần thiết Là đại diện chủ sở hữu toàn bộ đất đai trên phạm vi cả nước, Nhà nước có đầy đủ các quyền năng của chủ sở hữu, đó là quyền sử dụng và quyền định đoạt đất đai Tuy nhiên trên thực tế, Nhà nước không trực tiếp khai thác lợi ích trên từng mảnh đất mà việc làm này thuộc về các chủ thể được Nhà nước giao quyền sử dụng đất Việc trao quyền sử dụng đất cho các đối tượng sử dụng đất một mặt thể hiện ý chí của Nhà nước đối với chức năng nắm quyền lực trong tay, mặt khác thể hiện ý chí của Nhà nước với tư cách là chủ sở hữu đất đai Nhà nước thực hiện việc trao quyền sử dụng đất cho các đối tượng sử dụng thông qua công tác giao đất, cho thuê đất Chính vì vậy mà công tác giao đất, cho thuê đất không chỉ có ý nghĩa quan trọng trong quản lý đất đai của Nhà nước mà nó còn có ý nghĩa ảnh hưởng tới đời sống của các chủ thể sử dụng đất được giao, được thuê

Thành phố Vĩnh Yên nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc Việt Nam, cách trung tâm thủ đô Hà Nội 55 km về phía Tây Bắc, là giao điểm tập trung các đầu mối và ở vị trí trung chuyển của nhiều tuyến giao thông đường bộ, đường sắt, đường không,… huyết mạch nối thủ đô Hà Nội với các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc Nhìn tổng quan, vị trí địa lý và các điều kiện giao thông thuận tiện và đang được nâng cấp hiện đại là những thuận lợi không phải nơi nào cũng có, khiến thành phố Vĩnh Yên thành địa điểm có sức thu hút đầu tư lớn các dự án tại khu công nghiệp và ngoài khu công nghiệp với nhiều lĩnh vực kinh doanh, sản xuất các mặt hàng đa dạng

Trước quá trình đô thị hóa đang diễn ra ngày một mạnh mẽ thì nhu cầu sử dụng đất tăng mạnh là điều tất yếu Quỹ đất của thành phố tăng lên do việc mở rộng

ra các khu vực ngoại thành và mục đích sử dụng đất cũng theo hướng đa dạng hơn Chính vì vậy mà công tác quản lý đất đai ngày càng nhiều vấn đề nhạy cảm và phức tạp, đặc biệt là đối với các tổ chức kinh tế Do đó, việc xem xét thực trạng của công tác giao đất, cho thuê đất và tình hình sử dụng đất của các tổ chức kinh tế trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên để từ đó đưa ra được các giải pháp sử dụng đất hiệu quả là việc làm rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay

Đứng trước những vấn đề trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh

giá thực trạng sử dụng đất của các tổ chức kinh tế trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc”

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và hiệu quả khai thác sử dụng đất của các tổ chức kinh tế thông qua các cơ chế, chính sách của Nhà nước

3 Yêu cầu của đề tài

- Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Vĩnh Yên ảnh hưởng đến sử dụng đất

- Đánh giá thực trạng sử dụng đất và diện tích đất đã giao cho các tổ chức kinh

tế trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên; nghiên cứu đánh giá về công tác giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức kinh tế trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên, nghiên cứu quy trình thực hiện, thủ tục hành chính; cơ chế vận hành việc quản lý đất đai của

các tổ chức kinh tế bảo đảm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước; từng bước góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nhanh, bền vững

- Nghiên cứu đánh giá các yếu tố ảnh hưởng làm hạn chế hiệu quả sử dụng đất Các yếu tố khiến người sử dụng đất phải sử dụng đất có hiệu quả thông qua các chính sách ưu đãi đầu tư, tạo quỹ đất sạch để đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu

dự án, chính sách thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất…để điều tiết có hiệu quả nhiệm

vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai

- Thông qua kết quả nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả

sử dụng đất của các tổ chức kinh tế, như: cải cách thủ tục hành chính, cơ chế tài chính hóa trong quản lý đất đai của các tổ chức kinh tế, xây dựng kế hoạch cụ thể để chủ động điều hành trong quản lý đất đai (chủ động giải phóng mặt bằng, thu hút đầu tư hay hạn chế đầu tư ở những khu vực không khuyến khích …)

4 Ý nghĩa của đề tài

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là cơ sở để hoạch định các chính sách và

giải pháp sử dụng đất có hiệu quả đối với tài nguyên đất của thành phố Vĩnh Yên

Là tài liệu tham khảo khi nghiên cứu các vấn đề liên quan đến đất đai của các huyện

có điều kiện tương đồng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Cơ sở khoa học của đề tài

1.1.1 Cơ sở lý luận

Đất đai là tài sản quốc gia, là lãnh thổ bất khả xâm phạm của cả dân tộc Vì vậy không thể có bất kỳ một cá nhân nào, một nhóm người nào có thể chiếm hữu tài sản chung thành của riêng và tùy ý áp đặt quyền định đoạt cá nhân đối với tài sản chung đó Chỉ có Nhà nước – người đại diện hợp pháp duy nhất của mọi tầng lớp nhân dân mới được giao quyền quản lý tối cao về đất đai Đất đai là yếu tố đầu vào của các ngành sản suất, là cơ sở, là nền tảng của các tổ chức nói chung và của các tổ chức kinh tế nói riêng Nhà nước với tư cách đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai giao quyền quản lý, sử dụng với mục tiêu tăng cường quản lý chặt chẽ và sử dụng hợp lý có hiệu quả đất đai Tuy nhiên quyền sử dụng đất phải trong khuôn khổ luật pháp và quản lý thống nhất của Nhà nước

Nhà nước là chủ sở hữu toàn bộ đất đai trên phạm vi cả nước, có quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và định đoạt đất đai Tuy nhiên đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, trên thực tế Nhà nước không trực tiếp sử dụng đất mà giao một phần đất đai cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong quá trình sử dụng đất Thông qua các quy phạm pháp luật về đất đai, quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất được quy định trong các văn bản như Luật, Nghị định,… sẽ là cơ sở pháp

lý để người sử dung đất tuân thủ nhằm sử dụng đất hợp pháp, đạt hiệu quả kinh tế cao và tiết kiệm

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước thì các tổ chức kinh tế cũng ngày càng mở rộng và không ngừng lớn mạnh cả về quy mô, số lượng và chất lượng

Do đó nhu cầu sử dụng đất cho các tổ chức kinh tế tăng lên là điều không thể tránh khỏi Chính vì vậy, để đáp ứng nhu cầu sử dụng đất trong từng thời kỳ, Nhà nước không chỉ dừng lại ở việc Nhà nước giao đất mà còn tiến tới cho thuê đất Bên cạnh

đó, như chúng ta biết, đất đai có giới hạn về mặt diện tích, trong khi đó dân số lại tăng lên một cách rất nhanh chóng, điều này đã làm cho áp lực trong việc sử dụng đất ngày càng tăng lên: đất đai được sử dụng để mở rộng sản xuất, kinh doanh; đất sử dụng xây dựng trụ sở cơ quan; đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh; đất cho các nhu cầu thiết yếu của con người

1.1.2 Cơ sở pháp lý

Căn cứ để quyết định giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức kinh tế bao gồm:

* Nhu cầu sử dụng đất thể hiện trong các văn bản:

- Dự án đầu tư của tổ chức có sử dụng nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt hoặc dự án có vốn đầu tư nước ngoài đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép đầu tư

- Văn bản thẩm định về nhu cầu sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư của tổ chức kinh tế không sử dụng vốn ngân sách nhà nước hoặc không phải là dự án có vốn đầu tư nước ngoài

* Việc chấp hành tốt pháp luật về đất đai của người xin giao đất, thuê đất đối với trường hợp người xin giao đất, thuê đất đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trước đó để thực hiện các dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh, dịch vụ Trên cơ sở tự

kê khai của người xin giao đất, thuê đất về tất cả diện tích đất, tình trạng sử dụng đất đã được Nhà nước giao, cho thuê trước đó và tự nhận xét về chấp hành pháp luật

về đất đai, Sở Tài nguyên và Môi trường nơi có đất đang làm thủ tục giao đất, cho thuê đất có trách nhiệm liên hệ với Sở Tài nguyên và Môi trường nơi có đất đã giao,

đã cho thuê để xác minh mức độ chấp hành pháp luật về đất đai của người sử dụng đất trong quá trình thực hiện các dự án đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất

* Quy hoạch sử dụng đất chi tiết hoặc kế hoạch sử dụng đất chi tiết hoặc quy hoạch xây dựng đô thị hoặc quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt

Trường hợp chưa có quy hoạch sử dụng đất chi tiết hoặc kế hoạch sử dụng đất chi tiết thì căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước

có thẩm quyền xét duyệt

Hiện nay, các quy định chung của Nhà nước về giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức kinh tế được thể hiện trong các văn bản quy phạm pháp luật về giao đất, cho thuê đất, cụ thể:

Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật:

- Luật Đất đai ngày 26/11/2003;

- Luật Bảo vệ môi trường ngày 29/11/2005;

- Luật Xây dựng ngày 26/11/2003;

- Luật Bảo vệ và Phát triển rừng ngày 03/12/2004;

- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai;

- Nghị định số 182/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính Phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai;

- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;

- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

- Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền

sử dụng đất;

- Nghị định số 08/2005/NĐ-CP ngày 24/01/2005 của Chính phủ về quy hoạch xây dựng và Nghị định số 16/2005/NĐ-CP ngày 07/02/2005 của Chính phủ về quản

lý dự án đầu tư xây dựng công trình;

- Nghị định số 142/2005/NĐ-CP ngày 14/11/2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước;

- Nghị định 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 về việc sửa đổi bổ sung một số điều của các Nghị định của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai;

- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ Quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền

sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

- Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27/7/2007 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;

- Nghị định số 44/2008/NĐ-CP ngày 09/4/2008 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất;

- Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 30/5/2008 của Chính phủ về chính sách khuyến khích xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y

tế, văn hóa, thể thao, môi trường;

- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy định bổ sung

về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;

- Nghị định số 88/2009/NĐ-CP ngày 19/10/2009 của Chính phủ về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất;

- Nghị định số 61/2010/NĐ-CP ngày 04/6/2010 của Chính phủ về chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn;

- Nghị định số 120/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 của Chính phủ về sửa đổi,

bổ sung một số điều của Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất;

- Nghị định số 121/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 của Chính phủ về sửa đổi,

bổ sung một số điều của Nghị định số 142/2005/NĐ-CP ngày 14/11/2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước;

- Nghị định số 142/2012/NĐ-CP ngày 11/5/2012 của Chính phủ về quản lý, sử dụng đất lúa;

- Chỉ thị số 31/2007/CT-TTg ngày 7/12/2007 của Thủ tướng Chính phủ về kiểm kê quỹ đất của các tổ chức được nhà nước giao đất, cho thuê đất;

- Chỉ thị số 134/CT-TTg ngày 20/1/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật đất đai của các tổ chức được nhà nước giao đất cho thuê đất;

- Thông tư số 01/2005/TT- BTNMT ngày 13/4/2004 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định 181/2004/NĐ- CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai;

- Thông tư số 114/2004/TT-BTC ngày 26/11/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;

- Thông tư số 117/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất;

- Thông tư số 120/2005/TT-BTC ngày 30/12/2005 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 142/2005/NĐ-CP ngày 14/11/2005 của Chính phủ về

thu tiền thuê đất, thuê mặt nước;

- Thông tư số 05/2006/TT-BTNMT ngày 24/5/2006 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 182/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính Phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai;

- Thông tư số 06/2007/TT-BTNMT ngày 02/7/2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường; Thông tư liên tịch số 14/2008/TTLT/BTC-BTNMT ngày 31/01/2008 của Liên Bộ Tài chính - Tài nguyên và Môi trường, hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính Phủ;

- Thông tư số 135/2008/TT-BTC ngày 31/12/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 30/05/2008 của Chính phủ về chính sách khuyến khích xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y

tế, văn hóa, thể thao, môi trường;

- Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất

- Văn bản số 2116/TTg-KTN ngày 11/12/2012 của Thủ tướng chính phủ về việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa để thực hiện các dự án công trình trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

Các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai do Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc ban hành:

- Quy chế làm việc của Thường trực tỉnh ủy

- Nghị quyết số 17/NQ-HĐND ngày 03/8/2011, Nghị quyết số 34/NQ-HĐND

và Nghị quyết số 35/NQ-HĐND ngày 19/12/2011 của HĐND tỉnh về thông qua nhu cầu sử dụng đất để thực hiện các dự án chuyển tiếp từ năm 2010 và dự án, công trình cấp bách thực hiện năm 2011

- Quyết định số 2475/2002/QĐ-UBND ngày 09/7/2002 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về việc ban hành quy định ưu đãi đầu tư trên địa bàn Vĩnh Phúc

- Quyết định số 11/2008/QĐ-UBND ngày 04/2/2008 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc ban hành quy định về hỗ trợ bằng giao đất sản xuất, kinh doanh dịch vụ phi nông nghiệp hoặc bằng tiền khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp

- Quyết định số 15/2008/QĐ-UBND ngày 06/3/2008 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

- Quyết định số 59/2009/QĐ-UBND ngày 10/11/2009 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đơn giá bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Vĩnh Phúc

- Quyết định số 60/2009/QĐ-UBND ngày 11/11/2009 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc ban hành quy định giải quyết đất dịch vụ hoặc đất ở theo Nghị quyết số 15/2004/NQ-HĐND, Nghị quyết số 27/2008/NQ-HĐND, Nghị quyết số

04/2009/NQ-HĐND, Nghị quyết số 12/2009/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân

tỉnh vĩnh Phúc cho các hộ gia đình, cá nhân khi nhà nước thu hồi đất nông nghiệp sang mục đích sản xuất phi nông nghiệp

Quyết định số 06/2009/QĐ-UBND ngày 11/11/2009 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về việc ban hành quy định hỗ trợ đất dịch vụ cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh có đất nông nghiệp bị thu hồi từ ngày 01/01/2009 đến 31/12/2015

- Quyết định số 18/2011/QĐ-UBND ngày 20/4/2011 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc ban hành quy định về thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đơn giá bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

1.2 Tình hình sử dụng đất trên Thế giới và trong nước

1.2.1 Tình hình sử dụng đất trên Thế giới

Theo tài liệu của Tổ chức Lương Nông Thế giới (FAO) thì diện tích của phần đất liền của các lục địa là 13.400 triệu ha, với 1.527 triệu ha đất đóng băng và 13.251 triệu ha đất không phủ băng Trong đó có 1.500 triệu ha (11%) là đất canh tác, 3.200 triệu ha (24%) là đồng cỏ chăn nuôi gia súc, 4.100 triệu ha (31%) là diện tích rừng và đất rừng; 4.400 triệu ha (34%) còn lại là diện tích đất dùng vào các việc khác (dân cư, đầm lầy, đất ngập mặn ) Diện tích đất có thể dùng cho canh tác được đánh giá vào khoảng 3.200 triệu ha, hiện mới khai thác khoảng 1.500 triệu ha Tại các vùng khác nhau, các nước khác nhau, tỉ lệ đất đã sử dụng canh tác so với đất

có tiềm năng canh tác cũng khác nhau Đáng chú ý là khu vực Châu Á, tỉ lệ này rất cao, đạt đến 92%; trái lại, ở Châu Mỹ Latinh con số này chỉ đạt 15%, các nước phát

triển là 70%, các nước đang phát triển là 36% Trong diện tích đất canh tác, đất cho năng suất cao chiếm 14 %, năng suất trung bình là 28% và năng suất thấp là 58% Hàng năm trên thế giới diện tích đất canh tác bị thu hẹp, kinh tế nông nghiệp trở nên khó khăn hơn Hoang mạc hoá hiện đang đe doạ 1/3 diện tích trái đất, ảnh hưởng đời sống ít nhất 850 triệu người Một diện tích lớn đất canh tác bị nhiễm mặn không canh tác được một phần cũng do tác động gián tiếp của sự gia tăng dân số Ở Việt Nam từ năm 1978 đến nay, 130.000 ha bị lấy cho thủy lợi, 63.000 ha cho phát triển giao thông, 21 ha cho các khu công nghiệp

Theo số liệu của Viện Tài nguyên Thế giới, năm 1993 quỹ đất của toàn thế giới khoảng 13 tỉ ha, mật độ dân số 43 người/km2 Một số nước có quỹ đất hạn hẹp như Hà Lan, Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, Ấn Độ, Singapore (chỉ 0,3ha/người) Diện tích nước ta là trên 33 triệu ha diện tích bình quân đầu người khoảng 0,4 ha Quỹ đất trồng trọt tăng không đáng kể trong khi dân số tăng nhanh nên diện tích đất trên đầu người ngày càng giảm Đất ngày bị sa mạc hóa, bạc màu… do sự khai thác của con người

Khoảng 2/3 diện tích đất nông nghiệp trên thế giới đã bị suy thoái nghiêm trọng trong 50 năm qua do xói mòn rửa trôi, sa mạc hoá, chua hoá, mặn hoá, ô nhiễm môi trường, khủng hoảng hệ sinh thái đất Khoảng 40% đất nông nghiệp đã

bị suy thoái mạnh hoặc rất mạnh, 10% bị sa mạc hoá do biến động khí hậu bất lợi và khai thác sử dụng không hợp lý Sa mạc Sahara mỗi năm mở rộng lấn mất 100.000

ha đất nông nghiệp và đồng cỏ Thoái hoá môi trường đất có nguy cơ làm giảm 10 - 20% sản lượng lương thực thế giới trong 25 năm tới

Tỷ trọng đóng góp gây thoái đất trên thế giới như sau: mất rừng 30%, khai thác rừng quá mức (chặt cây cối làm củi, ) 7%, chăn thả gia súc quá mức 35%, canh tác nông nghiệp không hợp lý 28%, công nghiệp hoá gây ô nhiễm 1% Vai trò của các nguyên nhân gây thoái hoá đất ở các châu lục không giống nhau: ở Châu

Âu, Châu Á, Nam Mỹ mất rừng là nguyên nhân hàng đầu, Châu Đại Dương và Châu Phi chăn thả gia súc quá mức có vai trò chính yếu nhất, Bắc và Trung Mỹ chủ yếu do hoạt động nông nghiệp

1.2.2 Tình hình sử dụng đất trong nước

Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường về kết quả kiểm kê đất đai năm 2011, thì: tổng diện tích các loại đất của cả nước là 33.093.857 ha bao gồm: nhóm đất nông nghiệp; nhóm đất phi nông nghiệp; nhóm đất chưa sử dụng Diện tích, cơ cấu sử dụng các nhóm đất chính như sau:

Bảng 1.1 Hiện trạng sử dụng đất năm 2011

Số

TT Chỉ tiêu

Năm 2011 Diện tích (ha) Cơ cấu

(%) Tổng diện tích các loại đất 33.093.857 100,00

I Diện tích đất nông nghiệp 26.100.160 78,87

1 Đất sản xuất nông nghiệp 10.117.893 38,77

(Nguồn: Bộ Tài nguyên và Môi trường) 3

Ngoài ra, đất có mặt nước ven biển (nằm ngoài đường triều kiệt trung bình và

không được tính vào tổng diện tích các loại đất của cả nước), cả nước hiện có

47.254 ha đất có mặt nước ven biển đang sử dụng vào các mục đích:

- Nuôi trồng thuỷ sản có 31.461 ha, chiếm 66,58%;

- Rừng ngập mặn có 4.820 ha, chiếm 10,20%;

- Các mục đích khác (du lịch biển, xây dựng các công trình biển, v.v.) có 10.973 ha, chiếm 23,22%

1.3 Tình hình sử dụng đất của các tổ chức tại Việt Nam

Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường về kết quả kiểm kê quỹ đất của các tổ chức đang quản lý, sử dụng được Nhà nước giao đất, cho thuê đất theo Chỉ thị số 31/2007/CT-TTg ngày 14/12/2007 của Thủ tướng Chính phủ, thì hiện trạng sử dụng đất của các tổ chức như sau:

Tổng diện tích đất của các tổ chức đang quản lý, sử dụng trên toàn quốc là 7.833.142,70 ha (chiếm 23,65% tổng diện tích tự nhiên của cả nước), trong đó chủ yếu là diện tích đất sử dụng vào mục đích nông nghiệp 6.687.695,59 ha (chiếm 85,38%), sử dụng mục đích phi nông nghiệp 845.727,62 ha (chiếm 10,80%), diện tích đất chưa sử dụng 299.719,49 ha (chiếm 3,83%), đất mặt nước ven biển được

giao, cho thuê là 0,23%

Tính đến ngày 01/4/2008, cả nước có 144.485 tổ chức đang quản lý, sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất với 338.450 thửa đất, khu đất; trong đó, số lượng tổ chức tập trung chủ yếu tại các vùng: Đồng bằng sông Hồng (chiếm 22,69%), Đông Bắc (15,15%), Bắc Trung bộ (14,19%), Đông Nam bộ (13,49%), Đồng bằng sông Cửu Long (13,13%) trung bình mỗi tỉnh có khoảng hơn 2000 tổ chức, tuy nhiên, một số thành phố, tỉnh trọng điểm của vùng, của cả nước có sự tập trung số lượng tổ chức tương đối nhiều như: Thành phố Hà Nội số lượng tổ chức chiếm đến 8,36% tổng số tổ chức của cả nước và bằng 31,49% số lượng tổ chức có trong vùng; Thành phố Hồ Chí Minh chiếm 6,69% tổng số tổ chức của cả nước và 49,73 % số lượng tổ chức của vùng; tỉnh Thanh Hóa chiếm 4,42% tổng số và

31,15% số lượng tổ chức của vùng

Diện tích đất của các tổ chức phân bố ở các vùng, trong đó diện tích lớn nhất là tại vùng Tây Nguyên với 2.515.166,38 ha, chiếm 32,11% tổng diện tích

sử dụng và thấp nhất là tại vùng Tây Bắc với 176.381,38 ha, chiếm 2,25% tổng diện tích sử dụng Vùng đồng bằng sông Hồng nơi chiếm đến 22,69% tổng số tổ chức của cả nước nhưng chỉ chiếm 3,07% diện tích sử dụng đất của các tổ chức

và phần lớn là diện tích đất của khối tổ chức các cơ quan nhà nước, chi tiết phân

bố diện tích đất của các tổ chức được thể hiện qua bảng 1.2

Bảng 1.2 Diện tích đất của các tổ chức phân theo các vùng địa lý

(Nguồn: Bộ Tài nguyên và Môi trường)1

Hình 1.1 Cơ cấu diện tích sử dụng đất của các tổ chức phân theo vùng

Tây Nguyên Đồng bằng sông Cửu Long

Đông Nam Bộ Duyên hải Nam Trung Bộ Bắc Trung Bộ

Diện tích đất của các tổ chức được phân theo các loại hình tổ chức, trong đó chủ yếu là diện tích đất của các nông, lâm trường quốc doanh quản lý, sử dụng (chiếm 77,88% tổng diện tích đất của các tổ chức), Tổ chức sự nghiệp công (chiếm 6,63%), Tổ chức kinh tế (chiếm 6,47%) , chi tiết số lượng tổ chức và diện tích sử dụng đất của các tổ chức được thể hiện qua bảng 1.3:

Bảng 1.3 Tổng số tổ chức phân theo loại hình sử dụng

Số

Tổng

số tổ chức

Tổng số khu đất

sử dụng

Tổng diện tích (ha)

Tỷ lệ (%)

sử dụng chủ yếu giao đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền

sử dụng đất và tiền trả có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước và cho thuê đất, cụ thể như sau:

1.3.1 Tình hình giao đất, công nhận quyền sử dụng đất của các tổ chức

Tổng số tổ chức được Nhà nước giao (có giấy tờ về giao đất), công nhận quyền sử dụng đất trên phạm vi cả nước là 103.899 tổ chức chiếm 71,91% tổng số

tổ chức sử dụng đất với diện tích đất đã giao, đã công nhận quyền sử dụng đất cho các loại hình tổ chức quản lý, sử dụng là 5.834.039 ha, chiếm 74,48% tổng diện tích của các hình thức do các loại hình tổ chức quản lý, sử dụng và chiếm 17,62% so với tổng diện tích tự nhiên toàn quốc, trong đó giao đất, công nhận quyền sử dụng đất

không thu tiền cho 97.176 tổ chức với diện tích 5.723.350 ha và giao đất, công nhận quyền sử dụng đất có thu tiền là 6.723 tổ chức với diện tích 110.689 ha Như vậy, diện tích sử dụng đất của các tổ chức chủ yếu được Nhà nước giao đất (giao đất không thu tiền), trong đó tổ chức quốc phòng, an ninh và các tổ chức nông, lâm trường có tỷ lệ diện tích được Nhà nước giao tương đối cao

Tổ chức kinh tế, các nông lâm trường được nhà nước giao đất, công nhận quyền sử dụng đất (loại hình tổ chức phải thực hiện chuyển đổi sang thuê đất nhưng

tỷ lệ số lượng tổ chức và diện tích được nhà nước giao đất tương đối cao); tổ chức kinh tế chiếm đến 15,09% số lượng tổ chức được nhà nước giao đất, công nhận quyền sử dụng đất của cả nước và 2,96% diện tích được giao, (tập trung nhiều ở một số tỉnh, thành phố như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Phú Thọ, Nghệ An, Kiên Giang ); các nông, lâm trường tuy có số lượng tổ chức được nhà nước giao đất cho thuê đất không nhiều (0,52% tổng số tổ chức được nhà nước giao) nhưng diện tích được Nhà nước giao đất, công nhận quyền sử dụng đất lại lớn nhất (chiếm 81,56% diện tích được giao của cả nước, tập trung chủ yếu ở các tỉnh như Lâm Đồng, Đăk Lăk, Bình Phước, Hà Tĩnh, Lào Cai, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Ninh Thuận, Cà Mau ), và đây cũng chính là nhiệm vụ đặt ra cho các địa phương phải có kế hoạch cụ thể trong việc chuyển những diện tích đất của các tổ chức này

từ đất được nhà nước giao sang hình thức thuê đất, đặc biệt là từ giao đất không thu tiền Chi tiết tình hình giao đất, công nhận quyền sử dụng đất của các tổ chức được

thể hiện qua bảng 1.4:

Bảng 1.4 Tình hình giao đất, công nhận quyền sử dụng đất

Diện tích (ha)

Số tổ chức (tổ chức)

Diện tích (ha)

Số tổ chức (tổ chức)

Diện tích (ha)

và thuê đất trả tiền hàng năm 1.299.149,10 ha Trong tổng diện tích sử dụng 8.457,04

ha của hình thức thuê đất trả tiền một lần thì diện tích sử dụng tập trung chủ yếu ở tổ chức kinh tế 7.804,17 ha chiếm 92,28% (trong đó, lớn nhất là Tây Nguyên 2.062,4

ha Đồng bằng Sông Hồng 1.902,86 ha, Đông Nam Bộ 1.863,24 ha và Duyên hải

Nam Trung Bộ 1.020,24 ha) Trong tổng diện tích sử dụng 1.299.149,10 ha của hình thức thuê đất trả tiền hàng năm thì diện tích tập trung chủ yếu ở các nông, lâm trường 998.460,14 ha, chiếm 76,85% (trong đó Tây Nguyên là 781.175,71 ha) và tổ chức kinh tế 298.051,15 ha, chiếm 22,94% (trong đó Đông Nam Bộ 87.110,16 ha, Tây Nguyên 68.925,02 ha, Đông Bắc 49.270,65 ha, Duyên hải Nam Trung Bộ 31.076,47 ha), các loại hình tổ chức khác chỉ chiếm tỷ lệ dưới 0,1% 1

1.4 Tình hình quản lý, sử dụng đất đai của tỉnh Vĩnh Phúc

1.4.1 Tình hình quản lý đất đai của Vĩnh Phúc

Công tác quản lý Nhà nước về đất đai bao gồm 13 nội dung nhưng trong khuôn khổ luận văn tác giả xin sơ lược qua một số nội dung chính về tình hình quản

lý đất đai của Vĩnh Phúc trong những năm gần đây như sau:

* Công tác ban hành văn bản pháp quy

UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã ban hành nhiều văn bản pháp quy theo thẩm quyền

để cụ thể hóa các văn bản của Chính phủ, Bộ Tài nguyên Môi trường và các cơ quan liên quan để cụ thể hoá Luật Đất đai và các văn bản dưới Luật

* Tình hình đo đạc BĐĐC, cấp Giấy chứng nhận, lập HSĐC, xây dựng cơ sở

dữ liệu quản lý đất đai

- Tình hình đo đạc bản đồ địa chính chính quy: Tính đến hết năm 2012 tỉnh Vĩnh Phúc đã đo xong 6 huyện, thành, thị gồm: Phúc Yên, Vĩnh Yên, Bình Xuyên, Yên Lạc, Tam Dương, Vĩnh Tường (riêng huyện Mê Linh đã đo xong và bàn giao

về thành phố Hà Nội) và đang triển khai đo huyện Tam Đảo Ngoài công tác đo đạc lập bản đồ địa chính, trong những năm qua tỉnh Vĩnh Phúc đã đầu tư kinh phí xây dựng được mạng lưới độ cao hạng 4 và bộ bản đồ địa hình tỷ lệ 1/5000, 1/10000 phủ trùm toàn tỉnh và hiện nay đang triển khai đo bản đồ địa hình tỷ lệ 1/2000

- Tình hình cấp giấy chứng nhận, lập HSĐC, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai:

Để thực hiện tốt Nghị quyết số: 07/2007/QH12; Nghị quyết số: 02/2008/NQ-CP; Chỉ thị số: 02/2008/CT-BTNMT ngày 04/12/2008 và nhằm khắc phục những hạn chế, tồn tại trong công tác cấp Giấy chứng nhận, lập HSĐC UBND tỉnh Vĩnh Phúc

đã ban hành Kế hoạch số 2349/KH-UBND ngày 17/6/2009 nhằm đẩy mạnh công tác cấp Giấy chứng nhận, lập HSĐC trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc Do vậy, công tác cấp Giấy chứng nhận, lập HSĐC trên địa bàn Tỉnh đã đạt được một số kết quả nhất định

* Công tác thống kê, kiểm kê đất đai

Kiểm kê đất đai năm 2012: Theo số liệu kiểm kê sơ bộ, tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 123861.62 ha, tăng 211.57 ha so với kiểm kê năm 2010 Nguyên

nhân cơ bản là do hoàn thành công tác đo đạc bản đồ địa chính tại các huyện Bình Xuyên, Tam Dương, Yên Lạc và Vĩnh Tường

* Kết quả công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư

Quy hoạch sử dụng đất tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 1999-2011 được xây dựng ngay từ năm 1997 và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 744/QĐ-TTg ngày 15/8/2000 Do điều chỉnh chiến lược phát triển kinh tế - xã hội

và nhu cầu sử dụng đất nên cuối năm 2004 đầu năm 2005, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu cho UBND tỉnh điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của tỉnh đến năm 2011 và được Chính phủ phê duyệt tại Nghị quyết số 15/2007/NQ-CP ngày 18/6/2007 đồng thời chỉ đạo triển khai quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch cho các huyện, thành, thị được chia tách như Vĩnh Yên, Tam Đảo, Bình Xuyên, Mê Linh, Phúc Yên Tuy nhiên đến nay vẫn còn 14 xã không triển khai việc quy hoạch mặt khác UBND tỉnh trình Chính phủ liên tục các năm 2007, 2008 với chủ đề tập chung quy hoạch giải phóng mặt bằng, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất để chỉ đạo lập quy hoạch cho tất cả các đô thị Vĩnh Phúc đặc biệt là quy hoạch huyện

Mê Linh thành đô thị loại I được Chính phủ phê duyệt (đã bàn giao cho thành phố

Hà Nội)

- Công tác thu hồi đất:

Tính từ năm 2003 đến nay UBND tỉnh đã ra quyết định thu hồi đất để thực hiện trên 2.000 dự án công trình với diện tích đất thu hồi là 7.121,09 ha

- Công tác giao đất, cho thuê đất:

Tính từ năm 2003 đến nay UBND tỉnh đã giao đất cho 1076 dự án với diện tích 2.915,3 ha Trong đó:

- Giao đất có thu tiền sử dụng đất với diện tích 348,74 ha Gồm:

+ 25 dự án đô thị với diện tích có thu tiền sử dụng đất 267,8 ha

+ Quy hoạch để UBND huyện, thị giao đất ở 95,94 ha

- Giao đất không thu tiền sử dụng đất 2.570,88 ha

- Cho thuê đất 757,5 ha Trong đó có 326 doanh nghiệp không sử dụng vốn ngân sách nhà nước với diện tích giao cho thuê là 679,02 ha

- Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng

Tính từ năm 2003 đến nay do có nhiều thay đổi chính sách về đất đai đặc biệt

là vấn đề bồi thường giải phóng mặt bằng nên tiến độ bồi thường giải phóng mặt bằng để giao đất cho các Dự án đầu tư gặp rất nhiều khó khăn nhất là các Dự án phát triển kinh tế kể cả trong và ngoài khu, cụm công nghiệp

- Kết quả công tác thanh tra, kiểm tra việc thi hành pháp luật đất đai

Thực hiện chỉ đạo của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh và Bộ TN và MT, Sở TN và MT lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm về việc sử dụng đất, thực hiện dự án đầu

tư của các tổ chức được nhà nước giao, cho thuê đất trên địa bàn tỉnh và công tác thanh tra hành chính, thanh tra đột xuất theo chỉ đạo Qua thanh tra, kiểm tra cho thấy: Nhìn chung việc sử dụng đất của các dự án đầu tư được giao đất, cho thuê đất trên địa bàn tỉnh dần đi vào ổn định Nhiều dự án được giao đất chỉ sau một năm triển khai xây dựng đã đi vào sản xuất, kinh doanh có hiệu quả góp phần to lớn vào tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh và giải quyết công ăn việc làm cho nhân dân địa phương

Tuy nhiên, qua thanh tra, kiểm tra đã phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời nhiều sai phạm trong quá trình sử dụng đất Thanh tra, kiểm tra và xử lý ra quyết định thu hồi đất của 59 dự án (diện tích 193,48 ha) Giao cho Ban bồi thường giải phóng mặt bằng tỉnh quản lý 11 khu đất còn lại 48 khu đất đã giao cho các doanh nghiệp khác

1.4.2 Tình hình sử dụng đất của tỉnh Vĩnh Phúc

Theo số liệu kiểm kê năm 2012 tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 123861.62

ha, tăng 211.57 ha so với kiểm kê năm 2010 Nguyên nhân cơ bản là do hoàn thành công tác đo đạc bản đồ địa chính tại các huyện Bình Xuyên, Tam Dương, Yên Lạc

và huyện Vĩnh Tường Trong đó:

- Đất nông nghiệp: 86517.4 ha, giảm 201.33 ha so với năm 2010;

- Đất phi nông nghiệp: 35182.82 ha, tăng 414.04 ha so với năm 2010;

- Đất chưa sử dụng: 2161.4 ha, giảm 1.14 ha so với năm 2010;

Trong những năm qua các loại đất đều có sự biến động, đất nông nghiệp

có xu hướng giảm dần; đất phát triển hạ tầng, đất ở đều tăng phù hợp với quy luật của xã hội và sự phát triển của nền kinh tế Tuy nhiên những năm tới cùng với sự phát triển nhanh của nền kinh tế thị trường, nhu cầu sử dụng đất cho các ngành, lĩnh vực, đặc biệt là xây dựng cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp, nhà ở đô thị và nông thôn sẽ tăng mạnh, yêu cầu đặt ra là phải lập quy hoạch,

kế hoạch sử dụng đất để vừa bảo vệ nghiêm ngặt vùng đất trồng lúa năng suất cao vừa đáp ứng yêu cầu sử dụng đất vào mục đích khác cho phù hợp, đạt hiệu quả cao nhất

Bảng 1.5: Hiện trạng sử dụng đất đai của tỉnh Vĩnh Phúc năm 2012

(ha)

Tỷ lệ (%) Tổng diện tích tự nhiên 123861.62 100

3.2 Đất đồi núi chƣa sử dụng DCS 1214.93 0.98

(Nguồn: UBND tỉnh Vĩnh Phúc – Thống kê đất đai)14

1.4.3 Đánh giá thực trạng sử dụng đất đã giao, cho thuê đối với các tổ chức kinh tế trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

Tổng diện tích đất của các tổ chức đang quản lý, sử dụng trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2009 – 2012 là 2.055,47 ha với tổng số tổ chức là 467 tổ chức

Số tổ chức sử dụng đất qua các năm giảm so với năm trước đó: Năm 2009 có

218 tổ chức; năm 2010 có 107 tổ chức, năm 2011 có 106 tổ chức và năm 2012 có

36 tổ chức Nguyên nhân có sự giảm diện tích là do những năm gần đây nền kinh tế nước ta chậm phát triển; Nhà nước thắt chặt vốn vay nên thiếu vốn đầu tư và do việc hạn chế sử dụng đất lúa vào mục đích sử dụng đất khác đặc biệt là giai đoạn 2011-2012 theo Nghị định số 42/2012/NĐ-CP ngày 11/05/2012 của Chính phủ Cụ thể ở bảng 1.6

Bảng 1.6 Kết quả giao đất, cho thuê đất cho các tổ chức trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2009 – 2012

Loại hình tổ chức

Năm 2009 Năm 2010 Năm 2011 Năm 2012 Tổng

số tổ chức

Tổng diện tích (ha)

Tỷ lệ (%)

Tổng

số tổ chức

Tổng diện tích (ha)

Tỷ lệ (%)

Tổng

số tổ chức

Tổng diện tích (ha)

Tỷ lệ (%)

Tổng

số tổ chức

Tổng diện tích (ha)

Tỷ lệ (%)

Qua biểu số liệu cho thấy: Trong tổng số tổ chức sử dụng đất trên địa bàn tỉnh qua các năm thì số tổ chức kinh tế sử dụng đất đều chiếm tỷ lệ cao nhất Cụ thể: Năm

2009 có 80 tổ chức chiếm 36,70% với diện tích là 695,58ha; Năm 2010 có 64 tổ chức chiếm 29,81% với diện tích là 163,25ha; Năm 2011 có 71 tổ chức chiếm 66,98% với diện tích là 198,21ha; Năm 2012 có 21 tổ chức chiếm 58,33% với diện tích là 51,03ha Điều này chứng tỏ Vĩnh Phúc là một trong những tỉnh công nghiệp

có số lƣợng lớn các doanh nghiệp đầu tƣ sản xuất trên địa bàn đã và đang

góp phần tăng nguồn thu ngân sách cho tỉnh

Chương 2 NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Địa điểm, thời gian và đối tượng nghiên cứu

Địa điểm: Thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Thời gian: Từ tháng 8/2012 đến tháng 3/2013

Đối tượng: Các tổ chức kinh tế đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên

2.2 Nội dung nghiên cứu

2.2.1 Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình sử dụng đất trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên

- Điều kiện tự nhiên

- Điều kiện kinh tế - kiện xã hội

- Thực trạng, tình hình sử dụng các loại đất, các đối tượng sử dụng đất trên tổng diện tích tự nhiên của thành phố Vĩnh Yên

2.2.2 Đánh giá thực trạng đất đã giao, cho thuê cho các tổ chức kinh tế trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên

Thực trạng thực trạng đất đã giao, cho thuê cho các tổ chức kinh tế trên địa

bàn thành phố Vĩnh Yên

2.2.3 Đánh giá hiệu quả sử dụng đất của các tổ chức kinh tế

Phân tích đánh giá hiệu quả sử dụng đất đã giao, đã cho các tổ chức kinh tế thuê trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên

- Đánh giá sử dụng đất theo mục đích sử dụng

- Hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường

2.2.4 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sử dụng đất đã giao cho các tổ chức kinh tế trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên

- Giải pháp kinh tế - xã hội

- Thu thập các loại số liệu thứ cấp:

+ Thu thập số liệu, tài liệu về giao đất, cho thuê đất của các tổ chức kinh tế (theo loại hình tổ chức kinh tế, diện tích, vị trí địa điểm, tổng mức đầu tư ) các chính sách của Nhà nước và cơ chế của tỉnh đối với các tổ chức kinh tế được giao đất, thuê đất để thực hiện dự án đầu tư

+ Thu thập số liệu về tài chính: Các khoản tài chính tổ chức kinh tế đã đóng góp cho ngân sách nhà nước (tiền thuê đất trả hàng năm, tiền sử dụng đất, lệ phí trước bạ); thuế thu nhập doanh nghiệp thông qua báo cáo tài chính hàng năm và các khoản đóng góp ủng hộ cộng đồng của các tổ chức kinh tế

+ Thu thập số liệu về giải quyết việc làm và thu nhập cho người lao động qua các năm hoạt động của doanh nghiệp

+ Thu thập số liệu về giá đất ở, các hoạt động dịch vụ (nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ, cửa hàng bách hóa tổng hợp các khu vực có hoạt động của các tổ chức kinh tế: khu công nghiệp, khu du lịch để đánh giá mức độ ảnh hưởng và những đóng góp tích cực của các tổ chức kinh tế này trong việc cải thiện và nâng cao đời sống cho cộng đồng dân cư và phát triển đô thị trong khu vực

- Nguồn số liệu và phương pháp thu thập:

+ Nguồn số liệu được khai thác từ chính các tổ chức kinh tế mang tính điển hình cho loại hình sử dụng đất, lĩnh vực đầu tư, địa bàn đầu tư…thông qua các Phiếu khảo sát, phỏng vấn

+ Khai thác số liệu tại các cơ quan nhà nước như Cục thuế tỉnh Vĩnh Phúc, Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân thành phố Vĩnh Yên

2.3.2 Thu thập số liệu sơ cấp về tình hình sử dụng đất của các tổ chức kinh

tế

Số liệu sơ cấp là những số liệu phục vụ cho nội dung nghiên cứu đề tài Những

số liệu này được thu thập từ việc điều tra các tổ chức kinh tế được nhà nước cho thuê đất Các số liệu này được sử dụng để phân tích về tình hình hiện trạng quản lý,

sử dụng đất của các tổ chức kinh tế, các Sở: Tài nguyên và Môi trường, Kế hoạch

và Đầu tư, Tài chính, Xây dựng; Cục thuế tỉnh và Ủy ban nhân dân thành phố Vĩnh Yên Phương pháp điều tra được tiến hành như sau:

Cơ sở chọn mẫu điều tra:

Đề tài đã chọn 35 tổ chức kinh tế được nhà nước cho thuê đất trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên để điều tra theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên theo nhiều cấp

- Phương pháp phát phiếu điều tra trực tiếp

Để thu thập số liệu cần thiết phục vụ cho đề tài nghiên cứu, chúng tôi đã điều tra các tổ chức kinh tế được nhà nước cho thuê đất bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp 1 thành viên hiểu biết về công tác quản lý, sử dụng đất đai của đơn vị, ngoài ra có sự đóng góp ý kiến của các thành viên khác trong đơn vị Điều này đảm bảo lượng thông tin có tính đại diện và chính xác Chúng tôi phỏng vấn thử một số đơn vị theo một mẫu câu hỏi đã được soạn thảo trước Sau đó xem xét bổ sung phần còn thiếu và loại bỏ phần không phù hợp trong bảng câu hỏi Câu hỏi được soạn thảo bao gồm các câu hỏi đóng và câu hỏi mở Nội dung các câu hỏi phục vụ cho đề tài nghiên cứu theo các nhóm thông tin sau:

+ Nhóm thông tin về điều kiện đất đai và sử dụng đất đai của đơn vị

+ Nhóm thông tin về tình hình quản lý, sử dụng đất

+ Nhóm thông tin về nhu cầu sử dụng đất của đơn vị trong tình hình hiện nay + Các câu hỏi mở về những khó khăn, thuận lợi của đơn vị trong quá trình quản lý sử dụng đất đai, kinh doanh sản xuất của đơn vị, những kiến nghị đề xuất của đơn vị

- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp:

Để lấy thông tin theo chiều rộng, tránh cho người bị phỏng vấn cảm thấy bị nhàm chán, bị ép buộc phải trả lời câu hỏi có sẵn, chúng tôi đã dùng các câu hỏi không có trong phiếu điều tra để hỏi đối tượng, những câu hỏi phát sinh trong quá trình phỏng vấn

Phương pháp này nhằm mục đích lấy thông tin rộng hơn, gợi mở hơn nhiều vấn đề mới quan trọng và thú vị

Mục đích của điều tra: Nắm bắt một cách tương đối chi tiết về tình hình quản

lý, sử dụng đất của các tổ chức kinh tế được nhà nước cho thuê đất trên địa bàn thành phố Thái Nguyên

- Phương pháp chuyên gia: Phương pháp thu thập dựa trên cơ sở thu thập ý

kiến của các chuyên gia trong từng lĩnh vực, các nhà lãnh đạo, các cán bộ quản lý, người sản xuất giỏi có kinh nghiệm, các cán bộ về kỹ thuật thông qua các tài liệu hoặc trao đổi trực tiếp với họ để ta có kết luận chính xác

- Phương pháp quan sát trực tiếp: Đây là phương pháp rất sinh động và thực

tế, vì qua phương pháp này tất cả các giác quan của người phỏng vấn đều được sử dụng: mắt nhìn, tai nghe qua đó các thông tin được ghi lại trong trí nhớ, qua ghi chép, chụp lại một cách cụ thể, thực tế, phong phú và khách quan

2.3.3 Đánh giá thực trạng sử dụng đất và phân tích đánh giá

Tiến hành điều tra thu thập số liệu sơ cấp bằng phiếu điều tra, tiến hành với các đối tượng:

- Các tổ chức kinh tế được giao đất tại thành phố Vĩnh Yên

- Các cơ quan quản lý đất đai của địa phương

2.3.4 Phương pháp xử lý số liệu

- Phương pháp thống kê;

- Phương pháp dự báo, tính toán;

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Vĩnh Yên ảnh hưởng đến sử dụng đất

3.1.1 Điều kiện tự nhiên

- Phía Bắc và phía Tây giáp huyện Tam Dương

- Phía Đông giáp huyện Bình Xuyên

- Phía Nam giáp huyện Yên Lạc và Bình Xuyên

Trung tâm Thành phố Vĩnh Yên, cách Thủ đô Hà Nội hơn 50 km về hướng Tây Bắc theo quốc lộ 2, cách Thành phố Việt Trì (Phú Thọ) khoảng 25 km về hướng Đông, cách cảng hàng không quốc tế Nội Bài 20 km, cách Tuyên Quang 50

km về phía Nam, và cách khu du lịch Tam Đảo 25 km về phía Đông Nam

Lợi thế của thành phố là nằm trong chùm các đô thị đang phát triển, là nơi tập trung các đầu mối giao thông: quốc lộ số 2 (nối với các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang, Hà Giang) và tuyến đường sắt Hà Nội - Vĩnh Yên; là cầu nối giữa vùng Trung du và miền núi phía Bắc (TDMNPB) với thủ đô Hà Nội; liền kề cảng hàng không quốc tế Nội Bài, qua đường quốc lộ số 5 thông với cảng biển Hải Phòng và trục hành lang kinh tế đường 18 thông với cảng nước sâu Cái Lân (Quảng Ninh) Những năm gần đây, sự hình thành và phát triển các tuyến hành lang kinh tế quốc tế

và quốc gia liên quan đến Vĩnh Phúc đã đưa thành phố xích gần hơn với các trung tâm kinh tế, công nghiệp và những Thành phố lớn của đất nước như: hành lang kinh

tế Vĩnh Yên - Hà Nội - Hải Phòng, Việt Trì - Hà Giang - Trung Quốc

Trong những năm qua, vai trò quan trọng của Vĩnh Yên trong vùng Thủ đô

Hà Nội và vùng kinh tế Bắc Bộ ngày càng được khẳng định Tuy vậy, để trở thành

một điểm “sáng” hơn nữa, Thành phố cần có những quyết sách mới để đô thị phát triển, một địa bàn chiến lược về kinh tế – xã hội – quốc phòng – an ninh, đảm bảo một thế trận mới cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

3.1.1.2 Địa hình, địa mạo

Thành phố Vĩnh Yên được hình thành trên một vùng đồi thấp, thoải, cao độ

từ 8m đến 30m Các đồi không liên tục và bị ngăn cách bởi các lũng đồi, rộng dần

về phía Nam và hẹp dần về phía Bắc Theo hướng Bắc - Nam của thành phố các đồi cao dần đến chân núi Tam Đảo Phần phía Nam của thành phố giáp với Đầm Vạc là một cánh đồng thấp trũng, có cao độ từ 5m đến 8m, thường bị ngập nước Địa hình

có hướng dốc từ Đông Bắc xuống Tây Nam và được chia thành 2 vùng: Vùng đồi thấp; khu vực đồng bằng và đầm lầy:

3.1.1.3 Khí hậu

Vĩnh Yên là vùng chuyển tiếp giữa đồng bằng và miền núi, nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, khí hậu được chia làm 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông Mùa xuân và thu là hai mùa chuyển tiếp, khí hậu ôn hoà, mùa hạ nóng và mùa đông lạnh

- Nhiệt độ: Nhiệt độ trung bình khoảng 240C, mùa hè 29-340C, mùa đông dưới

180C, có ngày dưới 100C Nhiệt độ trong năm cao nhất vào tháng 6, 7, 8, chiếm trên 50% lượng mưa cả năm, thường gây ra hiện tượng ngập úng cục bộ tại một số nơi

- Nắng: Số giờ nắng trung bình 1.630 giờ, số giờ nắng giữa các tháng lại chênh lệch nhau rất nhiều

- Độ ẩm: Độ ẩm trung bình 82,5% và chênh lệch không nhiều qua các tháng trong năm, độ ẩm cao vào mùa mưa và thấp vào mùa đông

- Chế độ gió: Hướng gió thịnh hành là gió Đông Nam thổi từ tháng 4 đến tháng

9 Gió Đông Bắc thổi từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau kèm theo sương muối, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp

Nhìn chung, thời tiết của thành phố với các đặc điểm khí hậu nóng, ẩm, lượng bức

xạ cao, thuận lợi cho sản xuất nông, lâm nghiệp và sinh hoạt của nhân dân Tuy nhiên, lượng mưa tập trung theo mùa, sương muối, kết hợp với điều hiện địa hình thấp trũng gây ngập úng cục bộ vào mùa mưa ở vùng trũng và khô hạn vào mùa khô ở vùng cao

3.1.1.4.Thuỷ văn

Về thủy văn, thành phố Vĩnh Yên nằm ở lưu vực sông Cà Lồ và sông Phó

Đáy, và sông Phan nhưng chỉ có một số con sông nhỏ chảy qua, mật độ sông ngòi thấp Thành phố nhiều hồ ao với diện tích trên 460 ha, trong đó Đầm Vạc trên 200

ha là nguồn dự trữ và điều tiết nước quan trọng, khả năng tiêu úng chậm đã gây ngập úng cục bộ cho các vùng thấp trũng, mùa khô mực nước ở các hồ ao xuống rất thấp, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp nước cho cây trồng và sinh hoạt của nhân dân

3.1.1.5.Các nguồn tài nguyên:

* Tài nguyên đất

Đất Vĩnh Yên là vùng phù sa cổ được nâng lên, có tầng dầy đất pha cát, lẫn một ít cuội và sỏi, thích hợp để trồng cây ăn quả Đất đai của thành phố được hình thành từ 2 nguồn gốc: Đất thuỷ thành và đất địa thành

- Căn cứ vào tính chất nông hoá thổ nhưỡng, đất đai thành phố được phân chia thành các nhóm chính sau:

+ Đất phù sa không được bồi hàng năm, trung tính, ít chua, có diện tích không lớn, phân bổ chủ yếu ở Thanh Trù, địa hình bằng phẳng, độ dốc nhỏ hơn 40, đất có thành phần cơ giới trung bình, phù hợp với sản xuất nông nghiệp, xây dựng thuận lợi

+ Đất phù sa không được bồi, ngập nước vào mùa mưa: được phân bố ở địa hình trũng, hàng năm bị ngập nước liên tục, tỷ lệ mùn khá, độ pH từ 4,5 – 6,0 Được

sử dụng trồng lúa kết hợp với nuôi trồng thuỷ sản, phân bố chủ yếu ở phường Ngô Quyền, Đống Đa Xây dựng ít thuận lợi

+ Đất phù sa cũ có sản phẩm Feralit không bạc màu: Đất thường bị chua hoặc rất chua, phân bố chủ yếu ở Thanh Trù, đất thường xen kẽ với đất bạc màu nhưng ở địa hình thấp hơn, được phát triển trên nền phù sa cổ Đất phù hợp với cây trồng nông nghiệp nhưng cho năng suất thấp

+ Đất bạc màu trên nền phù sa cũ có sản phẩm Feralit: phân bố hầu hết ở xã, phường trên địa bàn thành phố, đất có địa hình dốc, thoải, lượn sóng, nghèo dinh dưỡng, bề mặt rời rạc, thành phần chủ yếu là cát và cát pha

+ Đất dốc tụ ven đồi núi: Phân bố chủ yếu ở Liên Bảo, Định Trung được hình thành ở ven đồi núi thấp, tạo nên những dải ruộng nhỏ, hẹp dạng bậc thang

+ Đất cát gió: Có khoảng 95 ha phân bố tập trung ở Định Trung và rải rác ở các xã, phường, được hình thành do ảnh hưởng của sản phẩm dốc tụ ven đồi núi, thành phần cơ giới chủ yếu là cát, cát pha

+ Đất Feralit biến đổi do trồng lúa nước: Phân bố ở hầu hết các xã, phường trong địa bàn Đất Feralit đỏ vàng phát triển trên nền phiến thạch Mirca: Đây là loại đất có nhiều tiềm năng cho phát triển nông, lâm nghiệp và cây công nghiệp Phân

bố tập trung nhiều ở Khai Quang, Liên Bảo Đất Feralit xói mòn mạnh, trơ sỏi đá: Phân bố dọc theo tuyến đường sắt, phần lớn là các dải đồi thoải, độ dốc trung bình

Tài nguyên nước của thành phố gồm nguồn nước mặt và nước ngầm

- Nước mặt chủ yếu của thành phố Vĩnh Yên là lưu vực sông Cà Lồ và Đầm Vạc Đây là các thủy vực quan trọng cung cấp nước cho sản xuất, nuôi trồng thủy sản, đồng thời cũng là nơi thu nhận nước thải từ các hoạt động sản xuất kinh doanh, thương mại và sinh hoạt

- Nguồn nước ngầm có trữ lượng không lớn, chất lượng không cao, có thể khai thác lớn hơn khá nhiều mức công suất hiện nay (16.000 m3/ngày đêm), tuy nhiên để cung cấp cho sinh hoạt cần có trình độ công nghệ tiên tiến và mức kinh phí lớn do vậy không được khuyến khích khai thác quá lớn so mức hiện tại

* Tài nguyên rừng

Đất rừng của thành phố có diện tích 144,79 ha toàn bộ là rừng sản xuất tập trung ở các địa bàn Định Trung, Khai Quang và Đồng Tâm, ngoài ra còn ở Hội Hợp với diện tích nhỏ (1,48 ha), tỷ lệ che phủ thấp

* Tài nguyên khoáng sản

Khoáng sản trên địa bàn thành phố Vĩnh Yên ít về chủng loại, nhỏ về trữ lượng, nghèo về hàm lượng Nhóm khoáng sản phi kim, chủ yếu là cao lanh Mỏ cao lanh giàu nhôm có trữ lượng lớn, khoảng 7 triệu tấn và chất lượng cao ở Định Trung, không có khả năng khai thác kinh tế

* Tài nguyên du lịch

- Thiên nhiên không những ưu đãi cho Vĩnh Yên vùng núi Tam Đảo ở phía Bắc mà còn tạo nên một vùng hồ Đầm Vạc rộng lớn ở phía Nam, điều này tạo một lợi thế về du lịch, nghỉ dưỡng rất lớn cho thành phố Vĩnh Yên với quy mô 500ha, sẽ xây dựng khu nghỉ dưỡng với quy mô 300-500phòng Trước mắt tổ chức một số công trình phục vụ cho du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí ở phía Bắc Đầm Vạc và

ở khu vực chùa Hà Tiên, xây dựng tuyến đường quanh Đầm để quản lý đất và khai thác mặt nước

Khu vực Chùa Hà được tôn tạo chỉnh trang để xây dựng thành điểm tham quan cho du khách trên tuyến đi Tam đảo

* Tài nguyên nhân văn

Thành phố Vĩnh Yên nằm trong vùng đất cổ xưa, có truyền thống lịch sử, văn hoá lâu đời Thời các vua Hùng, Vĩnh Yên thuộc bộ Văn Lang Đến đời nhà Trần thuộc châu Tam Đới, lộ Đông Đô Vào cuối thời kỳ hậu Lê, đầu đời Nguyễn, Vĩnh Yên thuộc phủ Đoan Hùng trấn Sơn Tây Từ đó qua nhiều lần tách nhập, mở rộng đến ngày 01/01/1997, Thành phố Vĩnh Yên được xác định trở lại là thành phố tỉnh

lỵ của tỉnh Vĩnh Phúc Hiện nay, dân số thường trú hơn 100 ngàn người, chủ yếu là dân tộc Kinh Lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước đã hun đúc nên ý chí quật cường, tinh thần đấu tranh anh dũng chống giặc ngoại xâm của người dân Vĩnh Yên Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nhân dân Thành phố đã đóng góp nhiều của cải và xương máu cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc và trong công cuộc xây dựng đất nước, xây dựng quê hương giàu đẹp, nhân dân Vĩnh Yên luôn phát huy truyền thống cần cù, sáng tạo

Sơ đồ 3.1 Sơ đồ một số công trình di tích lịch sử văn hóa

Mặc dù trải qua nhiều thời kỳ chiến tranh tàn phá, cho đến nay, vùng đất Vĩnh Yên vẫn còn nhiều công trình văn hoá có giá trị lớn như: chùa Tích, chùa Cói, đình Đông Đạo, chùa Hà Tiên, chùa Phú…với những đường nét tinh xảo kiến trúc cổ xưa mang đậm dấu ấn các thời kỳ lịch sử Hoà quyện với các giá trị văn hoá hiện vật là các lễ hội truyền thống và các loại hình văn hoá dân gian đặc trưng như lễ hội đình Cả, tứ thú Nhân Lương, lễ hội móc khuỷ ở Khai Quang, lễ hội giết trâu ở Thanh Trù

3.1.2 Điều kiện kinh tế - điều kiện xã hội

3.1.2.1 Về tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Những thay đổi về bối cảnh quốc tế và khu vực thời kỳ 5 năm 2006-2010 đã

có những tác động không thuận tới việc thực hiện các mục tiêu tăng trưởng và phát

triển kinh tế - xã hội cả tỉnh Vĩnh Phúc nói chung và thành phố Vình Yên nói riêng

Nếu như năm 2006 là năm tăng trưởng kinh tế cả nước và các địa phương với kết quả ấn tượng, cao hơn hẳn năm 2005 thì năm 2007 tăng trưởng bắt đầu giảm nhẹ, một phần do nền kinh tế Hoa Kỳ chịu ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng nợ tín dụng dưới chuẩn Tình hình trở nên xấu hơn trong năm 2008 và tiếp tục diễn biến với chiều hướng phức tạp khó lường trong năm 2009 với cuộc khủng hoảng tài

chính toàn cầu Trước những diễn biến phức tạp trên thị trường tài chính, tiền tệ, giá xăng dầu, giá vàng, giá nguyên liệu đầu vào, tỷ giá, lãi suất các vấn đề mang tính toàn cầu như dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, khan hiếm các nguồn nguyên vật liệu, biến đổi khí hậu khoảng cách giàu nghèo sẽ tác động mạnh và đa chiều tới phát triển kinh tế - xã hội Dự báo năm 2010, những nhân tố trên tiếp tục là trở ngại chính tới tăng trưởng kinh tế - xã hội

Trong bối cảnh đó, Thường vụ thành ủy, UBND thành phố được sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã lãnh đạo, động viên sức mạnh toàn dân, chỉ đạo các phòng ngành, các phường, xã trong thành phố nhằm huy động tối đa nguồn lực, triển khai nhiều giải pháp, biện pháp với phương châm chỉ đạo là đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế gắn với nâng cao chất lượng tăng trưởng một cách hiệu quả, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực Khu vực sản xuất công nghiệp và xây dựng duy trì ở tốc độ khá cao, nhất là khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và ngoài quốc doanh Lĩnh vực thương mại du lịch có bước phát triển khá Sản xuất nông nghiệp có nhiều tiến bộ, cơ cấu chuyển dịch theo hướng thị trường; thu ngân sách trên địa bàn đạt cao Công tác đền bù giải phóng mặt bằng được triển khai tích cực, giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp và cho các

dự án đầu tư, thu hút vốn đầu tư trên địa bàn đạt kết quả cao Chất lượng các lĩnh vực giáo dục - đào tạo, văn hoá - xã hội tiếp tục được nâng cao; Công tác quản lý khoa học công nghệ được đổi mới từ khâu xây dựng kế hoạch, triển khai và tuyển chọn đơn vị, cá nhân thực hiện đề tài, dự án; các chính sách xã hội được thực hiện

có hiệu quả Tỷ lệ hộ nghèo giảm, công tác giải quyết việc làm đạt kết quả khá; đời sống của nhân dân được cải thiện rõ rệt; tình hình an ninh chính trị ổn định, trật tự

an toàn xã hội được giữ vững Nhờ vậy, đã tạo ra thế và lực mới cho thành phố vượt qua thử thách, từng bước vươn lên đạt được thành tựu quan trọng về nhiều mặt, tạo tiền đề cơ bản cho phát triển kinh tế - xã hội Thành phố trong những năm tới

3.1.2.2 Thực trạng phát triển các ngành kinh tế

Nông nghiệp chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng số giá trị sản xuất cũng như giá trị gia tăng của thành phố Vĩnh Yên (2010 chiếm khoảng 1,3% tổng GTSX và khoảng 2,47 % tổng GTGT)

- Trong giai đoạn 2006-2010, thành phố đã thực hiện tốt chương trình mục tiêu chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp, tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục

vụ cho sản xuất nông nghiệp như thuỷ lợi, đường giao thông, công trình điện và tăng cường đưa khoa học kỹ thuật áp dụng vào sản xuất

- Cơ cấu cây trồng, vật nuôi chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa, đáp ứng nhu cầu đô thị, tăng diện tích cây có giá trị hàng hoá cao như: rau xanh, đậu tương, lạc; Diện tích rau xanh tăng từ 310 ha năm 2005 lên 400 năm 2010

- Về trồng trọt Mặc dù trong những năm qua, thành phố đã chuyển khoảng

220 ha đất nông nghiệp sang phục vụ phát triển công nghiệp, đô thị; song do tích cực đầu tư thâm canh và ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nên năng suất các loại cây trồng đều tăng qua các năm

- Về chăn nuôi: Thành phố đã tập trung vào các dự án xây dựng vùng an toàn dịch bệnh cho gia súc, gia cầm; dự án cải tạo và phát triển đàn lợn hướng nạc; dự án cải tạo đàn bò thịt Chủ trương đẩy nhanh phát triển nuôi trồng thuỷ sản, cải tạo đồng chiêm trũng sang nuôi trồng thuỷ sản theo qui mô công nghiệp Năm 2010, giá trị ngành chăn nuôi ước đạt 43,6 tỷ đồng, chiếm khoảng 46,14% giá trị ngành nông

- lâm - thủy sản Đàn gia súc có chiều hướng giảm, đàn gia cầm của Thành phố tăng

cả về số lượng và chất lượng, về quy mô tổng đàn

Các dịch vụ nông nghiệp như công tác thú y, bảo vệ thực vật, cung cấp giống, phân bón, vật tư nông nghiệp đã đáp ứng được nhu cầu sản xuất của bà con nông dân Hoạt động của các HTX nông nghiệp trên địa bàn đã có nhiều cố gắng, công tác quản lý kinh

tế, quản lý tài chính đã có bước đổi mới đạt hiệu quả cao

Trong giai đoạn 2006-2010, với sự cố gắng của các cấp, các ngành và đặc biệt

là sự năng động, nhạy bén của các thành phần kinh tế cùng vào cuộc đã thúc đẩy ngành công nghiệp thành phố phát triển với tốc độ nhanh, nhiều chỉ tiêu cơ bản hoàn thành và hoàn thành vượt mức chỉ tiêu đề ra đến năm 2010 Công nghiệp đã trở thành một trong những ngành kiến tạo kinh tế của thành phố, góp phần tăng thêm của cải vật chất, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân

Công nghiệp thành phố đã được đầu tư và đầu tư theo chiều sâu, đổi mới trang thiết bị, tăng trưởng cao, có hiệu quả Phát triển công nghiệp theo đúng định hướng,

cơ cấu nội bộ ngành công nghiệp chuyển dịch theo hướng hiện đại, đồng thời phát triển các ngành sử dụng nhiều lao động như dệt may, da giầy xuất khẩu được đẩy mạnh

Hoàn thành tốt nhiệm vụ xây dựng kết cấu hạ tầng công nghiệp, đồng thời thu hút được nhiều thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển sản xuất công nghiệp với quy mô lớn

Tốc độ tăng giá trị sản xuất công nghiệp duy trì ở mức cao, đạt 22,37%/năm trong giai đoạn 2006-2010 Năm 2010, tỷ trọng công nghiệp và xây dựng tính theo giá thực tế ước tính chiếm 52,42% trong tổng số giá trị gia tăng toàn thành phố Đạt được những thành tựu nêu trên, do nhiều nguyên nhân:

- Đóng góp lớn của công tác đào tạo nghề, bồi dưỡng kiến thức khởi sự doanh nghiệp, khuyến công Đến nay, lao động làm việc trong khu vực công nghiệp qua đào tạo đạt 60%, trong đó có 35% ược đào tạo chính quy

- Quản lý nhà nước về công nghiệp trên địa bàn thành phố được tăng cường, ngày càng thể hiện được rõ vai trò của mình đối với phát triển công nghiệp Dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, UBND thành phố, đã đẩy mạnh công tác quy hoạch, xây dựng và triển khai các quy hoạch ngành Công tác khuyến khích phát triển công nghiệp nông thôn có tiến bộ, triển khai nhiều chương trình, dự án có hiệu quả

- Khu công nghiệp Khai Quang đã được lập quy hoạch với diện tích quy hoạch đợt I là 275 ha Khu công nghiệp Khai Quang đã được các doanh nghiệp trong và ngoài nước đăng ký phủ kín

- Cùng với sự phát triển của các khu công nghiệp, thành phố đã tập trung phát triển các cụm kinh tế nằm rải rác ở các xã, phường: Tích Sơn, Đồng Tâm, Hội Hợp phục vụ cho các dự án có quy mô vừa và nhỏ Bước đầu đã hình thành điểm công nghiệp Tích Sơn với diện tích quy hoạch 3,73 ha, hướng sản xuất là: cơ khí, lắp ráp, may mặc, chế biến nông sản thực phẩm, sản xuất vật liệu xây dựng và phát triển các ngành nghề truyền thống

Tuy vậy, tiểu thủ công nghiệp thành phố Vĩnh Yên nằm rải rác, hộ sản xuất tiểu thủ công nghiệp (TTCN) nhỏ lẻ và chưa được quy hoạch vào một cụm công nghiệp, do quỹ đất hạn hẹp Mặt khác TTCN thành phố không có ngành nghề truyền thống

Hoạt động dịch vụ của thành phố trong những năm qua phát triển đa dạng, phong phú đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống của nhân dân

Hoạt động khoa học công nghệ được đổi mới Các đề tài, dự án được đầu tư trọng điểm và tập trung giải quyết những vấn đề thực tiễn Mạng lưới hoạt động khoa học công nghệ được củng cố đi vào hoạt động có nề nếp và đạt hiệu quả tốt

Mở rộng quan hệ hợp tác với các đơn vị nghiên cứu khoa học công nghệ của Trung ương Tuy vậy, hoạt động khoa học công nghệ chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn Chưa có cơ chế chính sách đồng bộ thúc đẩy đội ngũ cán bộ khoa học công nghệ phát huy năng lực sáng tạo Sự gắn kết giữa khoa học với đào tạo và sản xuất chưa chặt chẽ

Thành phố đã tập trung vào đẩy mạnh phát triển các hoạt động kinh doanh thương mại - dịch vụ bằng việc thực hiện có hiệu quả chương trình phát triển thương mại - du lịch - dịch vụ

Hoạt động thương mại đa dạng, các hoạt động kinh doanh, nâng cấp hệ thống

cơ sở hạ tầng để thu hút đầu tư vào các dự án lớn Đến nay, khu vực dịch vụ đã thu được nhiều kết quả tích cực, thể hiện trên một số chỉ tiêu chủ yếu như sau:

- Về qui mô: Đã có nhiều loại hình dịch vụ được hình thành và phát triển, số hộ kinh doanh thương nghiệp, khách sạn nhà hàng, du lịch và dịch vụ tăng nhanh Năm

2010 ước tính có khoảng 5.000 hộ, gấp 1,3 lần năm 2005

- Tỷ trọng giá trị sản xuất của ngành dịch vụ năm 2010 chiếm 24,2% tổng giá trị sản xuất trên địa bàn, tăng 0,8 điểm phần trăm so với năm 2005 Năm 2010, ước tính, tỷ trọng dịch vụ chiếm 45,11% tổng GTGT, tăng 2,28 điểm %, so với năm

2005

- Đầu tư xây dựng, cải tạo các chợ trung tâm thành phố, chợ Bảo Sơn và chợ Đồng Tâm, đầu tư nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng để thu hút đầu tư vào các dự án lớn bước đầu đã đi vào hoạt động, góp phần thúc đẩy dịch vụ Thành phố phát triển

và đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí của nhân dân

- Dịch vụ kinh doanh vận tải, tín dụng, ngân hàng, điện lực, bưu chính viễn thông phát triển nhanh đáp ứng tốt hơn nhu cầu sản xuất và đời sống của nhân dân