Báo cáo thực tập tour tp hồ chí minh nha trang đà nẵng huế quảng bình

Chiến Khu D: Where: Chiến khu D là một trong hai căn cứ quan trọng nhất của miền Đông Nam Bộ, trải rộng từ triền rừng bạt ngàn nối từ cao nguyên miền Trung và biên giớiCampuChia xuống gi

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ HỒNG BÀNG

Họ Tờn: Phựng Thị Lan HươngMSSV: 06023851

Lớp: HD_06Giảng viên: Cao Minh Hải

2010

Mục lục:

Sơ đồ tuyến đường:

Ngày 1: Tp Hồ Chí Minh – Tp Phan Thiết – Tp Nha Trang 1- 22

Ngày 4: Tp Hội An – Mỹ Sơn – Tp Đà Nẵng – Tp Huế 55 - 64

Ngày 7: Tỉnh Quảng Bình/ Phong Nha – Tp Đà Nẵng 83 - 91

Ngày 9: Tp Nha Trang – Tp Hồ Chí Minh 102 - 114

Ngày 1: Tp Hồ Chí Minh – Tp Phan Thiết – Tp Nha Trang

Quận Bình Thạnh:

Where: Quận Bình Thạnh là một quận nội thành thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

Quận Bình Thạnh được cho là điểm đầu mối giữa quốc lộ 1A và 13; là cửa ngõ contàu thống nhất Bắc-Nam qua, có bến xe khách Miền Đông

What: Quận nằm ở hướng đông của thành phố, phía nam giáp quận 1, phớa tõy

giỏp cỏc quận 3, quận Phú Nhuận, quận Gò Vấp, phớa đụng giáp sông Sài Gòn(bên kia sông là quận Thủ Đức) Diện tích là 2.056 ha Cùng với sông Sài Gòn cáckinh rạch: Thị Nghè, Cầu Bông, Văn Thánh, Thanh Đa, Hố Tàu, Thủ Tắc đã tạothành một hệ thống đường thủy đáp ứng lưu thông cho xuồng, ghe nhỏ đi sâu vàocác khu vực trên khắp địa bàn Bình Thạnh, thông thương với các địa phương khác.Dân số là 410.000 người (1997), gồm 21 dân tộc, đa số là người Kinh

How: Quận Bình Thạnh nằm ở vùng đất có một vị trí chiến lược quan trọng Kênh

Thanh Đa được khởi đào vào năm 1897 đã biến bán đảo Thanh Đa–Bình Quới trởthành “vựng sõu” cú 3 mặt giáp với sông Hiện nay, bán đảo Thanh Đa–Bỡnh Quớixinh đẹp với khí hậu tươi mát là một khu du lịch nổi tiếng ở nơi này

When: Năm 1975, quận Bình Thạnh được thành lập trên cơ sở 2 xó Bỡnh Hũa và

Thạnh Mỹ Tây của quận Gò Vấp thuộc tỉnh Gia Định, quận có 28 phường đượcđánh số từ 1 đến 28 Sau hai lần sáp nhập phường (năm 1982 và năm 1988) hiệnQuận Bình Thạnh còn lại 20 phường

Ngã tư Hàng Xanh:

Where: thuộc quận Bình Thạnh

Why: Theo Sài Gòn xưa Vương Hồng

Sển, trước đây vùng này có trồng nhiều

loại cây Sanh, một loại cây cổ cùng loại

với cây Si, do đọc trại ra nên gọi là Hàng

Xanh

When – Who: Nút giao thông được xây

dựng 17/09/1995 nhân dịp kỷ niệm 20 năm

giải phóng Sài Gòn do công ty Huy Hoàng thi công

How: Kinh phí 15.6 tỉ đồng, tính đền bù giải tỏa là 63 tỷ đồng Mục đích xây dựng

nhằm giải quyết tình trạng kẹt xe ở cửa ngõ quan trọng phía Bắc thành phố

How: Trên địa bàn của Quận Thủ Ðức có Ga Bình Triệu, Làng đại học Thủ Đức,

làng thiếu niên Thủ Ðức, Khu chế xuất Linh Trung 1 và 2, Ðại học Quốc Gia, vàrất nhiều cảng sông và cảng đường bộ Một phần phía Tây Nam của Thủ Ðứcđược bao bọc bởi dòng sông Sài Gòn Diện tích: 47,46 km², dân số năm 2006 hơn250.000 người

Các tuyến đường chớnh trờn Quận Thủ Ðức là : Quốc Lộ 1, Xa Lộ Hà Nội, Quốc

Lộ 13, Quốc Lô 1K, Võ Văn Ngân, Kha Vạn Cân, Ðặng Văn Bi, Tỉnh Lộ 43, Linhéụng, Ngụ Chớ Quốc, Lê Thị Hoa, Hoàng Diệu 2

Các tuyến đường đang được triển khai: đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi (đangtrọng giai đoạn giải phóng mặt bằng - nối liền sân bay Tân Sơn Nhất đến Sân bayLong Thành - Ðồng Nai), đường Bỡnh Thỏi - Gũ Dưa (đang tạm ngưng - nối liềnngã tư Bình Phước đến ngã tư Bỡnh Thỏi - Xa Lộ Hà Nội), tuyến ống nước D2000

Xa Lộ Hà Nội

Why: Có thuyết rằng tên gọi Thủ Đức là lấy từ tên một vị quan trấn thủ một khu

đồi xưa trên khu vực này tên là Đức Vầ sau, một thương gia tên Tạ Dương Minhđến đây lập chợ, lấy tên và chức của vị quan trấn thủ tên Đức kia đặt cho chợ ThủĐức để tỏ lòng biết ơn Từ đó có địa danh Thủ Đức

Tỉnh Bình Dương:

Where: Bình Dương là tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ, phớa bắc giáp Bình Phước,

phía nam và tây nam giáp thành phố Hồ Chí Minh, phớa tõy giáp Tây Ninh, phớađụng giáp Đồng Nai Tỉnh lỵ của Bình Dương hiện nay là thị xã Thủ Dầu Một,cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh 30 km

How: Bình Dương nằm trong vùng chuyển tiếp giữa cao nguyên Nam Trung Bộ

với đồng bằng sông Cửu Long nên địa hình chủ yếu là những đồi thấp, thế đấtbằng phẳng, nền địa chất ổn định, vững chắc, phổ biến là những dãy đồi phù sa cổnối tiếp nhau với độ cao trung bình 20-25m so với mặt biển, độ dốc 2-5° và độ chịunén 2kg/cm² Đặc biệt có một vài đồi núi thấp nhô lên giữa địa hình bằng phẳngnhư nỳi Chõu Thới (Dĩ An) cao 82m và ba ngọn núi thuộc huyện Dầu Tiếng là núiÔng cao 284,6m, núi La Tha cao 198m, núi Cậu cao 155m

Khí hậu Bình Dương mang đặc điểm nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm với 2 mùa rõ rệt.Bình Dương có diện tích tự nhiên 2695,5 km² và dân số năm 2004 ước tính khoảng883,2 nghìn người với mật độ dân số 285 người/km² Nếu so với 64 tỉnh, thành phốthỡ Bỡnh Dương đứng thứ 43 về diện tích, thứ 43 về dân số

Trên địa bàn Bình Dương có 15 dân tộc, nhưng đông nhất là người Kinh và sau đó

là người Hoa, người Khơ Me

Bình Dương là vùng đất chiến trường năm xưa với những địa danh đã đi vào lịch

sử như Phú Lợi, Bàu Bàng, Bến Súc, Lai Khê, Nhà Đỏ và đặc biệt là chiến khu Đvới trung tâm là huyện Tân Uyờn, vùng Tam giác sắt trong đó có ba làng An (AnĐiền, An Tây và Phú An) Bình Dương hôm nay đang là một điểm sỏng trờn bản

đồ kinh tế đất nước với những thành tựu về đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế,trước hết là kết quả nổi trội về thu hút vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài

Huyện Thuận An:

Where: Thuận An là một huyện của tỉnh Bình Dương, nằm giữa Thị xã Thủ Dầu

Một và Thành phố Hồ Chí Minh, đang được chính phủ chuẩn bị nâng cấp thành thị

xã Các đơn vị hành chính bao gồm thị trấn Lái Thiêu (huyện lỵ), thị trấn AnThạnh và cỏc xó Bình Chuẩn, Thuận Giao, An Phú, Hưng Định, An Sơn, BìnhNhâm, Bình Hoà, Vĩnh Phú

Tỉnh Đồng Nai:

Đồng Nai là một tỉnh vùng miền Đông Nam Bộ nước Việt Nam, phớa đụng giáptỉnh Bình Thuận, đụng bắc giáp tỉnh Lâm Đồng, tây bắc giáp tỉnh Bình Dương và

tỉnh Bình Phước, nam giáp tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, tõy giáp Thành phố Hồ ChíMinh Đồng Nai có 11 đơn vị hành chính cấp huyện gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 9huyện Đồng Nai có nhiều nguồn tài nguyên đa dạng và phong phú gồm tài nguyênkhoáng sản có vàng, thiếc, kẽm; nhiều mỏ đá, cao lanh, than bùn, đất sét, cát sông;tài nguyên rừng và nguồn nước Ngoài ra, Đồng Nai còn phát triển thuỷ sản dựavào hệ thống hồ đập và sông ngòi Trong đó, hồ Trị An diện tích 323 km² và trên

60 sụng, kờnh rạch, rất thuận lợi cho việc phát triển một số thủy sản như: cá nuôi

bè, tôm nuôi

Thành Phố Biờn Hũa:

Biờn Hòa là một thành phố ở Việt Nam, là tỉnh lỵ của tỉnh Đồng Nai

Biờn Hòa nằm ở phía tây tỉnh Đồng Nai, bắc giáp huyện Vĩnh Cửu, nam giáphuyện Long Thành, đụng giáp huyện Trảng Bom, tõy giáp huyện Dĩ An, Tân Uyêntỉnh Bình Dương và Quận 9 - thành phố Hồ Chí Minh

Biờn Hòa ở hai phía của sông Đồng Nai, cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh

30 km (theo Xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1A), cách thành phố Vũng Tàu 90 Km (theoQuốc lộ 51)

Tổng diện tích tự nhiên là 264,07 km2, với mật độ dân số là 2.970 người/km2.Thành phố Biờn hũa nằm phía Tây Nam tỉnh Đồng Nai, là Trung tâm kin tế, vănhóa, chính trị, xã hội của tỉnh lớn này

Vì là tỉnh lỵ của Đồng Nai nên hầu hết các cơ quan nhà nước cấp tỉnh đều nằm tạithành phố này Mới đây, Hội Đồng nhân dân tỉnh có dự định dời trung tâm hànhchánh hiện tại về Khu đô thị Tam Phước - Xã Tam Phước, huyện Long Thành Từ

Hà Nội vào theo quốc lộ 1, tại vòng xoay Tam Hiệp, sẽ gặp cửa ngõ đi vào Trungtâm thành phố

Khu Công Nghiệp Amata:

Where: Phường Long Bình, TP Biờn Hũa, Tỉnh Đồng Nai

Who: Liên doanh giữa công ty Sonadezi và cty Amata Corp Public – Thái Lan What: Tổng diện tích: 361 ha (giai đoạn 1: 129ha, giai đoạn 2: 232ha) thu hút

nhiều ngành nghề từ vật liệu xây dựng, cơ khí, máy vi tính, nữ trang, dược phẩm

Chiến Khu D:

Where: Chiến khu D là một trong hai căn cứ quan trọng nhất của miền Đông Nam

Bộ, trải rộng từ triền rừng bạt ngàn nối từ cao nguyên miền Trung và biên giớiCampuChia xuống giáp cận thành phố Sài Gòn và những đô thị lớn thuộc tỉnhBiờn Hũa (nay là Đồng Nai), Thủ Dầu Một (nay là Bình Dương)

When: Hình thành trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ.

Why: Miến rừng núi Đông Nam Bộ và khu VI đối với Sài Gòn và đồng bằng sông

Cửu Long có vị trí tương tự như khu căn cứ Việt Bắc đối với Hà Nội và đồng bằngBắc Bộ trước đây trong kháng chiến chống Pháp

What: Với địa hình rừng rú hiểm trở, chiến khu D trở thành một khu căn cứ, nơi

trú dấu lực lượng, kho tàng trữ vũ khí, lương thực và phát triển mọi hoạt động củacách mạng trong hai cuộc kháng chiến xâm lược, giải phóng đất nước

Nhà Máy Thủy Điện Trị An:

Where: Được xây dựng trên sông Đồng Nai, đoạn chảy qua huyện Hố Nai, tỉnh

Đồng Nai, cách Tp Hồ Chí Minh 65km về phía Đông Bắc

Who: Nhà máy được xây dựng với sự hỗ trợ về tài chính và công nghệ của Liờn

When: Nơi đây vốn là nơi nghỉ mát của

người Pháp, thuộc các đồn điền cao su

được xây dựng từ đầu thế kỷ 20

Why: Suối Tre ở giữa cánh rừng cao su mát dịu, xen lẫn là những ngọn đồi nhấp

nhô và cả những cổ thụ xúe tỏn, khiến nơi đõy cú cảnh quan như một Đà Lạt thunhỏ, gợi nên nét đẹp riêng

How: Cả khu vực này rộng trên chục hecta, với nhiều đồi cỏ nhấp nhô, những

hàng dương bóng mát, và nhiều cây cao cổ thụ Đặc biệt con suối uốn quanh baobọc bên những bờ tre xanh ngắt tạo nơi đây thành một bức tranh thơ mộng và hữutình Suối Tre đã được mệnh danh là “Đà Lạt của miền Đụng”

Thị Xã Long Khánh:

Long Khánh là một thị xã thuộc tỉnh Đồng Nai Được thành lập ngày 21 tháng 8năm 2003 Nằm ở giữa phía Đông của tỉnh Đồng Nai và là một thị xã trung du nằm

dọc trên quốc lộ 1A cửa ngõ vào tp Hồ Chí Minh, phía Bắc giáp huyện Thống Nhất

và huyện Xuân Lộc, phía Nam giáp huyện Cẩm Mỹ, phía Đông giáp huyện XuânLộc, phía Tây giáp huyện Thống Nhất

Là đầu mối giao lưu hàng hóa với các tỉnh Bình Thuận, Lâm Đồng, Phỳ Yờn,…tạo điều kiện cho phát triển thương mại, dịch vụ

Công Ty Cao Su Đồng Nai:

Where: xó Xuân Lập, thị xã Long Khánh, tỉnh Đồng Nai

Who: là đơn vị trực thuộc Tập đoàn công nghiệp cao su Việt Nam.

When: thàn lập ngày 02/06/1975

Tượng Đài Chiến Thắng Long Khánh:

Where: Ngã 3 giao lộ Hùng Vương , QL1A, thị xã Long Khánh.

When: khởi công 22/12/2000, hoàn thành

15/04/2001

Why: Để ghi nhớ công lao của các chiến sĩ, đồng

bào đã hy sinh xương máu, góp phần gìn giữ, bảotồn, phát huy truyền thống cách mạng của địaphương, thể theo nguyện vọng của đông đảo cán

bộ chiến sĩ và nhân dân địa phương

What: Nằm sỏt bờn quốc lộ 1A, thị xã Long

Khánh Khuôn viên gồm vườn hoa, khu tượng đài và các công trình phụ…

How: Tượng đài chiến thắng ghi dấu chiến công vang dội trong kháng chiến chống

Mỹ trờn vựng đất miền Đông Nam Bộ

Mộ Cổ Hàng Gòn:

Where: Mộ cổ Hàng Gòn nằm ở độ cao

250m về phía tây tỉnh lộ 2 (Long Khánh đi

Bà Rịa), cách thành phố Biên Hoà 80km,

thuộc xó Xuõn Tõm, huyện Xuân Lộc, tỉnh

Đồng Nai

Who: Mộ cổ Hàng Gòn do ông Bouchot J.

một kỹ sư cầu đường người Pháp phát hiện

vào năm 1927 khi mở đường liên tỉnh số 2

nối Long Khánh và Bà Rịa

When: Mộ cổ Hàng Gòn là di tích văn hoỏ đó được xếp hạng, tiêu biểu cho nền

văn hoá cổ đại xuất hiện cách đây khoảng hơn 2.500 năm và có quy mô nhất tạiViệt Nam còn được bảo tồn đến ngày nay

What: Mộ cổ có kiến trúc gồm hai hàng trụ đá bao quanh một hầm mộ Có 10 trụ

đá cao từ 2,5 - 3m Hầm mộ có dạng hình hộp kích thước 4,2 x 2,7m và cao 1,6m.Nét đặc biệt của ngôi mộ cổ là được ghép bởi những tấm đá hoa cương nặng hàngtấn, riêng nắp mộ ước tính khoảng 10 tấn Có nhiều phiến đá lớn bằng phẳng, xếpcân đối, tinh vi, khoa học, biểu trưng cho nền văn minh của người xưa Ngôi mộnày là một trong những di tích tiêu biểu cho loại hình ở Đông Nam Á

Từ năm 1992, mộ cổ Hàng Gòn được trùng tu và xây tường bảo vệ, lát gạch quanhhầm mộ để chống xói mòn và trồng nhiều cây xung quanh

Núi Chứa Chan:

Where: Nằm án ngữ một bên trên đường Quốc lộ 1 thuộc địa phận huyện Xuân

Lộc, tỉnh Đồng Nai, núi Chứa Chan nhìn xa giống hỡnh bỏt ỳp, trờn đỉnh thườngxuất hiện mây mù lãng đãng, rất thơ mộng

What: Núi Chứa Chan có độ cao 837m so với mặt đất và 1.800 so với mặt biển, là

một nhánh cuối của dãy Trường Sơn vươn ra biển Đông Dãy núi tọa lạc sừng sữngtrên diện tích khoảng 55 hecta tại xó Xuõn Trường và cũng là điểm tựa lưng củathị trấn Gia Ray, trung tâm chính huyện Xuân Lộc tỉnh Đồng Nai Sách Đại NamNhất Thống chí viết: “Nỳi Chứa Chan có thế núi chót vót, trông xuống khe DaLao, chỗ giáp giới của hai huyện Long Khánh và Phước Bình, có nhiều mây song

gỗ lạt, lưng nỳi cú động đá và giếng đỏ…”

Nếu đứng trên đỉnh núi Gia Lào vào những

ngày trời đẹp, du khách có thể phóng tầm mắt

ra xa thấy biển Phan Thiết (tỉnh Bình Thuận)

và biển Vũng Tàu (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu)

Cả một trời mây, non, nước hữu tình dễ làm

say đắm lòng người Cũng có nhiều cách giải

thích về địa danh Chứa Chan này, tuy nhiên

nhiều người vẫn thích cách giải thích từ Chứa

Chan nghĩa là chan chứa tình người Núi Chứa Chan vẫn giữ được nét hoang dã,nguyên sơ, tuy bây giờ cây rừng bị khai thác, tàn phá rất nhiều Nghe những người

cố cựu kể lại, chỉ cách đây chừng 20 năm, thú hoang vẫn còn từ rừng núi chạy giỡnngang đường Đặc biệt là thuở khai hoang, cọp dữ xuất hiện khá nhiều, là nỗi ámảnh sợ hãi cho những lưu dân Việt Nam vào đây lập nghiệp Trên đường lờn chựaGia Lào (còn gọi là chùa Bửu Quang) còn lưu dấu tích của “ụng ba mươi” tại mộtngôi miễu nhỏ Núi Gia Lào nằm gần đỉnh núi, ở độ cao khoảng 800 m, với quãngđường gần 3,2 km tính từ chõn nỳi Đây là điểm thu hút du khách, nhất là vào cácngày lễ, Tết, số lượng khách hàng hương đông lên đến cả hàng ngàn, náo nhiệt

khung cảnh ngày trẩy hội Chùa Gia Lào được xây dựng theo cấu trúc truyền thốngcủa các ngôi chùa ở vùng Nam Bộ

Rừng Lá Buông

Where: tại huyện Xuân Lộc

How: Ở đây người ta phơi rất nhiều lỏ buụng, lỏ buụng được cắt trong rừng (gọi là

rừng lá thấp) đem về phơi khô, thường sử dụng đan làm phờn, vỏch, một số đồ thủcông mỹ nghệ rất được ưa chuộng

Tỉnh Bình Thuận:

Bình Thuận là tỉnh duyên hải cực Nam Trung Bộ Việt Nam, với bờ biển dài 192

km từ mũi Đá Chẹt giáp Cà Ná (Ninh Thuận) đến bãi bồi Bình Châu (Bà Rịa-VũngTàu) Phớa bắc giáp tỉnh Ninh Thuận, phía tây bắc giáp tỉnh Lâm Đồng, phớa tõygiáp tỉnh Đồng Nai, phớa tõy nam giáp tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu Tỉnh lỵ của BìnhThuận là thành phố Phan Thiết, cách Thành phố Hồ Chí Minh 198 km

Địa hình Bình Thuận bao gồm 4 dạng cơ bản: núi thấp, gò đồi, đồng bằng, đồi cát

và cồn cát ven biển Ngoài khơi có một số đảo, trong đó có 10 đảo của huyện đảoPhú Quý, cách thành phố Phan Thiết 120 km Trên địa bàn tỉnh có một số núi caonhư: Đa Mi (1.642 m), Dang Sruin (1.302 m), Ông Trao (1.222 m), Gia Bang(1.136 m), núi Ông (1.024 m) và Chi Két (1.017 m) Một số nhánh mũi chạy ra sátbiển tạo nên các mũi La Gàn, Kê Gà, Mũi Né, Hòn Rơm và Mũi Nhỏ

Dinh Thầy Thím:

Where: Cách thành phố Phan Thiết khoảng 70km về phía Đông Nam, Dinh Thầy

Thím tọa lạc giữa rừng dầu Bàu Cát thuộc xó Tõn hải, huyện Hàm Tân, tỉnh BìnhThuận

When: Dinh Thầy Thím được kiến tạo lại quy mô từ năm Kỷ Mão (1879) Hiện

nay trên thanh xà cò của Dinh cũn dũng chữ Hán khắc chìm “Kỷ Móo niờn thậpnhị quạt nhị thập ngũ nhật kiến tạo” kiến tạo ngày 25/12 năm Kỷ Mão (1879)

What: Dinh Thầy Thớm cú dạng kiến trúc như một ngụi đỡnh làng bao gồm nhiều

công trình: Chính điện, nhà thờ Tiền Hiền, nhà Võ Ca Trong khám thờ chính ởChánh điện còn hai bài vị thờ Thầy Thím và nhiều bức hoành ca ngợi công đứcThầy Thớm Cỏch Dinh Thầy Thím chừng 5 km là khu vực mộ Thầy Thím Ở đây

4 ngôi mộ đắp bằng cát trắng rất lớn, theo dân gian hai ngôi mộ của Thầy Thím và

2 ngôi mộ của đệ tử Thầy Ngày nào cũng có du khách đến viếng mộ với lòngthành kính Hàng năm, cứ đến ngày 5 tháng giêng âm lịch (ngày giỗ Thầy) và tếThu của Dinh (từ ngày 14-16/9 âm lịch) nhân dân khắp nơi đến viếng mộ, thămDinh

Hơn 100 năm qua Dinh Thầy Thím trở thành nơi để nhân dân chiêm bái, nhữngnăm gần đây là khu danh lam thắng cảnh và du lịch kết hợp với núi rừng xungquanh, bãi biển, đồi dương

Theo truyền thuyết: Dưới triều vua Tự Đức, có hai vợ chồng đạo sĩ quê ở làng LaQua, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam chữa bệnh cho nhân dân trong vùng theopháp thật Trước lúc bị hình phạt, đạo sĩ đã biến dải lụa điều thành rồng bay vềphương Nam Hai vợ chồng dừng chân ở làng Tam Tân ngày ngày bốc thuốc chữabệnh cho dân và đốn củi kiếm sống qua ngày Tài đức của đạo sĩ nổi tiếng khắpvùng, từ đó dân làng gọi hai vợ chồng Đạo sĩ bằng cái tên thân mật “Thầy, Thớm”

Có nhiều truyền thuyết khác trong dân gian nói về tài đức và phép thuật của ThầyThím Cho đến lúc hai vợ chồng đạo sĩ chết, dân làng đã mai táng ở khu vực gần

đó Hằng năm vào ngày 5 tháng giêng âm lịch, người ta thường thấy một đôi hổ về

Đến đời Thành Thái thứ 18 năm Bính Ngọ (1906) nhà vua đã xem xét lại công đứccủa Thầy Thớm nờn quyết định xúa ỏn và ban sắc phong “Chớ Đức Tiên Sinh, ChíĐức Nương Nương tôn Thần” Để tỏ lòng tôn kính và biết ơn công lao Thầy Thím,dân làng đã lập dinh tại địa điểm ngày nay để tôn thờ Nhân dân quanh vùng coiThầy Thím như vị Thành Hoàng biểu hiện cho nhiều tính cách đáng quý đó là tàiđức, tính cần cù, miệt mài lao động, lòng nhân ái với người nghèo khổ

Mũi Kê Gà:

Where: Nằm trên một hòn đảo thuộc xã Thuận Quý, trước thuộc huyện Hàm Tân,

nay thuộc huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận

Why: Sở dĩ có tên gọi Khe Gà hay còn gọi là Kê Gà vì mũi đất có khe giống đầu

mỏ của một con gà

What: Hòn đảo này rộng 5 ha với hàng trăm cụm đá hoa cương vàng rực muụn

hỡnh muôn vẻ và hàng trăm cây sứ đại thụ.Mũi đất này còn được người dân địa phươnggọi là Mũi Điện do ngọn hải đăng ở đây phátsáng bằng năng lượng điện Tuy nhiên, cáitên Mũi Điện cũng được dùng ở nhiều ngọnhải đăng khác như Đại Lãnh (Nha Trang),Bói Môn (Phú Yên)

Hiện nay, hòn đảo Khe Gà và ngọn Hải đăng đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn với

du khách khi đến tham quan tỉnh Bình Thuận Hải đăng Khe Gà còn là di tích kiếntrúc độc đáo

Theo lịch sử hàng hải ở khu vực này, Mũi Khe Gà được coi là một vị trí cực kỳhiểm yếu của vùng biển từ Phan Rang đi Vũng Tàu Ngay từ các thế kỷ trước đã có

rất nhiều thuyền buôn qua lại nơi đây và bị đắm do không xác định được tọa độ, vịtrí Để đáp ứng nhu cầu vận tải của quân đội Pháp cũng như tàu buôn của nướcngoài qua đây, người Pháp đã nghiên cứu và cho xây dựng ngọn Hải đăng Khe Gà.Trong thời gian xây dựng hải đăng, có rất nhiều người chết do tai nạn Hiện nay, ởđây vẫn còn nghĩa địa yên nghỉ của những người đã chết khi xây dựng công trìnhnày.

Bên trong hải đăng có 183 bậc thang xoáy ốc bằng thép dẫn đến đỉnh Hải đăngcùng hàng chục bậc tam cấp dẫn lên đến đỉnh đèn Xung quanh chân Hải đăng cóhai hàng hoa sứ dọc theo lối đi do người Pháp trồng từ cuối thế kỷ trước đến naycòn nguyên, toả bóng mát quanh năm Tất cả đều được đưa từ Pháp sang, kể cảngọn đèn trên đỉnh và máy phát điện Với quy mô này, Hải đăng Khe Gà hiện làngọn hải đăng cao và cổ xưa nhất Việt Nam nói riêng và vùng Đông Nam Á nóichung

Trường Dục Thanh:

Dục Thanh là một ngôi trường ở thành phố

Phan Thiết (tỉnh Bình Thuận) mà Nguyễn

Tất Thành (sau này là Hồ Chí Minh) đã từng

dạy học ở đó

Trường Dục Thanh là một cơ sở của Công ty

Liên Thành - một tổ chức yêu nước nổi tiếng

được thành lập hồi đầu thế kỷ 20 gồm ba bộ

phận với ba chức năng:

Liên Thành Thương quán: làm kinh tế gây quỹ hoạt động

Liên Thành Thư xã: tuyên truyền và truyền bá các sách báo có nội dung yêunước

Dục Thanh Học hiệu: mở trường dạy cho con em người yêu nước và lao độngnghèo theo nội dung yêu nước và tiến bộ

do các nhà chí sĩ Nguyễn Trọng Lội, Nguyễn Quý Anh (là hai con trai nhà thơNguyễn Thông), Trương Gia Mô, Hồ Tá Bang, Nguyễn Hiệt Chi, Trần Lệ Chấtsáng lập ở Phan Thiết, nhằm hưởng ứng phong trào Duy Tân mà Phan Châu Trinh,Trần Quý Cáp và Huỳnh Thúc Kháng khởi xướng tại Trung Kỳ

Công ty Liên Thành hoạt động có hiệu quả, bí mật đóng góp một phần tài chínhcho phong trào Đông Du của Phan Bội Châu Liên Thành thư xã do Nguyễn HiệtChi phụ trách mời nhiều diễn giả đến diễn thuyết, trong đó có Phan Châu Trinh,gây được tiếng vang sôi nổi Đặc biệt Dục Thanh học hiệu đã đào tạo được một lớptrẻ học tập theo sách vở và tinh thần mới

Trường Dục Thanh được xây dựng năm 1907(cùng năm xây dựng với trường ĐôngKinh Nghĩa Thục) nằm ở làng Thành Đức (ngày nay là nhà số 39 phố Trưng Nhị,phường Đức Nghĩa, Phan Thiết[1].

Năm 1910, Nguyễn Tất Thành được ụng nghố Trương Gia Mô giới thiệu, đã đếnPhan Thiết dạy học tại ngôi trường này Lúc ấy, trường có khoảng 60 học sinh và 7thầy giáo giảng dạy các bộ môn: Hán văn, Pháp văn, thể dục Một trong nhữnghọc sinh của trường là Nguyễn Kinh Chi con cụ Nguyễn Hiệt Chi, về sau là Bác sĩ,Thứ trưởng Bộ Y tế Việt Nam dân chủ cộng hòa, đại biểu Quốc hội khóa I - IV, làhọc trò trực tiếp của thầy Nguyễn Tất Thành Nguyễn Tất Thành dạy lớp nhì, chủyếu là dạy Chữ Quốc ngữ và Hán văn Trong thời gian này, ngoài những nội dungđược phân công giảng dạy, Nguyễn Tất Thành còn truyền bá lòng yêu quê hươngđất nước, nòi giống tổ tiên cho học sinh Trong những giờ học ngoại khóa haynhững lúc rảnh, Nguyễn Tất Thành còn dẫn học sinh của mình du ngoạn cảnh đẹp

ở Phan Thiết như bãi biển Thương Chánh, động làng Thiềng, Đình làng ĐứcNghĩa

Tháng 2 năm 1911, Nguyễn Tất Thành rời trường Dục Thanh và Phan Thiết vàoSài Gòn

Một vài năm sau, ông Nguyễn Trọng Lội qua đời, ông Nguyễn Quý Anh chuyểnvào Sài Gòn, không còn ai phụ trách và vì nhiều lý do khách quan khỏc nờn trườngđóng cửa vào năm 1912, nhưng Công ty Liên Thành thì vẫn hoạt động mãi đến saunày Hiện di tích Trường Dục Thanh và Công ty Liên Thành ở thành phố PhanThiết đã được tỉnh Bình Thuận tôn tạo, bảo quản giữ gìn, là một địa điểm văn hóa

du lịch của cả nước

Dinh Vạn Thủy Tú:

Where: Vạn Thủy Tú tọa lạc trên đường Ngư Ông, phường Đức Thắng, thành phố

Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận là nơi thờ thần Nam Hải - tức Cá Ông, theo tínngưỡng của ngư dân vùng biển

When: Vạn này được ngư dân làng Thủy Tú xây dựng vào năm Nhâm Ngọ 1762.

How: Các Vạn thường được xây dựng ngay sát bờ biển của các làng chài, để thờ

Cá Ông (cá voi) với chính điện, nhà thờ Tiền Hiền, Võ Ca được bố trí theo hìnhchữ Tam, mặt chính quay về hướng Đông Khi mới xây dựng xong, cửa Vạn sátngay bờ biển, ngày nay bờ biển đã dời xa ra ngoài hơn 100 m

Vạn Thủy Tú là một trong những Vạn cổ xưa nhất của nghề biển ở Bình Thuận.Bên trong Vạn có nhiều di sản văn hóa Hỏn - Nụm liên quan đến nghề biển, thể

hiện trong nội dung thờ phụng ở cỏc khỏmthờ, tượng thờ, hoành phi, liên đối, trên vănkhắc của Đại hồng chung

Tục thờ Cá Ông là tín ngưỡng của người Chăm xưa kia Thế nhưng, tại BìnhThuận, tục thờ Cá Ông đã bị bản địa hóa, biến thành tín ngưỡng của riêng ngườiViệt và người Hoa sinh sống tại địa phương.

Vạn Thủy Tú cũng là một trong những di tích cổ có số lượng lớn sắc phong củacác vị Vua Triều Nguyễn ban tặng bởi vì trước đây, trong chiến tranh phong kiếnvới nghĩa quân Tây Sơn, các tướng lĩnh nhà Nguyễn đã nhiều lần được cá Voi cứunạn trên biển

Có tất cả 24 sắc phong của các đời vua : Thiệu Trị, Tự Đức, Đồng Khánh, DuyTân, Khải Định, (riêng Vua Thiệu Trị ban tặng 10 sắc Thần, đây là điều hiếm thấy

Vạn Thủy Tú từ ngày xưa đến nay đã chứa gần 100 bộ xương cá Voi và nhiều loàikhác cùng họ Một nửa trong số đú cú niên đại từ 100 - 150 năm, trong đó cónhững bộ xương to lớn được thờ phụng tôn nghiêm

Năm 1996, Vạn Thủy Tỳ đó được Nhà nước Việt Nam xếp hạng di tích lịch sử cấpQuốc gia

Thỏp PụSaNư:

Where: Nhóm đền Thỏp Chóm PụSaNư tọa lạc trên

đồi Bà Nài thuộc xó Phỳ Hải về phía éụng-Bắc cỏch

Tp Phan Thiết khoảng 7km

When: ðược người Chóm xây dựng từ những cuối

thế kỷ IX

What: thuộc phong cách kiến trúc nghệ thuật Hòa

Lài - một trong những phong cách kiến trúc nghệ

thuật cổ của Vương quốc Chóm-pa, mà hiện nay

những ngụi thỏp này còn lại rất ít như một số phế

tích ở khu thánh ðịa Mỹ Sừn, còn lại nhúm Hũa Lai

(Phan Rang) nhúm PụDam (Tuy Phong - Bình

Thuận) và tương ðối nguyên vẹn là nhóm ðền thỏp PụSaNư

How: PụSaNư là nhóm đền thỏp Chóm cú vai trò quan trọng trong các di tích kiến

trúc Chóm ở Bình Thuận, từ hình dạng kiến trúc đến kỹ thuật xây dựng và trang trínghệ thuật trờn thõn thỏp, cỏc vũm cuốn, các cửa chớnh, cửa giả, trong lòng và lênđến đỉnh thỏp Riờng kỹ thuật xây dựng và trang trí nghệ thuật còn lại ở thõn thỏp

đủ gợi lên yếu tố thẩm mỹ khá riêng biệt của phong cách Hòa Lai So với nhữngtháp Chăm khác, đến nay hàng năm vẫn có đông đảo người Chăm từ các vùng lâncận đến làm lễ cầu mưa và những nghi lễ khác liên quan đến phong tục tập quáncủa họ Một điều khá lý thú nữa là đối với ngư dân những vùng lân cận truớc khi đibiển cũng đến đây cầu xin cho những chuyến đi biển được bình yên Nhóm đềntháp Chăm PụSaNư được Nhà nước xếp hãng di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gianăm 1991

Lầu Ông Hoàng:

Where: Lầu Ông Hoàng bao gồm một quần thể

đồi núi, sông, biển, chựa thỏp tạo thành khu danhlam thắng cảnh nổi lên với ngọn núi Cố tương đốicao và 4 ngọn đồi nhấp nhô sát biển, đẹp nhất lànúi Cố, đồi Bà Nài, cửa sông Phú Hài và bờ biểncùng những làng chài xưa cách Phan Thiết 7km vềhướng Đông Bắc

When: Năm 1911 một ông Hoàng người Pháp là công tước De Montpensier từ

Pháp sang du lịch, săn bắn ở những ngọn đồi lân cận, thấy phong cảnh sơn thủyđẹp ở đây khiến ông nảy sinh ý định mua đất và xây dựng biệt thự, cũng để có nơinghỉ nghơi trong các kỳ săn bắn và du lịch sau này Nguyện vọng của ụng đó đượcnhà cầm quyền Pháp ở Bình Thuận (công sứ Garnier) đồng ý bán quả đồi Bà Nài.Ngày 21 tháng 2 năm 1911 biệt thự được khởi công xây dựng và gần 1 năm sau đóhoàn chỉnh, với diện tích rộng 536m2 chia thành 13 phòng Khu biệt thự được xõycỏch nhúm đền thỏp PụSaNư gần 100m về phía Nam Đây là khu biệt thự đẹp, đầy

đủ tiện nghi, ban đêm có máy phát điện dưới biệt thự có nhiều hầm chứa nước mưa

đủ cho những nguời trong biệt thự dùng trong 1 năm, được coi là hiện đại nhấtBình Thuận lúc bấy giờ Từ đó nhân dân Phan Thiết quen gọi khu vực này là đồi

"Lầu Ông Hoàng" Vài chục năm sau thi sĩ Hàn Mạc Tử đã đến địa danh này và đã

để lại nhiều kỷ niệm khiến cho Lầu Ông Hoàng càng có ý nghĩa Hiện nay, Lầu Ông Hoàng là một quần thể du lich hấp dẫn bao gồm: Nhúm ThỏpChăm Cổ, bên cạnh cú chựa Bửu Sơn cổ kính, dưới chân đồi là bờ biển, cửa sôngPhú Hài, núi Cố Tất cả hợp thành một quần thể di tích lịch sử văn hóa và danhlam thắng cảnh của Phan Thiết

Mũi Né:

Where: Mũi Né là tên một mũi biển, một

trung tâm du lịch nổi tiếng ở Phan ThiếtNgày

nay, Mũi Né là một phường của thành phố Phan Thiết và đang hình thành đề ánnâng cấp thành thị xã của tỉnh Bình Thuận.

Từ một dải bờ biển hoang vu với các đồi cát đỏ như sa mạc nằm rất xa đường giaothông, chỉ có lác đác vài xóm chài nghèo, Mũi Nộ đó mọc lên hàng trăm khuresort

Cách trung tâm thành phố Phan Thiết 22 km về hướng Đông Bắc, Mũi Né đượcnối liền với thành phố biển này bởi con đường Nguyễn Đình Chiểu - được coi làtuyến trọng yếu cho ngành du lịch của Bình Thuận

Khi đến Mũi Né, du khách sẽ có thể được tham quan làng chài Mũi Né, có cơ hộichứng kiến được hoạt động của một làng chài xứ biển thuần chất Việt Nam

Why: Tên gọi Mũi Né xuất phát từ việc ngư dân, mỗi khi đi biển gặp bão, thường

đến đây nương náu "Mũi" là cái mũi đất đưa ra biển; "Né" có nghĩa là để né tránh.Nơi đõy cú sự hài hòa giữa màu vàng của cát, màu óng của nắng và màu xanhthẳm của biển tạo cảm giác ấm áp và trong lành, thu hút rất nhiều du khách

Tên gọi xuất phát từ công chúa Út của vua Chăm là công chúa Chuột - tươngtruyền vùng đất này của người Chăm , xưa kia lau sậy mọc um tùm Công chúaChăm năm 16 tuổi mắc bệnh nan y , về sau xây dựng miếu Am để tu tại Hòn Rơm

Từ đó lấy biệt danh là bà Nà Né - lâu dần người dân đọc trại chữ Nà Né thành Mũi

Nộ Nộ là tên của công chúa Út - Mũi là mũi đất đưa ra biển

Đồi Cát Bay:

Where: Đồi Cát Mũi Né, còn gọi là Đồi Cát Bay - một trong những bải cỏt trói dài

nhiêu cây số và lan rộng ở một diện tích khôngnhất định với tổng thể lớn Nằm trãi dài từ tỉnhBình Thuận đến Ninh Thuận nhưng điểm thamquan chính của đồi cát và được xem là đẹp nhấtnằm trên đường ra Mũi Né, nằm đối diện SuốiTiên và nhà hàng Hương Trà

Why: Tên gọi bắt nguồn từ việc đồi cát có màu

sắc chính là vàng, là mỏ sắt cổ tồn tại hàng trămnăm kiến tạo nên Gọi là đồi cát bay vì hình dáng của đồi Cát thay đổi theo giờ,theo ngày, theo tháng v v và không có hình dáng nhất định Việc tạo nên hình

dáng trăm hình, trăm dáng của cát là do gió bào mòn và thổi bay lớp cát mỏng

manh phía trên Kết hợp với việc xâm thực của cát và hiện tượng rạng của bờ biểnkhiến cho hiện tượng sa mạc hóa và sạt lở của bờ biển diễn tiến vô cùng nghiêmtrọng Đây là điểm tham quan thu hút khá nhiều du khách do hình dáng đẹp của cát

và màu sắc cát

Hòn Rơm:

Where: Hòn Rơm là tên một núi nhỏ vẫn còn hoang sơ, nằm tại phường Mũi Né,

thành phố Phan Thiết

Why: Do thời tiết thuận lợi, thích hợp phát triển các loại thực vật nên ở trên núi

này có một loại cỏ ống dài khoảng 0,50m; vào mùa nắng lớn, cỏ bị cháy khô, màuvàng Người dân đi biển ở ngoài khơi nhìn vào ngọn núi thấy dỏng khụ vàng giốngnhư một đụm rơm khổng lồ, nên mới gọi là Hòn Rơm

What: Hòn Rơm thực chất là một "tiểu khu" du

lịch của Mũi Né, với cảnh quan đẹp trầm lắng,

bãi tắm dài hơn 17 km, vẫn còn nguyên sơ,

chưa có người ở và khai thác, gọi là Bãi sau

Hòn Rơm Tại đây, nước xanh trong vắt, súng

ờm, không có đá ngầm Vào mỗi buổi sáng hoặc

buổi chiều, người ta có thể ngồi tại đây ngắm

bình minh hay hoàng hôn; vào buổi tối nhìn

trăng lên hay tổ chức lửa trại

Nằm trong khu phức hợp các bãi tắm của Hòn Rơm có rất nhiều bãi tắm dành riêngcho du khách Cụm bãi tắm có rất nhiều khu , ví dụ : Hòn Rơm 1 , Hòn Rơm 2 ,Biển Nam , v v Nhưng hầu hết các bãi tắm này đều dành riêng cho du khách nộiđịa , trong khi đó , các du khách nước ngoài đều tập trung tại khu resort cao cấpnằm phía trên Các bãi tắm này hiện nay đang bị ô nhiễm nghiêm trọng trong quátrình khai thác mà không tôn tạo và bảo vệ Thế nhưng việc bảo vệ , tôn tạo , chỉnhtrang và ô nhiễm môi trường hiện nay , các quan chức liên quan trong ngành chưa

có biện pháp khắc phục hậu quả khiến cho cụm du lịch này đang dần "chết"

Bàu Trắng:

Where: Bàu Trắng là một hồ nước ngọt cách thành phố Phan Thiết khoảng 62 km

về hướng Đông Bắc, là hồ nước ngọt duy nhất thuộc xã Bình Nhơn, huyện Hòa Đa,tỉnh Bình Thuận, nay thuộc nhất thuộc thôn Hồng Lâm, xã Hoà Thắng, huyện BắcBình ( trước đây là thôn Hồng Lâm, xã Hòa Thắng, huyện Bắc Bình

Năm 1867 khi Nguyễn Thông đi ngang qua đây, thấy cảnh đẹp của Bàu Trắng mà

cụ gọi là “Bạch Hồ” “Bạch Hồ” bắt đầu xuất hiện trong thơ của Nguyễn Thông và

cũng từ đó trở thành tên mà giới thi nhân gán cho Bàu Trắng

What: Bàu Trắng chia thành 2 phần bởi một đồi cát vắt ngang qua Nhân dân ở

đây từ xưa đã gọi là Bàu Ông và Bàu Bà bàu bà rộng hơn Bàu Ông và chứa lượngnước nhiều hơn Độ sâu của Bàu Bà là 19m vào mùa mưa Xung quanh Bàu Bàtrồng rất nhiều sen Sen được cư dân trồng với mục đích thu hoạch hạt và ngó Thếnhưng, chính việc trồng sen tại khu vực này khiến cho cảnh quan thêm phần đặcsắc

Muối Vĩnh Hảo:

Where: huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận

When: được thành lập tháng 4/1992

What: Chuyên sản xuất muối đáp ứng nhu cầu sử dụng muối cho công nghiệp hóa

chất, ngoài ra còn đáp ứng nhu cầu sử dụng muối trong gia công chế biến thủy hảisản, sản phẩm xí nghiệp được tiêu thụ trờn toàn quốc, công ty có 510 ha, với sảnlượng 60.000 tấn/năm

Nước Khoáng Vĩnh Hảo:

Where: huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận

Tỉnh Ninh Thuận:

Ninh Thuận là một tỉnh ven biển thuộc vùng Nam Trung Bộ của Việt Nam

phía bắc giáp tỉnh Khánh Hoà, phớa nam giáp tỉnh Bình Thuận, phớa tõy giáp tỉnhLâm Đồng, phía Đông có bờ biển dài 105 km

Ninh Thuận được bao bọc bởi ba mặt núi và một mặt biển Phía tây là vùng núi caogiáp Đà Lạt, phía bắc và phía nam có hai dãy núi chạy ra biển Giữa tỉnh và venbiển là vùng đồng bằng khô cằn nên được mệnh danh là miền Viễn tây của ViệtNam

Ninh Thuận có nhiều sông, suối, nhưng lớn nhất là sông Cái Nếu tính cả các phụlưu là sông Mê Lam, sông Sắt, sông Ông, sụng Chỏ, sụng Lu và sông Quao thì hệthống sông Cái có chiều dài 246 km Ngoài hệ thống này, Ninh Thuận cũn cú một

số sụng khỏc như sụng Trõu, sụng Quỏn Thẻ, sông Bà Râu, với tổng chiều dài

184 km

Ninh Thuận cú vựng lãnh hải rộng 18 nghìn km², là một trong những ngư trườngquan trọng của Việt Nam với 500 loài hải sản, cho phép khai thác mỗi năm 5-6 vạntấn

Ninh Thuận là địa phương sản xuất muối lớn nhất cả nước với sản lượng 130 nghìntấn/năm với các nhà máy sản xuất muối lớn như: Cà Ná, Phương Cựu Ngoài ra

với diên tích rừng lớn lâm nghiệp cũng được coi là thế mạnh nhưng khai thác chưahiệu quả.

Bên cạnh đó, du lịch cũng là thế mạnh của tỉnh với một số bãi biển đẹp

Làng Dệt Mỹ Nghiệp:

Where: thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, Ninh Thuận

What: Dệt thổ cẩm của người Chăm là nghề mẹ truyền con nối Cho đến bây giờ,

các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được nghề dệt thổ cẩm Chăm hình thành vàphát triển như thế nào trong quá trình lịch sử Truyền thuyết về bà chúa Xứ kểrằng: Po Inư Nưgar từ Trung Quốc trở về, đã đặt kinh đô Champa ở Nha Trang vàdạy người Chăm - lúc đó còn trong thời kỳ mông muội - cày cấy, dệt vải, xõy thỏp,

tổ chức hành chính

Theo Lê Quý Đụn (Võn đài loại ngữ): “Ở Lâm Ấp trồng cây cát bối, khi chín hoacây giống như lông ngỗng, kéo sợi làm chỉ dệt khăn không khác gì loại gai” Từnhững cứ liệu này, chúng ta có thể khẳng định nghề dệt thổ cẩm Chăm đã hìnhthành từ rất sớm và phát triển đến mức tinh xảo

Một trong những tiêu chuẩn đạo đức được Muk Thruh Palei (bà tổ quê hương) đặt

ra cho phụ nữ Chăm là phải thông thạo nghề dệt Nên có thể nói nghề dệt thổ cẩmđược truyền bá đều khắp trong các làng Chăm: từ Hữu Đức, Chung Mỹ, VănLâm ở Ninh Thuận đến các làng xa xôi nhất ở Bình Thuận Trong đó Mỹ Nghiệp

là trung tâm dệt sản xuất đa dạng và nhiều mặt hàng nên được biết đến nhiều Khi mới mười tuổi, Trụ đã tỏ ra có năng khiếu dệt vải Tranh thủ những lúc rảnhrỗi, cô bé thường tự dệt cho mình những chiếc áo váy thổ cẩm xinh xắn, giản dị màvẫn khéo léo Yêu thích nghề dệt nhưng lúc đó Trụ cũng không biết được rằngchính sự khéo léo ấy, sau này, đã biến cô trở thành nghệ nhân thổ cẩm với danhhiệu bàn tay vàng và được nhiều người biết đến.Nghề dệt thổ cẩm cũng có nhiều đổi thay theo lịch sử Trước năm 1975, phụ nữChăm thường tận dụng giờ nông nhàn để sản xuất Hàng dệt chỉ gồm các sản phẩmthô, chủ yếu được mang bán cho đồng bào Tõy Nguyờn như: ấđờ, Churu, Kơho,Raglai , một số ít dùng phục vụ trong những dịp lễ hội, phong tục tập quán củangười Chăm

Làng Gốm Bàu Trúc:

Where: Làng gốm Bàu Trúc (tiếng Chăm gọi là

Paley Hamuk) nằm cách thị xã Phan Rang - ThápChàm khoảng 10km về hướng Nam Trong làngchủ yếu là dân tộc Chăm ,trong đó 80% số hộ gắn

bó với nghề gốm truyền thống Đây là một làngnghề vào loại cổ xưa nhất Việt Nam

What: Theo truyền thuyết, nghề làm gốm do vợ

chồng ông tổ Poklong Chanh dạy cho phụ nữ trong làng từ ngàn xưa Để tưởng

nhớ công ơn của tổ nghề, bà con lập đền thờ tổ chức cúng tế Poklong Chanh vàodịp lễ hội Katờ hàng năm Ngoài nghề làm ruộng lúa, chăn nuôi gia súc thì nghềgốm được xem là ngành sản xuất chính ở địa phương Tuy chưa thể giàu lên từnghề gốm nhưng nhiều gia đình có cuộc sống ổn định nhờ vào bàn tay tài hoa củanhững người thợ gốm thủ công

Xưa kia làng có tên Chăm là Paley Hamu Trok, người Việt gọi là Ma Trú, cú địadanh hành chính là làng Vĩnh Thuận từ thời Minh Mạng (1832) Sau trận lụt lớnnăm 1964 (Giỏp Thỡn), làng được dời về vị trí cao ráo cách làng cũ 2 km, cạnhmột hồ nước lớn, quanh hồ có nhiều cây trúc từ đó làng có tên là Bầu Trúc Ngàynay nằm trong địa phận thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận.Tất cả phụ nữ Chăm đều biết làm gốm,cỏc cháu gái 12-15 tuổi đã bắt đầu học nghềgốm,đến khi có chồng phải biết làm đủ các sản phẩm từ ấm đất đến lu đựng nước.Sắc đỏ gốm nung đã thấm vào máu thịt của bà con nơi đõy.Người làm gốm gửitình cảm, tâm linh của mình vào từng đường nét hoa văn Vì vậy sản phẩm của mỗingười thợ có những "tiếng nói" riêng không thể trộn lẫn được Mỗi sản phẩm đượcbán đi,sau 5-10 năm gặp lại họ vẫn nhận được mặt hàng do tay mình làm ra.NinhThuận có hàng chục làng Chăm nhưng chỉ có bàn tay phụ nữ và đất sét làng BàuTrúc mới làm được đồ gốm đẹp và độc đáo đến như vậy

Vật liệu đóng một vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra một sản phẩm gốm thật

sự ở Bàu Trúc là một loại đất sét đặc biệt Loại đất sét này được lấy từ bờ sôngQuao, khi nung rất dẻo và bền Kỹ năng trộn cát với đất sét cũng rất khác biệt.Lượng cát được trộn vào vật liệu còn phụ thuộc vào công dụng và kích thước củatừng loại gốm Vì thế nên gốm Bầu Trúc hoàn toàn khác so với gốm những nơikhác Phụ nữ Chăm nặn gốm hoàn toàn bằng tay, không dùng bàn xoay như nhữngnơi khác Sau khi tạo dáng, sản phẩm được đem ra phơi nắng 4-6 giờ rồi dùngmảnh sàng làm láng Mỗi gia đình sản xuất gốm mộc trong thời gian 5-10 ngày rồiđưa ra nung chín Lò nung lộ thiên, sản phẩm gốm được ủ rơm dùng củi đốt trênnhững vùng đất trống trong làng Thời gian đốt 4-5 giờ là gốm chớn, cú màu đỏtươi nguyên của đất sét được tôi luyện qua lửa Sản phẩm ra lò được những giàlàng chọn lựa, những sản phẩm đủ tiêu chuẩn mới được đưa ra thị trường tiêu thụ.Sản phẩm nung chưa đủ độ chín, có vết rạn nứt được loại bỏ ngay khi ra lò

Thành Phố Phan Rang:

Thành phố Phan Rang-Thỏp Chàm (thường được gọi tắt là Phan Rang) là tỉnh lỵ

của Ninh Thuận Tên Tháp Chàm được đặt theo cụm tháp Poklong Garai phía bắc

thành phố

Vùng đất này từng là kinh đô Panduranga của Vương quốc Champa cổ

Thị xã Phan Rang được thành lập theo đạo dụ của Khải Định ban hành ngày 4tháng 8 năm 1917

Trước năm 1976, Phan Rang là tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận Từ 1976 đến 1991, khitỉnh Ninh Thuận hợp nhất với tỉnh Bình Thuận (kể cả tỉnh Bình Tuy của Việt NamCộng hòa) thành tỉnh Thuận Hải thì Phan Rang không còn là tỉnh lỵ tỉnh NinhThuận, mà thuộc tỉnh Thuận Hải.

Ngày 27 tháng 4 năm 1977 thị xã Phan Rang bị chia hai và hạ cấp xuống thành thịtrấn Phan Rang, huyện lỵ huyện Ninh Hải, và thị trấn Tháp Chàm, huyện lỵ huyện

An Sơn Thị trấn Phan Rang là địa bàn 6 phường Mỹ Hương, Tấn Tài, Kim Định,Thạnh Sơn, Phủ Hà, Đạo Long của thị xã cũ, còn thị trấn Tháp Chàm là địa bàn 3phường Đô Vinh, Bảo An và Phước Mỹ của thị xã cũ

Thị xã Phan Rang được tái lập với tên mới là thị xã Phan Rang-Thỏp Chàm, theoQuyết định số 45/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng ngày 1-9-1981, đồng thời vớiviệc tái lập ba huyện là Ninh Sơn, Ninh Hải và Ninh Phước trên cơ sở 2 huyện AnSơn và Ninh Hải Lúc đó thị xã Phan Rang-Thỏp Chàm gồm 9 phường: Bảo An,

Đô Vinh, Phước Mỹ, Phủ Hà, Thanh Sơn, Mỹ Hương, Kinh Dinh, Đạo Long, TấnTài, và 3 xã: Văn Hải, Khánh Hải và Thành Hải

Khi tỉnh Ninh Thuận được tái lập (1992), thị xã Phan Rang hợp nhất cùng với ThápChàm thành thị xã Phan Rang-Thỏp Chàm, đồng thời trở thành tỉnh lỵ tỉnh NinhThuận

Đầu tháng 2 năm 2007, thị xã Phan Rang-Thỏp Chàm trở thành thành phố theoNghị định của Chính phủ

Bãi Biển Ninh Chữ:

Where: Thuộc thụn Bỡnh Sơn, xã Văn Hải,

tỉnh Ninh Thuận

What: Ninh Chữ có một vườn dương sát biển,

nên không cần ô, không cần nhà mát, hay cả

ghế bố, du khách vẫn có thể nằm dài trên thảm

lá dương ngắm biển Bờ biển ở đây có những

nét cong độc đáo với bãi cát màu vàng nhạt Bãi

Từ Ninh Chữ, khách du lịch có thể đến thôn Tri Thủy nằm ven cửa biển nhỏ Tạiđây có những cảnh núi và biển nằm cạnh bên nhau Nỳi khụng um tùm cây cỏ mà

có dáng dấp như các non bộ, gồm nhiều hòn cao thấp khác nhau màu xám trắng,chen giữa lơ thơ cõy lỏ Trên sườn núi là vài ngôi chùa cổ, vài xóm nhà ngói lơ

thơ Đi một chút nữa bạn sẽ đến bãi biển hoang, cũng xanh mát rừng dương vớinhững tảng đá hình thù kỳ dị, nằm chơ vơ trờn cỏt Nếu bạn cần một không giantuyệt đối yên tĩnh, vắng vẻ và thơ mộng thỡ đõy chớnh là nơi bạn mong đợi.

Tỉnh Khỏnh Hũa:

Khỏnh Hòa là một tỉnh duyên hải Nam Trung

Bộ Việt Nam (đôi khi được xếp vào vùng cựcNam Trung Bộ) Tỉnh này giáp với tỉnh PhúYên về hướng bắc, tỉnh Đắk Lắk về hướng tâybắc, tỉnh Lâm Đồng về hướng tây nam, tỉnhNinh Thuận về hướng nam, và Biển Đông vềhướng đông

Vịnh Vân phong nằm ở toạ độ địa lý cực đông của Việt Nam, cách hải phận quốc

tế 14 km, gần ngã ba các tuyến hàng hải quốc tế Vân phong là vịnh lớn với 41.000

ha măt nước, có độ nước sâu từ 20-30 m, tương đối kín gió Với điều kiện và tiềmnăng đó, Chính phủ đã quy hoạch xây dựng tại khu vực này Cảng trung chuyểnContainer Quốc tế và khu kinh tế tổng hợp đa ngành gồm: thương mại, côngnghiệp, du lịch… Cảng trung chuyển container quốc tế Vân Phong, liên kết thuậnlợi với đường bộ, đường sắt, hàng không, kín gió, an toàn, có đủ khả năng để cóthể cạnh tranh với các cảng trung chuyển container đang hoạt động ở khu vực như:Singapore, Hồng Công, Cao Hùng… Tiềm năng phát triển cảng trung chuyểncontainer quốc tế Vân Phong có thể đạt tới 17,5-17,8 triệu TEU/năm Bên cạnh đú,Võn Phong có khí hậu tương đối ôn hòa, cảnh quan môi trường đẹp là nơi có tiềmnăng để phát triển du lịch sinh thái, là nơi có điều kiện lý tưởng để phát triển kinh

tế thủy sản vịnh Nha Trang, được công nhận là một trong các vịnh đẹp nhất thếgiới Nha Trang với điều kiện thiên nhiên ưu đãi cả về vị trí, cảnh quan, khí hậu,cùng với nền tảng về lịch sử, nhân văn của mình, Nha Trang đã trở thành một trungtâm du lịch mang tầm cỡ quốc tế với nhiều loại hình du lịch đa dạng

Vịnh Cam Ranh có vị trí hết sức quan trọng về quốc phòng an ninh và phát triểnkinh tế Sân bay quốc tế Cam Ranh nằm ở trung tâm bán đảo Cam Ranh, là mộttrong số ít sân bay có đường băng lớn và dài ở Việt Nam hiện nay Đồng thời cócảng Ba Ngòi là một trong những cảng quan trọng trong hệ thống cảng biển củavùng Nam Trung Bộ, tạo điều kiện thụõn lợi để phát triển giao thương giữa KhỏnhHũa với cỏc vựng trong nước và quốc tế

Thành phố Nha Trang:

Nha Trang là một thành phố ven biển và là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa,khoa học kỹ thuật và du lịch của tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam Trước khi trở thành

phần đất của Việt Nam, Nha Trang thuộc về Chiêm Thành Các di tích của ngườiChăm vẫn còn tại nhiều nơi ở Nha Trang Nha Trang được Thủ tướng chính phủViệt Nam công nhận là đô thị loại 1 vào ngày 22 tháng 4 năm 2009 Đây là mộttrong 6 đô thị loại 1 trực thuộc tỉnh của Việt Nam

Các bãi biển đẹp của thành phố này đã biến nó thành một danh lam thắng cảnh.Nơi đây cũng được biết đến như một địa điểm lý tưởng để tổ chức các sự kiện lớnnhư Festival Biển (Nha Trang), hay các cuộc thi

sắc đẹp lớn như Hoa hậu Việt Nam, Hoa hậu

Thế giới người Việt 2007 , Hoa hậu Hoàn vũ

2008, Hoa hậu Trái đất 2010, Hoa hậu Thế giới

2010

Nha Trang nằm ở phía Đông Đồng bằng Diên

Khánh - Nha Trang Một đồng bằng được bồi

lấp bởi sông Cái Nha Trang có diện tích gần

Ngày 2: Tp Nha Trang – Tp Qui Nhơn

Chùa Long Sơn:

Where: tọa lạc ở số 22 đường 23 tháng 10,

phường Phương Sơn dưới chân núi Trại Thủy

ở Nha Trang

When: Chùa được khai sơn vào cuối thế kỷ 19

và được xây dựng mới vào năm 1940 với nghệthuật kiến trúc, điêu khắc mang đậm dấu ấnthời hiện đại

Who: Chùa Long Sơn do nhà sư Ngộ Chí (sinh năm 1856, pháp danh Phổ Trí, tên

tục là Nguyễn Tám Văn Nghi, theo dòng Thiền Lâm tế đời thứ 39) lập năm 1886

với tên gọi là Đằng Long tự Ban đầu chùa chỉ là một căn nhà tranh nằm tại đỉnh

đồi Trại Thủy (nơi đặt tượng Phật trắng hiện nay) Năm 1900, chùa bị sập sau một

cơn bóo, nờn nhà sư quyết định dời xuống chõn nỳi và đổi tên chùa thành Long

Sơn tự.

Năm 1936, theo di nguyện của sư Ngộ Chớ, chựa được tiến cúng cho Hội An NamPhật học để làm trụ sở chấn hưng Phật giáo Khỏnh Hũa, đến nay vẫn là trụ sở củaGiáo hội Phật giáo Khỏnh Hũa Năm 1938 (năm Bảo Đại thứ 14), chùa đượcphong "Sắc tứ Long Sơn tự"

Năm 1941 chùa được trùng tu với công lao chính của Hội trưởng Tôn Thất Quyền

và Phật tử Vừ Đỡnh Thụy Năm 1968, chùa bị sạt mái ngói do chiến tranh Năm

1971, Thượng tọa Thích Thiện Bình đứng ra trùng tu chùa và cho đến năm 1975,việc trùng tu mới thực hiện được 60% theo bản thiết kế của kiến trúc sư Vừ ĐỡnhDiệp

How: Khuôn viên chựa cú chiều rộng 44,5m, chiều dài hơn 72 m Bên cạnh chùa

là giảng đường của Trường Trung cấp Phật học Khỏnh Hũa

và trụ sở của Giáo hội Phật giáo Khỏnh Hũa Chính điện rộng

1.670m², có một tượng Phật Tổ bằng đồng đang ngồi thuyết

pháp, cao 1,6 m, nặng 700kg

Từ chùa, muốn lên đến đỉnh đồi Trại Thủy phải đi lên 193 bậc

tam cấp Tại bậc thứ 44 là tượng Phật Tổ nhập Niết Bàn dài

17 m, cao 5 m, đằng sau tượng là bức phù điêu mô tả cảnh 49

đệ tử túc trực niệm phật Tượng được xây dựng năm 2003

Lên khỏi tượng Phật nằm 5 mét là tháp chuông với quả đại

hồng chung cao 2,2 m, nặng 1.500 kg do phật tử tại Huế tặng năm 2002

Trên đỉnh đồi là bức tượng Kim Thân Phật tổ (còn gọi là tượng Phật trắng) ngồithuyết pháp, tượng cao 21 m, đài sen làm đế cao 7 m, rất dễ nhìn thấy tại một khuvực rộng xung quanh Chùa Tượng được xây từ năm 1963 do sự đóng góp của tăng

ni phật tử của vùng lân cận Xung quanh đài sen là chân dung bảy vị hòa thượng,đại đức đã tự thiêu để phản đối chính sách đàn áp Phật giáo của Ngô Đình Diệmtrong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 9 năm 1963[1] Dưới chân đài sen làbức tường chia thành những ngăn nhỏ để chứa hài cốt do các gia đình Phật tử gửi

Tháp Ponagar:

Where: nằm bên phải trên quốc lộ 1A, gần nỳi Cụ

Tiờn Đi khoảng 4km sẽ đến tháp

When – Who: Tháp Ponagar được vua Chămpa là

Ha-ri-vac-man cho xây dựng vào những năm 813-817,sau đó, nó không ngừng được bổ sung và tu sửa chođến thế kỷ XII Thời Pháp thuộc, trường Viễn Đông

Bác Cổ đã cho dung gạch xây lại nhiều phần hư hại do mưa nắng của thời gian vàcho đắp một số tượng lờn thõn thỏp.

Why: Tháp Ponagar gắn với truyền thuyết Mẹ xứ sở có tên là Ponagar giáng trần

dạy dân cày cấy, kéo vải, dệt sợi và đặt ra các lễ nghi… Bởi vậy, sau khi Bà “thăngthiờn” về trời người dân nơi đõy đó tôn kính tạc tượng thờ phụng và hằng năm, cứvào 22/3 âm lịch đều tổ chức lễ mỳa búng dõn hoa rất long trọng Tượng thầnPonagar, tượng trưng cho sắc đẹp, nghệ thuật và sự sáng tạo

How: Nằm sát tả ngạn sông Cái, tháp Ponagar hiện lên ra trước mắt như một điểm

nhấn giữa trời và đất Theo những bậc đá đi lên, một khu đất bằng phẳng khoảnghơn 200m2 được lát gạch trải dài, có bốn hàng trụ gạch

Hai hàng lớn có đường kính 2m, hai hàng nhỏ có đường kính 1.2m Tương truyền

là nơi dừng chân của các tín đồ, những người dân sùng đạo ngồi nghỉ hoặc thiềnđịnh trước khi lờn thỏp chớnh Lên cao tới đỉnh núi lại cú thờm một nền đất rộngkhoảng 500m2, nơi có 4 tháp được bố trí theo hình thước thợ

Tháp Ponagar hay còn được gọi là tháp Bà Ponagar là một quần thể thỏp cú kiếntrúc mang đậm nét văn hóa của người Chăm Qua thời gian, tháp Ponagar là mộttrong ít những quần thể tháp còn lại hầu như nguyên vẹn Nó có vị trí vô cùng quantrọng trong tín ngưỡng của người Chăm

Cụm di tích Tháp Bà gồm 4 ngụi thỏp, 2 miếu thờ và 1 nhà nghỉ Cỏc thỏp đềuđược xây dựng bằng gạch đất nung, có kỹ thuật khá tinh tế và hoàn thiện theo kiểutháp của người Chăm Gạch được xõy khớt mạch nhưng không để lộ chất kết dính.Lũng thỏp rỗng tới đỉnh, cửa vào tháp quay mặt về hướng mặt trời mọc

Mặt ngoài thõn thỏp có nhiều gờ, trụ và đấu, trên đỉnh

các trụ thường đặt gạch trang trí văn hoa hình vòm

tháp, tựa như chiếc tháp nhỏ đặt trờn thỏp lớn Trờn

thõn thỏp cũn cú nhiểu tượng cỏc cỏc tấm phù điêu

cũng được làm bằng đất nung, trong đó có thần

Ponagar, thần Tenexa, hỡnh cỏc tiên nữ các loài thú

như nai, ngỗng vàng, sư tử…Bờn trong tháp là tượng

nữ thần Ponagar cao 2.6m được tạc bằng đá hoa cương

màu đen ngồi trên bệ đá uy nghiêm hình đài sen, lưng

tựa vào phiến đá lớn hỡnh lỏ đề, 10 cánh tay trong tư

thế múa Một kiệt tác của điêu khắc Chămpa, một sự

kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật tượng tròn và chạm nổi Tháp thờ thần Ponagar nàycao khoảng 22.48m Tháp cao khoảng 18m thờ thần CirVa Hai tháp còn lại thờthần chiến tranh Sanhaka và phúc thần Ganeca

Những bia ký còn sót lại ở Ponagar cho người ta thấy được dấu vết của một quốcgia hùng mạnh đã từng tồn tại trong quá khứ

Nhà Thờ Đá:

Where: Tọa lạc trên đỉnh đồi Hoàng Lân, Nha

Trang

When: Ngày 3/9/1928, nhà thờ được xây dựng

nhằm phục vụ nhu cầu sinh họat của giáo dânđịa phương

Why: Vào khoảng thế kỷ 17, những giáo sĩ

phương Tây bắt đầu truyền bá văn hóa và tôngiáo vào Việt Nam

How: nhà thờ với mái vòm rộng, những ô cửa hình hoa hồng theo phong cách kiến

trúc gothic đặc trưng này nổi bật lên như một dấu son giữa thành phố

Viện Hải Dương Học:

Where: 01 Cầu Đá, Nha Trang, Khánh Hoà, Việt Nam

When: Ngày 14 tháng 9 năm 1922, Sở Nghề Cá Đông Dương - tiền thân của Viện

Hải Dương Học ngày nay đã được thành lập

Who: Viện HDH Nha Trang được người Pháp xây dựng.

How: Đây là cơ sở nghiên cứu khoa học (NCKH) biển ra đời sớm nhất ở Việt Nam.

Trải qua hơn 80 năm, tuy có nhiều tên gọi khác nhau, nhưng Viện vẫn là trung tâmNCKH về biển của cả nước Bên cạnh đó, việc trưng bày, giới thiệu về biển cũngđược chú trọng Nhiều năm liền, sau ngày đất nước thống nhất, Viện có nhiều đềtài NCKH gắn liền với biển như nghiên

cứu về phục hồi cỏ biển, khôi phục các

rạn san hô, các loại cá quý, sự ô nhiễm

của biển… Bảo tàng sinh vật biển

(SVB) nằm trong khuôn viên Viện là

một bảo tàng sống động, đa dạng, có

giá trị khoa học cao Qua bao nhiêu lần

thay đổi, nâng cấp, đến nay, Bảo tàng

SVB thực sự là một đại dương thu nhỏ khá hấp dẫn cho bất cứ ai đến đây chiêmngưỡng Hiện tại, nơi đõy cú tới 40.000 mẫu vật và 20.000 sinh vật được bảo quảndưới nhiều dạng khác nhau Năm 2004, Viện hoàn thành mở rộng toàn bộ diện tích

để tạo ra một khu bảo tàng hoàn chỉnh về sinh vật biển, nghề biển và lịch sử biển.Đây là khu đầu tiên giới thiệu về các loại sinh vật biển Rất nhiều loài cá lạ, đẹp đã

có mặt trong các hồ bơi được thiết kế chìm, ngập tràn ánh sáng

Tại Viện cũn cú một không gian giới thiệu những mẫu vật mà trong quá trình khảo

cổ, đánh bắt, các tàu đánh cá đã tìm thấy như bộ xương cỏ bũ gự, bộ xương cá voikhổng lồ dài tới 26m; những hồ nuụi rựa (có con mai rộng tới hơn 1m), nuôi cá

chình và nhiều loài cá lạ khác; khu trưng bày các mẫu SVB: rong, tảo, bò sát, cỏbiển… thu thập trong vòng 100 năm trở lại đõy trờn vùng biển cả nước Ngoài ra,nơi đõy cũn cú khu trưng bày các loại rong, san hụ…; khu trưng bày những cuốnsách cổ về biển, các thiết bị nghiên cứu biển, dụng cụ làm nghề của ngư dân.

Đốo Rù Rì:

Đây là đèo cuối cùng của miền nam Việt Nam Nếu rẽ phải theo đèo Đốc Lộc bạn

sẽ đi thẳng vào Hồ Chí Minh bằng đường Quốc Lộ 1A Nếu rẻ trái bạn sẽ qua đèo

Ru Rỡ(trước kia có nhiều Cây Rù Rì nên người ta đặt thế) để vào trung tâm thànhphốNhaTrang Đèo dài 2km nhưng khá nguy hiểm!

Nỳi Cụ Tiờn:

Ở phía Tây, là nỳi Cụ Tiờn sừng sững, làm

bức bình phong chắn gió bão mặt phía Bắc

TP Nha Trang Ba đỉnh núi liên kết lại nhau

trông giống như một người đàn bà nằm xõa

tóc, ngửa mặt lên trời

Nếu tính từ phía biển, thì đỉnh một là mặt, đầu

và túc cụ Tiờn xừa dài tận biển, đỉnh giữa là

bộ ngực và đỉnh cao nhất là tư thế của một

người nằm ngửa trộo chõn Ta có thể nhìn

thấy nỳi Cụ Tiờn rất rõ từ bốn phía tại TP Nha Trang

“Ai về Đồng Đế, Bói TiờnCho ta nhắn gửi cụ Tiờn một lờiSao không về ở trên trời?

Nằm chi hoài đó nghìn đời hộo khụ!”

Cầu Xúm Búng:

Where: nằm trên quốc lộ 1A, gần tháp bà

Ponagar

Why: là tờn đó cú từ thời xa xưa Đường Thỏi

Nguyờn : Trước năm 1975 là đường Gia Long,năm 1975, giữa hai tỉnh Khỏnh Hòa và ThỏiNguyờn kết nghĩa nên mới đặt tên để nhớ tìnhnghĩa hai tỉnh

What: Cầu Xúm Búng là nơi tụ tập của tàu bè đánh cá trong thành phố, một bên là

tháp Bà Ponaga cổ kính, một bên là cửa sông nhìn ra biển Một khung cảnh tuyệtđẹp khi đứng ở tháp bà và nhìn về phía cầu Xúm Búng

Hòn Chồng:

Where: Khu du lịch Hòn Chồng thuộc

phường Vĩnh Phước, thành phố Nha Trang,

tỉnh Khỏnh Hũa

How: Hòn Chồng là một quần thể khối đá

lớn với đủ loại hình thù, xếp chồng lên nhau

chạy từ bờ cao xuống biển như có một bàn

tay khổng lồ nào xếp đặt, tạo dựng trong

Đi giữa bói đỏ cũn nhiều tảng đá chồng chất kỳ lạ như cảnh hai hòn đá dựng đứng,giữa có chẹt một hòn đá lớn như cái cổng qua một cụm đỏ khỏc Cụm đá thứ hai cóhình dáng một người phụ nữ ngồi trông ra biển, nằm dưới chân đồi phía đông,mang cái tên có ý nghĩa gần gũi với Hòn Chồng - đó là Hòn Vợ

Khu du lịch Hòn Chồng là nơi du khách có thể vừa tắm biển, lại có thể chơi trò leonúi, vừa ngắm cảnh biển Nơi đõy cũn có nhiều sự tích dân gian lý thú xoay quanh

sự tích Hòn Chồng, lạ nhất là trên một khối đá lớn nằm trên mỏm cao nhất của HònChồng có in dấu một bàn tay khổng lồ hằn sâu trong đá, đủ cả lòng bàn tay và 5ngón tay, như thể thuở mới tạo sơn, đá chưa kịp đông cứng lại, đó có một bàn taykhổng lồ nào bấu vịn vào, để lại dấu vết đến ngày nay.Tục truyền rằng, thuở xưaông khổng lồ ngồi câu cá nơi đõy, cú một con cá cũng khổng lồ cắn câu lôi đi, ôngphải kéo lại, tay cầm cần câu, tay tì vào tảng đá lấy đà khiến bàn tay ấn vào đá và

để lại dấu như đã thấy

Đứng trên Hòn Chồng nhìn ra là bầu trời xanh, biển biếc bao la, xa xa là Hòn Yến.Quay về bên phải xa tít là Cảng Cầu Đá, Hòn Tre và bờ biển Nha Trang dài tới6km với hàng dừa, hàng phi lao xanh ngỏt trờn bãi cát trắng phau Khuất bên mũiđồi Lasan, nhô ra biển là cửa sông Nha Trang, bến cá Cù Lao sầm uất

Huyện Vạn Ninh:

Where: Vạn Ninh nằm ở phía bắc của tỉnh Khánh Hoà, phía nam dãy Đèo Cả

-Vọng Phu

What: Vạn Ninh là một huyện của tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.

When: Huyện Vạn Ninh trước kia là huyện Quảng Phước thuộc phủ Thái Khang,

được thành lập năm Thịnh Đức thứ nhất (1653), đến năm 1690, phủ Thái Khangđổi thành phủ Bình Khang gồm 2 huyện Quảng Phước và Tân Định Năm GiaLong thứ hai (1803) phủ Bình Khang đổi thành phủ Bỡnh Hũa Năm Minh Mạngthứ mười hai (1831), phủ Bỡnh Hũa lại đổi thành phủ Ninh Hòa, gồm các tổng:Phước Tường Ngoại, Phước Tường Nội, Phước Thiện, Phước Hà Nội, Phước HàNgoại, Phước Khiêm

Năm 1976, Vạn Ninh và Ninh Hòa hợp nhất thành huyện Khánh Ninh Năm 1979,Khánh Ninh lại được tách ra làm 2 huyện Ninh Hòa và Vạn Ninh cho đến ngàynay

How: Huyện Vạn Ninh cú cỏc thắng cảnh du lịch như bãi biển Đại Lãnh và vịnh

Vân Phong

Bãi biển Đại Lãnh nằm dưới chân đèo Cả, có một bờ biển thoải dài, cát trắng mịn,nước trong xanh, đã là điểm du lịch từ nhiều năm Bãi biển này vào năm 1836 đãđược vua Minh Mạng chọn làm biểu tượng khắc trên 1 trong 9 đỉnh đồng đặt trướcThế Miếu ở Huế Mũi Hũn Đụn trờn bán đảo Hòn Gốm là điểm cực đụng trờn đấtliền của Việt Nam

Vịnh Vân Phong chỉ mới vừa được phát hiện tiềm năng Vịnh có phần đất vươn rabiển Đông xa nhất Việt Nam Với độ sâu trung bình 20-27 mét và ưu thế kín gió,gần đường hàng hải quốc tế, vịnh được qui hoạch thành cảng nước sâu để giaothương quốc tế, đặc biệt như trung chuyển dầu khí của Việt Nam Đồng thời với ưuđiểm về sự trong sạch, yên tĩnh và nét sơ khai, hoang dã, vịnh cũng được phát triểnthành một điểm du lịch nghỉ dưỡng cho các du khách nước ngoài Vịnh được Hiệphội Du lịch thế giới (WTO) và Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP)đánh giá là khu du lịch nhiệt đới phức hợp với bãi tắm đẹp

Vịnh Vân Phong (còn gọi là Port Dayot) nằm cách Nha Trang 70km về phía Bắc,

là một vùng vịnh rất rộng và kín đáo, bởi nó được bán đảo Hòn Gốm dài hơn 30km

bao bọc, nối từ đèo Cổ Mã đến phía Bắc huyệnNinh Hòa Con đường chạy từ đèo Cổ Mã đếnlàng Đầm Môn dài 18km vừa đưa vào sử dụng

đã tạo điều kiện dễ dàng hơn cho du khách đếntham quan vịnh Vân Phong Trong vịnh cónhững làng đảo như Đầm Môn, Ninh Đảo, KhảiLương, Vĩnh Yên và Điệp Sơn Trong đó ĐầmMôn có vị trí đẹp và yờn tĩnh hơn cả Đầm Mụn

cú trờn 30 bãi biển đẹp, hầu hết vẫn còn hoang

sơ như bãi Sơn Đừng, Bói Tõy, Bói Bựa, BóiNhàu, Bói Lỏch Trong đó bãi biển Sơn Đừng là hấp dẫn hơn và là nơi được VillaTour chọn làm nơi dừng chân cho du khách tắm biển

Nơi đây thực sự là một kỳ quan thiên nhiên với khí hậu ôn hoà, bãi biển đẹp, cátmịn, núi đồi hùng vĩ bao quanh cùng với những cánh rừng nhiệt đới hầu như cònnguyên vẹn, những rạn san hô đa sắc, đẹp sững sờ, có dấu tích sinh tồn của mộtkhu rừng ngập mặn, hàng trăm sinh cảnh, muông thú đặc chủng và hàng chục ngànloài thuỷ, hải sản quý.

Chính vì vậy, những năm gần đây, vịnh Vân Phong đã tạo được sự chú ý đặc biệtcủa các nhà nghiên cứu và khai thác du lịch trong, ngoài nước Tất cả các dự ánnghiên cứu về vịnh Vân Phong đều cho thấy đây là một vùng non nước hữu tình,

có nhiều bãi biển đẹp và thơ mộng, là một trong những nơi nghỉ ngơi thuận lợi vàobậc nhất khu vực châu Á

Biển Đại Lãnh:

Where: Bãi biển Đại Lãnh thuộc địa phận huyện Vạn Ninh, tỉnh Khỏnh Hũa, nằm

bên quốc lộ 1A, cách Nha Trang khoảng 80km về phía bắc

How: Đại Lãnh là một trong những bãi biển đẹp nhất miền Trung với dải cát dài

trắng mịn và những hàng phi lao chạy dài Từ xưa, Đại Lónh đó được liệt vàonhững danh lam thắng cảnh của đất Việt Vua nhà Nguyễn đã từng cho khắc danhthắng Đại Lãnh vào một trong cửu đỉnh bày trước sân Thế Miếu ở Huế Biển ĐạiLãnh xinh đẹp, hiền hoà với làn nước trong xanh, trải dài cát trắng chứa đựngđầy tiềm năng văn hoá, du lịch luôn thu hút du khách 4 phương Từ bãi biển ĐạiLãnh, du khách có thể đi thăm quan làng chài ở Đầm Môn

Đèo Cả:

Where: Nằm tại ranh giới giữa tỉnh Phú Yên (huyện Đông Hòa) và Khánh Hòa

(huyện Vạn Ninh), trên Quốc lộ 1A

How: Đèo Cả là một con đèo hiểm trở và hùng vĩ bậc nhất tại miền Trung Việt

Nam Đỉnh đốo cú cao độ 333 m vượt dãy núi Đại Lãnh có chiều dài tổng cộng 12

km trong đó 9 km thuộc địa phận Phỳ Yờn và 3 km thuộc địa phận Khỏnh Hũa.Đốo nằm giữa hai sườn núi Hảo Sơn (Hốc Ao) và núi Đá Bia (Thạch Bi Sơn).Hiện đang có kế hoạch xây dựng hầm đường bộ Đèo Cả để việc đi lại trên quốc lộ1A không còn phải vượt qua đường đèo hiểm trở này

Đây là ranh giới giữa Đại Việt và Chiêm Thành từ năm 1471 đến 1653 Trong cuộcnam tiến của Đại Việt, địa thế hiểm trở của khu vực đã khiến vua Lê Thánh Tôngdừng chân tại đây năm 1471 Lờ Thỏnh Tụng đã tạo một tiểu vương quốc tại PhỳYờn làm vùng đệm tên là Hoa Anh Vì là vị trí ranh giới, nhiều cuộc xung đột giữaĐại Việt và Chiêm Thành đã xảy ra tại đây Nhiều cuộc giao chiến giữa NguyễnÁnh và anh em nhà Tây Sơn đã xảy ra tại đây giữa những năm 1771-1802 Trongtháng 1 năm 1947, Đèo Cả trở thành chiến trường giữa quân Pháp và Việt Minh

Thời tiết ở đây nhiều mưa và nhiều mây, tạo ra nhiều thực vật đặt biệt Trước kia,khu này là một nơi sản xuất trầm hương và kỳ nam nổi tiếng Nay vẫn còn nhiềucây quý mọc tại đây như cẩm, thị, sao, chò, dầu, kiền kiền, và đát Cõy đát đượcdùng trong món chè trái cây nổi tiếng ở Nha Trang.

Why: Tờn "Đèo Cả" có khi Pháp đang xây Quốc lộ 1A Trước đó đường Thiên Lý

nằm phía tây của đường Đèo Cả

và mùa nắng từ tháng 1 đến tháng 8 Nhiệt độ trung bình hằng năm 26,5°C, lượngmưa trung bình hằng năm khoảng 1.600 - 1.700mm

Có hệ thống Sông Đà Rằng, sông Bàn Thạch, sông Kỳ Lộ với tổng diện tích lưuvực là 16.400km2, tổng lượng dòng chảy 11.8 tỷ m3, đảm bảo đủ nước tưới chonông nghiệp, thủy điện và sinh hoạt

Phỳ Yên có nhiều suối nước khoỏng núng như: Phú Sen, Triờm Đức, Trà Ô, LạcSanh Ngoài ra còn có nhiều tài nguyên trong lòng đất như Diatomite (90 triệum3), đá hoa cương nhiều màu (54 triệu m3), vàng sa khoáng (300 nghìn tấn) ( sốliệu năm 2006 theo Cẩm nang xúc tiến thương mại du lịch Phỳ Yờn)

Du lịch là một trong những ngành chủ chốt của tỉnh với nhiều bãi biển đẹp venbiển, nhiều khu còn là thắng cảnh cấp quốc gia như Gành Đá Dĩa, Đầm Ô Loanhay là di tích lịch sử cấp quốc gia như vũng rô, Đầm Ô Loan

Núi Đá Bia:

Where: Núi Đá Bia thuộc xó Hũa Tõm, huyện Tuy Hòa, tỉnh Phỳ Yên, nằm dọc

quốc lộ 1A trên dãy núi Đèo Cả, cách thành phố Tuy hòa 23km về phía Nam

Why: Năm 1471 vua Lờ Thỏnh Tụng sau khi thu phục kinh đô Chà Màn đã qua

đây khắc chữ lên mặt đá làm bia phân định ranh giới Đại Việt - Chiêm Thành

How: Núi cao 706m, phía đông liền với hòn Bà sát biển, chõn nỳi phía tây là quốc

lộ 1A, phía bắc liền với nỳi Đụng Sơn, chõn nỳi phía nam giáp Vũng Rô Sườn núi

Đá Bia rất dốc với nhiều tảng đá chồng chất lên nhau, cây cối um tùm, đường lênđỉnh khá vất vả Trên đó một khối đá cao lớn gọi là Đá Bia Tùy mỗi gúc nhỡn cóthể thấy Đá Bia với những dỏng vúc khác nhau Tại đỉnh núi có độ dốc cao, thấy

Đá Bia giống như con sư tử nằm xuôi theo sườn Ở ngã ba Hảo Sơn - Đập Hànnhìn lên, Đá Bia hao hao như tháp Nhạn Từ Bói Xộp - Bói Bàng (xó Hũa Tõm)

trông vào, Đá Bia giống như người ngồi Tại trườngHũa Tõm nhỡn Đỏ Bia giống như một ông Phật đứng,cũng có thể nói là nhà sư đang xuống núi Dưới chânnỳi cú Bói Tiờn.

Trong Phủ biên tạp lục, Lờ Quớ Đụn viết: “Nỳi ĐỏBia ở Phỳ Yờn là chỗ tiền triều phân địa giới vớiChiêm Thành, núi đến rất xa, tự đầu nguồn liên lạcđến bờ biển Núi này cao hơn nỳi khỏc Khi Thỏnh Tụng đánh được Chiêm Thànhlấy đất này vào xứ Quảng Nam, lập dòng dõi Chiêm Thành cũ, phong cho từ đất ấytrở về phía tây, tạc đỉnh núi lập bia làm địa giới, lưng xoay về phía bắc, mặt vềphía nam, lâu ngày chữ đó mũn mất”

Sách Đại Nam nhất thống chí viết: “Xột sỏch thủy lục trình chí của Trần CôngHiến có đoạn chép rằng: Núi này có một chi chạy đến biển, chia hai dòng nước, cỏcây cũng phân rẽ, có một hòn đá lớn quay đầu hướng đông như hình người Khivua Lờ Thỏnh Tụng đi đỏnh Chiờm Thành qua núi ấy, bùi ngùi than thở rằng: “Từlúc trời đất sơ khai đã phân ranh giới, vì nghịch đạo trời nên phải chịu họa trời”.Nhõn đú vua khiến chạm chữ trờn đỏự

Việc vua Lờ Thỏnh Tụng cú khắc chữ trên núi Đá Bia hay không ? nhân dân vẫnxem đó là một huyền thoại, đánh dấu bước ngoặc lịch sử của vùng đất Phỳ Yờn

Vỡ trong Đại Việt sử ký toàn thư có một đoạn nhật ký ghi cuộc nam chinh của vuanhư sau: “Ngày mùng một tháng 3 năm Tõn Móo hạ thành Chà Bàn, ngày mồng 2

đã xuống chiếu lui quõn” Năm 1937, có cuộc khảo sát núi Đá Bia của tri phủ TuyHòa lúc ấy là Nguyễn Văn Thơ Những năm gần đây cú cỏc cuộc khảo sát củathanh niên, sinh viên Phỳ Yờn, họ cũng không tìm được một dấu tích nào cả

Vũng Rô:

Where: Vũng Rô nằm cuối tỉnh Phỳ Yờn, bên

đường quốc lộ, cách thành phố Tuy Hòa 25 km

How: Vũng Rô là một trong những vịnh đẹp

nổi tiếng không chỉ của Phỳ Yờn mà là của cả

khu vực ven biển miền Trung Nhỡn trên bản đồ

Phỳ Yờn, ở góc đông nam có một bán đảo hình

dáng như đầu con chim với chiếc mỏ nhọn Bán đảo ấy được hình thành bởi núiVũng Rô làm cho bờ biển cao và dốc, ghềnh đá ngổn ngang tạo ra nhiều mũi, phíađông có mũi Mao, mũi Ba, phía nam có mũi La Vũng Rụ cú cả thảy 12 bãi nhỏ:bói Lỏch, bói Mù U, bãi Ngài, bói Chựa, bói Chõn Trõu, bói Hồ, bãi Hàng, bãiNhỏ, bói Chớnh, bói Bàng, bãi Lau, bói Nhón

Các bán đảo này ôm lấy Vũng Rô, tạo nơi đây thành một cảng biển tốt, để tàuthuyền neo đậu, tránh bão, đánh bắt cá Vũng Rô được các dãy núi Đèo Cả, ĐáBia, Hòn Bà che chắn cả 3 hướng bắc, đụng, tõy Phía nam là cửa biển có đảo HònNưa cao 105m như một pháo đài canh gác cho tàu bè ra vào Trong lòng biển của

Vũng Rô có nhiều loài hải sản, dưới đáy biển là những rạn san hô màu rất hấp dẫncho các loại hình du lịch câu cá, bơi, lặn.

Phía nam Vũng Rô là hòn Nưa, cao 105m, có hình dáng giống như cây trụ chia đôicánh cửa vào Vũng Rụ Sỏch Đại Nam nhất thống chí ghi là Trụ tự Từ năm 1964đến đầu năm 1965, Vũng Rụ đó tiếp nhận 4 chiếc tàu không số từ miền Bắc chở vũkhí, đạn dược, cung cấp cho chiến trường Phỳ Yờn, Tõy Nguyờn và Nam Trung

Bộ Vũng Rô được Nhà nước công nhận là di tích “lịch sử - văn hóa quốc gia”

Địa hình thành phố chủ yếu là đồng bằng phù sa do hạ lưu sông Ba bồi đắp Có 2ngọn núi Chóp Chài và núi Nhạn nằm ngay trung tâm TP

Bãi biển Tuy Hòa là một bãi ngang trãi dài, thơ mộng với bãi cát trắng mịn là điểm

Sân Bay Đụng Tác:

Where: Sân bay Đụng Tỏc (TBB;VVTH) là một sân bay tại thành phố Tuy Hòa,

tỉnh Phỳ Yờn Hiện nay các chuyến bay này đều sử dụng loại máy bay tầm thấp doATR (Âu Châu) sản xuất là ATR 72, với động cơ cánh quạt và có sức chứa 60 chỗngồi Trước năm 1975, đây là căn cứ không quân quan trọng của Không lực Hoa

Kỳ Sân bay có 3 đường cất hạ cánh (2835 m, 844 m và 2900 m)

How: Theo quy hoạch phát triển của Cục Cảng hàng không dân dụng Việt Nam,

đến năm 2015 sân bay Tuy Hòa sẽ trở thành một sân bayquan trọng, có thể đón được các loại máy bay tầm trung

Tháp Nhạn:

Where: Tháp Nhạn ở ngay thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phỳ Yờn, gần quốc lộ I.

When: Tháp chưa có một tư liệu nào nói rõ ngày tháng năm xây dựng nhưng qua

nghiên cứu thực tế di tích ta sẽ có một tài liệu về dân tộc Chàm như ThápPohNaGa ở Nha Trang, thì ta khẳng định chắc chắn đây cũng là một di tích kiếntrúc nghệ thuật của người Chàm từ thế kỷ thứ II trở về trước

How: Tháp Nhạn dược xây dựng trên một khu đất tương đối bằng phẳng gần đỉnh

núi Cấu trúc của tháp hình tứ giác Các cạnh không được thể hiện giống nhau mà

có sai khác chút ít Cũng như tháp PohNaGa ở Nha Trang, tháp Nhạn cũng dượcxây dựng theo hình thức tầng cao, tháp Nhạn ở Tuy Hũa cú 4 tầng càng lên caocàng thu nhỏ lại so với tầng dưới nhưng vẫn theo phong cách tầng dưới

Kiến trúc tháp Nhạn cú cựng phong cách kỹ thuật như cỏc thỏp Chàm PohNaGarNha Trang Thuận Hải và nói chung đã đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật kiến trúc.Cái đẹp của tháp là tuy xây dựng cao và đồ sộ như thế nhưng càng đến gần càngnhìn thấy cái đẹp của nó hài hòa, tinh xảo Đó

là công trình kiến trúc nghệ thuật có giá trị

lịch sử cao của người Chàm xưa Ngày nay

chúng ta phải có trách nhiệm bảo quản tu sửa,

phục chế di tích đã bảo tồn cho mai sau kế

thừa nền văn hóa cổ xưa của dân tộc

Hiện nay, trong tháp Nhạn không có bộ thờ

Các tượng thờ cũng không thấỵ, tuy nhiên

phía sau thỏp cỏch chõn bệ adimont I mỏt cú

một phiến đá lớn đảo gọt trơn tru, dưới chân hình vuông, lên cao thì đỉnh bầu vànhỏ dần tạo thành hình chóp nón, cao 1,30m, mỗi cạnh rộng 0,90m dưới chân cóchạm hình cánh sen phình ra mỗi bên 5cm Đó là phần nổi trên mặt đất Còn phần

bị khuất lấp bên dưới thì chưa rõ Đặc biệt là phần chạm cánh sen tận cùng của mỗicánh sen lớn nhất của bốn mặt phiến đá Có người cho rằng phiến đá này là chóptháp, lại có người cho rằng đây là cái bia, cũng có ý kiến cho rằng đây là cái Lingamột vật mà người Chàm xưa thường hay thờ ở cỏc thỏp như PohNaGar Nha Trang

và tháp ở Thuận Hải

Đây là một chúp thỏp được kết hợp hài hòa giữa hai hình tượng chúp nún thể hiện

sự cao quý thiêng liêng của ngụi thỏp cùng với hình tượng Linga, một vật màngười Chàm thường thờ ở cỏc thỏp Cho nên chúp thỏp ở đây tạc theo hình tượngLinga nhưng chưa có hình dạng hoàn chỉnh như những Linga ở PohNaGar hoặc ở

Cổ Viện Chàm Đà Nẵng

Cầu Đà Rằng:

Where: Cầu Đà Rằng là cây cầu dài nhất miền

Yên

vào đầu thế kỉ 20

How: Cầu có tổng cộng 21 nhịp với chiều dài 1101 một Vỡ cầu chạy song song

với đường ray xe lửa với bộ khung thép bảo vệ hình zích zắc cùng với núi Nhạn,sông Ba tạo nên một thắng cảnh độc đáo Cầu được xem là một trong những biểutượng của Phỳ Yờn, Tuy Hòa

Nỳi Chóp Chài:

Where: Nằm ở phía tây Quốc lộ 1A, cách trung tâm thị xã Tuy Hoà 4 km về phía

Bắc (thuộc xó Bỡnh Kiến)

How: Chóp Chài còn có tên là Nựu Sơn.

Chóp Chài cao 391 m, nhưng trông thật

đường bệ Người Tuy Hoà xem nỳi Chúp

Chài cùng với núi Đá Bia là một cặp đài khí

tượng báo hiệu nắng mưa Chóp Chài có

những dấu tích huyền thoại như Trai Thuỷ

tục danh làHang Dơi, hang này rộng khoảng

5m, chiều sâu hun hút Trong hang có những

tảng đá phẳng lì

Đụng, tây, nam, bắc đều cú chựa: Hoà Sơn, Minh Sơn, Khánh Sơn, Bảo Lâm đượcxây dựng trên lưng sườn núi, nhìn xuống cú “Liờn trỡ dục nguyệt” (Trăng tắm aosen) rộng khoảng 1,2 ha

Nựu Sơn nằm giữa vùng thiên nhiên tuyệt đẹp, gắn với những giá trị nhân văn, đã

đi vào lịch sử ký ức của nhân dân trong vùng, nơi đây sẽ là một điểm du lịch vănhoá, tham quan, ngắm cảnh lý tưởng

Đầm Ô Loan:

Where: Đầm Ô Loan nằm sát quốc lộ 1A, dưới

chân đốo Quỏn Cau, cách thành phố Tuy Hoà22km Đây là một địa danh gắn với phong tràoCần Vương của tỉnh Phỳ Yờn

How: Đầm Ô Loan rộng khoảng 1.200 ha Đứng

trên đốo Quỏn Cau nhìn xuống, Ô Loan giống như

con phượng đang xũe cỏnh, cũn trờn bản đồ, Ô Loan giống như con thiên nga đangthong thả bay

Phía tây đầm Ô Loan là những quả đồi nhỏ nằm san sát nhau Phía đông là mả CaoBiền Dân gian cho rằng trên đường đi ếm hại nhân tài nước Nam , Cao Biền đã bịtrời chôn tại đây

Thật ra, đây không phải là mả mà là một cồn cát Tuy nằm sát biển, sóng gió vôchừng nhưng nhờ có một luồng gió xoáy mang cát bồi đắp, nên không khi nào mả

bị sụp xuống thấp

Ô Loan là một đầm nước lợ, gần như nằm trọn trong đất liền, cú mún đặc sản là sòhuyết

Dưới thời phong kiến, các quan lại khi về Phỳ

Yờn thường ra đầm Ô Loan thưởng ngoạn

phong cảnh và thưởng thức mún sũ huyết

Món đặc sản khác ở Ô Loan là hàu Tản Đà

(Nguyễn Khắc Hiếu) nhà thơ nổi tiếng sành ăn

đã từng đi khắp nước, ăn khắp nơi, đến Phỳ

Yờn nếm món ngon vật lạ cũng khen rằng:

“Phỳ Cõu cước cá, Ô Loan miếng hàu”

Hàu sống dựa vào các tảng đá ngập mặn, có cạnh rất sắc Hàu dùng để nấu cháo,nấu canh, xào, nhưng ngon và hấp dẫn nhất là món hàu tái hoặc hàu trộn với đậuphụng và cà chua

Món ngon vật lạ ở Ô Loan cũn cú cua đế, còn gọi là huỳnh đế hay hoàng đế Maicua hoàng đế màu đỏ hoặc vàng đậm, ngay khi cua còn sống ở dưới nước, đằng sau

có một chùm lông vàng, ngắn Đặc biệt, loài cua này khụng bũ ngang mà bò tới, vìcàng và que đều mọc ở đằng trước đầu Ngoài ra, Ô Loan cũn cú tụm rằn, tôm bạc,mực, sứa, rau câu, điệp

Giữa đầm có hai tảng đá lớn chồng lên nhau gọi là hòn Chồng Hàng năm đến ngàymùng 7 tháng giêng âm lịch, lễ hội cầu ngư của ngư dõn vùng đầm Ô Loan được tổchức Hàng vạn người từ khắp nơi về tham dự Đây là một nét đẹp của văn hóa dângian truyền thống Phỳ Yờn Đầm Ô Loan đã được Bộ Văn hóa - Thông tin xếphạng là di tích danh thắng quốc gia

Thị Trấn Sông Cầu:

Where: Thị trấn Sụng Cầu là một thị trấn ở phía cực bắc của tỉnh Phú Yên Phía

bắc giáp thành phố Quy Nhơn của tỉnh Bình Định, đụng giáp biển Đông, tõy giáphuyện Đồng Xuân, nam giáp huyện Tuy An

When: Huyện Sông Cầu được tách ra từ huyện Đồng Xuân, ngay khi Phú Yên

được tách ra từ Phú Khánh

Trước đây Sông Cầu có 4 xó: Xuõn Lộc, Xuân Cảnh, Xuân Thịnh, Xuân Thọ và

TT Sông Cầu Sau được tách ra, chia Xuân Lộc Thành ba xó: Xuõn Lộc, Xuân Hải

và Xuõn Bỡnh Xuân Cảnh được tách thành hai xã: Xuân Cảnh và Xuân Hoà.Xuân Thọ được chia thành Xuân Thọ 1 và Xuân Thọ 2 Một phần thị trấn SôngCầu và một phần Xuân Thịnh lập thành xã Xuân Phương Năm 2005 thành lập xóXuõn Lõm từ TT Sông Cầu

Vào ngày 27 tháng 8 năm 2009, huyện Sông Cầu được chuyển đổi thành thị xã trựcthuộc tỉnh Phú Yên trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Cỏc xó đượcđiều chỉnh để hình thành nên 4 phường

How: Sông Cầu là nằm ở ven biển địa đầu của tỉnh Phỳ Yờn.Đồi nỳi chiếm đa số,

xen kẽ là một số cánh đồng lúa nhỏ như: Long Phước (xó Xuõn Lõm), Thạch Khờ(xó Xuõn Lộc), Bình Thạnh (xó Xuõn Bỡnh).Nơi đõy cú chiều dài đường bờ biểnlớn nhất tỉnh Phỳ yờn ( 80km),do chính thế đã tạo cho nơi đây nhiều cảnh đẹp từVịnh Xuân Đài, Đầm Cù Mông.Trên địa bàn cũn cú một số bán đảo lớn như: XuânThịnh (xó Xuõn Thịnh và xã Xuân Phương), Xuân Hải (xã Xuõn Hải, xó XuõnHoà và mảng phía đông của xã Xuân Cảnh) Nơi đõy cũn nổi tiếng với nhiều bãibiển đẹp

Gành Đá Dĩa:

Where: Nằm cách trung tâm Tuy Hòa khoảng 40km, gành Đá Dĩa, một thắng cảnh

hoang sơ, kỳ vỹ thuộc địa phận huyện Tuy An, tỉnh Phỳ Yờn, thực sự là một kiệttác mà thiên nhiên ban tặng cho con người

When: Một số tài liệu cho rằng, gành Đá Dĩa xuất hiện từ một vụ phun trào của

núi lửa cách đây khoảng 200 triệu năm

How: Từ trung tâm thành phố Tuy Hòa, chúng

tôi thuê xe máy vượt hơn 40km đường đến gành

Đá Dĩa Phong cảnh quyến rũ hai bên đường với

bờ sông, đập nước, rừng tre, rẫy bắp như làmchúng tôi quên hết mệt nhọc bởi đoạn đường đất

gồ ghề, những ổ gà, ổ “voi” xuất hiện liên tục.Sau gần một giờ chạy xe, gành Đá Dĩa — mộtvựng đỏ và biển quấn quýt bên nhau - hiện ragiữa trời chiều lộng gió

Cái tên “Đỏ Dĩa” cũng đã phần nào nói lên cảnh vật nơi đõy Nhỡn từ xa, gành nhưmột tổ ong khổng lồ với hàng triệu dĩa đá chồng lên nhau Có những chỗ đá xếpcao vút lên trời, đôi chỗ đá lại trải dài ra tận mép nước

Nham thạch nóng gặp nước biển lạnh nên đông cứng lại và xuất hiện sự rạn nứt.

Đá bị nứt theo mạch dọc tạo thành những cột thẳng đứng hoặc xiên ngang, đồngthời lại có những đường nứt ngang cắt các cột đá thành nhiều khúc

Dạo quanh gành Đá Dĩa, chúng tôi khám phá được bao điều thú vị Trong nhữnggúc đỏ, giữa những vũng nước đọng, xôn xao cả một thế giới sinh vật nhỏ bé Nơi

đú cú những chú nham (một loại cua nhỏ sống ở bờ đá), những con ốc, những consứa, những con cá nhỏ… và cả vài con hải sâm ham chơi quên về theo thủy triều

mà kẹt lại trờn đỏ

Xung quanh Gành còn có rất nhiều xương

rồng với những nụ hoa đỏ rực mọc chen vào

vỏch đỏ.Cõy xương rồng cũng như mảnh đất

miền Trung nhỏ bé này: gai góc, cằn cỗi

nhưng lại mạnh mẽ, giàu sức sống…

Đối diện với gành Đá Dĩa là khu vực bãi

Bàng, nơi những tảng đá màu vàng sáng

nằm lặng yên trầm tư nghe sóng dưới những tỏn cõy bàng rợp mát Đây là nơi nghỉngơi, cắm trại, dã ngoại lý tưởng Tuy nhiên, do nơi này còn hoang sơ nên nếu đếnđây du lịch, bạn phải chuẩn bị sẵn sàng đồ ăn, thức uống và những vật dụng cầnthiết khỏc…

Vịnh Xuân Đài:

Where: Vịnh Xuân Đài là một vịnh nhỏ nằm dưới chân dốc Găng thuộc địa phận

cỏc xó Xuõn Thọ, Xuân Thịnh và thị trấn Sông Cầu của tỉnh Phú Yên

How: Vịnh Xuân Đài có diện tích mặt nước 130,45 km², được tạo thành nhờ dãy

núi Cổ Ngựa chạy dài ra biển độ 15 km tạo thành bán đảo Xuân Thịnh bao bọc lấyvịnh Xuân Đài và đầm Cù Mông trông giống hình đầu con kỳ lân Khi đi đường bộlên đến đỉnh dốc Găng nằm trên quốc lộ 1A, người ta có thể nhìn thấy quang cảnhcủa vịnh này với rừng dừa bao bọc khu vực bờ của vịnh và vòng cung núi bao bọckhu vực vịnh Xuân Đài Tất cả tạo nên một bức tranh sơn thủy hài hòa và thơmộng Trong vịnh có nhiều vũng biển và bãi tắm dẹp như Vũng La, Vũng Sứ,Vũng Chào và nhiều đảo, bán đảo như cù lao Ông Xỏ, hũn Nhất Tự Sơn, Mũi ĐáMài, mũi Tai Mã

Trong thời kì mở đất, bản doanh của các tướng trấn thủ đất Phỳ Yờn như VănPhong, Nguyễn Phúc Vinh đều đóng ở đây Bởi địa thế hiểm trở và lại là cửa khẩu

mở ra biển nên nơi này là đầu mối giao lưu ra bên ngoài của Phỳ Yờn, là tiền đồnngăn chặn các cuộc quấy nhiễu của quân Chămpa

Chớnh vì vị trí chiến lược quan trọng nên vịnh là nơi đã xảy ra cuộc quyết chiếnchiến lược giữa quân Tây Sơn và nhà Nguyễn Đó là sự kiện năm 1775 khi tướngTống Phước Hiệp huy động toàn quân chúa Nguyễn tấn công quõn Tõy Sơn đóngtại đây

Trong Thế chiến thứ hai, vào tháng 4 năm 1945, hải quân Đế quốc Nhật Bản tiếnvào vịnh để đánh chiếm hòng làm bàn đạp tiến sâu vào đất liền nhưng bị máy baycủa quân Đồng Minh bắn cháy.

Ngày nay, Xuân Đài là một trong những vịnh được các chuyên gia đánh giá là cótiềm năng du lịch lớn nhất nhì miền Trung với cảnh sắc hữu tình, có nhiều đảo, bãitắm rất đẹp và hoang sơ Nơi đây đang được quy hoạch đẻ phát triển các loại hình

du lịch nghỉ dưỡng,du lịch thể thao nước, du lịch sinh thái biển

Xuân Đài còn nổi tiếng vì có nhiều loại hải sản ngon, quý như ghẹ Sông Cầu, tômhùm, cá mú

Tỉnh Bình Định:

Where: Bình Định là một tỉnh thuộc vùng duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam.

Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố cảng Quy Nhơn nằm cách thủ đô HàNội 1.065 km về phía bắc và cách Thành phố Hồ Chí Minh 649 km về phía nam

How: Bình Định là tỉnh duyên hải miền Trung của Việt Nam Lãnh thổ của tỉnh

trải dài 110 km theo hướng Bắc - Nam, có chiều ngang với độ hẹp trung bình là 55

km (chỗ hẹp nhất 50 km, chỗ rộng nhất 60 km) Phía Bắc giáp tỉnh Quảng Ngãi,Phớa Nam giáp tỉnh Phú Yên, Phớa Tõy giáp tỉnh Gia Lai, Phớa Đụng giáp biểnĐông với bờ biển dài 134 km, điểm cực Đông là xã Nhơn Châu thuộc thành phố

Qui Nhơn Bình Định được xem là một trong những cửa ngõ ra biển của các tỉnh

Tây Nguyên và vùng nam Lào

Địa hình của tỉnh tương đối phức tạp, thấp dần từ tây sang đông Phía tây của tỉnh

là vùng núi rìa phía đông của dãy Trường Sơn Nam, kế tiếp là vùng trung du vàtiếp theo là vùng ven biển Các dạng địa hình phổ biến là các dãy núi cao, đồi thấpxen lẫn thung lũng hẹp độ cao trên dưới 100 mét, hướng vuông góc với dãyTrường Sơn, các đồng bằng lòng chảo, các đồng bằng duyên hải bị chia nhỏ do cácnhỏnh núi đâm ra biển Ngoài cùng là cồn vát ven biển có độ dốc không đối xứnggiữa 2 hướng sườn đông và tây

Ven bờ biển tỉnh Bình Định gồm có 32 đảo lớn nhỏ được chia thành 10 cụm đảohoặc đảo một mình Trong các đảo nói trên thì chỉ đảo Cù Lao Xanh là có dân cưsinh sống, các đảo còn lại là những đảo nhỏ một số đảo còn không có thực vật sinhsống chỉ toàn đá và cát Dọc bờ biển của tỉnh, ngoài các đèn hiệu hướng dẫn tàuthuyền ra vào cảng Quy Nhơn, thì Bình Định cũn cú 2 ngọn hải đăng: một ngọnđược xây dựng trên mạng bắc của nỳi Gũ Dưa thuộc thụn Tõn Phụng xã Mỹ Thọhuyện Phù Mỹ, ngọn này có tên gọi là Hải Đăng Vũng Mới hay Hải Đăng HònNước; ngọn thứ hai được xây dựng trên đảo Cù Lao Xanh thuộc xã Nhơn Châuthành phố Quy Nhơn

Cỏc sông trong tỉnh đều bắt nguồn từ những vùng núi cao của sườn phía đông dãyTrường Sơn Các sông ngòi không lớn, độ dốc cao, ngắn, hàm lượng phù sa thấp,tổng trữ lượng nước 5,2 tỷ m³, tiềm năng thuỷ điện 182,4 triệu KW Ở thượng lưu

có nhiều dãy núi bám sát bờ sông nên độ dốc rất lớn, lũ lên xuống rất nhanh, thờigian truyền lũ ngắn Ở đoạn đồng bằng lòng sông rộng và nông có nhiều luồnglạch, mùa kiệt nguồn nước rất nghèo nàn; nhưng khi lũ lớn nước tràn ngập mênhmông vùng hạ lưu gây ngập úng dài ngày vỡ cỏc cửa sông nhỏ và các công trìnhche chắn nờn thoỏt lũ kém Trong tỉnh có bốn con sông lớn là Côn, Lại Giang, LaTinh và Hà Thanh cựng cỏc sụng nhỏ như Chõu Trỳc hay Tam Quan

Thành Phố Quy Nhơn:

Where: Quy Nhơn, còn viết là Qui Nhơn, là thành phố tỉnh lị tỉnh Bình Định,

Trung Bộ, Việt Nam Thành phố Quy Nhơn nằm ở phía đông nam của tỉnh BìnhĐịnh, phía đông là biển Đông, phớa tõy giáp huyện Tuy Phước, phớa bắc giáphuyện Tuy Phước và huyện Phù Cát, phớa nam giáp thi xa Sông Cầu của tỉnh PhúYên

How: Qui Nhơn có nhiều thế đất khác nhau, đa dạng về cảnh quan địa lý như núi

rừng, gò đồi, đồng ruộng, ruộng muối, bãi, đầm, hồ, sông ngòi, biển, bán đảo vàđảo Bờ biển Qui Nhơn dài 42 km, diện tích đầm, hồ nước lợ lớn, tài nguyên sinhvật biển phong phú, có nhiều loại đặc sản quớ, có giá trị kinh tế cao Các ngànhkinh tế chính của thành phố gồm công nghiệp, thương mại, xuất nhập khẩu, dịch

vụ cảng biển, nuôi và khai thác thuỷ hải sản, du lịch

When: Quy Nhơn được hình thành từ rất sớm thuộc vùng đất đàng trong xứ Thuận

Quảng: cách đây trên 400 năm đã xuất hiện phủ Quy Nhơn Mảnh đất này đã cólịch sử hình thành phát triển cùng với nền văn hoá Chămpa từ thế kỷ 11, dưới triềuđại nhà Tây Sơn và cảng Thị Nại từ đầu thế kỷ 18

Ngày 3: Tp Qui Nhơn – Tp Hội An

Bảo Tàng Tây Sơn:

Where: Quần thể di tích Tây Sơn Thượng

Đạo phần lớn nằm trên diện tích ba huyện,thị xã: An Khê, Kbang, Kụng Chro của tỉnhGia Lai

When: Ngày 14 tháng 6 năm 1991, quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo đã được

Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Ditích lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia Là một bộ phận quan trọng trong di sản văn hóadân tộc, di tích chưa hẳn là quá khứ mà là những gì còn lại qua thời gian Vì vậy

mà di tích lịch sử văn hóa là nguồn sử liệu trực tiếp, cho ta những thông tin quantrọng để khôi phục các trang sử hùng tráng của dân tộc màTõy Sơn Thượng Đạo làmột minh chứng

How: Di tích lịch sử Tây Sơn Thượng Đạo là một quần thể gồm nhiều cụm di tích

liên quan đến cuộc khởi nghĩa của nghĩa quân Tây Sơn Tại nơi đây với sức mạnhquật cường nghĩa quân Tây Sơn đã vùng lên và nhanh chóng lan tỏa thành mộtcuộc chiến tranh nụng dõn có quy mô toàn quốc vào thế kỷ XVIII Song đến nayđại bộ phận nhân dân ta, nhất là thế hệ trẻ còn rất ít người biết đến vựng Tõy SơnThượng Đạo - nơi nghĩa quân chọn làm căn cứ đầu tiên tiến hành phát động cuộckhởi nghĩa Hơn 200 năm đã trôi qua, chiến công của người anh hùng áo vải QuangTrung - Nguyễn Huệ là một trong những mốc son chói lọi, hiển hách trong lịch sửtruyền thống đấu tranh của dân tộc Việt Nam Đồng thời còn thể hiện mối quan hệđoàn kết gắn bó của nhân dân miền xuôi với đồng bào cỏc dõn tộc Tõy Nguyờn.Đây là địa điểm chiến lược quan trọng trong việc bố trí doanh trại và luyện tậpquân sự, là căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn Là một vùng đất tương đối bằngphẳng, bốn phía đều có núi và rừng già tạo nên bức tường thành thiên nhiên bềnvững, án ngữ phía Bắc là dãy Trường Sơn hùng vĩ, nhìn từ đỉnh đèo An Khê phíaĐông là nước non Bình Định, phía Tây là một dãi đất rộng khá bằng phẳng là caonguyên An Khê Nơi đõy cú một vị trí giao thông thuận tiện từ đồng bằng lờn TõyNguyờn và ngược lại, là cầu nối giao lưu quan trọng giữa miền xuôi và miềnthượng Đồng thời vùng đất này là tiềm năng cho sự phát triển du lịch

Trại phong Quy Hòa:

Where: Cách Ghềnh Ráng chừng 1km về phía Nam, thuộc phường Ghềnh Ráng,

là Khu điều dưỡng trại phong – bãi tắm Quy Hòa Quy Hòa là tên của một làngViệt cổ được thành lập khoảng thế kỷ XVIII

How: Trại phong Quy Hũa cú 300 ngôi nhà nhỏ có kiểu dáng kiến trúc xinh đẹp.

Ngoài nơi khám bệnh và dưỡng đường, Quy Hũa cũn cú mụt nhà thờ, tháp chuông,sân khấu ngoài trời, công viên, nơi tiếp khách và bán hàng lưu niệm Hơn thế, QuyHũa cũn cú một bãi tắm đẹp, vườn treo nhân tạo, khu nhà – nơi mà một thời nhàthơ Hàn Mạc Tử đã sống và sáng tác

Đến với Quy Hòa, du khách sẽ thấy gần gũi hơn với thế giới danh y khoa Có gần

40 tượng danh y từ Hipocrate… cổ đại phương Tây, Hải Thượng Lãn Ong… củaphương Đông đến các nhà y học hiện đại tìm ra siêu vi khuẩn gây bệnh dại, sida,…