Kết quả nghiên cứu đáp ứng miễn dịch của đà điểu châu phi với vaccine newcastle và xây dựng sử dụng vaccine để phòng bệnh

Kết quả nghiên cứu đáp ứng miễn dịch của đà điểu châu phi với vaccine newcastle và xây dựng sử dụng vaccine để phòng bệnh

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH CỦA ĐÀ ĐIỂU CHÂU PHI VỚI VACCINE NEWCASTLE VÀ XÂY DỰNG LỊCH SỬ DỤNG VACCINE

ĐỂ PHÒNG BỆNH Nguyễn Thị Nga, Phùng Đức Tiến, Hoàng Văn Lộc, Nguyễn Hữu Nam, Nguyễn Huy Lịch, Nguyễn Khắc Thịnh, Nguyễn Thành Công

Trung tâm Nghiên cứu Gia cầm Thuỵ Phương

Tóm tắt

Kết quả nghiên cứu đáp ứng miễn dịch của đà điểu ostrich với virus Newcastle để xây dựng lịch phòng vaccin cho thấy, sau khi tiêm vaccin Emulsion 4 liều gà cho đà điểu sinh sản sẽ tạo miễn dịch bảo hộ trong 12 Đà điểu mẹ sau khi tiêm vaccin đến 6 tháng thì thời điểm thích hợp để phòng caccin lần đầu cho đàn con là lúc 21 ngày tuổi; Đàn mẹ sau khi tiêm vaccin từ 7 tháng trở đi thì thời điểm thích hợp để phòng vaccin cho đàn con lần đầu vào lúc 1 tuần tuổi Liều phòng vaccin lasota cho đà điểu con ở lần 1 và 2 là : 3 và 6 liều gà; Liều sử dụng vaccin Emulsion thích hợp cho đà điểu là 4 liều gà Ở đà điểu con- dò, sử dụng vaccin lasota 2 lần và vaccin Emulsion 3 lần, sau khi tiêm lần 3 đà điểu sẽ có miễn dịch bảo hộ kéo dài trong 12 tháng Ở đà điểu ngưỡng kháng thể bảo hộ với bệnh newcastle là HI > 4log2

1 Đặt vấn đề

Đà điểu Châu Phi là loài chim nuôi có tiềm năng lớn, sẽ đáp ứng thiết thực cho nhu cầu về thực phẩm chất lượng cao của con người Trên thị trường, thịt đà điểu có ưu thế cạnh tranh do đáp ứng được giá trị dinh dưỡng, hàm lượng cholesteron (60mg/100g) và natri thấp (43

mg/100g), hàm lượng sắt cao (2,3 mg/100g) so với thịt bò và gà, đây là nguồn cung cấp protein hữu hiệu cho những bệnh nhân huyết áp cao, phụ nữ mang thai và bệnh nhân thiếu máu (Cooper R., 1999) Gân và mắt của đà điểu còn đang được nghiên cứu cho mục đích y tế và dược phẩm (Odendaal ,2000) Với những đặc tính ưu việt trên chăn nuôi đà điểu đã được quan tâm phát triển mạnh và nuôi rộng khắp ở nhiều quốc gia

Bệnh Newcastle là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở gia cầm Ở đà điểu bệnh gây rối loạn thần kinh, hô hấp Thời gian ủ bệnh 2-15ngày, trung bình 5-6 ngày Sự bùng phát của bệnh

có thể giết chết 80% số đà điểu nuôi trong vòng 4-6ngày

Bệnh đã được ghi nhận gây chết 13 trong tổng số 46 đà điểu ở Israel Các dấu hiệu lâm sàng chính là rối loạn thần kinh, đầu cổ thõng, di chuển miễn cưỡng và nằm gục đầu xuống đất, liệt,

co giật Virus được phân lập từ não (Sumberg etal, 1989)[14]

Ở Việt Nam hiện chưa có công bố dịch Newcasstle xảy ra trên đà điểu, tuy nhiên đây là một bệnh nguy hiểm cần phải phòng ngừa Biện pháp quyết định để đảm bảo an toàn cho đà điểu

là sử dụng vaccin phòng bệnh, để có cơ sở xác định thời điểm, liều lượng, ngưỡng bảo hộ với

bệnh Newcastle ở đà điểu chúng tôi triển khai đề tài: “Nghiên cứu đáp ứng miễn dịch của đà điểu Châu Phi với vaccin Newcastle và xây dựng lịch sử dụng vaccin để phòng bệnh”

2 Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

2.1 Vật liệu

- Vaccin Medivac ND lasota; Vaccin Medivac ND Emulsion của hãng medion –

indonesia

- Virus Newcastle cường độc: chủng VN91

- Dụng cụ, thiết bị phòng thí nghiệm cần thiết khác

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp bố trí thí nghiệm

* Thí nghiệm 1: xác định diễn biến kháng thể Newcastle của đà điểu sinh sản

Đà điểu sinh sản sau khi tiêm vaccin 1; 3; 6; 9; 12 tháng, tiến hành kiểm tra hàm lượng kháng thể Newcastle trong máu bằng phản ứng HI

n Kiểm tra hiệu giá HI sau khi tiêm vaccin(tháng)

* Thí nghiệm 2: xác định diễn biến kháng thể thụ động Newcastle ở đà điểu con

Thu trứng đà điểu sinh sản tại những thời điểm kiểm tra trên, đem ấp sau đó kiểm tra kháng thể thụ động ở đà điểu con bằng phản ứng HI, theo sơ đồ

n Kiểm tra hiệu giá HI sau (ngày tuổi)

1

Trên cơ sở diễn biến hàm lượng kháng thể thụ động xác định thời điểm thích hợp phòng vaccin Newcastle lần đầu tiên cho đà điểu con (khi hiệu giá HI <=4log2)

* Thí nghiệm 3: xác định hàm lượng kháng thể Newcastle của đàn đà điểu con khi sử dụng vaccin với các liều lượng khác nhau (sơ đồ)

Tiêm

vaccin

Nghiệm

thức 1

Nghiệm thức 1

Nghiệm thức 1 Ghi chú

…

Lần 1, lần 2 sử dụng vaccin medivac ND lasota, từ lần 3 sử dụng vaccin medivac ND Emulsion

Kiểm tra hiệu giá HI sau 7, 14, 21, 30… ngày sử dụng vaccin lần 1

Kiểm tra hiệu giá HI sau 7, 14, 21, 30, 60… ngày sử dụng vaccin lần 2

Kiểm tra hiệu giá HI sau 14, 21, 30, 60, 90, 120… ngày tiêm vaccin lần3

Dựa trên cơ sở diễn biến hàm lượng kháng thể để tiêm nhắc lại vaccin cho đà điểu con (khi hàm lượng kháng thể <= 4log2)

*Thí nghiệm 4: xác định ngưỡng kháng thể để bảo hộ cho điểu với bệnh Newcastle Tiến hành công cường độc trên đà điểu 2,5 tháng với virus cường độc Newcastle chủng VN91: Nhóm đà điểu thí nghiệm được tiêm phòng vaccin Newcastle, Nhóm đối chứng không tiêm vaccin Newcastle Trước và sau khi tiến hành công cường độc tiến hành kiểm tra hàm lượng kháng thể Newcastle Theo dõi, triệu chứng, các biểu hiện bất thường khác, tỷ lệ bảo hộ

2.2.2 Phương pháp sử dụng vaccin và lấy mẫu huyết thanh

* Phương pháp sử dụng vaccin:

- Với vaccin Medivac ND lasota, nhỏ vào niêm mạc mũi cho đà điểu con

- Với vaccin Medivac ND Emulsion: tiêm dưới da cánh đà điểu

* Phương pháp lấy mẫu huyết thanh

- Với đà điểu sinh sản và đà điểu >1 tháng tuổi, dùng bơm tiêm nhựa lấy máu ở tĩnh mạch cánh 2ml/con

- Với đà điểu sơ sinh và đà điểu < 1tháng, lấy máu tim 1ml/con, sau đó chắt huyết thanh rồi đưa vào bảo quản lạnh

2.2.3 Phương pháp xác định hàm lượng kháng thể Newcastle

- Dùng phản ứng HI (Haemagglutination Inhibition)

2.2.4 Phương pháp xác định ngưỡng bảo hộ cho đà điểu với bệnh Newcastle

Dùng phương pháp công cường độc: tiêm virus newcastle cường độc chủng VN91 vào dưới da với liều công 200LD50/1 đà điểu Theo dõi các biểu hiện triệu trứng lâm sàng và bệnh tích, khả năng bảo hộ

2.2.5 Phương pháp xử lý số liệu

Phương pháp thống kê sinh học bằng chương trình Excel và Minitab 15.1, so sánh theo phương pháp giá trị bình phương nhỏ nhất LSD

3 Kết quả nghiên cứu và thảo luận

3.1 Đáp ứng miễn dịch của đà điểu sinh sản với vaccin newcastle

Đà điểu thuộc lớp chim nhưng có khối lượng rất lớn (110-170kg) vì vậy khi phòng cho chúng bằng vaccin đặc hiệu cho gà cần phải xác định liều lượng phù hợp để cho đáp ứng miễn dịch tốt nhất Để chon lựa liều vaccin thích hợp tiêm cho đà điểu sinh sản Trên cơ sở quy trình

sử dụng vaccin của cở sở và quy trình của trung quốc chúng tôi đã tiến hành tiêm vaccin cho đà điểu sinh sản với các liều khác nhau (1;2; 5ml) tương ứng với 2; 4; 10 liều của gà, để kiểm tra khả năng đáp ứng miễn dịch của đà điểu với vaccin medivac ND Elmusion Kết quả trình bày ở bảng 1

Bảng 1 Hiệu giá HI của đà điểu sinh sản sau khi sử dụng vaccin 30 ngày

Lô TN n Liều Liều gà

có KT (%)

HI > 4log2 (%)

Trước khi tiêm

Sau khi tiêm

30 ngày

(p<0,05) Kết quả cho thấy sử dụng 2 liều đà điểu có đáp ứng miễn dịch thấp (8,17log2) hơn so với

sử dụng 4; 10 liều(10,17log2 và 10log2)(p<0,05), đà điểu có đáp ứng miễn dịch cao tương đương nhau Theo Nguyễn Vĩnh Phước (1978)[ , 30] cho biết, Liều lượng kháng nguyên (vaccin) phải thích hợp thì kháng thể mới sinh ra nhiều

Từ kết quả thực nghiệm trên chúng tôi nhận thấy liều vaccin thích hợp sử dụng tiêm cho

đà điểu sinh sản phải tăng lên 2ml/con (4 liều gà) đủ để đà điểu sinh sản có đáp ứng miễn dịch tốt nhất Kết quả nghiên cứu này cũng phù hợp với liều vacccin theo khuyến cáo của Fan Jishan (2004)[ ]: tiêm 2ml-5ml/con với vaccin nhũ dầu cho đà điểu

3.2 Diễn biến hàm lượng kháng thể chủ động Newcastle ở đà điểu sinh sản

Để xác định khả năng đáp ứng miễn dịch và diễn biến kháng thể sau khi tiêm vaccin newcastle cho đà điểu sinh sản vào trước vụ đẻ Theo dõi trên 10 đà điểu mái sinh sản sau khi tiêm vaccin medivac ND Emulsion với liều 2ml/con sau 1; 3; 6; 9 ;12 tháng, kết quả thu được trình bày ở bảng 2

Bảng 2 Diễn biến kháng thể của đà điểu sinh sản

Trước

và sau

tiêm

(tháng)

Đà điểu TN n

HI (log2)+mx

HItb

% có

KT

HI >

4log2

Kết quả cho thấy sau khi tiêm vaccin 1 tháng, 100% đà điểu có kháng thể chống bệnh Newcastle trong máu với hàm lượng cao; biểu hiện số mẫu huyết thanh có hiệu giá HI từ 9log2-11log2, hiệu giá HI bình quân đạt 9,9log2 Như vậy 100% số đà điểu theo dõi được bảo hộ với bệnh ở mức độ cao Khảo sát hàm lượng kháng thể trên đàn đà điểu sinh sản ở các thời điểm 3;

6; 9; 12 tháng sau khi tiêm vaccin Emulsion chúng tôi thấy lượng kháng thể này giảm dần, hiệu giá HI bình quân đạt cao nhất 9,9log2 ở thời điểm sau 1 tháng và ở các tháng tương ứng trên là 8,7log2; 7,9log2; 7,0log2; 6,5log2 và 5,6log2 Đặc biệt ở thời điểm sau khi tiêm vaccin 12 tháng hàm lượng kháng thể newcastle trung bình vẫn đạt 5,9 log2 và số mẫu huyết thanh có hiệu giá HI > 4log2 vẫn đạt 100% Như vậy ở đà điểu sinh sản vaccin Newcastle chỉ cần tiêm 1 lần đủ để có miễn dịch bảo hộ với bệnh trong vòng 1 năm Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cũng phù hợp với kết quả nghiên cứu và khuyến cáo của một số tác giả trên thế giới như:

Perelman B., Kuttin, E.S(1988)[ ], Perelman B (2000)[ ], đó là ở đà điểu sinh sản vaccin

Newcastle chỉ cần tiêm 1 lần/năm vào mùa đông

Diễn biến kháng thể của đà điểu sinh sản

5.80

9.90 8.70 7.90 7.00 6.50

5.60

0.00

2.00

4.00

6.00

8.00

10.00

12.00

tr-íc

k

tiªm 1th¸n

g 3th¸n

g 6th¸n

g 8th¸n

g 9th¸n g

12th

¸ng tháng

Đồ thi 1 Diễn biến kháng thể của đà điểu sinh sản

Trên cơ sở thực nghiệm nghiên cứu đáp ứng miễn dịch của đà điểu sinh sản với vaccin Newcastle và diễn biến hàm lượng kháng thể chúng tôi đưa ra kết luận Với đà điểu sinh sản, vaccin Newcastle cần tiêm 1 lần/năm với liều 2ml/con, đủ để đà điểu có miễn dịch bảo hộ với bệnh Newcastle

3.3 Tương quan giữa hàm lượng kháng thể Newcastle ở đà điểu mẹ với kháng thể thụ động ở đà điểu con

Để có cơ sở khoa học, nhằm kéo dài thời gian miễn dịch bằng kháng thể thụ động hoặc tạo ra một miễn dịch chủ động đảm bảo an toàn cho đà điểu con trong giai đoạn đầu của cuộc sống Việc xác định mối tương quan giữa hàm lượng kháng thể có trong cơ thể đà điểu mẹ với hàm lượng kháng thể thụ động ở đà điểu con cùng với diễn biến của hàm lượng kháng thể thụ động này, để từ đó xác định thời điểm thích hợp để tác động liều vaccin lần đầu tiên gây miễn dịch chủ động tốt nhất là việc làm cần thiết Chúng tôi đã nghiên cứu và thu được kết quả, trình bày ở bảng 3a

Thí nghiệm được tiến hành trên đàn đà điểu sinh sản Sau khi tiêm vaccin medivac ND Emulsion 2ml/con(liều 4x50PD50/con), ở các thời điểm 3; 6; 8;9; 12 tháng, dùng phản ứng HI để

xác định hàm lượng kháng thể Trứng của chúng đẻ ra trong từng thời điểm trên được đánh dấu, sau khi ấp nở, khảo sát hàm lượng kháng thể thụ động ở những đà điểu con này vào lúc 1 ngày tuổi(bảng 3a)

Bảng 3a Tương quan giữa kháng thể đàn đà điểu mẹ và đàn đà điểu con

Sau khi

tiêm vaccin

(tháng)

Đà điểu mẹ (n=10)

Đà điểu con (n=10)

Số mẫu có kháng thể

HI > 4log2 của đàn mẹ (và đàn con)

Kết quả cho thấy giữa kháng thể đà điểu mẹ và đà điểu con có sự tương quan chặt chẽ Hàm lượng kháng thể trên đàn con nở ra từ trứng của đàn mẹ ở các thời điểm khảo sát, hàm lượng kháng thể biểu hiện bằng hiệu giá HI kiểm tra lúc 1 ngày tuổi cũng giảm dần tương ứng với sự giảm hàm lượng kháng thể trong huyết thanh của đàn đà điểu mẹ: đà điểu con nở ra từ đàn

mẹ sau khi tiêm vaccin 3 tháng, kiểm tra lúc 1 ngày tuổi thấy hàm lượng kháng thể với hiệu giá

HI bình quân đạt 7,5log2, tương tự, ở thời điểm sau khi tiêm vaccin 6;8;9;12 tháng, kiểm tra trên các đàn đà điểu con tương ứng, có hiệu giá HI lần lượt là 6,8log2; 5,8log2; 5,6log2 và 4,4log2 Điều đáng chú ý ở đây là đàn con nở ra từ đàn mẹ sau khi tiêm vaccin 12 tháng có hàm lượng kháng thể thụ động vẫn đạt 4,4log2 với 80% số mẫu có hiệu giá HI > 4log2 trong 100% mẫu phát hiện có kháng thể

Như vậy hàm lượng kháng thể ở đàn con cũng giảm theo với sự giảm của hàm lượng kháng thể có trong máu đàn mẹ

So sánh hiệu giá kháng thể giữa đàn mẹ và đàn con cho thấy, đà điểu con có hàm lượng kháng thể thụ động bằng 76,27-86,21% hàm lượng kháng thể có trong huyết thanh đàn mẹ

Như vậy hàm lượng kháng thể newcastle trong huyết thanh đà điểu mẹ và hàm lượng kháng thể thụ động ở đàn con có mối tương quan thuận

Chúng tôi tiếp tục khảo sát chi tiết trên những đà điểu con nở ra từ đà điểu mẹ có cùng hiệu giá HI và ở các nhóm đà điểu mẹ có mức HI khác nhau, kết quả (bảng 3b) cho thấy một lần nữa chứng tỏ có mối tương quan thuận giữa kháng thể chủ động ở đà điểu mẹ với kháng thể thụ động

ở đà điểu con

Bảng 3b Tương quan giữa kháng thể đàn đà điểu mẹ và đàn đà điểu con

HItb Số mẫu HI >

điểu mẹ

(log2)

điểu

con

(ngày

tuổi)

mẫu kiểm tra 2 3 4 5 6 7 8 9

có KT (%)

4log2 (%)

Nhóm đà điểu mẹ có hàm lượng kháng thể với hiệu giá HI là 9log2; 8log2; 7log2; 6log2; 5log2 thì đàn con có hàm lượng kháng thể thụ động với hiệu giá HI bình quân lần lượt là

7,6log2; 6,7log2; 5,6log2; 4,6log2 với 100% số mẫu có hiệu giá HI > 4log2 và 3,8log2 ở nhóm

đà điểu có hiệu giá HI 5log2 thì chỉ có 60% số mẫu có hiệu giá HI > 4log2 Từ thực nghiệm chúng tôi nhận thấy khi đà điểu mẹ có HI là 5log2, hàm lượng kháng thể thụ động ở đà điểu con bình quân đạt thấp chỉ có 3,8log2 và chỉ có 60% số mẫu có hiệu giá HI > 4log2 Theo Bạch Mạnh Điều và cộng sự (Phùng Đức Tiến, 2004)[ ], hàm lượng kháng thể của đàn đà điểu mẹ có hiệu giá HI từ 4,72log2-5, 38log2 thì đàn con của chúng có kháng thể thụ động thấp, cho nên cần

có kế hoạch phòng bệnh sớm và phù hợp ngay trong tuần tuổi đầu tiên, kết quả nghiên cứu của chúng tôi cũng hoàn toàn phù hợp

Như vậy hàm lượng kháng thể trong máu đà điểu mẹ và đàn con có mối tương quan thuận, nếu cơ thể mẹ có mức độ miễn dịch cao, ở con con sẽ tồn tại một lượng kháng thể trong máu cao Điều này rất có ý nghĩa trong công tác phòng chống bệnh Newcastle cho đà điểu con, đó là: để tăng cường khả năng miễn dịch chống bệnh Newcastle ở đà điểu con trước hết phải tăng cường khả năng miễn dịch của đà điểu mẹ

Để tìm hiểu sâu về mối tương quan giữa kháng thể đà điểu mẹ (x) và kháng thể thu động ở

đà điểu con 1 ngày tuổi (y) Chúng tôi đã tính hệ số tương quan (r), kết quả cho r =0,922

Phương trình biểu diễn tương quan là: y= 1,0604x-1,792

Vì vậy nếu biết được mức độ miễn dịch Newcastle ở đà điểu mẹ có thể biết được mức độ miễn dịch thụ động ở đàn con Điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc xác định thời điểm dùng liều vaccin đầu tiên cho đàn đà điểu con

3.4 Diễn biến hàm lượng kháng thể thụ động ở đà điểu con

Hàm lượng kháng thể thụ động ở đàn đà điểu con mới nở và diễn biến của nó có vai trò quan trọng trong việc xác định được thời điểm sử dụng liều vaccin đầu tiên, để quyết định sử dụng một lịch trình sử dụng vaccin thích hợp, đảm bảo an toàn dịch bệnh cho đàn đà điểu, tránh hiện tượng bị hẫng hụt kháng thể trong 1 khoảng thời gian khi kháng thể thụ động mất đi nhưng kháng thể bản thân lại chưa có được

Để theo dõi diễn biến hàm lượng kháng thể thụ động ở đà điểu con, chúng tôi đã tiến hành khảo sát trên 5 đàn đà điểu con nở ra từ đà điểu mẹ ở các thời điểm sau khi tiêm phòng vaccin 3;

6; 8; 9; 12 tháng, thông qua hiệu giá của phản ứng HI chúng tôi kiểm tra hàm lượng kháng thể ở các thời điểm 1 ngày tuổi và cứ sau 1 tuần kiểm tra hàm lượng kháng thể 1 lần Trên cơ sở hiệu giá phản ứng HI xác định thời điểm sử dụng liều vaccin đầu tiên phù hợp khi hiệu giá HI < 4log2 Kết quả trình bày ở bảng 4

Bảng 4 Diễn biến hàm lượng kháng thể thụ động ở đà điểu con nở từ trứng đàn mẹ sau khi

tiêm vaccin 3; 6 tháng

Tuổi

(ngày)

Đàn con nở từ

mẹ sau khi tiêm

vaccin 3 tháng

(n=10)

Số mẫu phát hiện kháng thể

HI >

4log2

Đàn con nở từ mẹ sau khi tiêm vaccin 6 tháng (n=10)

Số mẫu phát hiện kháng thể

HI >

4log2

Kết quả khảo sát cho thấy, ở 1 ngày tuổi đàn đà điểu con có kháng thể thụ động là cao nhất, sau đó giảm dần Thời gian tồn tại của kháng thể thụ động dài hay ngắn phụ thuộc vào lượng kháng thể mà chúng có lúc ban đầu

*Đàn đà điểu con nở từ đàn mẹ sau khi tiêm vaccin 3 tháng thấy: ở 1 ngày tuổi hàm lượng kháng thể thụ động đạt mức cao nhất trong máu, có hiệu giá HI bình quân 7,6log2 và 100% số mẫu kiểm tra có hiệu giá HI > 4log2 Ở thời điểm 7; 14; 21 ngày tuổi hàm lượng kháng thể thụ động giảm dần với hiệu giá HI bình quân lần lượt là 7,0log2; 6,4log2 và 5,6log2 với 100% số mẫu có hiệu giá HI > 4log2 Ở thời điểm 28 ngày tuổi lượng kháng thể thụ động giảm với hiệu giá HI bình quân 4,5log2 và chỉ có 80% mẫu có hiệu giá HI > 4log2 Ở thời điểm 35; 42; 49; và

56 ngày tuổi thì lượng kháng thể thụ động bình quân đã giảm thấp với hiệu giá HI lần lượt 3,3log2; 2,3log2; 1,4log2 và 0,7log2, số mẫu có hiệu giá HI > 4log2 cũng giảm dần, tương ứng là: 50%; 30%; 0%; và 0% Qua khảo sát cũng cho thấy ở nhóm đà điểu này kháng thể thụ động tồn tại được từ 35-56 ngày

* Đàn đà điểu con nở từ đàn mẹ sau khi tiêm vaccin Emulsion 6 tháng thấy: ở 1 ngày tuổi hàm lượng kháng thể thụ động đạt mức cao nhất trong máu, có hiệu giá HI bình quân 6,7log2 và 100% số mẫu kiểm tra có hiệu giá HI > 4log2 Ở thời điểm 7; 14; ngày tuổi hàm lượng kháng thể thụ động giảm dần với hiệu giá HI bình quân lần lượt là 6,2log2; 5,1log2 với 100% số mẫu có hiệu giá HI > 4log2 Ở thời điểm 21 ngày tuổi lượng kháng thể thụ động với hiệu giá HI bình

quân 4,3log2 và chỉ có 90% mẫu có hiệu giá HI > 4log2 Ở thời điểm 28; 35; 42; và 49 ngày tuổi thì lượng kháng thể thụ động bình quân đã giảm thấp với hiệu giá HI lần lượt 3,2log2; 2,1log2; 1,6log2 và 0,7log2, số mẫu có hiệu giá HI > 4log2 cũng giảm dần, tương ứng là: 40%; 20%; 0%;

và 0%

Diễn biến kháng thể thụ động

7.5 7 6.4 5.6 4.5

2.3 1.4 0.7 0

6.7 6.2 5.1 4.3

2.1 1.6 0.7 0

3.3 3.2

0

1

2

3

4

5

6

7

8

tuần

A B

Đồ thị 2 Diễn biến kháng thể thụ động ở đà điểu con

(A: đà điểu 1 ngày tuổi có hiệu giá HI =7,5log2;

B: đà điểu 1 ngày tuổi có hiệu giá HI= 6,7log2)

Qua khảo sát chúng tôi nhận thấy: với những đà điểu con nở ra từ đàn đà điểu mẹ sau khi tiêm vaccin Newcastle đến 6 tháng thì có kháng thể thụ động cao, trên cơ sở diễn biến kháng thể thụ động thì thời điểm thích hợp để phòng vaccin lần đầu cho những đà điểu con này là lúc 21 ngày tuổi

Theo một số tác giả trên thế giới như Hubancruck (2002)[ ], Du Zhongliang (2004)[ ], Changyin Zhang (2004)[ ], đưa ra khuyến cáo sử dụng vaccin lần đầu khác nhau, tuy nhiên các tác giả đều nhấn mạnh thời điểm phòng vaccin lần đầu cho đà điểu con cần phải dựa vào hàm lượng kháng thể thụ động ở đàn con mới nở hay trên cơ sở đáp ứng miễn dịch của đàn đà điểu mẹ để lựa chọn thời điểm phòng vaccin lần đầu thích hợp

Do đó chúng tôi tiếp tục khảo sát diễn biến kháng thể thụ động trên đàn con nở ra từ đàn

đà điểu mẹ sau khi tiêm vaccin 8; 9; và 12 tháng để xác định thời điểm phòng vaccin lần đầu cho phù hợp, tránh hiện tượng kháng thể thụ động mất đi nhưng kháng thể chủ động của bản thân có khả năng bảo hộ lại chưa có được kịp thời mà các nhà kỹ thuật gọi là “Lỗ hổng miễn dịch” Kết quả trình bày ở bảng 5

Bảng 5 Diễn biến kháng thể thụ động ở đàn con nở ra từ trứng đàn mẹ sau khi tiêm vaccin 8; 9

và 12 tháng

Tuổi

(ngày)

Đàn con nở từ

mẹ sau khi tiêm

vaccin 8tháng

(n=10)

HI >

4log2

Đàn con nở từ mẹ sau khi tiêm vaccin 9 tháng (n=5)

HI >

4log2

Đàn con nở từ

mẹ sau khi tiêm vaccin 12 tháng (n=5)

HI >

4log2

Kết quả khảo sát cho thấy, đàn đà điểu con nở ra từ mẹ sau khi tiêm vaccin 8; 9; 12 tháng, ở 1 ngày tuổi hàm lượng kháng thể thụ động đạt mức cao nhất trong máu, có hiệu giá HI bình quân 4,6log2-5,8log2 và 100% số mẫu kiểm tra có hiệu giá HI > 4log2 Hàm lượng kháng thể giảm dần, Ở thời điểm 14 ngày tuổi hàm lượng kháng thể thụ động bình quân ở cả 3 đàn thí nghiệm đã giảm thấp dưới 4log2, hiệu giá HI từ 2,8log2-3,8log2 với 20%-60% số mẫu có hiệu giá HI > 4log2 Đặc biệt ở đàn con nở từ trứng đà điểu mẹ sau khi tiêm vaccin 12 tháng, có hiệu giá HI bình quân 4,6log2 và thời gian tồn tại kháng thể ngắn chỉ 28-35 ngày, ở những đà điểu này nếu thời điểm sử dụng vaccin lần đầu muộn sẽ có một thời gian dài đà điểu có mức kháng thể thấp không đủ khả năng bảo vệ khi có sự tấn công của virus cường độc Qua theo dõi diễn biến kháng thể thụ động chúng tôi nhận thấy những đàn đà điểu này, lịch phòng vaccin thích hợp

ở lần đầu là lúc 7 ngày tuổi

Diễn biến kháng thể thụ động

5.8 4.7

2.9 1.8 0.8 0.3 0

4.6 4

1.8

0.6 0

3.8

2.8

0

1

2

3

4

5

6

7

tuần

D E

Đồ thị 3 Diễn biến kháng thể thụ động ở đà điểu con