Về cách thức tổ chức và nội dung đưa ra trong ba bộ sách: Bộ sách Kết nối TTVCS: đưa ra 5 dạng bài để phục vụ cho phần ngữ âm chữ cái được lặp lại trong suốt chương trình của năm học. Bộ sách Cánh Diều: đưa ra 3 dạng bài để dạy phần ngữ âm chữ viết. Về tính đa dạng về mặt hình ảnh cũng như nội dung của bài tập không nhiều so với hai bộ sách còn lại. Bộ sách Chân trời sáng tạo là bộ sách có nội dung, các dạng bài tập đa dạng, sáng tạo và có phần nâng cao hơn so với hai bộ sách trên.
Trang 1SO SÁNH CÁCH TỔ CHỨC DẠY HỌC TIẾNG VIỆT GIỮA CÁC BỘ SÁCH TIỂU HỌC 2018
ND
Chương
trình
chung
Gợi ý thêm các dạng bài tập (nếu có)
Ngữ
âm –
Chữ
viết
Bảng chữ
cái tiếng
Việt Sự
khác nhau
giữa tên chữ
cái (a, bê,
xê) và âm
cờ, )
Phần ngữ âm được lồng ghép trong giờ
Tập viết
1 Tìm những chữ cái còn thiếu trong bác để phân biệt được tên của 29 chữ cái (a, bê, xê, )
2 Chọn chữ chứa hai âm dễ nhầm
Phần ngữ âm được lồng ghép trong giờ
Tập viết.
1 Tìm những chữ cái còn thiếu trong bảng để phân biệt tên của chữ cái Thuộc lòng bảng chữ cái
Phần ngữ âm được lồng ghép trong giờ
Tập viết.
1 Tìm những chữ cái còn thiếu trong bảng để phân biệt tên của chữ cái Thuộc lòng bảng chữ cái
Phần ngữ âm - chữ cái đều được lồng ghép
trong giờ Tập viết trong
ba bộ sách
Nhìn chung, nội dung đưa ra trong ba bộ sách
về phần ngữ âm - chữ viết đều đảm bảo được yêu cầu cần đạt đưa ra trong chương trình GDPT 2018 môn Ngữ Văn trong Tiếng Việt lớp 2
Về cách thức tổ chức và nội dung đưa ra trong ba
bộ sách:
- Bộ sách Kết nối TTVCS: đưa ra 5
Trang 2lẫn để điền vào
chỗ chấm
3 Dựa vào tranh,
viết từ ngữ có
tiếng bắt đầu
bằng hai âm dễ
nhầm lẫn
4 Chọn tiếng cho
sẵn trong ngoặc
để điền vào văn
bản cho thích
hợp
5 Tìm từ chứa các
vần cho sẵn
2 Chọn chữ có âm
dễ nhầm lẫn để điền vào ô trống
3 Thi tìm nhanh các tiếng bắt đầu bằng các âm/
âm/ vần dễ nhầm lẫn
2 Chọn chữ có âm
dễ nhầm lẫn để điền vào chỗ chấm:
3 Dựa vào tranh
để tìm từ ngữ có chứa vần phù hợp
Có kèm hình ảnh và gợi ý:
dạng bài để phục vụ cho phần ngữ âm -chữ cái được lặp lại trong suốt chương trình của năm học
- Bộ sách Cánh Diều:
đưa ra 3 dạng bài để dạy phần ngữ âm chữ viết Về tính đa dạng về mặt hình ảnh cũng như nội dung của bài tập không nhiều so với hai bộ sách còn lại
- Bộ sách Chân trời sáng tạo là bộ sách
có nội dung, các dạng bài tập đa dạng, sáng tạo và có phần nâng cao hơn so với hai bộ sách trên
Trang 34 Chọn tiếng phù hợp để tạo thành
từ ngữ có nghĩa
5 Tìm từ ngữ chứa tiếng trong bài chính tả
6 Tìm từ chứa vần thích hợp
7 Chọn tiếng cho
Trang 4sẵn trong ngoặc
để phù hợp với mỗi câu:
Từ
ngữ Nội Dung
dạy kiến
thức từ ngữ
lớp 2:
+ Vốn từ
theo chủ
điểm.
Mở rộng
vốn từ theo
các chủ đề
(về các
phạm vi gần
gũi với cuộc
sống thiếu
nhi) như:
Hoạt động mở rộng vốn từ trong sách KNTTVCS được tìm hiểu theo các chủ điểm của bài học và được lồng ghép trong phần luyện tập.
1: Quan sát tranh và nói tên đồ dùng
2: Lựa chọn và sắp xếp từ vào nhóm từ
mở rộng phù hợp
Hoạt động mở rộng vốn từ trong sách Cánh diều được tìm hiểu theo các chủ điểm của bài học và được lồng ghép trong phần chia sẻ
và luyện tập.
1: Lựa chọn các từ vào nhóm thích hợp thuộc chủ điểm tìm hiểu
2: Đặt câu với một
Hoạt động mở rộng vốn từ trong sách CTST được tìm hiểu theo các chủ điểm của bài học và được lồng ghép trong phần luyện tập.
1: Tìm từ thuộc các nhóm từ mở rộng trong chủ điểm
2 Học sinh ghép các tiếng thành từ có nghĩa thuộc chủ
Phần Vốn từ theo chủ điểm đều được lồng
ghép trong giờ Luyện tập trong ba bộ sách
Nhìn chung, nội dung đưa ra trong ba bộ sách
về từ ngữ (vốn từ theo chủ điểm) đều đảm bảo được yêu cầu cần đạt đưa ra trong chương trình GDPT 2018 môn Ngữ Văn trong Tiếng Việt lớp 2
- Tuy nhiên trong mỗi
bộ sách phần mở rộng vốn vốn từ vẫn chữa làm mở rộng được
Trang 5Học tập;
ngày, tháng,
năm; đồ
dùng dùng
học tập; các
môn học;
họ hàng, đồ
dùng và
công việc
trong nhà;
tình cảm gia
đình; vật
nuôi; các
mùa; thời
tiết; chim
chóc,
muông thu,
quê hương,
Bác Hồ,
nghề
nghiệp…
3: Đặt câu theo mẫu (sử dụng hình ảnh minh họa)
4 Tìm từ ngữ thuộc chủ điểm mở rộng
5 Lựa chọn những
từ phù hợp với chủ điểm mở rộng
trong trong những từ ngữ tên
3 Giải ô chữ
4 Tìm thêm từ
5 Ghép từ tạo thành nghĩa và đặt câu với
từ đó
điểm
3 Sắp xếp từ vào các nhóm thích hợp theo mẫu
4 Quan sát tranh tìm từ và sắp xếp vào từng nhóm phù hợp
5: Đặt câu với những từ tìm tìm
vốn từ, ngữ liệu và bài tập còn chưa phù hợp
Về cách thức tổ chức và nội dung đưa ra trong ba
bộ sách:
- Bộ sách Kết nối TTVCS: đưa ra 6
dạng bài để phục vụ cho phần mở rộng vốn từ Sử dụng hình ảnh để mở rộng vốn
từ đây là cách mở rộng trực quan học sinh dễ ghi nhớ (tuy nhiên cần chọn hình ảnh phù hợp), phần đặt câu theo mẫu tuy nhiên mẫu chưa thể hiện rõ ràng cấu trúc của câu Các dạng được lặp trong các bài mở rộng trong năm
Trang 66 Nối cột A với cột
B tạo thành từ mới
trong vốn từ mở
rộng
được theo mẫu
6: Giải câu đố, giải
ô chữ mở rộng vốn từ
7: Tìm từ ngữ phù hợp với bức tranh
8 Nối từ ở cột A với nghĩa của cột B
Tìm thêm các các từ ngữ cùng chủ đề
- Bộ sách Cánh Diều:
đưa ra 5 dạng bài để dạy phần mở rộng vốn từ Khác với 2
bộ sách còn lại phần phần mở rộng vốn từ không chỉ nằm ở mục luyện tập mà nó được lồng ghép qua các hoạt động chia
sẻ, nói - nghe Các dạng bài tập đáp ứng nhu cầu mở rộng vốn
từ qua việc sắp xếp vào các nhóm từ, tìm thêm từ, đặt câu theo mẫu Tuy nhiên bộ sách này ít sử dụng những hình ảnh minh họa cho những chủ
đề
- Bộ sách Chân trời sáng tạo là bộ sách
có nội dung, các dạng bài tập đa dạng,
Trang 7sáng tạo và có phần nâng cao hơn so với hai bộ sách trên với 8 dạng bài tập chính
Có sử dụng hình ảnh sinh động cho mỗi chủ đề mở rộng, phần đặt câu cũng được sử dụng mẫu hợp lý
Dô
+ Từ chỉ sự
vật, hoạt
động, tính
chất.
Từ chỉ sự vật, hoạt động, tính chất được tìm hiểu theo các chủ điểm của bài học và được lồng ghép trong phần luyện tập.
1: Quan sát tranh và chỉ ra các từ chỉ sự vật, hoạt động, tính chất
Từ chỉ sự vật, hoạt động, tính chất được tìm hiểu theo các chủ điểm của bài học và được lồng ghép trong phần chia sẻ và luyện tập.
.1: Lựa chọn và sắp
xếp các từ chỉ sự vật, hoạt động, tính chất vào nhóm từ phù hợp
Từ chỉ sự vật, hoạt động, tính chất được tìm hiểu theo các chủ điểm và được lồng ghép trong phần đọc hiểu, luyện tập
1 Quan sát tranh và chỉ ra các từ chỉ sự vật, hoạt động, tính chất tương ứng
Phần Từ chỉ sự vật, hoạt
động, tính chất
Nhìn chung, nội dung đưa ra trong ba bộ sách
về phần từ chỉ sự vật, hoạt động, tính chất đều đảm bảo được yêu cầu cần đạt đưa ra trong chương trình GDPT
2018 môn Ngữ Văn trong Tiếng Việt lớp 2
Về cách thức tổ chức và
Trang 82: Lựa chọn và sắp
xếp các từ chỉ sự vật,
hoạt động, tính chất
vào nhóm từ phù
hợp
3 Tìm thêm các từ
chỉ hoạt động gắn
với sự vật/ hoặc chỉ
đặc điểm gắn với sự
vật
2 Tìm các từ ngữ chỉ sự vật, đặc điểm, hoạt động trong các câu
3 Tìm thêm các từ ngữ chỉ đặc điểm, hoạt động về 1 chủ
đề nhất định (có mẫu)
4 Đặt câu với một trong trong những từ ngữ
Đặt câu với bộ phận
in đậm
2 Tìm thêm các từ ngữ chỉ sự vật, đặc điểm, hoạt động chỉ một chủ đề nhất định
3 Học sinh ghép các
từ chỉ đặc điểm/
hoạt động với từ chỉ
sự vật tương ứng
nội dung đưa ra trong ba
bộ sách:
- Bộ sách Kết nối TTVCS: đưa ra 6
dạng bài để phục vụ cho các kiến thức về
từ chỉ sự vật, đặc điểm, hoạt động Sử dụng hình ảnh minh họa cho các loại từ cũng là cách trực quan học sinh dễ ghi nhớ (tuy nhiên cần chọn hình ảnh phù hợp) Các dạng được lặp trong các bài trong năm
- Bộ sách Cánh Diều:
đưa ra 6 dạng bài để dạy phần các loại từ Các bài tập không chỉ nằm ở mục luyện tập mà nó được lồng ghép qua các hoạt động nói - nghe, đọc hiểu Các dạng bài
Trang 94 Kết hợp từ ngữ ở
cột A với cột B tạo
thành câu giới thiệu/
câu nêu đặc điểm/
câu nêu hoạt động
5 Đặt câu có sử
dụng các từ chỉ sự
vật, hoạt động, tính
chất
6 Ghép các từ ngữ ở
bài trên để tạo thành
câu nêu đặc điểm/
5 Ghép từ ở cột A với từ ở cột B cho phù hợp
6 Mỗi từ in đậm trong câu trả lời cho câu hỏi gì (Ai - làm
gì - thế nào ứng với các từ chỉ sự vật/
đặc điểm/ hoạt động)
4 Sắp xếp từ vào các nhóm thích hợp theo mẫu
5 Quan sát tranh và tìm những từ ngữ không cùng nhóm với những từ ngữ còn lại
6: Đặt câu với những từ tìm tìm được theo mẫu
tập đáp ứng nhu cầu
mở rộng vốn từ qua việc sắp xếp vào các nhóm từ, tìm thêm
từ, đặt câu theo mẫu Tuy nhiên bộ sách này ít sử dụng những hình ảnh minh họa cho các từ hơn 2 bộ sách khác
- Bộ sách Chân trời sáng tạo là bộ sách
có nội dung, các dạng bài tập đa dạng, sáng tạo và có phần nâng cao hơn so với hai bộ sách trên với 7 dạng bài tập chính
Sử dụng hình ảnh rất
rõ ràng và sinh động cho mỗi bài tập, phần đặt câu có sử dụng các từ chỉ đặc điểm, sự vật, hoạt động cũng được đưa vào hợp lí, có mẫu
Trang 10hoạt động.
7 Chọn ở mỗi nhóm (chỉ sự vật, đặc điểm, hoạt động) 1
từ để xếp thành câu
cụ thể Các dạng bài tập đều mới lạ và thu hút học sinh
Câu
(Nhi)
Câu
(Nhi)
*Lớp 2:
- Làm quen với ba kiểu câu trần thuật đơn (Ai là gì? Ai làm gì? Ai thế nào?)
Phần câu được lồng ghép trong giờ luyện tập, sau các bài tập luyện từ trong phần luyện từ
và câu là đến phần
Phần câu được lồng ghép trong giờ luyện tập
1 Tìm từ trả lời cho câu hỏi Ai? Con gì?
Phần câu được kết hợp với các phần luyện từ.
Tức là ở phần trên HS được luyện tập các từ nào thì bài tập sau HS
sẽ áp dụng đặt câu chứa
- Phần câu đều được lồng ghép trong giờ Luyện tập, phân môn
Trang 11và một số thành
phần trong câu
- Tập dùng một số
dấu câu (dấu chấm,
dấu chấm hỏi, dấu
chấm than và dấu
phẩy), trọng tâm là
dấu chấm và dấu
phẩy
luyện câu Ngoài ra
cả ở phần luyện viết đoạn, HS sẽ được thực hành luyện viết các câu
1 Kết hợp từ ngữ ở cột A với cột B tạo thành câu giới thiệu/
câu nêu đặc điểm/
câu nêu hoạt động
2 Đặt câu giới thiệu/ nêu đặc điểm (công dụng/ tính cách, cảm xúc) nêu hoạt động
3 Ghép các từ ngữ
ở bài trên để tạo thành câu nêu đặc điểm/ hoạt động
5 Quan sát tranh và
Cái gì?
2 Tìm bộ phận câu trả lời cho câu hỏi Ai? Làm gì? trong câu văn cho sẵn
3 Đặt câu giới thiệu (theo mẫu câu Ai là gì?)/ nói về hoạt động theo mẫu Ai làm gì?/ nói về tình yêu thương, tình cảm (theo mẫu Ai thế nào?)
4 Đặt câu hỏi cho
các từ ngữ đó
1 Đặt câu giới thiệu/ đặt câu với các từ ngừ chỉ hoạt động, đặc điểm (tính nết, tình cảm
2 Đặt và trả lời câu hỏi theo các câu kiểu: Ai là gì? Ai thế nào? Ai làm gì? Để làm gì? Ở đâu / Đặt câu hỏi cho các từ ngữ in đậm:
Luyện từ và câu trong ba
bộ sách
Nhìn chung, nội dung đưa
ra trong ba
bộ sách về phần câu đều đảm bảo được yêu cầu cần đạt đưa
chương trình GDPT 2018 môn Ngữ Văn trong Tiếng Việt lớp 2
Về cách thức
tổ chức và nội dung đưa
ra trong ba
bộ sách:
- Bài tập
Trang 12đặt câu về hoạt động
trong mỗi tranh
6 Chọn dấu câu
(dấu chấm, dấu
chấm hỏi, dấu chấm
than, dấu phẩy) phù
hợp vào ô trống
7 Nói tên dấu câu
đặt cuối mỗi câu
8 Đặt dấu câu vào
vị trí thích hợp trong
câu, đoạn văn
bộ phận im đậm
5 Ghép các câu với tác dụng của câu ấy dùng để hỏi/ kể/ nêu yêu cầu, đề nghị
6 Phân loại các câu theo mẫu câu
7 Thêm dấu câu vào trong câu
8 Chọn dấu câu (dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than, dấu phẩy) phù hợp vào ô trống
3 Chọn dấu câu (dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than) phù hợp vào
ô trống
luyện từ luôn được bố trí trước bài tập luyện câu và
có mối quan
hệ với bài tập luyện câu Chẳng hạn, nếu bài tập luyện từ dạy
về từ chỉ hoạt động, bài tập luyện câu sẽ dạy về kiểu câu Ai làm gì? Nếu bài tập luyện từ dạy về từ chỉ đặc điểm, bài tập luyện câu
sẽ dạy về kiểu câu Ai thế nào? Nếu bài tập luyện
từ là mở rộng vốn từ về chủ
Trang 139 Tác dụng của dấu
phẩy trong câu
đề nào đó thì bài tập luyện câu sẽ yêu cầu đặt câu
về chủ đề đó nhằm mục đích ứng dụng các kết quả của bài tập luyện từ
+ Những bài tập về nhận diện các dấu hiệu liên quan đến câu + Những bài tập vận dụng
từ và câu trong giao tiếp
- Ngữ pháp: +Nhận biết
từ chỉ người, vật, hành
Trang 14động +Nhận biết các kiểu câu và đặt câu theo mẫu
Ai là gì? Ai làm gì? Ai thế nào? +Những bộ phận trả lời cho các câu hỏi Khi nào?
Ở đâu? Như thế nào? Vì sao? Để làm gì?
- Dấu câu: Dấu chấm, dấu chấm
chấm than, dấu phẩy
* Đối với sách
KNTTVCS: các bài tập luyện câu
Trang 15khá đa dạng
và sáng tạo Tuy nhiên chưa có dạng bài tập nêu tác dụng của dấu câu hay nêu tác dụng của câu (như sách Cánh diều)
* Sách Cánh diều: phần luyện câu được dạy ứng dụng văn học trong bài đọc
và cả ngoài đời
* Riêng trong sách Chân trời sáng tạo không có bài dạy riêng về dấu phẩy nhưng nội
Trang 16dung này đã được tích hợp trong các bài tập điền dấu câu thích hợp Các dạng bài tập chưa được đa dạng và sáng tạo
Đoạn
, bài
(Hằn
g )
Đoạn văn
kể lại một
sự việc –
Đoạn văn
miêu tả
ngắn, đơn
giản theo
gợi ý –
Đoạn văn
nói về tình
cảm của
mình với
những
người thân
yêu – Đoạn
văn giới
- Được trình bày trong mục Luyện tập của Chủ đề, có ký hiệu riêng (bút và giấy viết)
- Chủ yếu có 2 bài tập để hướng dẫn dạy học viết đoạn văn, gồm:
+ Bài 1: Quan sát tranh và trả lời các câu hỏi liên quan đến tranh (tranh có nội dung phục vụ cho chủ đề của đoạn
- Được trình bày ở mục Bài viết 2 của mỗi chủ đề
- Chủ yếu có 1 – 2 bài tập
- Đối với bài mới, chưa được làm quen trước, có 2 bài:
+ Bài 1: Chủ yếu là hoạt động nói về các hoạt động trong tranh dựa vào gợi ý
+ Bài 2: Viết đoạn
- Thường nằm ở mục (6) của bài 2 và bài 4 của chủ điểm
- Chủ yếu có 2 câu
a, b trong mục viết (6):
+ Câu a: Có đoạn văn mẫu và có câu hỏi phân tích mẫu
+ Câu b: Yêu cầu viết đoạn văn giới thiệu/ tả đồ vật cho sẵn hình ảnh và các
từ gợi ý để tả về đồ vật đó
- Nhìn chung, phần viết đoạn bài ở các bộ sách
đã hướng tới YCCĐ trong CT2018 và có vai trò quan trọng đối với
GV trong việc thiết kế nội dung và gợi ý hình thức hoạt động trong dạy học
- Đối với sách KNTTVCS: Chỉ có 1-2 bài có đoạn văn mẫu để
HS hình dung mẫu đoạn văn cần viết, tuy nhiên, đoạn văn đưa ra chưa sát với nội dung gợi ý Điều
- GV khi lựa chọn, cần thiết kế thêm