Ngành công nghiệp chế biến gỗ ở nước ta đang phát triển mạnh, hệ thống máy móc thiết bị đổi mới, hiện đại, quy trình sử dụng phù hợp nhằm giúp cho quá trình sản xuất được liên tục, nâng cao chất lượng sản phẩm. Kết hợp giữa nghiên cứu khoa học và đúc rút kinh nghiệm thực tế, chúng tôi biên soạn giáo trình này phục vụ cho giảng dạy và học tập trình độ Cao đẳng nghề Mộc xây dựng và trang trí nội thất. Ngoài ra còn làm tài liệu tham khảo cho những người trong nghề chế biến gỗ. Giáo trình này cung cấp cho học sinh những kiến thức, kỹ năng cơ bản về quy trình thiết kế không gian nội thất, là mô đun chuyên môn trong nghề Gia công thiết kế sản phẩm mộc. Nội dung chương trình được chia làm 6 bài: Bài 1: Khái quát về thiết kế nội thất Bài 2: Xu hướng và thuật ngữ về thiết kế nội thất Bài 3: Không gian và tổ chức không gian trong thiết kế nội thât Bài 4: Thiết kế sản phẩm nội thất Bài 5: Thiết kế nội thất nhà ở Bài 6: Thiết kế nội thất công trình công cộng Trong quá trình biên soạn chúng tôi đã tham khảo, kế thừa tài liệu hiện có và sự giúp đỡ của các bạn đồng nghiệp. Song, khó tránh khỏi những thiếu sót, tôi mong nhận được những ý kiến, đóng góp để lần biên soạn sau được tốt hơn
KHÁI QUÁT VỀ THIẾT KẾ NỘI THẤT
Các yếu tố cấu thành không gian nội thất
Trong kiến trúc, các yếu tố như điểm, đường thẳng, mặt phẳng và khối có thể được sắp xếp thành không gian rõ ràng, có giới hạn Những yếu tố này thể hiện qua các thành phần chính như cột, dầm, tường, sàn, và mái, tạo nên cấu trúc vững chắc và thống nhất cho toàn bộ công trình.
Hình 1.1: Các yếu tố trong không gian
Điểm là một chấm nhỏ trong môi trường rộng lớn hơn nhiều lần, như một vết mực trên giấy, một thành phố trên bản đồ hoặc trái đất trong thiên hà, đều chỉ là những điểm nhỏ không có chiều dài, chiều rộng hay chiều sâu Điểm được sử dụng để đánh dấu vị trí trong không gian, thể hiện sự kết thúc của một đường, giao điểm của hai đường hoặc góc của một mặt phẳng hoặc khối; nó là một phần tử tĩnh, vô hướng trong không gian.
1.1.2 Đường nét Đường là tập hợp của nhiều điểm Chúng ta sẽ có đường thẳng nếu điểm tịnh tiến theo một hướng và sẽ có đường cong nếu điểm chuyển dịch theo các hướng thay đổi cần phải lưu ý khi vết của điểm dịch chuyển phải lớn hơn nhiều so với kích thước của điểm thì ta mới coi đó là đường. Đường có một chiều đó là chiều dài như vậy khác với điểm tĩnh tại vô hướng, đường có hướng xác định và có sự biến đổi đặc trưng của đường là độ dài, độ đậm nhạt và độ uốn lượn của nó.
Một đặc trưng quan trọng của đường đó là hướng của đường.
+ Đường nằm ngang cho ta cảm giác ổn định, ôn hoà,
+ Đường thẳng đứng lại cho ta cảm giác cân bằng.
+ Đường xiên lệch so với đường nằm ngang và thẳng đứng sẽ gợi cảm giác trỗi dậy, rơi, bất ổn.
Đường cong mang lại cảm giác về sức căng uốn, kết hợp với cảm giác động của các đường xiên tạo nên sự chắc chắn và bền vững Những đường uốn lượn lên xuống tạo ra nhịp điệu tự nhiên, gần gũi với sự phát triển tự nhiên của hình dạng Đây chính là yếu tố giúp tạo nên sự hài hòa và thu hút trong thiết kế.
Mặt phẳng là tập hợp của nhiều đường thẳng, chúng tạo thành một mặt nếu các đường thẳng này có hướng dịch chuyển không thay đổi Trong thực tế, khi chiều dày của vật nhỏ hơn nhiều lần so với chiều rộng và chiều dài, ta gọi đó là vật có đặc trưng mặt phẳng Mặt phẳng đóng vai trò quan trọng trong hình học, giúp mô tả các hình dạng và không gian rõ ràng hơn.
Hình là đặc điểm quan trọng của khuôn mặt, được mô tả bởi các đường viền biên rõ ràng Nếu không có các đường viền biên này, chúng ta sẽ gặp khó khăn trong việc nhận diện chính xác khuôn mặt Đặc trưng nổi bật của mặt chính là hình dạng và cấu trúc của các bề mặt, giúp phân biệt và nhận diện khuôn mặt một cách chính xác.
Khối được cấu thành bởi nhiều mặt, và trong quá trình tạo dáng, chúng ta tập trung vào các bề mặt của khối mà không phân biệt chúng là đặc hay rỗng Mỗi hình thức này giúp tạo ra những nét đặc trưng riêng cho sản phẩm Một sản phẩm có thể có dạng đường như mắc áo, hoặc kết hợp các mặt để tạo nên các thiết kế như bàn ghế "Xuân Hòa", hoặc đơn thuần là các mặt phẳng như bàn làm từ ván nhân tạo, qua đó thể hiện đặc trưng và phong cách riêng của sản phẩm nội thất.
1.2 Không gian linh hoạt Đứng trong không gian chúng ta không chỉ có cảm xúc mà còn phân biệt hình khối Khi các yếu tố đặt trong không gian này thì mối quan hệ được xác lập, vì tự các yếu tố xác lập nên nhưng quan hệ và chính chún đã nhận thức được những mối qua hệ này
Hình 1.3: Không gian linh hoạt
Các yếu tố ảnh hưởng đến không gian nội thất
Vật liệu xây dựng luôn gắn bó mật thiết với phong cách nội thất qua các thời kỳ lịch sử Các vật liệu tự nhiên phong phú như đất sét, gỗ và đá đã được khai thác và sử dụng để tạo ra các sản phẩm nội thất và trang trí nội thất bền đẹp, đa dạng Những vật liệu này không chỉ hỗ trợ kiến tạo không gian sống tiện nghi mà còn thể hiện phong cách thẩm mỹ riêng biệt, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của nội thất qua các thời đại.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay, việc giữ gìn bản sắc kiến trúc và nội thất địa phương trở thành xu hướng quan trọng Người ta thường nhấn mạnh tầm quan trọng của kiến trúc, nội thất bản địa, dựa trên truyền thống văn hóa và sử dụng vật liệu địa phương như gỗ, tre để thể hiện nét đẹp đặc trưng của vùng miền.
Sử dụng đúng chỗ, đúng tỷ lệ là tiêu chuẩn sáng tạo nội thất, là một cung bậc của văn hóa nội thất
Nguyên liệu phong phú như gỗ, tre, kim loại, đất sét và đá mang đến sự đa dạng về chất liệu cho không gian nội thất Các đặc tính của nguyên liệu như bóng, nhẵn, mờ hay sần đều góp phần tạo nên sự phong phú và độc đáo trong thiết kế nội thất, giúp không gian trở nên sinh động, hấp dẫn hơn.
Màu sắc của đồ vật được thể hiện qua các đặc điểm như màu sắc, độ sáng và cách chúng phản chiếu ánh sáng trong không gian Ánh sáng đóng vai trò quan trọng trong việc hiển thị rõ ràng các màu sắc của vật thể; khi không có ánh sáng, màu sắc không thể tồn tại hoặc dễ bị mất đi Chính vì vậy, yếu tố ánh sáng là chìa khóa giúp chúng ta cảm nhận và phân biệt các màu sắc một cách chính xác trong môi trường xung quanh.
Sự kết hợp màu sắc hài hòa, đa dạng của sắc độ sẽ làm không gian nội thất có sức quyến rũ hơn
2.2.3 Thủ pháp trang trí Ý tưởng sáng tạo, thủ pháp tạo hình mới lạ, kỹ thuật gia công chế biến hiện đại và vật liệu mới là nhưng yếu tố làm lên phong cách, sự sáng tạo trong thiết kế
Các vật liệu truyền thống như đá, đất, gỗ, tre đã đóng vai trò quan trọng trong xây dựng và trang trí nội thất từ lâu Từ nền tảng này, ngành vật liệu xây dựng phát triển với các loại vật liệu mới như gỗ ván nhân tạo và vật liệu composite, giúp nâng cao tính bền vững và đa dạng trong ứng dụng Sự tiến bộ này không chỉ đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và thẩm mỹ mà còn thúc đẩy sự đổi mới trong thiết kế kiến trúc và nội thất hiện đại.
Yếu tố kinh tế đóng vai trò quan trọng đối với sự thành công của một sản phẩm, đặc biệt là trong lĩnh vực thiết kế nội thất Tác động của yếu tố kinh tế ngày càng rộng lớn và phổ biến, ảnh hưởng đáng kể đến xu hướng và quyết định tiêu dùng Vì vậy, mỗi sản phẩm nội thất cần hướng theo các mục tiêu phù hợp với điều kiện kinh tế, nhằm tối ưu hóa lợi ích và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.
Để đạt được chức năng tối ưu và thẩm mỹ đẹp nhất với mức giá hợp lý, cần lập kế hoạch sử dụng nguyên vật liệu phù hợp, tiện lợi trong chế tạo và giảm giá thành sản phẩm Việc tạo ra các sản phẩm có cấu tạo chắc chắn, bền lâu mang lại lợi ích kinh tế lớn cho người tiêu dùng và xã hội.
XU HƯỚNG VÀ THUẬT NGỮ VỀ THIẾT KẾ NỘI THẤT
Xu hướng thiết kế nội thất
Thiết kế nội thất là sự kết hợp tinh tế giữa nghệ thuật và khoa học, giúp tổng hợp và khái quát các yếu tố để tạo ra không gian hài hòa Quá trình này đảm bảo sự thống nhất giữa công năng, cấu trúc và hình thức, mang lại sự cân đối và thẩm mỹ cho không gian sống Chính vì vậy, thiết kế nội thất đóng vai trò quan trọng trong việc biến ý tưởng thành một không gian chức năng đẹp mắt và tiện nghi.
Các công trình xây dựng cần đảm bảo đáp ứng đầy đủ đời sống vật chất và tinh thần của con người, mang lại tiện ích, tính tiện nghi và phù hợp với yêu cầu kinh tế Đồng thời, thiết kế công trình phải thể hiện mỹ quan, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo sự hài hòa cho khu vực Các nguyên tắc thiết kế phù hợp gồm Thích dụng, Tiện nghi, Kinh tế và Mỹ quan để đảm bảo tính bền vững và phù hợp với mục đích sử dụng.
1.1.1.Tính thích dụng và tiện nghi Đảm bảo được chức năng sử dụng bao gồm những yêu cầu về vật chất và những yêu cầu về tinh thần
Công trình xây dựng cần đảm bảo phù hợp với các chức năng và hoạt động của con người, đáp ứng tốt các điều kiện sinh hoạt như thông hơi, thoáng gió, chiếu sáng, kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm Việc giải quyết các yếu tố này hiệu quả giúp tạo ra môi trường sống lành mạnh và tiện nghi cho cư dân.
Phòng ngủ cần phải yên tĩnh và thoáng mát để đảm bảo quá trình nghỉ ngơi diễn ra hiệu quả Ngoài ra, phòng ngủ còn là không gian để thực hiện các hoạt động như đọc sách báo, thay đồ và thư giãn sau một ngày làm việc căng thẳng Việc duy trì không gian phòng ngủ yên tĩnh, thoáng đãng không chỉ giúp giấc ngủ ngon hơn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động cá nhân khác diễn ra một cách dễ dàng và thoải mái.
1.1.2 Tính bền vững Độ bền của công trình hay của sản phẩm đều do yếu tố kỹ thuật vá chất liệu quyết định, nó phụ thuộc vào việc lựa chọn vật liệu và tính toán về độ bền vững và ổn định của sản phẩm và công trình Khi thiết kế phaair tính toán đọ bền, đảm bảo niên hạn sử dụng, đảm bảo an toàn cho người sử dụng
- Sắp xếp bố trí mặt bằng gọn, đơn giản để kết cấu dễ xử lý và áp dụng được công nghiệp hóa
- Vật liệu phù hợp với địa phương, áp dụng được nhiều tiến bộ ký thuật trong điều kiện có thể
- Thi công đảm bảo chất lượng và năng suất cao bằng cách áp dụng phương pháp thi công tiên tiến
Trong thiết kế nội thất, không thể tồn tại một tác phẩm đẹp nếu không có khái niệm về vẻ đẹp Sự hòa quyện giữa chức năng sử dụng và yếu tố thẩm mỹ chính là nền tảng dẫn đến thành công của các công trình nội thất Để tạo ra những không gian ấn tượng, nhà thiết kế cần cân bằng giữa yếu tố tiện ích và vẻ đẹp trực quan, giúp nâng cao trải nghiệm người dùng và giá trị thẩm mỹ của không gian.
Thẩm mỹ trong kiến trúc nội thất luôn có những nguyên tắc riêng, vượt lên trên các quy định cứng nhắc để tạo ra không gian hài hòa và truyền cảm Việc chú trọng đến yếu tố thẩm mỹ giúp đáp ứng nhu cầu tinh thần của con người, mang lại cảm giác thoải mái và cảm hứng Sức truyền cảm của công trình đến từ sự cân đối giữa hình khối, chất liệu, vật liệu và tính hợp lý của kết cấu, góp phần tạo nên không gian vừa đẹp mắt, vừa bền vững và phù hợp.
1.2 Tiến trình phát triển của thiết kế nội thất
Thiết kế nội thất phát sinh và phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người, phù hợp với sự tiến bộ của xã hội Với sự gia tăng yêu cầu về tiện nghi và thẩm mỹ, thiết kế nội thất phải đảm bảo cân bằng giữa yếu tố chức năng và vẻ đẹp để thỏa mãn các mong đợi của người sử dụng.
- Vật chất: Tính thực dụng
- Tinh thần: Tính nghệ thuật
Các công trình nội thất hiện nay đặt ra yêu cầu chính là sự tiện nghi và tính thẩm mỹ cao Mức độ tiện nghi ngày càng được nâng cao, đồng thời quan điểm về đẹp cũng trở nên đa dạng hơn theo thời gian Các nhà thiết kế nội thất cần nghiên cứu kỹ lưỡng các yêu cầu của xã hội, quan điểm thẩm mỹ của các dân tộc và địa phương khác nhau trong từng giai đoạn lịch sử để phù hợp và sáng tạo.
Thiết kế nội thất là nghệ thuật kết hợp tính thẩm mỹ và tính thực dụng, phản ánh sự thay đổi theo thời gian, địa phương, tập quán dân tộc, tôn giáo và điều kiện vật liệu.
Thiết kế nội thất ban đầu thường đơn điệu, thô sơ và tập trung vào tính thực dụng Tuy nhiên, theo thời gian, nhu cầu về thẩm mỹ của con người ngày càng phát triển, khiến các công trình và sản phẩm nội thất trở nên phức tạp, cầu kỳ, đa dạng và phong phú hơn.
Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, các chi tiết trang trí nội thất ngày càng được tinh giản và hiện đại hóa Các phần trang trí có thể dễ dàng lắp ráp theo dạng công nghiệp, tạo thành các mảng, khối đồng nhất, mang lại vẻ đẹp hiện đại và khỏe khoắn cho không gian nội thất.
Sản phẩm nội thất là thành phần được nghiên cứu thiết kế, chúng nằm trong hầu như toàn bộ công việc thiết kế nội thất
Trong thiết kế kiến trúc, các yếu tố như sàn, trần, tường, cửa đi và cửa sổ được tích hợp một cách hài hòa để tạo nên không gian thống nhất Việc lựa chọn và sắp xếp nội thất phù hợp là nhiệm vụ chính của thiết kế nội thất, nhằm tối ưu công năng và mang lại tính thẩm mỹ cao cho công trình Các yếu tố này phối hợp chặt chẽ trong quá trình thiết kế để tạo ra không gian sống và làm việc tiện nghi, đẹp mắt và phù hợp với phong cách kiến trúc tổng thể.
Sản phẩm nội thất góp phần kết nối kiến trúc với con người thông qua các yếu tố như hình dạng, đường nét, màu sắc, chất liệu và tỷ lệ Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên không gian nội thất hài hòa và phù hợp với ý tưởng thiết kế Chọn lựa nội thất phù hợp giúp nâng cao vẻ đẹp và chức năng của không gian sống, mang lại cảm giác thoải mái và thẩm mỹ cho người sử dụng.
Chất liệu bề mặt có thể bóng mượt và óng ánh, mịn và nhẵn hoặc thô nhám.
Sản phảm nội thất ngày nay rất đa dạng, phong phú chúng tạo nên nhưng không gia nội thất linh hoạt.
Các thuật ngữ trong thiết kế nội thất
Hình dáng là đặc điểm nổi bật của mặt phẳng, đóng vai trò quan trọng trong kiến trúc và nội thất Thiết kế nội thất dựa trên các nguyên lý cơ bản như tỷ lệ, cân bằng, hài hòa, nhịp điệu, và sự kết hợp giữa thống nhất và đa dạng để tạo nên không gian sống hài hòa, ấn tượng.
Tỷ lệ thể hiện mối quan hệ giữa các phần của một tổng thể hoặc giữa các vật thể khác nhau, bao gồm kích thước, màu sắc và số lượng Các hệ thống tỷ lệ đã phát triển qua lịch sử nhằm xác định những tỷ lệ lý tưởng giúp tạo ra sự hài hòa và thẩm mỹ trong kiến trúc và thiết kế Nhà toán học cổ Hy Lạp, Pythagoras, đã phân biệt rõ giữa tỷ lệ (proportion) và tỷ số (ratio), coi tỷ lệ như là sự bằng nhau về tỷ số giữa các phần Một trong những hệ thống tỷ lệ nổi bật và quen thuộc nhất chính là tỷ lệ vàng, thể hiện sự cân đối hoàn hảo qua mối quan hệ giữa các phần nhỏ hơn và phần lớn hơn của toàn bộ khối, phản ánh tính thẩm mỹ và hài hòa trong thiết kế kiến trúc.
Tỷ xích đề cập đến độ lớn của một vật thể thông qua việc so sánh với các vật xung quanh, giúp chúng ta hình dung kích thước chính xác hơn Thường thì, tỷ xích dựa trên các nhận xét của con người dựa vào mối liên hệ hoặc kích thước đã biết của các vật thể gần đó hoặc các yếu tố xung quanh Điều này giúp xác định quy mô của vật thể một cách rõ ràng và chính xác hơn trong quá trình quan sát hoặc mô tả.
Nguyên lý của tỷ xích nhấn mạnh sự liên hệ của tỷ lệ giữa các bộ phận nhằm đạt sự cân đối hài hòa trong bố cục Tỷ lệ và tỷ xích đều liên quan mật thiết đến kích thước của mọi vật và ảnh hưởng trực tiếp đến cảm nhận về sự cân đối Một sự khác biệt nhỏ trong tỷ lệ có thể làm thay đổi hoàn toàn tính thẩm mỹ của tác phẩm, đồng thời tỷ xích giúp thể hiện rõ kích thước của vật thể theo điều kiện cụ thể hoặc theo quy ước đã được xác định Áp dụng đúng nguyên lý này sẽ tạo nên bố cục hài hòa, chính xác và phù hợp với mục đích sử dụng.
Vật có tỷ xích nhỏ được hiểu là khi so sánh với các vật lớn hơn trong cùng môi trường, nó có kích thước nhỏ hơn đáng kể Ngược lại, một vật được coi là tỷ xích lớn khi xuất hiện lớn hơn các vật nhỏ hơn hoặc kích thước bình thường, tạo cảm giác về sự khổng lồ hoặc vượt trội về kích thước Đồng thời, tỉ lệ của con người cũng giúp chúng ta định lượng độ lớn của vật thể, mang lại cảm giác chân thực và rõ ràng về kích thước của chúng trong không gian.
- Cân bằng và hài hòa
Cân bằng thị giác trong thiết kế đề cập đến sự hài hòa giữa các yếu tố về kích thước và vị trí để tạo ra cấu trúc ổn định và thu hút Một vật lớn đối lập với vật nhỏ dễ làm mất cân bằng, nhưng khi có nhiều vật nhỏ hơn, chúng có thể giúp duy trì sự cân bằng tổng thể Để đạt được cân bằng thị giác, nhà thiết kế có thể điều chỉnh số lượng, mức độ và vị trí của các yếu tố để tạo nên bố cục hài hòa và hấp dẫn trong mỹ thuật.
Có ba kiểu cân bằng đó là cân bằng đối xứng trục, cân bằng đối xứng tâm và cân bằng bất đối xứng.
Cân bằng đối xứng qua trục là kết quả của việc sắp xếp các yếu tố chuẩn, tạo nên sự tương xứng về hình dáng, kích thước và vị trí liên quan qua một đường trục chung Sự cân bằng này thể hiện sự phối hợp hài hòa, tĩnh lặng và ổn định rõ ràng, đặc biệt khi được định hướng trên một diện thẳng đứng Một sự sắp xếp đối xứng có khả năng nhấn mạnh vào khu vực trung tâm hoặc tạo điểm chú ý tại điểm kết thúc của trục, qua đó làm nổi bật yếu tố chính.
+ Đối xứng đơn giản là một phương pháp có sức thuyết phục để thiết lập quy tắc thị giác
Cân bằng đối xứng qua tâm là kỹ thuật sắp xếp các yếu tố xung quanh điểm trung tâm để tạo ra bố cục hài hòa và bắt mắt Điều này giúp nhấn mạnh điểm trung tâm, tạo sự cân đối và ổn định trong thiết kế Các yếu tố có thể hội tụ về trung tâm hoặc tỏa ra từ đó, góp phần tạo ra sự thẩm mỹ và sự chú ý cho người xem.
Cân bằng không đối xứng là hiện tượng thiếu sự đối xứng về kích cỡ, hình dạng, màu sắc hoặc vị trí của các yếu tố trong một bố cục Trong khi bố cục đối xứng đề cao việc sử dụng các yếu tố đồng nhất để tạo cảm giác cân đối, thì bố cục không đối xứng kết hợp các yếu tố khác nhau một cách hài hòa để đạt được sự cân bằng thị giác Việc sử dụng cân bằng không đối xứng mang lại sự đa dạng, sinh động và thu hút hơn cho thiết kế, phù hợp với các phong cách sáng tạo và hiện đại.
Để đạt được sự cân bằng thị giác trong thiết kế, cần tính toán kỹ lưỡng sức nặng thị giác hoặc sức mạnh của từng yếu tố Việc sử dụng nguyên tắc đòn bẩy trong tổ chức các yếu tố sẽ giúp tạo ra bố cục không đối xứng hiệu quả và hài hòa Điều này đảm bảo mỗi phần của bố cục đóng góp vào sự cân đối tổng thể, nâng cao trải nghiệm người xem.
Cân bằng không đối xứng mang lại cảm giác năng động và linh hoạt hơn so với đối xứng truyền thống Nó thể hiện sự chuyển động nhanh, thay đổi liên tục và đôi khi mang nét hoa mỹ, tạo nên vẻ đẹp năng động, sáng tạo Đặc biệt, loại cân bằng này phù hợp với các không gian có chức năng thay đổi liên tục hoặc trong những tình huống cần thích nghi linh hoạt hơn Chính bởi tính đa dạng và khả năng thích ứng, cân bằng không đối xứng ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong thiết kế nội thất và nghệ thuật.
Hài hoà được định nghĩa là sự phù hợp hoặc hài lòng về các thành phần trong một bố cục, mang lại cảm giác cân đối và thẩm mỹ Nguyên lý hài hòa đòi hỏi sự chọn lọc kỹ lưỡng các yếu tố như hình dáng, màu sắc, chất liệu hoặc vật liệu, nhằm tạo ra sự cân xứng và cân đối trong thiết kế Khi áp dụng nguyên lý này, cần tránh sử dụng quá nhiều yếu tố có đặc tính giống nhau để không làm bố cục trở nên đơn điệu, thiếu linh hoạt Thay vào đó, sự phân chia các nét riêng, các đặc tính chung giúp tạo ra một bố cục hài hòa, hấp dẫn và sinh động hơn.
- Thống nhất và đa dạng
Sự cân bằng và hài hòa trong bố cục được tạo ra khi các yếu tố được xử lý một cách thống nhất, mang lại cảm giác đồng nhất cho toàn bộ thiết kế Tuy nhiên, sự thống nhất này đôi khi có thể khiến bố cục trở nên nhàm chán, khô khan Để tránh điều đó, cần có những điểm nhấn nhỏ, dù tưởng chừng trái nguyên tắc nhưng lại rất hiệu quả trong việc làm tăng tính sống động và hấp dẫn cho bố cục Các phần trong thể thống nhất có thể biến đổi để tạo ra sự đa dạng, nhưng không nên lạm dụng quá mức, tránh gây rối mắt và mất đi tính thẩm mỹ của tổng thể.
- Nhịp điệu và nhấn mạnh
Nguyên lý thiết kế nhịp điệu dựa trên sự lặp lại của các yếu tố, giúp tạo ra sự thống nhất thị giác và chuyển động mang tính nhịp điệu Sự lặp lại này hướng mắt và tâm trí người xem theo dòng chảy của hình ảnh, đồng thời có thể sử dụng để thiết lập nhịp điệu cho các phần chính hoặc xác định tuyến chất liệu cũng như đường viền trang trí.
Các hình mẫu phức tạp và có nhịp điệu được tạo ra bằng cách thiết lập mối quan hệ thị giác giữa các yếu tố thiết yếu trong thiết kế Điều này bao gồm việc liên kết các vật liền kề một cách hợp lý hoặc phân chia các điểm cơ bản giữa chúng để tạo ra sự hài hòa và nhịp điệu Việc sử dụng các liên kết trực quan này giúp tạo nên các mẫu thiết kế có tính liền mạch, thu hút và có chiều sâu cho tổng thể dự án.
KHÔNG GIAN VÀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN TRONG THIẾT KẾ NỘI THẤT
Giải pháp bố cục chung
Một đường khi dịch chuyển nó sẽ tạo ra một diện (mặt) Diện có chiều dài, chiều rộng nhưng không có chiều sâu.
Trong thiết kế nội thất, sàn, trần, tường đóng vai trò quan trọng vì chúng tạo thành không gian chính của nội thất Những yếu tố này không chỉ góp phần thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng đến chức năng và sự phù hợp của các sản phẩm nội thất trong không gian Việc lựa chọn vật liệu, màu sắc và kiểu dáng cho sàn, trần, tường là bước quan trọng để tạo ra một không gian nội thất hài hòa, phù hợp với phong cách và nhu cầu sử dụng Chính vì vậy, các yếu tố này cần được quan tâm kỹ lưỡng trong quá trình thiết kế nội thất chuyên nghiệp và tối ưu hóa nhằm mang lại sự tiện nghi và thẩm mỹ tối đa.
Bề mặt sản phẩm nội thất đóng vai trò quan trọng trong thiết kế không gian, vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ và cảm nhận của không gian nội thất Chất liệu và hoàn thiện của các bề mặt nội thất không chỉ tạo điểm nhấn mà còn phản ánh phong cách và gu thiết kế riêng biệt Việc lựa chọn bề mặt phù hợp giúp tăng tính cân đối, hài hòa trong tổng thể thiết kế nội thất, đồng thời nâng cao độ bền và dễ vệ sinh của sản phẩm Chính vì vậy, các yếu tố liên quan đến bề mặt nội thất cần được quan tâm kỹ lưỡng để tạo ra không gian sống hoặc làm việc tiện nghi, đẹp mắt và hợp phong thủy.
1.2 Đường nét chi tiết Đường bao của không gian, đường bao của sản phẩm nội thất nó cũng mang nhưng vai trò của một diện
Những đường thẳng theo chiều thẳng đứng dùng để chịu tải và có sức mạnh ý tưởng đặc biệt tương trưng nào đó.
Những đường thẳng nằm ngang gây cảm giác cân bằng, yên tĩnh, dàn trải.Những đường nghiêng gây cảm giác nhấn mạnh
Hiệu quả nghệ thuật
Hình thức của sản phẩm phụ thuộc vào nội dung công năng và giá trị thẩm mỹ, thể hiện qua các chi tiết thiết kế Đặc điểm này giúp tôn lên vẻ đẹp riêng biệt, đứng độc lập với kết cấu và chức năng sử dụng của sản phẩm Việc chú trọng vào hình thức góp phần tạo nên giá trị thẩm mỹ cao, thu hút người dùng và nâng cao trải nghiệm tổng thể.
2.2 Yếu tố thẩm mỹ Đánh giá thẩm mỹ là công việc có định hướng cụ thể nhằm và sự toàn vẹn của hình thức đối tượng, chỉ ra phương thức tổ chức và sáng tạo đối tượng trong bối cảnh văn hóa môi trường
Yêu cầu kinh tế phải được quán triệt ngay từ khâu thiết kế cho đến thi công và quản lý.
Trong quá trình hoàn thiện nội thất, cần lựa chọn các vật liệu phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và thẩm mỹ, dễ tìm kiếm và dễ thi công bằng phương pháp công nghiệp hóa Các vật liệu đắt tiền và không phù hợp với mục đích sử dụng, cũng như các vật liệu quá cầu kỳ trong thi công, không nhất thiết mang lại hiệu quả nghệ thuật cao hoặc giá trị sử dụng lâu dài Việc lựa chọn vật liệu đúng đắn đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính bền vững và tiết kiệm chi phí cho dự án.
Giải pháp lựa chọn vật liệu và sắc độ
Vật liệu nội thất phong phú và đa dạng mang lại nhiều lựa chọn cho các sản phẩm, tuy nhiên, việc chú ý đến mối liên kết giữa các vật liệu là điều cần thiết để tạo nên sự hài hòa trong không gian nội thất Tỷ lệ vật liệu trên từng sản phẩm cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cân đối thẩm mỹ và tính chức năng của nội thất Ngoài ra, cần đảm bảo sự phối hợp thống nhất giữa các vật liệu để nâng cao vẻ đẹp chung của toàn bộ không gian nội thất, tạo nên môi trường sống hài hòa, tiện nghi.
Việc lựa chọn vật liệu phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc xác định kết cấu và phương thức liên kết tối ưu cho từng sản phẩm và không gian Chọn lựa vật liệu chính xác sẽ giúp nâng cao chất lượng và tính khả thi của công trình, đồng thời đảm bảo tính thẩm mỹ và độ bền bỉ của sản phẩm Việc phân tích kỹ càng về đặc tính của vật liệu giúp kiến trúc sư đưa ra những quyết định thiết kế phù hợp, phù hợp với mục tiêu sử dụng và môi trường xung quanh.
Màu sắc đóng vai trò quan trọng trong việc tạo cảm giác về độ lớn và khoảng cách của không gian nội thất Sử dụng màu nóng trong thiết kế nội thất khiến không gian trở nên gần gũi và ấm áp, tạo cảm giác ấm cúng cho người dùng Ngược lại, màu lạnh mang lại cảm giác thoáng đãng, rộng rãi, giúp không gian trông mở rộng hơn và dễ chịu hơn Việc lựa chọn màu sắc phù hợp không chỉ nâng cao thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng tích cực đến tâm trạng và cảm nhận về không gian sống.
Bề mặt nội thất được ảnh hưởng lớn bởi nguyên liệu và vật liệu trang trí, góp phần tạo ra các sản phẩm có bề mặt nhẵn, bóng hoặc mờ, sần phù hợp với phong cách và thẩm mỹ mong muốn.
Màu sắc là yếu tố dễ nhận biết và gây ấn tượng mạnh nhất qua thị giác của con người Chính vì vậy, trong thiết kế, màu sắc được xem là yếu tố quan trọng hàng đầu để tạo sự thu hút và bắt mắt cho sản phẩm Sản phẩm có sở hữu màu sắc hợp lý, hấp dẫn sẽ dễ dàng ghi điểm và thu hút sự chú ý của khách hàng, góp phần nâng cao hiệu quả tiếp thị và xây dựng thương hiệu.
Trong thiết kế nội thất, màu sắc đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự hài hòa và cân đối cho không gian chung Việc lựa chọn màu sắc phù hợp giúp tăng tính thẩm mỹ và mang lại cảm giác thoải mái cho các thành viên trong gia đình Đồng thời, một số gam màu được sử dụng để làm nổi bật phong cách cá nhân, thể hiện cá tính riêng của chủ nhân không gian sống Sử dụng màu sắc thông minh không chỉ nâng cao giá trị thẩm mỹ của nội thất mà còn góp phần tạo nên không gian sống hài hòa, ấn tượng.
Màu sắc của sản phẩm cần phù hợp với cảm nhận và sở thích của người sử dụng Người cao tuổi thường ưa chuộng các gam màu nhẹ nhàng, giúp tạo cảm giác dễ chịu và thoải mái Trong khi đó, trẻ nhỏ thường thích các màu nguyên bản, có độ bão hòa cao và sắc thái phản ánh mạnh mẽ, kích thích thị giác của trẻ Việc chọn màu sắc phù hợp dựa trên độ tương phản và mức độ bão hòa sẽ giúp nâng cao trải nghiệm người dùng và đảm bảo tính thẩm mỹ của sản phẩm.
3.3 Ánh sáng Ánh sáng giúp ta thể hiện ý tưởng, tạo ra căn phòng có bầu không khí vui tươi, đầm ấm hoặc bí ẩn. Ánh sáng có tác dụng làm nổi bật nghệ thuật, nổi bật bố cục các hình khối, chi tiết, Tuy nhiên, tùy thuộc vào chức năng của từng không gian mà có yêu cầu riêng về sự phân bố ánh sáng. Ánh sáng trong phòng phải đủ nhưng không nhất thiết phải đều: Phòng ngủ, phòng sinh hoạt chung, phòng tiếp khách, Ánh sáng trong phòng cần đầy đủ và phân bố đều: Lớp học, nơi sản xuất, Ánh sáng trong phòng cần phải đủ, ngoài ra ở nhưng vị trí cần thiết yêu cầu chiếu sáng nhiều hơn: Phòng vẽ, phòng triển lãm, viện bảo tàng, Ánh sáng được điều chỉnh hợp lý có thể làm không gian trở nên sống động, ánh sáng là nhân tố màu sắc. Ánh sáng hợp lý làm tăng giá trị của sản phẩm Không chỉ phục vụ cho những hoạt động, sinh hoạt của con người, ánh sáng còn đóng vai trò kết hợp với các thành phần khác của nội thất để tạo nên vẻ đẹp:
- Phòng khách dùng những bóng đèn rọi có thể tập trung chiếu sáng làm nổi bật những vật dụng.
Bạn có thể sử dụng các bóng đèn trang trí trên tường như đèn chiếu sáng phụ cho các phòng rộng, giúp tạo điểm nhấn và không gian ấm cúng hơn Đèn rọi tập trung giúp làm nổi bật các bức tranh hoặc tác phẩm nghệ thuật, tạo sự chú ý cho không gian trang trí Ngoài ra, đèn âm hai bên cũng là lựa chọn tuyệt vời để làm nổi bật những bức tranh hoặc ảnh treo tường, mang lại sự hài hòa và tinh tế cho căn phòng.
- Đặt đèn âm trần sẽ tạo lên những ánh sáng dịu
- Kết hợp kính và đèn để tạo hiệu quả tối đa về không gian
Việc thay đổi màu của một vật thể có thể do tác động của ánh sáng và sự xen kẽ của các màu sắc xung quanh hoặc màu nền Trong trang trí nội thất, yếu tố màu sắc ảnh hưởng lớn đến không gian và cần được cân nhắc kỹ lưỡng khi ánh sáng chiếu vào Hiểu rõ cách ánh sáng và màu sắc tương tác giúp tạo ra không gian nội thất hài hòa, đẹp mắt và phù hợp với phong cách thiết kế.
Ánh sáng tự nhiên, đặc biệt là ánh sáng mặt trời, ảnh hưởng lớn đến không gian sống, thay đổi theo thời điểm trong ngày và hướng chiếu sáng, mang đến cảm giác ấm áp hoặc mát mẻ Màu sắc của các bề mặt phản chiếu trong không gian cũng có thể làm giảm độ sáng của ánh sáng từ bên ngoài, ảnh hưởng đến không khí tổng thể Do đó, việc sử dụng cửa sổ để đón ánh sáng tự nhiên cần được tính toán cẩn thận trong quy hoạch màu sắc và bố cục chung của không gian để tạo ra môi trường sống hài hòa và dễ chịu.
Ánh sáng nhân tạo từ đèn sợi đốt thường tỏa ra ánh sáng hồng ấm áp, giúp làm nổi bật các gam màu ấm và tạo cảm giác dễ chịu cho không gian Trong khi đó, bóng đèn huỳnh quang phát ra ánh sáng lạnh, tăng cường các màu lạnh và làm giảm sự nổi bật của các màu ấm Điều này cho thấy cách chọn loại ánh sáng phù hợp có thể ảnh hưởng đáng kể đến cảm nhận về màu sắc và không gian nội thất.
THIẾT KẾ SẢN PHẨM NỘI THẤT
Khảo sát hiện trạng
Để đảm bảo tính khả thi của dự án, việc khảo sát hiện trạng từ sơ bộ đến chi tiết là rất cần thiết nhằm thu thập đầy đủ các thông tin liên quan Quá trình này giúp xác định các yếu tố hiện tại, từ đó đề xuất các phương án tối ưu nhất Khảo sát kỹ lưỡng góp phần nâng cao hiệu quả và độ chính xác của các giải pháp dự án, đảm bảo sự thành công và bền vững của dự án trong tương lai.
Trong từng điều kiện thực tế mà bước này được thực hiện nặng hay nhẹ
Trong quá trình thiết kế và cải tạo các dự án lớn như khách sạn năm sao hoặc nhà khách chính phủ, việc tìm hiểu kỹ lưỡng về phong tục, tôn giáo của các đối tượng tham gia là yếu tố quan trọng để đảm bảo phù hợp và hiệu quả Trước khi ra thị trường các sản phẩm mới với quy mô lớn, các nhà thiết kế cần nghiên cứu kỹ đối tượng khách hàng mục tiêu nhằm đáp ứng đúng nhu cầu và mong đợi của họ Tuy nhiên, trong một số trường hợp, yếu tố này đơn giản hơn khi khách hàng đặt hàng theo yêu cầu cụ thể, và các thông tin ngoài công nghệ đều do khách hàng cung cấp, còn những thông tin liên quan đến công nghệ là bản chất vốn có của người thiết kế và không cần thu thập thêm.
Hình thành, xây dựng và phác thảo ý tưởng
Người thiết kế cần vận dụng tối đa các nguyên tắc thiết kế và nguyên tắc thẩm mỹ để hình thành, xây dựng và phác thảo ý tưởng (tạo dáng sản phẩm), nhằm đạt được sự hài hòa và sáng tạo trong quá trình thiết kế.
Trong quá trình tạo dáng người, nhà thiết kế luôn cần liên kết các thông tin đã thu thập và kiến thức về công nghệ với mục tiêu sáng tạo của mình, nhằm đảm bảo sản phẩm phù hợp và đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật.
Một phương án thiết kế tốt không chỉ đơn thuần là một bản thiết kế đẹp mắt và công phu, mà còn phải đảm bảo tính khả thi và có thể thực hiện dễ dàng trong quá trình thi công Thiết kế hiệu quả cần kết hợp giữa thẩm mỹ và khả năng ứng dụng thực tế để đạt được kết quả tối ưu.
Diễn biến của quá trình tạo dáng có thể được mô tả là quá trình xoay quanh các vòng lặp: phân tích – tổng hợp – đánh giá.
Lựa chọn vật liệu, hình thức liên kết của sản phẩm
Trong quá trình tạo dáng sản phẩm, việc xác định mẫu mã phù hợp là bước quan trọng để đánh giá tính khả thi của phương án thiết kế Thường nó được kết hợp với quá trình lựa chọn công nghệ và lập kế hoạch gia công để tối ưu hóa quy trình sản xuất Công đoạn này đòi hỏi người thiết kế cần có kiến thức vững về công nghệ nhằm đảm bảo tính khả thi và chất lượng sản phẩm cuối cùng.
Trong quá trình tạo dáng, việc lựa chọn nguyên vật liệu và các kết cấu chi tiết phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo công năng của sản phẩm Các mối liên kết giữa các chi tiết hoặc bộ phận cần được thiết kế chắc chắn và phù hợp nhằm đảm bảo tính ổn định và chức năng của sản phẩm cuối cùng.
Dù lựa chọn phương thức liên kết hay sử dụng nguyên liệu như thế nào, việc tuân thủ các nguyên tắc thiết kế vẫn rất quan trọng, bao gồm đảm bảo công năng, thẩm mỹ, tính kinh tế và phù hợp với công nghệ sản xuất.
Xây dựng bản vẽ
Qua quá trình tạo dáng, lựa chọn vật liệu, lựa chọn hình thức liên kết, chúng ta tiến hành xây dựng bản vẽ và thuyết minh phương án
Bản vẽ thiết kế được lập thành hồ sơ thiết kế, bao gồm các loại bản vẽ phối cảnh sản phẩm, bản vẽ tổng thể, bản vẽ chi tiết và sơ đồ lắp đặt, giúp khách hàng hình dung rõ ràng về ý tưởng thiết kế Các phương án thiết kế khác nhau được trình bày rõ ràng để dễ dàng so sánh và nhận diện ưu điểm nổi bật của từng phương án Việc chuẩn bị các bản vẽ này đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quá trình thi công nội thất Tiêu chuẩn của hồ sơ thiết kế giúp quá trình thi công diễn ra thuận lợi, giảm thiểu rủi ro sai sót Việc lập hồ sơ thiết kế đầy đủ còn là bước quan trọng để đảm bảo tính thống nhất và chất lượng của dự án nội thất.
Bản vẽ tổng thể phản ánh chính xác kích thước của sản phẩm, giúp người gia công dễ dàng kiểm tra và đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật Đây là tài liệu quan trọng để xác nhận độ chính xác của sản phẩm sau quá trình gia công Việc sử dụng bản vẽ này đảm bảo sản phẩm hoàn thiện đúng kích thước, phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng.
Các bản vẽ chi tiết thể hiện chính xác kích thước của các vị trí và dạng liên kết của từng chi tiết, giúp đảm bảo độ chính xác trong quá trình gia công Đây là cơ sở quan trọng để thực hiện chế tạo các chi tiết một cách chính xác và hiệu quả.
Thuyết minh thiết kế phải làm rõ các nội dung sau
+ Lý do thực hiện thiết kế: theo đơn đặt hàng, thiết kế mới thay đổi, cải tạo
+ Tính ưu việt cảu phương án thiết kế so với những phương án đã có + Đánh giá tổng hợp về phương án thiết kế
4.1 Vẽ 3 hình chiếu vuông góc
Hình 4.1: Bản vẽ 3 hình chiếu vuông góc
THIẾT KẾ NỘI THẤT NHÀ Ở
Chức năng công trình
Nhà ở là nơi diễn ra các hoạt động hàng ngày của gia đình như nghỉ ngơi, ăn uống, ngủ nghỉ và sinh hoạt khác, chiếm phần lớn thời gian trong ngày Trong cuộc sống hàng ngày, nhà ở là nhu cầu thiết yếu và không thể thiếu đối với con người Việc xây dựng và quản lý nhà ở hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống và cải thiện đời sống của mỗi người.
Hình dạng mặt bằng
Mặt bằng thường phân thành 2 dạng: Mặt bằng đối xứng, mặt bằng không đối xứng (mặt bằng tự do) Phương thức bố trí mặt bằng công trình:
- Mặt bằng kiểu hành lang:
+ Hành lang bao quanh phòng lớn.
- Mặt công trình dạng xuyên phòng, không có hành lang, các phòng giao thông với nhau không qua hành lang.
Các bộ phận tạo thành
3.1 Bộ phận ở và làm việc
Phòng khách là nơi gặp gỡ và đoàn tụ hàng ngày của gia đình, đồng thời cũng là không gian tiếp khách quan trọng trong ngôi nhà Nhiều thiết kế phòng khách còn kết hợp làm phòng ăn, tạo sự tiện lợi và tối ưu diện tích Phòng khách đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện bộ mặt nội thất, liên hệ trực tiếp với tiền phòng hoặc sân vườn để tạo không gian thoáng đãng, đón ánh sáng tự nhiên Yêu cầu của phòng khách là cần có đủ ánh sáng, hài hòa về bố trí nội thất, trang trí đẹp mắt để tạo không khí ấm cúng, sang trọng cho gia đình và khách mời.
Phòng ngủ là nơi nghỉ ngơi chính của gia đình, yêu cầu đảm bảo yên tĩnh và thoáng mát; thường được bố trí trên tầng hai trong nhà hai tầng Trong thiết kế nhà ở hiện đại, xu hướng tăng diện tích chung nhưng giảm diện tích phòng ngủ, nhằm nâng cao tiện nghi mà vẫn giữ được không gian thoải mái cho từng người, thường từ 15-18m² Diện tích phòng ngủ phụ thuộc vào số người, lứa tuổi và cách sắp xếp, với phòng ngủ tiêu chuẩn cho hai người khoảng 10-12m² Một phòng ngủ phải bảo đảm vệ sinh, thoáng đãng, yên tĩnh để đáp ứng tối đa nhu cầu nghỉ ngơi và sinh hoạt của các thành viên trong gia đình.
Phòng ngủ nên bó trí tiếp súc với thiên nhiên nhưng phải kín đáo, giữ được tính riêng tư của một không gian riêng
Trong các mẫu nhà xây dựng hàng loạt hiện nay, phòng ăn thường không có thiết kế riêng, chỉ xuất hiện trong các căn nhà cao cấp Phòng ăn thường phải liên kết trực tiếp với bếp, đóng vai trò trung gian giữa bếp và tiền phòng, đảm bảo thuận tiện trong sinh hoạt hàng ngày Bếp trong nhà phải đáp ứng các yêu cầu về tiện lợi, tiết kiệm thời gian, có khoảng cách gần với khu vực ăn uống, đồng thời đảm bảo vệ sinh và dễ dàng lau chùi; các thiết bị bếp được bố trí gọn gàng theo trình tự chuẩn bị món ăn Vị trí của bếp thường đặt cạnh khu vực vệ sinh để tận dụng chung hệ thống cấp nước, mang lại hiệu quả kinh tế cao Bếp đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống gia đình, góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt và tiện nghi sống.
Có thể bố trí bếp theo các dạng như:
+ Kiểu khép kín không gian riêng biệt được cách ly không gây ô nhiễm phòng khách hay phòng ăn.
Bếp mở tạo cảm giác thoáng đãng, bố cục không gian trở nên mới mẻ và rộng rãi hơn Thiết kế không có vách ngăn giữa nhà bếp và phòng khách giúp không gian liền mạch, tạo cảm giác gần gũi và tiện nghi Trong trường hợp này, không gian lối đi liên kết giữa nhà bếp và phòng khách có thể tận dụng làm phòng ăn, góp phần tối ưu hóa diện tích và tạo không gian sinh hoạt linh hoạt hơn cho gia đình.
Chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao, đặc biệt trong không gian vệ sinh, nơi không chỉ đáp ứng các nhu cầu thiết yếu mà còn có thể tạo dựng không gian thư giãn thoải mái Màu sắc trong phòng vệ sinh nên hạn chế, thường ưu tiên màu trắng để tạo cảm giác sạch sẽ và dễ dàng phối hợp với các yếu tố trang trí khác; tuy nhiên, người dùng cũng có thể lựa chọn màu sắc phù hợp theo sở thích cá nhân để tạo điểm nhấn và thể hiện phong cách riêng.
Tiền phòng nằm ở vị trí giữa cầu thang, hành lang và các phòng ở, đóng vai trò như một nút giao thông quan trọng trong thiết kế nhà ở Đây là không gian chuyển tiếp giúp phân phối dòng người và bảo vệ không gian riêng tư của các phòng, đặc biệt là phòng ngủ Ngoài chức năng chống ồn để đảm bảo yên tĩnh, tiền phòng còn có vai trò điều hòa khí hậu, giúp chống đột ngột ảnh hưởng của không khí lạnh trong các khu vực có khí hậu lạnh Đối với các nước nhiệt đới ẩm ướt, mưa nhiều, tiền phòng còn góp phần tạo ra không gian đệm chống ẩm, hạn chế tác động của thời tiết khắc nghiệt vào bên trong nhà.
Tiền phòng là không gian nhỏ nhất trong căn nhà, vừa phục vụ mục đích giao thông, tiếp nhận và điều hòa khí hậu Ngoài ra, tiền phòng còn được sử dụng để đặt tạm một số đồ đạc như áo mưa, mũ nón hoặc áo ấm Cửa vào nhà thường có giá treo đồ như móc áo, giá để giày dép, và có thể trang bị gương soi hoặc tủ để đồ dùng cá nhân Trong những căn nhà có diện tích lớn, bạn có thể thiết kế thêm tủ tường để tối ưu hóa không gian lưu trữ trong tiền phòng.
Tiền phòng được bố trí ở đầu căn hộ, càng gần trung tâm càng tốt để phân tán người đi các phòng Khi thiết kế tiền phòng, cần chú ý đến kích thước hẹp của không gian bằng cách sử dụng các hình thức đơn giản, tránh gờ nét quá nhiều, và tận dụng ánh sáng, vật liệu, màu sắc cùng vật dụng để điều chỉnh không gian Gương có thể giúp mở rộng không gian của tiền phòng một cách hiệu quả Ngoài ra, khi thiết kế tiền phòng, cần lưu ý tới vị trí để xe và diện tích dự kiến thường chiếm khoảng 15% tổng diện tích căn hộ, phù hợp với tiêu chuẩn trong nước.
Bạn công và lôgia là những không gian để nghỉ ngơi và hóng mát hoặc để phục vụ việc nội trợ
Ban công có ba mặt tiếp xúc với thiên nhiên và tầm nhìn rộng, mang lại không gian thoáng đãng nhưng lại không thuận tiện cho việc nghỉ ngơi, đặc biệt là trong những ngày nắng nóng Lôgia, có mái che và nằm sâu vào phía trong mặt bằng nhà, hiện đang được ưa chuộng và sử dụng phổ biến hơn so với ban công Có hai loại lôgia chính là lôgia để nghỉ ngơi, giải trí, thường liên kết với phòng ngủ hoặc phòng sinh hoạt chung, và lôgia phục vụ, thường gắn liền với bếp hoặc khu vệ sinh, phù hợp với nhu cầu sử dụng hàng ngày.
- Hành lang là bộ phận giao thông nằm ngang, cần thoáng và ánh sáng
- Cầu thang là bộ phận giao thông thẳng đứng, nên đặt gần của ra vào hoặc tiền phòng
Cách xử lý nội thất và các nhân tố liên quan
4.1 cách xử lý nội thất
- Thống nhất giữa phong cách kiến trúc và phong cách nội thất
Phong cách thể hiện cá tính và đặc điểm riêng của từng tác phẩm, phản ánh quá trình phát triển của kiến trúc và nội thất theo thời gian và khu vực địa lý nhất định Nó đại diện cho nền văn minh của một thời đại và góp phần thể hiện bản lĩnh sáng tạo của nhà thiết kế Những đặc điểm nổi bật của phong cách giúp nhận diện và phân biệt các dòng kiến trúc, nội thất có chung đặc trưng trong một giai đoạn cụ thể.
Trong lĩnh vực kiến trúc và nội thất, sự hòa quyện giữa truyền thống và đổi mới đóng vai trò quan trọng, đòi hỏi sự cân bằng hài hòa giữa bản sắc dân tộc và các yêu cầu hiện đại Truyền thống thường mang nét đặc trưng văn hoá và giá trị lịch sử, trong khi đổi mới mang đến những ý tưởng sáng tạo và xu hướng mới nhằm bắt kịp thời đại Việc kết hợp giữa hai yếu tố này tạo ra những công trình mang đậm nét đặc trưng nhưng vẫn phù hợp với yêu cầu tiên tiến của thời đại Sự đột phá trong đổi mới không nên đối lập hoàn toàn với truyền thống, mà cần hướng tới việc phát huy và làm mới các giá trị cốt lõi để tạo nên không gian sống hoặc làm việc hài hòa, mang đậm dấu ấn riêng biệt.
+ Nghiêm túc và phóng khoáng
+ Mạnh mẽ và nhẹ nhàng
- Sắp xếp vật rời trong không gian nội thất
Cách sắp xếp đồ đạc trong phòng ảnh hưởng lớn đến không gian nội thất, tạo nên sự hài hòa và tiện nghi Đồ đạc có thể được bố trí thành các nhóm chức năng để tổ chức không gian hiệu quả, giúp không gian trở nên hợp lý và dễ sinh hoạt Ngoài ra, các món đồ có thể linh hoạt về vị trí và kiểu dáng, từ các tác phẩm điêu khắc độc lập đến các vật dụng đa dạng, phong phú về hình dạng và phong cách, góp phần tạo điểm nhấn thẩm mỹ cho căn phòng.
Các đồ đạc gắn vào tường có thể linh hoạt sử dụng ở nhiều không gian hơn.
Các loại tủ tường theo dạng mô đun được lắp ghép liền nhau thành đồ đạc cố định, cần phối hợp với các đồ đạc cơ động linh hoạt để tăng tính linh hoạt và tiện ích Đồ đạc có thể được làm từ nhiều vật liệu khác nhau như gỗ, kim loại, nhựa, phù hợp với từng mục đích sử dụng và phong cách nội thất Gỗ là vật liệu phổ biến trong chế tạo đồ đạc nội thất, nhưng cần lưu ý vì gỗ dễ bị dãn nở theo độ ẩm và nhiệt độ của môi trường.
+ Kim loại có đặc tính chịu lực tốt, có thể cho nhưng tiết diện mỏng và dễ uốn cong để chế tạo đồ đạc
Nhựa là nguyên liệu dễ dàng hình thành với nhiều dạng và kiểu dáng khác nhau nhờ công nghệ khuôn mẫu, giúp tạo ra các sản phẩm có bề mặt và màu sắc đa dạng Nhựa dễ chế tạo, có thể được gia công thành nhiều hình dạng khác nhau, đồng thời đảm bảo cấu trúc ổn định và mềm mại cho các ứng dụng đa dạng.
4.2 Các nhân tố liên quan
- Yếu tố gai cụ trong thiết kế nội thất, thiết kế và sắp xếp gia cụ hợp lý sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến mỹ quan.
- Yếu tố điều hòa không khí
- Yếu tố màu sắc và chiếu sáng
- Yếu tố không gian và âm thanh
Đặc điểm chung
Nhà ở là một vấn đề quan trong trong đời sống Giải quyết tốt vấn đề nhà ở sẽ góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống con người.
Trong thiết kế nội thất, việc cân nhắc sự giao lưu giữa các thành viên trong gia đình cùng với việc duy trì không gian riêng tư là yếu tố quan trọng Lựa chọn và bố trí các phòng như phòng khách, phòng ngủ, phòng làm việc và khu vệ sinh cần được tính toán kỹ lưỡng để tạo ra sự hài hòa giữa giao tiếp và riêng tư Điều này giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và đảm bảo sự thoải mái cho từng thành viên trong gia đình.
Mặt bằng nhà ở cần thích ứng linh hoạt với các yêu cầu trong cơ cấu nhân khẩu gia đình, đảm bảo nguyên tắc “tập trung lớn, tự do nhỏ” Nhà ở phải tạo điều kiện cho cuộc sống yên tĩnh, sử dụng thuận tiện và vệ sinh tốt để đảm bảo môi trường sinh hoạt an toàn, thoải mái cho các thành viên.
Thiết kế nội thất nhà ở
Hình 5.1: Bản vẽ hiện trạng
Hình 5.2: Bản vẽ mặt bằng 6.2 Vẽ các mặt tường
Hình 5.3: Bản vẽ mặt tường khác bếp hướng nhìn – A
Hình 5.4: Bản vẽ mặt tường khác bếp hướng nhìn – B
Hình 5.5: Bản vẽ mặt tường khác bếp hướng nhìn – C
Hình 5.6: Bản vẽ mặt tường khác bếp hướng nhìn – D 6.3 Vẽ mặt trần
Hình 5.7: Bản vẽ mặt trần
Hình 5.8: Hình phối cảnh khách bếp
THIẾT KẾ NỘI THẤT CÔNG TRÌNH CÔNG CỘNG
Khoản trung tâm của vào
Bộ phận chính giải quyết mối quan hệ giao thông giữa trong và ngoài công trình, đóng vai trò quan trọng trong tổ chức các khu trung tâm cửa vào chính và phụ Khu trung tâm chính thường được đặt ở mặt chính của công trình, phản ánh đặc tính công năng và mục đích sử dụng của công trình đó Không gian chuyển tiếp này cần được thiết kế phù hợp để đảm bảo cả yếu tố thẩm mỹ và yêu cầu kỹ thuật, góp phần nâng cao sự hiệu quả trong quá trình di chuyển Phần này thường bao gồm các phòng và tiện ích như phòng đón tiếp, khu vực kiểm tra, và các tiện ích hỗ trợ khác để tạo điều kiện thuận lợi cho người sử dụng.
- Tiền sảnh: Là không gian lớn của khu cửa vào, là đầu mối điều hòa giao thông từ tiền sảnh đi đến các bộ phận khác trong công trình
Phòng thường trực, phòng đợi của khách, phòng điện thoại, bán vé, căng tin.
Với những công trình có tính chất, qui mô khác nhau thì mức độ yêu cầu của các bộ phận trên cũng khác nhau.
Phòng làm việc
Các phòng làm việc thường có diện tích nhỏ, được bố trí dọc theo hành lang hoặc xung quanh các nút giao thông và phòng chờ công cộng để tối ưu hóa không gian Các loại phòng làm việc đa dạng về tính chất và quy mô, bao gồm phòng làm việc cá nhân, phòng họp và phòng học, đáp ứng nhu cầu làm việc và học tập hiệu quả Việc bố trí hợp lý giúp tối ưu hóa công năng sử dụng và tạo môi trường làm việc thuận tiện, chuyên nghiệp.
Khi thiết kế phòng này phải thỏa mãn một số yêu cầu sau
- Kích thước và không gian phòng phải phù hợp với đặc điểm sử dụng.
- Ánh sáng, thông hơi, thoáng gió, chế độ nhiệt, ẩm phải phù hợp với yêu cầu sử dụng.
- Giao thông đi lại, sắp xếp dụng cụ thuận tiện, tạo điều kiện tốt cho hoạt động trong phòng
Phòng họp, hội trường
Đây là các phòng có diện tích lớn, khi thiết kế cần thỏa mãn cá yêu cầu:
- Kích thước phải thỏa mãn yêu cầu sử dụng với các tiêu chuẩn, quy định, quy phạm đã đặt ra.
- Đảm bảo giao thông thuận tiện và an toàn
- Đảm bảo yêu cầu về nghệ thuật và không gian bên trong
Phòng họp và hội trường loại nhỏ thường có thiết kế đơn giản, với mặt bằng hình chữ nhật để tối ưu hóa không gian và công năng sử dụng Trong khi đó, các loại hội trường lớn thường được thiết kế với nhiều dạng mặt bằng đa dạng như hình thang, hình quạt, hình tròn, hình lục lăng, hình bầu dục hoặc hình móng ngựa để phù hợp với không gian lớn và tạo sự linh hoạt cho các sự kiện khác nhau Các kiểu mặt bằng này không chỉ giúp nâng cao thẩm mỹ mà còn đảm bảo tính tiện dụng, phục vụ tốt các hoạt động hội họp, hội thảo hoặc hội nghị quy mô lớn.
Yêu cầu về âm thanh sẽ quyết định hình dáng phòng, trần, vật liệu ốp trong.
Bộ phận giao thông (hành lang, cầu thang và các phòng phục vụ cho công trình)
Hành lang trong các công trình công cộng kết nối với tiền sảnh, các nút giao thông và các cầu thang chính và phụ, nhằm đảm bảo khả năng thoát hiểm an toàn trong trường hợp có sự cố xảy ra Bề rộng của hành lang tại các công trình công cộng thường lớn hơn so với hành lang trong nhà ở, với các hành lang giữa thường có chiều rộng lớn hơn hành lang bên Thông thường, chiều rộng của hành lang giữa dao động trong khoảng phù hợp để đảm bảo an toàn và thuận tiện di chuyển cho người sử dụng.
1800 – 2100m; hành lang bên có chiều rộng trong khoảng 1500 – 2100m Chiều dài hành lang không nên lớn hơn 50m.
+ Cầu thang chính phải liên hệ chặt chẽ với các bộ phận chính của công trình, có thể đặt ở phòng lớn, trong buồng thang hoặc ngoài trời.
Trong trường hợp đặt ở tiền sảnh (là bộ phận trang trí cho không gian chính), cần lựa chọn hình thức đẹp.
Cầu thang phụ thường được sử dụng cho nhu cầu nội bộ hoặc trong trường hợp sự cố, không ảnh hưởng đến không gian chính của công trình Vị trí cầu thang phụ cần đảm bảo giải pháp chiếu sáng tốt để đảm bảo an toàn trong quá trình đi lại Khi nhà cao trên 5 tầng, việc lắp đặt thang máy là cần thiết để hỗ trợ vận chuyển và thuận tiện cho cư dân.
+ Cầu thang dốc thường sử dụng trong bệnh viện để di chuyển bệnh nhân
Khu vệ sinh cần được phân bố đều khắp tòa nhà, đặc biệt ở những khu vực đông người qua lại để thuận tiện sử dụng Tuy nhiên, các nhà vệ sinh phải được thiết kế kín đáo và cách ly với các không gian xung quanh nhằm đảm bảo vệ sinh và riêng tư Ngoài ra, việc có phòng đệm cho khu vệ sinh giúp kiểm soát mùi hôi và giữ gìn không khí trong lành trong toàn bộ tòa nhà.
4 Cách xử lý nội thất và các nhân tố liên quan
Nhà trẻ, mẫu giáo
Nhà trẻ mẫu giáo là nơi chăm sóc và giáo dục trẻ từ 4 tháng đến 5 tuổi toàn diện về đức, trí tuệ, thể chất và mỹ thuật Mỗi nhóm lớp thường gồm từ 20 đến 25 trẻ, giúp tạo điều kiện lý tưởng cho sự phát triển toàn diện của trẻ trong môi trường an toàn và thân thiện.
- Bộ phận riêng cho từng nhóm trẻ
Phòng sinh hoạt chung là không gian chính dành cho nhóm trẻ, cần được thiết kế với đầy đủ ánh sáng tự nhiên và hệ thống thông gió tốt để tạo môi trường thoáng đãng, dễ chịu Phòng cần trang bị các đồ dùng phù hợp như ghế nhỏ vừa tầm vóc của trẻ, giúp trẻ tự sắp xếp và tham gia các hoạt động chơi và học một cách thuận tiện, an toàn.
Trong khu vực chăm sóc trẻ em, giường ngủ và cũi được xếp thành từng cụm 3-4 chiếc nhằm tạo thuận tiện cho việc quan sát và chăm sóc trẻ của các cô giáo Bên cạnh đó, còn có các tủ để sắp xếp đồ chơi, dụng cụ sinh hoạt, chăn, gối của trẻ, giúp giữ gìn trật tự, gọn gàng và dễ dàng lấy dụng cụ khi cần thiết Sắp xếp hợp lý các khu vực này đảm bảo môi trường an toàn, tiện nghi và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ.
- Màu sắc tươi vui, hình dáng ngộ nghĩnh phù hợp với tâm sinh lý của trẻ.
- Cầu thang: Bậc cao không quá 150 mm, có tay vịn riêng cho trẻ cao 450 mm
- Lan can của hành lang, cầu thang, ban công, lôgia không được dùng các thang ngang, khoảng cách giữa các thanh đứng không quá 120 mm.
- Các cạnh tường, cột, cạnh các sản phẩm nội thất phải được bo tròn
- Các công tắc, ổ cắm điện đặt cao cách sàn 1500mm.
- Cống rãnh thoát nước phải có lắp đậy.
- Nền phòng và chân tường không ngấm nước có thể làm vệ sinh dễ dàng
Nhà trẻ và mẫu giáo là những công trình thiết kế đặc biệt để phục vụ nhu cầu của trẻ nhỏ Việc hiểu rõ tâm sinh lý của trẻ giúp tạo ra không gian sinh động, phù hợp với độ tuổi và khả năng phát triển của trẻ, từ đó thúc đẩy quá trình học tập và vui chơi hiệu quả Một môi trường giáo dục toàn diện cần kết hợp yếu tố phù hợp về kiến trúc, nội thất và hoạt động để hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ thơ.
Trường học
Trường học là nơi đào tạo thế hệ trẻ và rèn luyện con người về đạo đức, xã hội, khoa học kỹ thuật, sức khỏe và thẩm mỹ, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của thanh thiếu niên Vai trò của trường học là vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách và góp phần xây dựng tương lai của mỗi cá nhân, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tiến bộ của đất nước.
- Trường học có các bộ phận: Lớp học, phòng thí nghiệm, xưởng thực tập, phòng làm việc và các phòng phuc vụ.
Đảm bảo lớp học có đủ ánh sáng tự nhiên với việc phân bố đều ánh sáng khắp không gian Cửa sổ cần được mở ở hai phía để tận dụng tối đa ánh sáng, ưu tiên phía tay trái của học sinh để tạo điều kiện học tập tốt nhất Tuy nhiên, không nên mở cửa phía đối diện với giáo viên và học sinh để tránh gây gián đoạn và tạo sự tập trung.
- Khoảng cách từ bàn đàu tiên đển bảng ≥ 1,9m.
- Hệ thống hành lang rộng từ 1,8 – 2m
- Cầu thang dễ thấy để đảm bảo yêu cầu về thoát người
- Khu vệ sinh bố trí riêng biệt giữa học sinh và giáo viên
Bệnh xá
Bệnh xá là địa điểm khám chữa bệnh và tuyên truyền hướng dẫn bảo vệ sức khỏe cộng đồng Nên xây dựng ở nơi cao ráo, thoáng mát, xa khu vực bụi bẩn để đảm bảo vệ sinh và an toàn cho người khám Ngoài ra, bệnh xá cần có hệ thống thoát nước dễ dàng để duy trì vệ sinh sạch sẽ, và vị trí thuận lợi về giao thông nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh nhân tiếp cận dịch vụ y tế Việc đảm bảo yên tĩnh cho không gian khám chữa bệnh cũng rất quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ.
- Khu vực đợi khám thường bố trí theo 2 kiểu: đợi trên hành lang và đợi trong phong đợi
- Phòng làm giấy tờ xuất nhập viện
- Phòng cấp cứu đặt gần cửa ra vào
- Phòng điều trị là bộ phận cơ bản nhất, yêu cầu phải thoáng mát, thuận tiện để bố trí nhiều loại phòng có tiêu chuẩn cao
- Bố trí giường bệnh cần chú ý không bị chói mắt vì cửa sổ, khoảng cách các giường cần đảm bảo cho y, bác sỹ thăm khám thuận tiện
- Khu vệ sinh mở của ra ngoài, dễ làm vệ sinh, ốp gạch men kính cao ≥ 1,8m
Người thiết kế nội thất trong ngành y cần có hiểu biết vững chắc về ngành y, tâm lý y bác sĩ và bệnh nhân để tạo ra không gian phù hợp Việc nghiên cứu kỹ lưỡng về màu sắc, thiết kế không gian và đặc điểm địa phương là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo tính tiện ích và thoải mái cho người sử dụng Chú trọng vào các đặc điểm chính của từng vùng miền giúp nâng cao hiệu quả và tính thẩm mỹ của dự án thiết kế y tế.
Trụ sở cơ quan
Trụ sở cơ quan gồm các công trình làm việc của các cơ quan quân đội, dân sự và chính đảng, phục vụ trung ương và địa phương Đây là loại công trình công cộng mang tính gần gũi và thiết thực với nhân dân, được xây dựng đều khắp các thành phố và khu vực nông thôn để thúc đẩy giao lưu, hành chính hiệu quả.
- Có nhiều loại phòng làm việc khác nhau nhưng nói chung phải đảm bảo thông gió và chiếu sáng, liên hệ giữa các phòng thuận tiện.
+ Loại nhỏ thường đặt ở tầng một hoặc tầng trên cùng
Loại lớn được bố trí ngoài khu công trình và kết nối với công trình bên hành lang, cầu, đảm bảo tạo thành một khối thống nhất và hài hòa Việc liên kết này cần được thực hiện một cách chặt chẽ, tránh tình trạng chắp vá để nâng cao tính ổn định và thẩm mỹ của toàn bộ công trình.
- Các bộ phận hội trường:
Phòng khán giả là không gian chính có sức chứa lớn, cần đảm bảo hệ thống thông gió, ánh sáng, âm thanh và hình ảnh chất lượng để tạo ra trải nghiệm tốt cho người xem Đồng thời, phòng cần thiết kế giao thông thuận tiện, an toàn để di chuyển dễ dàng và hạn chế rủi ro xảy ra Việc giải quyết tốt các yếu tố này giúp duy trì môi trường thoải mái, an toàn và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cho không gian tập trung đông người.
+ Ghế được xếp thành từng dãy có lối đi thông thẳng với cửa ra vào, khoảng cách lớn nhất đến cửa là 50m
+ Không bị kết cấu che khuất, sàn phải có độ dốc để người ngồi sau cao hơn người ngồi trước ≥ 120mm.
+ Kết cấu phải sử dụng các vật liệu tiêu âm
+ Sân khấu cao từ 500 – 800mm, phái sau sân khấu và 2 bên cánh gà là nơi chuẩn bị, phục vụ.
Các công trình công cộng phải thể hiện:
- Tính đại chúng, phục vụ cho nhu cầu hành ngày của đa số quần chúng.
- Xây dựng hàng loạt trên quy mô lớn: Là những công trình rất phổ biến như nhà trẻ, trường học, bệnh viện, các câu lạc bộ, rạp chiếu phim,
- Các công trình đặc biệt xây dựng theo nhiệm vụ riêng và có quy mô lớn như cung văn hóa, bảo tàng, nhà quốc hội,
Khi thiết kế phải xem xét nhưng yêu cầu cơ bản do nhiệm vụ đề ra:
Nghiên cứu dây chuyền và chức năng sử dụng của các bộ phận đóng vai trò quan trọng trong việc xác định giải pháp tổ chức liên hệ phù hợp với đặc điểm của công trình Hiểu rõ mối quan hệ giữa các bộ phận giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và đảm bảo hoạt động hiệu quả Việc lựa chọn giải pháp tổ chức phù hợp dựa trên phân tích kỹ lưỡng về dây chuyền sản xuất và chức năng sử dụng nhằm nâng cao hiệu suất và chất lượng công trình.
- Sắp xếp, bố trí các bộ phận đó thành từng khu vực rõ ràng, chặt chẽ và phù hợp.
Thiết kế nội thất công trình công cộng
Thiết kế nội thất phòng họp
Hình 6.1: Bản vẽ hiện trạng
Hình 6.2: Bản vẽ mặt bằng
Hình 6.3: Bản vẽ mặt sàn
Hình 6.4: Bản vẽ mặt tường - A
Hình 6.5: Bản vẽ mặt tường - B
Hình 6.6: Bản vẽ mặt tường – C
Hình 6.7: Bản vẽ mặt tường – D
Hình 6.8: Bản vẽ mặt trần 6.4 Vẽ phối cảnh
