Cụm 5 phú nhuận khbd ngữ văn 11 bài 9 chân trời sáng tạo

- Phân tích đượp tác c các chi ti t tiêu bi u, đ tài, câu chuy n,s ki n, ết vấn đề và ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ề năng lực chung ện và kí.. ủ và tự học,

BÀI 9:

NHỮNG CHÂN TRỜI KÍ ỨC

(TRUYỆN – TRUYỆN KÍ)

TÔI ĐÃ H C T P NH TH NÀO? ỌC TẬP NHƯ THẾ NÀO? ẬP NHƯ THẾ NÀO? Ư THẾ NÀO? Ế NÀO?

M C TIÊU BÀI H C ỤC TIÊU BÀI HỌC ỌC

1.V năng l c chung ề năng lực chung ực chung Phát tri n năng l c t ch và t h c, năng l c gi i quy t v n đ và ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ực chung ực chung ủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ực chung ọc, năng lực giải quyết vấn đề và ực chung ải quyết vấn đề và ết vấn đề và ấn đề và ề năng lực chung

sáng t o thông qua ho t đ ng đ c,vi t,nói, nghe, năng l c h p tác ạo thông qua hoạt động đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ạo thông qua hoạt động đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ộng đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ọc, năng lực giải quyết vấn đề và ết vấn đề và ực chung ợp tác thông qua các ho t đ ng nhóm.ạo thông qua hoạt động đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ộng đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác

2.V năng l c đ c thù ề năng lực chung ực chung ặc thù - Nh n bi t và phân tích đận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và ết vấn đề và ượp tác c s k t h p gi a các y u t h c u và ực chung ết vấn đề và ợp tác ữa các yếu tố hư cấu và ết vấn đề và ố hư cấu và ư ấn đề và

phi h c u trong truy n và kí.ư ấn đề và ện và kí

- Phân tích đượp tác c các chi ti t tiêu bi u, đ tài, câu chuy n,s ki n, ết vấn đề và ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ề năng lực chung ện và kí ực chung ện và kí nhân v t và m i quan h c a chúng trong ch nh th c a tác ph m; ận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và ố hư cấu và ện và kí ủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ỉnh thể của tác phẩm; ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ẩm;

nh n xét đận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và ượp tác c nh ng chi ti t quan tr ng trong vi c th hi n n i ữa các yếu tố hư cấu và ết vấn đề và ọc, năng lực giải quyết vấn đề và ện và kí ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ện và kí ộng đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác dung văn b n.ải quyết vấn đề và

- Nh n bi t và s a đận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và ết vấn đề và ửa được một số kiểu lỗi về thành phần câu ượp tác c m t s ki u l i v thành ph n câu.ộng đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ố hư cấu và ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ỗi về thành phần câu ề năng lực chung ần câu

-Vi t đết vấn đề và ượp tác c bài thuy t minh có l ng ghép m t hay nhi u y u t miêu ết vấn đề và ồng ghép một hay nhiều yếu tố miêu ộng đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ề năng lực chung ết vấn đề và ố hư cấu và

t , t s , bi u c m, ngh lu n.ải quyết vấn đề và ực chung ực chung ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ải quyết vấn đề và ị luận ận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và

3 V ph m ch tề năng lực chung ẩm; ấn đề và Giúp h c sinh bi t trân tr ng nh ng k ni m và tr i nghi m tu i th , ọc, năng lực giải quyết vấn đề và ết vấn đề và ọc, năng lực giải quyết vấn đề và ữa các yếu tố hư cấu và ỉnh thể của tác phẩm; ện và kí ải quyết vấn đề và ện và kí ổi thơ, ơ,

s ng có trách nhi m v i b n thân và m i ngố hư cấu và ện và kí ới bản thân và mọi người ải quyết vấn đề và ọc, năng lực giải quyết vấn đề và ười.i

Hoạt động 1: Khởi động

Bước 1: HS thảo luận theo nhóm đôi Câu hỏi thảo luận:

Bạn đã học tập như thế nào trong những năm học Tiểu học? Hãy hồi tưởng và chia sẻ với mọi người về một kỉ niệm vui/ buồn về việc học tập của bạn trong quãng thời gian đó.

Bước 2 Báo cáo, thảo luận

-1-2 nhóm đại diện trình bày kết quả thảo luận.

- Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét.

Bước 3 Kết luận, nhận định:

- GV nhận xét, đưa kết luận phù hợp GV dẫn dắt vào bài mới

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

* Mục tiêu hoạt động:

- Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện,

sự kiện, nhân vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm.

- Nhận xét được những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung VB.

- Nhận biết được đặc điểm thể loại truyện, truyện kí.

* Giao nhiệm vụ học tập

Bước 1: GV chia lớp thành 4 nhóm và nêu nhiệm vụ

- Nhóm 1: Tìm hiểu về nước Nga thế kỉ XIX – XX và tác giả

Macxim Gorki

- Nhóm 2: Câu chuyện và sự việc trong tác phẩm (Câu 1,2 SGK).

+ Tóm tắt nội dung câu chuyện.

+ Nhận xét về cách tác giả thuật lại cuộc trò chuyện giữa Đức Giám mục với Pê – xcốp cùng các HS trong lớp.

+ Chỉ ra những dấu hiệu nhận biết cách kể chuyện (Sự tương đồng, khác biệt với đoạn trước, đoạn sau, sự kết hợp kể với tả, sử dụng ngôi

kể, điểm nhìn,…).

- Nhóm 3: Dấu mốc thời gian và những đổi thay (Câu 3,4, SGK).

- Nhóm 4: Khoảng cách nhận thức giữa người kể và nhân vật (Câu 5,

SGK).

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ :

HS làm việc theo nhóm đã phân công.

Bước 3 Báo cáo, thảo luận

- Đại diện các nhóm lần lượt trình bày sản phẩm của nhóm mình trước lớp.

- Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi phản hồi.

Bước 4 Kết luận, nhận định

Giáo viên nhận xét, đưa ra kết luận, nhận định.

I TÌM HI U CHUNG (Nhóm 1) ỂU CHUNG (Nhóm 1)

1 Tác gi Macxim Gorki ải quyết vấn đề và

2 Tác ph m: ẩm;

2.1 Xu t x , hoàn c nh sáng tác ấn đề và ứ, hoàn cảnh sáng tác ải quyết vấn đề và

2.2 Th lo i ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ạo thông qua hoạt động đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác

-GV cho HS xem phim, hình nh t li u v n ải quyết vấn đề và ư ện và kí ề năng lực chung ưới bản thân và mọi người c Nga th k XIX-XX và tác gi Macxim Gorki ết vấn đề và ỉnh thể của tác phẩm; ải quyết vấn đề và

-HS đi n phi u h c t p ề năng lực chung ết vấn đề và ọc, năng lực giải quyết vấn đề và ận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:

1 Câu chuyện và sự việc trong tác phẩm (Nhóm 2)

1.1 Tóm tắt nội dung văn bản.

1.2.Sự việc:

-Sự xuất hiện của đức giám mục và cuộc trò chuyện giữa ngài với Pê-xcốp cùng các HS trong lớp

đã có tác động rất mạnh mẽ, sâu sắc đến Pê-xcốp.

-Pê-xcốp xem ngài là cứu tinh Tình cảm, trí tuệ và thế giới tinh thần vốn phong phú, trong sáng của cậu bé được Đức Giám Mục phát hiện, đánh thức và ghi nhận, biểu dương ngay trong lớp học trước các thầy giáo và bạn học Pê-xcốp cũng tự phát hiện ra cái phần không phải “con thú” trong chính mình.

? Nhận xét về cách tác giả thuật lại cuộc trò chuyện giữa Đức Giám mục với Pê – xcốp

cùng các HS trong lớp.

+ Có sự tương phản, đối lập với những gì xảy ra thường ngày trước đó.

+Nội dung cuộc trò chuyện thân tình, ấm áp, gần gũi do Đức Giám mục vừa trò chuyện với Pê – xcốp vừa nói chuyện với cả lớp.

+ Tác giả - người kể chuyện hầu như chỉ kể lại lời của Đức Giám mục nhưng vẫn giúp nghe được tiếng nói ,tâm tình của Pê-xcốp và các HS cùng lớp với cậu bé.

+ Điểm nhìn của người kể chuyện ngôi thứ nhất hạn tri đã tạo ưu thế riêng làm cho hình tượng Đức Giám mục với Pê- xcốp cùng các HS trong lớp đều trở nên thân thiết, nổi bật.

2 Dấu mốc thời gian và những đổi thay: (Nhóm 3)

2.1 Phần “thú”, phần “người” và cuộc đấu tranh giữa chúng trong

quan niệm của Pê –xcốp

* Có thể hiểu về quan niệm của Pê – xcốp trong văn bản:

- Phần người hay còn gọi là con người là phần cao quý, có được nhờ quá trình học tập,

tu dưỡng Ở đó, có lẽ sống vươn tới tình yêu thương và khát vọng những gì tốt đẹp,

xứng đáng với con người.

qua sách, Pê –xcốp hiểu ra sự đối lập và cuộc đấu tranh không dễ dàng giữa phần

“thú” và phần “ người” Cậu luôn khao khát chiến thắng phần “con thú” trong bản

thân

 Con đường ấy được ví với việc bước dần lên những bậc thang như một quá trình rèn

luyện lâu dài, không mệt mỏi, mỗi thành công chỉ là một “ bậc thang nhỏ” nên cần phải

nỗ lực vươn lên

2.2.Sự khác nhau về nội dung và nghệ thuật giữa hai phần văn bản trước và sau câu “Tôi

biết đọc một cách có ý thức năm lên mười bốn tuổi”.

*Nội dung:

-Phần trước: thuật lại theo hồi ức về những ngày tháng cậu bé Pê-xcốp học tập tại ngôi trường của nhà

thờ

-Phần sau thuật lại những năm tháng Pê-xcốp vừa kiếm sống vừa tự học trong sách vở và cuộc đời

*Nghệ thuật: bút pháp kể chuyện linh hoạt, đa dạng -Phần trước: sử dụng nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, gây ấn tượng mạnh:

+Dùng nhiều mẩu chuyện, sự việc kịch tính, bất ngờ +Sử dụng đối thoại, thủ pháp đối lập.

+Tác giả vừa hóa thân vào nhân vật cậu bé mang điểm nhìn, giọng điệu của một cậu bé vừa giữ khoảng cách, thái độ phê phán, tự giễu mình.

-Phần sau: Sử dụng nghệ thuật kể chuyện tổng hợp

+ Kết hợp kể chuyện với trữ tình biểu cảm, luận bình (về vai trò của sách, của trải nghiệm cuộc sống) +Kết hợp độc thoại (tự nói với mình) và trò chuyện với độc giả

+ Sử dụng nhiều ẩn dụ, tỉ dụ sâu sắc từ trải nghiệm đời sống, từ đọc sách mà có.

Sự khác biệt trên không hề phá vỡ tính thống nhất “chỉnh thể” của văn bản mà cho thấy sự đa dạng của các môi trường/ hoàn cảnh học tập, thấy rõ cuộc đấu tranh giữa phần “thú” và phần “người” ở các môi trường khác biệt; đặc biệt cho thấy việc học tập để đạt được thành công, vươn tới mục đích cao đẹp của đời người là một quá trình không dễ dàng nhưng hoàn toàn là có thể

3 Khoảng cách nhận thức giữa người kể và nhân vật (Nhóm 4)

-Các câu chuyện được kể lại là hồi ức – những sự việc, mẩu chuyện xảy ra đã lâu vào

khoảng những năm Pê-xcốp lên 6-7 tuổi cho đến khi cậu trở thành một người lao động chín chắn, trưởng thành (ngoài 20 tuổi).

-Thời điểm M Go-rơ-ki viết “Tôi đã học tập như thế nào?” là khoảng năm 1917 -1918 Trước đó, ông đã viết “Thời thơ ấu” năm 1913 – 1914, “Kiếm sống” năm 1915 -1916 Tức là truyện “Tôi đã học tập như thế nào?” được viết khi nhà văn đã ở ngoài tuổi 45

-50 Khoảng cách giữa thời điểm xảy ra các sự việc với Pê –xcốp ở ngôi trường của nhà thờ (năm 6- 7 tuổi) và thời điểm nhà văn viết truyện ngắn là gần nửa thế kỉ.

-Nhận thức của tác giả ở thời điểm viết tác phẩm tất nhiên sẽ khác nhiều so với nhận thức của nhân vật chính (tác giả hồi bé, thời trẻ) Muốn hiểu đúng cảm hứng, chủ đề, tư tưởng và thông điệp của tác phẩm, không thể không lưu ý đến điều này.

- Qủa thật, trong văn bản có không ít chi tiết cho thấy khoảng cách thời gian, tuổi tác và nhận thức giữa người viết và nhân vật

III.T NG K T ỔNG KẾT ẾT

-HS th o lu n nhóm ghi vào khăn tr i ải quyết vấn đề và ận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và ải quyết vấn đề và bàn nh ng nét chính v n i dung, ngh ữa các yếu tố hư cấu và ề năng lực chung ộng đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ện và kí thu t k chuy n c a th lo i truy n kí ận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ện và kí ủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và ạo thông qua hoạt động đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ện và kí -HS trình bày, GV nh n xét ận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và

1.N i dung ộng đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác

2.Ngh thu t ện và kí ận biết và phân tích được sự kết hợp giữa các yếu tố hư cấu và

3.Thông điệp từ trải nghiệm

- Học, học nữa, học mãi

- Học từ sách vở, nhà trường và học từ cuộc sống

- Ý nghĩa của Sách với cuộc sống con người

- Sống cần có khát vọng, biết vươn tới những giá trị tốt đẹp

- Sống phải biết đấu tranh chiến thắng phần “con thú” trong mỗi

con người

- Trong cuộc sống, rất cần có người khai sáng cho tâm hồn con

người

- Mỗi lời nói, hành động, ý nghĩ tốt đẹp về con người của ta có

thể thay đổi cuộc đời của một ai đó….

GV cho HS suy ng m rút ra thông đi p t vi c tr i ẫm rút ra thông điệp từ việc trải ện và kí ừ việc trải ện và kí ải quyết vấn đề và nghi m văn b n, ghi ra gi y và chia s theo c p đôi ện và kí ải quyết vấn đề và ấn đề và ẻ theo cặp đôi ặc thù

GV m i m t s b n chia s tr ời ộng đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ố hư cấu và ạo thông qua hoạt động đọc,viết,nói, nghe, năng lực hợp tác ẻ theo cặp đôi ưới bản thân và mọi người ới bản thân và mọi người c l p

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP Câu 1.Sự kết hợp giữa yếu tố hư cấu và phi hư cấu ở truyện kí có tác dụng gì?

A.Để khắc họa tâm lí nhân vật

B.Để câu chuyện chân thực , khách quan, sinh động

C.Để đảm bảo tính xác thực về con người và sự kiện được phản ánh

D.Để tạo sức hấp dẫn, chất văn cho tác phẩm truyện kí

Câu 2.Chi tiết, sự việc giàu ý nghĩa trong VB truyện kí được hiểu là :

A.Chi tiết, sự việc được hư cấu

B.Chi tiết, sự việc của hiện thực

C.Là sự việc, chi tiết làm nổi bật chủ đề, khắc họa nhân vật

D.Là sự việc, chi tiết có khả năng khắc họa hai nhân vật trở lên

Câu 3.Dòng nào nói lên nghệ thuật kể chuyện – sử dụng điểm nhìn trần thuật trong truyện kí ?

A.Điểm nhìn không gian, thời gian, điểm nhìn của người kể chuyện

B.Điểm nhìn bên trong, bên ngoài; điểm nhìn không gian, thời gian

C.Điểm nhìn bên trong, bên ngoài; điểm nhìn của nhân vật chính

D.Chỉ được sử dụng ngôi kể thứ 3 – người kể chuyện toàn tri

Câu 4.Mục đích của văn bản truyện kí là :

A.Phản ánh lịch sử một cách chân thực

B.Sáng tạo lịch sử

C.Cổ vũ, động viên, ca ngợi người thật, việc thật

D.Ca ngợi sự chân thật của nhà văn

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, MỞ RỘNG:

Bước 1 Giao nhiệm vụ học tập :

Hãy viết đoạn văn 200 chữ nêu cảm nhận về một cuốn sách hoặc một tác phẩm nghệ thuật góp phần thay đổi suy nghĩ của bạn.

* Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ :

Học sinh làm việc cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ.

*Bước 3 Báo cáo, thảo luận :

- 2 hoặc 3 HS trình bày sản phẩm trước lớp.

- Các HS còn lại lắng nghe, nhận xét, góp ý.

*Bước 4 Kết luận, nhận định:

GV nhận xét phần trình bày của HS, đưa ra kết luận, nhận định phù hợp.

TRÂN TR NG CÁM N ỌC TẬP NHƯ THẾ NÀO? ƠN