Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghi n cứu: quá trình DHLS ở trường THPT với việc sử dụng mô hình lớp học đảo ngƣợc.
- Nội dung: đề tài nghiên cứu phần Lịch sử thế g iới c ận đại lớp 10, chương trình chuẩn.
- Về phạm vi điều tra, khảo sát thực trạng và thực nghiệm: một số trường THPT trên địa bàn các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Bắc Ninh.
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu này tập trung vào việc tổng hợp các nguồn tài liệu về Tâm lý học và Giáo dục học, đặc biệt là lý luận về Phương pháp Dạy học Lịch sử (DHLS) Nó bao gồm các sách, báo, và bài nghiên cứu liên quan đến mô hình lớp học đảo ngược, cũng như các tài liệu liên quan đến phần Lịch sử thế giới cận đại cho lớp 10.
Nghiên cứu thực tiễn được thực hiện thông qua việc điều tra và khảo sát giáo viên cũng như học sinh bằng phiếu hỏi Các tài liệu liên quan đến luận văn tốt nghiệp và luận văn thạc sĩ có thể được tải xuống từ nguồn đáng tin cậy.
Thực nghiệm sư phạm được tiến hành nhằm soạn bài và áp dụng mô hình lớp học đảo ngược trong giảng dạy phần Lịch sử thế giới cận đại cho học sinh lớp 10 Mô hình này giúp nâng cao hiệu quả học tập và khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh trong quá trình học.
Sử dụng phương pháp toán học bao gồm thống kê, tập hợp và xử lý số liệu để phân tích, đánh giá và rút ra kết luận, từ đó đưa ra ý kiến.
Giả thuyết nghiên cứu
Mô hình lớp học đảo ngược là một phương pháp giảng dạy hiện đại, nếu được áp dụng hợp lý và linh hoạt theo các biện pháp đề xuất, sẽ nâng cao chất lượng dạy và học môn Lịch sử tại trường THPT.
Đóng góp của khóa luận
- Khẳng định vai trò, ý nghĩa và sự cần thiết của việc sử dụng mô hình lớp học đảo ngược trong DHLS ở trường THPT.
- Đánh giá đƣợc thực trạng của việc sử dụng mô hình lớp học đảo ngược trong DHLS ở trường THPT hiện nay.
Đề xuất các biện pháp áp dụng mô hình lớp học đảo ngược trong dạy học lịch sử ở trường THPT nhằm phát triển kỹ năng tự học, hợp tác và sử dụng công nghệ thông tin cho học sinh, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử.
- Đánh giá đƣợc thực trạng của việc sử dụng mô hình lớp học đảo ngược trong DHLS ở trường THPT hiện nay.
Đề xuất các biện pháp áp dụng mô hình lớp học đảo ngược trong dạy học lịch sử ở trường THPT nhằm phát triển kỹ năng tự học, hợp tác và sử dụng công nghệ thông tin cho học sinh, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử.
Cấu trúc khóa luận
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, nội dung Khóa luận gồm 2 chương:
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG MÔ HÌNH LỚP HỌC ĐẢO NGƢỢC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT
Cơ sở lí luận
1.1.1 Các khái niệm cơ bản 1.1.1.1 Hình thức dạy học kết hợp (Blended learning)
Blended learning, hay dạy học kết hợp, là hình thức giảng dạy kết hợp giữa phương pháp truyền thống trên lớp và dạy học trực tuyến qua Internet Để áp dụng hiệu quả phương pháp này, cần có cơ sở vật chất hiện đại như máy chiếu, máy tính và kết nối Internet Bên cạnh đó, nguồn tài liệu học tập trực tuyến phong phú và khả năng sử dụng công nghệ thông tin thành thạo của cả giáo viên và học sinh là điều kiện tiên quyết.
Blended learning currently features six effective models in education: Face-to-Face Driver, Rotation, Flex, Online Lab, Self-Blend, and Online Driver.
Hướng dẫn trực tiếp (Face-to-Face Driver) là mô hình học tập trong đó người dạy và người học tương tác trực tiếp, mặt đối mặt Địa điểm học có thể là lớp học hoặc bất kỳ không gian nào khác có kết nối Internet.
Rotation (Luân phiên/Xoay vòng/Hoán đổi), đƣợc chia nhỏ thành
Mô hình học tập như Station Rotation, Flipped Classroom và Individual Rotation cho phép giáo viên tổ chức lịch trình học linh hoạt với nhiều hoạt động như dự án, thảo luận nhóm và học cá nhân, trong đó học trực tuyến là yếu tố không thể thiếu.
Mô hình linh hoạt (Flex) là phương pháp dạy và học diễn ra trên Internet, trong đó giáo viên thiết kế bài giảng và bài tập để học sinh có thể truy cập và thực hiện quá trình học tập của mình trên các trang web học tập trực tuyến.
Phòng học trực tuyến (Online Lab) cho phép học sinh học trong không gian riêng biệt, nơi không có giáo viên giảng dạy trực tiếp mà chỉ có các trợ giảng giám sát Nội dung bài giảng được truyền đạt từ giáo viên đến học sinh thông qua hệ thống máy chiếu và loa, tạo điều kiện cho việc học tập hiệu quả.
Mô hình Self-Blend (Tự kết hợp) cho phép học sinh tự do lựa chọn kết hợp các chương trình học và khóa học khác nhau Học sinh có thể học tại lớp, tại nhà hoặc trực tuyến, mang lại sự linh hoạt trong việc tiếp cận kiến thức.
Học trực tuyến với mô hình Online Driver cho phép không gian học tập linh hoạt, nơi giáo viên và học sinh có thể trao đổi thông tin, giảng dạy và học tập thông qua Internet.
1.1.1.2 Mô hình lớp học đảo ngược (Flipped classroom)
Lớp học đảo ngược, hay còn gọi là flipped classroom, là một mô hình dạy học kết hợp, trong đó cấu trúc lớp học truyền thống được thay đổi Theo mô hình này, các hoạt động thường diễn ra trong lớp học sẽ được chuyển sang thực hiện ở nhà, trong khi những gì học sinh tự học sẽ được thảo luận và thực hành tại lớp.
Hình 1.1 So sánh lớp học truyền thống và lớp học đảo ngƣợc [1]
[1] https://lophoccongdong.com/phuong-phap-lop-hoc-dao-nguoc-la-gi/ luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Cấu trúc của một bài học theo mô hình lớp học đảo ngƣợc (Hình 1.2) nhƣ sau:
Hình 1.2 Sự khác nhau về cấu trúc giữa lớp học truyền thống và lớp học đảo ngƣợc [2]
Trong lớp học đảo ngược, học sinh sẽ tiếp cận bài giảng và bài tập qua các trang web học tập trực tuyến trước khi đến lớp Thay vì nghe giảng trên lớp và làm bài tập ở nhà, học sinh sẽ hoàn thành các nhiệm vụ này tại nhà, trong khi thời gian trên lớp được dành cho thảo luận và tìm hiểu sâu hơn về các vấn đề khó khăn và những chủ đề mà học sinh quan tâm Phương pháp này giúp tối ưu hóa quá trình học tập và khuyến khích sự tương tác giữa giáo viên và học sinh.
Trong mô hình lớp học đảo ngược, học sinh sẽ tiếp thu kiến thức cơ bản tại nhà thông qua các bài tập trực tuyến do giáo viên thiết kế Thời gian trên lớp được dành cho việc phát triển các kỹ năng cao hơn như nhận xét, phân tích, đánh giá, vận dụng và sáng tạo, điều này hoàn toàn khác biệt so với mô hình lớp học truyền thống.
The article discusses the flipped classroom model, which combines both in-person and online learning methods It emphasizes the benefits of this approach in enhancing student engagement and improving educational outcomes The content is aimed at educators looking to implement innovative teaching strategies For further information, readers can access the full thesis and related resources through the provided link.
Lớp học đảo ngược là mô hình giáo dục trong đó các hoạt động dạy học được thực hiện theo cách “đảo ngược” so với phương pháp truyền thống Trong mô hình này, giáo viên cung cấp bài giảng số hóa như bài giảng điện tử, tài liệu học tập và videoclip, cho phép học sinh tự tìm hiểu kiến thức mới tại nhà Tại lớp học, học sinh sẽ đặt câu hỏi và thảo luận để giải đáp thắc mắc dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
Mô hình lớp học đảo ngƣợc mang những đặc điểm riêng và trái ngƣợc hoàn toàn so với mô hình lớp học thông thường
Mô hình học tập đảo ngược cho phép học sinh tiếp thu kiến thức cơ bản tại nhà thông qua việc nghe giảng, trong khi thời gian trên lớp được dành cho thảo luận và tìm hiểu sâu hơn các vấn đề.
Thứ hai, các mức nhận thức của học sinh có sự thay đổi rõ rệt Trong lớp học, học sinh được phát triển các mức nhận thức cao như vận dụng và sáng tạo thông qua các hoạt động rèn luyện, thảo luận và phân tích Điều này giúp học sinh giải quyết các vấn đề trong bài học một cách hiệu quả Ngược lại, các mức nhận thức bậc thấp hơn như hiểu và biết sẽ được học sinh tự bồi dưỡng tại nhà dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
Cơ sở thực tiễn
Hồ Chủ tịch đã từng nói:
“Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
Lịch sử là nền tảng của mỗi dân tộc, và việc hiểu biết về lịch sử giúp chúng ta nhận thức rõ hơn về quá khứ và nguồn gốc của tổ tiên.
Thực tiễn dạy – học môn Lịch sử ở trường THPT hiện nay được đánh giá thông qua việc thu thập thông tin từ nhiều nguồn như sách, báo, bài nghiên cứu, hội thảo, và các giờ học thực tế Đặc biệt, chúng tôi đã tiến hành khảo sát đối với giáo viên và học sinh để có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình hiện tại.
1.2.1 Mục đích, phạm vi khảo sát
Mục đích của bài viết là khảo sát thực trạng dạy và học lịch sử tại các trường THPT, đặc biệt là việc áp dụng các phương pháp dạy học mới và mô hình lớp học đảo ngược Bài viết sẽ xem xét quan điểm của giáo viên và học sinh về những phương pháp này, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm cải thiện việc áp dụng mô hình lớp học đảo ngược, góp phần nâng cao chất lượng bài học.
Phạm vi: Chúng tôi tiến hành khảo sát đối với 20 giáo viên và 110 học sinh ở các trường THPT thuộc địa bàn tỉnh Bắc Ninh và thành phố Hà Nội
1.2.2 Nội dung điều tra, khảo sát
Chúng tôi đã tiến hành khảo sát 20 giáo viên THPT bằng phiếu điều tra gồm 8 câu hỏi Hai câu đầu tiên tập trung vào mức độ sử dụng các phương pháp và hình thức dạy học, cũng như đánh giá của giáo viên về vai trò của việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực và lấy học sinh làm trung tâm Sáu câu tiếp theo khảo sát sự hiểu biết của giáo viên về mô hình lớp học đảo ngược, lợi ích và hạn chế của nó, cũng như mong muốn và đề xuất của giáo viên về việc áp dụng mô hình này trong giảng dạy.
Chúng tôi đã tiến hành khảo sát 110 học sinh THPT thông qua Google Form, với 8 câu hỏi nhằm tìm hiểu phương pháp giảng dạy của giáo viên và mong muốn của học sinh Bốn câu đầu tập trung vào phương pháp và hình thức dạy học hiện tại cũng như mong đợi của học sinh Bốn câu sau khảo sát về mô hình lớp học đảo ngược, ý kiến của học sinh về việc áp dụng mô hình này, những khó khăn gặp phải và các đề xuất dành cho giáo viên và nhà trường.
1.2.3 Kết quả khảo sát Đối với giáo viên: Khi tiến hành khảo sát lấy ý kiến của 20 giáo viên THPT thì kết quả khảo sát đƣợc thể hiện cụ thể nhƣ sau:
- Về phương pháp, hình thức dạy học:
Trong một khảo sát, có tới 60% giáo viên (12/20) chưa từng áp dụng các phương pháp và hình thức dạy học mới, mà vẫn chỉ sử dụng cách dạy học truyền thống Ngược lại, 40% giáo viên còn lại đã từng thử nghiệm các phương pháp dạy học hiện đại.
Biểu đồ 1.1 Tỉ lệ các phương pháp, hình thức mà thầy/cô thường áp dụng (%)
+ Tuy nhiên, trong số 40% (8 giáo viên) còn lại, chỉ có 4/8 giáo viên thường xuyên sử dụng còn lại là rất ít khi sử dụng
Các phương pháp và hình thức dạy học theo hướng phát triển năng lực và lấy học sinh làm trung tâm đóng vai trò quan trọng trong giáo dục 100% giáo viên được khảo sát đều nhận định rằng những phương pháp này rất hiệu quả.
Phương pháp, hình thức dạy học
Phương pháp, hình thức dạy học mới
Dạy học truyền thống luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trong mô hình lớp học đảo ngược, tất cả 20 giáo viên đều chưa từng nghe về và có sự hiểu lầm về mô hình này Trong số đó, 13 giáo viên nhận thức rằng mô hình này liên quan đến việc thay đổi mục tiêu học tập, tập trung vào thực hành ngoài thực tế nhiều hơn 6 giáo viên lại hiểu rằng mô hình này thay đổi vai trò của giáo viên và học sinh, trong khi 1 giáo viên cho rằng nó chỉ đơn thuần là sự thay đổi về địa điểm học tập.
Tất cả 100% giáo viên đều nhận định rằng mô hình này có vai trò rất quan trọng và mong muốn được áp dụng trong giảng dạy Họ đề xuất nhà trường cần tạo điều kiện thuận lợi hơn để thực hiện mô hình này Đối với học sinh, khảo sát 110 học sinh về thực trạng dạy – học lịch sử hiện nay đã cho thấy những kết quả đáng chú ý.
- Môn học đƣợc học sinh yêu thích nhất là Toán và Thể dục Lịch sử chỉ có 6/110 học sinh (chỉ chiếm 6,6%)
- Kết quả học tập của học sinh với môn Lịch sử khá khả quan, chủ yếu là Khá (chiếm tới 86,4%)
Theo khảo sát, chỉ có 24,5% giáo viên áp dụng các phương pháp và hình thức dạy học mới Đặc biệt, 100% giáo viên chưa từng sử dụng hình thức dạy học trực tuyến.
Biểu đồ 1.2 Tỉ lệ cách dạy học mà thầy cô thường áp dụng (%) luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
- Trong khi đó, khi được hỏi về phương pháp, hình thức mà học sinh muốn đƣợc học thì kết quả (Biểu đồ 1.3) nhƣ sau:
Biểu đồ 1.3 Tỉ lệ các cách dạy học mà học sinh mong muốn đƣợc thầy/cô áp dụng
+ Với cách dạy truyền thống, chỉ có 2/110 học sinh lựa chọn (chiếm 1,8%)
Học sinh hiện nay rất mong muốn được trải nghiệm các phương pháp dạy học mới, trong đó 90% học sinh ưa thích tổ chức trò chơi và 86,4% thích các buổi trải nghiệm sáng tạo Đặc biệt, mặc dù chưa từng được áp dụng, 68,2% học sinh vẫn bày tỏ mong muốn học trực tuyến.
- Còn với mô hình lớp học đảo ngƣợc (Biểu đồ 1.4):
Biểu đồ 1.4 cho thấy tỉ lệ học sinh đã từng được dạy theo mô hình lớp học đảo ngược (%).
Có 81,8% học sinh chưa từng được học theo mô hình này, trong khi 18,2% học sinh đã từng trải nghiệm Tuy nhiên, tất cả học sinh trong nhóm 18,2% chỉ trả lời sau khi chúng tôi áp dụng mô hình vào quá trình thực tập, còn thực tế thì giáo viên phổ thông chưa từng áp dụng mô hình này.
Mô hình này cho thấy học sinh gặp nhiều khó khăn, chủ yếu do áp lực từ bài tập các môn học khác (72,7%) và khả năng tự học hạn chế (60,9%) Ngoài ra, còn một số vấn đề khác như gia đình không đủ điều kiện kinh tế (25,5%), thời gian vui chơi ở nhà bị hạn chế (41,8%), thời gian cho mỗi tiết học trên lớp không đủ (45,5%), và cơ sở vật chất của trường chưa đáp ứng nhu cầu (52,7%).
Một số phần mềm, ứng dụng hỗ trợ cho việc áp dụng mô hình lớp học đảo ngược trong dạy học Lịch sử ở trường THPT
Padlet là nền tảng cho phép người dùng cộng tác qua văn bản, hình ảnh, liên kết và nhiều nội dung khác, với mỗi không gian cộng tác được gọi là “bức tường” Ngoài việc sử dụng như một bản tin riêng, Padlet còn được các giáo viên áp dụng để khuyến khích sự sáng tạo của học sinh Các bước sử dụng ứng dụng này rất đơn giản và dễ dàng.
- Bước 1 Đăng ký tài khoản trên trang Web: https://padlet.com/ (Hình 2.3.1)
Hình 2.3.1 Cấu hình đăng kí tài khoản trên Padlet luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Để tạo một Padlet, giáo viên cần nhấp vào mục "Make a Padlet", nơi họ có thể tạo một Padlet mới hoặc chọn từ các mẫu có sẵn và chỉnh sửa theo ý tưởng giảng dạy của mình.
- Bước 3 Tiến hành tùy chỉnh cho mỗi Padlet Trong đó, một số tùy chỉnh giáo viên cần lưu ý như sau:
1 Title (tiêu đề): giáo viên đặt tên cho Padlet theo bài hoặc mục đích sử dụng
2 Description (mô tả): thông qua mô tả, giáo viên có thể định hướng cho học sinh bằng cách nêu ngắn gọn về nội dung và mục đích của Padlet
3 Address (địa chỉ): đây là một đường dẫn (link) của Padlet được tạo Bằng việc truy cập theo đường dẫn này, học sinh có thể tham gia vào bài giảng đó trên Padlet Giáo viên nên đặt lại địa chỉ này ngắn gọn bằng cách viết tắt tên bài, tên lớp để dễ dàng cung cấp cho người học
Giáo viên sẽ tạo các bài đăng trên Padlet, mỗi bài đăng tương ứng với một yêu cầu hoặc định hướng để học sinh tương tác.
Hình 2.3.2 Cấu hình một bài thiết kế trên Padlet
Sau khi hoàn tất việc tạo Padlet, giáo viên cần chia sẻ để học sinh có thể tương tác Có hai phương pháp chính để chia sẻ Padlet mà giáo viên đã tạo cho học sinh.
Học sinh cần truy cập trang web https://padlet.com/ để đăng ký tài khoản và đăng nhập Sau khi đăng nhập, họ nhấp vào mục "Join a Padlet" (Tham gia) và nhập đường dẫn mà giáo viên đã cung cấp để truy cập vào Padlet mà giáo viên đã tạo.
Giáo viên có thể sử dụng Padlet bằng cách vào mục Share để lấy mã Học sinh cần cài đặt ứng dụng Padlet từ PlayStore (đối với Android) hoặc App Store (đối với iOS) Sau khi cài đặt và đăng nhập, học sinh mở ứng dụng và quét mã để tham gia vào Padlet mà giáo viên đã tạo.
Edmodo là một phần mềm quản lý học tập kết hợp với mạng xã hội học thuật, cung cấp đầy đủ công cụ cho giáo viên, học sinh và phụ huynh Nền tảng này giúp chuyển đổi lớp học truyền thống thành lớp học trực tuyến với nhiều hoạt động thú vị.
Các bước để sử dụng Edmodo như sau:
- Bước 1 Đăng ký tài khoản trên trang Web chính thức: https://new.edmodo.com/
- Bước 2 Nhấp chuột vào Create a class để tạo một lớp học (Hình 2.3.3)
Hình 2.3.3 Cấu hình tạo một lớp học trên Edmodo luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Bước 3: Để tạo các bài đăng, giáo viên chỉ cần nhấp vào mục "Posts" Tại đây, họ có thể đăng bài dưới nhiều hình thức như ghi chú (Note), bài tập có thời hạn (Assignment), câu đố (Quiz) hoặc thăm dò ý kiến (Poll) Mỗi bài đăng sẽ tương ứng với một nhiệm vụ hoặc yêu cầu liên quan đến bài học mà học sinh cần hoàn thành.
Bước 4 là chia sẻ mã lớp học (Class code) với học sinh để họ có thể đăng nhập, đọc yêu cầu và hoàn thành bài tập Tại đây, học sinh cũng có thể đăng bài sản phẩm cá nhân hoặc nhóm, đặt câu hỏi về nhiệm vụ với giáo viên, và đưa ra ý kiến, nhận xét về sản phẩm của các nhóm và bạn bè trong phần bình luận dưới bài đăng.
Canva là phần mềm thiết kế trực tuyến miễn phí, giúp người dùng dễ dàng sáng tạo với nhiều loại hình thiết kế như bài thuyết trình, poster, bìa ảnh và tạp chí Để sử dụng Canva, người dùng chỉ cần thực hiện một số bước đơn giản.
Để bắt đầu sử dụng Canva cho lĩnh vực Giáo dục, bạn cần đăng ký tài khoản trên trang web chính thức Sau khi đăng ký, bạn sẽ có quyền truy cập vào nhiều mẫu thiết kế hữu ích cho việc dạy và học, bao gồm thiết kế thẻ nhớ, phiếu học tập và bài trình chiếu.
Hình 2.3.4 Cấu hình đăng kí tài khoản trên Canva luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
- Bước 2 Đăng nhập vào và tạo các thiết kế bằng cách nhấp chuột vào chức năng Tạo thiết kế (Creat a design), sau đó chọn mẫu thiết kế muốn tạo:
Sơ yếu lý lịch (Resumes), Trang ảnh đồ họa (Infographics), Áp phích (Poster), Bìa sách (Book Covers),… (Hình 2.3.5)
Hình 2.3.5 Một số cấu hình các mẫu thiết kế trên Canva luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Sau khi lựa chọn mẫu thiết kế ưng ý, người dùng chỉ cần nhấp đúp chuột vào mẫu để bắt đầu chỉnh sửa theo ý tưởng cá nhân Để thực hiện việc chỉnh sửa hiệu quả, người dùng cần chú ý đến một số tính năng quan trọng.
Hình 2.3.6 Cấu hình một bài thiết kế trên Canva
2 Thành phần: cung cấp thêm cho người dùng có thể lựa chọn các đối tượng như: các hình ảnh, đồ họa (hình dạng, dải đổi màu, đường kẻ, biểu đồ, hình minh họa, icons,…
3 Văn bản: với nhiều tổ hợp font chữ được thiết kế sắn, người dùng có thể lựa chọn bằng cách kéo thả font chữ đó vào trang thiết kế
4 Nền: giúp thay đổi màu nền cho trang thiết kế trở nên sinh động, đẹp mắt hơn
5 Nội dung tải lên: người dùng có thể tải lên các hình ảnh có sẵn trong máy tính của mình lên để đƣa vào thiết kế
6 Thư mục: nơi lưu trữ các hình ảnh mà người dùng đã mua
10 Tải xuống luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Kahoot! là một công cụ học tập dựa trên nền tảng trò chơi, được áp dụng trong công nghệ giáo dục tại các trường học Ứng dụng này cho phép người dùng tạo ra các câu hỏi trắc nghiệm, không chỉ giới hạn ở lý thuyết mà còn có thể tích hợp hình ảnh và video Để sử dụng Kahoot!, giáo viên cần thực hiện một số bước cơ bản.
Các biện pháp sử dụng mô hình lớp học đảo ngƣợc trong dạy học phần Lịch sử thế giới cận đại ở trường THPT
2.4.1 Sử dụng mô hình lớp học đảo ngược để rèn luyện kĩ năng tự học cho học sinh trong môn Lịch sử ở trường THPT
Bác học T.Edison từng nói: “Thiên tài là 1% trí thông minh cộng với 99% là mồ hôi và nước mắt” Kĩ năng của con người chủ yếu đến từ quá trình đào tạo và rèn luyện liên tục Để học sinh phát triển các kĩ năng cần thiết, giáo viên cần có những bước hướng dẫn cụ thể và tạo điều kiện cho học sinh luyện tập thường xuyên.
Theo từ điển tiếng Việt thì: Rèn luyện là “luyện tập nhiều trong thực tế để đạt tới nh ng ph m chất hay trình độ v ng vàng, thông thạo” [3]
Kỹ năng là khả năng của con người trong việc thực hiện hiệu quả các hành động dựa trên việc lựa chọn và áp dụng tri thức, kinh nghiệm đã có, nhằm đạt được mục tiêu trong những điều kiện và hoàn cảnh nhất định.
Tự học là quá trình mà người học chủ động và độc lập trong việc tiếp thu kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực hành, sử dụng tất cả năng lực và phẩm chất cá nhân dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
Rèn luyện kĩ năng tự học Lịch sử giúp học sinh thành thạo các thao tác độc lập trong việc chiếm lĩnh tri thức lịch sử Điều này đảm bảo hiệu quả cao khi lựa chọn và vận dụng tri thức trong những hoàn cảnh cụ thể Để hình thành một kĩ năng, cần trải qua nhiều bước khác nhau.
- Bước 1 Giúp học sinh nắm được mục đích, cách thức, các bước của kĩ năng
- Bước 2 Giáo viên minh họa, làm mẫu cho học sinh quan sát
- Bước 3 Giáo viên cho học sinh thử làm theo mẫu và luyện tập nhiều lần
- Bước 4 Giáo viên kiểm tra và điều chỉnh việc thực hiện kĩ năng của học sinh
Để rèn luyện kỹ năng tự học Lịch sử cho học sinh, cần thực hiện các bước sau: đầu tiên, giáo viên cần giúp học sinh hiểu rõ khái niệm kỹ năng tự học (KNTH) và tầm quan trọng của nó Sau đó, học sinh nên tự tìm hiểu về một vấn đề cụ thể trong Lịch sử.
Rèn luyện là quá trình quan trọng trong việc phát triển kỹ năng và kiến thức cho học sinh Để đạt được điều này, giáo viên cần giao nhiệm vụ cho học sinh tự tìm hiểu và nghiên cứu các bài học Sau khi hoàn thành, việc đánh giá khả năng tư duy và học tập của học sinh là cần thiết để điều chỉnh phương pháp giảng dạy, nhằm phù hợp với năng lực của từng học sinh.
Mô hình lớp học đảo ngược mang lại hiệu quả cao trong việc rèn luyện kỹ năng tư duy lịch sử cho học sinh, đây là ưu điểm nổi bật nhất của mô hình này.
Khác với lớp học truyền thống, học sinh thường chỉ ghi chép kiến thức cơ bản mà không có thói quen tự học ở nhà Điều này dẫn đến việc các em trở nên thụ động và thiếu động lực trong việc tìm hiểu tri thức Hệ quả là, những kiến thức cơ bản mà các em tiếp thu không được duy trì lâu dài, vì chúng không phải là kết quả của quá trình tự tìm hiểu.
Mô hình lớp học đảo ngược yêu cầu học sinh tự giác học theo hướng dẫn của giáo viên, bao gồm việc theo dõi video bài giảng, tìm kiếm thông tin, và phân tích tài liệu để nắm vững kiến thức cơ bản Điều này giúp học sinh chuẩn bị tốt cho các buổi thảo luận trên lớp, nơi giáo viên không nhắc lại kiến thức cơ bản Nếu không tự tìm hiểu trước, học sinh sẽ thiếu hiểu biết cần thiết, gây khó khăn cho việc thảo luận và ảnh hưởng đến kết quả học tập cũng như các kỳ thi.
Ban đầu, học sinh thường học một cách thụ động và cảm thấy bị ép buộc, nhưng qua thời gian và sự luyện tập, các em sẽ trở nên chủ động hơn trong việc tìm kiếm tri thức Học sinh không chỉ dừng lại ở những yêu cầu của giáo viên mà còn tích cực khám phá các nguồn tri thức mới Các em có khả năng tự phát hiện kiến thức cơ bản mà không cần xem video bài giảng, tự tóm tắt và diễn đạt lại nội dung theo cách hiểu của riêng mình, cũng như chủ động nhận diện và giải quyết các vấn đề phát sinh.
Kỹ năng không thể hình thành chỉ qua vài tiết dạy mà cần một quá trình rèn luyện lâu dài Để đánh giá kỹ năng thực hành của học sinh trong luận văn tốt nghiệp, giáo viên có thể áp dụng một số phương pháp và hình thức đánh giá phù hợp.
1 Quan sát ý thức của học sinh đối với việc thực hiện các yêu cầu, nhiệm vụ đƣợc giao: học sinh có tích cực, có hứng thú hay không?
2 Thông qua các sản phẩm từ quá trình thảo luận, tự tìm hiểu của học sinh: mức độ sáng tạo của học sinh, lƣợng kiến thức học sinh đƣa vào ngoài sách giáo khoa và tƣ liệu giáo viên cung cấp, sự thay đổi về phương pháp, hình thức trình bày sản phẩm,…
3 Thông qua các bài kiểm tra trên lớp: kiểm tra 15 phút, kiểm tra 1 tiết, kiểm tra đầu giờ, củng cố,…
Quá trình xâm lược và chống xâm lược của nhân dân Việt Nam từ năm 1858 đến 1884 là giai đoạn quan trọng trong lịch sử, khi thực dân Pháp tiến hành xâm lược Việt Nam.
- Giáo viên sẽ tạo trên Web Edmodo, cung cấp cho học sinh 1 Video tóm tắt lại quá trình này, đăng nội dung yêu cầu (Hình 2.4.1):
Hình 2.4.1 Nhiệm vụ học tập về quá trình xâm lƣợc Việt Nam của Thực dân Pháp trên Edmodo”
Sau đó hướng dẫn cho học sinh đăng nhập và hoàn thiện các nhiệm vụ luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Học sinh sẽ được giáo viên hướng dẫn để tự tìm tòi và học hỏi, đồng thời nghe bài giảng trực tuyến nhằm củng cố kiến thức cơ bản vào vở.
Hình 2.4.2 Kết quả của nhiệm vụ hoàn thiện kiến thức cơ bản
Trong lớp học, học sinh sẽ tham gia thảo luận và chia sẻ ý kiến cá nhân về các vấn đề lịch sử quan trọng, như nguyên nhân mà Pháp chọn bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) làm điểm tấn công đầu tiên, lý do chuyển hướng tấn công vào Gia Định, cũng như nguyên nhân chiếm Bắc Kỳ sau khi đã chiếm Nam Kỳ và cuộc tấn công vào Thuận An năm 1883 Qua đó, học sinh sẽ có cái nhìn sâu sắc hơn về các sự kiện lịch sử này.
Thực nghiệm sƣ phạm
2.5.1 Mục đích, đối tượng, thời gian thực nghiệm
Mục đích của nghiên cứu là kiểm chứng tính khả thi của mô hình lớp học đảo ngược trong dạy học lịch sử tại trường THPT, nhằm nâng cao hiệu quả dạy - học và hứng thú học tập cho học sinh Chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm sư phạm với đối tượng là học sinh của 2 nhóm lớp khối 10 tại trường THPT Lương Tài, từ đó rút ra kết luận về vai trò, ý nghĩa và tính hiệu quả của mô hình này trong việc rèn luyện các kỹ năng tự học, sử dụng công nghệ thông tin và hợp tác.
Thời gian thực nghiệm: theo đúng phân phối chương trình và thời khóa biểu của 4 lớp 10A1, 10A2, 10D6 và 10D8 trường THPT Lương Tài – Bắc Ninh trong học kì II, năm học 2018 - 2019
2.5.2 Nội dung và phương pháp thực nghiệm
Nội dung thực nghiệm: chúng tôi thực hiện giảng dạy nội dung “Bài 30
Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ” – Lịch sử lớp
Để thực hiện nghiên cứu, chúng tôi đã soạn hai giáo án: một cho lớp thực nghiệm áp dụng mô hình lớp học đảo ngược với sự hỗ trợ của trang web học trực tuyến Padlet, và một cho lớp đối chứng theo mô hình lớp học truyền thống nhưng kết hợp một số phương pháp dạy học mới.
Chúng tôi đã chọn hai nhóm lớp tương đương về số lượng học sinh và trình độ nhận thức, bao gồm lớp đối chứng (10A2 và 10D6) và lớp thực nghiệm (10A1 và 10D8).
Chúng tôi đã áp dụng mô hình lớp học đảo ngược cho hai lớp thực nghiệm, trong khi hai lớp đối chứng được giảng dạy theo phương pháp lớp học truyền thống.
Sau giờ học, chúng tôi tiến hành đánh giá kết quả thực nghiệm thông qua khảo sát ý kiến và nhận xét từ giáo viên dự giờ Đối với học sinh, chúng tôi thu thập ý kiến phản hồi sau mỗi buổi học, yêu cầu mỗi học sinh hoặc nhóm học sinh viết ra những nhận xét về giờ học.
Đối với lớp thực nghiệm, mức độ hứng thú với giờ học là rất quan trọng Học sinh cần xác định xem họ có muốn tiếp tục học theo mô hình này hay không Bên cạnh đó, những khó khăn mà học sinh gặp phải trong quá trình học cũng cần được nêu rõ, cùng với những mong muốn của họ đối với giáo viên để cải thiện trải nghiệm học tập.
+ Đối với lớp đối chứng: mức độ hứng thú với giờ học và mong muốn đối với giáo viên?
Và một bài kiểm tra 15 phút (xem thêm trong Đề kiểm tra 1, 2, 3, 4, phần Phụ lục)
Sau khi giảng dạy tại hai lớp đối chứng (10A2 và 10D6) và hai lớp thực nghiệm (10A1 và 10D8), chúng tôi đã tiến hành khảo sát ý kiến của giáo viên và học sinh sau buổi học Đồng thời, một bài kiểm tra ngắn 15 phút cũng được thực hiện, và chúng tôi đã thu được kết quả như sau:
2.5.3.1 Kết quả thu được từ khảo sát ý kiến
Tiết dạy thực nghiệm của chúng tôi có sự tham gia dự giờ của hai giáo viên Lịch sử từ các lớp đã được lựa chọn.
Mô hình lớp học đảo ngược trong dạy học ở trường THPT đã nhận được sự đánh giá cao từ thầy cô, nhờ vào việc kích thích sự hào hứng và tích cực tham gia của học sinh trong các giờ học Kiến thức cơ bản được đưa vào bài giảng trực tuyến, giúp học sinh hoàn thiện ở nhà và dành nhiều thời gian trên lớp cho các hoạt động thú vị hơn Việc áp dụng dạy học trực tuyến không chỉ phát triển khả năng sử dụng công nghệ thông tin mà còn tạo sự mới mẻ trong phương pháp dạy và học Học sinh được tiếp cận với nguồn tư liệu phong phú bên ngoài sách giáo khoa, từ đó có cái nhìn đa chiều và khách quan hơn về các sự kiện và nhân vật Hơn nữa, các nhiệm vụ trên lớp giúp học sinh thể hiện tài năng và bản thân qua các hoạt động như vẽ, làm thơ, thuyết trình và diễn xuất, mở ra những góc nhìn mới cho các em.
Thầy cô đã chỉ ra một số hạn chế cần khắc phục trong bài giảng, đặc biệt là về thời gian và sự tự giác của học sinh Thời gian cho mỗi tiết học chỉ có 45 phút, điều này có thể không đủ nếu các nhóm hoạt động không hiệu quả hoặc vấn đề quá phức tạp, dẫn đến việc phải xin thêm thời gian Bên cạnh đó, sự tự giác của học sinh cũng là một vấn đề, khi một số em chủ động tìm hiểu bài trước, trong khi những em khác lại ỷ lại và không tích cực theo dõi bài học trên Web Do đó, giáo viên cần thường xuyên theo dõi và hỗ trợ quá trình tự học của học sinh tại nhà.
Chúng tôi đã quan sát quá trình thực nghiệm của học sinh và sau đó yêu cầu mỗi học sinh hoặc nhóm học sinh viết phản hồi về giờ học để thu thập ý kiến của các em.
Trong quá trình tiến hành thực nghiệm, chúng tôi đã quan sát kĩ tinh thần học tập của học sinh và nhận thấy rằng:
Trong hai lớp thực nghiệm, học sinh thể hiện sự sôi nổi và hào hứng khi tham gia thảo luận, thậm chí tranh nhau để trình bày sản phẩm của nhóm Mặc dù các sản phẩm còn đơn giản, nhưng chúng rất ấn tượng và thể hiện tinh thần sáng tạo Học sinh tự tin khi đại diện nhóm và làm chủ tình huống Ngược lại, ở hai lớp đối chứng, tinh thần tham gia cũng tích cực, nhưng một số học sinh vẫn thiếu chú ý, đặc biệt là trong lúc ghi bài, dẫn đến tình trạng uể oải và mất tập trung Khi giao nhiệm vụ về nhà, nhiều em từ chối với lý do bận rộn với các môn học khác.
Hơn 80% học sinh lớp thực nghiệm bày tỏ mong muốn được học theo mô hình lớp học đảo ngược một lần nữa Gần 20% học sinh còn lại cũng thích mô hình này nhưng không muốn áp dụng thường xuyên do phải làm bài tập cho nhiều môn học khác ở nhà.
Lớp đối chứng thể hiện mong muốn của học sinh trong việc tiếp cận nhiều phương pháp và hình thức dạy học mới Các em không hứng thú với việc làm bài tập về nhà hay đọc – chép kiến thức cơ bản.
2.5.3.2 Kết quả thu được từ bài kiểm tra 15 phút
Sau khi thực hiện dạy thực nghiệm, chúng tôi đã tiến hành khảo sát kết quả ban đầu thông qua một bài kiểm tra kéo dài 15 phút, bao gồm bốn bộ đề Bài kiểm tra này có bốn câu hỏi trắc nghiệm và câu hỏi trả lời nhanh giống nhau, cùng với một câu hỏi tự luận khác biệt.
Bảng 2.1 Bảng thống kê kết quả kiểm tra của các lớp (thành viên)
Lớp Số HS Điểm kiểm tra
Thực nghiệm (10A1, 10D8) 84 0 0 0 17 36 23 8 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Bảng 2.2 Bảng thống kê kết quả kiểm tra của các lớp theo nhóm điểm (%)
Số HS Tỉ lệ (%) Số HS Tỉ lệ (%)
Biều đồ 2.1 So sánh kết quả kiểm tra của 2 nhóm lớp (%)
Lớp thực nghiệm (10A1, 10D8) Lớp đối chứng (10A2, 10D6) luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si