(Luận văn) quản lý nợ thuế tại chi cục hải quan bắc hà nội, cục hải quan thành phố hà nội

DANH MỤC BẢNG 1 Bảng 3.1 Số liệu về công tác GSQL tại Chi cục Bắc Hà 4 Bảng 3.4 Kết quả phân loại nợ thuế theo DN của Chi cục 5 Bảng 3.5 Kết quả phân loại nợ thuế của Chi cục Hải quan

Trang 1

HOÀNG THỊ THÙY DƯƠNG

QUẢN LÝ NỢ THUẾ TẠI CHI CỤC HẢI QUAN BẮC HÀ NỘI,

CỤC HẢI QUAN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Hà Nội - 2020

luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 2

QUẢN LÝ NỢ THUẾ TẠI CHI CỤC HẢI QUAN BẮC HÀ NỘI,

CỤC HẢI QUAN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ THU HOÀI

Hà Nội - 2020

Trang 3

khách quan Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này không sao chép của bất cứ luận văn nào đã được thực hiện Quá trình thực hiện, nghiên cứu luận văn là hợp pháp, được sự cho phép của các đối tượng nghiên cứu Tài liệu tham khảo trong luận văn được trích dẫn nguồn đầy đủ

HỌC VIÊN

Trang 4

mình để hướng dẫn tôi một cách tận tình, chi tiết, chu đáo

Tôi xin cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Kinh tế Chính trị, Hội đồng xét duyệt đề cương, các giảng viên trong và ngoài Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã giảng dạy truyền đạt những thông tin, kiến thức để tôi có thể hoàn thành được luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo và các cán bộ công chức Chi cuc hải quan Bắc Hà Nội đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn gia đình và người thân đã luôn luôn động viên tinh thần và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn

Hà Nội, ngày 20 tháng 08 năm 2020

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Trang 5

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NỢ THUẾ 4

TẠI CHI CỤC HẢI QUAN 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 4

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý nợ thuế 6

1.2.1 Một vài khái niệm 6

1.2.2 Nội dung quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan 12

1.2.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan 23

1.2.4 Tiêu chí đánh giá Quản lý nợ thuế 26

1.3 Kinh nghiệm quản lý nợ thuế của một số chi cục hải quan và bài học rút ra cho Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 28

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý nợ thuế của Chi cục Hải quan Đầu tư Gia Công 28

1.3.2 Kinh nghiệm quản lý nợ thuế của Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài 29

1.3.3 Bài học kinh nghiệm cho Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 30

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 32

2.1 Khung nghiên cứu 32

2.2 Các phương pháp nghiên cứu 32

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin 32

2.2.2 Phương pháp xử lý thông tin 33

2.2.3 Phương pháp thông kê, mô tả 33

2.2.4 Phương pháp thống kê so sánh 34

2.2.5 Phương pháp phân tích – tổng hợp 34

2.2.6 Phương pháp kế thừa 35 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 6

3.1.3 Kết quả hoạt động của Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội giai đoạn 2015 – 2019 40

3.1.4 Tình hình nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội giai đoạn 2015 - 2019 46

3.2 Thực trạng Quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 48

3.2.1 Lập kế hoạch quản lý nợ thuế 48

3.2.2 Thực hiện đôn đốc thu hồi nợ thuế 52

3.2.3 Công tác kiểm tra, giám sát quá trình quản lý nợ thuế 65

3.3 Đánh giá quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 67

3.3.1 Thành tựu trong quản lý nợ thuế 67

3.3.2 Hạn chế và nguyên nhân trong công tác Quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 71

CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NỢ THUẾ TẠI CHI CỤC HẢI QUAN BẮC HÀ NỘI, CỤC HẢI QUAN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 77

4.1 Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 77

4.1.1 Mục tiêu phát triển của Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội đến năm 2020 77

4.1.2 Phương hướng hoàn thiện quản lý nợ thuế của Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 78

4.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 79

4.2.1 Tăng cường các biện pháp xử lý nợ thuế 79

4.2.2 Tăng cường sự phối hợp của các bên liên quan trong quản lý nợ thuế 79

4.2.3 Tăng cường công tác nhân sự 80

4.2.4 Thực thi các quy định của pháp luật 81

4.2.5 Cải thiện và đa dạng hoá quy trình đôn đốc và xử lý nợ thuế phù hợp với bối cảnh 82

4.2.6 Tăng cường áp dụng công nghệ hiện đại vào quản lý nợ thuế 82

KẾT LUẬN 83

Trang 7

9 ASEAN Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á

10 VNACCS Hệ thống thông quan hàng hóa tự động

11 VCIS Hệ thống thông tin tình báo Hải quan

12 GTT02 Hệ thống quản lý dữ liệu giá tính thuế

13 ECUS5 Phần mềm khai báo hải quan

14 CNTT Công nghệ thông tin

15 TKHQ Tờ khai hải quan luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 8

DANH MỤC BẢNG

1 Bảng 3.1 Số liệu về công tác GSQL tại Chi cục Bắc Hà

4 Bảng 3.4 Kết quả phân loại nợ thuế theo DN của Chi cục

5 Bảng 3.5 Kết quả phân loại nợ thuế của Chi cục Hải quan

6 Bảng 3.6

Số liệu tổng hợp lập và phát hành thông báo tiền thuế nợ và tiền chậm nộp tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội

67

12 Bảng 3.12 Tỷ lệ số thuế thu hồi được trên số thuế bị cưỡng

chế của Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 68 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 9

13 Bảng 3.13 Tỷ lệ thuế thu hồi được trên chỉ tiêu thu hồi nợ

thuế được giao củaChi cục Hải quan Bắc Hà Nộị 69

14 Bảng 3.14 Tỷ lệ nợ trên tổng thu ngân sách của Chi cục Hải

Trang 10

DANH MỤC SƠ ĐỒ

1 Sơ đồ 1.1 Các bước trong lập kế hoạch về quản lý nợ thuế 12

2 Sơ đồ 1.2 Các bước trong đôn đốc thu hồi nợ quá hạn chưa quá

3 Sơ đồ 1.3 Các bước trong đôn đốc thu hồi nợ quá hạn quá 90 ngày 18

4 Sơ đồ 3.1 Cơ cấu tổ chức của Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 39

5 Sơ đồ 3.2 Quy trình phân loại nợ và lập hồ sơ theo dõi NNT có

nợ tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội 49 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 11

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thuế là công cụ để giúp duy trì sự tồn tại và phát triển của Nhà nước bởi thuế đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế đất nước, bảo hộ và khuyến khích sản xuất trong nước phát triển và là nguồn thu chính của ngân sách nhà nước (NSNN)

Trong những năm qua việc tổ chức thực hiện thu thuế xuất khẩu, nhập khẩu đã

có nhiều thành tựu đáng ghi nhận Tuy nhiên tình trạng vi phạm và trốn thuế xuất khẩu nhập khẩu đang diễn ra ngày càng tinh vi, phức tạp và khó kiểm soát, gây khó khăn cho công tác thanh tra, kiểm tra của các cơ quan chức năng và tình trạng thất thu ngân sách trong lĩnh vực xuất nhập khẩu vẫn còn tồn tại một số bất cập Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó có nguyên nhân đến từ việc quản lý nợ thuế

Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, việc giao thương với các quốc gia trên thế giới đem lại nguồn thu quan trọng cho đất nước, Hải quan là một cơ quan quản lý Nhà nước có chức năng thực hiện các thủ tục và chính sách về xuất nhập khẩu hàng hóa Tuy nhiên, việc quản lý thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với mỗi quốc gia không phải lúc nào cũng thuận lợi và đạt hiệu quả tối đa Việt Nam đã ký kết nhiều hiệp định thương mại song phương và đa phương với nhiều nước trên thế giới, vì vậy việc quản lý nợ thuế càng trở nên đặc biệt quan trọng Dù đã có nhiều sửa đổi trong việc quản lý thuế nói chung và quản lý nợ thuế nói riêng nhưng chúng

ta chưa thực sự có được hệ thống quản lý chặt chẽ và hiệu quả

Hơn 20 năm đổi mới Cục hải quan thành phố Hà Nội đã đạt được những thành quả tích cực trong công tác quản lý thuế xuất nhập khẩu, thu nộp ngân sách không ngừng tăng qua các năm Là một trong 13 Chi cục trực thuộc Cục hải quan thành phố Hà Nội, Chi cục hải quan Bắc Hà Nội luôn là một trong những chi cục dẫn đầu toàn Cục về cả số thuế nộp NSNN cũng như thành tích trong hoạt động hải quan Tuy nhiên, với những biến động không ngừng về tình hình kinh tế chính trị trên thế luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 12

giới đã có những tác động tích cực và tiêu cực đến nền kinh tế Việt Nam nói chung

và sự phát triển của các DN trong nước nói riêng Dẫn đến tình trạng nợ xấu, DN không tuân thủ pháp luật vẫn còn xảy ra Vì vậy, Cục hải quan thành phố Hà Nội nói chung và Chi cục hải quan Bắc Hà Nội nói riêng vẫn tồn tại một số vướng mắc

và những vấn đề chưa hoàn thiện trong công tác quản lý nợ thuế, Xuất phát từ những cơ sở lý luận và yêu cầu thực tiễn trong việc quản lý nợ thuế, nhận thức được tầm quan trọng của công tác quản lý nợ thuế, tôi đã chọn đề tài:

“Quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội, Cục Hải quan thành phố Hà

Nội” là đề tài luận văn thạc sỹ của mình với mong muốn làm rõ thực trạng, phân tích

hạn chế nguyên nhân, từ đó đưa ra các giải pháp có căn cứ khoa học và thực tiễn nhằm tăng cường công tác quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan Bắc Hà Nội

Câu hỏi nghiên cứu của đề tài: Thực trạng công tác quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội hiện nay như thế nào? Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội cần làm

gì để hoàn thiện công tác quản lý nợ thuế trong thời gian tới?

2 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hoá lý luận cơ bản và phân tích thực trạng về quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải Quan Bắc Hà Nội, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nợ thuế tại Chi cục này

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan

- Phân tích thực trạng quản lý nợ thuế của Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội, giai đoạn 2015-2019

- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nợ thuế cho Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội những năm tiếp theo

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.1 Đối tƣợng nghiên cứu

Quản lý nợ thuế của Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội thuộc Cục Hải quan TP luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 13

- Phạm vi thời gian: Từ năm 2015-2019 và giải pháp cho những năm tiếp theo

4 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mục lục, lời cam đoan, danh mục các từ viết tắt, danh mục bảng biểu, danh mục sơ đồ, phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo Luận văn bao gồm 4 chương sau:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn trong

công tác quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan Bắc Hà Nội

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan Bắc Hà Nội

Trang 14

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN

VÀ THỰC TIỄN TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NỢ THUẾ

TẠI CHI CỤC HẢI QUAN

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Cũng như các nước trên thế giới, ở Việt Nam quản lý nợ thuế xuất nhập khẩu

là một mảng quan trọng của quản lý thuế xuất nhập khẩu được đề cập đến trong các văn bản pháp luật như Luật thuế xuất khẩu, nhập khẩu, Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn Luật trên Các nghiên cứu của các tác giả độc lập hầu hết đều thực hiện dưới hình thức luận văn, cũng có 1 số bài báo nhắc đến vấn đề này nhưng mới chỉ mang tính chất đề cập chứ chưa nghiên cứu sâu

Luận văn Thạc sỹ của Nguyễn Hữu Đức, năm 2010 với đề tài “Hoàn thiện quản lý thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan tỉnh Đồng Tháp” Tác giả tập trung

nghiên cứu chuyên sâu một số vấn đề lý luận cơ bản về thuế nhập khẩu; thực trạng quản lý thuế nhập khẩu của Cục Hải quan tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn 2005-

2010, đặc biệt tập trung phân tích những hạn chế trong lĩnh vực này để đề ra những giải pháp phù hợp Luận văn có kết cấu chặt chẽ, nêu từng vấn đề một cách đầy đủ, hợp lý Tuy nhiên ở phần thực trạng về tình hình nợ thuế và quản lý nợ thuế tác giả mới chỉ nêu chung chung về cách đôn đốc thu thuế và cách đôn đốc thanh khoản thuế của Cục Hải quan tỉnh Đồng Tháp mà chưa nêu rõ được thực trạng nợ thuế và quản lý nợ thuế của Cục Hải quan tỉnh Đồng Tháp tại thời điểm đó là như nào

Luận văn Thạc sỹ của Nhiếp Thị Thanh, năm 2011 với đề tài “Tăng cường quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan thành phố Hà Nội” Tác

giả đã đưa ra cơ sở lý luận về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; những vấn đề cơ bản

về quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu của ngành hải quan; khái quát chung về Cục Hải quan TP Hà Nội, chỉ ra những yếu tố (chủ quan và khách quan) tác động đến việc quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan TP Hà Nội; tổng kết thực tiễn công tác quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan TP

Hà Nội giai đoạn 2007-2011 để khái quát và đánh giá được những thành tựu và tồn tại trong từng lĩnh vực, đối tượng của công tác thuế xuất khẩu, nhập khẩu Trên cơ luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 15

sở đó đưa ra những kiến nghị nhằm tăng cường quản lý thuế xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan TP Hà Nội trong thời gian tiếp theo Luận văn có kết cấu chặt chẽ, tác giả đã nêu ra được những nguyên nhân, hạn chế trong công tác quản lý thuế xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan thành phố Hà Nội, đưa ra được những giải pháp tích cực, toàn diện đẩy mạnh quản lý thuế xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan thành phố Hà Nội Tuy nhiên tại phần thực trạng, luận văn vẫn chưa nêu ra được thực trạng về nợ thuế và quản lý nợ thuế tại Cục Hải quan thành phố Hà Nội mà chỉ nêu vấn đề một cách chung chung trong phần thực trạng Quản lý công tác thu nộp thuế

Luận văn Thạc sỹ Nguyễn Thi Hương Giang, năm 2015 với đề tài “Quản lý

nợ thuế tại Chi cục Hải quan Quản lý hàng Đầu tư – Gia công, Cục Hải quan Thành phố Hà Nội” Tác giả tập trung nghiên cứu chuyên sâu một số vấn đề lý luận

cơ bản về thuế nhập khẩu, nội dung quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động này; thực trạng quản lý nợ thuế của Chi cục Hải quan Đầu từ Gia công – Cục Hải quan TP Hà Nội trong giai đoạn 2014-2015, đặc biệt tập trung phân tích những hạn chế trong lĩnh vực này để đề ra những giải pháp phù hợp Tuy nhiên ở phần thực trạng về tình hình nợ thuế và quản lý nợ thuế tác giả mới chỉ nêu chung chung

về cách đôn đốc thu thuế và cách đôn đốc thanh khoản thuế của Chi cục Hải quan Đầu tư gia công mà chưa nêu rõ được thực trạng tồn đọng nợ thuế của Chi cục Hải quan Đầu tư Gia công tại thời điểm đó là như nào

Luận văn Thạc sỹ Phan Lâm Huyền Trang, năm 2014 với đề tài “Hoàn thiện quản lý thu thuế nhập khẩu tại Cục hải quan tỉnh Quảng Nam” Tác giả nghiên cứu

chuyên sâu về quản lý thu thuế nhập khẩu, thực trạng quản lý thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan tỉnh Quảng Nam Luận văn có kết cấu chặt chẽ, nêu từng vấn đề một cách đầy đủ, hợp lý Tuy nhiên, luận văn chưa nghiên cứu sâu về thực trạng nợ thuế và quản lý nợ thuế tác giả mới chỉ nêu chung chung về cách đôn đốc thu thuế

và cách đôn đốc thanh khoản thuế của Cục Hải quan tỉnh Quảng Nam mà chưa nêu

rõ được thực trạng nợ thuế và quản lý nợ thuế của Cục Hải quan tỉnh Quảng Nam

Luận văn Thạc sỹ Đào Thanh Bình, năm 2015 với đề tài “ Quản lý thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Lạng Sơn” Tác giả tập trung nghiên cứu về quản lý thuế nhập

Trang 16

khẩu, thực trạng thu thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan Lạng Sơn Luận văn có kết cấu chặt chẽ, nêu từng vấn đề một cách đầy đủ, hợp lý Tuy nhiên, luận văn chưa nghiên cứu về thực trạng nợ thuế, quản lý nợ thuế tại Cục Hải quan Lạng Sơn

Luận văn Thạc sỹ Phạm Thị Kiều Lê, năm 2009 với đề tài “Nâng cao hiệu quả quản lý thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan TP.Hồ Chí Minh” Luận văn có kết cấu chặt chẽ, tác giả tập trung nghiên cứu công tác quản lý thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh, từ đó đưa ra thực trạng và giải pháp nâng cao công tác quản

lý thuế nhập khẩu Luận văn chỉ nghiên cứu chuyên sâu về quản lý thuế đối với hàng hóa nhập khẩu, có đề cập đến công tác theo dõi, đôn đốc thu đòi nợ thuế nhưng chưa thực sự chi tiết và nổi bật

Nhìn chung các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến những vấn đề lý luận

cơ bản và thực trạng quản lý thuế, quản lý nợ thuế tại địa bàn nghiên cứu của các tác giả Hầu hết các tác giả tập trung nghiên cứu đến công tác quản lý thuế nhập khẩu tại các Cục hải quan tỉnh, thành phố, chưa đề cập đến quản lý thuế xuất khẩu, quản lý nợ thuế Đã có công trình nghiên cứu quản lý nợ thuế tại cấp Chi cục hải quan Tuy nhiên chưa có nghiên cứu nào đề cập đến vấn đề quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội, vì vậy tác giả mong muốn với luận văn này sẽ góp phần xác định cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội nơi tác giả đang công tác

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý nợ thuế

1.2.1 Một vài khái niệm

1.2.1.1 Thuế và phân loại thuế

*Khái niệm

Hiện nay các sách báo, công trình nghiên cứu kinh tế trên thế giới vẫn chưa có

sự thống nhất khái niệm về thuế, ở các góc độ khác nhau theo các quan điểm của các nhà kinh tế khác nhau thì có định nghĩa về thuế khác nhau Các nhà kinh tế học

đã có quá trình nghiên cứu ở nhiều khía cạnh khác nhau nhằm tìm ra khái niệm thuế

theo cách đánh giá của mình Các Mác viết: “Thuế là cơ sở kinh tế của bộ máy nhà nước, là thủ đoạn đơn giản để kho bạc thu được tiền hay tài sản của người dân để

Trang 17

dùng vào việc chi tiêu của Nhà nước” (Các Mác, Awngghen tuyển tập, tập 2, Nxb

Sự thật) Nhà kinh tế học Gaston Jeze đã đưa ra một khái niệm về thuế như sau:

“ Thuế là một khoản trích nộp bằng tiền, có tính chất xác định, không hoàn trả trực tiếp do các công dân đóng góp cho nhà nước thông qua con đường quyền lực nhằm bù đắp những chi tiêu của Nhà Nước.” (Gaston Jeze, “Finances

Publiques”, 1934) Đây là khái niệm được ra đời khá sớm, có tính khái quát cao và được coi là cơ sở của các khái niệm sau này

Ở góc độ phân phối thu nhập: “ Thuế là hình thức phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân nhằm hình thành các quý tiền tệ tập trung của nhà nước để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước.”

Tại góc độ Người nộp thuế (NNT) : “ Thuế là khoản đóng góp bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp cho nhà nước theo luật định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng , nhiệm vụ của nhà nước.”

Tại khía cạnh nghiên cứu thuế với tư cách là một nội dung điều chỉnh của luật

pháp, các chuyên gia cũng đã nhận định “Thuế là một trật tự đã được thiết lập hòa bình giữa chính phủ với cộng đồng trong sự tôn trọng thực hiện nghĩa vụ thu, nộp vào ngân sách Thuế không có bất kỳ sự phân biệt đối xử nào giữa các bang hay vùng lãnh thổ”

Tại khoản 1 Điều 3 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 13/6/2019 có đề cập đến khái

niệm về thuế như sau:“ Thuế là một khoản nộp ngân sách nhà nước bắt buộc của tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân theo quy định của các luật thuế.”

Từ các định nghĩa trên ta có thể nêu lên khái niệm tổng quát về thuế là: “ Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc từ các thể nhân và pháp nhân cho nhà nước theo mức độ và thời hạn được pháp luật quy định nhằm sử dụng cho mục đích công cộng”

Trang 18

* Phân loại thuế

- Phân loại theo đối tượng chịu thuế:

Thuế thu nhập: các sắc thuế có đối tượng chịu thuế là thu nhập nhận được, thu

nhập này được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau: thu nhập dưới dạng tiền lương, tiền công; thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh: lợi nhuận, lợi tức cổ phần Vì vậy thuế thu nhập có nhiều hình thức khác nhau : Thuế thu nhập cá nhân,

thuế thu nhập DN

Thuế tiêu dùng: là các sắc thuế có đối tượng chịu thuế là phần thu nhập được

mang tiêu dùng trong hiện tại, bao gồm: thuế doanh thu, thuế giá trị gia tăng, thuế

tiêu thụ đặc biệt, … Thuế tài sản: là các sắc thuế có đối tượng chịu thuế có giá trị tài sản Gồm:

thuế bất động sản (thuế tài sản đánh trên giá trị của tài sản cố định), thuế động sản (

thuế đánh trên tài sản chính) của đối tượng chịu thuế

- Phân loại theo phương thức đánh thuế: được phân làm 2 loại sau:

Thuế trực thu: đánh trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của NNT Thuế trực thu gồm: thuế thu nhập của người có thu nhập cao, thuế thu nhập DN, thuế nhà đất…

Thuế gián thu: đánh một cách gián tiếp thông qua giá cả của hàng hóa và dịch

vụ Gồm: Thuế giá trị gia tăng ,thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế nhập

khẩu, thuế bảo vệ môi trường…

1.2.1.2 Nợ thuế và phân loại nợ thuế

* Khái niệm nợ thuế

Nợ thuế là NNT không nộp đầy đủ và đúng thời hạn số tiền thuế phải nộp vào NSNN theo quy định của pháp luật Tại khoản 17 Điều 3 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua

ngày 13/6/2019 có định nghĩa tiền nợ thuế: “Tiền thuế nợ là tiền thuế và các khoản thu khác thuộc NSNN do cơ quan quản lý thuế quản lý thu mà NNT chưa nộp NSNN khi hết thời hạn nộp theo quy định”

Một số thuật ngữ liên quan đến khái niệm nợ thuế bao gồm:

Trang 19

- Số ngày nợ thuế: là khoảng thời gian liên tục tính theo ngày, kể từ thời điểm bắt đầu tính nợ đến thời điểm số tiền nợ đó được nộp vào NSNN, bao gồm cả ngày nghỉ, ngày lễ theo quy định của pháp luật

- Thời điểm bắt đầu tính nợ: là ngày tiếp theo ngày hết hạn nộp thuế theo quy

định của pháp luật

- Thời điểm kết thúc tính nợ: là ngày khoản nợ được nộp vào NSNN hoặc

ngày có hiệu lực thi hành của văn bản xoá nợ, miễn nộp hoặc xử lý bằng các hình thức khác

- Khoản nợ: là số tiền thuế được tính nợ hay gọi là bắt đầu phát sinh tiền thuế nợ

- Tiền phạt chậm nộp: là khoản tiền phạt được tính dựa trên số tiền thuế nợ và

số ngày nợ thuế của một khoản nợ

- Tiền thuế đã nộp NSNN đang chờ điều chỉnh: là các khoản tiền thuế, phí, lệ phí, tiền chậm nộp và các khoản phải nộp khác NNT đã nộp nhưng có một số sai sót trên chứng từ nộp tiền hoặc chứng từ chậm luân chuyển hoặc thất lạc, chờ ghi thu - ghi chi; cơ quan thu thuế đang điều chỉnh theo đúng quy định

* Phân Loại nợ thuế

Phân loại nợ thuế là bước đầu tiên, đóng vai trò quan trọng để xác định các bước tiếp theo trong quy trình thu hồi nợ thuế Tại Quyết định số 1503/QĐ-TCHQ ngày 18/5/2018về việc Ban hành Quy trình quản lý nợ thuế và các khoản thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thì nợ thuế được chia thành các loại như sau:

- Nợ có khả năng thu:

- Nợ trong hạn: là những khoản nợ đang trong thời hạn bảo lãnh của tổ chức tín dụng; nợ của các DN ưu tiên được nộp thuế cho các tờ khai hải quan (TKHQ) thuộc diện đã thông quan hoặc giải phóng hàng hóa trong tháng chậm nhất vào ngày thứ 10 của tháng kế tiếp; nợ của những DN đang trong thời gian gia hạn, nộp dần;

nợ của những DN cung ứng hàng hóa, dịch vụ được thanh toán bằng nguồn vốn NSNN nhưng chưa được thanh toán

- Nợ quá hạn chưa quá 90 ngày: là những khoản nợ thuế đã quá hạn từ 1 ngày đến 90 ngày tính từ ngày hết thời hạn nộp thuế

- Nợ quá hạn quá 90 ngày: là những khoản nợ thuế đã quá hạn quá 90 ngày luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 20

tính từ ngày hết thời hạn nộp thuế

- Nợ tiền chậm nộp: là những khoản nợ phải nộp do đối tượng nợ thuế chậm nộp tiền thuế so với thời hạn quy định, thời hạn gia hạn, nộp dần tiền thuế, thời hạn ghi trong quyết định ấn định thuế và văn bản xử lý về thuế của cơ quan nhà nước (CQNN) có thẩm quyền

- Nợ tiền xử phạt vi phạm hành chính: là những khoản nợ mà đối tượng nợ phải nộp do bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan và tiền chậm nộp phát sinh (nếu có) do chậm nộp tiền phạt vi phạm hành chính

- Nợ phí và lệ phí hải quan: là các khoản nợ phí và lệ phí hải quan phải nộp của hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện quá cảnh

- Nợ khó thu:

- Nợ của NNT đã giải thể gồm: là số tiền nợ của NNT đã có quyết định giải thể của (CQNN) có thẩm quyền nhưng NNT chưa thanh toán nợ theo quy định của pháp luật

- Nợ của NNT đã được tuyên bố phá sản gồm: là khoản nợ của NNT đã có quyết định tuyên bố phá sản của CQNN có thẩm quyền, NNT đã thực hiện các khoản thanh toán theo quy định của pháp luật phá sản nhưng không còn tài sản để nộp thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt (trường hợp không đủ điều kiện xóa nợ)

- Nợ của NNT đang trong giai đoạn điều tra, khởi tố hình sự, thụ lý hoặc chờ kết luận của cơ quan pháp luật, nhưng chưa thực hiện nghĩa vụ nộp thuế

- Nợ của NNT không còn hoạt động tại địa điểm đăng ký kinh doanh, ngừng

và tạm ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh (có văn bản xác nhận của cơ quan thuế hoặc chính quyền địa phương là Ủy ban nhân dân cấp xã, phường hoặc cơ quan công an cấp xã, phường hoặc cơ quan cấp giấy chứng nhận đầu tư, giấy phép thành lập hoặc thông tin tra cứu trên website của các cơ quan chức năng)

- Nợ khó thu: gồm những khoản nợ quá hạn quá 90 ngày tính từ ngày hết thời hạn nộp thuế nhưng chưa quá 10 năm, không thuộc nhóm nêu trên, CQHQ đã áp dụng tất cả các biện pháp cưỡng chế hoặc không thực hiện được đầy đủ các biện pháp cưỡng chế theo quy định tại Luật Quản lý thuế

- Nợ chờ xử lý:

Trang 21

- Nợ chờ xóa: là số tiền nợ của NNT thuộc đối tượng được xem xét đủ điều kiện xóa nợ theo quy định và đang trong thời gian thực hiện thủ tục để được xem xét xử lý xóa nợ theo quy định của pháp luật và đã gửi hồ sơ xóa nợ tới các cấp có thẩm quyền theo quy định để đề nghị xóa nợ thuế

- Nợ chờ miễn, giảm thuế: là số tiền nợ của NNT thuộc đối tượng được xem xét miễn, giảm theo quy định của Chính phủ, đã gửi hồ sơ và đang trong thời gian chờ các cấp có thẩm quyền ban hành quyết định miễn, giảm thuế

1.2.1.3 Quản lý nợ thuế, mục tiêu của quản lý nợ thuế

* Khái niệm về quản lý nợ Thuế

Quản lý nợ thuế là một lĩnh vực thuộc quản lý hành chính nhà nước, được hiểu

là hoạt động tác động và điều hành hoạt động đóng thuế của NNT Quản lý nợ thuế đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu ngân sách từ thuế Quản lý

nợ thuế là hoạt động theo dõi, nắm bắt tình hình nợ thuế của CQNN nhằm thực hiện các biện pháp đôn đốc số thuế mà NNT đã kê khai, CQNN đã tính, các cơ quan chức năng phát hiện và thông báo cho cơ quan thuế

Quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan là hoạt động nhằm thực hiện đôn đốc số thuế mà NNT đã kê khai, CQHQ đã kiểm tra và đã thông báo cho NNT nhưng đã

hết thời hạn quy định mà chưa nộp vào NSNN

- Mục tiêu của quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan:

+ Thực hiện thu đúng, thu đủ, chống thất thu cho NSNN;

+ Chống gian lận thương mại; gian lận xuất xứ, chống buôn lậu hàng hóa xuất nhập khẩu;

+ Thu thập và thông tin cho bộ phận Quản lý rủi ro (QLRR);

+ Đảm bảo sự công bằng, bình đẳng, minh bạch cho các đối tượng nộp thuế;

- Mục tiêu này được phản ánh thông qua các chỉ số sau:

+ Tổng số thuế nợ qua các năm và tỷ lệ tăng nợ của năm nay so với năm trước: để đánh giá tình hình nợ thuế và công tác quản lý nợ thuế của chi cục hải quan

+Tỷ lệ thuế thu hồi được trên chỉ tiêu thu hồi nợ thuế được giao: để đánh giá công tác lập chỉ tiêu và hiệu quả thực hiện thu hồi nợ thuế của chi cục hải quan + Tỷ lệ số thuế thu hồi trên tổng số thuế nợ: để đánh giá hiệu quả của công tác luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 22

thu hồi nợ thuế

+ Tỷ lệ số thuế thu hồi được trên số thuế bị cưỡng chế của chi cục hải quan: để đánh giá hiệu quả công tác đôn đốc, thu hồi, cưỡng chế nợ thuế của chi cục hải quan + Tỷ lệ DN có khoản nợ thuế được phân loại vào nợ khó thu trên tổng số DN

nợ thuế quá hạn: để đánh giá tính tuân thủ pháp luật về hải quan của DN và khả năng đôn đốc, thu hồi, cưỡng chế nợ thuế của chi cục hải quan

+ Tỷ lệ nợ trên tổng thu ngân sách: để làm căn cứ cho lập chỉ tiêu thu nợ và đánh giá hiệu quả của việc thực thi pháp luật quản lý thuế nói chung và quản lý nợ thuế nói riêng

1.2.2 Nội dung quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan

1.2.2.1 Xây dựng kế hoạch quản lý nợ thuế

Để hoàn thành nhiệm vụ thu hồi nợ thuế thì Chi cục hải quan cần lập chỉ tiêu

thu hồi nợ Đây là nội dung đầu tiên và quan trọng nhất trong công tác quản lý nợ thuế vì nó thường gắn với chương trình hoạt động trong một thời gian nhất định (thường là kế hoạch hằng năm) và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của công tác quản lý nợ thuế Chi cục hải quan căn cứ chỉ đạo của Cục hải quan tỉnh, thành phố và tình hình quản lý nợ thuế tại đơn vị để xây dựng chương trình, kế hoạch, biện pháp thực hiện thu hồi nợ thuế Việc xây dựng kế hoạch quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan cần thực hiện theo hướng dẫn tại Quyết định số 1503/QĐ-TCHQ của Tổng cục hải quan ban hành ngày 18/5/2018, bao gồm các bước sau: lập danh sách nợ thuế; thu thập, xác minh thông tin của NNT; phân loại các khoản nợ; lập hồ sơ theo dõi NNT có nợ

Sơ đồ 1.1: Các bước trong lập kế hoạch về quản lý nợ thuế

(Nguồn: Quyết định số 1503/QĐ-TCHQ ngày 18/5/2018)

Bước 3:

Phân loại các khoản

nợ

Bước 4:

Thiết lập

hồ sơ theo dõi nợ thuế

Bước 1:

Lập danh sách nợ thuế

Bước 2:

Thu thập, xác minh thông tin của NNT luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 23

Bước 1 Lập danh sách hồ sơ nợ thuế

Công chức phụ trách quản lý nợ thuế thực hiện khai thác danh sách nợ thuế theo tờ khai của từng NNT, phân loại bước đầu từng NNT có nợ theo tiêu chí phân loại nợ

Bước 2 Thu thập và xác minh thông tin của NNT

a Thu thập thông tin về NNT có nợ:

Công chức phụ trách quản lý nợ thuế khai thác thông tin về NNT trên cơ sở

dữ liệu của ngành hải quan hoặc lập phiếu đề xuất báo cáo Lãnh đạo Chi cục Hải quan để thực hiện tổ chức thu thập thông tin từ các cơ quan quản lý nhà nước khác Thu thập thông tin bao gồm các thông tin sau: Tên NNT có nợ; địa chỉ; điện thoại, fax; tên giám đốc, loại hình DN và/hoặc chủ DN tư nhân, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên; chủ tịch hội đồng thành viên, thành viên hội đồng thành viên, người đại diện theo pháp luật của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên; hội đồng quản trị công ty (nếu có); số chứng minh thư/số hộ chiếu; các ngân hàng giao dịch; các số tài khoản tiền gửi; số dư tiền gửi; tình trạng hoạt động của NNT

Thông tin của NNT có nợ phải được thường xuyên cập nhật, kịp thời nhằm đảm bảo cho việc phân loại hồ sơ nợ thuế, xử lý nợ thuế và áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế, đồng thời thông tin phải được chuyển cho bộ phận QLRR cấp Chi cục để cập nhật, bổ sung vào hồ sơ DN trên hệ thống QLRR

b Phương pháp xác minh thông tin:

- Nguồn thông tin:

Thu thập thông tin về NNT từ các nguồn: ngân hàng và tổ chức tín dụng; cơ quan quản lý thuế; trên trang web của Sở kế hoạch và Đầu tư, Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất; từ các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương,

- Phương pháp xác minh: Cử công chức phụ trách quản lý nợ thuế đi xác minh trực tiếp; gửi văn bản đề nghị cung cấp thông tin; khai thác thông tin trên các trang web của các CQNN

Trang 24

c Lưu trữ thông tin:

Công chức phụ trách quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan phải lưu trữ, theo dõi riêng những thông tin thu thập được theo từng NNT có nợ

Bước 3 Thực hiện phân loại các khoản nợ:

a Căn cứ vào những thông tin thu thập được của NNT có nợ, các tiêu chí phân loại nợ và các văn bản hướng dẫn hiện hành, công chức phụ trách quản lý nợ thuế lập phiếu đề xuất trình Lãnh đạo Đội (Đội quản lý thuế) phê duyệt kết quả phân loại

nợ thuế

b Phê duyệt:

Lãnh đạo Đội/Chi cục kiểm tra hồ sơ và đề xuất của công chức phụ trách, duyệt ký nội dung phân loại (nếu đồng ý) hoặc ghi rõ lý do, ý kiến vào phiếu đề xuất (nếu không đồng ý) và trả lại hồ sơ để công chức thực hiện

c Trường hợp được Lãnh đạo Đội hoặc Lãnh đạo Chi cục phê duyệt, công chức phụ trách quản lý nợ thuế cập nhật kết quả phân loại nợ vào Hệ thống kế toán tập trung (KTTT) và chuyển sang bước 4

d Trường hợp Lãnh đạo Đội hoặc Lãnh đạo Chi cục không đồng ý, có ý kiến vào phiếu đề xuất, chuyển công chức thực hiện Công chức phụ trách quản lý nợ thuế có trách nhiệm thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo

Bước 4 Thiết lâp hồ sơ theo dõi nợ thuế

Đối với các khoản nợ thuế cụ thể, Chi cục hải quan phải lập hồ sơ theo dõi cụ thể nhằm phân loại, quản lý, theo dõi và đôn đốc thu hồi nợ thuế kịp thời, hiệu quả Một hồ sơ theo dõi nợ thuế bao gồm:

- NNT (Tên, giấy phép đăng ký kinh doanh, giấy phép đầu tư, mã số thuế, địa chỉ, người đại diện pháp luật )

- Số TKHQ có nợ, ngày đăng ký, mã loại hình…

- Các chứng từ ghi số phải thu như: Quyết định ấn định thuế, quyết định truy thu thuế,

- Văn bản xác nhận đối chiếu công nợ, biên bản đòi nợ hoặc các thông tin, chứng từ khác có liên quan

Trang 25

Trong trường hợp các thông tin thu thập được khai thác từ website của các cơ quan chức năng, công chức được phân công phụ trách in màn hình kết quả tra cứu trên trang web, ký tên, đóng dấu công chức và lưu vào hồ sơ theo dõi nợ

1.2.2.2 Triển khai thu hồi nợ thuế và cưỡng chế thi hành quyết định cưỡng chế thuế

* Đối với nhóm nợ trong hạn:

Trong khoảng thời gian từ 07 đến 09 ngày (trước khi hết thời hạn nộp thuế), công chức phụ trách quản lý nợ thực hiện đôn đốc thu nộp thuế bằng các hình thức sau:gọi điện thoại, gửi thông báo bằng văn bản, gửi thư điện tử cho NNT có nợ hoặc người đại diện theo pháp luật của NNT có nợ Đồng thời, nếu phát hiện NNT có dấu hiệu bỏ trốn, tẩu tán tài sản cần phải báo cáo đề xuất lãnh đạo thực hiện và xử

lý theo quy định

* Đối với nhóm nợ quá hạn:

a Khoản nợ quá hạn chưa quá 90 ngày:

Sơ đồ 1.2: Các bước trong đôn đốc thu hồi nợ quá hạn chưa quá 90 ngày

Bước 1: Lập và phát hành Thông báo tiền thuế nợ và tiền chậm nộp:

Sau ba mươi ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế theo quy định, NNT có nợ/tổ chức bảo lãnh (TCBL) chưa nộp tiền thuế, tiền chậm nộp vào NSNN, công chức phụ trách quản lý nợ thực hiện như sau:

- Lập phiếu đề xuất và soạn thảo thông báo tiền thuế nợ và tiền chậm nộp gửi NNT hoặc TCBL

- Trình Lãnh đạo Đội quản lý thuế, Lãnh đạo Chi cục Hải quan phê duyệt, ký

Bước 1:

Lập và phát hành Thông báo tiền thuế

nợ và tiền chậm nộp

Bước 2: Mời NNT có nợ/TCBL đến làm việc tại trụ sở CQHQ hoặc trụ sở NNT/

TCBL

Bước 3:

Làm việc với NNT

có nợ/TCBL

Bước 4:

Ghi nhận kết quả thực hiện trong hồ sơ theo dõi nợ luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 26

thông báo tiền thuế nợ và tiền chậm nộp (nếu có)

* Phê duyệt:

- Lãnh đạo Đội/Chi cục kiểm tra hồ sơ và đề xuất của công chức phụ trách, duyệt ký(nếu đồng ý) hoặc ghi rõ lý do, ý kiến vào phiếu đề xuất (nếu không đồng ý) và trả lại hồ sơ để công chức thực hiện

* Ban hành văn bản:

- Sau khi lãnh đạo Chi cục phê duyệt, ký Thông báo tiền thuế nợ và tiền chậm nộp, công chức phụ trách phát hành Thông báo theo quy định hoặc thông báo trên Cổng thông tin điện tử của ngành hải quan

- Nếu quá thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày phát hành Thông báo tiền thuế

nợ và tiền chậm nộp mà NNT có nợ hoặc TCBL của NNT có nợ chưa nộp tiền thuế

nợ và tiền chậm nộp vào NSNN thì công chức phụ trách quản lý nợ thuế thực hiện bước tiếp theo

Bước 2: Mời NNT có nợ/TCBL đến làm việc tại trụ sở CQHQ hoặc trụ sở

NNT /TCBL

- Công chức phụ trách lập phiếu đề xuất, dự thảo giấy mời trình Lãnh đạo Đội, Lãnh đạo Chi cục duyệt ký Giấy mời mời NNT có nợ / TCBL hoặc người đại diện pháp luật của NNT có nợ đến làm việc tại trụ sở CQHQ Nếu NNT có nợ / TCBL đến làm việc thì thực hiện tiếp theo bước 3

- Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày phát hành giấy mời mà NNT có

nợ / TCBL không đến trụ sở CQHQ thì Chi cục phải cử công chức tới làm việc tại trụ sở của NNT có nợ / TCBL,

* Phê duyệt:

- Lãnh đạo Đội/ Chi cục kiểm tra hồ sơ và đề xuất của công chức phụ trách, duyệt ký (nếu đồng ý) hoặc ghi rõ lý do, ý kiến vào phiếu đề xuất (nếu không đồng ý) và trả lại hồ sơ để công chức thực hiện

* Ban hành văn bản:

- Sau khi lãnh đạo Chi cục phê duyệt ký Giấy mời, công chức hải quan phát luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 27

hành Giấy mời theo quy định

Bước 3: Làm việc với NNT có nợ / TCBL

* Tại trụ sở CQHQ, công chức phụ trách quản lý nợ thực hiện như sau:

- Thông báo cho NNT có nợ / TCBL về số tiền thuế nợ, tiền chậm nộp, tiền phạt vi phạm còn nợ

- Thông báo cho NNT có nợ / TCBL các căn cứ, quy định của pháp luật có liên quan; các hình thức xử lý nếu không nộp thuế đúng thời hạn quy định thì phải nộp tiền chậm nộp và CQHQ sẽ thực hiện: thông báo trên Cổng thông tin điện tử của ngành hải quan, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế theo quy định, thực hiện từ chối Thư bảo lãnh trên phạm vi toàn quốc (đối với các TCBL của NNT

có nợ không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế như đã cam kết)

- Yêu cầu NNT có nợ / TCBL thực hiện việc nộp tiền thuế nợ, tiền chậm nộp

và tiền phạt vào NSNN

- NNT có nợ / TCBL phải xác nhận nợ thuế, cam kết trả nợ thuế và ký Biên bản làm việc Nội dung biên bản làm việc phải thể hiện việc NNT có nợ / TCBL cam kết trả nợ thuế trong thời gian cụ thể

- Công chức thụ lý hồ sơ nợ thuế có trách nhiệm theo dõi tiến độ nộp thuế trên cơ sở cam kết của NNT có nợ / TCBL

- Sau khi NNT có nợ / TCBL đã nộp thuế, tiền chậm nộp, công chức phụ trách

có trách nhiệm kiểm tra, in kết quả đã nộp thuế, báo cáo lãnh đạo và lưu Hồ sơ của

DN đã nộp thuế

* Tại trụ sở của NNT có nợ / TCBL, công chức thực hiện như sau:

+ Chuẩn bị hồ sơ gồm: hồ sơ theo dõi nợ thuế và danh sách tờ khai nợ thuế của NNT có nợ tại thời điểm làm việc

+ Xuất trình giấy giới thiệu của Chi cục hải quan

- Trong trường hợp NNT có nợ đang thực hiện sản xuất, kinh doanh tại địa chỉ đăng ký kinh doanh:thì công chức thực hiện như nội dung làm việc tại trụ sở CQHQ

- Trong trường hợp NNT có nợ không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh mà công chức phụ trách có cơ sở xác định địa chỉ hoạt động kinh doanh mới luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 28

của NNT có nợ thì đến địa điểm mới tiến hành lập biên bản làm việc như trên

- Trong trường hợp NNT có nợ không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh và cũng không xác định được địa chỉ hoạt động mới thì công chức phụ trách phối hợp với các cơ quan chức năng có liên quan (Công an, Cục thuế, Sở kế hoạch

và đầu tư ) để xác minh, truy tìm theo quy định

Bước 4: Ghi nhận kết quả thực hiện trong hồ sơ theo dõi nợ thuế

- Công chức phụ trách phải điền đầy đủ các thông tin vào Hồ sơ theo dõi nợ của NNT có nợ, bao gồm: thông tin NNT , thông tin nợ thuế, thời gian và các bước công việc đã thực hiện thu hồi nợ thuế

- Báo cáo Lãnh đạo Đội và Chi cục kết quả làm việc với NNT có nợ

- Lưu kèm Hồ sơ gồm: Thông báo về tiền thuế nợ và tiền chậm nộp đã gửi NNT có nợ / TCBL đã phát hành, biên bản làm việc cùng NNT có nợ / TCBL và các giấy tờ khác (nếu có)

- Hồ sơ theo dõi nợ được lưu trưc tại Chi cục Hải quan theo đúng quy định

b Nhóm nợ quá hạn quá 90 ngàỳ

Sơ đồ 1.3: Các bước trong đôn đốc thu hồi nợ quá hạn quá 90 ngày

Nếu NNT có nợ được CQHQ có thẩm quyền cho nộp dần tiền thuế nợ, công chức phụ trách cập nhật văn bản vào hệ thống KTTT Trong thời gian từ 07 đến 09 ngày làm việc (trước khi hết thời hạn nộp dần tiền thuế nợ, tiền chậm nộp NNT đã đăng ký, cam kết) công chức phụ trách quản lý nợ thuế tại Chi cục tiếp tục thực hiện đôn đốc thu nộp bằng hình thức: gọi điện thoại, gửi thư điện tử cho NNT có nợ hoặc người đại diện theo pháp luật của NNT

Trường hợp NNT có nợ vi phạm cam kết về tiến độ nộp dần tiền thuế, tiền chậm nộp thì không được tiếp tục nộp dần tiền thuế nợ và bị áp dụng các biện pháp

Bước 1: Xác định biện pháp cưỡng chế

Bước 2: Tổ chức thực hiện biện pháp cưỡng chế

Bước 3:

Theo dõi quá trình cưỡng chế luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 29

cưỡng chế Đồng thời, Chi cục hải quan yêu cầu TCBL có trách nhiệm nộp thay NNT tiền thuế nợ, tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật

Trường hợp NNT không thuộc các đối tượng trên hoặc vi phạm cam kết nộp dần tiền thuế thì thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Xác định các biện pháp cưỡng chế

* Công chức phụ trách công tác quản lý nợ thuế thực hiện như sau:

Căn cứ danh sách tờ khai nợ thuế quá hạn quá 90 ngày và hồ sơ theo dõi NNT

có nợ, công chức lập phiếu đề xuất trình lãnh đạo Đội, Chi cục duyệt và ký Quyết định áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan theo đúng quy định

* Phê duyệt:

- Lãnh đạo Đội, lãnh đạo Chi cục kiểm tra đề xuất của công chức phụ trách, duyệt ký (nếu đồng ý) hoặc ghi rõ lý do, ý kiến vào phiếu đề xuất (nếu không đồng ý) và trả lại hồ sơ để công chức thực hiện

* Phát hành Quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế:

- Sau khi lãnh đạo Chi cục phê duyệt, ký Quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế, công chức thuộc bộ phận quản lý nợ thuế chuyển bộ phận văn thư Quyết định

để phát hành theo quy định

Bước 2: Tổ chức thực hiện các biện pháp cưỡng chế

Trình tự, thủ tục thực hiện các biện pháp cưỡng chế thực hiện theo đúng quy định pháp luật

* Một số lưu ý khi thực hiện các biện pháp cưỡng chế:

- Biện pháp cưỡng chế bằng việc trích tiền từ tài khoản:

Chi cục hải quan căn cứ vào cơ sở dữ liệu, số nợ thuế, tiền phạt; tiền chậm nộp quá 90 ngày và thông tin đã xác minh, thu thập được để phối hợp với các ngân hàng thực hiện quyết định cưỡng chế trích tiền từ khoản hoặc chuyển sang biện pháp cưỡng chế tiếp theo nếu quá thời hạn quy định

- Biện pháp khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập:

Chi cục hải quan căn cứ kết quả xác minh, thu thập được để ban hành quyết luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 30

định cưỡng chế khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập Trường hợp cá nhân bị cưỡng chế không có thu nhập hợp pháp hoặc sau ba ngày làm việc( kể từ ngày nhận được yêu cầu của Chi cục hải quan) mà cá nhân bị cưỡng chế; tổ chức, cá nhân đang được trả lương hoặc thu nhập và các tổ chức, cá nhân có liên quan không phối hợp cung cấp thông tin về tiền lương và thu nhập thì Chi cục hải quan chuyển sang thực hiện biện pháp cưỡng chế tiếp theo

- Biện pháp dừng làm thủ tục hải quan:

Chi cục hải quan căn cứ cơ sở dữ liệu hiện có, thông tin xác minh được và kết quả cưỡng chế từ các biện pháp cưỡng chế nêu trên để ban hành quyết định cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan

- Biện pháp thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng:

Chi cục hải quan phối hợp với Cục Thuế các tỉnh, thành phố thực hiện thông báo hóa đơn không cong giá trị sử dụng theo quy định pháp luật Nếu DN bị cưỡng chế đã nộp đầy đủ số tiền thuế nợ, tiền chậm nộp của hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu vào NSNN thì Chi cục hải quan thông báo cho cơ quan thuế biết (ngay trong ngày) về thông tin đối tượng bị cưỡng chế đã nộp đủ tiền thuế nợ, tiền chậm nộp NSNN để cơ quan thuế thông báo cho đối tượng bị cưỡng chế về việc hóa đơn tiếp tục có giá trị sử dụng

- Biện pháp kê biên, bán đấu giá tài sản:

Chi cục hải quan gửi văn bản cho đối tượng bị cưỡng chế; cơ quan đăng ký quyền sở hữu tài sản (khi có thông tin về tài sản); cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm và các tổ chức, cá nhân liên quan để xác minh về tài sản thực hiện kê biên, bán đấu giá tài sản

Nếu sau năm ngày làm việc kể từ ngày Chi cục hải quan gửi văn bản xác minh

về tài sản của đối tượng bị cưỡng chế; cơ quan đăng ký quyền sở hữu tài sản; cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm và các tổ chức, cá nhân liên quan không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ các thông tin về tài sản hoặc trường hợp xác định tài sản cưỡng chế không đủ để bù đắp chi phí cưỡng chế thì chuyển sang biện pháp cưỡng chế tiếp theo

Trang 31

- Biện pháp thu tiền, tài sản của đối tượng bị cưỡng chế do tổ chức, cá nhân khác đang nắm giữ

Chi cục hải quan thu thập, xác minh thông tin bằng văn bản yêu cầu bên thứ

ba đang nắm giữ tiền, tài sản của đối tượng bị cưỡng chế phối hợp với CQHQ cung cấp thông tin về tiền, tài sản đang nắm giữ Trên cơ sở thông tin do bên thứ ba cung cấp, Chi cục hải quan ban hành quyết định cưỡng chế

Nếu sau năm ngày làm việc, tính từ ngày gửi văn bản yêu cầu bên thứ ba cung cấp thông tin mà bên thứ ba không phối hợp cung cấp; cung cấp không đầy đủ hoặc

có văn bản giải trình về việc không thực hiện việc cung cấp thông tin về tiền, tài sản đang nắm giữ thì chuyển sang biện pháp tiếp theo; Hoặc trong trường hợp Chi cục hải quan không có thông tin về tiền, tài sản của đối tượng bị cưỡng chế do bên thứ

ba nắm giữ thì chuyển sang biện pháp cưỡng chế tiếp theo

- Biện pháp thu hồi giấy chứng nhận đăng ký DN:

Chi cục hải quan có văn bản đề nghị Sở Kế hoạch Đầu tư tỉnh, thành phố thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký DN theo quy định

Trong trường hợp DN đã thực hiện nộp đầy đủ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt hoặc Chi cục hải quan đã thu hồi được từ việc bù trừ các khoản tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt được hoàn, nộp thừa thì Chi cục hải quan có văn bản thông báo (ngay trong ngày) cho Sở Kế hoạch Đầu tư tỉnh, thành phố biết để kịp thời khôi phục tình trạng pháp lý cho DN theo quy định

Trong trường hợp Sở Kế hoạch - Đầu tư không thực hiện thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký DN thì đề nghị Sở Kế hoạch - Đầu tư phải có văn bản giải thích lý do; Đồng thời, Chi cục hải quan có báo cáo đến Cục hải quan thành phố Hà Nội và TCHQ để tổng hợp, báo cáo Bộ Tài chính có ý kiến với Bộ Kế hoạch - Đầu tư

Hồ sơ cưỡng chế nợ thuế cần phải lưu đầy đủ các tài liệu chứng minh đã thực hiện đầy đủ các biện pháp cưỡng chế hoặc không thực hiện được các biện pháp cưỡng chế, đồng thời làm cơ sở để hoàn thiện hồ sơ xóa nợ (đối với khoản nợ đã quá 10 năm, đã áp dụng đủ các biện pháp cưỡng chế)

Bước 3: Theo dõi quá trình thực hiện quyết định cưỡng chế

Trang 32

- Công chức phụ trách quản lý nợ thuế có trách nhiệm theo dõi việc xử lý vi phạm và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế, bao gồm các biện pháp đã/đang thực hiện cưỡng chế, thời gian thực hiện các biện pháp cưỡng chế, báo cáo kết quả thực hiện biện pháp cưỡng chế cho lãnh đao Đội và Chi cục

- Trường hợp đã thu đủ số tiền nợ, tiền chậm nộp, tiền phạt, công chức đề xuất Lãnh đạo Chi cục ban hành văn bản dừng áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định

- Công chức phụ trách quản lý nợ thuế thực hiện lưu quyết định cưỡng chế, văn bản dừng áp dụng biện pháp cưỡng chế vào hồ sơ theo dõi nợ thuế

1.2.2.3 Kiểm tra giám sát quá trình quản lý nợ thuế

Công tác kiểm tra giám sát quá trình quản lý nợ thuế là một khâu rất qua trọng trong quy trình quản lý nợ thuế Quy trình thanh tra thuế trong lĩnh vực hải quan đã được Tổng cục hải quan ban hành tại Quyết định số 4129/QĐ-TCHQ ngày11/12/2017 Đây là cơ sở pháp lý quan trọng và quy định về trình tự thủ tục thực hiện thanh tra nhằm tạo sự thống nhất trong việc thực hiện chức trách nhiệm

vụ của cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ thanh tra thuế đối với hàng hóa nhập khẩu nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các tổ chức, cá nhân có hành vi gian lận, trốn thuế; phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền các biện pháp khắc phục; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; quản lý cán bộ, công chức thanh tra thuế trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao

Với nỗ lực đảm bảo hiệu quả công tác chống thất thu NSNN, hạn chế phát sinh nợ mới Chi cục hải quan đã đề ra mục tiêu: đẩy mạnh công tác kiểm tra thuế; kiểm tra trọng tâm các DN có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế; tổ chức kiểm tra trọng điểm các mặt hàng xuất nhập khẩu nhạy cảm có nguy cơ cao trong việc gian lận thuế Việc kiểm tra, giám sát quá trình quản lý nợ thuế còn giúp Chi cục hải quan đánh giá được mức độ vi pham pháp luật về thuế của các DN trong từng thời

kỳ cụ thể, giúp đánh giá được mức tuân thủ pháp luật của các DN hoạt động trên địa bàn Chi cục quản lý

Đồng thời, để đảm bảo công tác quản lý nợ thuế hoạt động hiệu quả thì Chi luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 33

cục hải quan đã tiến hành kiểm tra, giám sát chéo đối với các công chức phụ trách quản lý nợ thuế nhằm mục đích hồ sơ được giải quyết đúng thời hạn, đúng quy định Mặt khác, việc kiểm tra giám sát này giúp công chức có trách nhiệm với nhiệm vụ được giao, giúp nâng cao kinh nghiệm trình độ trong việc theo dõi, đôn đốc thu hồi nợ thuế

Hằng năm, Cục hải quan đã tiến hành giao chỉ tiêu thu hồi nợ thuế cho các Chi cục hải quan, yêu cầu triển khai và kiểm soát quyết liệt các biện pháo đôn đốc thu hồi nợ thuế và cưỡng chế thuế Công chức phụ trách quản lý nợ thuế tại Chi cục Hải quan phải thực hiện lập báo cáo theo các mẫu biểu quy định và các văn bản hướng dẫn về quản lý nợ thuế để báo cáo các cấp theo quy định và thực hiện báo cáo đột xuất theo yêu cầu của Cục hải quan thành phố Hà Nội Nội dung cần báo cáo tập trung vào việc phân loại nợ thuế, tổng hợp các khoản nợ thuế, thực hiện thông báo

và quyết định cưỡng chế

1.2.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan

Quản lý nợ thuế chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố nhưng có thể khái quát ở những yếu tố khách quan và yếu tố chủ quan (yếu tố bên trong và bên ngoài) cơ bản sau đây:

1.2.3.1 Các nhân tố bên trong

Đây là các nhân tố nội tại trong Chi cục hải quan, quyết định đến sự hoạt động hiệu

quả của công tác quản lý nợ thuế Bao gồm những nhân tố ảnh hưởng sau:

Thứ nhất: Năng lực và đạo đức công vụ của của đội ngũ cán bộ công chức hải quan

Con người luôn là nhân tố quan trọng mang tính sống còn đối với một tổ chức

bộ máy Chính vì thế chính sách về con người luôn được ưu tiên hàng đầu, nhất là trong các CQNN đại diện cho Chính phủ thực thi các chính sách pháp luật Hải quan là một trong những cơ quan quan trọng của quốc gia, chịu trách nhiệm về thu thuế xuất nhập khẩu, đảm bảo nguồn thu NSNN, chống buôn lậu, gian lận thương mại và thực hiện các nhiệm vụ quan trọng khác nhằm đảm bảo an ninh kinh tế - chính trị; vì vậy trình độ, năng lực và phẩm chất của mỗi cán bộ hải quan rất được coi trọng

Trang 34

Công chức thuộc Chi cục hải quan vừa chịu trách nhiệm thực thi chính sách, vừa tham mưu cho việc xây dựng, hoạch định chính sách thuế Là người đại diện cho Nhà nước tiếp xúc trực tiếp với đối tượng nộp thuế, mỗi công chức hải quan cần có năng lực chuyên môn để hướng dẫn họ thực thi đúng chính sách và phẩm chất đạo đức vững vàng

để vượt qua những cám dỗ, đảm bảo cho chính sách thuế được thực thi một cách hiệu quả Đồng thời tham mưu cho Lãnh đạo chi cục để có những thay đổi phù hợp về chính sách theo từng thời kỳ (Nguyễn Thị Hương Giang, 2015)

Thứ hai: Cơ sở vật chất và ứng dụng khoa học - công nghệ của Chi cục hải quan

Bên cạnh yếu tố con người thì cơ sở vật chất và ứng dụng khoa học công nghệ,

hệ thống phần mềm kế toán, quản lý nợ thuế cũng đóng một vai trò quan trọng trong công tác quản lý nợ thuế của Chi cục hải quan Trong đó việc áp dụng các ứng dụng khoa học công nghệ là khâu cốt lõi cho việc cải cách hiện đại hóa

Chi cục hải quan đã nhận thức và có những biện pháp nâng cao nhằm cải thiện tình hình ứng dụng các công nghệ hiện đại trong quản lý nợ thuế Bởi việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng góp phần giúp cho việc quản lý được chính xác, dễ dàng hơn, việc sử dụng các phần mềm quản lý đã loại bỏ được khối lượng đồ sộ của các loại chứng từ, giúp tiết kiệm nguồn nhân lực và thời gian

Như vậy các yếu tố thuộc về chi cục hải quan đã nêu ở trên quyết định đến sự thành công của Chi cục hải quan trong việc đảm bảo nguồn thu thuế xuất nhập khẩu cho NSNN, tạo thuận lợi cho DN, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế; đồng thời ngăn chặn những hành vi trốn thuế, gian lận thuế để đảm bảo sự công bằng giữa các đối tượng nộp thuế, tạo nên một môi trường thuế chuyên nghiệp - minh bạch - hiệu quả (Nguyễn Thị Hương Giang, 2015)

1.2.3.2 Các nhân tố bên ngoài

Đây là những nhân tố thuộc về cơ chế, chính sách của Nhà nước có liên quan tới hoạt động quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu nói chung và quản lý nợ thuế nói riêng

Thứ nhất: Hệ thống các văn bản pháp luật quy định về thuế và quản lý nợ thuế

Quản lý thuế trong ngành hải quan tuân theo các quy định trong Luật Quản luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 35

lý thuế và hệ thống các văn bản pháp luật quy định về các sắc thuế khác nhau đánh vào hàng hóa xuất nhập khẩu Tùy theo tình hình kinh tế, chính trị trong nước và quốc tế từng thời kỳ mà chính sách sẽ có những sửa đổi, bổ sung cho phù hợp Bên cạnh mục đích thu NSNN thì mục đích quan trọng của thuế xuất nhập khẩu là do yêu cầu bảo hộ nền sản xuất trong nước nhưng không thể áp dụng các biện pháp hành chính (hàng rào phi thuế quan) thì thuế xuất khẩu, nhập khẩu là công cụ hữu hiệu nhất thực hiện được yêu cầu này Đồng thời với việc

mở rộng quan hệ quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho nền kinh tế phát triển và hòa nhập với sự phát triển của thế giới, những năm gần đây Việt Nam đã thực hiện tham gia, ký kết nhiều hiệp định song phương, đa phương Vì vậy, các sắc thuế đang có sự thay đổi theo lộ trình, nên hệ thống văn bản pháp luật quy định

về thuế trong những năm gần đây đã có sự sửa đổi,bổ sung Như vậy, hệ thống văn bản pháp luật có ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình sản xuất kinh doanh của DN cũng như tình hình nợ thuế của họ.( Nhiếp Thị Thanh, 2011)

Thứ hai: Sự phối hợp, hợp tác với các cơ quan chức năng khác

Quản lý thuế nói chung và quản lý nợ thuế nói riêng không chỉ đòi hỏi việc phối hợp chặt chẽ trong nội bộ ngành hải quan để quản lý đối tượng nộp thuế mà còn phải có sự phối hợp mật thiết với các bên liên quan như: kho bạc nhà nước, cơ quan thuế, ngân hàng, công an… Ngoài ra còn phải có sự phối hợp với các tổ chức hải quan trên thế giới để học tập kinh nghiệm về quản lý thuế, trao đổi thông tin và

có sự hỗ trợ lẫn nhau trong thương mại quốc tế

Thứ ba: Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội trong và ngoài nước

Đây là yếu tố ảnh hưởng lớn đối với tình trạng nợ thuế trong lĩnh vực hải quan

do nền kinh tế thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro và biến động khó lường Hiện nay, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được nhiều bước tiến đáng kể, các loại hình DN được thành lập ngày càng phong phú, đa dạng và nhiều ngành nghề kinh doanh, lĩnh vực hoạt động Có những DN thành công nhưng cũng không ít DN gặp khó khăn trong hoạt động SXKD của mình

Trong giai đoạn toàn cầu hóa hiện nay thì nền kinh tế trong nước sẽ bị tác động bởi nền kinh tế thế giới, nhất là hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa Bởi khi luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 36

kinh tế thế giới phát triển thuận lợi, hoạt động xuất nhập khẩu sẽ phát triển mạnh

mẽ đem lại nguồn thu lớn cho DN xuất nhập khẩu nói riêng và cho NSNN nói chung Theo đó, tình trạng nợ thuế xuất nhập khẩu cũng giảm đi đáng kể trong giai đoạn kinh tế phát triển Ngược lại, khi nền kinh tế thế giới và trong nước gặp khó khăn, khi thiên tai dịch bệnh xảy ra trên quy mô rộng DN sẽ gặp khó khăn trong việc tìm thị trường xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài, còn hàng nhập khẩu về sẽ khó tiêu thụ vì người dân thắt chặt chi tiêu dẫn đến DN bị thua lỗ, giải thể, phá sản dẫn đến tình trạng nợ thuế tăng mạnh Một trong những minh chứng gần đây nhất chúng ta có thể thấy được đó là những tác động không hề nhỏ của tình hình dịch bệnh COVID 19 đến nền đời sống xã hội, chính trị và kinh tế trên toàn thế giới Điều này đã ảnh hưởng đến tình hình sản xuất, kinh doanh của các DN trong nước

và DN nước ngoài nên đã kéo theo việc phát sinh nợ thuế gia tăng

Thứ tư: Ý thức tuân thủ pháp luật của NNT

Chi cục hải quan luôn chủ trương tuyên truyền nâng cao ý thức tuân thủ của đối tượng nộp thuế Mặc dù chính sách pháp luật về hải quan ngày càng được chú trọng và quy định chặt chẽ hơn nhưng trước yêu cầu hội nhập, hiện đại hóa thì thủ tục hải quan lại ngày càng đơn giản hơn Ngoài việc tập trung QLRR và chú trọng kiểm tra sau thông quan thì ý thức tuân thủ pháp luật của đối tượng nộp thuế giữ vai trò quan trọng giúp giảm bớt khối lượng công việc của công chức hải quan trong việc quản lý và theo dõi nợ thuế

Tóm lại, những nhân tố ngoài Chi cục hải quan là những nhân tố dẫn đường chỉ lối để thực hiện quản lý nợ thuế một cách hiệu quả, là công cụ đắc lực trong việc đảm bảo an ninh kinh tế quốc gia

1.2.4 Tiêu chí đánh giá Quản lý nợ thuế

Để đánh giá hoạt động Hải quan nói chung và công tác quản lý nợ thuế nói riêng, Tổng cục hải quan đã nghiên cứu ban hành Quy trình xây dựng và sử dụng chỉ số đánh giá hoạt động Hải quan kèm theo Quyết định số 1568/QĐ-TCHQ ngày 16/5/2013 Đây là hệ thống các chỉ tiêu định tính và định lượng được kết hợp chặt chẽ với nhau để xác định hiệu lực, hiệu quả hoạt động của CQHQ theo từng năm, luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 37

từng giai đoạn; từ đó giúp theo dõi và đánh giá được chính xác, khách quan và minh bạch hơn sự tiến bộ trong việc thực hiện các mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn của ngành Hải quan; kịp thời phát hiện những tồn tại hạn chế trong thực tiễn thực hiện các hoạt động hải quan

Năm 2019, Tổng cục Hải quan ban hành Quyết định số 812/QĐ-TCHQ ngày 27/3/2019 giao chỉ tiêu thu hồi và xử lý nợ thuế quá hạn cho các Cục hải quan tỉnh, thành phố và Cục Kiểm tra sau thông quan Cụ thể Cục Hải quan Hà Nội phải thu hơn 47,659 tỷ đồng Từ chỉ tiêu được giao này Cục Hải quan Hà Nội tiếp tục giao chỉ tiêu thu hồi nợ thuế đến các Chi cục hải quan Trong đó Chi cục hải quan Bắc

Hà Nội được giao 5,581 tỷ đồng Theo đó hệ thống các chỉ số được sử dụng để đánh giá chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nợ thuế tại Chi cục hải quan là:

- Tình hình nợ thuế giai đoạn 2015-2019;

- Kết quả đôn đốc thu hồi nợ thuế thông qua công tác quản lý nợ thuế;

- Tỷ lệ tiền nợ thuế với số thực hiện thu của Chi Cục hải quan:

Để đánh giá hiệu quả công tác quản lý nợ thuế ( theo dõi, đôn đốc, thu hồi nợ thuế…), ý thức tuân thủ pháp luật của NNT trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế và việc thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu được giao trong công tác quản lý nợ thuế

- Tỷ lệ số tiền nợ thuế của năm trước thu được trong năm nay so với số nợ có khả năng thu tính đến thời điểm 31/12 năm trước:

Để nhằm đánh giá hiệu quả công tác theo dõi, đôn đốc việc thu hồi các khoản

nợ thuế có khả năng thu nhưng chưa thu được từ năm trước; kết quả việc thực hiện mục tiêu trong công tác quản lý nợ thuế

- Tỷ lệ số hồ sơ xin gia hạn nộp thuế của DN được giải quyết đúng hạn Nhằm đánh giá việc thực hiện mục tiêu chiến lược công tác quản lý nợ thuế, tính kịp thời trong công tác giải quyết hồ sơ gia hạn nộp thuế của Chi cục hải quan

- Số lượng, trình độ cán bộ công chức làm công tác quản lý nợ thuế tại các cấp CQHQ

Thông qua hệ thống chỉ số đánh giá này, CQHQ kịp thời phát hiện các vấn đề phát sinh trong quá trình quản lý, từ đó, có thể xem xét điều chỉnh lại việc phân bổ luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 38

nguồn lực cả về vật chất và con người, giúp sử dụng tốt hơn nguồn lực hiện có, thúc đẩy sự cạnh tranh nâng cao chất lƣợng hoạt động quản lý thuế, góp phần phục vụ tốt hơn các DN

1.3 Kinh nghiệm quản lý nợ thuế của một số chi cục hải quan và bài học rút ra cho Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý nợ thuế của Chi cục Hải quan Đầu tư Gia Công

Chi cục Hải quan Đầu tư - Gia Công là đơn vị trực thuộc Cục Hải quan thành phố Hà Nội, trụ sở của Chi cục tại: số 210 Quang Trung, Hà Đông, Hà Nội

Các loại hình xuất khẩu, nhập khẩu chủ yếu: xuất nhập khẩu hàng hóa, vật tư, thiết bị để đầu tư tạo tài sản cố định; hàng hóa, nguyên phụ liệu để sản xuất hàng xuất khẩu, gia công, hàng kinh doanh nội địa;

Những mặt hàng xuất nhập khẩu chủ yếu gồm:

+ Nhập khẩu: vật tư nguyên liệu sản xuất, lắp ráp, sản xuất xuất khẩu gia công như: linh kiện máy móc, nguyên phục liệu may mặc……

+ Xuất khẩu: mây tre đan, nông sản, thực phẩm, các sản phẩm từ gỗ, hàng gia công, sản xuất xuất khẩu,…

Để công tác quản lý nợ thuế được chặt chẽ, tránh tình trạng nợ thuế dây dưa kéo dài, trên cơ sở các văn bản pháp quy đã được ban hành, Chi cục Hải quan Đầu tư - Gia Công đã tiến hành các biện pháp quản lý như sau:

- Đội quản lý thuế của Chi cục đã lập kế hoạch về quản lý nợ thuế theo từng tháng và từng Quý trong năm để tiến hành lập danh sách, thu thập thông tin, phân loại các loại nợ thuế

- Hàng ngày công chức được phân công nhiệm vụ quản lý nợ thuế sẽ theo dõi

nợ thuế kiểm tra trên chương trình KTTT các trường hợp nợ trong hạn và nợ quá hạn Đối với các trường hợp nợ trong hạn sắp hết hạn ân hạn, công chức gọi điện nhắc nhở và đốc thúc DN Năm ngày trước thời hạn áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định (90 ngày kể từ ngày quá hạn nộp thuế) , Chi cục hải quan phải gửi thông báo đốc thu đến DN đồng thời không cho ân hạn lô hàng tiếp theo, và cưỡng chế thuế dừng làm thủ tục hải quan đối với các khoản nợ quá 90 ngày Bên luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Trang 39

cạnh đó, chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan như : Công an, Cục thuế, Kho bạc nhà nước, các ngân hàng thương mại để thu thập thông tin và thu hồi nợ thuế

- Hàng tuần Chi cục tổ chức họp tổ thu hồi nợ thuế để giải quyết các vấn đề phát sinh, các vướng mắc khi thực hiện và đưa ra những chỉ đạo phù hợp với thực tế Nhìn chung, Chi cục Hải quan Đầu tư - Gia Công đã tích cực triển khai các biện pháp thu hồi nợ thuế, chỉ đạo một cách quyết liệt công tác đôn đốc thu hồi nợ đọng, hạn chế tối đa phát sinh nợ mới (Báo cáo tổng kết, 2015-2019)

1.3.2 Kinh nghiệm quản lý nợ thuế của Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài

Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài có trụ sở tại: Sân bay Quốc tế Nội Bài

- Các loại hình xuất nhập khẩu chủ yếu: Xuất nhập khẩu các loại hình hàng hóa qua đường hàng không; Phương tiện, hành khách xuất nhập cảnh, quá cảnh; Xuất khẩu, quản lý hành lý xuất nhập cảnh; quản lý hàng hóa quá cảnh, hàng hóa tạm nhập tái xuất; quản lý cửa hàng miễn thuế; quản lý kho ngoại quan

- Những mặt hàng xuất nhập khẩu chủ yếu gồm:

+ Nhập khẩu: vật tư nguyên liệu sản xuất, lắp ráp, sản xuất xuất khẩu như: linh kiện máy móc, máy móc thiết bị; các mặt hàng tiêu dùng như: hóa mỹ phẩm, bánh kẹo, hoa quả, …

+ Xuất khẩu: mây tre đan, nông sản, thực phẩm, các sản phẩm từ gỗ, hàng gia công, sản xuất xuất khẩu,…

Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài là một trong những Chi cục có số thu lớn nhất của Cục Hải quan thành phố Hà Nội, có vai trò quan trọng trong đảm bảo nguồn thu của NSNN Với loại hình xuất nhập khẩu, mặt hàng xuất nhập khẩu đa dạng, số lượng DN đến làm thủ tục hải quan nhiều, có nhiều trường hợp DN vãng lai đến làm thủ tục Do vậy, số nợ thuế của Chi cục thường phát sinh nhiều và khó khăn trong việc quản lý nợ và đôn đốc thu hồi nợ thuế Để hoàn thành được khối lượng công việc và đảm bảo hiệu quả trong công tác quản lý thuế, Chi cục hải quan sân bay Nội Bài đã có những biện pháp cụ thể như:

Trang 40

- Đội quản lý thuế của Chi cục đã lập kế hoạch về quản lý nợ thuế theo từng ngày tháng và từng Quý Bên cạnh đó, Chi cục còn lập kế hoạch theo dõi theo từng nhóm DN có số thu ngân sách lớn

- Công chức được phân công nhiệm vụ theo dõi nợ thuế hằng ngày theo dõi và phối hợp với bộ phận Nghiệp vụ để nhắc nhở, đôn đốc DN nộp thuế đúng thời hạn

để tránh tình trạng nợ xấu

- Hàng tuần, Chi cục tổ chức họp để kịp thời tháo gỡ các khó khăn trong công tác thu hồi nợ thuế như xác minh thông tin DN, xem xét lại các trường hợp truy thu về giá tính thuế… Căn cứ vào tình hình thực tế, Chi cục sẽ giao chỉ tiêu thu hồi đến từng đội công tác, thành lập tổ thu hồi nợ thuế của Chi cục với các thành viên chủ chốt về thu hồi nợ thuế của từng đội

Tóm lại, mặc dù công tác đôn đốc thu hồi nợ đọng thuế, thực hiện cưỡng chế thuế tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài đã được chú trọng, nhưng trên thực tế việc thu hồi nợ đọng thuế là rất khó khăn Việc thực hiện các biện pháp như thông tin cưỡng chế trên toàn quốc, kiểm soát liên thông tài khoản với ngân hàng, lập các tổ đòi nợ thuế, nhưng hiệu quả thu hồi

nợ nợ thuế của Chi cục là không đáng kể, số thuế nợ cũ giải quyết chưa xong thì số nợ mới lại phát sinh Đây là một thách thức không nhỏ cho Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài trong việc thực hiện tốt công tác thu hồi

nợ thuế (Báo cáo tổng kết, 2015-2019)

1.3.3 Bài học kinh nghiệm cho Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội

Chi cục Hải quan Bắc Hà Nội là Chi cục có số thu thuế đứng thứ 2 toàn Cục Hải quan thành phố Hà Nội, trung bình hàng năm được giao chỉ tiêu thu ngân sách hơn 4000 tỷ đồng Song song với đó cũng là Chi cục có số nợ thuế lớn Thực hiện chính sách thu hồi nợ thuế của Cục Hải quan Hà Nội, đồng thời học tập, rút kinh nghiệm từ các đơn vị khác, Chi cục cần chú trọng những vấn đề sau:

Thứ nhất, liên tục cập nhật thông tin vào hồ sơ QLRR đối với các DN, nhất

là các DN mới làm thủ tục hải quan lần đầu tại Chi cục

Thứ hai, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình làm thủ tục hải quan và cho luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si

Tiêu đề	Quản lý Nợ Thuế Tại Chi Cục Hải Quan Bắc Hà Nội, Cục Hải Quan Thành Phố Hà Nội
Tác giả	Hoàng Thị Thùy Dương
Người hướng dẫn	TS. Nguyễn Thị Thu Hoài
Trường học	Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Kinh tế
Chuyên ngành	Quản lý kinh tế
Thể loại	Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản	2020
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	98
Dung lượng	0,93 MB