NGUYỄN CHÍ CÔNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN XÍN MẦN, TỈNH HÀ GIANG THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 Ngành: Quản lí Giáo d
Trang 1NGUYỄN CHÍ CÔNG
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN XÍN MẦN, TỈNH HÀ GIANG THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH
Trang 2NGUYỄN CHÍ CÔNG
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN XÍN MẦN, TỈNH HÀ GIANG THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
Ngành: Quản lí Giáo dục
Mã số: 8.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS PHẠM VĂN THU N
THÁI NGUYÊN - 2020
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 3Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực nếu sai tôi hoàn chịu trách nhiệm
Thái Nguyên, ngày 25 tháng 9 năm 2020
Tác giả luận văn
Nguyễn Chí Công
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 4ở các trường THCS Huyện Xín Mần, Tỉnh Hà Giang theo định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018”, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp
đỡ, tạo điều kiện của tập thể Ban giám hiệu, các đoàn thể, tổ chuyên môn, CBGV, nhân viên các Trường THCS huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành về sự giúp đỡ đó
Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS TS PHẠM
VĂN THU N - người thầy trực tiếp hướng dẫn khoa học và chỉ bảo cho tôi
hoàn thành luận văn này
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, bạn bè, đồng nghiệp của tôi đang công tác tại các Trường THCS huyện Xin Mần, tỉnh Hà Giang, các em
HS, phụ huynh HS và gia đình đã động viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp
đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn này
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong thực hiện đề tài nhưng chắc chắn rằng đề tài sẽ còn có những hạn chế, thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự góp ý chân thành của quý thầy cô, đồng nghiệp và những người quan tâm đến đề tài này
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả luận văn
Nguyễn Chí Công
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 5LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ix
DANH MỤC BẢNG BIỂU x
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ xii
MỞ Đ U 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể, đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 4
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
6 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 5
8 Cấu trúc của luận văn 6
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG THCS THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 7
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7
1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước 7
1.1.2 Những nghiên cứu trong nước 8
1.2 Một số khái niệm cơ bản 10
1.2.1 Quản lí và quản lí giáo dục 10
1.2.2 Hoạt động dạy học 15
1.2.3 Quản lí hoạt động dạy học 16
1.2.4 Quản lí hoạt động dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 16 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 61.3.2 Đặc điểm hoạt động dạy môn Toán ở trường Trung học cơ sở 18
1.3.3 Định hướng hoạt động dạy môn Toán ở trường Trung học cơ sở theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 19
1.4 Nội dung QL hoạt động dạy học môn Toán ở trường THCS theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 27
1.4.1 Quản lí kế hoạch, chương trình dạy môn Toán ở trường THCS 27
1.4.2 Quản lí phân công dạy môn Toán ở trường THCS 28
1.4.3 Quản lí việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy môn Toán ở trường THCS 28
1.4.4 Quản lí việc thực hiện kế hoạch bài dạy môn Toán ở trường THCS 30
1.4.5 Quản lí phương pháp dạy, phương tiện dạy môn Toán ở trường THCS 31
1.4.6 Quản lí hoạt động chuyên môn của tổ Toán ở trường THCS 31
1.4.7 Quản lí hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, kém môn Toán ở trường THCS 32
1.4.8 Quản lí kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS ở trường THCS 33
1.4.9 Quản lí các điều kiện đảm bảo cho hoạt động dạy môn Toán ở trường THCS 34
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở trường THCS theo đinh hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 35
1.5.1 Các yếu tố chủ quan 35
1.5.2 Các yếu tố khách quan 35
Tiểu kết chương 1 36 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 7PHỔ THÔNG 2018 37
2.1 Vài nét về tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục & đào tạo của Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang 37
2.1.1 Khái quát về kinh tế, xã hội huyện Xín Mần 37
2.1.2 Tình hình Giáo dục và Đào tạo huyện Xín Mần 37
2.2 Giới thiệu về tổ chức khảo sát 41
2.2.1 Mục đích khảo sát 41
2.2.2 Nội dung khảo sát 42
2.2.3 Cách thức khảo sát 42
2.2.4 Đối tượng khảo sát 43
2.2.5 Thời gian khảo sát, địa bàn khảo sát 43
2.2.6 Xử lý kết quả khảo sát 43
2.3 Thực trạng hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Huyện Xín Mần, Tỉnh Hà Giang theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 44
2.3.1 Thực trạng thực hiện nội dung chương trình môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường THCS Huyện Xín Mần, Tỉnh Hà Giang 44
2.3.2 Thực trạng việc sử dụng phương pháp dạy học, phương tiện dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Toán 46
2.3.3 Thực trạng việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS 48 2.3.4 Thực trạng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, kém môn Toán 50 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 8định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 53
2.4.2 Thực trạng quản lí việc phân công dạy học môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 54
2.4.3 Thực trạng quản lí việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 55
2.4.4 Thực trạng quản lí việc thực hiện kế hoạch bài dạy môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 57
2.4.5 Thực trạng quản lí phương pháp dạy học, phương tiện dạy học môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 58
2.4.6 Thực trạng quản lí hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 60
2.4.7 Thực trạng quản lí kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 61
2.4.8 Thực trạng quản lí việc bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, kém theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 63
2.4.9 Thực trạng quản lí các điều kiện đảm bảo cho HĐDH môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 64
2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản lí dạy học môn Toán ở các trường THCS Huyện Xín Mần theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 66
2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lí dạy học môn Toán ở các trường THCS huyện Xín Mần theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 68
2.6.1 Những ưu điểm 68
2.6.2 Những hạn chế 69
2.6.3 Nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế 70
Tiểu kết chương 2 72 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 9Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN XÍN M N, TỈNH HÀ GIANG THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ
THÔNG 2018 73
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 73
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học 73
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 73
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 73
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo kế thừa và phát triển 73
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo khả thi và hiệu quả 74
3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo đặc trưng của bộ môn 74
3.2 Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS huyện Xín Mần theo đinh hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 74
3.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức cho CBQL, GV và HS về vai trò và tầm quan trọng của quản lí hoạt động dạy học môn Toán theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 74
3.2.2 Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về kỹ năng dạy học môn Toán theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho đội ngũ giáo viên 77
3.2.3 Xây dựng nội dung, chương trình dạy học môn Toán theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 80
3.2.4 Chỉ đạo đổi mới hoạt động dạy và học môn Toán theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 82
3.2.5 Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động dạy học môn Toán theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 88
3.2.6 Xây dựng hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy học môn Toán theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 90
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 92 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 103.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 94
3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 94
3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 94
3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 94
3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 95
Tiểu kết chương 3 99
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO 104 PHỤ LỤC
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 11DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Trang 12DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Tổng hợp kết quả học lực khối THCS 39 Bảng 2.2 Đối tượng tham gia khảo sát 43 Bảng 2.3 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV và HS về thực trạng thực
hiện nội dung chương trình môn Toán 45 Bảng 2.4 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV và HS về trạng thực việc
sử dụng PPDH, PTDH và ứng dụng CNTT trong dạy học môn Toán 47 Bảng 2.5 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV và HS về thực trạng việc
kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Toán 49 Bảng 2.6 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV và HS về trạng thực công
tác bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu, kém môn Toán 51 Bảng 2.8 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí việc phân công
dạy học môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 55 Bảng 2.9 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí việc chuẩn bị
kế hoạch bài dạy môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 56 Bảng 2.10 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí việc thực hiện
kế hoạch bài dạy môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 58 Bảng 2.11 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí PPDH, PTDH
môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 59 Bảng 2.12 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí hoạt động sinh
hoạt chuyên môn của tổ Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 60 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 13Bảng 2.13 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí kiểm tra đánh
giá kết quả học tập của HS theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 62 Bảng 2.14 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí việc bồi dưỡng
học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, kém theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 63 Bảng 2.15 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí các điều kiện
đảm bảo cho HĐDH môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 65 Bảng 2.16 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về các yếu tố ảnh hưởng
đến công tác quản lí hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 66 Bảng 3.1 Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp 95 Bảng 3.2 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp 97 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 14DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1 Các chức năng cơ bản của quản lí 12
Sơ đồ 1.2 Diễn tả khái niệm quản lí 12
Sơ đồ 1.3 Các yếu tố của quản lí giáo dục 14
Sơ đồ 3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp 93
Sơ đồ 3.2 Mối tương quan tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 98
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 15Để đạt được mục tiêu đó ngành giáo dục nhất định phải thực hiện thành công việc chuyển từ PPDH truyền thống sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực phẩm chất cho người học
Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị lần thứ tám BCH
TW Khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Hội nghị đã khẳng định những điểm tích cực và cũng đã nhìn nhận những mặt còn hạn chế của nền giáo dục Trong phần nhiệm vụ- giải pháp của Nghị Quyết có nêu
“Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục theo hướng hiện đại; phát huy tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối áp đặt truyền thụ một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sáng tổ chức hình thức thực học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”[10] Đây là những cơ sở và môi trường
pháp lý cho việc đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới đồng bộ PPDH theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho người học
Trong chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã xác định một số năng lực chung cốt lõi mà mọi học sinh đều cần có để thích ứng với nhu cầu phát triển xã hội Các năng lực này liên quan đến nhiều môn học, theo đó, mỗi môn học, với đặc trưng và thế mạnh riêng của mình, sẽ tập trung hướng đến luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 16một số năng lực, để cùng với những môn học khác sẽ có mục tiêu hình thành
và phát triển một số năng lực chung cốt lõi cần thiết đối với mỗi học sinh Môn Toán được coi là môn học cốt lỗi của các môn khoa học tự nhiên, theo
đó năng lực tư duy và lập luận là các năng lực mang tính đặc thù của môn học; ngoài ra năng lực mô hình hoá toán học; năng lực giải quyết vấn đề toán học; năng lực giao tiếp toán học; năng lực sử dụng công cụ, phương tiện học toán (là các năng lực chung) cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định các nội dung dạy học của môn học
Hơn nữa, chất lượng giáo dục ở các trường Trung học cơ sở (THCS) và đặc biệt là việc dạy học môn Toán tại các trường THCS huyện Xín Mần đã có những chuyển biến tích cực nhưng bên cạnh đó còn có những hạn chế như tình trạng một số giáo viên chưa theo kịp yêu cầu đổi mới phương pháp giáo dục, việc dạy học môn Toán chủ yếu dạy học sinh để phục vụ các kỳ thi và kiểm tra Trong khi đó, việc thi và kiểm tra dựa trên cơ sở kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học là trọng tâm Do đó, việc dạy học sinh khả năng vận dụng sáng tạo tri thức, rèn luyện phẩm chất, năng lực giải quyết vấn đề gắn với thực hành, gắn với tình huống thực tiễn của cuộc sống thì chưa được thực sự chú trọng Từ đó đặt ra một thách thức trong công tác quản lí phải có biện pháp quản lí và nâng chất lượng giáo dục đáp ứng nhu cầu của xã hội, tạo niềm tin với phụ huynh, cũng là đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay của đất nước
Bên cạnh đó, trước những yêu cầu về đổi mới giáo dục, hoạt động đổi mới dạy học môn Toán ở các trường THCS huyện Xín Mần theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhằm phát triển phẩm chất, năng lực cho người học đã được quan tâm hơn thông qua việc tổ chức các buổi hội thảo, các lớp bồi dưỡng, tập huấn; đổi mới sinh hoạt chuyên môn cấp huyện, cụm trường, sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng „„Nghiên cứu bài học”; tổ chức Hội thi GV giỏi các cấp; triển khai áp dụng phương pháp „„Bàn tay nặn bột” Đa số cán bộ giáo viên và quản lí nhận thức đúng đắn về đổi mới dạy luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 17học môn Toán nhằm phát triển phẩm chất, năng lực người học Tuy nhiên, số giáo viên Toán thường xuyên, chủ động sáng tạo trong việc phối hợp các PPDH, cũng như những PPDH phát huy tính tích cực, tự học và sáng tạo của người học thì chưa nhiều Chương trình SGK môn Toán phổ thông còn mang nặng tính hàn lâm
Hiện nay, ở một số nơi và cũng đã có một số công trình nghiên cứu về
đề tài „„Quản lí dạy học môn Toán ở các trường THCS trong giai đoạn hiện nay” Tuy nhiên việc Quản lí hoạt động dạy học môn Toán theo hướng tiếp cận chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho người học ở các trường THCS huyện Xin Mần, tỉnh Hà Giang chưa được nghiên cứu Xuất phát từ những lý
do nêu trên và để làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề quản lí dạy học môn Toán theo hướng tiếp cận chương trình giáo dục phổ thông 2018, tôi
chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường
THCS Huyện Xín Mần, Tỉnh Hà Giang theo định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018” với mong muốn góp phần vào việc nâng cao chất
lượng dạy học môn toán nói riêng và chất lượng giáo dục và đào tạo ở các trường THCS huyện Xín Mần nói chung
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng, đề xuất một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tại các trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang
3 Khách thể, đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học môn Toán ở trường THCS
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại các trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang theo định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 184 Giả thuyết khoa học
Quản lí hoạt động dạy học và chất lượng dạy học môn Toán ở các trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang đã được các cấp quản lí quan tâm và cũng đã đạt được nhiều kết quả rất đáng khích lệ Song chất lượng giảng dạy môn Toán hiện nay ở trường còn chưa ổn định, chưa đồng đều, còn nhiều bất cập và bộc lộ những hạn chế yếu kém như vẫn còn tình trạng giảng dạy theo lối áp đặt truyền thụ một chiều, ghi nhớ máy móc, vì thế chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay Nếu xây dựng và áp dụng sáng tạo, khoa học, đồng bộ các biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 sẽ phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo
và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Toán ở các trường THCS, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lí dạy học môn Toán ở trường
THCS theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018
5.2 Khảo sát, nghiên cứu, đánh giá thực trạng HĐDH và quản lí
HĐDH môn Toán ở các trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018
5.3 Đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các
trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018
6 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
6.1 Giới hạn về khách thể khảo sát
- Đội ngũ cán bộ quản lí nhà trường: Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn các trường THCS Huyện Xín Mần
- Giáo viên dạy môn Toán các trường THCS Huyện Xín Mần
- Học sinh các trường các trường THCS Huyện Xín Mần
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 196.2 Giới hạn địa bàn nghiên cứu
Đề tài tập trung khảo sát 20 trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang
6.3 Giới hạn thời gian khảo sát
Số liệu từ tháng 2/2020 đến tháng 10/2020
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp này được sử dụng nhằm phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa các vấn đề về lý luận từ các văn bản tài liệu, Nghị quyết của đảng, chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo về quản lí HĐDH
7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Sử dụng các phiếu hỏi dành cho CBQL; dành cho GV và học sinh nhằm thu thập thông tin về thực trạng quản lí dạy học môn Toán ở các trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018
7.2.2 Phương pháp phỏng vấn sâu
Tiến hành trao đổi trực tiếp với cán bộ quản lí và giáo viên nhà trường nhằm tìm hiểu kỹ hơn về thực trạng HĐDH và QL HĐDH môn Toán trong nhà trường và giải thích nguyên nhân của vấn đề
7.2.3 Phương pháp quan sát
Thu thập thông tin qua việc quan sát các hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáo viên bằng việc: dự giờ cùng giáo viên, cùng phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên có nhiều kinh nghiệm phân tích giờ dạy, điều tra thông tin về hồ sơ sổ sách (việc thực hiện quy chế chuyên môn, chương trình dạy học…) quan sát các hoạt động quản lí và quản lí HĐDH của nhà trường
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 207.2.4 Phương pháp xin ý kiến chuyên gia
Chúng tôi tiến hành xin ý kiến các chuyên gia là cán bộ quản lý Sở GD&ĐT tỉnh Hà Giang, phòng GD&ĐT huyện Xín Mần, cán bộ quản lý, GV các trường THCS huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang về thực trạng dạy học môn Toán và quản lý hoạt động dạy học mốn toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại các trường THCS trên địa bàn trong thời gian qua
7.2.5 Phương pháp khảo nghiệm
Chúng tôi tiến hành khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018 được đề xuất thông qua phiếu khảo sát với đối tượng tham gia là đội ngũ cán bộ quản lý, GV các trường THCS huyện Xín Mần tỉnh Hà Giang
7.3 Phương pháp nghiên cứu bổ trợ
7.3.1 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
Bằng một số thuật toán của toán học thống kê áp dụng trong nghiên cứu giáo dục, phương pháp này được sử dụng với mục đích xử lý kết quả điều tra, phân tích kết quả nghiên cứu, đồng thời đánh giá mức độ tin cậy của phương pháp điều tra
7.3.2 Phương pháp so sánh để xử lý các kết quả nghiên cứu
8 Cấu trúc của luận văn
Cấu trúc luận văn gồm các phần: Mở đầu, Kết luận, Khuyến nghị, Danh mục các Tài liệu tham khảo và Phụ lục và 3 chương với nội dung chính như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018
Chương 2: Thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018
Chương 3: Biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 21Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG THCS THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước
- Như chúng ta đã biết toán học có nguồn gốc thực tiễn Số học ra đời trước hết do nhu cầu đếm Hình học phát sinh do sự cần thiết phải đo lại ruộng đất bên bờ sông Nin (Ai cập) sau những trận lụt hàng năm Khi nói đến nguồn gốc thực tiễn của Toán học cũng cần nhấn mạnh cả nguồn gốc thực tiễn của chính các quy luật của logic hình thức được sử dụng trong toán học
Lênin viết: “Những hình thức và quy luật logic không phải là cái vỏ trống rỗng mà là sự phản ánh thế giới khách quan, thực tiễn của con người, được lặp đi lặp lại hàng nghìn triệu lần, sẽ được củng cố vào ý thức người ta dưới những hình thức của logic học”[24]
- Theo Ăng ghen,“ Đối tượng của Toán học thuần túy là những hình dạng không gian và những quan hệ số lượng của thế giới khách quan”[24]
- Trong HĐDH môn Toán cần có những mô hình học tập sẽ giúp HS tiếp thu bài học nhanh hơn, theo V.A.Stoff (Stoff 1966) thì mô hình học Toán nhất thiết phải có ba đặc trưng cơ bản; tính đẳng cấu (mô hình phản ánh đúng một cách đẳng cấu những thuộc tính nhất định nào đó của đối tượng nghiên cứu mà những thuộc tính ấy là đối tượng nhận thức của học sinh), tính đơn giản (đơn giản về mặt tri giác), tính khác với nguyên bản (để trong dạy học dễ dàng đạt được mục đích đề ra)[21]
- Các nhà nghiên cứu giáo dục Nga khẳng định rằng: Kết quả toàn bộ hoạt động quản lí của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ GV
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 22P.V.Zimin, M.I.Konđakôp, N.I.Saxerđôtôp đi sâu nghiên cứu lãnh đạo công tác giảng dạy, giáo dục trong nhà trường và xem đây là khâu then chốt trong hoạt động quản lí của Hiệu trưởng [dẫn theo 9]
V.A.Xukhomlinxki, Jaxapob nêu ra một số vấn đề quản lí của Hiệu trưởng trường phổ thông như phân công nhiệm vụ giữa Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng Các tác giả thống nhất khẳng định người Hiệu trưởng phải là người lãnh đạo toàn diện và chịu trách nhiệm chính trong công tác quản lí nhà trường Về tổ chức dự giờ và phân tích sư phạm bài dạy, tác giả V.A.Xukhomlinxki nhấn mạnh hoạt động dự giờ thăm lớp và đưa ra nhiều cách phân tích sư phạm bài dạy cho GV Ông cho rằng đó là đòn bẩy nâng cao chất lượng giảng dạy của đội ngũ GV [dẫn theo 9]
1.1.2 Những nghiên cứu trong nước
- Ngoài HĐDH môn Toán được tổ chức trên lớp còn có thể tổ chức những hoạt động thực hành Toán ngoài nhà trường như ở nhà máy, công xưởng, đồng ruộng, kể cả những hoạt động có tính chất tập dượt nghiên cứu bao gồm cả các khâu đặt bài toán, xây dựng mô hình, thu thập dữ liệu,
xử lí mô hình để tìm lời giải, đối chiếu lời giải với thực tế để kiểm tra và điều chỉnh[21]
- Đề cập đến phương tiện trực quan trong HĐDH môn Toán: “Phương tiện trực quan tượng trưng là một hệ thống kí hiệu quy ước nhằm biểu diễn tính chất muốn nghiên cứu tách rời khỏi tất cả các tính chất khác của đối tượng và hiện tượng”[21]
- Trong công tác dạy, phụ đạo HS yếu kém môn Toán, theo tác giả Phạm Văn Hoàn, thầy giáo nên coi trọng tính vững chắc của kiến thức, kĩ năng hơn là chạy theo mục tiêu đề cao, mở rộng kiến thức[21]
- Tài liệu “Cơ sở của khoa học quản lí giáo dục” của tác giả Nguyễn Minh Đạo; tài liệu “ Những khái niệm cơ bản về quản lí giáo dục” của tác giả Nguyễn Ngọc Quang; tài liệu “Quản lí, quản lí giáo dục tiếp cận từ
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 23những mô hình” của tác giả Đặng Quốc Bảo là những tài liệu mà trong đó
trình bày về khái niệm quản lí, quản lí giáo dục và quản lí giáo dục được tiếp cận từ những mô hình
- Tài liệu “Khơi dậy tiềm năng sáng tạo” của tác giả Nguyễn Cảnh
Toàn có đề cập đến việc dạy tính sáng tạo cho HS thông qua môn Toán[39] Tài liệu “Phương pháp dạy môn Toán” của tác giả Nguyễn Bá Kim nói về nội dung của môn Toán, định hướng quá trình dạy toán, phương pháp dạy môn Toán[21]
- Nghiên cứu về quản lí nhà trường nói chung và quản lí HĐDH nói riêng có các tác giả như: Nguyễn Ngọc Quang, Phạm Viết Vượng, Nguyễn Văn Lê, Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt…
- Các công trình khoa học trên với tầm vóc qui mô về giá trị lý luận và thực tiễn được ứng dụng rộng rãi và mang lại hiệu quả to lớn trong phát triển sự nghiệp giáo dục nước nhà Tuy nhiên phần lớn các công trình trên chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu về lý luận có tính chất tổng quan về quản lí giáo dục, quản lí trường học, còn về quản lí HĐDH môn Toán ở trường THCS chưa được đề cập nhiều
- Trước yêu cầu bức xúc của thực tiễn ở các trường THCS là đổi mới công tác quản lí HĐDH, trong đó có quản lí HĐDH môn Toán, nhiều học viên cao học quản lí giáo dục đã đi vào nghiên cứu thực trạng quản lí HĐDH
ở các trường THCS, THPT và đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả trong công tác quản lí HĐDH như:
- “Thực trạng việc quản lí hoạt động giảng dạy ở một số trường THCS tỉnh Cà Mau” của tác giả Nguyễn Quốc Thể, tỉnh Cà Mau
- “Thực trạng quản lí việc kiểm tra - đánh giá kết quả dạy của Hiệu trưởng trường THCS, Quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ” của tác giả
Nguyễn Lê Hương, thành phố Cần Thơ
- “Thực trạng công tác quản lí hoạt động dạy học các chủ đề tự chọn ở các trường THCS huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ” của tác giả
Nguyễn Hồng Bảo, thành phố Cần Thơ
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 24- “Một số giải pháp quản lí hoạt động dạy học môn toán ở các trường THCS quận Hà Đông, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay” của
Lê Mạnh Huấn, công bố trên Tạp chí Giáo dục số đặc biệt tháng 5/2016 Trong nghiên cứu của mình tác giả cũng đề xuất một giải pháp như: Nâng cao nhận thức và trách nhiệm cho các Hiệu trưởng trong QLHĐ DH môn Toán; Kế hoạch hóa HĐDH môn Toán của GV các trường THCS một cách khoa học, hợp lí; Thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho GV môn Toán; Chỉ đạo đổi mới PPDH Toán cho GV theo hướng tiếp cận năng lực của HS; Quản lí HĐ học tập môn Toán của HS theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, phát triển năng lực; Thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả dạy và học của GV và HS
- “Một số biện pháp quản lí dạy học môn Toán của Hiệu trưởng các trường THCS thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương theo hướng phát triển năng lực người học” của tác giả Đỗ Thị Mai Lệ, công bố trên Tạp chí Giáo dục
số đặc biệt kì 1 tháng 5/2018 Trong nghiên cứu tác giả đề xuất một số biện pháp: Đổi mới quản lí việc thực hiện nội dung chương trình môn Toán; Chỉ đạo đổi mới phương pháp và đa dạng hình thức dạy môn Toán; Tăng cường đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh; Tăng cường đầu tư cơ
sở vật chất, phương tiện dạy; Tổ chức tốt công tác thi đua - khen thưởng trong dạy môn Toán, gắn phát huy tài năng sức lực của giáo viên với lợi ích kinh tế;
Từ các công trình nghiên cứu kể trên, chúng tôi nhận thấy chưa có công trình nào nghiên cứu sâu về Quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS Huyện Xín Mần, Tỉnh Hà Giang theo định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018
1.2 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1 Quản lí và quản lí giáo dục
Trang 25định”; quá trình “lý” gồm sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ, đưa hệ vào thế “phát triển” Nếu chỉ “quản” thì tổ chức dễ trì trệ, nếu chỉ “lý” thì phát triển không
bền vững Do đó trong “quản” phải có “lý” và ngược lại, nhằm duy trì cho hệ
ở thế cân bằng động, vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong môi trường tương tác giữa các nhân tố bên trong và các nhân tố bên ngoài
Theo Trần Kiểm: “Quản lí là những tác động của chủ thể quản lí trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [19]
Theo tác giả Nguyễn Bá Sơn “Quản lí là tác động có mục đích đến tập thể người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình lao động” [34]
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang “Quản lí là tác động có mục đích, có
kế hoạch của chủ thể quản lí đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lí nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến” [33]
Theo hai tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì: “Hoạt động quản lí là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lí (người quản lí) đến khách thể quản lí (người bị quản lí) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”
Từ những định nghĩa trên ta có những nhận xét sau đây:
- Quản lí chỉ nảy sinh khi có tổ chức Tổ chức là nền của quản lí
- Cốt lõi của quản lí là những tác động có ý thức (có mục đích, có định hướng, có nguyên tắc) của chủ thể quản lí đến khách thể quản lí Điều đó chính xác là được xem người quản lí phải làm gì? Về cơ bản quản lí có bốn chức năng: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra
- Thông tin rất cần cho quản lí Không có thông tin không thể tiến hành
quản lí Bởi vậy: “Thông tin là một chức năng đặc biệt, chức năng trung tâm cùng với bốn chức năng quản lí đã nêu trên - nó là một trong những yêu cầu cốt lõi của hoạt động quản lí” [37]
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 26Sơ đồ 1.1 Các chức năng cơ bản của quản lí [22]
Quản lí là một hoạt động khó khăn, phức tạp nhưng có ý nghĩa rất quan trọng của xã hội loài người Nhờ có quản lí mà có thể tạo ra sự thống nhất ý chí trong tổ chức (các thành viên của tổ chức, giữa những người bị quản lí với nhau và giữa những người bị quản lí với người quản lí) Từ đó mới có thể đạt được mục tiêu đề ra với hiệu quả cao nhất Quản lí còn có tác dụng định hướng sự phát triển của tổ chức trên cơ sở xác định mục tiêu và hướng mọi nỗ lực của cá nhân, của tổ chức vào mục tiêu chung đó Tổ chức, điều hoà, phối hợp và hướng dẫn hoạt động của cá nhân trong tổ chức, giảm độ bất định nhằm đạt mục tiêu quản lí đã xác định Tạo ra động lực cho hoạt động bằng cách kích thích, đánh giá, khen thưởng, trách phạt, tạo ra môi trường và điều kiện thuận lợi cho sự phát triển cá nhân và tổ chức, đảm bảo phát triển ổn định, bền vững và có hiệu quả
Sơ đồ 1.2 Diễn tả khái niệm quản lí[25]
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 27hệ thống con này có hoạt động quản lí, đó là quản lí vi mô Tuy việc phân chia quản lí vĩ mô và quản lí vi mô chỉ là tương đối nhưng giới nghiên cứu khoa học quản lí giáo dục thống nhất quy ước: quản lí giáo dục cấp vĩ mô là quản lí một nền/ hệ thống giáo dục; còn quản lí giáo dục cấp vi mô xem như quản lí trường học hay tổ chức giáo dục cơ sở
* Đối với cấp vĩ mô:
M.L.Kônzacôv cho rằng: “QLGD là tác động có hệ thống, có kế hoạch,
có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống nhằm mục đích bảo đảm việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội cũng như những qui luật của quá trình giáo dục, của sự phát triển thể lực
và tâm lý trẻ em” [31]
Theo tác giả Trần Kiểm, khái niệm quản lí giáo dục đối với cấp vĩ mô
là: "QLGD được hiểu là hệ thống những tác động tự giác, có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật của chủ quản lí đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, CMHS và các lực lượng XH trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu GD của nhà trường" [19]
Từ đây ta có thể khái quát QLGD là sự tác động chủ đích, có căn cứ khoa học, hợp quy luật và phù hợp các điều kiện khách quan… của chủ thể quản lí tới đối tượng quản lí nhằm phát huy sức mạnh các nguồn giáo dục, từ luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 28đó đảm bảo các hoạt động của tổ chức hệ thống giáo dục đạt được các mục tiêu giáo dục đã đề ra với chất lượng, hiệu quả cao nhất
* Đối với cấp vi mô:
Trong phạm vi nhà trường, hoạt động quản lí bao gồm nhiều loại, như quản lí các hoạt động giáo dục: hoạt động dạy học, hoạt động giáo dục (theo nghĩa hẹp), hoạt động xã hội, hoạt động văn thể, hoạt động ngoại khóa,…; quản lí các đối tượng khác nhau: quản lí giáo viên, học sinh, quản lí tài chính, quản lí cơ sở vật chất,…; quản lí (thực ra là tác động đến) nhiều khách thể khác nhau: quản lí thực hiện xã hội hóa giáo dục, điều tiết và điều chỉnh ảnh hưởng từ bên ngoài nhà trường, tham mưu với Hội Cha mẹ học sinh,…
Như vậy, ở góc độ vi mô, có thể hiểu quản lí giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lí vào hệ thống tổ chức giáo dục của nhà trường nhằm điều khiển các thành tố trong hệ thống phối hợp hoạt động theo đúng chức năng, đúng kế hoạch, đảm bảo cho quá trình giáo dục đạt được mục đích, mục tiêu đã xác định với hiệu quả cao nhất
Từ những quan niệm trên, dù ở cấp vĩ mô hay vi mô, ta có thể thấy rõ các yếu tố của quản lí giáo dục, đó là: chủ thể quản lí, phương pháp quản lí, công cụ quản lí, đối tượng bị quản lí, khách thể quản lí và mục tiêu quản lí
Các yếu tố này được thể hiện trong sơ đồ sau:
Sơ đồ 1.3 Các yếu tố của quản lí giáo dục [30]
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 29QLGD chịu sự chi phối và tác động của các quy luật xã hội Bởi vì hệ thống giáo dục là một phân hệ trong toàn bộ hệ thống xã hội Chính vì thế
mà QLGD cũng có các chức năng như kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra Đặc điểm khác biệt của QLGD là quản lí con người với những đặc điểm tâm sinh lí, năng lực, phẩm chất, nhân cách đa dạng phức tạp Kết quả giáo dục không hoàn toàn phụ thuộc vào nhà giáo mà phục thuộc cả vào người học, vào nhận thức và thái độ học tập của họ Bởi người học vừa là đối tượng vừa
là chủ thể của hoạt động giáo dục Sản phẩm của giáo dục là nhân cách con người, vì vậy không được phép tạo ra phế phẩm Ngoài ra QLGD phải phối kết hợp đồng bộ, chặt chẽ ba môi trường giáo dục: gia đình - nhà trường - cộng đồng xã hội Trong đó nhà trường giữ vai trò trung tâm và có tính quyết định tới chất lượng GD
1.2.2 Hoạt động dạy học
Hoạt động DH bao gồm hai hoạt động thống nhất biện chứng, hoạt động dạy của GV và hoạt động học của HS
Theo tác giả Phạm Viết Vượng “ Nói đến DH là nói đến hoạt động dạy
và học của thầy và trò trong nhà trường, với mục tiêu là giúp học sinh nắm vững hệ thống kiến thức khoa học, hình thành hệ thống kỹ năng, kỹ xảo và thái độ tích cực đối với học tập và cuộc sống” [40; tr.110]
Hoạt động dạy: Là truyền thụ tri thức, tổ chức, điều khiển hoạt động
chiếm lĩnh tri thức của HS, giúp HS nắm được kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ Hoạt động dạy có chức năng kép là truyền đạt và điều khiển nội dung học theo chương trình quy định Có thể hiểu hoạt động dạy là quá trình hoạt động sư phạm của GV, làm nhiệm vụ truyền thụ tri thức, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của HS [40; tr.111]
Hoạt động học: Học là quá trình trong đó dưới sự định hướng của
người dạy, người học tự giác, tích cực, độc lập, tiếp thu tri thức, kinh nghiệm
từ môi trường xung quanh bằng các thao tác trí tuệ và chân tay nhằm hình luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 30thành cấu trúc tâm lý mới để biến đổi nhân cách của mình theo hướng ngày càng hoàn thiện Có thể hiểu hoạt động học của học sinh là quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành hệ thống những kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và hoàn thiện nhân cách của bản thân [40; tr.111]
1.2.3 Quản lí hoạt động dạy học
Quản lí HĐDH chính là tập hợp những tác động tối ưu (cộng tác, tham gia hỗ trợ phối hợp, huy động, can thiệp) của chủ thể quản lí đến tập thể GV, HS… nhằm huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực vốn có, tạo động lực đẩy mạnh quá trình dạy của nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng, mục tiêu và chất lượng đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới Quản lí HĐDH là quản lí sự lao động của nhóm (người quản lí, người dạy và người học) Cụ thể:
- Chủ thể quản lí HĐDH tác động đến người dạy và người học thông qua việc thực hiện các chức năng quản lí: kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm tạo ra môi trường thuận lợi cho dạy
- Người dạy cùng một lúc thực hiện kế hoạch hoá HĐDH, tự tổ chức, chỉ đạo hoạt động dạy của mình và tổ chức, chỉ đạo hoạt động học của người học, đồng thời tự kiểm tra; đánh giá kết quả dạy của mình và kết quả học của người học
- Người học tự xây dựng kế hoạch, tự tổ chức, tự chỉ đạo và tự kiểm tra hoạt động học của mình theo kế hoạch, theo sự chỉ đạo và phương thức kiểm tra đánh giá của chủ thể quản lí và của người dạy trực tiếp
Như vậy, trong quản lí HĐDH đã xuất hiện hoạt động tự quản lí của người dạy và người học
1.2.4 Quản lí hoạt động dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018
Quản lí HĐDH môn Toán không chỉ đơn thuần là quản lí việc thực hiện các nhiệm vụ của đội ngũ GV dạy toán trong nhà trường mà còn là những công việc cụ thể như sau:
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 31- Xây dựng kế hoạch dạy môn Toán và tổ chức, chỉ đạo thực hiện sau khi kế hoạch đã được tổ toán thảo luận, đóng góp ý kiến hoàn thành xong
- Tổ chức hướng dẫn, triển khai cho GV dạy toán về mục tiêu, nội dung, phương pháp, PTDH, tổ chức dạy và học, đánh giá kết quả dạy và học môn Toán ở trường THCS
- Chuẩn bị cơ sở vật chất (CSVC), trang thiết bị phục vụ cho việc đổi mới PPDH và ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong dạy môn Toán
- Kiểm tra, đánh giá kết quả dạy môn Toán như: thực hiện quy chế chuyên môn; đánh giá, xếp loại kết quả học tập của HS đúng theo quy chế; việc đổi mới PPDH và ứng dụng CNTT trong dạy môn Toán; công tác bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu, kém
1.3 Hoạt động dạy học ở trường THCS theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông 2018
1.3.1 Vị trí, vai trò của môn Toán ở trường Trung học cơ sở
Môn Toán học ở trường THCS có vị trí, vai trò rất quan trọng và có nhiều ứng dụng trong cuộc sống, cùng với những kiến thức và kĩ năng toán học cơ bản
đã giúp học sinh THCS giải quyết các vấn đề trong thực tế cuộc sống một cách
có hệ thống và chính xác, đồng thời góp phần thúc đẩy xã hội phát triển
Hơn nữa, môn Toán ở trường THCS góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và năng lực toán học cho học sinh; phát triển kiến thức, kĩ năng then chốt và tạo cơ hội để học sinh được trải nghiệm, vận dụng toán học vào thực tiễn; tạo lập sự kết nối giữa các ý tưởng toán học, giữa Toán học với thực tiễn, giữa Toán học với các môn học và hoạt động giáo dục khác, đặc biệt với các môn Khoa học, Khoa học tự nhiên, Vật
lí, Hoá học, Sinh học, Công nghệ, Tin học để thực hiện giáo dục STEM
Bên cạnh đó, môn Toán giúp học sinh hiểu được một cách có hệ thống những khái niệm, nguyên lí, quy tắc toán học cần thiết nhất cho tất cả mọi người, làm nền tảng cho việc học tập ở các trình độ học tập tiếp theo hoặc có thể sử dụng trong cuộc sống hằng ngày
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 321.3.2 Đặc điểm hoạt động dạy môn Toán ở trường Trung học cơ sở
HĐDH môn Toán là hoạt động kép gồm hoạt động dạy của GV Toán và hoạt động học môn Toán của HS Trong đó, hoạt động dạy của GV Toán giữ vai trò chủ đạo, truyền thụ, tổ chức, điều khiển, hướng đến hoạt động học môn Toán của HS, thúc đẩy và làm cho việc học môn Toán của HS thành công Nhờ hoạt động dạy của GV mà HS được tiếp xúc, giao lưu, tham gia vào các hoạt động học tập như thảo luận nhóm, thực hành, áp dụng các bài toán vào thực tế Điều đó góp phần mở rộng nhãn quan, tầm hiểu biết của HS Đồng thời
GV cũng đòi hỏi HS phải nhanh nhẹn, khéo léo cải tiến phương pháp học tập, cải tiến hoạt động học tập của mình để thích ứng với từng nội dung bài học Trong trường hợp đó, HS THCS đặc biệt là HS đầu cấp học sẽ gặp những khó khăn nhất định đòi hỏi người GV phải tính đến để giúp HS tìm cách khắc phục
Vì lứa tuổi học sinh THCS là lứa tuổi thiếu niên, lứa tuổi có những thay đổi đột biến về tâm sinh lý Điều đó có liên quan đến việc xây dựng lại một cách cơ bản hoạt động dạy phù hợp với tâm lý của HS Vì vậy đòi hỏi người GV phải
có những điều chỉnh mang tính chất quyết định trong hoạt động dạy, nếu vẫn
áp dụng những hình thức và PPDH như ở bậc tiểu học cho bậc học này sẽ dẫn đến việc trẻ tỏ ra không bằng lòng dưới nhiều biểu hiện khác nhau
Hoạt động học môn Toán của HS giữ vai trò chủ động, lĩnh hội, tự giác, tích cực, độc lập và sáng tạo nhằm lĩnh hội những kiến thức toán học cơ bản, hình thành kĩ năng và thái độ tương ứng, tạo lập những phẩm chất nhân cách Hoạt động học môn Toán của HS THCS diễn ra ở trình độ cao hơn, phong phú hơn, hoàn thiện hơn, biểu hiện ở những nội dung sau:
+ Động cơ học tập môn Toán của HS THCS rất phong phú, đa dạng, nhưng chưa bền vững, nhiều khi còn thể hiện mâu thuẫn Đối với các em HS
ở trường THCS học Toán là khó, nó đòi hỏi HS cần phải nắm vững kiến thức
có hệ thống, làm nhiều bài tập nhưng đa số các em thường ít chú ý tới vấn đề này hoặc có biết nhưng lười học, không chịu làm nhiều bài tập
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 33+ Thái độ học tập của HS THCS đối với môn Toán cũng rất khác nhau Các em đều ý thức được tầm quan trọng và sự cần thiết của môn Toán, nhưng thái độ rất khác nhau: có em tích cực, có trách nhiệm cao, có em rất lười biếng, thờ ơ …
+ Phương thức học tập môn Toán của HS THCS có những nét khác biệt
so với HS tiểu học Giai đoạn THCS hoạt động học tập môn Toán diễn ra theo phương thức học và hành, học - hành gắn với nhau qua đó để hình thành các
kỹ năng cần thiết
+ Nội dung học tập môn Toán ở THCS được mở rộng và chuyên sâu hơn Bởi vì, THCS là cấp học có tính lý luận gắn với thực hành theo từng môn học, có tính chuyên sâu, từng bước HS nắm được những khái niệm khoa học và nhận thức được các quy luật về tự nhiên, xã hội và con người
Hoạt động dạy của GV và hoạt động học môn Toán của HS tồn tại trong sự thống nhất và tương tác lẫn nhau, cùng hướng đến thực hiện mục tiêu
và nhiệm vụ dạy môn Toán
Tóm lại, từ những đặc điểm nêu trên cho thấy hoạt động dạy của GV và hoạt động học môn Toán của HS ở trường THCS có những nét riêng, do vậy HĐDH môn Toán cũng phải chú ý đến những nét riêng đó và mang nét đặc trưng của cấp học trong dạy môn Toán ở trường THCS
1.3.3 Định hướng hoạt động dạy môn Toán ở trường Trung học cơ sở theo chương trình giáo dục phổ thông 2018
1.3.3.1 Về mục tiêu dạy môn Toán
Môn Toán cấp trung học cơ sở nhằm giúp học sinh đạt các mục tiêu chủ yếu sau:
a) Góp phần hình thành và phát triển năng lực toán học với yêu cầu cần đạt: nêu và trả lời được câu hỏi khi lập luận, giải quyết vấn đề, thực hiện
được việc lập luận hợp lí khi giải quyết vấn đề, chứng minh được mệnh đề toán học không quá phức tạp; sử dụng được các mô hình toán học (công thức toán học, phương trình đại số, hình biểu diễn, ) để mô tả tình huống xuất hiện trong một số bài toán thực tiễn không quá phức tạp; sử dụng được ngôn luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 34ngữ toán học kết hợp với ngôn ngữ thông thường để biểu đạt các nội dung toán học cũng như thể hiện chứng cứ, cách thức và kết quả lập luận; trình bày được ý tưởng và cách sử dụng công cụ, phương tiện học toán để thực hiện một nhiệm vụ học tập hoặc để diễn tả những lập luận, chứng minh toán học
b) Có những kiến thức và kĩ năng toán học cơ bản về:
- Số và Đại số: Hệ thống số (từ số tự nhiên đến số thực); tính toán và sử dụng công cụ tính toán; ngôn ngữ và kí hiệu đại số; biến đổi biểu thức đại số, phương trình, hệ phương trình, bất phương trình; sử dụng ngôn ngữ hàm số để
mô tả (mô hình hoá) một số quá trình và hiện tượng trong thực tiễn
- Hình học và Đo lường: Nội dung Hình học và Đo lường ở cấp học này bao gồm Hình học trực quan và Hình học phẳng Hình học trực quan tiếp tục cung cấp ngôn ngữ, kí hiệu, mô tả (ở mức độ trực quan) những đối tượng của thực tiễn (hình phẳng, hình khối); tạo lập một số mô hình hình học thông dụng; tính toán một số yếu tố hình học; phát triển trí tưởng tượng không gian; giải quyết một số vấn đề thực tiễn đơn giản gắn với Hình học và
Đo lường Hình học phẳng cung cấp những kiến thức và kĩ năng (ở mức độ suy luận logic) về các quan hệ hình học và một số hình phẳng thông dụng (điểm, đường thẳng, tia, đoạn thẳng, góc, hai đường thẳng song song, tam giác, tứ giác, đường tròn)
- Thống kê và Xác suất: Thu thập, phân loại, biểu diễn, phân tích và xử
lí dữ liệu thống kê; phân tích dữ liệu thống kê thông qua tần số, tần số tương đối; nhận biết một số quy luật thống kê đơn giản trong thực tiễn; sử dụng thống kê để hiểu các khái niệm cơ bản về xác suất thực nghiệm của một biến
cố và xác suất của một biến cố; nhận biết ý nghĩa của xác suất trong thực tiễn
c) Góp phần giúp học sinh có những hiểu biết ban đầu về các ngành nghề gắn với môn Toán; có ý thức hướng nghiệp dựa trên năng lực và sở thích, điều kiện và hoàn cảnh của bản thân; định hướng phân luồng sau trung học cơ sở (tiếp tục học lên, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động)
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 351.3.3.2 Về nội dung chương trình dạy môn Toán
- Chương trình dạy môn Toán phải thực sự là một kế hoạch hành động sư phạm kết nối mục tiêu giáo dục với các lĩnh vực nội dung, phương pháp, PTDH, tiến trình giờ học (tổ chức giờ học) và cách thức đánh giá kết quả học tập của HS
- Nội dung dựa trên cơ sở một chương trình chuẩn và đảm bảo tính phổ thông, toàn diện, hướng nghiệp
- Nội dung chương trình môn Toán đảm bảo cơ bản, tinh giản, thiết thực và cập nhật với sự phát triển của khoa học - công nghệ, kĩ thuật - xã hội
- Tiến kịp trình độ chung các nước trong khu vực và thế giới
- Giảm tính lý thuyết hàn lâm, kinh viện, giảm nhẹ yêu cầu về tuyệt đối chính xác khoa hoc, cầu toàn trong quá trình hình thành khái niệm mới và khó
- Tăng tính thực tiễn, thực hành, hình thành khái niệm thông qua sử dụng thiết bị dạy một cách hợp lí
- Đảm bảo vừa sức, khả thi Thực hiện được yêu cầu về giảm tải: tích hợp các nội dung phù hợp, lược bỏ nội dung trùng nhau
- Giảm số tiết trên lớp, tăng thời gian tự học, ngoại khóa và trải nghiệm Theo đó, Trong Chương trình mới, môn Toán ở THCS được cấu trúc theo các mạch kiến thức là: Số và Đại số; Hình học và Đo lường; Thống kê
và Xác suất
Chủ đề Hàm số và đồ thị được bố trí từ lớp 8 Với định hướng tăng cường các yếu tố trực quan trong dạy nội dung hàm số, các kĩ năng tiến trình được xác định cụ thể là: Hiểu được những mô hình thực tế dẫn đến khái niệm
về hàm số; Tính được giá trị của hàm số khi hàm số đó xác định bởi công thức Thiết lập được bảng giá trị của hàm số bậc nhất y = ax + b (a0) Vẽ được
đồ thị của hàm số bậc nhất y = ax + b (a0) Nhận biết và giải thích được các tính chất của hàm số bậc nhất thông qua đồ thị iii) Vận dụng được hàm số bậc nhất và đồ thị vào giải quyết một số bài toán thực tiễn
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 36Với định hướng tăng cường các yếu tố trực quan trong dạy nội dung hình học, tiếp nối mạch kiến thức Hình học trực quan ở tiểu học, ở cấp THCS từ lớp 6
- 9 vẫn tiếp tục bố trí mạch kiến thức Hình học trực quan bao gồm các nội dung: Các hình học trong thực tiễn: Hình phẳng: Tam giác đều, hình vuông, lục giác đều; Hình chữ nhật, hình thoi, hình bình hành, hình thang cân; Hình khối: Hình hộp chữ nhật và hình lập phương; Lăng trụ đứng Hình chóp Hình trụ Hình nón Hình cầu Tính đối xứng của hình phẳng trong thế giới tự nhiên (Hình có trục đối xứng; Hình có tâm đối xứng; Vai trò của đối xứng trong thế giới tự nhiên)
Giảm mức độ phức tạp trong dạy các nội dung: Phân tích đa thức thành nhân tử; giải phương trình bằng phương pháp đặt ẩn phụ, đặc biệt là phương trình chứa dấu giá trị tuyệt đối; dạy về đường tròn;
Tăng cường thêm một số nội dung về thống kê và xác suất gắn với ứng dụng trong đời sống thực tiễn; Coi trọng việc sử dụng phương tiện dạy hiện đại, phần mềm dạy; Tăng cường thực hành, luyện tập và ứng dụng toán học vào thực tiễn
1.3.3.3 Về phương pháp dạy môn Toán
- Phương pháp dạy (PPDH) môn Toán đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, tự học, kĩ năng vận dụng vào thực tiễn, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, tạo được hứng thú học tập cho HS, tận dụng được công nghệ mới nhất; Khắc phục lối dạy truyền thống truyền thụ một chiều các kiến thức có sẵn, phát huy cao năng lực tự học, học suốt đời trong thời đại bùng nổ thông tin; Tăng cường học tập cá thể phối hợp với hợp tác…
- Theo hướng đổi mới nói trên, nên quan tâm tới một số PPDH tích cực trong môn Toán dưới đây:
+ Dạy học vấn đáp, đàm thoại
Vấn đáp, đàm thoại là phương pháp trong đó GV đặt ra những câu hỏi
để HS trả lời, hoặc có thể tranh luận với nhau và với cả GV, qua đó HS lĩnh luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 37hội được nội dung bài học môn Toán Phương pháp này là tăng cường hình thức hỏi - đáp, đàm thoại giữa GV và HS, rèn cho HS bản lĩnh tự tin, khả năng diễn đạt một vấn đề trước tập thể Muốn thực hiện điều đó, đòi hỏi GV phải xây dựng được hệ thống câu hỏi phù hợp với yêu cầu bài học, hấp dẫn, sát đối tượng, xác định được vai trò chức năng của từng câu hỏi, mục đích hỏi, các yếu tố kết nối các câu hỏi, thứ tự hỏi GV cũng cần dự kiến các phương án trả lời của HS để có thể chủ động thay đổi hình thức, cách thức, mức độ hỏi, có thể dẫn dắt qua các câu hỏi phụ tránh đơn điệu, nhàm chán, nặng nề, bế tắc; tạo hứng thú học tập của HS và tăng tính hấp dẫn của giờ học môn Toán Có ba mức độ: vấn đáp tái hiện, vấn đáp giải thích - minh họa và vấn đáp tìm tòi
+ Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
PPDH phát hiện và giải quyết vấn đề trong dạy môn Toán, vừa giúp HS nắm được tri thức mới, vừa giúp HS nắm được phương pháp chiếm lĩnh tri thức đó, phát triển tư duy tích cực sáng tạo, được chuẩn bị một năng lực: phát hiện kịp thời và giải quyết hợp lí các tình huống có vấn đề Dạy phát hiện và giải quyết vấn đề không chỉ giới hạn ở phạm trù PPDH môn Toán, nó đòi hỏi cải tạo nội dung, đổi mới cách tổ chức quá trình dạy môn Toán trong mối quan hệ thống nhất với PPDH môn Toán
Vấn đề cốt yếu của phương pháp là thông qua quá trình gợi ý, dẫn dắt, nêu câu hỏi, giả định, GV tạo điều kiện cho HS tranh luận, tìm tòi, phát hiện vấn đề thông qua các tình huống có vấn đề
Các tình huống này có thể do GV chủ động xây dựng, cũng có thể do logic kiến thức của bài học môn Toán tạo nên Cần trân trọng, khuyến khích những phát hiện của HS, tạo cơ hội, điều kiện cho HS thảo luận, tranh luận, đưa ra ý kiến, nhận định, đánh giá cá nhân (có thể không đúng hoặc khác với sự chuẩn bị của GV), giúp HS tự giải quyết vấn đề để chủ động chiếm lĩnh kiến thức
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 38+ Dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ
PPDH hợp tác trong nhóm nhỏ giúp các thành viên trong nhóm chia
sẻ các băn khoăn, kinh nghiệm của bản thân, cùng nhau xây dựng nhận thức mới Bằng cách nói ra những điều đang nghĩ, mỗi người có thể nhận
rõ trình độ hiểu biết của mình về chủ đề nêu ra, thấy mình cần học hỏi thêm những gì Bài học trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau không phải chỉ
là sự tiếp nhận thụ động từ GV
Thành công của bài học phụ thuộc vào sự nhiệt tình tham gia của mọi thành viên, vì vậy phương pháp này còn được gọi là phương pháp cùng tham gia, nó như một phương pháp trung gian giữa sự làm việc độc lập của từng
HS với sự việc chung của cả lớp Trong hoạt động nhóm, tư duy tích cực của
HS phải được phát huy và quan trọng là phương pháp này rèn luyện năng lực hợp tác giữa các thành viên Cần tránh khuynh hướng hình thức và đề phòng lạm dụng, cho rằng tổ chức hoạt động nhóm là dấu hiệu tiêu biểu nhất của đổi mới PPDH môn Toán, hoạt động nhóm càng nhiều thì chứng tỏ PPDH môn Toán càng đổi mới…
1.3.3.4 Về phương tiện dạy môn Toán
- Các phương tiện dạy (PTDH) khác nhau có những chức năng sư phạm khác nhau nhưng hỗ trợ lẫn nhau, nếu được sử dụng đúng đắn thì hiệu quả dạy có thể được nâng cao rõ rệt
Nhờ sự phát triển của khoa học kĩ thuật, trong quá trình dạy môn Toán cần quan tâm đến các PTDH sau đây:
+ Phim chiếu để giảng bài môn Toán với máy chiếu Projector
+ Phần mềm hỗ trợ bài giảng, minh họa trên lớp với LCD - projector (máy chiếu tinh thể lỏng) hay còn gọi là video - projector
+ Phần mềm dạy môn Toán giúp HS học trên lớp và ở nhà như: GEOMETRIS, SKETCHAPD, MAPLE…
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 39+ Công nghệ kiểm tra, đánh giá bằng trắc nghiệm trên máy tính
+ Sử dụng mạng Internet để dạy toán
- Dạy môn Toán với PTDH hiện đại trên sẽ có các ưu thế sau:
+ GV chuẩn bị bài dạy một lần thì sử dụng được nhiều lần
+ Các phần mềm dạy môn Toán có thể hỗ trợ cho GV, tăng tính năng động cho người học, cho phép HS học theo khả năng
+ Các PTDH hiện đại sẽ tạo ra khả năng để GV trình bày bài dạy môn Toán sinh động hơn
+ Các PTDH sẽ hỗ trợ, chuẩn hóa các bài giảng mẫu, đặc biệt đối với những phần khó giảng, những khái niệm phức tạp của môn Toán
1.3.3.5 Về hình thức tổ chức dạy môn Toán
- Tổ chức giờ học toán: cần hiểu mục tiêu là để đổi mới PPDH môn Toán, tạo điều kiện tốt nhất để HS phát huy được tính tích cực, chủ động trong tiếp thu bài giảng, huy động được mọi HS làm việc, đánh giá được khả năng làm việc, tích cực làm việc cũng như kết quả của từng HS Tuy nhiên không nên máy móc, các tiết toán nào cũng đủ mọi cách tổ chức: phiếu học tập, học theo nhóm…
- Về hình thức học tập môn Toán: cả lớp hoạt động; hoạt động theo nhóm; học theo cặp; học cá nhân và tự nghiên cứu
- Tạo điều kiện tốt nhất để trong giờ học toán HS không chỉ trả lời, tranh luận với GV, mà còn được trao đổi, tranh luận với bạn học để tìm ra chân lí (không gò ép)
- Điều quan trọng là xây dựng kế hoạch bài dạy môn Toán, trong đó có
hệ thống câu hỏi - bài tập và lựa chọn cách kiểm tra, đánh giá kết quả HS nhằm kích thích tính chủ động, sáng tạo
1.3.3.6 Về kiểm tra, đánh giá kết quả dạy môn Toán
Kiểm tra, đánh giá kết quả dạy môn Toán là một nội dung cần thiết trong quá trình dạy Kết quả học tập môn Toán của HS là cơ sở phản ánh chất lượng dạy môn Toán của GV
luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si
Trang 40Trên những cơ sở đó quản lí công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS cần chú ý rằng hình thức kiểm tra có thể khác nhau, song đều phụ thuộc vào các yếu tố của quá trình dạy môn Toán, đó là mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức dạy môn Toán Do đó, việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS phải đảm bảo các yêu cầu sau:
- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS phải căn cứ vào mục đích dạy môn Toán mà HS đạt được ở mức độ nào Đồng thời căn cứ vào kết quả học tập môn Toán của HS để có thể đánh giá được hiệu quả dạy môn Toán của GV
- Nội dung kiểm tra phải phù hợp với đặc trưng nội dung, chương trình của môn Toán
- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS phải căn cứ vào điều kiện cụ thể về đối tượng HS, về CSVC, PTDH
- Kết quả học tập toán của HS phải được thể hiện ở mức độ nhận thức (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, phân tích, tổng hợp và đánh giá) của HS đạt được qua bài làm
- Đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS phải dựa trên mức tối thiểu (còn gọi là chuẩn) cần đạt theo mục tiêu môn Toán về những kiến thức,
kỹ năng và thái độ cơ bản được cụ thể hoá trong môn Toán
- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán phải thực hiện một cách nghiêm túc, đảm bảo tính công bằng, khách quan, chính xác và toàn diện đúng theo nguyên tắc đánh giá xếp loại của Bộ giáo dục và đào tạo quy định
- Quản lí việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS nhằm tác động trực tiếp đến GV Toán để họ thực hiện đầy đủ và khoa học, qua đó xác định được mức độ chất lượng học tập toán của HS và năng lực dạy môn Toán của GV, thấy được những vấn đề cần quan tâm chỉ đạo và đầu tư luan van tot nghiep download luanvanfull moi nhat z z @gmail.com Luan van thac si