i Sơ i lợc i lịch i sử i hình i thành i quá i trình i phát i triển i của i Bộ i kế i hoạch i đầu i t i Ngàyi 31/12/1945i Chủi tịchi Hồi Chíi Minhi thayi mặti chínhi phủi
Trang 1Báoi cáoi thựci tậpi tổngi hợp
I.i Lịchi sửi hìnhi thành,i quái trìnhi pháti triểni chứci năngi vài
nhiệmi vụi củai i Bội kếi hoạchi đầui ti
1.1. i Sơ i lợc i lịch i sử i hình i thành i quá i trình i phát i triển i của i Bộ i kế i hoạch i đầu i t i
Ngàyi 31/12/1945i Chủi tịchi Hồi Chíi Minhi thayi mặti chínhi phủi lâmi thờii nớci
Việti Nami Dâni chủi cộngi hoài đãi rai sắci lệnhi sối 78.i SLi thànhi lậpi uỷi bani Nghiêni
cứui kếi hoạchi kiếni thiếti nhằmi nghiêni cứu,i soạni thảoi i vài trìnhi chínhi phủi mộti kếi
hoạchi kiếni thiếti quốci giai vềi cáci ngànhi kinhi tế,i tàii chính,i xãi hộii vài văni hoá.i Uỷi
bani gồmi cáci uỷi viêni lài tấti cải cáci lãnhi đạoi củai Chủi tịchi Chínhi phủ.i
Ngàyi 14/5/1950,i Chủi tịchi nớci Việti Nami Dâni chủi cộngi hoài rai sắci lệnhi 68.i
SLi thànhi lậpi bani kinhi tếi Chínhi phủi (thayi choi uỷi bani Nghiêni cứui kếi hoạchi kiếni
thiết).i Bani kinhi tếi Chínhi phủi cói nhiệmi vụi nghiêni cứu,i soạni thảoi vài trìnhi Chínhi
phủi nhữngi đềi áni vềi chínhi sách,i chơngi trình,i kếi hoạchi kinhi i tếi hoặci nhữngi vấni đềi
quani trọngi khác.i
Ngàyi 8/10i /1955,i Hộii đồngi chínhi phủi đãi họpi vài rai quyếti địnhi thànhi lậpi Uỷi
bani kếi hoạchi quốci giai vài ngàyi 14/10/1955,i Thủi tớngi Chínhi phủi đãi rai thôngi ti sối
603/TTGi quyếti địnhi thànhi lậpi Uỷi bani kếi hoạchi Quốci gia.i Hệi thốngi cơi quani kếi
hoạchi từi TWi tớii địai phơngi đợci thànhi lậpi baoi gồm:Uỷi bani kếi hoạchi Quốci giai vài
cáci bội phậni kếi hoạchi củai cáci Bội ởi TW,i Bani kếi hoạchi củai cáci khu,i tỉnh,i huyệni
nằmi trongi uỷi bani hànhi chính.i Nhiệmi vụi củai cáci cơi quani kếi hoạchi cáci cấpi lài xâyi
dựngi dựi áni kếi hoạchi pháti triểni kinhi tếi –văni hoá;tiếni hànhi côngi cuộci thốngi kêi
kiểmi trai việci thựci hiệni kếi hoạch.i
Ngàyi 9/10/1961,i Hộii đồngi chínhi phủi đãi rai quyếti địnhi 158/CPi quii địnhi
nhiệmi vụ,i quyềni hạni vài tổi chứci bội máyi củai Uỷi bani kếi hoạchi Nhài nớc.i
Trongi quái trìnhi thựci hiện,i Hộii đồngi đãi cói nhữngi quyếti địnhi i bổi sungi vài sửai
đổii bội máyi Uỷi bani kếi hoạchi Nhài nớci phùi hợpi vớii tìnhi hìnhi pháti triểni Kinhi tế-Xãi hộii củai đấti nớc.i
Ngàyi 1/1/1993,i sáti nhậpi Việni nghiêni cứui quảni lýi kinhi tếi TWi vài bội phậni
đăngi kýi kinhi doanhi củai trọngi tàii kinhi tếi vềi Uỷi bani kếi hoạchi Nhài nớc
Ngàyi 1/11/1995,i hợpi nhấti haii cơi quan:Uỷi bani kếi hoạchi Nhài nớci vài Uỷi bani
Nhài nớci vềi hợpi táci vài đầui ti thànhi Bội kếi hoạchi đầui t.i
1.2 Bộ i máy i tổ i chức i của i Bộ i kế i hoạch i đầu i t i
Bội máyi tổi chứci củai Bội kếi hoạchi đầui ti hiệni cói 22i đơni vịi giúpi Bội trởngi làmi
chứci năngi quảni lýi Nhài nớci vài 7i đơni vịi sựi nghiệp.i Trêni cơi sởi Nghịi địnhi 75.i CPBội
trởngi Bội kếi hoạchi đầui ti cùngi vớii Bội trởng-Trởngi bani tổi chứci cáni bội Chínhi phủi
Trang 2rai thôngi ti liêni bội vềi hệi thốngi kếi hoạchi cấpi tỉnhi vài thànhi phối trựci thuộci TW,i quii
địnhi rõi chứci năng,i nhiệmi vụi choi hệi thốngi kếi hoạchi địai phơngi vài nayi đãi đợci
triểni khaii trongi cải nớc.i
Tai cói sơi đồi tổi chứci bội máyi củai Bội kếi hoạchi đầui ti hiệni nay:
Trang 3Khốii văni phòng Khốii cáci vụ Cáci đơni vịi sựi
nghiệp
1-Văn i phòng i Bộ i kế i hoạch i
đầu i t i
2-Văn i phòng i Thẩm i định i dự i
án i đầu i t
3-Văn i phòng i Xét i thầu i quốc i
gia
1 Vụ i Tổ i chức i cán i bộ
2 Vụ i Tổng i hợp i KTQD
3 Vụ i Kinh i tế i địa i phơng
4 Vụ i Taì i chính i Tiền i tệ
5 VụDoanh i nhiệp
6 Vụ i Kinh i tế i đối i ngoại
7 Vụ i Quan i hệ i với i Lào i
và i Cam-pu-chia
8 Vụ i Thơng i mại-Dịch i
vụ
9 Vụ i Pháp i luật i đầu i t
10 Vụ i Đầu i t i nớc i ngaòi
11 Vụ i Quản i lý i dự i án
12 Vụ i Quản i lý i KCN-KCX
13 Vụ i Nông i nghiệp i và i
PTNT
14 Vụ i Công i nghiệp
15 Vụ i Cơ i sở i hạ i tầng
16 Vụ i Lao i động, i Văn i
hoá, i Xã i hội
17 Vụ i Khoa i học-Giáo i
dục-Môi i trờng
18 Vụ i Quốc i phòng i an i
ninh
1-Viện i nghiên i cứu i Quản i lý i
kinh i tế i TW i (tơng i đơng i tổng i
cục i loại i 1) i
2-Viện i chiến i lợc i phát i triển
i (tổng i cục i loại i 1) i
3-Trung i tâm i thông i tin
dự i báo) i
4-Báo i Đầu i t 5-Trung i tân i Nghiên i cứu i
Kinh i tế i Miền i nam i
6-Trờng i Nghiệp i vụ i kế i hoạch i
1.3. i Chức i năng i nhiệm i vụ i của i Bộ i kế i hoạch i đầu i t i
1.i Bội kếi hoạchi đầui ti cói nhữngi nhiệmi vụi chủi yếui sau:
2.i Tổi chứci nghiêni cứui xâyi dựngi chiếni lợci vài quyi hoạchi tổngi i thểi pháti triểni
Kinhi tếi –Xãi hộii xủai cải nớci vài cáci quyi hoạchi pháti triểni Kinhi tế-Xãi theoi ngành,i
vùngi lãnhi thổ.i Xáci đìnhi phơngi hớngi vài cơi cấui gọii vốni đầui ti củai nớci ngoàii vàoi
Việti Nam,i đảmi bảoi sựi câni đốii giữai đầui ti trongi nớci vài ngoàii nớci đểi trìnhi Chínhi
phủi quyếti định.i
3.i Trìnhi chínhi phủi cáci dựi áni luật,i phápi lệnh,i cáci văni bản,i phápi quii cói liêni
quani đếni cơi chếi chínhi sáchi vềi quảni lýi Kinhi tế,i khuyếni khíchi đầui ti trongi vài
ngoàii nớci nhằmi thựci hiệni cơi cấui Kinhi tếi phùi hợpi vớii chiếni lợc,i quyi hoạchi kếi
hoạchi đểi ổni địnhi vài pháti triểni Kinhi tếi –Xãi Hội;Nghiêni cứu,i xâyi dựngi cáci quyi
chếi vài phơngi phápi kếi hoạchi hoá,i hớngi dẫni cáci bêni nớci ngoàii vài Việti Nami trongi
việci đầui ti vàoi Việti Nami vài từi Việti Nami rai nớci ngaòi.i
Bộ trởng
Bộ kế hoạch đầu t
(Trần Xuân Giá)
Các thứ trởng
Bộ kế hoạch đầu t (6 thứ trởng)
Trang 44.i Tổngi hợpi cáci nguồni lựci củai cải nớc,i kểi cải cáci nghồni lựci từi ngớci ngoàii đểi
xâyi dựngi trìnhi Chínhi phủi cáci kếi hoạchi dàii hạn,i trungi hạn,i ngắni hạni vềi pháti triểni
Kinhi tếi –Xãi Hộii củai cải nớci vài cáci câni đốii chủi yếui củai nềni Kinhi tếi Quốci
dân:giữai tíchi luỹi vài tiêui dùng,i tàii chínhi tiềni tệ,i hàngi hoái vậti ti chủi yếui củai nềni
kinhi tế,i xuấti nhậpi khẩu,i vốni đầui ti xâyi dựngi cơi bản.i Phốii hợpi vớii Bội tàii chínhi
trongi việci phâni bổi kếi hoạchi thui chii ngâni sáchi Nhài nớci choi cáci Bộ,i Ngànhi vài địai
phơngi đểi trìnhi Chínhi phủ.i
5.i Hớngi dẫni cáci bộ,i cơi quani ngangi Bộ,i cơi quani thuộci Chínhi phủ,i Uỷi bani
Nhâni dâni cáci tỉnh,i thànhi phối trựci thuộci TWi xâyi dựngi vài câni đốii tổngi hợpi kếi
hoạch,i kểi cải kếi hoạchi thui húti vốni đầui ti nớci ngoài,i phùi hợpi vớii chiếni lợci pháti
triểni Kinhi tếi –Xãi hộii củai cải nớc,i nghànhi Kinhi tếi vài vùngi lãnhi thổi đãi đợci phêi
duyệt
6.i Hỡngi dẫn,i kiểmi trai cáci bộ,i cơi quani ngangi Bộ,i cơi quani trựci thuộci Chínhi
phủi Uỷi bani nhâni dâni tỉnh,i Thànhi phối trựci thuộci TWi trongi việci thựci hiệni quyi
hoạch,i kếi hoạchi pháti triểni Kinhi tếi –Xãi Hội,i cáci chơngi trìnhi chínhi sáchi củai
Nhài nớci đốii vớii việci đầui ti trựci tiếpi củai nớci ngoàii vàoi Niệti Nami vài củai Việti Nami
rai nớci ngoài
7.i Điềui hoài vài phốii hợpi việci thựci hiệni cáci câni đốii chủi yếui củai nềni Kinhi tếi
Quốci dâni chịui tráchi nhiệmi điềui hànhi thựci hiệni kếi hoạchi vềi mộti sối lĩnhi vựci doi
Chínhi phủi giao;làmi đầui mốii phốii hợpi giữai cáci cơi quani cói liêni quani trongi việci
xửi lýi cáci vấni đềi quani trọngi trongi lĩnhi vựci đầui ti trựci tiếpi củai nớci ngoàii vài cáci
vấni đềi pháti sinhi trongi quái trìnhi thựci hiệni cáci dựi áni đầui ti trên.i
8.i Làmi chủi tịchi cáci Hộii đồngi cấpi Nhài Nớc;xéti duyệti địnhi mứci Kinhi tếi –
Kỹi thuật,i xéti thầui quốci gia,i thẩmi địnhi thànhi lậpi doanhi nghiệpi nhài nớc;i lài cơi
quani thờngi trựci hộii đồngi thẩmi địnhi dựi áni đầui ti trongi nớci vài ngoàii nớc;lài cơi
quani đầui mốii trongi việci điềui phốii quảni lýi vài sửi dụngi nguồni ODA,i quảni lýi đăngi
kíi kinhi doanh;cấpi giấyi phépi đầui ti choi cáci dựi áni hợpi tác,i liêni doanhi liêni kếti củai
nớci ngoàii vàoi Việti Nami vài củai Việti Nami rai ngớci ngoài.i Quảni lýi Nhài nớci đốii
vớii cáci tổi chứci dịchi vụi ti vấni đầui t
9.i Trìnhi Thủi tớngi chínhi phủi quyếti địnhi việci sửi dụngi quĩi dựi trữi Nhài Nớc
10.i Tổi chứci nghiêni cứui dựi báo,i thui thập,i xửi lýi cáci thôngi tini vềi việci xâyi
dựngi vài điềui hànhi kếi hoạch.i
11.i Tổi chứci đàoi tạoi lạii vài bồii dỡngi nghiệpi vụi chuyêni môni choi độii ngũi
côngi chức,i viêni chứci thuộci Bội quảni lý.i
12.i Thựci hiệni hợpi táci quộci tếi trongi lĩnhi vựci chiếni lợci pháti triển,i chínhi sáchi
Kinhi tế,i quyi hoạchi vài kếi hoạchi hoái pháti triểni Kinhi tế-Xãi hội,i hỗi trợi pháti triểni
vài hợpi táci đầui t.i
1.4. i Những i thành i tích i nổi i bật i Bộ i kế i hoạch i đầu i t i đã i đạt i đợc
Trongi suốti 45i nămi xâyi dựngi vài trởngi thànhi dớii sựi lãnhi đạoi củai Bani cáni sựi
Đảngi lãnhi đạoi Bội vài Đảngi uỷi cơi quan,i tấti cải cáci đơni vị,i cáci cái nhâni trongi cơi
quani Bội kếi hoạchi đầui ti đềui đãi trởngi thànhi vài lớni mạnhi khôngi ngừng,i đóngi gópi
Trang 5vàoi nhữngi thànhi tíchi chungi củai Bội kếi hoạchi đầui ti đãi vài đangi lài mộti tậpi thểi đoàni
kếti thốngi nhất,i cói kinhi nghiệmi côngi táci vài trìnhi đội chuyêni môni cao,i luôni luôni
tini tởngi vài trungi thànhi vớii lýi tởngi củai Đảng,i cói tínhi thầni tráchi nhiệmi vớii nhiệmi
vụi đợci giao.i Bội kếi hoạchi đầui ti đãi đợci Nhài nớci tặngi thởngi Huâni chơngi Hồi Chíi
Minhi (1995)i vài đangi đềi nghịi Nhài nớci tằngi thởngi Huâni chơngi saoi vàng.i
Nhữngi đơni vị,i cái nhâni trongi Bội đãi đợci tặngi thởngi huâni chơng,i huyi chơngi
caoi quíi củai Nhài nớc,i bằngi kheni vài giấyi kheni củai Bội trởng i Trongi nhữngi nămi
gầni đây,i nhiềui đơni vịi trongi Bội đãi đạti đợci nhữngi thànhi tíchi rấti đángi biểui dơngi
đói là:
Cáci đơni vịi giúpi bội trởngi quảni lýi vềi côngi táci cáni bộ,i côngi táci nộii vụi đãi rấti
cối gắngi hoànhi thànhi nhiệmi vụcủai mình.i Vụi Tổi chứci cáni bội đãi khắci phụci khói
khăni quảni lýi độii nghũi cáni bội cơi quani vài trongi nghành;i cói kếi hoạchi đàoi tạo,i bồii
dỡng,i sắpi xếpi cáni bội trongi cơi quan.i Văni phòngi Bội trongi nhữngi nămi gầni đâyi đãi
vơni lêni mạnhi mẽ,i duyi trì,i đôni đốci điềui hànhi cáci hoạti độngi củai cơi quani vàoi nềi
nếp,i điềui hoà,i khâui nốii cáci hoạti độngi củai cáci đơni vị;i xâyi dựngi cơi quani khangi
trangi sạchi đẹp.i
Khốii cáci vụi tổngi hợp:Vụi tổngi hợpi Kinhi tếi quốci dâni đãi hoàni thànhi xuấti sắci
nhiệmi vụi lài cầui nốii giữai cáci vụi trongi quái trìnhi xâyi dựngi kếi hoạchi vài điềui hànhi
Kinhi tế,i phốii hợpi chặti chẽi vớii cáci vụi liêni quani đểi đánhi giái tổngi hợpi việci thựci
hiệni chiếni lợci 10i hămi cáci kếi hoạchi 5i nămi vài hàngi năm.i Doi nhữngi thàni tíchi củai
mình,i Vụi tổngi hợpi Kinhi tếi quốci dâni đãi đợci Đảngi vài Nhài nớci tằngi thởngi Huâni
chơngi i laoi độngi hạngi bai (1996).i
Vụi Kinhi tếi địai phơngi vài lãnhi thổi thựci hiệni tốti chứci năngi lài đầui mốii phốii
hợpi cáci vụ,i việni làmi việci vài xửi lýi nhữngi vớngi mắci vớii cáci tỉnhi thànhi phối trựci
thuộci TWi cáci thànhi phối loạii 3;Vụi Kinhi tếi Đốii ngoạii đãi hoànhi thànhi tốti chứci
năngi tổngi hợpi kếi hoạchi thui húti vài quảni lýi cáci nguồni tàii chínhi từi bêni ngoài,i nhấti
lài xâyi dựngi kếi hoạch,i cơi chế,i chínhi sáchi vài điềui phối,i quảni lýi vài sửi dụngi vốni
ODA.i Đóii vớii cáci vụi khốii FDIi nhi củai vụi Đầui ti nớci ngoài,i Quảni lýi dựi án,i Phápi
lậti đầui t,i Quảni lýi khui côngi nghiệp,i khui chếi xuấti đãi khắci phụci nhiềui khói khăn,i
vừai giảii quyếti cáci yêui cầui củai cáci doanhi nghiệpi đầui ti nớci ngoài,i vừai thami mui
choi Bội trởngi trongi việci dựi thảoi luật,i nghịi đìnhi chínhi phủ,i cáci cơi chếi chínhi sáchi
nhằmi thui húti mạnhi mẽi đầui ti trựci tiếpi nớci ngoài.i Vụi tàii chínhi tiềni tệi đãi chủi trìi
xâyi dựngi vài tổngi hợpi kếi hoạchi thui chii i nhâni sách,i khải năngi huyi độngi cáci nguồni
chungi toàni nềni kinhi tếi quốci dân.i
Khốii cáci vụi chuyêni nghànhi gồmi cáci vụi Doanhi nghiệp,i Nôngi nghiệpi vài
PTNT,i Côngi nghiệp,i Thơngi mạii dịchi vụ,i Cơi sởi hại tầng,i Laoi động-Văni hoá-Xãi
hội,i Khoai học-giáoi dục-môii trờng,i Quốci phòngi –Ani ninh,i Quani hệi vớii Làoi vài
Cam-pu-chia,i Văni phòngi thẩmi địnhi dựi áni đầui t,i văni phòngi xéti thầui quốci giai
đềui thoàni thànhi chứci năngi xâyi dựngi vài tổngi hợpi kếi hoạchi cáci lĩnhi vựci thuộci
phạmi vii tráchi nhiệmi vài quyềni hạni quảni lýi theoi dõii củai mình,i đồngi thờii lài nhữngi
đầui mốii tíchi cựci phóii hợpi vớii cáci vụ,i việni trongi i Bội làmi việci vớii cáci Bộ,i cơi quani
ngangi bộ,i cơi quani thuộci chínhi phủi vài cáci tổngi côngi tyi 91.i Đặci biệti trongi vàii
Trang 6nămi gầni đây,i cáci vụi chuyêni ngànhi đãi cối gắngi đốii mớii côngi tác,i tậpi trungi hơni
vàoi nghiêni cứu,i thami mui tổngi hợp,i xâyi dựngi cơi chếi chínhi sách,i tạoi diềui kiệni
thuậni lợii choi cơi sởi sảni xuấti kinhi doanhi ởi cáci ngành,i cáci cấp.i Cáci đơni vịi nh-:Trungi tâmi nghiêni cứui kínhi tếi Miềni Nam,i Trungi tâmi thôngi tini thịi trờngi kếi
hoạchi –kinhi doanhi cũngi đãi i khôngi ngừngi tựi đổii mớii vài pháti triển,i đảmi bảoi
thựci hiệni tốti cáci chứci năng,i nhiệmi vụi đợci giao.i
Việni nghiêni cứui Quảni lýi Kinhi tếi TWi đãi hoàni thànhi xuấti sắci nhiệmi vụi
nghiêni cứu,i gópi phầni hìnhi thànhi hệi thốngi quảni lýi kinhi tếi mớii trongi phạmi vii cải
nớc,i đóngi gópi nhiềui ýi kiếni cói giái trịi choi TW,i Đảngi vài Chínhi phủi i vềi chínhi sáchi
đổii mớii quảni lýi Kinhi tếi ;tổi chứci đàoi tạo,i bồii dỡngi kiếni thứci quảni lýi kinhi tếi choi
nhiềui thếi hệi cáni bội trung,i caoi cấpi củai Đảngi vài Nhài nớc;thựci hiệni cói hiệui quải
nhiềui chơngi i trình,i đềi tàii nhiêni cứui cấpi Nhài nớc,i cấpi bộ.i Doi nhữngi cốngi hiếni
xuấti sắci trongi 20i nămi hoạti động,i Việni nghiêni cứui Quảni lýi Kinhi tếi TWi đãi đợci
chủi tịchi nớci tặngi thởngi Huâni chơngi laoi độngi hạngi nhấti (1998)i
Việni chiếni lợci pháti triểni đãi làmi đầui mốii chủi trìi tổi chứci xâyi dựngi chiếni lợci
vài quyi hoạchi pháti triểni kinhi stếi xãi hộii củai cải nớc,i củai nhiềui nhànhi vài vùngi lãnhi
thổ,i làmi cơi sởi choi việci xâyi dựngi kếi hoạchi dàii hạn,i kếi hoạchi 5i năm,i avfi hàngi
năm;i đãi tíchi cựci thami giai xayi dựngi chiếni lợci ổni địnhi vài pháti triểni Kinhi tế-Xãi
hộii thờii kỳi 1991-2000,i hiệni đangi tíchi cựci thami giai chuẩnbịi cáci văni kiệni phụci
vụi Đạii hộii Đảngi lầni IX,i chri trìi tổi chứci xâyi dựngi chiếni lợci pháti triểni Kinhi tế-Xãi
hộii thờii kỳi 2001-2010i vài quii hoạchi tổngi thểi pháti triểni Kinhi tế-Xãi hộii choi cùngi
thờii kỳ.i Việni cũngi đãi tổi chứci nghiêni cứui vài bảoi vệi thànhi côngi 2i chơngi trìnhi
khoai họci trọngi điểmi cấpi nhài nớc,i 44i đèi tàii cấpi nhài nớcvài hàngi trămi đềi tàii cấpi
Bộ,i đợci chủi tịchi nớci tặngi thởngi Huâni chơngi laoi độngi hạngi nhìi (1999)i
Tạpi chí,i Kinhi tếi vài dựi báoi lài i mộti trongi nhữngi đơni vịi đợci Đảngi vài Nhài nớci
tặngi tgởngi Huâni chơngi caoi quíi nhấti trongi cơi quani Bội kếi hoạchi đầui t.i Đếni nay,i
tạpi chíi đãi đợci Nhài nớci traoi tặngi cải 3i Huâni chơngi laoi động:Hạngi 3i (1982)i ,i hạnhi
nhìi (1987)i ,i hạngi nhấti (1997).i Quai 33i nămi xâyi dựngi vài trởngi thành,i Tạpi chíi đãi
thựci hiệni tốti chứci năngi tuyêni truyền,i phổi biếni nhữngi thôngi tini lýi luận,i phơngi
phápi thựci hiệni kếi hoạchi hoái trongi vài ngoàii nớc.i Đặci biệt,i trongi nhữngi nămi đổii
mớii kinhi tế,i nhấti lài trongi thờii giani gầni đây,i tạpi chíi đãi giớii thiệui đợci nhiềui nộii
dungi rấti đợci bạni đọci hởngi ứngi vềi côngi táci kếi hoạchi hoái trongi bốii cảnhi Kinhi tếi
thịi trờng,i xâyi dựngi chiếni lợc,i quii hoạch,i chơngi trìnhi dựi áni pháti triểni kinhi tếi gắni
vớii cáci vấni đềi xãi hội,i môii trờng,i xoái đóii giảmi nghèoi vài dựi báoi Kinhi tế.i
Báoi Đầui t:từi khii rai mắti bạni đọci đếni nayi tuyi chai đầyi 10i nămi nhngi đãi nhanhi
chóngi trởi thànhi mộti trongi nhữngi tời báoi lớni vài cói uyi tíni trongi làngi báoi Kinhi tế,i
đợci bạni đọci trongi vài ngoàii nớci nhấti lài cáci bạni đọci lài giớii kinhi doanhi ai chuộng;i
tời Tiếngi Anhi từi chỗi chỉi 24i trangi đeni trắng,i pháti hànhi 2i tuầni mộti kìi 16i trangi đeni
trắngi lêni 3i số/tuầni ini màui vớii sối lợngi pháti hànhi 15.i 000i bản.i Từi giữai nămi 1999i
đãi pháti hànhi thêmi tời Đàui ti chứngi khoáni vàoi cuốii tuần.i Ngoàii ra,i báoi Đầui ti còni
cói thêmi cáci ấni phẩmi kháci bằngi tiếngi Anh,i tiếngi Pháp.i Chấti lợngi cáci tời báoi đềui
tằngi lêni rấti rõi rệt.i Tậpi thểi cáni bội báoi Đầui ti đợci chủi tịchi nớci tặngi thởngi Huâni
ch-ơngi laoi độngi hạngi bai (1996)i
Trang 71.i 5. i Côngi táci đàoi tạoi vài bồii dỡngi cáni bội củai Bội kếi hoạchi vài đầui t
Côngi táci đàoi tàoi vài bồii dỡngi độii ngũi cáni bộ,i nângi caoi trìnhi đội nghiệpi vụi
củai cơi quani luôni đợci coii lài mộti trongi nhữngi nhiệmi vụi quani trọng,i kếti quải nhi
sau:
-i Gửii rai nớci ngoàii đàoi tạoi theoi cải 3i hớng:cửi đii họci nghiêni cứui sinhi 65i
ng-ời,i họci dàii hạni từi 10i thángi đếni 2i nămi gầni 250i ngời;đii họci ngắni hạn,i hộii thảo,i
khảoi sáti thựci tếi ởi cáci nớci trêni 4000i lợti ngời.i
-i Gởii đii đàoi tạoi 6i nớc,i nghiêni cứui sinhi hệi tậpi trungi 5i ngời;i hệi tạii chứci 50i
ngời,i hệi đạii họci dàii hạni 3i ngời,i đạii họci tạii chứci 32i ngời,i bồii dỡngi saui đạii họci 2i
ngời;Trờngi Nguyễni áii Quốci TWi 31i ngờii vài hệi tạii chứci lýi luậni chínhi trịi caoi cấpi
hơni 100i ngời;lýi luậni chínhi trịi trungi cấpi 47i ngời.i Ngàii rai còni cửi hơni 200i ngờii đii
họci cáci lớpi tậpi trungi chuyêni tui ngoạii ngữ,i quảni lýi kinhi tế,i quảni lýi nhài nớc,i đạii
họci luật.i
-i Đãi tậpi trungi kinhi phíi đàoi tạoi vài bồii dỡngi củai cơi quani đểi mởi cáci lớpi tậpi
trungi vềi bồii dỡngi i i kiếni thứci quảni lýi kinhi tếi choi gầni 200i đồngi chí,i lớpi nhiệpi vụi
512i ngời,i lpứoi ti ạii chứci trungi cấpi lýi luậni 62i ngờii vài ngoạii ngữi Anhi văni 135i ng-ời;Trungi tâmi dàoi tạoi củai Bội đợci thànhi lập.i Vớii cáchi tổi chứci đàoi tạoi nhi vầyi đãi
tạoi nêni độii ngũi đôngi đảoi cáni bội đợci nângi caoi vềi trìnhi đội kiếni thứci đápi ứngi đợci
yêui cầui côngi tác.i Tínhi đếni nayi toàni cơi quani đãi cói 498i ngờii tốti nghiệpi đạii họci vài
trêni đạii học,i chiếmi 81,i 9%sối côngi chức,i viêni chứci toàni cơi quan,i hệi cáci ngànhi
Kinhi tếi chiếmi 54%,i hệi cáci nghànhi kỹi thuậti chiếmi 31,i 9%,i cáci ngànhi kháci lài 13,i
8%.i Cơi cấui trêni đạii họci thuộci cáci ngànhi Kinhi tếi lài 75,i 6%,i hệi kỹi thuậti lài 24,i
4%.i Độii ngũi cáni bội nghiêni cứui củai Bội cũngi khôngi ngừngi lớni mạnh,i hiệni nayi cói
1i giáoi s,i 6i phói giáoi s,i 124i tiếni sĩ,i 42i thạci sĩi 479i ngờii cói trìnhi đội đạii học.i Tậpi thểi
cáni bội côngi nhâni viêni chứci củai Bội ngàyi càngi pháti triểni vữngi mạnh,i đoàni kết,i lài
cơi sởi đểi bội hoàni thànhi xuấti sắci mọii nhiệmi vụi doi Đảngi vài Nhài nớci giaoi phó
II.i Thựci trạngi tìnhi hìnhi xuấti khẩui cài phêi củai Việti Nami
trongi nhữngi nămi qua
Vụi thơngi mạii –dịchi vụi lài mộti trongi sối cáci đơni vịi trựci thuộci Bội kếi hoạchi
đầui ti cói chứci năngi quảni lýi xâyi dựngi vài tổngi hợpi kếi hoạchi trongi lĩnhi vựci Thơngi
mại-Dịchi vụ.i ởi đây,i tôii chỉi tiếni hànhi nghiêni cứui thựci trạngi củai ngànhi hàngi cài
phêi xuấti khẩu-mộti trongi sối cáci ngànhi thuộci vụi Thơngi mại-Dịchi vụi quảni lý
2. i 1. i Vị i trí i ngành i cà i phê i trong i nền i Kinh i tế i Việt i Nam i
Cài phêi lài xâyi côngi nghiệpi dàii ngày,i cói giái trịi Kinhi tếi cao,i yêui cầui xuấti
khẩui lớn i gópi phầni quani trọngi vàoi việci pháti triểni Kinhi tếi củai nhiềui nớci trêni
thếi giới.i Cới thểi nóii mứci tiêui dùngi cài phêi tínhi theoi đầui ngờii đợci coii nhi mộti chỉi
tiêui đẻi đánhi giái trìnhi đội sinhi hoạti vậti chấti củai mộti nớc.i ởi Việti Nam,i câyi cài phêi
đợci nhậpi vài trồngi từi nơni 100i nămi nay,i đãi vài đangi lài mộti trongi nhữngi mặti hàngi
xuấti khẩui rấti quani trọngi ởi nớci ta.i nếui vàoi thờii điểmi 1982,i sảni lợngi đãi tăngi lêni
quái coni sối 5.i 000i tấni thìi đếni nămi 1992,i sảni lợngi đãi tăngi lêni 112.i 400i tấn,i gấpi
22,i 31i lần.i Vài nếui nămi 1982i xuấti khẩui đợci 4100i tấni thìi đếni nămi 1992i đãi xuấti
khẩui đợci 107.i 000i tấni gấpi 26i lầni vài theoi đó,i kimi ngạchi xuấti khẩui đạti 75.i 600.i
Trang 8000i $.i Rõi ràngi lài ngànhi cài phêi nớci tai trongi nhữngi nămi quai đãi cói nhữngi chiềui h-ớngi pháti triểni đángi kể.i Nămi 1995,i kimi ngạchi xuấti khẩui cài phêi đạti 56.i 000.i
000$i vài đếni nămi 1998,i Việti Nami xuấti khẩui cài phêi đứngi thứi 3i trêni thếi giới.i chỉi
saui Braxini vài Colombia.i Theoi sối lợngi củai TCHCi nămi 1998,i Việti Nam,i đãi xuấti
khẩui 382.i 000i tấni cài phêi vài đạti kimi ngạchi xuấti khẩui lài 594.i 000.i 000i $.i Tai cói
thểi nhậni địnhi rằngi cài phêi lài mộti trongi nhữngi mặti hàngi nôngi sảni xuấti khẩui chủi
yếu,i giữi vaii tròi lài mộti ngànhi mũii nhọni củai nềni Kinhi tếi Việti Nami hiệni nay.i
Cũngi nhi cáci ngànhi sảni xuấti câyi côngi nghiệpi khác,i bêni cạnhi việci đemi vềi
choi đấti nớci mộti lợngi giái trịi kimi ngạchi xuấti khẩui đángi kể,i ngànhi cài phêi còni gópi
phầni thami giai giảii quyếti nhữngi vấni đềi xãi hộii bứci xúci hiệni nay.i
Ngànhi cài phêi tạoi rai côngi ăni việci làmi choi ngờii dâni cói thui nhậpi cao,i gópi
phầni cảii tạoi môii trờngi i sinhi thái.i Thựci tếi choi thấyi rằngi việci tròngi mớii vài phấti
triểni còi phêi đãi gópi phần:
+i Xâni dựngi cáci vùngi Kinhi tếi mớii trêni Tâyi Nguyêni nóii riêngi vài miệni núii
nóii chung.i
+Thami giai tíchi cựci vàoi côngi cuộci địnhi canh,i địnhi ci cáci đồngi bàoi dâni tộci
thiểui số.i
+Tạoi côngi ăni việci làmi vài thui nhậpi chínhi đángi choi hàngi triệui laoi động.i
+i Tíchi cựci thami giai vàoi cảii tạoi môii sinh,i phủi xanhi đấti trống,i đồii trọci vài
gópi phầni quani trọngi vàoi việci củngi cối ani ninhi quốci phòngi khui vựci Tâyi Nguyên,i
khui vựci miềni núii phíai bắc.i
Khaii tháci tiềmi năngi mặti hàngi cài phêi lài mộti vấni đềi rấti cói ýi nghĩai trongi
côngi cuộci pháti triểni Kinhi tếi nôngi nghiệpi cũngi nhi trongi sựi nghiệp,i pháti triểni
Kinhi tếi xãi hộii Việti Nam.i Đặci biếti lài pháti triểni Kinhi tếi miềni núi,i Tâyi Nguyên,i
Trungi Du.i
2.2. i Tình i hình i sản i xuất-xuất i khẩu i cà i phê i của i Việt i Nam. i
Vềi sảni xuất,i theoi chủi trơngi củai Hiệpi hộii cài phêi -cacaoi Việti Nami vài Tổngi
côngi tyi cài phêi Việti Nam,i chúngi tai đãi xúci tiếni việci thực i hiện i chơng i trình i mở i
rộng i diện i tíchi trồngi cài phêi tậpi trungi chủi yếui ởi Tâyi Nguyên,i khui vựci chủi lựci củai
ngànhi cài phêi Việti Nam,i chiếmi 70%i diệni tíchi cài phêi cải nớc.i Cáci tỉnhi phíai bắci
chiếmi mộti tỷi lệi rấti nhỏi (chủi yếui lài diệni tíchi trồngi cài phêi chè).i Trongi sối cáci tỉnhi
thuộci Tâyi Nguyêni thìi Đắci Lắci lài tỉnhi cói sảni lợngi vài diệni tíchi cài phêi lớni nhấti
(chiếmi 60%i i cáci khui vựci Tâyi Nguyêni vài 50%diệni tíchi cài phêi cải nớc).i Trongi
vòngi 18năm,i diệni tíchi cài phêi củai cải nớci đãi tăngi lêni lmạnhi mẽ.i Nămi 1981i diệni
tíchi cài phêi củai Việti Nami lài 19.i 100i ha,i đếni nămi 1998,i diệni tíchi cài phêi củai cải
n-ớci đãi tằngi lêni 370.i 602i hai
Mứci tăngi bìnhi quâni hàngi nămi lài 117,i 81i ha.i Bêni cạnhi đó,i diệni tíchi choi sảni
phẩmi cũngi đãi tăni lêni rấti nhanh,i từi 9,i 46i hai nămi 1981i lêni 205,i 818i hai nămi 1998-bìnhi quâni hàngi nămi lài 70,i 09i ha.i Dựi báoi đếni nămi 2010i Việti Nami sẽi cói 350.i 000i
hai cài phê,i trongi đói cài phêi chèi 100.i 000i ha,i sảni lợngi hơni 500000tấni vài kimi
ngạchi xuấti khẩui cài phêi khoảngi 700triệui $.i
Trang 9Doi việci mởi rộngi diệni tíchi gieoi trồngi theoi chiềui rộngi vài đầui ti thâmi canhi
theoi chiềui sâui cùngi vớii vờni cài phêi trẻi rấti thíchi hợpi vớii môii trờngi sinhi thái,i khíi
hậu,i đấti đaii củai nớci tai nêni câyi cài phêi pháti triểni nhanhi chóng,i đemi lạii hiệui quải
kinhi tếi cao,i sản i lợng i và i năng i suất i cà i phê i ngày i càng i đợc i nâng i cao.i Hiệni nayi
năngi suấti bìnhi quâni củai cài phêi Việti Nami đạti trêni 18i tạ/hai i trongi khii năngi suấti
bìnhi fquâni củai thếi giớii lài 5,i 3tạ/hai vài Châui ái lài 7i tạ/ha.i Nhi vậy,i năngi suấti cài phêi
lầni năngi suấti bìnhi quâni Châui á.i Chínhi nhời diệni tíchi vài năngi i suấti tăngi nhanhi đãi
giúpi choi sảni lợngi cài phêi Việti Nami tăngi mạnh,i từi 92i tấni nămi 1990i tăngi lêni 272,i
9i tấni nămi 1998i (gấpi 2,i 96i lần)i
Nhìni nhậni vềi công i nghệ, i thiết i bị i chế i biến i cà i phê i nớc i ta i hiện i nay i cói thểi
nhậni xéti rằngi côngi nghiệpi chếi biếni ởi nớci tai hiệni nayi còni rấti nhiềui yếui kém,i
thiếui tậpi trung,i chai cói điềui kiệni đổii mớii côngi nghệ,i khôngi đai dạngi hoái đợci mặti
hàngi mài chấti lợngi hàngi hoái chai đápi ứngi đợci yêui cầui thơngi mại.i Trongi kỹi thuậti
chếi biếni cài phêi nhâni xôi hiệni naychúngi tai cói 2i phơngi phápi chínhi đói là:
i Phơng i pháp i chế i biến i khô:
Lài côngi nghệi đơni giản,i chỉi cói mộti côngi đoạni chínhi lài làmi khôi quải cài phêi
t-ơii bằngi việci phơii nắngi hặci sấyi rồii dùngi máyi xáti loạii bỏi vỏi khô,i lấyi hạti cài phêi
nhân.i Đểi phơii chóngi khôi ngờii tai cói thểi xáti dậpi quải cài phêi tơii trớci khii đemi phơi.i
Phơngi phápi nàyi đangi đợci ápi dụngi rộngi rãii ởi tấti cải cáci vùngi trồngi cài phêi trongi
cáci doanhi nghiệpi nhài nớci cũngi nhi đốii vớii cáci hội giai đình.i Đâyi lài phơngi phápi dễi
làm,i giái thànhi hại nhngi chấti lợngi khôngi i ổni định,i thờii giani phơii ngoàii trờii lâui sẽi
ảnhi hởngi đếni lợngi cài phê,i chii phíi diệni tíchi sâni phơii lớn,i nếui thờii tiếti mai nhiềui
thìi thờii giani phơii kéoi dài,i tỉi lệi hạti đeni sẽi tăngi vài dễi bịi i lêni meni mốc.i
i Phơng i pháp i chế i biến i ớt:
Lài côngi nghệi chếi biếni phứci tạpi vớii nhiềui côngi đoạni từi phâni loạii quải chính,i
xáti tơi,i rửai đánhi nhớt,i làmi khôi hạti bằngi phơi,i sấyi vài saui khii đói xayi loạii bỏi vỏi
thóci lấyi hạti nhân.i Phơngi phápi nàyi choi sảni phẩmi cói chấti lợngi tốti nhngi côngi
nghệi đòii hỏii phứci tạp,i đầui ti lớni vài cầni cói cáci biệni phápi xửi lýi chấti thảii chốngi ôi
nhiễmi môii trờng.i
Mộti sối doanhi nghiệpi Nhài nớci cói điềui kiệni đầui ti xâydựngi cơi sởi chếi biếni ớt,i
nhi Côngi tyi cài phêi Phớci An,i ôngi tyi cài phêi Thắngi Lợi,i Côngi tyi cài phêi Thángi Mời,i
Nôngi trờngi Drao,i Côngi tyi cài phêi Easim, i vớii côngi suấti từi 5000tấni đếni 10.i 000i
tấni choi chấti lợngi sảni phẩmi tốt,i giái báni buôni caoi hơni cài phêi nàoi chếi biếni bìnhi
thờngi từi 120-150$/tấn.i
Việci đánhi bóngi tuyểni chọni cài phêi trớci khii xuấti khẩui cũngi đãi đợci quani tâmi
chúi ý.i Nhngi mứci đội đầui ti còni hạni chế,i đặci biệti lài tâmi lýi vềi chấti lợngi sảni phẩmi
cài phêi Việti Nami còni thấp,i giái hại nêni đầui ti côngi nghệi nàyi còni kémi hiệui quả.i
Côngi tyi đầui ti xuấti nhậpi khẩui Daklak,i Côngi tyi cài phêi Thắngi Lợii đầui ti dâyi
chuyềni chọni nhặti táchi màui Lazei hàngi chụci tỷi đồngi nhngi pháti huyi hiệui quải chai
cao.i
Trang 10Chếi biếni cài phêi tiêui dùngi chủi yếui lài ti nhân.i Nhài máyi liêni doanhi chếi biếni
cài phêi hoài tani tạii Biêni Hoài vớii côngi suấti 200i tấni cài phêi hoài tani trongi mộti nămi
cũngi chỉi hoạti độngi hơni 75%i côngi suất.i Sảni phẩmi làmi rai tiêui thụi chậm,i chai cạnhi
tranhi đợci vớii cáci sảni phẩmi củai cáci hàngi cài phêi nổii tiếngi trêni thếi giới.i
Về i chất i lợng i cà i phê i Việt i Nam :Vềi mặti hìnhi thức,i cài phêi Việti Nami đạti chấti
lợngi thấp,i trớci hếti lài cáci chỉi tiêui vềi cảmi quan.i Tỉi lệi hạti đeni vỡ,i teo,i lépi vài lọti
sàngi khái lớn.i Doi nhữngi hạni chếi vềi chếi biến,i nhìni chungi chấti lợngi cài phêi nhâni
củai chúngi tai trêni thịi trờngi thếi giớii thấp,i thuai thiệti nhiềui vềi giá.i Soi vớii mộti sối
n-ớci trongi khui vựci thìi giái cài phêi nhâni Việti Nami thấpi hơni từi 200i $i đếni 250$/tấn.i
đểi tăngi sứci cạnhi tranhi củai cài phêi Việti Nami i trêni thịi trờngi thếi giới.i
Nhữngi đổii mớii trongi lĩnhi vựci từi kỹi thuậti vài tổi chứci quảni lý,i đặci biệti lài cáci
đơni vịi làmi hàngi xuấti khẩu,i luôni đảmi bảoi uyi tíni vềi chấti lợngi hàngi xuấti bán,i nêni
chấti lợngi cài phêi Việti Nami đápi ứngi ngàyi càngi caoi yêui cầui củai ngờii tiêui thụ.i
Chấti lợngi cài phêi quai thửi nếmi cũngi đãi đợci xáci địnhi rõi quai từngi vùngi sinhi thái,i
đ-ợci thểi hiệni theoi tỷi lệi sau:
-i Rấti tốti (thơmi đặci trng,i thểi chấti đậmi đà,i phongi phú,i hấpi dẫn)i :35%i i
-i Tốti (thơmi đặci trng,i thểi chấti đậmi đà)i 50%
-i Trungi bìnhi (Vịi tơngi đốii đặci trng,i thểi chấti trungi bình)i 10%
-Trungi bìnhi kémi (vịi khôngi đặci trng,i nhạt,i cói vịi tạp)i 5%
Về i i cơ i cấu i mặt i hàng i cà i phê i xuất i khẩu i của i Việt i Nami còni rấti đơni điệu,i hầui
nhi cài phêi mớii chỉi quai sơi chế,i chai quai chếi biếni caoi cấp.i Sảni phẩmi cài phêi xuấti
khẩui củai Việti Nami chủi yếui lài cài phêi vôi,i cài phêi chèi chiếmi mộti tỉi lệi rấti nhỏ.i
Trongi đói 95%i tổngi khốii lợngi cài phêi xuấti khẩui lài cài phêi nhâni sống,i cài phêi hoài
tani chỉi chiếmi từi 3,i 3-4,i 7%,i cài phêi nhâni rangi chiếmi mộti tỷi lệi rấti nhỏ,i từi 0,i 1-0,i
3%.i Cơi cấui cài phêi xuấti khẩui củai Việti Nami đợci hìnhi thànhi doi sựi thoải thuậni
buôni báni vớii kháchi hàngi nớci ngoài.i Bêni cạnhi đó,i côngi nghiệpi chếi biếni còni yếui
vài thiếui tậpi trungi lêni côngi táci sơi chếi sảni phẩmi còni ởi mứci đội rấti khiêmi tốni nêni
chai thểi chếi biếni nhiềui sảni phẩmi chấti lợngi caoi nhi cài phêi xayi rang,i cài phêi hoài
tan, i
Về i thị i trờng i xuất i khẩu i cà i phê i của i Việt i Nam:Hiệni nay,i cói trêni 95%i sảni l-ợngi cài phêi sảni xuấti lài đểi xuấti khẩu.i Vìi vậy,i thịi trờngi tiêui thụi cài phêi thếi giớii
chínhi lài nhâni tối quyếti địnhi sựi pháti triểni củai ngànhi cài phêi Việti Nam.i Hiệni nay,i
cài phêi Việti Nami đãi cói mộti vịi tríi xứngi đánh,i vịi tríi đángi kểi trêni thịi trờngi cài phêi
thếi giớii (khoảngi 40i nớc)i tiêui thụi trêni khắpi cáci châui lục.i Đặci biệti lài khii mởi cửai
nềni kinhi tếi vớii chínhi sáchi “đai phơngi hoái thịi trờngi xuấti khẩui nôngi sản”,i Viêtni
Nami đãi cói quani hệi vớii nhiềui kháchi hàngi baoi gồmi cải nhữngi hãngi kinhi doanhi cài
phêi hàngi đầui thếi giớii nhi Newmani (Đức)i ,i EDi vài Fmami (Anh)i Volcafei (Thuỵi Sĩ)i
,i Jadivati (Pháp)i ,i Itouchui (Nhật)i ,i Ngâni hàngi CreditLyonnairsi (Pháp)i