Giáo trình Quản trị tài chính doanh nghiệp: Phần 2 - PGS.TS. Phạm Quang Trung
Trang 1C h u o n g 8
C A C QUYET OiNH VA PHAN TICH
VE CHI PHI DAU TU
Cac nha quan ly trong tat ca cac cong ty phat xem xet cac
quyet djnh quan trong lien quan den cac luong tien sau nhieu
nam Cac quyet dinh do lien quan den nhung ket qua thu duqc
tu cac tai san ma cong ty da dau tu nhu: may moc, phucmg tien
va anh hucrng tai cac hoat dong cua cong ty Cac quyet dinh dau
tu do anh h u a n g lan tai vi the canh tranh cua cong ty
8.1 Cac quyet djnh dau tir
107
Trang 2can phai xcm xct trong quyet dinh dau tir nlur vay Yi du, eo'iig
ty A phai xcm xct cac van de nlur viec sir dung kem hieu q]ua cua cac may loc khong klii ma cong ty dang sir dung, xcm xct den chat luong san pham co phai do van de nay gay ra khong Rat kho dinh luong khi no khong dirge tinh vao chi phi ngay ilap tuc nhung vice danh gia rat quan trong trong ra quyet dinh dlau
ket qua cua tat ca cac du an ve nam hien tai Hinh sau day mc> ta
du an nay bang cac diem tuong trimg cac hoat dong cua du am
Ifin/i H-8.1 M ot to clurc nlur la m ot sir tup hop cua cac dir an
va cac cltir&ng trinh
Cac du an hoac chuong trinh
CBA
Cac quyet djnh dau tu trong cac dir an dai han thirong tao
Trang 3tin'n: m ot bg phan cua qua trinh xay d u n ; ke hoach chien luge
( ac Liu Ur Ion tron>i cong nghe san xu.a va vice mua sam cac
tai s;n co ma tri Ion duac thirc hien co the dan toi cac thay doi,
n a n g c a o nang suat va tinh canh tranh cita cac cong ty
8.2 Q u a tr inh duvet dir an dau tu
Sue manh iau dai cua mot cong t\ co the bj anh hudng rat
l>Vn Idi cac quyct dinh dau tu co ban, vi vay nhieu cong ty ldn
cd qi y trinh duyet du an dau tir rat phuc tap, thudng bi bat buoc
th u e hien theo dung quy cach Cac bieu mau cu the dugc sirdung va cac yeu cau dugc xem xet vdi nhieu cap do quan ly
H au let cac tong cong ty ldn d Viet Nam cd phong ke hoach
d a u tx hoac Ban dau tu cd chirc nang phan tich cac de an dau tu
B uoc 2: Gia djnh va phan tich cat luong tien cua d u an
Cac luong tien ciia du an phai dugc tinh cho toan bo thdi giam on tai ciia dir an Co nhieu cong cu dung de phan tich cac luditu tien, mot so cong cu trong so dd dugc gidi thieu trong clnrrcng khac ciia giao trinh nay Trong thue te, co mot sd nha
109
Trang 4quan ly lap dir an da co tinh lam cho cac luong tien trong de an dau tu cua ho tang tinh hap dan Vice phat hien ra nhung gian
lan do thucrng la kho neu cac nha quan lv do co kien thuc sau rong ve hoat dong kinh doanh cua ho va thi truong cua ho
B u a c 3: Qua trinh p h e duyet d u an dau lie
Cac muc do tham quyen de duyet cac de an dau tu la khacnhau giua cac cong ty Chi phi cua mot du an cang Ion thi nguoi
B u a c 4 P han tich va lua chon d u an
Theo cac hoat d o n g xuc tien thuc hien cua nguoi de xuat
d u an, d u an se d ugc tham dinh va lua chon boi cac nha quan ly
co tham quyen cua co n g ty
B u a c 5 Trien k h a i thuc hien d u an
Cac d u an da d u g c phe duyet se dugc trien khai Cac van
de lien quan la xay d u n g hoac mua sam tai san moi, tuyen cac nhan vien moi va dao tao cac nhan vien cu
B u a c 6: K ieni tra, danh g id m uc do hoan thanh d u an
Trang 5kc; hoach han dau va dir tinh cac luon:.; tien Tien trinh bao cao dira tren ket qua cita dir an trong ky hoat dong hoac kv tai chinh.
Tat nhien, khong phai tat ca cac dir an dugc phe duyet
th eo cac buac tren Trong cac cong ty nho, cac b u a c tien hanh khac xa voi mau tren Trong cac cong ty Ion, giam doc cac dan
8.3 Cac cong cu phan tich d y an dau tu'
Cac cong ty co quyet dinh thirc hien hay khong mot du an
d;au tu n h u the nao? R5 rang cac anh huang ve tai chinh cua du
a n phai dugc xem xet Do la, cac chi phi cua moi du an phai durgc so sanh vai cac !gi ich ma cong ty se nhan dugc tu thue hiien d u an Trong quyet dinh chi dau tu, cac chi phi va Igi ich
Trang 6so tien thu dugc tir ban may cu chi phi tiet kiem dirge tir khi sir diing may moi, va gia tri dugc ket chuven lai tir khi ket thuc dir
an mua may mai nay
Co nhieu cong cu khac nhau de phan tich cac luong tien
do nhu: thai gian hoan von, ty suat Igi tire ke toan, luong tien
chiet khau (DCF) Hai cong cu dau khong de cap den gia trj thaigian cua luong tien Do dugc gia dinh rang mot dong nhan dirge trong tucmg lai co gia tri bang mot dong nhan ngay hom nay
Cong cu luong tien chiet khau do xem xet cu the anh fnrang den gia tri thoi gian cua luong tien Cac luong tien lien quan den dir
an nay dugc gia dinh va tong ket trong cot thu nhat cua bang
8.1 Co khoan tien chenh lech giua luong tien ra va luong tien vao va luong tien ra cua bo phan phuc vu va cua cong ty la rong, khong bao gom cac phan tich khi chung khong thich hop voi
quan den nhieu yeu to khong on dinh
Bang B-8.1 M ay CT - cac luong tien cho hai phitffng an
Dan vi tinh: USDP/a 1: Mua them
mot may CT mai
P/a 2: Thay may
CT cu bang may
CT maiDau tu ban dau (thai diem 0) (585.000) (676.000)
Dau tu rong (thai diem 0) (659.715) (526.000)
Trang 78.4 Cac phan tich su- dung luong tien chiet khau
hieu khai niem co ban ve gid tri (hai gian cua luong den Ban
muon nhan 100 trieu dong trao ngay ngay hom nay hay 100
trieu dong vao ngay nay nam sau Hau het tat ca chung ta muon nhan tien ngay hom nay Hai ly do giai thich sir lira chgn nay
Ly do thu nhat, neu chung ta nhan dugc tien hom nay, chung ta
sc sir dung no ngay thay vi phai dgi den nam sau Ly do thu hai,
Trang 8gian di cimg vdi tien to Do do 100 trieu dung chung ta cc nga\
horn nay se khong ngang bang vai 100 trieu dong sau mo: nam ,
hai nam, hay nnrcri nam
Khi phan tich luong tien kco dai trong nhieu nam phan
tich chi dung khi dua tat ca gia tri tien trong cac nam vc cung
m ot thai diem P h u a n g phap phu hop de sir dung la luong tien
c hiet k h a u , cong cu nay se tinh toan gia tri theo thai gian cua
luong tien Chung ta can chiet khau luong tien trong ttrang lai
de lam chung ngang bang ve gia tri hien tai
Co hai nguyen ly dugc sir dung rong rai trong phan tich
chiet khau cac luong tien: nguyen ly gia tri hien tai rong va ty
suat hoan von noi tai Moi nguyen ly do se d u a c sir dung de
phan tich cac luong tien lien quan den quyet dinh mua may cua
cong ty A
8.4.1 Nguyen ly gia tri hien tai rong
Nguyen ly gia tri hien tai rong xac dinh gia tri hien tai cua
B u a c 2: Tinh toan gia tri hien tai rong cua moi luong tien,
sir dung lai suat chiet khau la ty le sinh lai nho nhat du g c chap
nhan de dau tu cua cong ty N o thirang dung de do lu a n g chi
t
phi von cua cong ty
*
B u a c 3: Tinh gia tri hien tai rong (NPV), la tong gia tri
hien tai rong cua cac luong tien trong tirng giai doan thai gian
Trang 9Hia/c 4: Neu NPV duong (NPV > 0) co nghTa dir an kha
thi dira tren phu a n g dien tai chinh NPV cang cao, du an cang kha thi h an va duac lira chon Tuy nhien can luu y rang thong tin tai chinh chi la mot khfa canh do dira vao do ra quyet dinh
C hien lirac hay cac cong cu dinh lirang khac co the du kha nang
va co trong luong trong cac quyet dinh quan ly
8.4.1.1 Xcic dinh N P V cua cac luong tien trong d u an
m ua them m ot m ay m ai (M).
Luong tien lien quan tai du an mua them may M (phuang
an 1) d u a c ghi trong bang 8.1 Trong bang 8.2, cac luong tien ciugc trinh bay theo cach de lam rd thcri gian thue hien cua moi
luong tien Dau tu ban dau mua may M duac coi tai thai diem goc bang 0 Moi luong tien cua moi nam tir nam thu 1 den nam thir 5 d u a c chiet khau ve thai diem 0, su dung N PV de chiet khau moi luong tien vai lai suat chiet khau la 10%/nam Cach
de nhat de tim gia tri hien tai rong cho moi luong tien la s u dung cac bang gia tri hien tai
* 8.4.1.2 Quyet dinh dua tren gid tri hien tai rong (NPV)
f
Phan tich gia tri hien tai rong cho thay mua them mot may
M (so tien 659.715 USD) se thu duac tiet kiem chi phi doanh thu tang them (gia tri hien tai la 693.570 USD) tuc la se cao han chi phi ban dau Gia tri hien tai cua luong tien vao se cao han
gia tri hien tai luong tien ra la 35.855 do la Vi vay theo phan tich N PV phuang an 1 la kha thi
8.4.2 Nguyen ly ty suat hoan vdn noi bo
Mot nguyen ly khac cung dung de chiet khau cac luong
tien trong phan tich du an dau tu la nguyen ly ty suat hoan vonnoi bo Ty s u a t h o a n v o n n o i b o duac dir an thu lai qua cac
115
Trang 10hoat dong kinh doanh trong suot dai dir an Mot phirong an Khac dung de chiet khau la ty suat noi hoan la t\ le chiet khau td doeia tri hien tai morm muon thu lai luomz tien vao imane bam: vai
gia tri hien tai cua luong tien vi vay 1RR la lai chiet khai: mavai lai suat do thi N PV cua luong tien bang 0
Hang B-S.2 Nguyen ly gia tri hien tai rong: Phuang (in 1
Don vi: USDTong gia tri Gia tri hien tai Cac luong tien moi nam
hien tai cua SI vai 10% 0 1 2 3 4 5Dau tu ban dau
Tiet kiem chi
phi hang nam
T6ng ti5t kiem chi phi: 693.570 USD
Gia trj hien tai rong: 33.855 USD
Ty suat hoan von noi bo cua dir an mua may M (phuang
an 1) la bao nhieu? Trong phan truac du an danh gia theo N PV
la kha thi, vai lai suat chiet khau la 10% Vay IRR se cao hernhay thap han lai suat chiet khau (i = 10%) Lai suat chiei khauduac sir dung trong tinh NPV cang cao thi gia tri hien tai cua tat
ca cac luong tien trong tu a n g lai cang thap Bai vi lai suat chiCrnliroc cao nghTa la m o n g muon thu duac hoi von nhanh Vi vay
trong vi du lai suat chien luac cao han 10% se lam cho gia tri
Trang 11hi<;n tai rung dan tai ().
S.-/ 2 1 Xac dinh IRR
IRR co the duac tinh theo cong time sau:
n
P = I C t / ( 1 + r )"
t=lP: Chi phi ban dau
Ct: Gia tri luong tien rong duac tao ra hai du an trong giaidoan t
Trang 12Being B-8.3 Nguyen ly ty su noi hoan: p h u a n g an I
D a n vi tinh: USD
Tong gia tri Gia tri hien tai Cac luong tien raoi nam
hien tai cua SI vai 10% 0 1 2 3 4 5
* T6ng tiet kiem chi phi: 659.715 USD
Gia tri hien tai rong: 0 USD
8.4.2.2 Cac quyet dinh d u a tren IRR
Bay g ia chung ta tinh d u a c IRR la 12% Cong ty A su
dung thong tin nay de ra quyet dinh nhu the nao?
Mot de an dau tu d u a c chap thuan ve p h u a n g dicn tai
chinh neu IRR Ion h a n lai suat chiet khau 10% Vi vay, theo
phan tich chiet khau luong tien thi co the chap nhan phuang an
mua mot may M mai
Ket luan: van dung nguyen ly IRR khi chiet khau luong
*
tien theo cac b u a c sau:
• Lap mot bang ve cac luong tien moi nam cua ke hoach dau tu Cac luong tien do giong cac luong tien dung de tinh
Trang 13NPV (cot 1).
• Tinh IRR cho du an dau tu Sir dung may tinh tai chinh hoac c huong trinh phan mem Co trudng he rp dung phuong phap thu va loai tru de tim lai suat chiet khau tai do NPV = 0
• Neu IRR lan han lai suat chien luge thi du an kha thi
ve p h u a n g dien tai chinh
8.4.3 S o sanlt hai cong cu N P V va IR R
Trong truong hop nay NPV va IRR deu ung ho phuong an mua may M moi Khi xem xet viec chap thuan hay loai bo mot
X
du an, nguyen ly thuong hoac ca hai cong cu deu ung ho hoac
ca hai cong cu cung khong ung ho de xuat du an
8 4 3 1 Cac iru diem cua viec ap dung phucmg p h d p N P V
Nguyen ly NPV co nhieu uu diem han nguyen ly IRU
Mot la, neu tinh toan trong phan tich du an dau tu bang phuang phap thu cong, each tinh N PV la de han tinh IRR Uu diem nay khong con quan trong khi sir dung may vi tinh hoac may tinh tai chinh de tinh toan
l / u diem thu hai cua nguyen ly NPV la su phan tich co the
khau trung binh, IRR ciia du an
l / u diem thir ba, NPV luon chi nhan dugc mot ket qua
119
Trang 14Khi luong tien thay doi tir dua n g sang am ngoai doi du an, co
nhieu IRR dugc tinh cho mot dir an Dieu nay co the xay ra neu
co luong tien am trong nam thu 3 nam thu 4 5 la duong v.'t am
trong nam thu 6
\
8.4.3.2 Gia dinh tai dau tic
Uu diem cuoi cung cua NPV so vai IRR lien quan toi gia
dinh tai dau tu ngam dinh trong nguyen ly IRR Trong nguyen
ly IRR, cac luong tien co kha nang dicn ra suot du an dugc gia
dinh dugc tai dau tu vai lai suat bang lai suat IRR cua dir an
khi cac luong tien d u a c tai dau tu vai lai suat chict khau
N h u a c diem cua IRR so vai NPV lien quan tai su sap xep
cua d u an Sir dung IRR co the dan tai cac quyet dinh kem chinh
r \
xac ha n so vai sir dung cong cu NPV Cac van de nay dugc thao
luan trong phan cuoi cua chuang Noi chung cong cu NPV
th u a n g dugc sir dung nhieu han cong cu IRR khi danh gia du an
\
dau tu
8.4.4 Cac phan tich chiet khau luong tien theo cac gia
dinh
Giong nhu bat cir mot mo hinh quyet dinh nao, nguyen ly
chict khau luong tien dua trcn cac gia djnh Ngoai gia dinh tai
dau tu dugc trinh bay a trcn, nguyen ly chiet khau luong tien
dua trcn hai gia djnh quan trong:
• Thai diem kct thuc cua luong tien: Trong tinh toan gia tri hien tai dugc sir dung trong nguyen ly NPV va IRR, tat ca
luong tien dugc coi la tinh vao cuoi nam Tuy nhien, neu cong
Trang 15do tiet kiem chi phi va doanh tim lane them se dirge thue hien a
cac thoi diem khac nhau trout.: nu;i nam Khi sir dune may dien
toan yeu cau phan anh chinh xac thoi gian eua moi luong tien se
lam rac roi hon cho pluin tich dau tu Han che khi sir dung quy
irac thai gian linh moi luon" tien vao cuoi nam noi chung la
khong anh h u a n g Ion tiri sir phan tich dau tu
• Sir on dinh cua luong tien: Chiet khau luong tien phan tich xem cac luong tien co thich hgp voi du dau tu hay khong
khi chiing dugc coi la on djnh Mae du trong cac phuang phap
phan tich dau tu neu cac yeu to khong on dinh da dugc phat
trien, chiing khong dugc sir dung rong trong thue te Nhu dugc
de cap a tren, su dieu chinh do rui ro dugc thue hien trong phan
tich NPV de tinh cac kha nang hien doi khong on dinh ciia
luong tien
Trong thue te, cac gia dinh do hiem khi dugc dap ung
Tuy nhien, mo hinh chiet khau cac luong tien tao ra nguyen ly
sir dung rong rai va hieu qua trong phan tich dau tu
8.4.4.1 Xac dinh ty le chiet khdu (Discount Rate)
/ / % ' r r \ \
Ty le chiet khau sir dung de chiet khau luong tien trong
phan tich NPV, hay lai suat hoan von trong nguyen ly IRR, no
th u a n g dugc dura tren chi phi von trung binh Chi phi von la
khoan tien can bu dap so von da dau tu cho mot du an Mot du
an moi tang them gia tri von cho cac co dong bang cach tao
luong tien lan han chi phi nguon von da sir dung trong du an
dau lu
Chi phi von dugc tinh toan dira tren chi phi ciia tat ca cac
loai von cua mot cong ty Cac cong ty tao nguon von nhu the
nao? Chinh phii va cac don vi kinh doanh ciia Nha nuac thuang
121
Trang 16vay von bam; each phat hanh lrai phieu hoac vav cac to chirc tai chinh Cac cony ty lien doanh lao cac nguon von bang cacti phat hanh co phieu hoac vay muon Vi vay chi phi \ on so la chi phi trung binh cua cac nguon von do.
Danh gia d u an, lai suat chict khau dira trcn chi phi \'6n trung binh, do do no dugc dieu chinh cac rui ro cho phu hgp vai tung dir an cu the
Vai lai suat 10% dung de chiet khau cac luong tien moi nam trong du an mua may M Muc lai nay dugc tinh bdi vi no la chi phi von trung binh cua cong ty tra cho nguon von vay
f \
dugc va cac lap luan chii yeu ve cac khoan nhan dugc Chiing ta
se hoan thanh viec phan tich chiet khau cac luong tien nhung muc tieu se dugc lua chon p h ua ng an co chi phi thap Day la
quyet dinh chi phi thap nhat: han la toi da hoa N PV cua luong tien vao trir di luong tien ra, muc tieu la toi thicu N PV cua chi phi phat sinh
Vi du khac ma quyet dinh chi phi thap nhat co the dugc thuc hien la: mua thiet bi an toan, chi phi cho cac thiet bi dc dap ung cac yeu cau ve chat lugng moi truang nlur la die u klnen khong khi hay sir dung chat thai
Trang 17Khi tai san dai han dirge mua chi phi thu hoi ciia tai san
do duac tinh nizirac vai loi nhuan tronu nhieu uiai doan banu khau hao Tuy nhien, chung ta khong cong chi phi khau hao vao trong phan tich luong tien Ca NPV va IRR tap trung chu yeu tren cac luong tien, va chi phi khau hao dinh ky khong phai la
Chi phi ban dau: S659.715
M uc khdu hao hang nam theo phuang phap duong thang (D)
D = S I 31943 D = S 131943 D = S 131943 D = S 131943 D = $131943
(V.4 6) K h a u hao tai s a u
Thai
g ia n
Chi phi ban dau, Chi phi khau hao khong phai la cac ludng tien la mot luong tien ra
Tuy nhien chi co luong tien 659.715 do la la luong tien dien ra de thu hoi cho may mai Khoan tien 131.943 do la la so tien khau hao hang nam khong phai la luong tien Vi vay, chiing
ta ghi chi phi thu hoi duac la mot luong tien trong phan tich dau
tu, nlurnu chiinu ta khonu ehi mire khau hao hany nam, chiina khong phu lujp trong phan tich chiet khau luong tien
123
Trang 18H.4J) 1 Khau hao irony, cac cony, ty phai )i(p thuC
Gia su quyet dinh dau Ur c r ban da tinrc hien, con;’ ty, mot to cln'rc trong kinh doanh co tnich nhiem phai nop thuc thu nhap Vi du, Cong ty C co the xcm xct mua mot lie thong may tinh Dieu nay se thay doi sir giai quyet cua chung ta ve khau hao hang nam trong phan tich luong tien - khau hao van khong phai la luong tien Tuv nhicn, khau hao gan vai sir khau trir thue Thanh toan thue la cac luong tien, va giam thuc do khauhao dugc tinh trong phan tich cac luong tien Chucmg tiep theo
phan tich chiet khau luong tien, thu dugc NPV d u a n g va IRR la 12%, cao hem lai suat chict khau la 10% Phuang an hai la thay the may M cu bang may M mai
Cac luong tien lien quan tai ca hai phuang an ducrc mo ta trong bang 8.2 Chung ta xcm xct su so sanh giCra hai phucmg an
bang cach sir dung cong cu chiet khau luong tien Bang 8.4 dua
ra gia tri hien tai rong cua hai phu a n g an Gia tri hien tai rong cua phuang an mua them mot may M mai dugc so sanh vcri gia tri hien tai rong cua p h u a n g an thay the may M T rong khi NPV cua ca hai p h u a n g an deu lan han 0; NPV cua p h u a n g an
1 cao han cua p h u a n g an 2 la 31.520 do la
Trang 19f u n r.; !l-n.4 Phan tic h i’id tri hien ta i r u n:/ cua die an m ay M
Dan vi tinh: USD
Trang 20Chcnh lech gia tri hien tai rong cua pluron g an I va phuang an 2 la: 31.520 do la.
8.4.7.1 IRR cua hai dir an
Chung ta da tinh IRR cua phuang an 1 la 12% NPV cua phuang an 2 la 2335 USD thap han NPV cua p h u a n g .in 1, chung ta d u tinh la IRR xap xi 10% IRR chinh xac duac tinh bang p h ua ng an thir va loai trir hoac bang bang tai chinh IRR cua phuang an 2 la 10.18% So ngay duac kiem tra bang ciich thay IRR vao NPV va tai mire lai suat do NPV = 0
8.4.7.2 So sanh cac phan tich cua hai dir an m u a may M
Chung ta co thong tin tai chinh can cho bao c a o cua chit
cu NPV luon dua ra ket luan dung han
Chung ta thay ro chii d u an tai cong ty du a ra cac tranh luan co sire thuyet phuc cao hem doi vai yeu cau m u a mot may
M mai ha n yeu cau thay the may cu Ket qua phan tich tai chinh
Trang 21ciini! mg ho phuang an I
.)icu gi xay ra neu phuang an 2 o \ i’V cao han phuang
an 1 >eu phuang an i co NPV am? Bam: a, h chirng minh cac
iru ciiini Ion ve vice mua them mot ma\ M cac y kien tranh
luan co trong luang co the hieu qua hern cac k e t qua tai chinh
Olni du an ket luan rang phuang an lot nhat la mua mot
tin'lli not may M mai Bao cao hoan chinh cua ba ta duac giri
leu b a i giam doc cua cong ty cho phep ho xcm xet cac y kien
cua ibata va may mai duac dau tu nlur the nao Trong bao cao,
t \
chu di an xem xct ca van de tai chinh va thong tin quan trong
khi x e n cac y kien cua ba ta Day la phuang phap ra quyet djnh
dau Hudien ra trong cac to chirc kinh doanh Trong khi mot phan
tich vi khia canh tai chinh cua du an chinh xac la huu ich cho
ling dung cua cac nguyen ly chict khau luong tien la
chunig inh toan dugc cac gia tri thai gian cua tien
'uy nhien, nha quan ly doi khi sir dung cac cong cu khac
de plhai tich cac luong tien cua mot du an dau tu Cac cong cu
khac k: thai gian hoan von va ty le sinh lai ke toan Doi khi cac
cong cu do duac su dung dong thai vai phan tich chiet khau
luonjg ien doi khi no duac sir dung doe lap Co nhieu ly do doi
vai rrnct cong ty de lua chon cac cong cu khac Hay xem xet cac
luoiv.g ien lien quan vai hai ke hoach dau ur cho bo phan dich
vu ciuacong ty A
127
Trang 22Thai gian hoan von cua ii' t dir an dau tir la so nam r.ia lai
do cac luong tien cua dir an dirge luy kc den mot khoan r.ia bu
dap dirge chi phi dau tir ban dau Cong thirc tinh thai gian hoan
von:
i Von dau tir ban dau
I hai uian hoan von = —— i -rr - t:—:—
Luong tien moi namTrong cong thue thoi gian hoan von khong de cap den gia
tri thai gian cua tien Cac luong tien tu nam thu nhat den nam
thir nam giong nhau ve gia tri Day chinh la mot han che
Tinh thai gian hoan von cua du an mua them mot may M
mai nhau sau:
T h a i gian hoan von = - — = 3,61 nam
Vi vay thai gian hoan von trong p h u a n g an 1 la 4 nam
8.5 J 1 N guyen ly thai gian hoan von vai cac luong tien khong on dinh
Cong thue thai gian hoan von da n gian khong dung neu
dau T hai gian hoan von cho phu a n g an 2 co cac luong tien
khong deu d u g c tinh n h u trong bang 8.5
o 5 / A g u y c n ly thd'i gian oan von
Trang 23Bring B-H 5 Thai gian hoan von cua cac luong tien
\ khong dcu nhan: p h u o n g an 2
1
!
Nam Cac luong tien (do la) Cac luong tien luy ke vao
| cuoi nam (do la)
Theo nguyen ly thai gian hoan von, thai gian ho&n v6n
cua p h u a n g an 2 cung nhu phuang an mot, la nam thu 4 Tuy
nhicn nguyen ly nay bo qua cac luong tien dien ra sau n&m thu 4
va khong xem xet den gia tri thai gian cua tien Co hai han che
cua nguyen ly nay nhu sau
8.5.1.2 Nguyen ly thai gian hoan von: cac y kien tan themh va p h a n hoi
Nguyen ly thoi gian hoan von trong danh gia du an dau tu
co hai han che chu yeu sau:
• Bo qua gia tri thai gian cua tien: Nguyen ly thai gian
hoan von gia dinh la luong tien nhan duac trong tuang lai cung
ngang bang ve gia tri cua luong tien nhan duac trong n&m hien
tai Trong thuc te, chung ta can chiet khau cac luong tien trong
tuang lai de lam chung ngang bang ve gia tri vai cac luong tien
hien tai, bai vi cac Iti0ii6 tien hien tai co the duac dau tu de thu
dugc lai trong tuang lai Tuy nhien, trong khi nguyen ly thai
gian hoan von khong xem xet den gia tri thai gian cua tien,
129
Trang 24khong co ly do giai thich tai sao chiet khau luong tien Um'ii ' dugc su dung trong cac phan tich nay %
« Bo qua cac luong tien phat sinh sau thoi gian hoan von: Chi co luong tien 6 giai doan cuoi cung ma von ban dau da dugc bii dap dugc coi la phu hgp trong cac phan tich nay va \ i vay nguyen ly thai gian hoan von tao ra mot bite tranh khong hoan chinh ve tai chinh eua du an dau tu Tat ca cac luong tien phat sinh sau thoi gian hoan von bi bo qua
Mac du co cac ban che tren, phuong phap thoi gian hoan
von dugc su dung rong rai trong thirc te, vi nhieu ly do
- D an g ia n : Chi tieu thai gian hoan von de hieu va de tinh
han so vcri nguyen ly chiet khau luong tien
- Tao b u c man che cho d u an dau tu: Nguyen l v thai gian
hoan von dau tu cung ^ ap mot cong cu che dau d u an dau tu.Neu mot d u an khong tim dugc tieu chuan thai gian hoan von, nha quan ly co the tir choi du an mac du cac luong tien lan tiem
an dugc tinh trong tu a n g lai
«
Trang 25S 5.2 Xtfuyeii ly ty /<? sin It tin ke loan
Ty le sinh lai hach toan tap trung vao cac Igi nhuan ke toan luy kc dirge nhan tir du an Lgi nhuan kc toan dugc dua trcn thuc te phat sinh Vi vay doanh thu dugc nhan trong suot
<]ua trinh ban hang ehir khong nhat thiet la khi tien dugc thu vao chi phi dugc xcm xct trong suot ca thoi ky dugc thu vao, chi phi dugc xem xet trong suot ca thoi ky ma chung phat sinh
trong bang 8.1 can dugc phan tich lai theo thuat ngu doanh thu
va chi phi (Trong vi du chung ta gia dinh rang luong tien vao la
doanh thu hay tiet kiem chi phi moi nam, luong tien ra la chi phi trong cung mot nam)
Doanh thu cong don cua du an gia dinh la 90.000 do la
m ot nam Chi phi cong don la so am, khi chung bao gom tiet kiem chi phi la 93.00C do la Dieu nay dugc chinh lai ve tiet kiem chi phi la 200.000 do la cong vai 107.000 do la Gia sir M
co thoi gian sir dung la 5 nam, theo phuang phap khau hao
d u a n g thang, mire khau hao hang nam dugc tinh nhau sau:
131
Trang 26S 5.2.1 Sir dung dau nr trung binh
Mot so nha quan ly thich tinh ty le sinh lai ke toan sir
dung khoan dau ur trung binh trong mot dir an cho mau so, han
day du cae chi phi cho dir an Cong thirc nlnr sau:
Ty le sinh lai Lot nhuan trung binh hang nam cua dir an
Trung binh dau tir ciia mot dir an la gia tri ghi so ke toan
trung binh ciia d u an Gia tri ghi so trung binh ciia du an mua
may M la:
_ , , ,x (Dau tu ban dau + Gia tri tan dung)
Trung binh dau tu ~ — - - *—1 :—
hoan (12%) Koi chung, moi quan he duoc mo ta nhu sau:
Ty le sinh ^ Ty suat hoan Tv le sinh lai
lai ke toan vdn noi bo ke toan
Trang 27• T u a n g ung vai cac nguyen ly ke toan tai chinh: Mot sonha quan ly sir dung phuang phap nay hai vi no tuang xirng vai
c;ic bao cao tai chinh ke toan, no dua tren ghi chep ke toan
• T u a n g img vai he thong gia tri thuc hien dua tren lgi
tren ke toan, nhu la tai dau tu
• Theo doi toan bo du an: Khong giong nhu nguyen ly
Trang 28phi hoat dong, yeu cau von hoat dong tang them, hay chi ohi cong don va doanh thu Rat kho dir tinh khi co rat nhieu cac you
to thay ddi Chung ta tlnrdng nhd den cac so lieu ke toan cu do dir tinh chi phi Cac hieu biet vc dieu kien thi trudng, xu hu<Tn$> kinh te va cac phan img cua ddi thu canh tranh la quan trong trong cac luong tien dir an
Hai cong cu dirge sir dung trong thue te de phan tich kc hoach dau tu ma cac du tinh luong tien khong on dinh:
b Sic dung p h a n tich do nhay cam Phan tich nhay cam
d u g c sir dung de danh gia do nhay cam cua cac anh h u d n g ciia
Gia tri hien tai
Tiet kiem chi phi hang
nam d u a c d u tinh
@ 1 0 %
Trang 29NPV - 34.038 USDGia sir clui cur an khong bict ch.a.; \ c so tien tiet kiem chi phi hang nam Tiet kiem chi phi hang nan: giam bao nhieu truac khi quyet djnh se co ket qua NPV nho lion 0? Can hoi luong tu la: Chi phi tiet kiem hang nam la bao n h ie i de NPV - 0 trong quyet dinh nay? Khi NPV = 0, gia trj hien tai ciia tiet kiem chi phi bang vai chi phi ban dau:
r
' 11 Px1 = phi tiet kiem = tiet kiem x chiet khau
hang nam Thua so chiet khau hang nam
= 174021 USDNeu chi phi tiet kiem hang nam la 174021 USD, NPV cuaphuong an 1 se bang 0 (659715 - (174021 x 3.791) = 0) Vi vay
/
chi phi tiet kiem hang nam dugc du tinh truac tien la 183000 USD co the giam xuong con 74023 USD, du an van dugc chap thuan ve p h u a n g dien tai chinh
8.7 Kiem toan dir an dau tu- da hoan thanh
Trang 30dinh da dirge tong ket trong kc hoach dai: tir P( A dirge sir dung
de cung cap cac thong tin phan hoi ve do chinh xac cua cac giadjnh ban dau cho dir an Doi khi PCA se chi ra cac thu nhap
chat lugng ciia cac gia dinh cua dir an da bi tu choi
Khi trong nhieu qua trinh danh gia su thue hien, viec hau khong nen sir dung cac cong cu gay kho khan Trong diem hau kiem se la cung cap thong tin toi cac nhan vien phong
dg toan dau tir nguoi quan ly d u an va doi quan ly Phuong phap hau kiem lam cho vice tong ket rut kinh nghiem dugc dedang va de hoan thien cac du tinh luong tien va quyet dinh dir
\
toan dau tu
Kiem tra cac dir ait dau tic
Nhieu d u an dau tu co thoi gian dai de hoan thanh nhu
chang han xa y mot toa nha Ion hay phat trien vung dau mo Lgi ich thu dugc tir du an sau khi hoan thanh dugc thay ro tren ca thoi gian dai De giup kiem tra cac du an dau tu c o ban, cac nha quan ly co the du a tren nhieu khai niem va cong cu dugc nghien
cuu D u toan co the dugc doi chieu voi cac ket qua thirc te, su chenh lech d u g c tinh toan va bao cao thue hien du tinh dugcchuan bj Q ua trinh kiem tra doi vai cac du an dau tu c a ban la
rat kho khan He thong ke toan thuong khong d u g c thiet ke de theo doi timg d u an nho Boi vi moi d u an la duy nhat, co thekhong du g c thue hien trong thoi gian trd ve truoc do do khong
Trang 31<S.S Danh gia su thuc hien cua du an: v a n de h a n h vi
Xcm bang X I theo each khac mo ta mot to chirc khi tap trung cac dir an dau tir c a ban Khi bieu do chi ra, sir thuc hien dirge mot thai gian cu the bao gom cac kct qua dugc ket noi cua sir 11urc hien cua cac dir an dang thuc hien trong suot thai kv do
Prong thue te, co sir khac nhau giira cac tieu chuan danh gia cac
du an thanh vien va cac tieu chuan dugc sir dung de danh gia tong the ca d u an cua nha quan ly va cac phan doan kinh doanh Sir khac nhau nay dugc phan tich qua vi du sau Gia su lanh dao phoug ban cua cong ty A dang xem xet mua mot may mai Thai gian sir dung la 5 nam, viec dua may mai vao su dung dugc mong dgi se tang doanh thu cho cong ty Chi phi ban dau cua may mdi, doanh thu du tinh, chi phi du tinh va gia tri hien tai rong nhu sau:
N P V = 23.960 USD
Lai chiet khau la 10%
Mac du he thong mai co NPV ducmg, doanh thu trong cac
Trang 32; Tien 1l.: j]40.000j 150.000 i 2o0.000 ! 2SO.OOO '00.000 JjTru di khau hao j 160.0001 160.000 | 160.000 j 160.000 • i 60.000 j
ta i tang them ;( 20.000)!10.000) j 100.000 | 120.000 : 140.000 I
Chi phi khau h-o san khong phai la luong tien va vi
vav cac chi phi do knorm duac tinh tronu nhan tich uia tri hien• - 4 »w »— < w
tai rong Man nfra, miie khau hac hang nam dm re tru di theo
p huang phap ke u a n theo phat sinh thirc te de xac dinh lai
nhuan d a tinh Vi vay mot sir khac biet co the xay ra git'ra
p h ua ng phap chiet khau luong tien va danh gia sir thue hien
theo ke toan phat sinh thirc te Van de nay it khi xay ra khi
phuang phap ty le sinh lai ke toan (tai dau tu) d u a c sir dung de
danh gia cac ke hoach dau tu Tuy nhien, cac phong ban va cac
nha quan ly su dung p h ua ng phap tai dau tu neu ty le sinh lai
ke toan d u a c sir dung la phuang phap danh gia du an, no du a c
tinh nhu la tv le truns.' binh hang nam tren toan bo cac nam thirc
hien dir an Trong khi phuang phap ty le sinh loi ke toan co the
d u a c chan thuan de danh gia du an, ROI than dtrae dir tinh
trong cac nam dau tien co the lain cac nha quan ly nan chi khi
dau tu d u an
Don gian, mot nha quan ly co the tir choi mot d u an co
NPV d u a n g mac du no da duac toan bi) cong ty chap thuan Bai
vi no se giam leri nhuan phan chia trong cac nam dau, vao tao
earn giac la cac nha quan ly khong thirc hien tot Di nhien, trong
dai han, d u an se co ket quit vai mire lai nhuan cao cho bp phan,
nhung chi trong cac nam thue hien dir an ve sau
Giai phap ticm nang cho van de hanh vi dupe mo ta tren la
Trang 33vico iir dung cong cu do luong dira trcn ioi nhuan Khi thuc hien phuang phap chict khau luong tien do ra quyet dinh lira chon du an dau tu, danh gia sir thuc luon du an dua trcn hau kiem ciia du an do Tuy nhicn, do luirng hicu qua dua tren ketoan phat sinh theo thirc te la phuang phap tot trong thuc te Co
Trang 34Thu nhap cua khoan dau tir \ a o mot tai san dirge cau thanh bai hai bg phan: T h u nhat la thu nhap do chinh ban than tai san do mang lai va thu hai la 16 hoac lai do giam hoac tang gia cua tai san dau tu (con dugc ggi la 16 hoac lai ve von).
, Thu nhap Lai (hoac trir 16)
Dc minh hoa ro han, chung ta hay nghicn ciru thi du sau:
Thi du 1:
Dau nam gia mot co phieu cua doanh nghiep A la 37 dan
vi tien te (dv), neu mua 100 co phieu ta phai chi mot khoan la
3.700 dv Gia su rang: Sau 1 nam doanh nghiep A se tra lai co
phan la 1,85 dv cho 1 co phan, vay ta se nhan dugc:
Thu nhap tir co phan = 1,85 dv x 100 = 185 dv
Lai gia sir tiep rang vao cuoi nam gia moi co phieu tang len la 40,33 dv vay ta co lai ve von:
Lai vc von - (40,33 dv - 37 dv) x 100 = 333 dv
Trang 35I rong tnrong hon eia cua moi c-i r h e u giam xuong 34.78
dv ta sc bj lo vc von:
Lo vc von = (34,78 dv - 37 dv) \ 100 - -222 dv
Tong so doanh loi trorm turoni: hop co lai vc von:W * v v • I
l ong doanh loi - 185 dv + 333 dv - 518 dv
Gia dinh rang: ta co mot so co phan ciia doanh nghiep A
va khong ban co phieu vao cuoi nam, lieu ta co nghT rang co mot khoan thu nhap ve von trong tong so doanh loi ciia ta hay
Tren day chiing ta da noi ve doanh loi tinh bang so tuyet
Doanh l o i doi gia co phieu cuoi ky
tirong doi ~~ Gia co phieu dau ky \ ■ )
Theo thi du 1, doanh loi tuong doi duoc xac dinh nhu sau:
Doanh loi tuong doi = = 0,14 — 14%
Do su thuan tien ciia doanh lai tuang doi, tu nay ve sau
141
Trang 36khi ta noi thuat ngir doanh lai thi co nglmi hi ta noi vc doanh ■
t u a n g doi
f 9.1.2 D oanh lo'i th u c te va doanh loi danh n<>/ua* ♦ « o
Doanh lai thuc te d u a c tinh toan theo cach a tren duac goi• * • O «
la: doanh lai danh nghTa So di ta goi do la doanh lai danh nghia
5dv + (5dv x 0,05) - 5,25dv Neu dau nam ta bo ra lOOdv de
m ua co phieu, cuoi nam ta se ban co phieu ya thu d u a c tong so
tien la 1 15,5dv Gia sir vao thai diem do ta dung tien thu du a c
de m ua nhom, ta se mua dugc: 115,5/5,25 = 22kg nhom Neu ta
do doanh lgi bang lugng nhom mua dugc thi doanh lgi tuyet doi
se la: (115,5/5,25) - 20 = 2kg nhom Doanh lgi tu a n g doi sc la:
2/20 = 0,1 = 10% N h u vay, doanh lgi danh nghTa a day la
15,5% n h u n e tren thuc te sue mua cua ta chi tanu 10% niihla la
doanh lgi thuc te bang 10% Vai chi so lam phat la 5%, moi dvtrong tong thu nhap danh nghTa ( 1 15,5dv) se giam 5% trong giatri thuc te cua no Vi vay, gia tri thuc te trong khoan dau tu cua
ta d u a c xae dinh nhu sau: 115.5/1.05 = 110 dv (doanh lgi thirc
te tuyet doi la lOdv va doanh lgi thuc te tuang doi la 10%)
N eu ta goi R la doanh lgi danh nghTa r la doanh lgi thuc
Trang 37ve viec giam gia tri ciia doanh leu do lam nhat (rh).
Thanh phan thir ba thuong rat nho, ' d vay, tren thue te khi tinh toan nguoi ta thuong bo di iMur vay, cong thue tinh toandoanh loi danh ptihla thue te n h u sau:*
Trang 38cac loai co phieu nay n h u sau:
Thong thuong, cac Chinh phu tien hanh vay ng bang cachphat hanh chung khoan N h u n g chung khoan nay dugc the hienduoi nhieu hinh thirc khac nhau Trong so cac chimg khoan cua Chinh phu thi tin phieu thuong co thoi han ngan nhat va lai suat
Trang 39cua ho phai co do tin cay cao nhat nen ho rat thich mua tin phieu l u y nhien, cung co nhirng nguoi thich mao hiem vai hy vong se dat d u a c doanh lai cao hon.
ciia My d u a c the hien nhu sau:
Trai phieu doanh nghiep dai han 5,3%
Trai phieu doanh nghiep dai han 1,7%
145
Trang 409 I \ P h u o ’ng sai va do lech tieu chuan ve so lieu thong
ke theo thoi gian cua doanh loi
Phirong sai ia tone cac binh p h u a n g trung binh cua dochenh lech giira doanh lot thuc tc va doanh lgi binh quan (ky
hieu la 6 ) P huang sai cang Ian thi doanh lai tlnrc tc cang ci> xu
h u a n g khac biet nhieu han so vai doanh lai binh quan Do lech
tieu chuan la can bfic hai cua phu a n g sai (ky hieu la 6) Trong
muc nay chung ta se tinh toan phuang sai va do lech tieu chuan dua trcn so lieu lich sir cua doanh nghiep Vi vay viec tinh toan
se giai thieu sau day chi dung cho trua ng h a p tinh toan phuang sai dua tren so lieu lich sir Trong truang h a p ta muon xae djnh phu a n g sai cho cac khoan doanh lai du kien trong tuang lai thi each xae dinh p h u a n g sai se khac so voi p h ua ng phap xae dinh
d u a c giai thieu trong muc nay De hieu ro each xae dinh
p h u a n g sai dua tren so lieu lich sir cua doanh lai, chung ta hay nghien ciru thi du sau day:
Thi du 3: De tinh toan phuang sai va do lech tieu chuan,
ta gia sir rang: co mot khoan dau tu da tien hanh duac bon nam vai doanh lai thuc te cua timg nam: 0.10 0,12 0,03 -0,09.Doanh lgi binh quan se la (0,10 + 0,12 + 0,03 - 0,09)/4 = 0,14 Chung ta hay xem xet bang sau day: