Do an nguon ho tro phat trien chinh thuc voi qua trinh

Trongi khii đó,i nguồni vốni hỗi trợi pháti triểni chínhi thứci ODAi cói mộti ýinghĩai rấti quani trọngi đốii vớii sựi nghiệpi pháti triểni kinhi tếi -i xãi hội,i xoái đóii giảminghèoi v

MỞi ĐẦU

1.i Tínhi cấpi thiếti củai đềi tài

Trongi nhữngi nămi qua,i hệi thốngi cấp,i thoáti nướci củai Việti Nami đãi đượcicảii thiệni rõi rệt.i Hầui hếti cáci thànhi phố,i thịi xãi đãi cói cáci dựi áni đầui tưi xâyi dựngimớii hoặci cảii tạoi mởi rộngi hệi thốngi cấpi thoáti nước.i Mứci đội đôi thịi hóai củai ViệtiNami lài 27,5%i tươngi ứngi vớii tốci đội tăngi dâni sối đôi thịi khoảngi 2,9%i nămi soi vớiitốci đội tăngi dâni sối nóii chungi lài 1,1%.i Nhưi vậyi ướci tínhi mỗii nămi cói thêmikhoảngi mộti triệui cưi dâni đôi thị,i điềui nàyi tạoi rai mộti loạti cáci tháchi thức,i trongi đóicói tháchi thứci vềi cấpi thoáti nước,i đặci biệti hơni hiệni nayi Việti Nami vẫni bịi đánhi giáilài cói hệi thốngi cấpi thoáti nướci chưai đápi ứngi đượci yêui cầui pháti triểni củai đấtinước

Trongi khii đó,i nguồni vốni hỗi trợi pháti triểni chínhi thứci (ODA)i cói mộti ýinghĩai rấti quani trọngi đốii vớii sựi nghiệpi pháti triểni kinhi tếi -i xãi hội,i xoái đóii giảminghèoi vài cảii thiệni đờii sốngi nhâni dâni củai cáci nướci đangi pháti triển.i Cáci nướciđangi pháti triểni luôni cối gắngi triệti đểi tậni dụngi nguồni vốni nàyi làmi nguồni lựci bổisungi choi quái trìnhi pháti triển.i Vìi vậy,i Việti Nami cũngi đangi thựci hiệni cáci hoạtiđộngi khaii thác,i sửi dụngi nguồni vốni ODA,i đưai nguồni vốni nàyi trởi thànhi nguồnivốni quani trọngi nhấti đểi pháti triểni lĩnhi vựci cấpi thoáti nước

Hiệni tại,i Việti Nami cũngi đãi triểni khaii vậni độngi ODAi củai nhiềui nước,inhiềui tổi chứci vàoi lĩnhi vựci cấpi nướci đôi thị.i Tỷi trọngi ODAi đầui tưi vàoi lĩnhi vựcicấp,i thoáti nướci trêni tổngi mứci đầui tưi choi pháti triểni ngànhi xâyi dựngi chiếmikhoảngi 70%i tínhi trongi vòngi 10i nămi qua.i Ngoàii ra,i đếni nayi cáci dựi áni cấpi thoátinướci cũngi đangi tiếpi tụci đượci triểni khaii vìi đâyi lài lĩnhi vựci đòii hỏii nguồni vốni lớnivài khói thui hồii vốni trựci tiếpi từi đốii tượngi đượci thụi hưởng

Tuyi nhiên,i trongi việci quảni lýi vài sửi dụngi nguồni vốni ODAi thìi hầui hếti cácidựi áni vềi pháti triểni hệi thốngi cấpi thoáti nướci đềui chậmi tiếni đội đềi rai soi vớii Hiệpiđịnhi kýi kết.i Việci chậmi trễi dựi áni khôngi chỉi dẫni tớii việci kémi hiệui quải vềi xãi hội,ilàmi ngườii dâni chậmi đượci hưởngi lợi,i mài còni dẫni tớii giảmi hiệui quải vềi tínhi ưuiđãii nóii riêng,i vềi mặti kinhi tếi nóii chung,i cụi thểi khôngi đảmi bảoi kếi hoạchi thui hồiivốni vài trải nợ,i bịi ảnhi hưởngi doi sựi trượti giái củai đồngi vốni vay.i Nhiềui nhài tàii trợiđãi phảni ánhi việci chậmi tiếni đội dựi áni làmi ảnhi hưởngi tớii chươngi trình,i kếi hoạchiđầui tưi choi vayi vốni hàngi năm.i Cói thểi kểi đếni nhữngi vấni đềi tồni tạii củai cáci dựi ániODAi trongi lĩnhi vựci hại tầngi kỹi thuậti như:i quái trìnhi chuẩni bị,i hoạti độngi đấui thầuimuai sắm;i thẩmi địnhi vài phêi duyệti dựi án;i giảii phóngi mặti bằng;i nhữngi quyi địnhivềi đấui thầu;i địnhi mứci thuêi tưi vấn…i

Vìi vậy,i việci nghiêni cứui nguồni vốni hỗi trọi pháti triểni chínhi thứci (ODA)itrongi cáci dựi áni cấpi thoáti nướci tạii Việti Nami thờii giani quai lài cầni thiếti đểi đưai raicáci giảii phápi nhằmi nângi caoi hiệui quải sửi dụngi nguồni vốni nàyi trongi nhữngi nămitới,i đóngi gópi vàoi sựi pháti triểni kinhi triểni kinhi tếi -i xãi hộii bềni vữngi củai đấti nước

2.i Tìnhi hìnhi nghiêni cứu

Đãi cói rấti nhiềui côngi trìnhi nghiêni cứui bàni vềi ràoi cảni trongi thươngi mạiiquốci tếi cũngi nhưi vềi thịi trườngi xuất,i nhậpi khẩui nông,i thủyi sảni trêni thếi giới,i tiêuibiểui như:

Trongi nhữngi nămi gầni đây,i Việti Nami luôni coii trọngi việci thui húti nguồnivốni hỗi trợi pháti triểni chínhi thứci (ODA)i đểi bổi sungi nguồni vốni choi đầui tưi phátitriểni vài ngàyi càngi cói nhiềui bàii viết,i côngi trìnhi nghiêni cứui vềi vấni đềi nàyi củai cácihọci giải trongi vài ngoàii nước.i Ngoàii rai còni nhiềui bàii viếti đăngi trêni cáci tạpi chíi vềivấni đềi nàyi vớii nhữngi cáchi tiếpi cậni kháci nhau.i Tuyi nhiên,i lĩnhi vựci cấpi thoátinướci lài lĩnhi vựci chuyêni ngànhi doi Bội Xâyi dựngi quảni lý.i Cáci dựi áni trongi lĩnhi

vựci nàyi xuấti pháti từi nhui cầui vài kếi hoạchi pháti triểni kinhi tếi -i xãi hộii theoi vùngi vàiđịai phương,i lạii cói đặci thùi riêngi củai cáci dựi áni đầui tưi xâyi dựng,i doi vậyi nói vừaituâni thủi Quyi chếi quảni lýi vài sửi dụngi nguồni hỗi trợi pháti triểni chínhi thức,i lạii vừaiphảii tuâni thủi Nghịi địnhi vềi quảni lýi dựi áni đầui tưi xâyi dựngi côngi trình.

Hiệni đãi cói nhữngi côngi trìnhi nghiêni cứui củai cáci táci giải trongi vài ngoàiinướci vềi vốni ODAi nóii chungi vài vốni vayi ODAi nóii riêngi ởi Việti Nam.i Cói thểi kểiđếni mộti sối côngi trình,i đềi tàii liêni quani trongi nướci như:

-i Đềi tài:i “Nguồni hỗi trợi pháti triểni chínhi thứci vớii quái trìnhi pháti triểni kinhitếi -i xãi hộii Việti Nam”i (2000),i luậni văni thạci sĩi củai Nguyễni Hảii Yến,i họci viênikhoai Kinhi tế,i Đạii họci Quốci giai Hài Nội

-i Đềi tài:i “Tàii trợi pháti triểni chínhi thứci (ODA)i củai Nhậti Bảni choi ViệtiNami (2002),i luậni văni thạci sĩi củai Phùngi Tuệi Phương,i họci viêni khoai Kinhi tế,iĐạii họci Quốci giai Hài Nội

-i Đềi tài:i “Giảii ngâni vốni hỗi trợi pháti triểni chínhi thứci -i thựci trạngi vài giảiipháp”i (2005),i luậni văni thạci sĩi củai Nguyễni Thanhi Hương,i họci viêni Khoai Kinhitế,i Đạii họci Quốci giai Hài Nội

-i Đềi tài:i “Mộti sối giảii phápi quảni lý,i sửi dụngi vốni vayi ODAi ởi Việti Nam”i(2006),i luậni văni thạci sĩi củai Nguyềni Đìnhi Hoan,i họci viêni khoai Kinhi tế,i Đaạiihọci Quốci giai Hài Nội

-i Đềi tài:i “Việni trợi khôngi hoàni lạii choi Việti Nami củai cáci tổi chứci đaiphươngi (UNDP,i UNICEF,i UNFPA)i (2007),i luậni văni thạci sĩi củai Lêi Hảii Hà,itrườngi Đạii họci Kinhi tế,i Đạii họci Quốci giai Hài Nội

Nhữngi côngi trìnhi nghiêni cứui trêni lài nhữngi tàii liệui cói giái trị.i Tuyi nhiên,ihầui hếti chưai cói bàii viết,i côngi trìnhi nàoi đềi cậpi sâu,i cói hệi thốngi vềi đềi tàii “Nguồnivốni ODAi trongi cáci dựi áni cấpi thoáti nướci tạii Việti Nam”.i Doi vậy,i việci triểni khaiithựci hiệni đềi tàii nàyi lài hoàni toàni mớii mẻ,i trìnhi bàyi mộti cáchi cói hệi thống,i toànidiện,i cậpi nhậti nhữngi vấni đềi liêni quani đếni nguồni vốni ODAi trongi lĩnhi vựci cấpithoáti nướci tạii Việti Nam.i Cói thểi khẳngi địnhi đâyi lài đềi tàii đầui tiêni trongi sối cáciluậni văni caoi họci tạii trườngi Đạii họci Kinhi tếi vềi nguồni vốni ODAi trêni cơi sởi kếithừai vài chọni lọci kếti quải nhữngi côngi trìnhi nghiêni cứui củai Bội Xâyi dựngi đểi tìmirai nhữngi giảii phápi nângi caoi hiệui quải củai nguồni vốni ODAi trongi lĩnhi vựci này.

3.i Mụci đíchi vài nhiệmi vụi nghiêni cứu:

* i Mục i đích i nghiên i cứu:

Nghiêni cứui thựci trạngi củai nguồni vốni ODAi trongi cáci dựi áni cấpi thoátinướci tạii Việti Nam.i Trêni cơi sởi đói đềi xuấti mộti sối giảii phápi nhằmi nângi caoi hiệuiquải củai nguồni vốni ODAi trongi cáci dựi áni cấpi thoáti nướci tạii Việti Nami đếni nămi2015

* i Nhiệm i vụ i nghiên i cứu:

-i Nghiêni cứui nhữngi vấni đềi lýi luậni chungi vềi nguồni hỗi trợi pháti triểni chínhithứci (ODA)i vài ODAi trongi lĩnhi vựci cấpi thoáti nước

-i Nghiêni cứui thựci trạngi thựci trạngi quảni lýi vài sửi dụngi nguồni vốni ODAitrongi lĩnhi vựci cấpi thoáti nướci thờii giani qua

-i Đưai rai cáci giảii phápi nhằmi khắci phụci hạni chếi vài đềi xuấti mộti sối giảiiphápi nhằmi nângi caoi hiệui quải củai nguồni vốni ODAi trongi cáci dựi áni cấpi thoátinướci tạii Việti Nami thờii giani tới

4.i Đốii tượngi vài phạmi vii nghiêni cứu:

-i Đềi tàii tậpi trungi nghiêni cứui việci quảni lýi vài sửi dụngi nguồni vốni ODAitrongi cáci dựi áni cấpi thoáti nước.i Trêni cơi sởi đói đềi xuấti mộti sối giảii phápi nângi caoihiệui quải quảni lýi vài sửi dụngi nguồni vốni ODAi trongi cáci dựi áni cấpi thoáti nướci tạiiViệti Nami đếni nămi 2015

-i Phạmi vii nghiêni cứui củai luậni văni chỉi giớii hạni ởi việci nghiêni cứui veịeciquảni lýi vài sửi dụngi nguồni vốni hỗi trợi pháti triểni chínhi thứci (ODA)i trongi cáci dựi

áni cấpi thoáti nướci từi nămi 1995i đếni nay

5.i Phươngi phápi nghiêni cứu:

Đềi tàii sửi dụngi mộti sối phươngi phápi nghiêni cứui như:i phươngi phápi tổngihợp,i phâni tích,i soi sánh,i …i Cáci phươngi phápi nàyi đượci sửi dụngi kếti hợpi chặti chẽivớii nhaui trongi từngi phầni củai đềi tài

6.i Dựi kiếni nhữngi đóngi gópi mớii củai luậni văn:

-i Kháii quáti hóai mộti sối vấni đềi lýi luậni vềi quảni lýi vài sửi dụngi nguồni vốniODAi trongi cáci dựi áni cấpi thoáti nước

-i Phâni tích,i đánhi giái thựci trạngi việci quảni lýi vài sửi dụngi nguồni vốni ODAitrongi cáci dựi áni cấpi thoáti nướci tạii Việti Nam

-i Đưai rai nhữngi kiếni nghịi cụi thểi vài cói hệi thốngi vềi giảii phápi nângi caoi hiệuiquải củai việci quảni lýi vài sửi dụngi nguồni vốni ODAi trongi cáci dựi áni cấpi thoáti nướcitạii Việti Nami tớii nămi 2015

7.i Bối cụci củai chuyêni đề:

Ngoàii lờii mởi đầu,i kếti luận,i tàii liệui thami khảoi vài mụci lục,i đềi tàii nghiênicứui gồmi 3i chươngi chínhi sau:

+i i i i i i i i i i i i CHƯƠNGi I:i VAIi TRÒi CỦAi i ODAi TRONGi PHÁTi TRIỂNiMẠNGi LƯỚIi i CẤPi THOÁTi NƯỚCi SẠCH

+i i i i i i i i i i i i CHƯƠNGi IIi :THỰCi TRẠNGi THUi HÚTi VÀi SỬi DỤNGiNGUỒNi VỐNi ODAi CHOi ĐẦUi TƯi PHÁTi +i TRIỂNi “i MẠNGi LƯỚIi CẤPiTHOÁTi NƯỚC”

+i i i i i i i i i i i i CHƯƠNGi IIIi :i MỘTi SỐi GIẢIi PHÁPi TĂNGi CƯỜNGi QUẢNiLÝi NGUỒNi VỐNi ODAi TRONGi PHÁTi TRIỂNi “MẠNGi LƯỚIi CẤPiTHOÁTi NƯỚC”i Ởi VIỆTi NAM

CHƯƠNGi I:i VAIi TRÒi CỦAi i ODAi TRONGi PHÁTi TRIỂNi MẠNGi LƯỚIiCUNGi CẤPi NƯỚCi SẠCH

I.Nhữngi vấni đềi chủi yếui vềi nguồni vốni ODA

1.1i Mộti sối vấni đềi lýi luậni vềi ODA

ODAi (Officiali Developmenti Assistancei -i Hỗi trợi pháti triểni chínhi thức)i

đãi cói lịchi sửi pháti triểni lâui đời.i Cói nhiềui kháii niệmi kháii niệmi vềi ODA,i saui đâyilài mộti sối kháii niệmi cơi bản:

Theoi Uỷi bani hỗi trợi pháti triểni (DACi -i Developmenti AssistanceiCommittee):i ''Việni trợi chínhi thứci (ODA)i lài nguồni vốni hỗi trợi chínhi thứci từi bêningoàii baoi gồmi cáci khoảni việni trợi vài choi vayi vớii cáci điềui kiệni ưui đãi;i ODAiđượci hiểui lài nguồni vốni dànhi choi cáci nướci đangi vài kémi pháti triểni đượci cáci cơiquani chínhi thứci củai cáci chínhi phủi trungi ươngi vài địai phươngi hoặci cáci cơi quanithừai hànhi củai chínhi phủ,i cáci tổi chứci liêni chínhi phủ,i cáci tổi chứci phii chínhi phủitàii trợ.i Vốni ODAi pháti triểni từi nhui cầui cầni thiếti củai mộti quốci gia,i mộti địaiphương,i mộti ngànhi đượci tổi chứci quốci tếi hayi nướci bạni xemi xéti vài cami kếti tàiitrợ,i thôngi quai mộti hiệpi địnhi quốci tếi đượci đạii diệni cói thẩmi quyềni haii bêni nhậnivài hỗi trợi vốni kýi kết''

Theoi Tổi chứci hợpi táci vài pháti triểni kinhi tếi (OECDi –i Organnizationi ofiEconomici Cooperationi andi Development):i ''i ODAi lài nhữngi nguồni tàii chínhi doicáci chínhi phủi hoặci cáci tổi chứci liêni chínhi phủi hoặci liêni quốci giai việni trợi choimộti quốci giai nhằmi thúci đẩyi sựi pháti triểni kinhi tếi vài phúci lợii củai quốci giai đó''

Theoi Nghịi địnhi 17/CPi ngàyi 4/5/2001i củai Chínhi phủi Việti Nam:i ''i ODAi làihoạti độngi hợpi táci pháti triểni giữai nhài nướci hoặci chínhi phủi củai mộti quốci giai vớiinhài tàii trợ,i baoi gồmi chínhi phủi nướci ngoàii vài cáci tổi chứci liêni chínhi phủi hoặciliêni quốci giai dướii hìnhi thứci việni trợi khôngi hoàni lạii hoặci vốni vayi ưui đãii cói yếuitối choi khôngi đạti íti nhấti 25%''

Nhưi vậyi bảni chấti củai ODAi hiểui theoi cáchi chungi nhấti ODAi lài nguồni hỗitrợi pháti triểni (i tiền,i côngi nghệ,i vậti chất,i tưi vấn…)i củai cáci nướci pháti triển,i cácitổi chứci tàii chínhi quốci tế,i cáci tổi chứci liêni chínhi phủi hoặci liêni quốci giai giànhi

choi cáci nướci đangi pháti triểni nhằmi giúpi cáci nướci nàyi tăngi trưởngi kinhi tếi vàipháti triểni bềni vững.i Theoi cáchi tiếpi cậni nàyi cáci khoảni ODAi sẽi baoi gồmi ODAisongi phươngi vài ODAi đai phươngi vài đượci cungi cấpi dướii nhiềui hìnhi thức:i ODAikhôngi hoàni lạii hoặci ODAi choi vayi ưui đãi.i Việci cungi cấpi ODAi đượci thựci hiệnithôngi quai cáci hìnhi thứci kháci nhaui như:i tàii trợi bằngi ngoạii tệ,i hỗi trợi cáni cânithanhi toán,i hỗi trợi đểi thựci hiệni cáci chươngi trình,i dựi áni hoặci cáci hìnhi thứci khácinhưi hợpi táci kỹi thụât,i chuyểni giaoi côngi nghệ,i cáci chươngi trìnhi đàoi tạo,i cácikhoái họci dàii hạni vài ngắni hạn.

1.2.i Đặci điểmi củai nguồni vốni ODA

Nguồni vốni ODAi cói cáci đặci điểmi sau:

1.2.1.ODA i là i nguồn i vốn i hợp i tác i phát i triển

Trướci kiai ODAi đượci coii nhưi mộti nguồni việni trợi ngâni sáchi củai cáci nướcipháti triểni dànhi choi cáci nướci đangi pháti triển.i Choi nêni ODAi mangi tínhi tàii trợi làichủi yếu.i Tuyi nhiêni trongi xui thếi toàni cầui hoái hiệni nayi thìi hìnhi thànhi nêni quaniniệmi mớii vềi ODA.i Ngườii tai choi rằngi nguồni vốni ODAi lài nguồni vốni hợpi tácipháti triểni củai cáci nướci pháti triển,i cáci tổi chứci quốci tếi vớii cáci nướci đangi phátitriển.i ODAi bỏi rai thìi sẽi đemi lạii lợii íchi choi cải haii bên:i bêni việni trợi vài bêni tiếpinhận.i Cáci nướci pháti triểni khii cungi cấpi ODAi thìi sẽi nângi caoi vịi thếi củai mìnhitrêni trườngi quốci tế,i tạoi rai thịi trườngi rộngi lớni đểi tiếni hànhi đầui tưi trựci tiếp.i Cònicáci nướci đangi pháti triểni thìi cói điềui kiệni cảii tạoi cơi sởi hại tầngi thúci đẩyi nềni kinhi

tếi pháti triển

Nhưi vậyi vớii quani niệni mớii nàyi thìi sẽi tăngi hiệui quải sửi dụngi nguồni vốniODA.i Bêni việni trợi coii ODAi khôngi phảii lài nguồni vốni choi khôngi mài lài khoảnichoi vayi hợpi tác,i còni bêni tiếpi nhậni khôngi phảii lài nhậni khôngi nguồni vốni nàyi mài

đói lài mộti khoảni vayi vài phảii cói nghĩai vụi trải nợ,i tuyi nhiêni nguồni vốni vayi nàyi cóinhiềui ưui đãi

1.2.2.ODA i là i nguồn i vốn i có i nhiều i ưu i đãi

Soi vớii cáci nguồni vốni kháci thìi nguồni vốni ODAi cói nhiềui ưui đãi.i Tínhi ưuiđãii củai nguồni vốni ODAi thểi hiệni ởi cáci khíai cạnhi saui :

Thứi nhất,i Lãii suấti thấpi (thườngi nhỏi hơni 3%):i Víi dụ:i hiệni nayi Việti Namivayi ODAi củai Hiệpi hộii Pháti triểni quốci tếi (LDA)i thuộci nhómi WBi vớii mứci lãiisuấti bằngi không,i chỉi tínhi phíi sửi dụngi vốni 0,75%i năm,i ODAi củai Ngâni hàngiPháti triểni châui Ái (ADB)i cũngi tươngi tự,i khôngi cói lãi,i chỉi trải phíi 1%i năm,i ODAicủai Nhậti Bảni (JBLC)i cói mứci lãii suấti daoi độngi từi 0,75%i -i 2,3%i nămi tuỳi thuộcivàoi tínhi chấti củai từngi dựi án

Thứi hai,i thờii giani vayi dàii víi dụi nhưi nguồni vốni ODAi củai Nhậti Bảni choiViệti Nami vayi trongi thờii giani lài 30i -i 40i năm,i WBi lài 40i năm,i ADBi cũngi từi 30i –i40i năm

Thứi ba,i thờii giani âni hạni dàii thườngi từi 5-10i năm.i Thờii giani âni hạni lài thờiigiani bêni đii vayi khôngi phảii trải gốci vài lãi.i Víi dụi Nhậti Bản,i WB,i ADBi choi ViệtiNami vayi vớii i thờii giani âni hạni thườngi lài 10i năm

Ngoàii rai tínhi ưui đãii củai ODAi còni đượci thểi hiệni ởi chỗi nói chỉi dànhi riêngichoi cáci nướci đangi vài chậmi pháti triểni vìi mụci tiêui pháti triển

1.2.3.ODA i là i nguồn i vốn i có i nhiều i ràng i buộc

ODAi luôni gắni liềni vớii mụci tiêui kinhi tế,i chínhi trịi vài cáci nhâni tối xãi hội.iCáci nướci việni trợi sửi dụngi ODAi lài côngi cụi đai năngi vềi kinhi tếi -i chínhi trị

Vềi mặti kinhi tếi thìi cáci nhài việni trợi khii thựci hiệni việni trợi đềui muốni đemilạii lợii nhuậni choi hàngi hoái vài dịchi vụi choi nướci mình,i họi gắni việni trợi vớii việcimuai hàngi hoái vài dịchi vụi củai nướci họi nhưi lài mộti biệni phápi đểi tăngi cườngi khảinăngi làmi chủi thịi trườngi xuấti khẩu.i Víi dụ:i Canadai yêui cầui tớii 65%i việni trợi phảiimuai hàngi hoái củai họ,i Đứci yêui cầui khoảngi 50%,i Thuỵi Sĩi chỉi yêui cầui 1,7%.i Cácinướci việni trợi ODAi vớii mụci đíchi mởi mangi thịi trườngi tiêui thụi sảni phẩmi vài thịitrườngi đầui tưi đemi lạii lợii nhuậni choi nướci mình.i Ngayi cải việni trợi choi khôngicũngi đemi lạii lợii íchi lâui dàii choi bêni việni trợ.i Víi dụ:i việni trợi dướii hìnhi thứci hỗi

trợi kỹi thuậti côngi nghệi vớii nhữngi trangi thiếti bịi mài thiếti bịi củai nướci kháci khôngithểi thayi thếi đượci thìi buộci nướci tiếpi nhậni phảii phụi thuộci lâui dàii vàoi nướci việnitrợ.i Ngoàii rai thìi nướci tiếpi nhậni còni phảii chịui rủii roi củai đồngi tiềni việni trợ,i vìinướci nhâni việni trợi khôngi đượci quyềni lựai chọni đồngi tiềni đểi vayi ODAi doi vậyimài khii đồngi tiềni việni trợi tăngi giái thìi cáci nướci tiếpi nhậni việni trợi khii trải nợi thìiphảii trải thêmi mộti khoảni doi chênhi lệchi tỷi giái tạii thờii điểmi vayi vài thờii điểmi trảinợ.i Doi vậyi mài ODAi khôngi chỉi đemi lạii lợii íchi choi cáci nướci tiếpi nhậni mài còniđemi lạii lợii íchi choi nướci việni trợ.i Víi dụ:i Nhậti Bảni lài nhài cungi cấpi ODAi hàngiđầui thếi giới.i Trongi nhữngi nămi cuốii thậpi kỷi 90,i khii phảii đốii phói vớii nhữngi suyithoáii nặngi nềi trongi khui vực.i Nhậti Bảni đãi quyếti địnhi trợi giúpi tàii chínhi rấti lớnichoi cáci nướci Đôngi Nami Á,i vìi đói lài nơii chiếmi tỷi trọngi tươngi đốii lớni vềi mậuidịchi vài đầui tưi củai Nhậti Bản.i Trongi khủngi hoảngi kinhi tếi Châui Ái nămi 1997iNhậti Bảni đãi trợi giúpi 15i tỷi USDi tiềni mặti choi cáci nhui cầui vốni ngắni hạni chủi yếuilài lãii suấti thấpi vài tínhi bằngi đồngi yên,i dànhi 15i tỷi USDi choi mậui dịchi vài đầui tưicói nhâni nhượngi trongi vòngi 3i năm.i Cáci khoảni trợi giúpi nóii trêni đượci thựci hiệnirõi ràngi khôngi phảii chỉi nhằmi giúpi trỡi cáci nướci Đôngi Nami Ái vượti quai khủngihoảngi mài thựci sựi vìi lợii íchi củai Nhậti Bản.i Vìi khii đii kèmi vớii cáci khoảni vayi đói làicáci điềui kiệni mài Nhậti đưai rai như:i cáci khoảni choi vayi thựci hiệni bằngi đồngi yênivài cáci khoảni vayi nàyi chỉi đượci cungi cấpi choi cáci dựi áni cói cáci côngi tyi Nhậti thamigia.

ODAi cũngi lài mộti côngi cụi đểi thứci hiệni ýi đồi chínhi trịi củai nướci việni trợiđốii vớii nướci tiếpi nhận.i Víi dụi điểni hìnhi nhấti lài kếi hoạchi Marshalli củai Mỹi khôiiphụci lạii Tâyi Âui saui đạii chiếni thếi giớii lầni thứi haii nhằmi chốngi lạii ảnhi hưởngi củaiLiêni Xôi cũ.i Mỹi đãi dùngi ODAi làmi côngi cụi đểi thựci hiệni chínhi sáchi ''i gâyi ảnhihưởngi chínhi trịi trongi thờii giani ngắn''i dùngi việni trợi kinhi tếi đểi bàyi tỏi sựi thânithiện,i gầni gũii vềi chínhi trịi vài tiếpi cậni mởi đườngi choi cáci hoạti độngi ngoạii giaoi

trongi tươngi lai.i Mỹi ''i láii ''i cáci nướci nhậni việni trợi chấpi nhậni mộti lậpi trườngi nàoiđói củai Mỹi trongi ngoạii giaoi vài táci độngi đếni sựi pháti triểni chínhi trịi củai nướci đó.

Ngoàii ra,i ODAi lài nguồni vốni gắni liềni vớii cáci nhâni tối xãi hội.i Bởii vìi xétitrêni cơi cấui tàii chínhi thuầni tuýi thìi việci cungi cấpi ODAi thựci tếi lài quái trìnhi lưuichuyểni mộti phầni củai tổngi sảni phẩmi quốci dâni củai cáci nướci giàui sangi cáci nướcinghèo.i Hoặci nhìni trêni góci đội kháci thìi nguồni gốci ODAi chínhi lài đồngi tiềni đóngithuếi củai ngườii dân.i Doi vậy,i ODAi rấti nhạyi cảmi vềi mặti xãi hộii vài chịui sựi kiểmisoáti củai dưi luậni xãi hộii từi phíai nhài cungi cấpi cũngi nhưi phíai nướci tiếpi nhận.i Dânichúngi ởi cáci nướci việni trợi ủngi hội việci việni trợi choi cáci nướci nghèo.i Tuyi nhiênihọi khôngi chỉi quani tâmi đếni sối lượngi việni trợi mài còni quani tâmi đếni chấti lượngiviệni trợ.i Doi đói việni trợi phảii đượci giảii thíchi rõi ràng,i côngi khaii tránhi tìnhi trạngithami nhũngi trongi việci cungi cấpi vài sửi dụngi việni trợ.i Nhâni dâni cáci nướci việni trợisẵni sàngi ủngi hội việni trợi vớii điềui kiệni việni trợi phảii đượci sửi dụngi tốti vài đúngimụci đích

Tómi lại,i việni trợi khôngi chỉi đơni thuầni lài việci giúpi đỡi hữui nghịi mài còni làimộti côngi cụi cói hiệui quải đểi thiếti lậpi vài duyi trìi lợii íchi kinhi tếi vài vịi thếi chínhi trịichoi nướci tàii trợ.i Cụi thểi lài đểi cói tiếpi nhậni cáci nguồni tàii trợi ODAi cáci nướci tiếpinhậni bịi yêui cầui vài đòii hỏii phảii thayi đổii chínhi sáchi choi phùi hợpi vớii lợii íchi kinhitếi vài vịi thếi chínhi trịi choi nướci tàii trợ.i Cũngi chínhi vìi vậyi mài khii nhậni việni trợi cầniphảii câni nhắci kỹi lưỡngi nhữngi điềui kiệni củai cáci nhài tàii trợ,i khôngi vìi lợii íchitrướci mắti mài đánhi mấti nhữngi quyềni lợii lâui dài.i Quani hệi hỗi trợi pháti triểni chínhithứci phảii đảmi bảoi tôni trọngi toàni vẹni lãnhi thổi củai nhau,i khôngi cani thiệpi vàoicôngi việci nộii bội củai nhau,i bìnhi đẳngi cùngi cói lợi

1.3.i Phâni loạii ODA

1.3.1 i Phân i theo i tính i chất

a.Việni trợi khôngi hoàni lại

Bêni nướci ngoàii cungi cấpi việni trợi (mài bêni tiếpi nhậni khôngi phảii hoàni trả)iđểi bêni tiếpi nhậni thựci hiệni cáci chươngi i trình,i dựi áni theoi sựi thoải thuậni trướci giữaicáci bên,i cói thểi coii việni trợi khôngi hoàni lạii nhưi mộti nguồni thui ngâni sáchi nhàinước;i đượci sửi dụngi theoi hìnhi thứci nhài nướci cấpi pháti lạii choi cáci nhui cầui phátitriểni kinhi tếi -i xãi hộii củai đấti nước.

Việni trợi khôngi hoàni lạii thườngi chiếmi 25i %i trongi tổngi sối vốni ODAi trênithếi giới.i Tuỳi theoi hoàni cảnhi mỗii nướci nhậni việni trợi mài hìnhi thứci ODAi khôngihoàni lạii cói sựi thayi đổi

Việni trợi khôngi hoàni lạii đượci ưui tiêni sửi dụngi choi nhữngi chươngi trìnhi vàidựi áni thuộci lĩnhi vựci kinhi tếi -i xãi hộii như:i yi tế,i dâni số,i kếi hoạchi hoái giai đình;igiáoi dục,i đàoi tạo;i cáci vấni đềi xãi hộii nhưi xoái đóii giảmi nghèo,i pháti triểni nôngithôni vài miềni núi,i cấpi nướci sinhi hoạt i hoặci hỗi trợi choi việci nghiêni cứui cácichươngi trình,i dựi áni pháti triểni vài tăngi cườngi năngi lựci thểi chế,i bảoi vệi môii sinh,iquảni lýi đôi thị,i nghiêni cứui khoai họci vài côngi nghệ…i Ngoàii rai ODAi khôngi hoànilạii còni hỗi trợi choi cáci hoạti độngi sảni xuấti trongi trườngi hợpi đặci biệt,i trướci hếti làiđốii vớii cáci dựi áni gópi phầni tạoi việci làm,i giảii quyếti cáci vấni đềi xãi hội

Việni trợi khôngi hoàni lạii đượci thựci hiệni dướii haii dạng:

-i Hỗi trợi kỹi thuật:i chuyểni giaoi côngi nghệ,i truyềni đạti nhữngi kinhi nghiệmixửi lý,i bíi quyếti kỹi thuậti choi nướci nhậni ODA

-i Việni trợi nhâni đạoi bằngi hiệni vật:i nhưi thuốci chữai bệnh,i lươngi thực,ivải…nhưngi đượci tínhi vớii giái khái cao.i Nhữngi khoảni việni trợi nàyi nếui khôngiđượci yêui cầui từi bêni phíai tiếpi nhậni thìi thườngi đượci đóngi gópi tựi nguyệni từi dânichúngi hoặci cáci tổi chứci từi thiệni cungi cấp

b.i Việni trợi cói hoàni lạii (Hayi tíni dụngi ưui đãi)

Lài khoảni choi vayi ưui đãi,i thườngi chiếmi i phầni lớni trongi tổngi sối nguồnivốni ODA,i lài cáci khoảni vayi ưui đãii vềi lãii suất,i thờii hạni trải nợ,i thờii giani âni hạn

Tíni dụngi ưui đãii lài nguồni phụi thêmi đểi bùi đắpi thâmi hụti ngâni sáchi nhàinướci choi nêni nói đượci sửi dụngi dướii hìnhi thứci tíni dụngi đầui tưi choi cáci mụci đíchi

cói khải năngi thui hồii vốni cao.i Tíni dụngi ưui đãii khôngi sửi dụngi choi nhui cầui tiêuidùngi xãi hộii mài thườngi đượci sửi dụngi đểi ưui tiêni đầui tưi cáci chươngi trình,i dựi ánixâyi dựng,i cảii tạoi cơi sởi hại tầngi kinhi tếi xãi hộii thuộci cáci lĩnhi vựci đểi tạoi nềni tảngivữngi chắci thúci đẩyi tăngi trưởngi kinhi tế

Nhữngi điềui kiệni ưui đãii là:

1.3.2 i Phân i theo i nguồn i cung i cấp

a.i ODAi songi phương

Lài cáci khoảni việni trợi trựci tiếpi từi nướci nàyi đếni nướci kiai thôngi quai hịêpiđịnhi kýi kếti giữai haii chínhi phủ.i Phầni việni trợi songi phươngi thườngi chiếmi tỷitrọngi lớni khoảngi 80%i trongi tổngi sối lưui chuyểni ODAi trêni thếi giới,i lớni hơni rấtinhiềui soi vớii phầni việni trợi đai phương

ODAi songi phươngi lài nguồni vốni chuyểni trựci tiếpi giữai haii chínhi phủi i nênithủi tụci tiếni hànhi cungi cấpi vài tiếpi nhậni đơni giảni vài thờii giani kýi kếti việni trợicũngi nhanhi hơn.i Việni trợi songi phươngi thườngi cói điềui kiệni ràngi buộci khii choivayi chẳngi hạni bêni việni trợi sẽi đảmi nhậni việci đàoi taoi chuyêni gia,i cối vấni cáci vấni

đềi liêni quani đếni việci tiếpi nhậni vài sửi dụngi vốni vayi choi cáci nướci nhậni ngượci lạiinướci tiếpi nhậni việni trợi phảii muai máyi móc,i hàngi hóai củai nướci việni trợ.

b.i ODAi đai phương

Lài việni trợi pháti triểni chínhi thứci củai cáci tổi chứci quốci tếi (IMF,i ADB,iWB…)hayi tổi chứci khui vựci hayi củai mộti chínhi phủi dànhi choi mộti chínhi phủikháci thôngi quai cáci tổi chứci đai phươngi nhưi UNICEF(quỹi nhii đồngi Liêni HiệpiQuốc)i UNDPi (chươngi trìnhi pháti triểni Liêni Hiệpi Quốc)

Cáci tổi chứci tàii chínhi quốci tếi cungi cấpi ODAi chủi yếu:

+i Ngâni hàngi thếi giới-WB

+i Quỹi tiềni tệi quốci tế-i IMF

+i Ngâni hàngi pháti triểni Châui Á-i ADB

+i Cáci tổi chứci thuộci hệi thốngi Liêni Hiệpi Quốci như:i chươngi trìnhi phátitriểni Liêni Hiệpi Quốci (UNDP),i tổi chứci yi tếi Thếi Giớii (WHO),i chươngi trìnhilươngi thựci Thếi Giớii (FAO),i quỹi nhii đồngi LHQ,i quỹi dâni sối LHQ…

1.3.3 i Phân i theo i mục i đích i sử i dụng

a.Hỗi trợi dựi án

Lài hìnhi thứci chủi yếui củai ODAi đểi thựci hịêni cáci dựi án.Hỗi trợi dựi áni cói haiiloại:

+i Hỗi trợi cơi bảni đói lài hỗi trợi cáci dựi áni xâyi dựng

+i Hỗi trợi kỹi thuậti lài hỗi trợi chuyểni giaoi trii thứci côngi nghệ,i đàoi tạoi kỹithuât…

b.i Hỗi trợi phii dựi án

Baoi gồmi cáci loạii hình:

+i Hỗi trợi cáni câni thanhi toán:i thườngi lài hỗi trợi tàii chínhi trựci tiếp,i hỗi trợihàngi hoái hayi hỗi trợi nhậpi khẩu.i Hàngi hoái hayi ngoạii tệi đượci chuyểni quai hìnhithứci nàyi cói thểi đượci sửi dụngi đểi hỗi trợi choi ngâni sách

+i Hỗi trợi chươngi trình:i Lài khoảni ODAi dànhi choi mộti mụci đíchi tổngi quátivớii thờii giani nhấti địnhi mài khôngi cầni phảii xáci địnhi chínhi xáci khoảni việni trợi đóiđượci sửi dụngi nhưi thếi nào.

1.3.4 i Phân i i theo i điều i kiện

a.i ODAi khôngi ràngi buộc

Lài loạii ODAi mài việci sửi dụngi nói khôngi bịi ràngi buộci bởii nguồni sửi dụngihayi mụci đíchi sửi dụng

Ràngi buộci bởii mụci đíchi sửi dụngi lài chỉi đượci sửi dụngi choi mộti lĩnhi vựcinhấti địnhi hayi mộti dựi áni cụi thể

c.i ODAi ràngi buộci mộti phần

Lài loạii ODAi mài mộti phầni chii ởi nướci việni trợi phầni còni lạii chii ởi bấti cứi nướcinào

1.4.i Vaii tròi củai ODAi đốii vớii cáci nướci đangi pháti triển

ODAi lài nguồni vốni cói vaii tròi khái quani trọngi đốii vớii sựi pháti triểni kinhi tếi -i

xãi hộii ởi cáci nướci đangi pháti triển

1.4.1. i Bổ i sung i nguồn i vốn i trong i nước, i tăng i khả i năng i thu i hút i đầu i tư

Nhưi chúngi tai đãi biếti vốni lài điềui kiệni hàngi đầui choi quái trìnhi đầui tưi phátitriểni nhấti lài đốii vớii cáci nướci đangi pháti triển.i Vốni đầui tưi lấyi từi nguồni tronginướci lài chínhi nhữngi vớii cáci nướci đangi pháti triểni thìi nguồni vốni tíchi luỹi từi nộiibội nềni kínhi tếi lạii rấti hạni hẹpi nêni phảii tìmi nguồni vốni bổi sungi từi nướci ngoàii nhưi

vốni ODA,i FDI…i Cáci khoảni ODAi lài nguồni tàii chínhi quani trọngi bổi sungi choiquái trìnhi pháti triểni củai cáci nướci đangi pháti triển.

Hầui hếti cáci nướci Đôngi Nami Ái saui khii giànhi đượci độci lậpi đềui ởi trongitìnhi trạngi nghèoi nàni vài lạci hậu.i Đểi pháti triểni cơi sởi hại tầng,i đảmi bảoi cáci vấni đềivậti chấti bani đầui choi pháti triểni kinhi tếi thìi đòii hỏii phảii cói nhiềui vốn,i nhữngi khảinăngi thui hồii vốni ởi lĩnhi vựci nàyi rấti chậm.i Cáci nướci nàyi đểi giảii quyếti vấni đềi đóibằngi cáchi sửi dụngi nguồni việni trợi ODA.i ODAi đượci chii choi cáci côngi trìnhi hạitầngi kinhi tếi xãi hộii nhưi sâni bay,i bếni cảng,i đườngi caoi tốc,i trườngi học,i bệnhi viện,itrungi tâmi nghiêni cứui khoai học…i Đâyi lài nhữngi ngànhi cầni đầui tưi lớn,i thờii gianithui hồii vốni chậmi mài tưi nhâni khôngi cói khải năngi đầui tư

Việci sửi dụngi vốni ODAi cói hiệui quải sẽi cói táci dụngi tăngi khải năngi thui hútiđầui tư.i Vìi đểi thui húti cáci nhài đầui tưi trựci tiếpi bỏi vốni đầui tưi vàoi mộti lĩnhi vựci nàoi

đói củai mộti quốci giai thìi chínhi quốci giai đói phảii cói mộti môii trườngi đầui tưi tốt,i hấpidẫni cáci nhài đầui tưi nướci ngoàii như:i cơi sởi hại tầngi vữngi chắc,i giaoi thôngi thuậnilợi,i hệi thốngi chínhi sáchi phápi luậti ổni định…i Muốni vậyi Nhài nướci phảii tậpi trungivàoi việci nângi cấp,i cảii thiệni cơi sởi hại tầng,i hệi thôngi phápi luật…Mài nguồni vốnichủi yếui đểi chii choi cáci khoảni đầui tưi đói lài nguồni vốni ODA.i Khii mài vốni ODAiđượci sửi dụngi cói hiệui quải thìi sẽi tạoi rai môii trườngi đầui tưi tốti thui húti đầui tưi trựcitiếpi từi nướci ngoài

Việci sửi dụngi ODAi đểi nângi cấp,i cảii thiệni cơi sởi hại tầngi khôngi chỉi tăngikhải năngi thui húti đầui tưi trựci tiếpi nướci ngoàii mài còni thúci đẩyi đầui tưi tưi nhânitrongi nước.i Việci đầui tưi sảni xuấti kinhi doanhi củai cáci nhài đầui tưi trongi nướci sẽi cóinhiềui thuậni lợi.i Nhưi vậyi ODA,i nói bổi sungi nguồni vốni trongi nướci vài cói tácidụngi nângi caoi khải năngi thui húti đầui tưi trựci tiếpi nướci ngoài,i tạoi điềui kiệni đầui tưi

tưi nhâni trongi nướci vài gópi phầni thúci đẩyi nềni kinhi tếi tăngi trưởng

1.4.2. i Tạo i điều i kiện i tiếp i thu i thành i tựu i khoa i học, i phát i triển i nguồn i nhân i lực

Táci dụngi mài ODAi mangi lạii choi cáci nướci tiếpi nhậni lài trangi thiếti bị,i cônginghệi hiệni đại,i kỹi xảoi chuyêni môni vài trìnhi đội quảni lýi tiêni tiến.i Cáci nhài tàii trợicũngi ưui tiêni choi pháti triểni nguồni nhâni lựci vìi nguồni nhâni lựci đóngi vaii tròi quanitrọngi đốii vớii sựi pháti triểni củai mộti quốci gia.

Trongi hỗi trợi pháti triểni chínhi thứci thìi hợpi táci kỹi thuậti chiếmi mộti bội phậnilớn,i baoi gồmi nhiềui loạii hìnhi vài nhiềui dựi áni kháci nhaui nhưi :i cáci dựi áni huấniluyện,i đàoi tạoi chuyêni môn,i cáci dựi áni cungi cấpi thiếti bị…Nhời đói mài cáci nướciđangi pháti triểni cói đượci côngi nghệi hiệni đại,i trìnhi đội chuyêni môni củai nguồninhâni lựci đượci nângi caoi đóngi gópi vàoi sựi pháti triểni kinhi tếi -i xãi hộii củai đấti nước

1.4.3. i Góp i phần i cải i thiện i thể i chế i và i cơ i cấu i kinh i tế

Cảii thiệni thểi chếi vài cơi cấui kinhi tếi ởi cáci nướci đangi pháti triểni lài vấni đềicấpi thiếti đểi tăngi trưởngi kinhi tếi vài xoái đóii giảmi nghèo.i Nhưngi đốii vớii cáci nướciđangi pháti triểni thìi đâyi khôngi phảii lài chuyệni dễi dàngi vìi nói đòii hỏii mộti khốiilượngi vốni lớni đểi điềui chỉnh.i Doi đói phảii dựai vàoi nguồni vốni ODA,i thựci tếi ODAiđãi giúpi đỡi rấti nhiềui choi cáci nướci đangi pháti triểni trongi vấni đềi cảii thiệni thểi chếivài cơi cấui kinhi tế.i Víi dụi nhưi Nhậti Bảni lài mộti nướci cungi cấpi ODAi lớni trêni thếigiới,i trongi giaii đoạni 1993-1995i Nhậti đãi giànhi mộti khoảni việni trợi gầni 700i triệuiUSDi đểi hỗi trợi điềui chỉnhi thểi chếi vài cơi cấui kinhi tếi ởi cáci nướci đangi pháti triển

1.4.4. i Thúc i đẩy i tăng i trưởng i kinh i tế, i xoá i đói i giảm i nghèo

ODAi cói táci độngi giáni tiếpi đếni tăngi trưởngi kinhi tế.i Việni trợi cói thúci đẩyităngi trưởngi kinhi tếi hayi khôngi phụi thuộci rấti lớni vàoi khải năngi quảni lýi vài sửidụngi nguồni vốni đó.i Nếui mộti nướci cói cơi chếi quảni lýi tốti vài sửi dụngi vốni việni trợiđúngi mụci đíchi thìi thúci đẩyi tăngi trưởng

ODAi giúpi cáci nướci đangi pháti triểni giảmi tìnhi trạngi đóii nghèo,i cói thểi coiiODAi lài cơi hộii đểi nângi caoi chấti lượngi cuộci sốngi củai nhữngi ngườii nghèo.i ODAikhôngi chỉi sửi dụngi đểi nângi cấpi cơi sởi hại tầngi kinhi tếi mài nói còni sửi dụngi đểi nângicấpi cơi sởi hại tầngi xãi hộii nhưi xâyi dựngi trườngi học,i bệnhi viện…i nhời đói mài mứci

sốngi củai ngườii dâni đượci cảii thiện.i Ngườii dâni đượci chămi sóci yi tếi tốti hơn,i từi đóisẽi làmi tăngi tuổii thọ,i giảmi tỷi lệi tửi vong,i cảii thiệni cáci chỉi tiêui xãi hội.

Tómi lại,i ODAi lài nguồni vốni đóngi vaii tròi quani trọngi choi cáci nướci vươnilên.i Tuyi nhiêni nói khôngi cói vaii tròi quyếti địnhi choi sựi thànhi côngi củai mộti quốcigiai trêni coni đườngi pháti triển.i Ðồngi thời,i cũngi cầni nhậni thứci rằngi nguồni vốniODAi lài nguồni gâyi nợ,i vìi vậyi trongi quái trìnhi sửi dụngi nguồni vốni nàyi phảii quánitriệti tinhi thầni tựi lựci cánhi sinhi vài tínhi toáni kỹi đểi ODAi đượci sửi dụngi vớii hiệuiquải caoi nhất

II.i Cấpi thoáti nướci vài đặci điểmi đầui tưi pháti triểni hệi thốngi cấpi thoáti nước.

2.1.Kháii niệmi vềi cấpi thoáti nước

Trongi thờii đạii hiệni nay,i "i Môii trườngi vài pháti triểni bềni vữngi "i lài nhữngivấni đềi đượci nhiềui nướci vài nhiềui tổi chứci quốci tếi quani tâm.i Ởi mộti khíai cạnhi nàoi

đó,i đểi gópi phầni đảmi bảoi choi môii trườngi khôngi bịi suyi thoáii vài pháti triểni mộticáchi bềni vữngi thìi phảii chúi ýi giảii quyếti vấni đềi "i cungi cấpi nướci sạch,i thoáti nước,ixửi lýi nướci thiêni nhiên,i xửi lýi nướci thảii vài vệi sinhi môii trườngi "i mộti cáchi hợpi lýinhất.i Cungi cấpi nước,i thoáti nướci vài vệi sinhi môii trườngi lài mộti nhui cầui cấpi báchichoi mọii người,i mọii nướci trêni thếi giới.i Mộti bội phậni củai vấni đềi nàyi lài sựi ôinhiễmi nước.i Sựi tổni hạii vài đaui sóti toi lớni củai loàii ngườii lài bịi mắci nhữngi bệnhi tậtimài đángi lẽi cói thểi khắci phụci đượci nếui nhưi bối trìi hệi thốngi cấpi nước,i thoáti nướcimộti cáchi thíchi hợpi vài giảii quyếti tìnhi trạngi ôi nhiễmi nướci doi chấti thảii sinhi hoạti

vài côngi nghiệpi gâyi ra

Hệi thốngi cấp,i thoáti nướci lài bội phậni thiếti yếui củai hại tầngi kỹi thuật,i đóngivaii tròi quani trọngi trongi đờii sốngi coni ngườii vài pháti triểni kinhi tếi xãi hội.i Trongithờii giani vừai qua,i lĩnhi vựci cấpi thoáti nướci đãi đượci Chínhi Phủi cũngi nhưi toàni xãihộii quani tâm.i Cói khái nhiềui quani điểmi vềi hệi thốngi cấpi thoáti nước,i saui đâyi đềi tàiiđưai rai kháii niệmi sẽi đượci sửi dụngi đểi nghiêni cứui trongi đềi tàii này:

Hệ i thống i cấp i nước i là i tổ i hợp i những i công i trình i có i chức i năng i thu i nước i , i

xử i lý i nước,vận i chuyển i điều i hòa i và i phân i phồi i nước.

Phân i loại i hệ i thống i cấp i thoát i nước: i hệi thốngi cấpi nướci cói thểi phâni loạiinhưi saui :

+i Phâni loạii theoi ngành:i Hệi thốngi cấpi nướci đôi thị,i côngi nghiệp,i nônginghiệpi cài đườngi sắt……

+i Phâni loạii theoi chứci năngi ,i nhiệmi vụi :i hệi thốngi cấpi nướci sinhi hoạt,i sảnixuấti ,i chữai cháy

+Phâni loạii theoi phươngi phápi sửi i dụngi nướci :i hệi thốngi trựci tiếpi ,i hệi thôngituầni hoàn

+Phâni loạii theoi nguồni nướci :Hệi thốngi nướci ngầmi ,i nướci mặt

+Phâni loạii theoi nguyêni tắci làmi việci :Hệi thốngi cói ápi ,i khôngi ápi tựi chảy

Nhiệm i vụ i của i hệ i thống i cấp i thoát i nước: i Nướci saui khii sửi dụngi vớii mụciđíchi sinhi hoạti hayi sảni xuấti ,i nướci mưai chảyi trêni cáci máii nhài ,i mặti đấti ,i mặtiđường,i chứai nhiềui hợpi chấti hữui cơ,i vôi cơi dễi bịi phâni hủyi thốii rữai vài chứai nhiềuivii trùngi gâyi bệnhi rấti nguyi hiểmi choi ngườii vài độngi vật.Nếui nhữngi loạii nướcithảii nàyi xải rai ngoàii mộti cáchi bừai bải,i thìi khôngi nhữngi lài mộti trongi nhữnginguyêni nhâni chínhi gâyi ôii nhiễmi môii trường,i nảyi sinhi vài truyểni nhiễmi cáci thứibệnhi hiểmi nghèo,i ảnhi hưởngi đếni điềui kiệni vệi sinh,i sứci khỏei nhâni dân.i Khônginhữngi thếi mài còni gâyi nêni tìnhi trạngi ngậpi lụti trongi thànhi phố,i xíi nghiệpi cônginghiệp,i làmi hạni chếi đấti đaii xâyi dựng,i ảnhi hưởngi đếni nềni móngi côngi trìnhi gâyitrởi ngạii choi giaoi thôngi vài táci hạii đếni mộti sối ngànhi kinhi tếi quốci dâni kháci nhưichăni nuôii cái …

Vìi vậyi nhiệmi vụi củai hệi thốngi thoáti nướci lài vâni chuyểni mộti cáchi nhanhichóngi cáci loạii nướci thảii rai khỏii khui i vựci dâni cưi vài sảni xuấti ,i đồngi thờii làmi sạchi

vài khửi trùngi tớii mứci đội cầni thiếti trướci khii xải vàoi nguồni nước

Nướci thảii cói nhiềui loạii kháci nhaui i Tùyi theoi nguồni gốci vài tínhi chấti củainguồni nướci thảii mài ngườii rai chiai rai 3i loạii saui đây:

Nướci thảii sinhi hoạti :i thoáti rai từi cáci chậui rửa,buồngi tắm,i xíi ,i tiêu….chứainhiềui chấti bẩni hưui cơi vài vii trùng

Nướci thảii sảni xuấti :i thảii rai saui quái trìnhi sảni xuất.i thànhi phầni vài tìnhi chấtitùyi thuộci từngi loạii côngi nghiệp,i nguyêni liệui tiêui thụi vài quái trìnhi côngi nghệi nênikháci nhaui rấti nhiều

Ngườii tai thườngi phâni biệti nướci thảii sảni xuấti thànhi 2i loạii :i nướci bịi nhiểmibẩni nhiềui (i nướci bẩn),i nướci bịi nhiễmi bẩni íti (i nướci sạch)

Nướci mưai saui khii rơii trêni xuống,i chảyi trêni bềi mặti cáci đườngi phối ,icáci khui dâni cưi hayi khui côngi nghiệpi bịi nhiễmi bẫni nhấti lài lượngi nướci mưaibani đầu

Nếui trongi thànhi phối nướci thảii sinhi hoạti vài sảni xuấti (i đượci phépi xải vàoimạngi lướii nướci sinhi hoạt)i đượci dẫni chungi thìi hỗni hợpi đói đượci gọii lài nướci thảiiđôi thị

2.2.Đặci điểmi đầui tưi pháti triểni hệi thốngi cấpi thoáti nước

2.2.1 i Đặc i điểm i kỹ i thuật

 Đặci điểmi củai hệi thốngi cấp,i thoáti nước:i hệi thốngi cấpi thoáti nướci thườngilài nhữngi côngi trìnhi cói quyi môi toi lớn,i đầui tưi xâyi dựngi phảii đảmi bảoi thựci hiệniđồngi bội vài cầni cói sựi phốii hợpi giữai nhiềui cơi quani cói liêni quani nhưi Bội Xâyidựng,i cơi quani vềi tàii nguyêni môii trường,i cơi quani vềi vệi sinhi mộii trườngi đôi thị,icơi quani vềi bưui điện(cói hệi thốngi đườngi dâyi cápi quangi ởi dướii lòngi đất)…

 i Đâyi lài nhữngi côngi trìnhi cói thờii giani xâyi dựngi kéoi dài,i thườngi thườngicáci côngi trìnhi vềi hệi thốngi cấpi thoáti nướci đượci thựci hiệni thôngi quai cáci dựi án.iCáci dựi áni nàyi cói thờii giani kéoi dàii trongi nhiềui nămi vài quái trìnhi thựci hiệni đượcichiai thànhi cáci giaii đoạn.i Tùyi vàoi quyi môi củai từngi dựi áni thìi cáci giaii đoạni nàyithườngi lài 2,3i đếni 5i năm.i Saui mỗii giaii đoạni thựci hiệni thìi đềui cói khâui thẩmi địnhi

vài kiểmi trai chấti lượngi côngi trìnhi đểi cói thểi tiếpi tụci triểni khaii ởi giaii đoạni tiếpitheo.

 i Cáci côngi trìnhi củai hệi thốngi cấpi thoáti nướci đềui đòii hỏii yêui cầui kỹi thuậtiphứci tạp,i côngi nghệi cao.i Đểi cói thểi thựci hiệni đượci cáci dựi áni nàyi thìi ởi cáci nướciđangi pháti triểni nóii chungi vài Việti Nami nóii riêngi đềui đỏii hỏii cói sựi giúpi đỡi củaicáci chuyêni giai nướci ngoàii cói trìnhi đội kỹi thuậti cao,i cói kinhi nghiệmi trongi lĩnhivựi này.i Bởii vì,i cáci dựi áni nàyi đòii hỏii mộti trìnhi đội caoi củai ngườii kỹi sưi khônginhữngi thếi đềui sửi dụngi cáci côngi nghệi caoi doi vậyi luôni yêui cầui sựi giúpi đỡi củaicáci chuyêni gia

 Riêngi đốii vớii Việti Nami cói hệi thốngi cấp,i thoáti nướci còni noni kémi mangitínhi chấti đặci trưngi chungi củai mộti nướci đangi pháti triển.i Tínhi chấti củai hệi thốngicấpi thoáti nướci Việti Nami xéti vềi khíai cạnhi kỹi thuật:i i hệi thốngi thoáti nướci baoigồmi thoáti nướci mưai vài thoáti nướci thải.i Nướci thảii lạii xuấti pháti từi nhiềui nguồnithảii kháci nhau,i hầui hếti đềui khôngi đượci xửi lýi cụci bội hoặci sơi bội trướci khii thảiivàoi hệi thốngi cốngi chung;i doi đói hệi thốngi thoáti nướci vừai phảii phảii chốngi ngậpiúngi vừai phảii chốngi ôi nhiễmi môii trườngi nước.i Hiệni nati hệi thốngi cấpi thoátinướci i tạii mộti sối địai phươngi đangi quảni lýi theoi địai giớii hànhi chínhi chứi khôngitheoi lưui vực,i địai hình

2.2.2 i Đặc i điểm i nguồn i vốn

 Đốii vớii hệi thốngi cấpi thoáti nướci doi sửi dụngi cáci côngi nghệi caoi ,ithờii giani kéoi dàii nêni cầni sửi dụngi mộti lượngi vốni rấti lớn

 Côngi trìnhi cấpi thoáti nướci lài hoạti độngi mangi tínhi côngi ích,i phụci

vụi lợii íchi côngi cộngi (i mọii ngườii dâni cùngi đượci hưởngi lợi)i nêni khói cói khảinăngi thui hồii vốn.i

 Mứci sốngi củai ngườii dâni Việti Nami hiệni chưai đủi khải năngi bùi đắpichii phíi đầui tưi xâyi dựngi hệi thốngi i cấpi thoáti nướci i Đói cũngi lài lýi doi Nhài nướci

phảii đầui tưi xâyi dựngi hệi thốngi cấp,i thoáti nướci nhưngi chưai cói khải năngi thui hồiivốn.i Hiệni mứci phíi nướci thảii tạii cáci địai phươngi nhìni chungi đangi đượci thui vớiimứci khoảngi 10%i trêni giái nướci cấp.i Nguồni thui nàyi khôngi đủi đểi duyi trì,i duyi

tu,i bãoi dưỡngi hệi thốngi thoáti nướci chứi chưai nóii đếni việci hoàni vốni hoặci táiiđầui tưi xâyi dựngi hệi thốngi thoáti nước

 Cũngi xuấti pháti từi đặci điểmi đầui tưi pháti triểni hệi thốngi cấpi thoátinướci đòii hỏii lượngi vồni lớn,i khải năngi thui hồii vốni thấp,i khải năngi đemi lạii lợiinhuậni thấpi nêntỷi lệi khui vựci tưi nhâni thami giai đầui tưi vàoi lĩnhi vựci nàyi còni rấtihạni chế,i mặci dùi nhậni đượci sựi khuyếni khíchi vài hỗi trợi rấti lớni củai Chínhi phủ.iĐiềui nàyi cói thểi giải thíchi quai sựi chênhi lệchi giữai chii phíi vài hiệui quải mài cácidoanhi nghiệpi bỏi rai khii thami giai kinhi doanhi trongi lĩnhi vựci này.i Theoi quyi địnhicủai Nghịi địnhi 67/2003/NĐ-CPi củai Chínhi phủi đãi quyi địnhi mộti mứci phíi bảoi

vệi môii trườngi thôngi nhấti choi cáci hoạti độngi nướci xải thảii rai môii trường,i cụi thểimứci phíi nàyi khôngi vượti quái 10%i giái nướci sạchi doi côngi tyi cấpi nướci thu.i Hiệnitạii mứci phíi cấpi nướci khoảngi 3000đồng/m3,i đãi lài rấti thấp,i i nhưngi tínhi rai mứciphíi xải thảii nướci thaiti chỉi khoảngi 300đồng/m3,i quái thấpi soi vớii chii phíi bỏi rai đểi

xửi lýi nướci thải,i nêni khôngi thểi khuyếni khíchi tưi nhâni cói thểi thami giai đầui tưiđược

 Đốii vớii Việti Nam,i nguồni vốni dànhi choi cáci dựi áni cấpi thoáti nướcithườngi đượci lấyi từi Ngâni sáchi Nhài nướci hoặci đượci vayi ưui đãii từi cáci tổi chứcitíni dụngi quốci tếi vài cáci tổi chứci phii Chínhi phủi khác,i cáci nguồni tàii trợi hỗi trợichínhi thứci ODA.i Trongi sối đói nguồni vốni ODAi chiếmi mộti tỷi lệi quani trọngi vàicói vaii tròi quani trọng

Tómi lạii cói thểi thấyi nướci lài mộti nguồni tàii nguyêni quốci giai vài lài mộti nhui cầuicầni thiếti đốii vớii cuộci sốngi coni người.i Doi vậy,việci xửi lýi nướci thảii lài phụci vụichoi cộngi đồng,i mài tráchi nhiệmi phụci vụi cộngi đồngi lài tráchi nhiệmi củai Nhàinướci doi vậyi khôngi thểi đặti lợii nhuậni lêni caoi hết,i chínhi vìi vậyi kêui gọii cáci

nguồni hỗi trợi từi bêni ngoàii choi cáci dựi áni cấpi thoáti nướci lài mộti việci làmi cầnithiếti vài cói ýi nghĩai đốii vớii sựi pháti triểni kinhi tếi vài ýi nghĩai đốii vớii sựi pháti triểnicủai cộngi đồng.

III.i Vaii i tròi củai nguồni vốni ODAi vớii pháti triểni hệi thốngi cấpi thoáti nước

Theoi đánhi giái chínhi thứci tạii Khungi Địnhi Hướngi chiếni lượci vềi thui húti vàisửi dụngi ODAi choi giaii đoạni 2006-2010i đượci thủi tướngi chínhi phủi phêi duyệt,inguồni vốni ODAi chiếmi khoảni 11%i tổngi vốni đầui tưi vài 17i %i tổngi mứci ngâni sáchicủai chínhi phủi giaii đoạni 2001-2005i .Nguồni vốni ODAi “i đãi đóngi gópi đángi kểichoi sựi i pháti triểni kinhi tếi -i xãi hộii củai quốci gia”i tríchi báoi cáo

3.1i Cungi cấpi nguồni vốni choi xâyi dựngi vài sữai chữai mạngi lướii cấpi thoáti nước.

Từi nhữngi đặci điểmi vềi vốni củai cáci dựi áni hệi thốngi cấpi thoáti nướci cói thểithấyi rằngi đốii vớii mộti quốci giai cói tiềmi lựci tàii chínhi cói hạni nhưi Việti Nami thìinguồni vốni dànhi choi mạngi lướii cấpi thoáti nướci lài mộti vấni đềi nani giải

Nguồni vốni ODAi hỗi trợi choi Việti Nami trongi lĩnhi vựci cấpi thoáti nướci đượcitriểni khaii từi nămi 1993i vài đượci chiai làmi haii giaii đoạngi chínhi từi 1993-2000i vàigiaii đoạni 2i từi 2001-2007.i Trongi haii giaii đoạni tỷi lệi nguồni vốni ODAi đãi gópi mộti

tỷi lệi lài 88%i trongi tổngi sối nguồni vốni choi cáci hoạti độngi xâyi dựngi sửai chữaimạngi lướii cấpi thoáti nước.i Đâyi lài mộti coni sối đángi kểi rấti quani trọngi đốii vớii hệithốngi cấpi thoáti nướci củai Việti Nam.i Nhời cói nguồni vốni ODAi vềi cấpi thoáti nướcimài đãi giảmi mộti phầni gánhi nặngi vềi vốni choi Nhài nướci nóii chungi vài ngànhi cấpithoáti nướci nóii chung

3.2i Gópi phầni pháti triểni cáci đôi thịi vài thayi đổii bội mặti củai nôngi thôn

Đốii vớii cáci đôi thịi ởi cáci thànhi phố,i thìi dựi áni cấpi thoáti nướci củai nguồni vốni ODAitậpi trungi vàoi việci cảii thiệni hệi thốngi thoáti nướci choi cáci thànhi phối này.i Vấni đềingậpi lụti vàoi mùai mưai xảyi rai khái phổi biếni tạii cáci thànhi phối lớni hiệni nayi dẫniđếni sựi tắci nghẽni giaoi thông,i ảnhi hưởngi đếni cáci hoạti độngi sảni xuấti sinhi hoạticũngi nhưi làmi giảmi cảnhi quani đôi thị.i Doi vậy,i mụci tiêui chínhi củai cáci dựi áni

ODAi đói lài xâyi dựngi cáci hệi thốngi thoáti nướci đảmi bảoi choi cáci đôi thịi nàyi giảmiđượci khải năngi ngậpi lụti vàoi mùai mưai lũ.i Chínhi vìi vậy,i cáci dựi áni cấpi thoáti nướcicủai ODAi đãi gópi phầni vàoi việci làmi choi cáci thànhi phối hướngi đếni tiêui chuẩni củaimộti thànhi phối hiệni đại,i văni minh.

Đốii vớii cáci vùngi ởi nôngi thôn,i thìi cáci dựi áni củai ODAi tậpi trungi vàoi việci xâyidựngi hệi thốngi nướci sạchi phụci vụi đờii sốngi hàngi ngàyi vài hệi thốngi kênhi mươngiphụci vụi choi sảni xuấti nôngi nghiệp.i Nướci lài mộti nhui cầui tốii thiểui củai coni người,ituyi nhiêni ởi mộti sối vùngi đặci biệti lài cáci vùngi miềni núii xai xôii hẻoi lánhi củai ViệtiNami nướci lạii lài mộti nhui cầui khái xai chưai dámi nóii đếni lài nướci sạchi thìi lạii càngikhó.i Thếi nhưngi saui khoảngi thờii giani 15i nămi chươngi trìnhi nướci sạchi vềi thônibảni đượci thựci hiệni bằngi nguồni vốni ODAi đãi đemi lạii bội mặti mớii choi nôngi thôniViệti Nam.i Vớii cáci dựi áni nướci sạchi đượci thựci hiệni bằngi nguồni vốni ODAinhữngi ngườii dâni nôngi thôni Việti Nami đãi đượci tiếpi cậni vớii nguồni nướci sạchiđảmi bảoi choi mộti cuộci sốngi tốti hơni đặci biệti choi tươngi laii củai thếi hệi sau

3.2.Nângi caoi khải năngi tiếpi cậni củai ngườii dâni vớii cáci dịchi vụi công.

Việci cungi cấpi nướci sạchi vài xửi lýi nướci thảii lài mộti hoạti độngi vìi cộngi đồngikhôngi đặti mụci tiêui lợii nhuậni lêni trên.i Đâyi chínhi lài mộti nhiệmi vụi củai Chínhiphủi trongi việci thựci hiệni cungi cấpi cáci dịchi vụi côngi choi xãi hội.i Tuyi nhiên,iChínhi phủi thườngi gặpi thấti bạii trongi việci cungi ứngi dịchi vụi côngi choi xãi hội.iMộti trongi nhữngi nguyêni nhâni đượci giảii thíchi đói lài sựi tắci nghẽni trongi việci sửidụngi cáci dịchi vụi côngi đó,i doi sối lượngi ngườii sửi dụngi lớni hơni nhiềui lầni soi vớiicáci dịchi vụi côngi đượci cungi cấpi ra.i Tuyi nhiên,i vớii cáci dựi áni củai cấpi thoáti nướcicủai nguồni vốni ODAi sối lượngi cáci dịchi vụi côngi đãi tăngi lêni đángi kểi doi vậyi đãilàmi tăngi khải năngi tiếpi cậni dịchi vụi củai ngườii dân

IV.i Cáci tiêui chíi đánhi giái hiệui quải sửi dụngi ODAi trongi pháti triểni

mạngi lướii cấpi thoáti nước.

Hiệni nay,i mặci dùi cáci dựi áni ODAi đãi đượci thựci hiệni 15i nămi (từi nămi 1993)i tuyinhiêni chưai cói bội chỉi tiêui cụi thểi vài chínhi thốngi đểi đánhi giái hiệui quải củai việci sửidụngi ODAi trongi việci pháti triểni mạngi lướii cấpi thoáti nước.i Dướii đây,i đềi tàii sửidụngi haii tiêui chíi cơi bảni đểi cói thểi đánhi giái hiệui quải sửi dụngi ODAi trongi phátitriểni mạngi lướii cấpi thoáti nước.

4.1.Hiệui quải tàii chính

i Hiệui quải tàii i chínhi lài hiệui quải đượci xemi xéti ởi góci đội phâni bổi nguồniODAi ,i chỉi tiêui trongi quái trìnhi thựci hiệni dựi án

Hiệui quải i tàii chínhi đượci đoi lườngi bằngi khoảni chênhi lệchi giữai chii phíi bỏirai vài hiệui quải thui được.i Doi vậy,i chỉi đạti đượci khii cáci khoảni chii đượci giảmithiểu,i saoi choi mộti khoảni ODAi nhấti địnhi sẽi mangi lạii hiệui quải caoi nhấti (i Tínhihợpi lýi trongi quái trìnhi chii tiêu)

Hiệui quải nàyi đượci xemi xéti :

+i Trongi quái trìnhi phâni bổi ODA:i víi dụi sối dựi áni đượci giảii ngâni soi vớii tỷi lệisối dựi áni đượci kýi kết

+Trongi quái trìnhi thựci hiệni dựi áni :i Chii phíi trungi gian,i chii phíi xâyi dựng,ithẩmi định,i thựci hiệni vài đánhi giái dựi án

Tuyi nhiêni nhưngi hiệui quải nàyi rấti khói đánhi giái doi khôngi thui đượcinhữngi hiệui quải trựci tiếpi mài chỉi đượci đánhi giái thôngi quai hiệui quải kinhi tếi xãihộii mài dựi áni mangi lại.i Mặti kháci đâyi khôngi phảii lài tiêui chíi mài dựi áni củaiODAi hướngi tới

4.2i Hiệui quải kinhi tếi xãi hội

i Vớii cáci nhài tàii trợi thìi hiệui quải kinhi tếi xãi hộii mớii thậti sựi lài mụci tiêui mài họimuốni đạti đến.i Tuyi nhiên,i cói thểi đánhi giái hiệui quải kinhi tếi xãi hộii củai thôngiquai mộti vàii tiêui chíi cơi bảni sau:

 Tínhi côngi khaii minhi bạch

 Tínhi côngi bằng

 Tínhi hiệui quả

 Tínhi bềni vững

i Cáci tiêui chíi trêni lài bội tiêui chíi đểi đánhi giái hiệui quải kinhi tếi xãi hộii đốii vớiiviệci cungi ứngi cáci dịchi vụi công.i Đốii vớii cáci dựi áni ODA,i cáci tiêui chíi khói đểicói thểi đoi lường,i vớii mỗii chươngi trìnhi kháci nhaui thìi cói cáci tiêui chíi cụi thểikháci nhau.i Đểi cói thểi đánhi giái đượci hiệui quải sửi dụngi trongi cáci dựi áni cấpithoáti nướci từi nguồni ODA,i sửi dụngi cáci tiêui chíi chủi yếui sau:

 Tínhi côngi khaii minhi bạch;i lài sối ngườii dâni trongi khui vựci thuộci đốiitượngi củai dựi áni biếti đếni dựi áni cấpi thoáti nước

 Tínhi côngi bằng:i cáci dưi áni vềi cấpi thoáti nướci củai ODAi cói đượci phânibổi vềi cáci khui vựci đượci ưui tiêni i trướci không,i cáci khui vựci lài vùngi sâui vùngixa,…

 Tínhi hiệui quả:i kếti quải đạti đượci từi nhữngi côngi trìnhi cấpi thoáti nướciđượci xâyi dựngi i từi nguồni ODA,i đượci thểi hiệni thôngi quai mộti sối chỉi tiêui nhưi

sối ngườii dâni đượci dùngi nướci sạch,i sối thànhi phối giảmi đượci tìnhi hìnhi ngậpilụti nhời hệi thốngi thoáti nước,…Chỉi tiêui nàyi chỉi đượci xáci địnhi saui khii dựi ánikếti thúc

 Tínhi bềni vững:i cáci dựi áni vềi hệi thốngi cấpi thoáti nướci cói đượci tiếpi tụcitriểni khaii trongi thờii giani tớii vớii diệni rộngi hơni không

CHƯƠNGi II:THỰCi TRẠNGi VỀi SỬi DỤNGi NGUỒNi VỐNi ODAi TRONGiCÁCi DỰi ÁNi CẤPi THOÁTi NƯỚC

I.i Tổngi quani vềi sửi dụngi nguồni vốni ODAi trêni thếi giớii vài ởi Việti Nam 1.Tìnhi hìnhi thui húti vài sửi dụngi nguồni vốni ODAi ởi thếi giớii vài Việti Nami

nóii chung.

1.1 i Tình i hình i ODA i thế i giới

Tạii Hộii nghịi tàii trợi choi pháti triểni tổi chứci ởi Monterey,i Mexicoi thángi 3i nămi2002,i cộngi đồngi tàii trợi quốci tếi đãi cami kếti giai tăngi cungi cấpi ODAi đểi hỗi trợi cácinướci nghèoi thựci hiệni "Tuyêni bối thiêni niêni kỷi vài Mụci tiêui pháti triểni thiêniniêni kỷ"i (MDGs)

ODAi thếi giớii đangi cói chiềui hướngi tăngi lêni vềi sối lượngi (từi khoảngi 90i tỷi USDi nămi 2005i dựi kiếni đạti khoảngi 150i tỷi USDi vàoi nămi 2010)i đii đôii vớii yêui cầui nângi caoi chấti lượngi sửi dụng.i Tuyi nhiên,i tỷi trọngi ODAi trêni tổngi thui nhậpi quốci dâni bìnhi quâni củai cáci nướci pháti triểni hiệni chỉi đạti 0,39%,i còni cáchi xai i mụci tiêui 0,7%i mài Đạii hộii đồngi Liêni hợpi quốci đãi kêui gọi.i Theoi Báoi cáoi hợpi táci pháti triểni 2005i củai Tổi chứci hợpi táci kinhi tếi vài pháti triểni (OECD),i trongi cộngi đồngi tàii trợi chỉi cói mộti sối nướci nhưi Nai Uy,i Đani Mạch,i Lúc-xem-bua,i Thuỵi Điển,i Hài Lani lài đạti vài vượti mụci tiêui này.

Đểi tăngi cườngi nguồni lựci choi việni trợi pháti triển,i cáci nhài tàii trợi vài cáci nướci tiếpi nhậni việni trợi đãi nhấti tríi thựci hiệni "Tuyêni bối Pa-rii vềi Hiệui quải việni trợ"i (thángi 3i nămi 2005).i Tuyêni bối trêni đãi đượci “nộii địai hoá”i thànhi

"Cami kếti Hài Nộii vềi Hiệui quải việni trợ"i vài đãi đượci Hộii nghịi giữai kỳi Nhómi tưi vấni cáci nhài tàii trợi choi Việti Nami (thángi 6i nămi 2005)i nhấti tríi thôngi quai nộii dungi vài đượci Thủi tướngi Chínhi phủi phêi duyệti vềi nguyêni tắci (thángi 9i nămi 2005)

1.2i Tìnhi hìnhi thui húti vài sửi dụngi cáci dựi áni ODAi ởi Việti Nam

1.2.1 i Tình i hình i cam i kết, i ký i kết, i giải i ngân.

Trongi thờii kỳi 2001-2005,i Việti Nami đãi đạti đượci nhiềui thànhi tíchi quanitrọngi trongi sựi nghiệpi pháti triểni kinhi tế,i xãi hộii cũngi nhưi trongi lĩnhi vựci quani hệiđốii ngoại

Vềi hợpi táci pháti triển,i cáci nhài tàii trợi đãi cami kếti dànhi choi Việti Nami nguồnivốni ODAi khái lớn.i Trongi giaii đoạni 1993-2005i cộngi đồngi quốci tếi đãi cami kếti tàiitrợi choi Việti Nami 32,53i tỷi USD,i trongi sối đói đãi kýi kếti 22,6i tỷi USDi vài đãi giảii ngâni15,9i tỷi USD.i Trongi sối đó,i nguồni vốni ODAi chiếmi mộti sối lượngi khái lớni vớii tổngigiái trịi đạti gầni 14,9i tỷi USDi giaii đoạni 2001-2005

Cáci chươngi trình,i dựi áni ODAi đãi đượci kýi kếti cói giái trịi hơni 11,2i tỷi USD,i

trongi đói 80%i lài vốni ưui đãi.

Vốni ODAi giảii ngâni trongi thờii kỳi nàyi đạti hơni 7,9i tỷi USD,i bằngi 88%i chỉitiêui mài đạii hộii đạii biểui toàni quốci lầni thứi IXi củai Đảngi đãi đềi ra.(9i tỷi USD)

1.2.1 i Tác i động i tích i cực i của i ODA i đối i với i sự i nghiệp i phát i triển i kinh i tế i

-xã i hội i thời i kỳ i 2001 i - i 2005

Côngi táci thui húti vài sửi dụngi ODAi trongi giaii đoạni vừai quai đãi đượci Đảngi vài Nhài nướci đánhi giái vềi cơi bảni cói hiệui quả.i Cáci nhài tàii trợi cũngi coii Việti Nami lài mộti trongi nhữngi quốci giai sửi dụngi cói hiệui quải nguồni vốni ODA

Trêni cáci lĩnhi vựci cụi thể,i ODAi đãi gópi phần:

a)i Thựci hiệni chínhi sáchi đốii ngoạii củai Việti Nam:i thôngi quai hợpi táci phátitriểni vớii cáci chươngi trìnhi vài dựi áni ODAi cungi cấpi choi Việti Nam,i Chínhi phủi vàinhâni dâni cáci nướci tàii trợi cũngi nhưi cáci tổi chứci quốci tếi đãi hiểui vài tíchi cựci ủngi hộichínhi sáchi pháti triểni kinhi tếi -i xãi hộii đúngi đắn,i hợpi lòngi dâni củai Đảngi vài Nhàinướci Việti Nam

Hiệni cói khoảngi 50i nhài tàii trợi songi phươngi vài đai phươngi cungi cấpi ODAi choi hầui hếti cáci lĩnhi vựci ưui tiêni pháti triểni củai Việti Nam,i baoi gồmi :

Cáci nhài tàii trợi songi phương:i Ai-xơ-len,i Anh,i Áo,i Bai Lan,i Bỉ,i Ca-na-đa,iCô-oét,i Đani Mạch,i Đức,i Hài Lan,i Hàni Quốc,i Hungari,i I-ta-lia,i Luc-xem-bua,i Mỹ,iNa-uy,i Nhậti Bản,i Niu-di-lân,i Ôt-xtrây-lia,i Phầni Lan,i Pháp,i Séc,i Tâyi Bani Nha,iTháii Lan,i Thuỵi Điển,i Thuỵi Sĩ,i Trungi Quốc,i Singapo

-i Cáci nhài tàii trợi đai phươngi gồm:

+i Cáci địnhi chếi tàii chínhi quốci tếi vài cáci quỹ:i nhómi Ngâni hàngi Thếi giớii(WB),i Quỹi Tiềni tệi quốci tếi (IMF),i Ngâni hàngi Pháti triểni châui Ái (ADB),i Ngânihàngi Đầui tưi Bắci Âui (NIB),i Quỹi Pháti triểni Bắci Âui (NDF),i Quỹi Pháti triểni quốcitếi củai cáci nướci xuấti khẩui dầui mỏi OPECi (OFIDi -i trướci đâyi lài Quỹi OPEC),i iQuỹi Kuwait;

+i Cáci tổi chứci quốci tếi vài liêni chínhi phủ:i Ủyi bani châui Âui (EC),i Caoi uỷi

Liêni hợpi quốci vềi ngườii tỵi nạni (UNHCR),i Quỹi Dâni sối củai Liêni hợpi quốci (UNFPA),i Chươngi trìnhi Pháti triểni côngi nghiệpi củai Liêni hợpi quốci (UNIDO),i Chươngi trìnhi Pháti triểni củai Liêni hợpi quốci (UNDP),i Chươngi trìnhi phốii hợpi củai Liêni hợpi quốci vềi HIV/AIDSi (UNAIDS),i Cơi quani Phòngi chốngi mai tuýi vài tộii phạmi củai Liêni hợpi quốci (UNODC),i Quỹi Đầui tưi Pháti triểni củai Liêni hợpi quốci (UNCDF),i Quỹi môii trườngi toàni cầui (GEF),i Quỹi Nhii đồngi Liêni hợpi quốci (UNICEF),i Quỹi Quốci tếi vài Pháti triểni nôngi nghiệpi (IFAD),i Tổi chứci Giáoi dục,i Khoai họci vài Văni hoái củai Liêni hợpi quốci (UNESCO),i Tổi chứci Laoi độngi quốci tếi (ILO),i Tổi chứci Nôngi nghiệpi vài Lươngi thựci (FAO),i Tổi chứci Yi tếi thếi giớii (WHO).

b)i Bổi sungi mộti nguồni vốni quani trọngi choi đầui tưi pháti triển:i trongi Kếi hoạchi 5inămi 2001i -i 2005,i ODAi đãi bổi sungi khoảngi 11%i tổngi vốni đầui tưi toàni xãi hộii vàikhoảngi 17%i trongi tổngi vốni đầui tưi từi ngâni sáchi nhài nước.i Cơi cấui sửi dụngi vốniODAi thờii kỳi 2001i -i 2005i thểi hiệni trongi bảngi dướii đây:

Bảngi 1.i Cơi cấui sửi dụngi vốni ODAi thờii kỳi 2001i -i 2005i

i i Đơn i vị: i Triệu i USD

Ngành,i lĩnhi vực Hiệpi địnhi ODAi

kýi kết 2001-2005

Giảii ngâni ODA 2001-2005

Giao i thông i vận i tải, i bưu i chính i viễn i thông, i cấp i thoát i nước i và i

phát i triển i đô i thị

-Giao i thông i vận i tải, i bưu i chính i viễn i thông

-Cấp, i thoát i nước i và i phát i triển i đô i thị

3.801

2.753 1.408

34

25 9

2.559

2.040 519

32

25 7

Y i tế, i giáo i dục i dào i tạo, i môi i trường i khoa i học i kỹ i thuật, i ngành i

34 11 3 20

2.332 554 361 1.417

30 7 5 18

Trongi lĩnhi vựci Nôngi nghiệpi vài pháti triểni nôngi thôn,i vốni ODAi đãi gópi phầniđángi kểi pháti triểni hệi thốngi thuỷi lợi,i lướii điệni nôngi thôn,i trườngi học,i trạmi yi tế,i giaoithôngi nôngi thôn,i cấpi nướci sinhi hoạt,i tíni dụngi nôngi thôni quyi môi nhỏ,i pháti triểni nôngithôni tổngi hợpi kếti hợpi xoái đói,i giảmi nghèo

Nhời cói vốni ODA,i ngànhi Năngi lượngi điệni đãi tăngi đángi kểi côngi suấti nguồn;ipháti triểni vài mởi rộngi mạngi lướii phâni phốii điện,i kểi cải lướii điệni nôngi thôn,i mộti sối cơi sởisảni xuấti côngi nghiệpi đượci đầui tưi bằngi nguồni vốni ODAi đãi gópi phầni tạoi côngi ăni việcilàmi ởi mộti sối địai phương

Trongi lĩnhi vựci Giaoi thôngi vậni tảii vài Bưui chínhi viễni thông,i vốni ODAi đãigópi phầni nângi cấpi vài pháti triểni cơi sởi vậti chấti kỹi thuậti vài cảii thiệni chấti lượngi dịchi vụ.iHệi thốngi đườngi bộ,i đườngi sắt,i đườngi thuỷi nộii địa,i cảngi biển,i đườngi hàngi không,i cơi sởihại tầngi bưui chính,i viễni thôngi đãi cói nhữngi bướci pháti triểni rõi rệt

Vềi Giáoi dụci vài đàoi tạo,i vốni ODAi đãi đượci sửi dụngi đểi tăngi cườngi cơi sởi vậti chất,i kỹi thuậti choi côngi táci dạyi vài họci ởi tấti cải cáci cấpi (giáoi dụci tiểui học,i trungihọci cơi sở,i trungi họci phổi thông,i giáoi dụci đạii học,i caoi đẳngi vài dạyi nghề);i đổii mớii

sáchi giáoi khoai vài chươngi trìnhi giáoi dụci phổi thông;i đàoi tạoi nângi caoi trìnhi đội giáoiviên;i gửii giáoi viêni vài sinhi viêni đii đàoi tạoi vài bồii dưỡngi ởi nướci ngoài;i xâyi dựngichínhi sáchi vài tăngi cườngi năngi lựci quảni lýi ngành.

Trongi lĩnhi vựci Yi tế,i vốni ODAi đãi đượci sửi dụngi đểi tăngi cườngi cơi sởi vậtichấti vài kỹi thuậti choi côngi táci khámi vài chữai bệnh,i tăngi cườngi côngi táci kếi hoạchihóai giai đình;i phòngi chốngi HIV/AIDSi vài cáci bệnhi truyềni nhiễm;i đàoi tạoi cáni bội yitế;i hỗi trợi xâyi dựngi chínhi sáchi vài nângi caoi năngi lựci quảni lýi ngành

Trongi lĩnhi vựci Môii trường,i vốni ODAi đãi đượci sửi dụngi đểi hỗi trợi bảoi vệi vàicảii thiệni môii trườngi sốngi trongi cáci lĩnhi vựci nhưi trồngi rừng,i quảni lýi nguồninước,i cấpi nướci vài thoáti nước,i xửi lýi nướci thải,i ráci thảii ởi nhiềui thịi xã,i thànhi phố,ikhui côngi nghiệpi vài cáci khui dâni cưi tậpi trung

c)i Pháti triểni thểi chế,i tăngi cườngi năngi lựci coni người,i chuyểni giaoi tiếni bộikhoai học,i côngi nghệi hiệni đạii vài kinhi nghiệmi quảni lýi tiêni tiến:i vốni ODAi đãi hỗitrợi tàii chínhi vài chuyêni môni đểi xâyi dựngi mộti sối luậti quani trọngi nhưi LuậtiDoanhi nghiệp,i Luậti Đấti đai,i Luậti Thươngi mại,i Luậti Đầui tư,i Luậti Đấui thầu,iLuậti Cạnhi tranh,i Luậti Phòng,i chốngi thami nhũngi vài nhiềui văni bảni dướii luật;ichuyểni giaoi tiếni bội khoai họci vài côngi nghệ;i kinhi nghiệmi quảni lýi tiêni tiến.i Mộtilựci lượngi lớni nguồni nhâni lựci đãi đượci đàoi tạoi vài đượci đàoi tạoi lạii ởi trongi vàingoàii nước,i gópi phầni đángi kểi tăngi cườngi năngi lựci coni ngườii choi cáci cấp;

d)i Pháti triểni kinhi tế,i xãi hộii tạii cáci địai phương:i vốni ODAi đãi gópi phầni pháti triểni kinhi tế,i xãi hộii vài xoái đói,i giảmi nghèoi củai nhiềui địai phương,i baoi gồmipháti triểni cơi sởi hại tầngi quyi môi nhỏi (cấpi nước,i đườngi giaoi thông,i trườngihọc,i trạmi yi tế,i lướii điệni phâni phối,i điệni thoạii nôngi thôn, )i vài pháti triểni nônginghiệp,i lâmi nghiệp,i thủyi lợi,i thủyi sảni củai nhiềui địai phương,nhấti lài cáci tỉnhinghèo,i vùngi sâu,i vùngi xa,i vùngi đồngi bàoi dâni tộc.Giái trịi ODAi bìnhi quâni đầuingườii vùngi trungi dui vài miềni núii Bắci Bội đạti 33,98i USD,i vùngi i đồngi bằngi sôngi

Hồngi đạti 18,42i USD,i vựngi Bắci Trungi bội vài duyờni hảii miềni Trungi đạti 52,46iUSD,i vựngi Tõyi Nguyờni đạti 21,86i USD,i vựngi Đụngi Nami Bội đạti 25,4i USD,i vựngiđồngi bằngi sụngi Cửui Longi đạti 11,19i USD.

2.Tỡnhi hỡnhi thui hỳti vài sửi dụngi nguồni vốni ODAi ởi Bội Xõyi Dựng.

2.1i Tỡnhi hỡnhi sửi dụngi ODAi nămi 2007

2.1.1 i Tỡnh i hỡnh i vận i động i ODA

a) Tỡnhi hỡnhi thẩmi địnhi vài phời duyệti dựi ỏn:i trongi nămi 2007i đói cúi 01i dựi ỏniODAi đượci phời duyệt.i (Chii tiếti tạii phụi lục)

b) Tỡnhi hỡnhi đàmi phỏni vài kýi kếti cỏci điềui ướci quốci tếi cụi thểi vềi ODA

Tiếpi theoi cỏci nămi trước,i nămi 2007i Bội Xõyi Dựngi tiếpi tụci tậpi trungi vậni độngicỏci dựi ỏni hỗi trợi kỹi thuậti trụngi lĩnhi vựci tăngi cườngi năngi lựci vài thểi chếi choi cỏci

cơi quani quảni lý,i phỏti triểni nguồni nhõni lựci vài chuẩni bịi đầui tư.i Đốii vớii cỏci dựi

ỏni ODAi vayi vốni đầui tưi tậpi trungi choi cỏci dựi ỏni thuộci lĩnhi vựci vệi sinhi mụiitrườngi vài ngànhi nước,i thểi hiệni đỳngi đườngi lốii chủi trươngi củai Đảngi vài Nhàinướci vềi việci phỏti huyi mọii nguồni vốni vàoi đầui tưi hại tầngi cơi sở.i Việci lựai chọninộii dungi cụngi việci triểni khaii nhỡni chungi phựi hợpi vớii Chươngi trỡnhi phỏti triểningànhi nướci Việti Nami đói đượci Chớnhi phủi phời duyệt

Trongi nămi 2007i đói kýi kếti 2i hiệpi địnhi ODAi củai 2i dựi ỏni (Chii tiếti tạii i phụi lụci ikốmi theo)

2.1.2 i Tỡnh i hỡnh i thực i hiện i cỏc i chuơng i trỡnh, i dự i ỏn i ODA:

 Tiếni đội thựci hiện:

a)i Tiếni đội thựci hiệni cáci hoạti độngi (theo i khối i lợng i công i việc, i hoặc i theo i

giá i trị i công i việc i ớc i tính) i theoi biểui sau:

Luỹi kếi thựci hiệni soi vớii kếi hoạchi năm

b)i Tiếni đội giảii ngân:

Tiếni đội giảii ngâni thựci tếi soi vớii kếi hoạchi giảii ngâni nămi 2007i (chii tiếti tạii

phụi lụci 3i kèmi theo

Phụi lụci 1:i tổngi hợpi giảii ngâni 6i thángi đầui nămi i 2007i vài KHi giảii ngâni 2008

Luỹi kế

đầui đến 6/2007 ODA

(triệui

USD)

Đối i ứng (triệu i đ)

ODA (triệui USD)

Đối i ứng (triệu i đ)

ODA (triệui

USD)

I Cáci dựi áni kếti thúci nămi 2007

1 Nâng i cao i năng i lực i Quy i hoạch i và i

quản i lý i môi i trờng i đô i

thị/DANIDA

(Ban i quản i lý i dự i án i đầu i t i khảo i sát i

quy i hoạch i xây i dựng)

2 Dự i án i Hỗ i trợ i kỹ i thuật i cho i các i

công i ty i cấp i nớc i có i sử i dụng i tín i

dụng i hỗn i hợp i của i Đani Mạch

(Trờng i cao i đẳng i công i trình i xây i

thị i Quốc i gia i -Khu i vực i thu i nhập i

thấp i trong i đô i thị- i Hợp i phần i của i

Bộ i xây i dựng/ i WB

(Ban i quản i lý i dự i án i đầu i t i khảo i sát i

quy i hoạch i xây i dựng)

3 Chơng i trình i nớc i và i vệ i sinh i các i

thị i trấn i sử i dụng i ODA i Phầni lan

2,580 5.120 8,960 25.280 8,210

4 Chơng i trình i quy i hoạch i môi i trờng i

đô i thị i Việt i nam i do i ECi tài i trợ i

5 Dự i án i phát i triển i cấp i nớc i đô i thị i

Việt i nam i (hợp i phần i D&E)/i WB

(Ban i quản i lý i DA i phát i triển i hạ i

tầng i kỹ i thuật i đô i thị)

6 Dự i án i hỗ i trợ i kỹ i thuật i mở i rộng i lợi i

ích i cho i ngời i nghèo i thông i qua i dự i

án i cải i thiện i môi i trờng i đô i thị i

miền i Trung./ADB

(Ban i quản i lý i dự i án i đầu i t i khảo i sát i

quy i hoạch i xây i dựng)

7 Hợp i phần: i "Phát i triển i bền i vững i

môi i trờng i trong i các i khu i đô i thị i

nghèo" i thuộc i chơng i trình i hợp i tác i

phát i triển i Việt i nam i -Đan i mạch i

về i môi i trờng/ i DANIDA

Đánh i giá i chung:i 6i thángi đầui nămi 2007,i vốni ODAi mớii giảii ngâni đợci3,971triệui USDi trêni tổngi sối kếi hoạchi lài 14,042triệui USDi (đạti 28,3%i soi vớii kếihoạchi năm).i Nguyêni nhâni doi vớngi mắci liêni quani đếni hệi thốngi quảni lýi tàii chínhingâni sáchi đầui ti củai dựi áni Chơngi trìnhi nớci vài vệi sinhi cáci thịi trấni sửi dụngi ODAiPhầni lan,i tuyi nhiêni vớngi mắci nàyi đãi đợci Bội Tàii chínhi giảii quyếti xongi trongithángi 6/2007.

 Cáci vớngi mắci vài biệni phápi giảii quyết:

Loạii vớngi mắc Sối dựi án

Cơi chế/Thểi chế 02

i i Cụi thểi củai cáci vớngi mắci vài cáci biệni phápi đểi giảii quyếti đợci thểi hiệni ởi bảngi dớii

đây

B¶ng:i c¸ci víngi m¾ci chai gi¶ii quyÕti 6i th¸ngi n¨mi i 2007

ph¸ti triÓni ViÖti nami -§ani m¹chi

vÒi m«ii trêng/i DANIDA

Chñi ®Çui t BQLDAi hîpi

phÇnUBNDi TPiH¶ii Phßng

Béi X©yi dùng

2.2i Tỡnhi hỡnhi sửi dụngi ODAi 6i thỏngi đầui nămi 2008

 Tiếni đội giảii ngõn:

Tiếni đội giảii ngõni thựci tếi soi vớii kếi hoạchi giảii ngõni nămi 2008(i chii tiếti tạii phụi lụci 1ikốmi theo)

Đánh i giá i chung:i 6i thángi đầui nămi 2008,i vốni ODAi mớii giảii ngâni đợci 67.361i triệui

đồngi trêni tổngi sối kếi hoạchi lài 180.053i triệui đồngi (đạti 37%i soi vớii kếi hoạchi năm).iNguyêni nhân:i Doi chậmi trễi trongi việci hoàni tấti cáci thủi tụci đểi giảii ngân

Phụi lụci 2:i Báoi cáoi tiếni đội giảii ngâni 6i thángi đàui nămi 2008

6

i

i đốii

ứng (triệui đ)

dụng i ODA i Phầni lan 16.522 258 16.780 5.000 150 5.150 31

5 Chơng i trình i quy i hoạch i môi i trờng i đô i thị i

Việt i nam i do i ECi tài i trợ i

7 Dự i án i hỗ i trợ i kỹ i thuật i mở i rộng i lợi i ích i cho i

ngời i nghèo i thông i qua i dự i án i cải i thiện i

môi i trờng i đô i thị i miền i Trung./ADB

(Ban i quản i lý i dự i án i phát i triển i đô i thị)

8 Hợp i phần: i "Phát i triển i bền i vững i môi i

tr-ờng i trong i các i khu i đô i thị i nghèo" i thuộc i

chơng i trình i hợp i tác i phát i triển i Việt i nam i

-Đan i mạch i về i môi i trờng/ i DANIDA

(Văn i phòng i hỗ i trợ i hợp i phần i dự i án)

Dự i án i cải i thiện i môi i trờng i đô i thị i Miền i

trung i (Ban i điều i phối i dự i án i thực i hiện) 38.522 38.522 18.000 - 18.000 47

12 Tăng i cờng i năng i lực i cho i Bộ i xây i dựng i

trong i lĩnh i vực i nớc i thải i và i rác i thải i rắn i đô i

thị i / i GTZi (Đức)

(BQLDA i phát i triển i hạ i tầng)