Việt Nam và Hàn Quốc-20 năm hợp tác và phát triển

Trang 1

VIỆT NAM – HÀN QUỐC

20 NĂM HỢP TÁC VÀ PHÁT TRIỂN

TS BÙI NỮ HOÀNG ANH

Trang 2

NỘI DUNG CHÍNH

1 Quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc: Những dấu mốc quan trọng

2 Quan hệ kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc

3 Triển vọng trong tương lai

Trang 3

 Vào khoảng thế kỷ thứ 12-13, khi nhà Trần lên thay nhà Lý, một hoàng tử

của Triều Lý là Lý Long Tường đã sang Hàn Quốc và định cư tại đây

 Từ 1975-1982, Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và

Hàn Quốc bắt đầu có quan hệ buôn bán tư nhân qua trung gian

 Từ 1983 Việt Nam và Hàn Quốc bắt đầu có quan hệ

buôn bán trực tiếp và một số quan hệ phi chính phủ

 Ngày 20/4/1992, Việt Nam và Hàn Quốc ký thoả thuận trao đổi

Văn phòng liên lạc giữa hai nước

 Ngày 22/12/1992, Bộ trưởng Ngoại giao hai nước ký Tuyên bố chung thiết lập

quan hệ ngoại giao cấp Đại sứ (BT Lee Sang Ok cùng BT Nguyễn Mạnh Cầm)

 Ngày 22-25/8/2001, Chủ tịch nước Trần Đức Lương cùng Tổng thống Hàn Quốc

Kim Te Chung ra Tuyên bố chung thiết lập khuôn khổ "Quan hệ Đối tác toàn diện trong thế kỷ 21".

 Ngày 22/10/2009, quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc được nâng lên tầm

“Đối tác chiến lược”

Trang 4

Thời gian Việt Nam thăm Hàn Quốc Hàn Quốc thăm Việt Nam

02/1993 - Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm

5/1993 - Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt

4/1995 - Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Đỗ Mười

3/1998 - Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh

7/1998 - Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại Park Chung Soo

7/1999 - Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại Hong Soon Young

Bảng 01 Trao đổi đoàn cấp cao giữa hai nước

Trang 5

Bảng 01 Trao đổi đoàn cấp cao giữa hai nước (tiếp)

8/2000 - Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên

8/2001 - Chủ tịch nước Trần Đức Lương

9/2002 - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Tấn

Dũng

9/2003 - Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải

12/2003 - Nguyên Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt

mại Yun Yêng Quan 6/2004 - Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa

7/2004 - Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An

11/2005 - Chủ tịch nước Trần Đức Lương dự Hội nghị

APEC-13 tại Hàn Quốc

Trang 6

Thời

APEC-14 tại Hà Nội 5/2007 - Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh

Hùng

…

8/2013 - Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân

9/2013

- Tổng thống Hàn Quốc Park Geun Hye

Bảng 01 Trao đổi đoàn cấp cao giữa hai nước (tiếp)

Trang 7

Nhiều Hiệp định quan trọng đã được ký kết

 Hiệp định hợp tác kinh tế - khoa học kỹ thuật (02/1993)

 Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư-sửa đổi (9/2003)

 Hiệp định Hàng không, Hiệp định Thương mại (5/1993)

 Hiệp định tránh đánh thuế 2 lần (5/1994)

 Hiệp định Văn hoá (8/1994)

 Hiệp định Hải quan (3/1995)

 Hiệp định Vận tải biển (4/1995)

 Hiệp định về hợp tác du lịch (8/2002)

 Hiệp định về viện trợ không hoàn lại và hợp tác kỹ thuật (4/2005)

Trang 8

2.1 Viện trợ phát triển của Hàn Quốc dành cho Việt Nam

 Trở thành nền kinh tế lớn thứ 10 trên thế giới, kể từ những năm 1970, Hàn Quốc đã thành lập các Quỹ hỗ trợ PT với mục đích hỗ trợ, giúp đỡ các nền KT kém phát triển và đang phát triển

 Hàn Quốc là đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực hợp tác phát triển

và hiện là nhà tài trợ ODA song phương lớn thứ hai của Việt Nam

 Theo Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam Ha Chan-ho, trong giai đoạn từ năm 1995 đến 2010, Hàn Quốc đã hỗ trợ Việt Nam 1,255 tỷ USD với mức vay ưu đãi để thực hiện 36 dự án

 Từ 1991 - 2010, tổng số tiền viện trợ không hoàn lại là 129 triệu USD, số tiền viện trợ

ODA và viện trợ không hoàn lại cho VN sẽ còn tiếp tục tăng trong 5 năm tiếp theo

 Việt Nam vẫn là một trong số ít các quốc gia nhận được nhiều viện trợ ODA của

Hàn Quốc nhất, cho dù Việt Nam đã thuộc vào nhóm nước có thu nhập trung bình

 Chính phủ Hàn Quốc quyết định sẽ tiếp tục tăng viện trợ cho Việt Nam với mục đích

giúp VN trong thời gian ngắn nhất trở thành một quốc gia phát triển trong khu vực

 Những lĩnh vực ưu tiên viện trợ của Hàn Quốc dành cho Việt Nam bao gồm:

 (1) Phát triển nguồn nhân lực và những nhu cầu cơ bản của con người như: GD,

đào tạo và y tế; (2) Hỗ trợ nhân đạo cho các vùng sâu vùng xa và vùng nghèo đói; (3) Xây dựng thể chế cho các khu vực đang trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường; (4) Phát triển nông nghiệp và nông thôn

Trang 9

2.2 Quan hệ thương mại

2.2.1 Xuất khẩu

Hàn Quốc cũng là thị trường lớn thứ 4 trên thế giới nhập khẩu hàng hoá của

VN từ năm 2010 với tỷ trọng hơn 4% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước Các mặt hàng xuất khẩu chính của VN sang Hàn Quốc trong những năm qua là: Dầu thô, hải sản, dệt may, than đá, gỗ & sản phẩm gỗ, giày dép các loại, cà phê, máy vi tính sản phẩm điện tử & linh kiện,…

Trang 10

Trang 11

Trang 12

Trang 13

Trang 14

2.2.2 Nhập khẩu

Từ năm 2010, Hàn Quốc đã chính thức vượt qua Nhật Bản và trở thành

thị trường lớn thứ 2 trên thế giới cung cấp hàng hoá sang thị trường Việt Nam (chỉ xếp sau Trung Quốc)

Các mặt hàng nhập khẩu chính của VN từ Hàn Quốc trong những năm qua gồm:

Nhóm hàng nguyên phụ liệu dệt may da giày, máy móc thiết bị dụng cụ

phụ tùng, xăng dầu các loại, sắt thép các loại, ôtô nguyên chiếc các loại,

linh kiện & phụ tùng ôtô, chất dẻo nguyên liệu,

Trang 15

4 Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện 2027 202,1

Bảng 02 Kim ngạch nhập khẩu một số mặt hàng chính từ Hàn Quốc năm 2012

(Nguồn: Tổng Cục Hải quan)

Trang 16

2.2 Quan hệ thương mại 2.2.3 Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu

Tổng giá trị mậu dịch hai chiều của Việt Nam với Hàn Quốc tăng hàng năm

Số liệu thống kê hải quan cho thấy tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2012

giữa VN và Hàn Quốc đạt khoảng 20 tỷ USD, tăng gấp 36 lần so với năm 1992;

Trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 4,20 tỷ USD, tăng 49,8%

và nhập khẩu của Việt Nam từ Hàn Quốc là 15,80 tỷ USD, tăng 40,6%

Với tốc độ tăng đó, ước tính kim ngạch thương mại song phương lên 70 tỷ USD vào năm 2020.

Từ tháng 8/2012, hai nước khởi động đàm phán Hiệp định thương mại tự do

song phương Nếu được ký kết, Hiệp định này này sẽ tạo động lực mới thúc đẩy quan hệ hợp tác KT giữa hai nước phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới

Xét về tổng kim ngạch XNK, Hàn Quốc luôn nằm trong danh sách 6 bạn hàng

lớn nhất của Việt Nam, sau Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Singapore và Đài Loan

Trang 17

Bảng 03 Chỉ tiêu thương mại hàng hóa chính giữa Việt Nam và Hàn Quốc giai đoạn 2005 – 2012

(Nguồn: Tính toán của tác giả từ số liệu của Tổng Cục hải quan)

Trang 18

Một đặc trưng nổi bật trong quan hệ thương mại của Việt Nam với Hàn Quốc

là Việt Nam luôn ở trong tình trạng nhập siêu và mức độ nhập siêu ngày càng lớn Nguyên nhân sự thâm hụt mậu dịch của Việt Nam với Hàn Quốc là do:

(1) Cơ cấu xuất nhập khẩu của hai nước có sự khác biệt rất lớn

(2) Đầu tư của Hàn Quốc vào Việt Nam gia tăng đã làm gia tăng việc nhập khẩu

máy móc thiết bị và nguyên liệu trung gian phục vụ cho việc sản xuất của các công

ty Hàn Quốc tại Việt Nam, trong khi đó các sản phẩm được tạo ra chủ yếu phục vụ tiêu dùng nội địa hoặc xuất khẩu sang các nước thứ ba làm cho nhập khẩu tăng mà xuất khẩu không tăng;

(3) Theo đánh giá của nhiều nhà kinh tế, đồng tiền Việt Nam được định giá cao so với các đồng tiền khác Điều này làm hạn chế khả năng cạnh tranh và xuất khẩu của các mặt hàng của Việt Nam, và tạo điều kiện cho hàng nhập khẩu thâm nhập mạnh vào thị trường trong nước

Trang 19

2.3 Đầu tư trực tiếp của Hàn Quốc vào Việt Nam

Tính đến ngày 20/10/2012 Hàn Quốc có 3.134 dự án còn hiệu lực với tổng vốn

đầu tư đăng ký đạt 24,480 tỷ USD, tăng gấp hàng trăm lần so với thời điểm hai

nước thiết lập quan hệ ngoại giao

Hầu hết các tập đoàn lớn của Hàn Quốc như Samsung, Hyundai, LG, POSCO, SK, Lotte, Kumho-Asiana đã có mặt tại Việt Nam

Trong 11 tháng đầu năm 2013 đã có 54 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư tại Việt Nam Hàn Quốc đứng vị trí thứ 3 với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới và tăng thêm là 4,129 tỷ USD, chiếm 19,8% tổng vốn đầu tư đăng ký

FDI của Hàn Quốc vào Việt Nam được chia thành 2 giai đoạn chính:

Giai đoạn 1 (1992 - 2001) - từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao đến khi ký “Hiệp định quan hệ đối tác toàn diện trong thế kỷ XXI” Trong giai đoạn này, FDI của Hàn Quốc vào Việt Nam chiếm 3,5% tổng số FDI vào VN và tương đương với 3,4% tổng số FDI của Hàn Quốc ra nước ngoài

Giai đoạn 2 (2002 đến nay) - từ khi hai nước chính thức nâng tầm “Quan hệ đối tác toàn diện trong thế kỷ XXI” Vốn FDI của Hàn Quốc vào Việt Nam tăng mạnh, chiếm tới 10,8% tổng số FDI vào Việt Nam, tương đương 6,5% tổng số FDI của

Hàn Quốc ra nước ngoài giai đoạn (2002 - 2010)

Trang 20

đột phá mạnh

Nếu thời kỳ đầu, các dự án FDI của Hàn Quốc vào VN chủ yếu là nhỏ và vừa, Đến nay, đã xuất hiện những dự án quy mô đầu tư siêu lớn với kim ngạch lên đến hàng tỉ USD, điều mà trước đây chưa từng có

Trong giai đoạn đầu, Hàn Quốc chú trọng nhiều tới lĩnh vực công nghiệp nhẹ, như may mặc, giầy dép, ba lô, túi sách… và công nghiệp chế biến lâm, hải sản, bởi các lĩnh vực này cần vốn ĐT ít nhưng lại tận dụng được nhiều nhân công rẻ Đến giai đoạn 2, các DN Hàn Quốc có xu hướng chuyển sang đầu tư trong các lĩnh vực công nghiệp nặng, điện tử, vận tải, bất động sản, khách sạn, nhà hàng với quy mô vốn lớn và công nghệ cao

Hiện nay FDI của Hàn Quốc đang được triển khai sang một số lĩnh vực như:

công nghệ thông tin, chế biến hải sản và sản phẩm nông nghiệp, máy móc

xây dựng và các lĩnh vực cần nhiều vốn đầu tư

Trang 21

liên doanh (335 dự án); 100% vốn đầu tư nước ngoài (2.237 dự án); công ty

cổ phần (36 dự án); hợp đồng hợp tác kinh doanh: BOT, BT, BTO (2 dự án)

và hợp đồng hợp tác kinh doanh (29 dự án)

Rất nhiều các dự án liên doanh sau một thời gian hoạt động đã chuyển sang hình thức 100% vốn nước ngoài

vị trí địa lý thuận lợi, có nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, với chính sách

ĐT thông thoáng và môi trường đầu tư, KD luôn được cải thiện, kết cấu hạ tầng tốt

và nguồn lao động dồi dào như TP Hồ Chí Minh (762 dự án), Hà Nội (538 dự án), Bình Dương (447 dự án), Đồng Nai (252 dự án)…

Các tỉnh nhỏ, lẻ tiếp nhận số dự án của Hàn Quốc rất ít Tính đến năm 2011,

có khoảng 47 tỉnh, thành của VN tiếp nhận đầu tư trực tiếp của Hàn Quốc Hiện

có hơn 2.500 DN Hàn Quốc đang hoạt động tại VN, trong đó khu vực phía Nam

có 1.600 doanh nghiệp và tạo ra gần 500.000 việc làm

Triển vọng đến năm 2015, vốn FDI của các DN Hàn Quốc tại VN còn hiệu lực

sẽ vượt 30 tỉ USD

Trang 22

2.4 Hợp tác lao động

Các dự án đầu tư của Hàn Quốc phần lớn là các dự án với quy mô vừa và nhỏ

đòi hỏi sử dụng nhiều lao động Vì vậy, các nhà đầu tư của Hàn Quốc ở Việt Nam

đã có những đóng góp đáng kể vào việc ĐT lao động và giải quyết việc làm ở VN.

của Việt Nam và Việt Nam là nước xuất khẩu lao động lớn thứ hai sang Hàn Quốc

Từ năm 1993 đến nay có khoảng trên 120 ngàn lượt người lao động Việt Nam

sang HQ làm việc, trong đó có khoảng 52 ngàn lượt người theo chương trình tu nghiệp sinh và 70 ngàn lượt người theo chương trình cấp phép LĐ áp dụng

từ năm 2004

Hiện có khoảng 75 ngàn người lao động Việt Nam tại Hàn Quốc Hàn Quốc cũng tích cực hỗ trợ Việt Nam trong việc đào tạo nghề, bảo hộ lao động

Trang 23

2.5 Phát triển văn hóa, du lịch

 Cùng với sự gia tăng hợp tác về chính trị, kinh tế, quan hệ giao lưu nhân dân, giao lưu văn hóa giữa hai nước cũng phát triển rất nhanh chóng, qua đó góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau tạo nền tảng vững chắc để xây dựng quan hệ lâu dài giữa hai nước

 Theo thống kê sơ bộ, hiện có hơn 130 ngàn người Hàn Quốc đang làm việc và sinh sống

tại Việt Nam và hơn 120 ngàn người Việt Nam đang sinh sống, làm việc và học tập tại HQ, trong đó có 46 ngàn cặp vợ chồng Việt Nam-Hàn Quốc

 Hàng năm, nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật, thể thao được tổ chức tại

hai nước Theo thống kê sơ bộ, tại Hàn Quốc hiện có hơn 100 nhà hàng ẩm thực Việt Nam

và tại Việt Nam cũng có hàng trăm nhà hàng Hàn Quốc

 Những nhà hàng này không đơn thuần chỉ là hoạt động kinh doanh nhằm thu lợi nhuận

mà còn đang góp phần giúp nhân dân hai nước hiểu thêm về nền văn hóa của nhau thông qua văn hóa ẩm thực.

 Trong lĩnh vực du lịch, năm 2012, hơn 600 ngàn lượt công dân hai nước đã qua lại thăm lẫn nhau Số lượng khách du lịch Hàn Quốc đến VN ngày càng tăng, đặc biệt

là trong những năm gần đây

 Hàn Quốc hiện đứng thứ hai về số lượng khách du lịch đến VN với hơn 536 ngàn

lượt người năm 2012, tăng 12 lần so với năm 1999 (43 ngàn lượt)

Trang 24

2.5 Phát triển văn hóa, du lịch

Bảng 04 Các thị trường khách du lịch chính của Việt

Nam

(ĐVT: 1.000 lượt người)

(Nguồn: Tổng Cục Thể thao và Du lịch)

Trang 25

3 Triển vọng trong tương lai

tiếp tục được khẳng định trên trường quốc tế và khu vực châu Á - TBD

Cùng với việc tích cực huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực

trong nước, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, thu hút các

nguồn vốn, công nghệ và kỹ năng quản lý tiên tiến từ bên ngoài, trong đó

Hàn Quốc là đối tác chiến lược

Chính phủ Việt Nam đã khẳng định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các DN

Hàn Quốc làm ăn lâu dài và thành công tại VN, mang lại lợi ích cho cả hai bên

Việt Nam cũng mong muốn các DN Hàn Quốc tiếp tục mở rộng đầu tư KD,

nhất là trong các lĩnh vực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng KT - XH; SX vật liệu,

năng lượng mới, SX sản phẩm công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ; phát triển

nguồn nhân lực, y tế, phát triển nông, lâm, thuỷ sản; tăng cường quan hệ

thương mại, xuất khẩu lao động, mở rộng giao lưu văn hoá, hợp tác KHCN

về vốn, KH-CN, thị trường tiêu thụ nông sản hàng hoá do VN sản xuất

Với quan hệ chính trị tốt đẹp, nguồn lực dồi dào, Hàn Quốc có đủ các điều kiện để cung cấp viện trợ phát triển cho VN ở mức cao hơn; tăng cường đầu tư vào các

dự án trọng điểm tại Việt Nam; tạo thuận lợi cho việc XK hàng hóa VN vào Hàn Quốc.

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	1,74 MB