Bài giảng thương mại điện tử chương 2 ths thái kim phụng

Bài giảng thương mại điện tử chương 2 ths thái kim phụng

CHƯƠNG 2: CÁC MÔ HÌNH KINH

DOANH TMĐT THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

CÁC MÔ HÌNH KINH DOANH TMĐT

1

2

3

Các hoạt động Thương mại điện tử chủ yếu

Phân loại hình thức giao dịch Thương mại điện tử Các mô hình kinh doanh Thương mại điện tử

Trao đổi

dữ liệu dung liệu Truyền hàng hoá Bán lẻ

1 Thư điện tử

Các doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước, sử dụng thư điện tử để gửi thư cho nhau một cách “trực tuyến” thông qua mạng, gọi là thư điện tử (electronic mail, viết tắt là email).Thông tin trong thư điện tử không phải tuân theo một cấu trúc định trước nào

2 Thanh toán điện tử

Thanh toán điện tử ( electronic payment ) là

việc thanh toán tiền thông qua tin điện tử

(electronic message) thay cho việc giao dịch

dùng tiền mặt

Ví dụ:

 Trả lương bằng cách chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản

 Trả tiền mua hàng bằng thẻ mua hàng, thẻ tín dụng v.v thực chất đều là dạng thanh toán điện tử

2 Thanh toán điện tử

Internet Cash là tiền

Giao dịch ngân hàng

số hóa (digital banking), giao dịch chứng khoán số hóa (digital securities trading)

Trao đổi dữ liệu điện

tử tài chính Financial

Electronic Data

Interchange, FEDI)

Thanh toán điện tử

giữa các công ty giao

dịch với nhau bằng

điện tử

Túi tiền điện tử

(electronic purse) là nơi

để tiền mặt Internet, chủ yếu là thẻ thông minh (smart card), còn gọi là thẻ giữ tiền, tiền được trả cho bất kỳ ai đọc được thẻ đó

3 Trao đổi dữ liệu điện tử

Trao đổi dữ liệu điện tử ( Electronic Data Interchange,

EDI) là việc trao đổi các dữ liệu dưới dạng “có cấu trúc” (stuctured form), từ máy tính này sang máy tính khác, giữa các công ty hoặc đơn vị đã thỏa thuận buôn bán với nhau, theo cách này sẽ tự động hóa hoàn toàn

không cần có sự can thiệp của con người

EDI chủ yếu phục vụ cho vệc mua hàng và phân phối:

 Đơn đặt hàng

 Các xác nhận

 Các tài liệu gửi hàng

 Hóa đơn thanh toán

4 Truyền dung liệu

Dung liệu (content) là nội dung của hàng hóa số, giá trị của nó nằm trong bản thân nội dung của nó

Ví dụ: Tin tức, nhạc phim, các chương trình phát thanh, truyền hình, các chương trình phần mềm, các ý kiến

tư vấn, vé máy bay, vé xem phim, xem hát, hợp đồng bảo hiểm,…

4 Truyền dung liệu

 Trước đây, dung liệu được trao đổi dưới dạng hiện vật (physical form) bằng cách đưa vào đĩa, vào

băng, in thành sách báo, thành văn bản, đóng gói bao bì chuyển đến tay người sử dụng, hoặc đến

điểm phân phối (như của hàng, quầy báo,…) để

người sử dụng mua và nhận trực tiếp

 Ngày nay, dung liệu được số hóa và truyền gửi theo

mạng, gọi là “giao gửi số hóa” (digital delivery)

5 Mua bán hàng hóa hữu hình

 Các hàng hóa bán lẻ qua mạng đã mở rộng, từ hoa tới quần áo, ôtô,… và xuất hiện một loại hoạt động gọi là “mua hàng điện tử” (electronic shopping), hay “mua hàng trên mạng”

 Ở một số nước, Internet bắt đầu trở thành công cụ

để cạnh tranh bán lẻ hàng hữu hình (Retail of

Phân loại hình thức kinh doanh TMĐT

Phân loại theo đối tượng tham gia

 Doanh nghiệp (B) giữ vai trò động lực phát triển

Phân loại hình thức kinh doanh TMĐT

CHÍNH PHỦ DOANH NGHIỆP NGƯỜI TIÊU DÙNG

B2C:

Thương mại điện tử

hóa

C2C:

Mua bán rao vặt

Phân loại hình thức kinh doanh TMĐT

B2B (Business to Business)

 B2B (business to business) : là để chỉ hoạt động

mua bán giữa 2 hay nhiều công ty

 Ở loại hình này, người mua và người bán đều là

doanh nghiệp, ví dụ : nhà cung cấp và doanh

nghiệp sản xuất, doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp thương mại…

 Đây là loại hình có số lượng giao dịch trên mạng

lớn nhất, với trị giá cao nhất hiện nay và ngày

càng tăng dần

Phân loại hình thức kinh doanh TMĐT

B2C (Business to Consumer)

 B2C (business to consumer – doanh nghiệp tới

người tiêu dùng) : mối quan hệ giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng

 Đây là loại hình điển hình cho các website bán lẻ

sản phẩm, ở đó người bán là doanh nghiệp và

người mua là người tiêu dùng

Phân loại hình thức kinh doanh TMĐT

C2C (Consumer to Consumer)

 C2C (consumer to consumer – người tiêu dùng tới

người tiêu dùng) : để chỉ hoạt động mua bán được tiến hành giữa 2 cá nhân thông qua mạng Internet

 Loại hình này phổ biến trong các website đấu giá,

mua bán, rao vặt,… ở đó người mua và người bán

có thể rao bán, chọn mua sản phẩm và tiến hành các giao dịch mua bán trực tiếp

Phân loại hình thức kinh doanh TMĐT

Phân loại theo công nghệ kết nối mạng

 Thương mại hữu tuyến

 Thương mại vô tuyến (di động)

Phân loại hình thức kinh doanh TMĐT

Phân loại theo hình thức dịch vụ

 Chính phủ điện tử

 Giáo dục điện tử

 Ngân hàng điện tử

Phân loại hình thức kinh doanh TMĐT

Phân loại theo mức độ phối hợp, chia sẻ và

sử dụng thông tin qua mạng:

 Thương mại thông tin

 Thương mại giao dịch

 Thương mại cộng tác

Mô hình kinh doanh TMĐT

1 Khái niệm mô hình kinh doanh

2 Công nhận và bảo hộ các mô hình kinh

doanh

3 Các yếu tố cơ bản của mô hình kinh doanh

4 Các mô hình kinh doanh phổ biến

Khái niệm mô hình kinh doanh TMĐT

 Mô hình kinh doanh là một phương pháp tiến

hành kinh doanh qua đó doanh nghiệp có được doanh thu, điều kiện cơ bản để tồn tại và phát

triển trên thị trường (Efraim Turban, 2008)

 Mô hình kinh doanh là cách bố trí, sắp xếp các

sản phẩm, dịch vụ và các dòng thông tin, bao gồm việc mô tả các yếu tố của quá trình kinh doanh và vai trò của nó đối với kinh doanh; đồng thời mô tả các nguồn doanh thu, khả năng thu lợi nhuận từ mỗi mô hình kinh doanh đó (Paul Timmers, 1999)

Công nhận và bảo hộ các mô hình kinh doanh

 Mỗi mô hình kinh doanh được coi như một phát

minh sáng chế và được pháp luật bảo hộ

 Bằng sáng chế “Đặt giá cố định/Đấu giá đặt sẵn”của

Priceline (US No 5,794,207), được cấp cho một

“phương thức và bộ máy của hệ thống mạng thương mại chạy trên cơ chế bảo mật được thiết kế để tạo sự phù hợp với những chào mua hàng có điều kiện”

 Bằng sáng chế “Quảng cáo DoubleClick” (US

No.5,948,061), cấp cho “một phương pháp truyền gửi, nhắm đích, và đo lường việc quảng cáo qua mạng”

 Bằng sáng chế “Mua hàng bằng giỏ hàng điện tử” (US

5,715,314), cấp cho “Hệ thống bán hàng qua mạng”

Các yếu tố cơ bản của mô hình kinh doanh

Các mô hình kinh doanh TMĐT phổ biến

Mô hình cửa hiệu điện tử

Mô hình quảng cáo

Mô hình đấu giá

Mô hình cổng thông tin

Mô hình cửa hiệu điện tử

 Mô hình cửa hiệu điện tử là mô hình mà nhiều

người nghĩ đến khi đề cập đến thương mại

điện tử

 Mô hình cửa hiệu điện tử kết hợp xử lý giao

dịch, thanh toán trực tuyến, an toàn và lưu trữ thông tin giúp cho người bán có thể bán sản phẩm của họ qua mạng

 Mô hình này là dạng cơ bản của thương mại

điện tử, trong đó người mua và người bán

tương tác trực tiếp

Mô hình cửa hiệu điện tử

 Để xây dựng cửa hiệu điện tử, người bán cần

phải tổ chức các danh mục trực tuyến về các sản phẩm, đặt hàng qua trang web của họ,

chấp nhận thanh toán, giao hàng và quản lý

thông tin khách hàng

 Mô hình cửa hiệu điện tử là hình thức kinh

doanh B2C

 Một trong những công nghệ xử lý đặt hàng của

mô hình này là công nghệ giỏ hàng (shopping cart)

Mô hình cửa hiệu điện tử

Mô hình quảng cáo

 Các trang Web cung cấp dịch vụ tìm kiếm miễn

phí  có nhiều khách hàng sử dụng

 Doanh nghiệp thương mại muốn quảng cáo

trên các website này phải đóng 1 khoản phí

 Ví dụ: Yahoo, Google,…

Mô hình quảng cáo

Mô hình đấu giá

 Cho phép người tham gia đấu giá các sản

phẩm hoặc các dịch vụ thông qua mạng

internet

 Mô hình này rất được ưa chuộng hiện nay đối

với doanh nghiệp, cá nhân người tiêu dùng và đặc biệt với các cơ quan công quyền, cho phép người mua và người bán tham gia trên một cửa hàng ảo, được quyền đưa giá trên một phòng đấu giá ảo do mình tạo ra

Mô hình đấu giá

 Có hai phương thức đấu giá trực tuyến: đấu giá

theo giá tăng dần và đấu giá theo hình thức giá giảm dần

 Ví dụ:

 www.ebay.com: website đấu giá nổi tiếng

 www.priceline.com: mô hình đấu giá ngược.

Mô hình đấu giá

Mô hình đấu giá

Mô hình cổng thông tin

 Thường cung cấp tin tức, thể thao, dự báo thời

tiết, tìm kiếm thông tin trên web

 Cổng theo chiều ngang (horizontal): tổng hợp

các thông tin trên một phạm vi rộng các chủ đề

 Cổng theo chiều dọc (vertical): cung cấp một

lượng lớn thông tin thuộc về một lĩnh vực

 Mua sắm trực tuyến đôi khi cũng có trên các

cổng giao tiếp

 Cổng giao tiếp liên kết người tiêu dùng với các

người bán trực tuyến

Mô hình cổng thông tin