Đếni đầui thếi kỷi 19,i hoạti độngi thuêi muai đãi cói sựi giai tăngi đángi kểi vềi sối lượngi ,i chủngi loạii thiếti bịi vài tàii sảni choi thuêi doi sựi pháti triểni củai sảni xuấti nô
Trang 1Chươngi I
a. i Những i vấn i đề i cơ i bản i về i cho i thuê i tài i chính
I) i Lịch i sử i hình i thành i hoạt i động i cho i thuê i tài i chính
Hoạti độngi choi thuêi tàii chính,i nhưi ngàyi nayi chúngi tai đangi tiếni hành,i lài sựi
pháti triểni vài hoàni thiệni củai hoạti độngi choi thuêi tàii sảni cói từi xai xưai trongi lịchi sửi
pháti triểni củai cáci hìnhi tháii kinhi tếi xãi hội
1.i Sựi hìnhi thànhi vài pháti triểni củai hoạti độngi choi thuêi tàii sản.
Choi thuêi tàii sảni lài mộti côngi cụi tàii chínhi đãi đượci sángi tạoi rai từi rấti sớmi
trongi lịchi sửi văni minhi nhâni loại.i Theoi cáci tàii liệui cổ,i cáci giaoi dịchi thuêi tàii sảni
đãi xuấti hiệni từi nămi i 2800i trướci Côngi nguyên,i tạii thànhi phối Sumeriani –i Mộti
vùngi địai lýi thuộci đấti nướci IRAQi ngàyi nay.i Cáci thầyi tui giữi vaii tròi lài ngườii choi
thuê,i ngườii thuêi lài nhữngi nôngi dâni tựi do.i Tàii sảni đượci đemi rai giaoi dịchi rấti đai
dạngi baoi gồm:i Côngi cụi sảni xuấti nôngi nghiệp,i súci vậti kéo,i nhài cửa,i ruộngi đất.i
Hoạti độngi choi thuêi tàii sảni tồni tạii tựi doi nhưi thếi choi đếni nămi 1700i trướci Côngi
nguyên,i Vuai Babiloni lài Hamnurabii đãi bani hànhi nhiềui văni bảni quani trọngi tạoi
thànhi mộti bội luậti lớn,i trongi đói cói nhữngi quyi địnhi vềi hoạti độngi choi thuêi tàii sản
Trongi cáci nềni văni minhi cổi đạii kháci nhưi Hyi Lạp,i Lai Mãi hayi Aii Cậpi cũngi
đãi xuấti hiệni hìnhi thứci thuêi đểi tàii trợi choi việci sửi dụngi đấti đai,i giai súc,i côngi cụi
sảni xuất.i Tuyi nhiên,i phầni lớni cáci giaoi dịchi thuêi tàii sảni thờii cổi thuộci hìnhi thứci
thuêi muai theoi kiểui truyềni thống.i Phươngi thứci giaoi dịchi củai hìnhi thứci nàyi
tươngi tựi nhưi phươngi thứci thuêi vậni hànhi ngàyi nayi vài trongi suốti lịchi sửi hàngi
ngàni nămi tồni tạii củai nó,i đãi khôngi cói sựi thayi đổii lớni vềi tínhi chấti giaoi dịch
Đếni đầui thếi kỷi 19,i hoạti độngi thuêi muai đãi cói sựi giai tăngi đángi kểi vềi sối
lượngi ,i chủngi loạii thiếti bịi vài tàii sảni choi thuêi doi sựi pháti triểni củai sảni xuấti nôngi
nghiệp,i côngi nghiệp,i giaoi thôngi vậni tải.i Đầui thậpi niêni 50i củai thếi kỷi này,i giaoi
dịchi thuêi muai đãi cói nhữngi bướci pháti triểni nhảyi vọti doi hoạti độngi choi thuêi cói
nhữngi thayi đổii vềi tínhi chấti giaoi dịch,i đói lài sựi xuấti hiệni nghiệpi vụi choi thuêi tàii
chính.i Choi thuêi tàii chínhi sángi tạoi trướci tiêni ởi Hoai Kỳi vài nói đãi trởi thànhi mộti
kênhi dẫni vốn,i mộti phươngi thứci tàii trợi cói tínhi ani toàni cao,i tiệni lợii vài hiệui quải
đốii vớii cáci bêni thami gia
Đạoi luậti đầui tiêni vềi choi thuêi tàii chínhi rai đờii nămi 1960i ởi Phápi vớii têni gọii
“i Crediti Bail”.i Choi đếni nay,i nghiệpi vụi thuêi muai đãi pháti triểni mạnhi ởi nhiềui
quốci giai trêni thếi giới.i Trongi giaoi dichi thuêi muai ngàyi nay,i cáci côngi tyi choi thuêi
Trang 2tàii chínhi cói thểi choi thuêi cải nhữngi nhài máyi hoàni chỉnhi theoi phươngi thứci chìai
khoái traoi tay.i Đồngi thời,i vềi mặti chủngi loại,i i hoạti độngi thuêi muai baoi gồmi từi cáci
thiếti bị,i dụngi cụi văni phòng,i choi tớii nhữngi toài nhài lớn,i thậmi chíi cải nhữngi tổi hợpi
năngi lượngi nguyêni tử.i Theoi mộti thốngi kêi gầni đâyi choi thấy,i ngànhi côngi nghiệpi
thuêi muai thếi giớii cói giái trịi traoi đổii chiếmi khoảngi 350i tỷi USDi vài nămi 1994.i (i
Nguồn:i Côngi tyi tàii chínhi quốci tếi 1992)
Riêngi ởi khui vựci Châui á,i hoạti độngi thuêi muai cũngi đãi cói nhữngi bướci pháti
triểni nhấti địnhi vàoi nhữngi nămi 70.i Tuyi thịi trườngi thuêi muai chưai thậti lớni mạnhi
nhưi ởi Châui Âui nhưngi nhiềui quốci giai đãi coii đâyi lài mộti trongi nhữngi giảii phápi
quani trọngi giảii quyếti nhữngi khói khăni vềi vốn,i thúci đẩyi pháti triểni kinhi tế
2)i Sựi cầni thiếti pháti triểni hoạti độngi choi thuêi tàii chính.
Mộti nguyêni nhâni cơi bảni dẫni đếni sựi rai đờii củai hoạti độngi choi thuêi tàii
chínhi lài sựi pháti triểni củai cáci hìnhi tháii kinhi tếi xãi hội.i ởi cáci hìnhi tháii trướci kinhi
tếi thịi trường,i sảni xuấti mangi nặngi tínhi tựi túc,i tựi cấp,i i quyi môi sảni xuấti nhỏi lẻ,i sơi
sài.i Vìi thế,i hìnhi thứci tàii trợi vốni chỉi dừngi lạii ởi mứci choi thuêi tàii sảni đểi sửi dụngi
trongi lúci cầni thiếti mài thôi
Khii kinhi tếi thịi trườngi hìnhi thànhi thìi lưui thôngi hàngi hoái pháti triển,i nhui
cầui củai coni ngườii thườngi xuyêni giai tăng,i kíchi thíchi sảni xuấti vài doi đó,i nhui cầui
vềi vốni cũngi ngàyi càngi cấpi bách.i Cáci phươngi thứci tàii trợi vốni khôngi ngừngi thayi
đổii ngàyi mộti phongi phú:i Ngườii tai đai dạngi hoái hìnhi thức,i linhi hoạti hoái phươngi
phápi nhưngi chủi yếui vẫni chúi trọngi phươngi thứci tàii trợi bằngi tiền
Tuyi nhiên,i khii nềni kinhi tếi ngàyi càngi pháti triển,i cạnhi tranhi giữai cáci
doanhi nghiệpi ngàyi càngi nhiềui thìi rủii roi trongi hoạti độngi tàii trợi cũngi ngàyi mộti
giai tăng.i Mộti sối doanhi nghiệpi nhậni tàii trợi phái sản,i đổi vỡi đãi làmi khánhi kiệti
khôngi íti cáci nhài ngâni hàngi tàii chính,i buộci họi phảii dèi dặti hơni trongi quyếti địnhi
tàii trợi củai mình.i Yêui cầui đểi choi vayi vốni cáci doanhi nghiệpi ngàyi càngi khắti khe,i
phảii cói tàii sảni cầmi cối vài thếi chấp.i Doi vậy,i khôngi íti cáci doanhi nghiệp,i đặci biệti
lài doanhi nghiệpi vừai vài nhỏi đãi gặpi khói khăni trongi vấni đềi vốn.i Điềui nàyi đãi
khiếni cáci nhài tàii chínhi nghĩi đếni nhữngi phươngi thứci tàii trợi ani toàni hơni trêni cơi
sởi nhữngi phươngi thứci đãi cói sẵn.i Điềui đói lýi giảii tạii saoi choi đếni nhữngi nămi 50i
củai thậpi kỷi 19,i hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi mớii rai đờii vài pháti triểni nhanhi
chóng
Trang 3Song,i hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi cói bướci pháti triểni nhưi ngàyi hômi nayi
cũngi lài doi tínhi ưui việti củai loạii hìnhi nàyi mài chúngi tai sẽi xemi xéti ởi nhữngi bướci
nghiêni cứui tiếpi theo
II) i Khái i niệm i cho i thuê i tài i chính
Mỗii nướci trêni thếi giớii cói kháii niệmi kháci nhaui vềi choi thuêi tàii chínhi doi
luậti phápi củai nướci đói chii phối,i đăci biệti lài luậti thuế,i nhưngi nhìni chungi kháii
niệmi choi thuêi tàii chínhi ởi hầui hếti cáci nướci đượci đặci trưngi bởii cáci điểmi sau:
Đốii tượngi choi thuêi lài nhữngi độngi sảni phụci vụi choi sảni xuấti kinhi
doanh.i Nhưi vậyi hàngi hoái đượci sửi dụngi choi tiêui dùngi cái nhâni khôngi đượci
ápi dụngi ởi đây
Ngườii thuêi cói quyềni lựai chọni tàii sảni thuê
Ngườii thuêi sửi dụngi hầui hếti thờii giani hữui dụngi củai tàii sảni (thườngi
60-70%)
Ngườii choi thuêi sởi hữui tàii sảni thuêi trongi suốti thờii hạni thuê
Hợpi đồngi choi thuêi tàii chínhi lài mộti hợpi đồngi khôngi thểi huỷi ngang
Khii kếti thúci hợpi đồngi thuêi bêni thuêi cói quyềni muai lạii tàii sảni thuêi
vớii giái tượngi trưngi hoặci bêni choi thuêi chuyểni giaoi quyềni sởi hữu
Nhưi vậyi choi thuêi tàii chínhi lài mộti biệni phápi tàii chínhi thayi thếi việci vayi
vốni ngâni hàngi đểi tàii trợi muai sắmi thiếti bị.i Tuyi nhiêni giữai đii thuêi tàii chínhi vài
vayi vốni ngâni hàngi cói nhữngi điểmi giốngi vài kháci nhau.i Thôngi quai bảngi dướii
đâyi sẽi giúpi tai phâni biệti haii hìnhi thứci tàii trợi này:
Trang 4sởi hữu
Tàii sảni thuêi thuộci quyềni sởi hữui củai
ngườii choi thuêi trongi suốti thờii hạni thuê
Doanhi nghiệpi dùngi
tiềni vayi đểi muai tàii sảni
vài đứngi têni sởi hữui tàii
sảni đói trongi suốti thờii
hạni vayHạchi
Tàii sảni thuêi đượci đưai vàoi bảngi tổngi kếti
tàii sảni củai doanhi nghiệpi thuêi nhưngi ởi
khoảni mụci riêngi mài khôngi nằmi trongi
khoảni vayi nợi củai doanhi nghiệpi nêni tìnhi
hìnhi tàii chínhi củai doanhi nghiệpi khôngi
thayi đổi
Tàii sảni muai bằngi tiềni
vayi phảii đưai vàoi bảngi
ởi Việti Nam,i nghịi địnhi 64/CPi doi chínhi i phủi bani hànhi ngàyi 9/10/1995i cói
địnhi nghĩai vềi choi thuêi tàii chínhi nhưi sau:
Choi thuêi tàii chínhi lài mộti hoạti độngi tíni dụngi trungi vài dàii hạni thôngi quai
việci choi thuêi máyi móc,i thiếti bịi vài cáci độngi sảni khác.i Bêni choi thuêi cami kếti muai
máyi móci thiếti bịi vài độngi sảni theoi yêui cầui củai bêni thuêi vài nắmi quyềni sởi hữui
đốii vớii tàii sảni choi thuê.i Bêni thuêi sửi dụngi tàii sảni thuêi vài thanhi toáni tiềni thuêi
trongi suốti thờii hạni thuêi đãi đượci haii bêni thoải thuậni vài khôngi đượci huỷi bỏi hợpi
đồngi trướci thờii hạn.i Khii kếti thúci thờii hạni thuê,i bêni thuêi đượci chuyểni quyềni sởi
hữu,i muai lạii hoặci tiếpi tụci thuêi tàii sảni đói theoi cáci điềui kiệni đãi thoải thuậni trongi
hợpi đồngi thuê
Nghịi địnhi còni quyi định,i mộti giaoi dịchi choi thuêi tàii chínhi phảii thoãi mãni
mộti trongi cáci điềui kiệni saui đây:
- Khii kếti thúci thờii hạni choi thuê,i theoi hợpi đồng,i bêni thuêi đượci
chuyểni quyềni sởi hữui tàii sảni thuêi hoặci đượci tiếpi tụci thuêi theoi sựi thoải thuậni
củai haii bên
Trang 5- Nộii dungi hợpi đồngi thuêi cói quyi địnhi :i Khii kếti thúci thờii hạni thuê,i
bêni thuêi đượci quyềni lựai chọni muai tàii sảni thuêi theoi giái danhi nghĩai thấpi hơni
giái trịi thựci tếi củai tàii sảni thuêi tạii thờii điểmi muai lại
- Thờii hạni choi thuêi mộti tàii sảni íti nhấti phảii bằngi 60%i thờii giani cầni
thiếti đểi khấui haoi tàii sảni thuê
- Tổngi sối tiềni thuêi mộti loạii tàii sảni quyi địnhi tạii hợpi đồngi thuê,i íti
nhấti phảii tươngi đươngi vớii giái củai tàii sảni đói trêni thịi trườngi vàoi thờii điểmi kýi
hợpi đồng
Từi nhữngi tiêui chuẩni vài địnhi nghĩai vềi hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi ,i tai cói
thểi rúti rai nhữngi yếui tối cấui thànhi nêni hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi nhưi sau:
III) i Những i yếu i tố i cấu i thành i hoạt i động i cho i thuê i tài i chính
Trongi qúai trìnhi giaoi dịchi choi thuêi tàii chính,i thườngi cói sựi thami giai vài chii
phốii củai rấti nhiềui chủi thể.i Đồngi thời,i giữai cáci bêni còni cói sựi liêni đớii trongi
nhiềui lĩnhi vựci theoi nhữngi chứci năngi vài vaii tròi nhấti định
1.i Cáci bêni thami gia:
Ngườii thuê:i Lài kháchi hàngi thuêi thiếti bị,i tàii sảni củai ngườii choi thuêi
hayi lài ngườii nhậni sựi tàii trợi tíni dụngi củai côngi tyi thuêi mua.i Ngườii thuêi cũngi
lài ngườii cói quyềni sửi dụngi tàii sảni vài cói tráchi nhiệmi i trải nhữngi khoảni tiềni
thuêi theoi thoải thuận
ởi Việti Nami nghịi địnhi 64/CPi quyi định:i Bêni thuêi lài cáci doanhi nghiệpi
đượci thànhi lậpi theoi phápi luậti Việti Nam,i trựci tiếpi sửi dụngi tàii sảni thuêi trongi thờii
hạni thuêi theoi mụci đíchi kinhi doanhi hợpi phápi củai mình
Quyềni vài nghĩai vụi củai bêni thuêi :
1- Cói quyềni lựai chọn,i thươngi lượngi vài thoải thuậni vớii bêni cungi ứngi
tàii sảni thuêi vềi đặci tínhi kỹi thuật,i chủngi loại,i giái cả,i việci bảoi hiểm,i cáchi thứci
vài thờii hạni giaoi nhận,i lắpi đặti vài bảoi hànhi tàii sảni thuê
2- Đượci trựci tiếpi nhậni tàii sảni thuêi từi bêni cungi ứng
3- Trườngi hợpi hợpi đồngi bịi huỷi bỏi trướci khii tàii sảni thuêi đượci giaoi
choi bêni thuêi doi lỗii củai bêni thuê,i bêni thuêi phảii hoàni trải mọii thiệti hạii choi
côngi tyi choi thuêi tàii chính
4- Phảii sửi dụngi tàii sảni thuêi theoi đúngi mụci đíchi đãi thoải thuậni trongi
hợpi đồng
Trang 65- Phảii chịui mọii rủii roi vềi mất,i hỏngi đốii vớii tàii sảni thuêi vài nhữngi rủii
roi mài tàii sảni thuêi gâyi rai choi bêni thứi ba
6- Phảii chịui tráchi nhiệmi bảoi dưỡng,i sửai chữai tàii sảni thuêi trongi thờii
hạni thuê
7- Khôngi đượci chuyểni quyềni sửi dụngi tàii sảni thuêi choi bêni thứi ba,i
nếui khôngi đượci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đồngi ýi trướci bằngi văni bản
8- Khôngi đượci dùngi tàii sảni thuêi đểi cầmi cố,i thếi chấp
9- Bêni thuêi cói nghĩai vụi trải tiềni thuêi đúngi thờii hạni đượci quyi địnhi
trongi hợpi đồng
Vềi nguyêni tắci phảii chịui cáci khoảni chii phíi cói liêni quani đếni tàii sảni thuêi
như:i Chii phíi nhậpi khẩu,i thuế,i chii phíi đăngi kýi hợpi đồngi vài tiềni bảoi hiểmi đốii vớii
tàii sảni thuê
10- Cói nghĩai vụi hoàni trải tàii sảni thuêi choi côngi tyi choi thuêi tàii
chínhi khii kếti thúci thờii hạni thuêi vài chịui mọii chii phíi liêni quani đếni việci hoàni
trải tàii sảni thuê,trừi trườngi hợpi đượci quyềni sởi hữui muai tàii sảni thuêi hoặci tiếpi
tụci thuêi theoi quyi địnhi trongi hợpi đồng
Ngườii choi thuê:i Lài nhài tàii trợi vốni choi ngườii thuê,i lài ngườii sẽi
thanhi toáni toàni bội giái trịi muai báni thiếti bịi theoi thoải thuậni giữai ngườii thuêi
vớii nhài cungi cấpi vài lài chủi sởi hữui tàii sảni vềi mặti phápi lý
Theoi quyi địnhi củai Việti Nam,i bêni choi thuêi phảii lài cáci côngi tyi choi thuêi tàii
chínhi cói tưi cáchi phápi nhân.i Quyềni vài nghĩai vụi củai côngi tyi choi thuêi tàii chínhi
nhưi sau:
1- Cói quyềni yêui cầui bêni thuêi cungi cấpi đầyi đủi toàni bội cáci báoi cáoi
quý,i nămi vềi tìnhi hìnhi hoạti độngi sảni xuấti kinhi doanhi vài cáci vấni đềi liêni quani
đếni tàii sảni thuê
2- Đượci quyềni sởi hữui vài đínhi kýi hiệui sởi hữui trêni tàii sảni thuêi trongi
suốti thờii hạni choi thuê
3- Cói quyềni yêui cầui bêni thuêi bồii thườngi mọii thiệti hạii pháti sinhi doi
bêni thuêi khôngi thựci hiệni hoặci thựci hiệni khôngi đầyi đủi tráchi nhiệmi bảoi
quản,i sửai chữa,i thanhi tóani tiềni bảoi hiểmi tàii sảni thuêi trongi thờii hạni choi thuê
4- Đượci quyềni chuyểni nhượngi cáci quyềni củai mìnhi trongi hợpi đồngi
choi mộti côngi tyi choi thuêi tàii chínhi kháci mài khôngi cầni sựi đồngi ýi củai bêni
Trang 7thuê.i Trongi trườngi hợpi này,i côngi tyi choi thuêi tàii chínhi phảii thôngi báoi trướci
bằngi văni bảni choi bêni thuê
5- Cói quyềni yêui cầui bêni thuêi đặti tiềni kýi quỹi đảmi bảoi choi hợpi đồngi
hoặci yêui cầui cói ngườii bảoi lãnhi đốii vớii bêni thuê
6- Cói tráchi nhiệmi đăngi kýi hợpi đồng,i làmi thủi tụci muai bảoi hiểmi đốii
vớii tàii sảni choi thuê
7- Chịui tráchi nhiệmi kýi hợpi đồngi muai hàng,i thanhi toáni tiềni muai tàii
sảni đểi choi thuêi vớii bêni cungi ứngi theoi cáci điềui kiệni đãi đượci thoải thuậni trongi
hợpi đồngi muai hàng.i Côngi tyi choi thuêi tàii chínhi khôngi chịui tráchi nhiệmi vềi
việci tàii sảni khôngi đượci giaoi hoặci giaoi khôngi đúngi vớii cáci điềui kiệni doi bêni
thuêi thoải thuậni vớii bêni cungi ứng.i Trongi trườngi hợpi tàii sảni thuêi đượci nhậpi
khẩu,i côngi tyi choi thuêi tàii chínhi cói nghĩai vụi hoàni tấti mọii thủi tụci nhậpi khẩui
cầni thiết
8- Thựci hiệni cáci nghĩai vụi củai mìnhi vài phảii bồii thườngi mọii thiệti hạii
choi bêni thuê,i trongi trườngi hợpi tàii sảni thuêi khôngi đượci giaoi đúngi hạni choi
bêni thuêi doi côngi tyi choi thuêi tàii chínhi vii phạmi hợpi đồngi muai bán
Trongi hợpi đồngi choi thuêi tàii sản,i ngườii choi thuêi lài nhữngi ngườii đãi cói sẵni
thiếti bị.i Còni trongi giaoi dịchi choi thuêi tàii chính,i trướci khii cói sựi thoải thuậni giữai
cáci bêni thìi thôngi thườngi ngườii choi thuêi chưai cói thiếti bịi mài chỉi cói nguồni vốn.i
Saui đó,i bêni choi thuêi mớii muai thiếti bịi theoi yêui cầui củai bêni thuêi vài nắmi quyềni
sởi hữu.i Vìi vậy,i trongi choi thuêi tàii chính,i còni cói thêmi yếui tối nhài chếi tạoi (nhài
cungi cấp)
Nhài cungi cấp:i Lài ngườii cungi cấpi tàii sảni thiếti bị,i theoi sựi thoải
thuậni vớii ngườii thuêi vài theoi nhữngi điềui khoảni trongi hợpi đồngi muai báni thiếti
bịi đãi kýi kếti vớii ngườii choi thuê
Ngườii choi vay:i Lài mộti địnhi chếi tàii chínhi hayi mộti ngườii nàoi đói
choi ngườii choi thuêi vayi mộti phầni củai khoảni tiềni muai sắmi thiếti bịi đểi choi
thuê
Cáci cơi quani quảni lýi nhài nước:i Lài cáci cơi quani côngi quyềni nhưi
Ngâni hàngi Nhài nước,i cơi quani côngi chứng,i toài án,i thuếi quan.i Nhữngi cơi
quani nàyi cói tráchi nhiệmi kiểmi soáti việci tuâni thủi cáci quyi địnhi củai phápi luật,i
đồngi thờii côngi nhậni tínhi hợpi phápi củai giaoi dịchi thuêi mua,i quyềni sởi hữui
phápi lýi đốii vớii tàii sảni vài xéti xửi giảii quyếti cáci tranhi chấp
Trang 8Cáci cơi quani quảni lýi cũngi chínhi lài đơni vịi bani hànhi cáci văni bảni luậti chii
phốii cáci hoạti độngi thuêi mua.i Nhữngi văni bảni nàyi tạoi rai môii trườngi phápi lýi đểi
cáci giaoi dịchi thuêi muai hoạti động,i đemi lạii hiệui quải kinhi tếi -i xãi hội
Tuỳi theoi mỗii phươngi thứci choi thuêi mài cáci chủi thểi trêni cói sựi liêni đớii
thami giai vớii mứci đội nhấti địnhi hoặci khôngi thami giai vàoi hìnhi thứci choi thuêi nàoi
đó.i Kếti quải nhữngi táci độngi quai lạii giữai cáci bêni lài hợpi đồngi choi thuêi tàii chínhi i i i i
i i
2.i Hợpi đồngi choi thuêi tàii chính
Hợpi đồngi choi thuêi tàii chínhi lài mộti loạii hợpi đồngi kinhi tếi đượci kýi kếti
giữai bêni choi thuêi vài bêni thuêi vềi việci choi thuêi mộti hoặci mộti sối máyi móc,i thiếti
bịi hoặci cáci độngi sảni kháci trongi mộti thờii giani nhấti định
Theoi quyi địnhi củai chínhi phủi Việti Nami tạii nghịi địnhi 64/i CP,i hợpi đồngi
choi thuêi tàii chínhi phảii đảmi i bảoi cáci yêui cầui sau:
- Đượci lậpi thànhi văni bản
- Đăngi kýi tạii Ngâni hàngi Nhài nướci vài cơi quani quảni lýi hợpi đồng,i nơii
côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đặti trụi sởi theoi quyi địnhi củai Phápi luật
- Khôngi đượci huỷi bỏi trướci hạni (huỷi ngang)i thờii hạni choi thuêi đãi
thoải thuận,i quyi địnhi trongi hợpi đồng
Trongi trườngi hợpi mộti bêni cói sựi vii phạm,i bêni kiai cói thểi chấmi dứti hợpi
đồngi trướci hạn.i Cáchi thứci xửi lýi khii chấmi dứti hợpi đồngi trướci hạni nhưi sau:
- Trongi trườngi hợpi hợpi đồngi chấmi dứti trướci thờii hạn,i bêni thuêi phảii
thanhi toáni ngayi toàni bội sối tiềni thuêi phảii trải theoi hợpi đồngi choi côngi tyi choi
thuêi tàii chính.i Côngi tyi choi thuêi tàii chínhi cói quyềni thui hồii ngayi lậpi tứci tàii
sảni choi thuêi mài khôngi cầni đưai việci nàyi rai bấti cứi mộti toài áni hoặci mộti cơi
quani tàii pháni nào
- Quyềni sởi hữui củai côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đốii vớii tàii sảni thuêi
khôngi bịi ảnhi hưởngi trongi trườngi hợpi bêni thuêi bịi phái sản,i giảii thể,i mấti khải
năngi thanhi toán.i Tàii sảni thuêi khôngi đượci coii lài tàii sảni củai bêni thuêi khii xửi lýi
tàii sảni đểi trải nợi choi cáci chủi nợi khác
- Trongi trườngi hợpi hợpi đồngi chấmi dứti trướci hạn,i bêni thuêi phảii trải
ngayi lậpi tứci vài toàni bội sối tiềni thuêi phảii trải theoi hợpi đồngi choi thuêi tàii chínhi
đãi ký.i Bêni choi thuêi chịui tráchi nhiệmi hoàni trải lạii choi bêni thuêi sối tiềni bảoi
hiểmi tàii sảni khii đượci cơi quani bảoi hiểmi thanhi toáni nếui bêni thuêi đãi trải đủi choi
côngi tyi choi thuêi tàii chínhi sối tiềni phảii trả
Trang 93.i Tàii sảni choi thuê
Tàii sảni lài mộti trongi nhữngi yếui tối cấui thànhi quani trọngi nhất,i lài điểmi kháci
biệti cơi bảni giữai choi thuêi tàii chínhi vài tàii trợi bằngi tiền.i Trongi tíni dụngi bằngi tiền,i
ngườii xini vayi sẽi nhậni đượci tiềni vayi saui khii ngườii choi vayi đãi xemi xéti vài đồngi
ý,i đểi sửi dụngi sối tiềni nàyi vàoi mụci đíchi kinhi doanhi đãi thoải thuậni trongi hợpi
đồng.i Vìi vậyi sẽi dẫni đếni nhữngi rủii roi vềi mặti đạoi đứci củai ngườii nhậni tàii trợ
Cáci loạii tàii sản,i thiếti bịi thườngi đượci sửi dụngi trongi cáci giaoi dịchi thuêi
muai rấti đai dạngi vài cói sựi pháti triểni khôngi ngừngi .i Nhưngi nhìni chungi cói thểi chiai
làmi haii loạii chính:
- Bấti độngi sản:i Nhưi nhài cửa,i văni phòngi làmi việc,i cửai hàngi kinhi
doanh,i nhài máy,i phâni xưởngi sảni xuất, i Thờii hạni thuêi muai cáci loạii bấti độngi
sảni tuỳi theoi hìnhi thứci thuêi mua,i cói thểi giaoi độngi từi mộti vàii nămi đếni 20,i 30i
năm
- Độngi sảni nhưi máyi móci thiếti bịi văni phòng,i xei ôi tô,i
Theoi quyi địnhi củai chínhi phủi Việti Nam,i tàii sảni thuêi chỉi lài máyi móci thiếti
bịi vài cáci độngi sảni kháci đặti tiêui chuẩni kỹi thuậti tiêni tiến,i cói giái trịi sửi dụngi hữui
íchi trêni mộti nămi đượci sảni xuấti trongi nướci vài nhậpi khẩu
Trongi giaoi dịchi thuêi tàii chính,i ngườii thuêi đàmi pháni vớii ngườii cungi ứngi
vềi mẫui mã,i kiểui dáng,i cáci thôngi sối kỹi thuật,i điềui kiệni bảoi trì,i phươngi thứci
thanhi toán,i gíai cải củai tàii sảni saui đói ngườii thuêi mớii kýi hợpi đồngi vớii nhài cungi
cấp.i Vìi thếi vềi cơi bảni tàii sảni đápi ứngi đượci yêui cầui sửi dụngi củai ngườii thuê
Khii lậpi hợpi đồngi choi thuêi tàii chính,i ngườii choi thuêi vài ngườii thuêi phảii
dựai vàoi tàii sảni thuêi vài cáci điềui kiệni trongi hợpi đồngi đểi tiếni hànhi địnhi giái thuê.i
Địnhi giái hợpi lýi lài mộti trongi cáci yếui tối quani trọngi đểi đạti đượci nhữngi thànhi
côngi trongi hoạti độngi kinhi doanhi củai nhài tàii trợ.i Mứci giái hợpi lýi lài mứci giái
ngườii thuêi cói thểi chấpi nhậni đượci vài vẫni đảmi bảoi đượci tínhi cạnhi tranhi trongi
kinhi doanh.i Mặti khác,i đốii vớii ngườii choi thuê,i mứci giái nàyi cũngi phảii đemi lạii
thui nhậpi đủi đểi trangi trảii toàni bội chii phíi vài cói lợii nhuậni hợpi lý.i Muốni vậy,i giái
thuêi phảii đượci tínhi toáni dựai trêni cơi sởi nhữngi chii phíi choi thuêi vài lãii suấti thuê
4.i Chii phíi choi thuêi :
Baoi gồmi haii loạii chii phíi cơi bảni sau:
- Chii phíi muai thiếti bị:i Đâyi lài khoảni chii phíi lớni nhất,i táci độngi đếni
giái cải mạnhi nhất.i Nói đượci tínhi dựai trêni tínhi chấti củai cơi cấui vốni đầui tư,i quyi
môi vốni đầui tưi củai ngườii choi thuêi vài thờii hạni thuêi cùngi phầni chii phíi sửi dụngi
Trang 10vốni tàii trợ.i Phầni chii phíi nàyi cói thểi tínhi theoi mứci lãii suấti cối địnhi hoặci lãii
suấti thải nổii tuỳi theoi sựi lựai chọni vài thoải thuậni giữai ngườii choi thuêi vài ngườii
thuêi xuấti pháti từi tìnhi hìnhi thịi trường,i lạmi phát,i côngi nghệ,i cạnhi tranhi vài
nhiềui yếui tối khác
- Cáci chii phíi kháci liêni quani baoi gồm:
+i Chii phíi maketingi trựci tiếp:i Baoi gồmi tấti cải cáci khoảni chii phíi muai thiếti
bịi choi thuê,i chii phíi côngi chứng,i chii phíi trải hoai hồngi choi ngườii môii giới
+i Chii phíi quảni lýi chung:i Baoi gồmi tấti cải cáci loạii chii phíi biếni đổii vài chii
phíi cối địnhi trongi quảni lýi củai văni phòngi côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đượci phâni bổi
choi thiếti bịi thuêi vài mộti tỷi lệi nhấti địnhi đểi dựi phòngi choi khoảni tiềni đãi chii tiêui
choi giaoi dịchi choi thuêi đó
+i Chii phíi dựi phòngi choi trườngi hợpi khôngi thui hồii đượci vốni tàii trợ:i Đội
lớni củai khoảni dựi phòngi nàyi đượci xáci địnhi dựai trêni cơi sởi kinhi nghiệmi củai
nhữngi hoạti độngi choi thuêi trướci đó.i Đốii vớii nhữngi hợpi đồngi cói giái trịi lớn,i tỷi lệi
nàyi thườngi ởi mứci thấpi hơni soi vớii cáci giaoi dịchi nhỏi diễni rai hàngi ngày.i Tuyi
nhiên,i đội ani toàni củai choi thuêi tàii chínhi caoi hơni tíni dụngi bằngi tiềni nêni khoảni dựi
phòngi theoi đói cũngi thấpi đi.i Kháci vớii choi thuêi hoạti động,i ngườii choi thuêi cũngi
cói nhữngi khoảni dựi phòng,i songi đói lài cáci khoảni đểi dựi địnhi sửai chữai bảoi quảni
tàii sản
+i Lợii nhuậni mongi đợii tươngi lai:i Lợii nhuậni chịui sựi chii phốii củai yếui tối
cạnhi tranhi tạii khui vựci thịi trườngi đangi diễni rai giaoi dịch.i Doi đó,i ngườii choi thuêi
thườngi chấpi nhậni giái cải thấpi hơni đốii vớii việci tàii trợi choi kháchi hàngi lớn,i nếui
thấyi trongi tươngi laii cói thểi thui đượci lợii nhuậni từi kháchi hàngi này.i Đâyi lài chiếni
dịchi thui húti kháchi hàngi củai côngi tyi choi thuêi tàii chính
+i Giái trịi còni lại:i Tuỳi theoi giái trịi còni lạii củai tàii sảni choi thuêi mài ngườii choi
thuêi tínhi toáni mứci giái choi phùi hợp.i Nếui tàii sảni chuyểni choi ngườii thuêi vàoi thờii
điểmi kếti thúci hợpi đồngi vớii mứci giái tượngi trưngi hayi hoàni toàni miễni phíi thìi
ngườii choi thuêi thườngi địnhi giái caoi hơni soi vớii tàii sảni đượci chuyểni giaoi vớii giái
thịi trườngi hayi trải lạii ngườii choi thuê,i bởii trongi giái thuêi đãi baoi hàmi tiềni muai
phầni giái trịi còni lại.i Trongi nhiềui trườngi hợp,i giái trịi còni lạii củai tàii sảni thuêi lài
mộti móni hờii đốii vớii ngườii thuêi bởii nói đượci chuyểni quyềni sởi hữui choi họi vớii
mứci giái thấpi hơni giái trịi thựci tế
Ngoàii nhữngi yếui tối trên,i nếui ngườii choi thuêi còni cungi cấpi cáci loạii phụi
tùng,i thiếti bịi kỹi thuậti hayi cáci loạii dịchi vụi bảoi trìi kháci theoi hìnhi thứci tàii trợi thuêi
Trang 11muai trọni góii thìi giái thuêi sẽi đượci tínhi cải nhữngi khoảni tiềni này.i Trongi trườngi
hợpi khôngi phảii lài hợpi đồngi tàii trợi trọni góii thìi nhữngi chii phíi nàyi khôngi đượci
tínhi vàoi giái thuêi mài đượci haii bêni kýi kếti nhữngi phụi kiệni hợpi đồngi đểi cungi cấpi
vài thanhi toáni riêngi rẽi theoi móni hoặci traoi tay
5.i Lãii suấti thuê:
Trongi hìnhi thứci choi thuêi hoạti động,i thờii hạni thuêi thườngi ngắni nêni lãii
suấti thườngi đượci tínhi trựci tiếpi vàoi khoảni tiềni thanhi toán.i Ngườii choi thuêi ngầmi
hiểui trongi cáchi tínhi toáni củai họi đãi đềni cậpi đếni yếui tối lãii suất.i Còni ngườii thuê,i
cói thểi họi khôngi quani tâmi đếni bảni chấti tínhi toáni mài chỉi tậpi trungi vàoi giái tiềni
củai giái trịi sửi dụngi mài họi phảii trải cói phùi hợpi vớii khải năngi tàii chínhi củai họi hayi
không.i Ngượci lại,i trongi choi thuêi tàii chính,i lãii suấti lài mộti trongi cáci yếui tối trọngi
yếu,i lài mộti nhâni tối i táci độngi i mạnhi mẽi đếni i quếti địnhi i củai ngườii thuê
Thôngi thường,i lãii suấti choi thuêi tàii chínhi đượci tínhi toáni i dựai trêni cơi sởi
lãii i suấti choi vayi trungi vài dàii hạni vài tỷi lệi phí.i Nhưi đãi phâni tíchi ởi trên,i tỷi lệi phíi
trongi choi thuêi tàii chínhi thườngi caoi hơni soi vớii cáci loạii hìnhi tàii trợi khác.i Doi vậy,i
lãii suấti luôni phảii điềui chỉnhi phùi hợpi tuỳi vàoi đốii tượngi kháchi hàngi vài tàii sảni
choi thuê.i Mặti khác,i lãii suấti choi thuêi luôni phảii phùi hợpi vớii cáci quyi địnhi vĩi môi
nếui môii trườngi kinhi doanhi ápi dụngi lãii suấti cối địnhi hoặci phùi hợpi vớii thịi trườngi
nếui ápi dụngi mứci lãii suấti thải nổi
6.i Cáci loạii rủii roi thườngi gặpi trongi hoạti độngchoi thuêi tàii chính
Choi thuêi tàii chínhi lài mộti loạii hìnhi đầui tưi trungi vài dàii hạni gắni liềni vớii cáci
máyi móc,thiếti bị,i tàii sảni choi thuê.i Chínhi vìi vậyi nói cũngi phảii đốii diệni vớii rủii roi
nhưi bấti kỳi hìnhi thứci đầui tưi nàoi khác.i Cói haii loạii rủii roi chínhi trongi hoạti đôngi
choi thuêi tàii chính
- Rủii roi vềi mặti tàii chínhi baoi gồm:
+i Rủii roi thanhi toáni tiềni thuê:i Khii ngườii đii thuêi khôngi thanhi toáni hoặci
thanhi toáni khôngi đầyi đủi tiềni thuêi khii đếni hạni doi tìnhi hìnhi taìi chínhi gặpi khói
khăni dẫni đếni mấti khải năngi thanhi toáni tạmi thờii hoặci vĩnhi viễn,i ngườii đii thuêi cối
ýi khôngi trải tiềni thuêi doi cói ýi đồi chiếmi dụngi hoặci lừai đảo
+i Sối tiềni thuêi khôngi đủi đểi bùi đắpi sối vốni côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đãi bỏi
rai đểi tàii trợi choi doanhi nghiệp
+i Rủii roi khii cói sựi thayi đổii tỷi giái hốii đoái:i Doi cói nhiềui tàii sảni choi thuêi
đượci nhậpi từi thịi trườngi nướci ngoàii nêni cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi phảii trựci
Trang 12tiếpi thami giai vàoi thịi trườngi hốii đoái.i Từi lúci kýi hợpi đồngi muai máyi móci thiếti bịi
vớii nhài cungi cấpi nướci ngoàii choi đếni khii côngi tyi muai đượci đủi sối ngoạii tệi cầni
thiếti saui đói nhậni chuyểni giaoi tàii sảni vài choi thuêi côngi tyi cầni cói mộti khoảngi thờii
giani nhấti địnhi doi đói khói tránhi khỏii nhữngi rủii roi xảyi đếni khii tỷi giái hốii đoáii thayi
đổi
+i Rủii roi khii cói sựi thayi đổii lãii suấti bìnhi quâni trêni thịi trườngi ảnhi hưởngi
đếni mứci lãii suấti côngi tyi đangi ápi dụngi trongi cáci giaoi dịchi choi thuê.i Lãii suấti choi
thuêi đượci côngi tyi xáci địnhi dựai trêni mứci lãii suấti bìnhi quâni trêni thịi trườngi vài
mứci lãii cáci ngâni hàngi choi vay.i Vìi vậy,i khii cói sựi biếni độngi mứci lãii suấti nàyi sẽi
gâyi ảnhi hưởngi khôngi nhỏi đếni hoạti độngi củai côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đặci biệti
lài khải năngi cạnhi tranhi củai côngi tyi trêni thịi trường
- Rủii roi vềi tàii sảni choi thuê:
Rủii roi nàyi xảyi rai khii bêni cungi cấpi thiếti bịi khôngi giaoi đúngi chủngi loạii
thiếti bịi theoi hợpi đồngi muai hoặci hợpi đồngi thuêi tàii chínhi phảii chấmi dứti trướci
thờii hạn,i côngi tyi choi thuêi tàii chínhi nhậni lạii tàii sảni nhưngi khôngi báni hoặci choi
thuêi tiếpi được
Đểi đầui tưi theoi hìnhi thứci nàyi mộti cáchi hiệui quả,i điềui khôngi thểi khôngi
làmi lài phảii phòngi ngừai vài hạni chếi rủii roi xuốngi mứci thấpi nhất,i vừai đảmi bảoi choi
bêni đii thuêi cói điềui kiệni pháti triểni sảni xuấti kinhi doanhi trongi khii bêni choi thuêi
vẫni thui hồii đượci vốni vài cói lãi
IV) i Các i phương i thức i cho i thuê i chủ i yếu
1.i Choi thuêi vậni hànhi (Thuêi dịchi vụ)
- Đặci trưngi củai choi thuêi vậni hành:
Thờii hạni thuêi rấti ngắni soi vớii toàni bội đờii sốngi hữui íchi củai tàii sản
Ngườii choi thuêi chịui mọii chii phíi vậni hànhi củai tàii sảni nhưi chii phíi
bảoi trì,i bảoi hiểm,i thuếi vài mọii rủii roi cói thểi xảyi rai đồngi thờii đượci hưởngi mọii
quyềni lợii nhưi sựi giai tăngi giái trịi củai tàii sản,i sựi giảmi thuếi hayi chínhi sáchi
khuyếni khíchi củai Nhài nướci
Ngườii thuêi cói quyềni sửi dụngi tàii sảni trongi thờii giani đãi thoải thuận,i
cói bổni phậni trải tiềni thuêi vài cói thểi huỷi ngang.i Tổngi sối tiềni ngườii thuêi phảii
trải choi ngườii choi thuêi cói giái trịi thấpi hơni nhiềui soi vớii toàni bội giái trịi củai tàii
sảni (i Doi đâyi lài hìnhi thứci choi thuêi ngắni hạn)i vài đượci thoải thuậni trongi từngi
hợpi đồngi dựai trêni đặci điểm,i giái trịi củai máyi móc,i thiếti bịi choi thuê,i thờii hạni
Trang 13thuêi vài tínhi chấti côngi việc,i Khii hếti hạni hợpi đồngi ngườii choi thuêi cói thểi báni
tàii sảni đói hoặci giai hạn,i hoặci tìmi mộti kháchi hàngi kháci đểi choi thuêi
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i Sơi đồi 1:i Quyi trìnhi choi thuêi vậni hành
- cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đãi ápi dụngi hìnhi thứci nàyi vàoi Việti
nami từi rấti lâu.i Cáci thiếti bịi lớni nhưi máyi bay,i Việti Nami hầui nhưi phảii thuêi vậni
hànhi từi nướci ngoàii vài ngàyi càngi pháti triểni mạnhi mẽi trongi mấyi nămi gầni
đây.i Tàii sảni dùngi trongi giaoi dịchi thuêi vậni hànhi chủi yếui lài nhữngi máyi móci
thiếti bịi cói giái trịi lớni mài cáci doanhi nghiệpi chỉi cầni sửi dụngi trongi mộti khoảngi
thờii giani ngắni như:i Máyi néni cọc,i cẩui nângi côngi suấti lớni hoặci cáci loạii thiếti
bịi côngi dụngi nhưi ôi tô,i xei máy, Tạii thànhi phối Hồi Chíi Minh,i hoạti độngi củai
cáci businessi centeri cungi cấpi cáci loạii dịchi vụi văni phòngi thựci chấti lài cáci
doanhi nghiệpi choi thuêi vậni hànhi
Gầni đâyi cáci nhài đầui tưi nướci ngoàii cũngi đãi ápi dụngi hìnhi thứci choi thuêi
vậni hànhi đốii vớii máyi móci thiếti bịi dùngi trongi côngi nghiệp.i Phíai Việti nami xini
thuêi thiếti bịi hiệni đạii đểi sảni xuất.i Tiềni thuêi máyi tínhi theoi sảni phẩmi làmi rai trêni
thiếti bịi đó.i Phíai nướci ngoàii hướngi dẫni kỹi thuật,i cùngi giúpi đỡi sángi táci mẫui mãi
vài tiêui thụi sảni phẩmi tạii thịi trườngi nướci ngoài.i Vài thựci tếi đâyi lài hìnhi thứci tàii trợi
vốni hiệui quải caoi choi cáci doanhi nghiệpi đangi thiếui vốni đểi mởi rộngi pháti triểni
kinhi doanh
Cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi thườngi cói mộti mạngi lướii cáci chii nhánhi rấti
rộngi rãii vài cói khải năngi sửai chữa,i cảii tiếni cáci loạii máyi móc,i thiếti bịi doi đói họi cói
thểi điềui chuyểni chúngi đếni nhữngi nơii kháchi hàngi cói nhui cầui phùi hợpi hoặci cảii
tiến,i giai tăngi thêmi chứci năngi choi tàii sảni đểi phùi hợpi vớii côngi nghệi đươngi thời.i
Bởii vậy,i họi cói thểi khắci phụci đượci yếui tối lạci hậui côngi nghệi củai thiếti bị
Hìnhi thứci choi thuêi vậni hànhi thíchi hợpi vớii mộti nềni kinhi tếi pháti triển,i cáci
doanhi nghiệpi cói kếi hoạchi sảni xuấti cụi thể,i vàoi nhữngi thờii điểmi nhấti địnhi trongi
năm.i Vìi vậy,i cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi thườngi quani tâmi nghiêni cứui đểi đai
dạngi hoái hoặci chuyêni môni hoái đốii tượngi kháchi hàngi vài lậpi kếi hoạchi choi thuêi
cụi thể.i Thựci tếi loạii hìnhi kinhi doanhi nàyi thườngi đemi lạii mứci lợii nhuậni caoi songi
đội rủii roi cũngi lớni đặci biệti lài rủii roi vềi kỹi thuậti lạci hậu.i Nói khôngi thựci sựi thíchi
Trang 14ứngi vớii cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi mớii rai đờii trongi mộti môii trườngi mài
nghiệpi vụi nàyi thựci sựi chưai pháti triển.i Quyi địnhi hiệni hànhi củai Việti Nami vềi
nhữngi nghiệpi vụi mộti côngi tyi choi thuêi tàii chínhi cói thểi thựci hiệni cũngi khôngi baoi
gồmi phươngi thứci choi thuêi này
2.i Choi thuêi tàii chínhi (i thuêi vốn)
- Đặci trưngi củai choi thuêi tàii chính:
Choi thuêi tàii chínhi lài mộti phươngi thứci tàii trợi tíni dụngi trungi dàii hạni
khôngi thểi huỷi ngang,i ngườii choi thuêi thườngi muai tàii sảni thiếti bịi mài ngườii thuêi
cầni vài đãi thươngi lượngi từi trướci cáci điềui kiệni muai tàii sảni đói vớii nhài cungi cấpi
hoặci choi thuêi chínhi tàii sảni củai họ.i Thờii hạni củai giaoi dịchi thuêi tàii chínhi thườngi
chiếmi phầni lớni thờii giani hữui dụngi củai tàii sảni vài tiềni thuêi i đượci tínhi i đủi đểi bùi
đắpi nhữngi chii phíi muai vài choi thuêi tàii sảni ởi thờii điểmi bắti đầui hợpi đồng,i gồmi có:
Thờii hạni thuêi cơi bản:i Lài thờii hạni mài ngườii thuêi trải nhữngi khoảni
tiềni thuêi choi ngườii choi thuêi đểi đượci quyềni sửi dụngi tàii sản.i Trongi giaii đoạni
nàyi ngườii i choi thuêi thườngi kỳi vọngi thui hồii đủi sối tiềni bỏi rai bani đầui cộngi vớii
sối tiềni lãii trêni sối vốni đãi tàii trợi .i Trongi thờii giani nàyi hợpi đồngi khôngi thểi huỷi
ngang
Thờii hạni giai hạn:i Nếui ngườii thuêi tiếpi tụci cói nhui cầui sửi dụngi tàii
sảni thuê,i tiềni thuêi sẽi đượci tínhi thấpi hơni ởi giaii đoạni trước.i Nếui kếti thúci hợpi
đồngi thuêi tạii thờii điểmi kếti thúci giaoi dịchi thuêi tàii chính,i ngườii thuêi cói quyềni
lựai chọni mộti trongi cáci hìnhi thứci nhưi muai lạii tàii sảni vớii giái trịi hợpi lýi tuỳi
theoi sựi thoải thuậni đãi dựi địnhi trướci trongi hợpi đồngi hoặci thuêi tiếpi tàii sảni
hoặci nhậni làmi đạii lýi báni tàii sảni theoi sựi uỷi quyềni củai ngườii choi thuêi vài
đượci hưởngi phầni chênhi lệchi giá,i đượci coii nhưi mộti khoảni hoai hồngi báni
hàng
Khoảni tiềni thuêi mài ngườii thuêi phảii trải thườngi thấpi hơni tiềni thuêi trongi
phươngi thứci thuêi vậni hànhi vìi nói khôngi baoi gồmi cáci khoảni trải choi cáci chii phíi
kháci nhưi chii phíi bảoi trì,i phụi tùng,i sửai chữa,i bảoi hiểm,i rủii ro, i Vềi thựci chất,i
thuêi tàii chínhi lài mộti hìnhi thứci củai sựi vayi mượni củai ngườii thuêi hayi hìnhi thứci
tàii trợi tíni dụngi trungi hạni củai ngườii choi thuê
Đểi phâni biệti rõi hơni giữai thuêi vậni hànhi vài thuêi tàii chính,i tai i xemi xéti sơi đồi
tómi tắti quyi trìnhi phâni loạii choi thuê.i Nếui bấti kỳi mộti tiêui chuẩni nàoi lài cói thìi hợpi
đồngi sẽi đượci coii lài hợpi đồngi choi thuêi tàii chính
Trang 15i i Sơi đồi 2:i Quyi trỡnhi phõni loạii choi thuời tàii chớnhi vài choi thuời vậni hành
- Phõni loạii choi thuời tàii chớnh:
2.1 i i Hợp i đồng i cho i thuờ i theo i thoả i thuận i 3 i bờn:
Tuyệti đạii đai sối hợpi đồngi choi thuời tàii chớnhi ỏpi dụngi loạii hỡnhi này,i gồmi
cúi bai bờn:i Bờni choi thuờ,i bờni thuời vài nhài cungi cấpi thiếti bị
Có
Tài sản
Quyền sở hữu đợc chuyển giao khi hết thời hạn cho
thuê
Hợp đồng thuê có quy định quyền lựa chọn mua theo giá
tợng trng
Thời hạn thuê bằng phần lớn thời gian hữu dụng của tài
sản
Giá trị hiện tại của các khoản tiền thuê tối thiểu lớn hơn hay t-
ơng đơng với giá trị của tài sản
Thuê tài chính Thuê vận hành
CóCó
Trang 16i i i i i i i i i i Sơi đồi 3:i Quyi trìnhi choi thuêi tàii chínhi theoi thoải thuậni 3i bên
(1):i Thoải thuậni vềi lựai chọni máyi móci thiếti bị
(2):i Hợpi đồngi choi thuê
(3):i Hợpi đồngi muai bán
(4):i Giaoi hàng,i lắpi đặti vài bảoi dưỡng
(5):i Thanhi toáni tiềni muai máyi móci thiếti bị
(6):i Thanhi toáni tiềni thuê
Theoi đói quyềni vài tráchi nhiệmi mỗii bêni nhưi sau:
Bêni choi thuêi :
+i Xéti duyệti tàii trợi thuêi tàii chínhi choi doanhi nghiệpi cói nhui cầui thuê
+i Xáci nhậni cáci chii tiếti vài giái cải thiếti bịi thoải thuậni giữai ngườii thuêi vài nhài
C«ng ty cho thuª tµi chÝnh (bªn cho thuª)
Nhµ cung cÊp m¸y mãc thiÕt
bÞ
Doanh nghiÖp (bªn thuª)
Trang 17+i Lựai chọni thiếti bịi cầni thuời vài nhài cungi ứng,i thươngi lượngi cỏci điềui
khoảni thii hànhi vềi bảoi hành,i bảoi dưỡng,i cỏci chii tiếti giaoi nhận,i (Thủi tụci hảii
quan,i giấyi phộp, ),i giỏi mua,i cungi cấpi bảoi hiểmi toàni diệni choi thờii giani vậni
chuyển,
+i Thựci hiệni hợpi đồngi thuời vớii ngườii choi thuờ,i cúi trỏchi nhiệmi sửai chữa,i
bảoi dưỡngi tàii sảni thuời trongi suốti quỏi trỡnhi thuờ
+i Đượci quyềni sửi dụngi tàii sảni mộti cỏchi hợpi phỏp,i đỳngi mụci đớchi vài nộii
dungi hợpi đồngi vài đăngi kýi kinhi doanh
Nhài cungi ứng:
+i Đàmi phỏni vớii ngườii thuời vài loạii thiếti bị,i kỹi thuật,i giỏi cả,
+i Cungi cấpi bảoi hành,i bảoi dưỡng,i đàoi tạoi kỹi thuậti choi bờni thuờ
+i giaoi thiếti bịi choi ngườii thuời vài thựci hiệni hợpi đồngi muai vớii ngườii choi
thuờ
2.2 i Hợp i đồng i tài i trợ i trực i tiếp:
Lài hợpi đồngi mài ngườii choi thuời sửi dụngi thiếti bịi củai họi cúi sẵni đểi tàii trợi choi
ngườii thuờ.i Ngườii choi thuời lài nhài sảni xuấti đồngi thờii cũngi cúi thểi lài cụngi tyi choi
thuời tàii chớnhi dựngi tàii sảni củai mỡnhi đểi choi thuờ
Sơi đồi 4:i Quyi trỡnhi choi thuời tàii chớnhi trựci tiếp
Hợp đồng thuê
Giao thiết bị và các dịch vụ bảo trì, bảo
d ỡng
Trả tiền thuê và các dịch vụ
Bán lại thiết bị lạc
hậu
Quyền sử dụng Quyền sở hữu
Trang 18Đặci trưngi củai hợpi đồngi này:
Tàii sảni choi thuời thườngi lài mỏyi múci thiếti bịi khụngi quỏi lớn
Chỉi cúi haii bờni thami gia:i Ngưũii choi thuời vài ngườii thuờ
Vốni tàii trợi hoàni toàni doi ngườii choi thuời tàii trợ
Ngườii choi thuời cúi thểi muai lạii thiếti bịi khii chỳngi lạci hậui (Đõyi lài
mộti loạii dịchi vụi mài ngườii choi thuời vớii vaii trũi nhài i sảni xuấti đưai rai đểi khuyếni
khớchi doanhi nghiệpi thuờ,i muai sảni phẩmi mỏyi múci thiếti bịi củai họ)
2.3 i Hợp i đồng i cho i thuờ i liờn i kết:
Lài loạii hợpi đồngi gồmi nhiềui bờni tàii trợi choi mộti ngườii thuờ
Đặci trưngi củai hợpi đồngi này:
Nhiềui bờni tàii trợi choi mộti ngườii thuờ.i Trongi trườngi hợpi tàii sảni cúi
giỏi trịi lớn,i nhiềui địnhi chếi tàii chớnhi hayi cỏci nhài sảni xuấti cựngi hợpi tỏci (liờni
kếti theoi chiềui ngang)i hoặci liờni kếti vớii cỏci chii nhỏnhi (liờni kếti theoi chiềui
dọc)i đểi tàii trợi choi ngườii thuờ
Cỏci loạii tàii sảni thuời cúi giỏi trịi lớn
Cỏci giaoi dịchi khỏci cũngi gầni giốngi vớii hợpi đồngi choi thuời theoi
thoải thuậni bai bờn
2.4 i i Hợp i đồng i bỏn i và i tỏi i thuờ:
Bỏni vài tỏii thuời lài mộti thoải thuậni tàii trợi tàii chớnhi mài ngườii thuời bỏni lạii tàii
sảni củai i chớnhi họi choi ngườii choi thuời vài đồngi thờii mộti hợpi đồngi choi thuời tàii
chớnhi đượci soạni thảoi vớii nộii dungi cụngi tyi choi thuời tàii chớnhi (ngườii choi thuờ)i
đồngi ýi choi bờni thuời thuời lạii chớnhi tàii sảni họi vừai bỏn
Hợpi đồngi bỏni vài tỏii thuời đượci thựci hiệni theoi sơi đồi sau:
Chủ sở hữu ban đầu
Ng ời cho thuê
Thoả thuận mua bán tài sản
Quyền sở hữu pháp lý
Trả tiền mua tài sản
Hợp đồng thuê tài sản Trả tiền thuê tài sản
Trang 19i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i Sơi đồi 5:i Quyi trìnhi báni vài táii thuê
Đặci trưngi củai hợpi đồng:
Ngườii thuêi giữi lạii quyềni sởi hữui tàii sảni trongi khii báni tàii sảni (vớii
điềui kiệni ngườii báni cói quyềni sởi hữui hợpi phápi thiếti bịi vài thiếti bịi
còni thờii giani khải dụngi hợpi lý)
Côngi tyi choi thuêi tàii chínhi muai vài choi ngườii báni thuêi lại.i Hợpi
đồngi lạii đượci thựci hiệni giốngi nhưi hợpi đồngi theoi thoải thuậni bai bên.i Trongi
thựci tế,i nhiềui doanhi nghiệpi gặpi khói khăni vềi vốn,i hoạti độngi gặpi khói khăni
hoặci khôngi muốni vayi ngâni hàngi nhưngi vẫni muốni duyi trìi năngi lựci sảni xuấti
hiệni cói nêni họi khôngi bán,i giảmi bớti tàii sảni cối địnhi củai mình.i Trongi bốii cảnhi
đó,i sửi dụngi hìnhi thứci báni vài táii thuêi cói thểi giúpi doanhi nghiệpi vừai cói thêmi
vốni lưui độngi trongi kinhi doanhi vừai cói tàii sảni đểi sảni xuất.i Hơni nữa,i họi còni
tránhi đượci rủii roi vềi sựi lạci hậui côngi nghệi củai thiếti bịi họi đãi từngi cói hoặci nếui
muốn,i hếti thờii hạni thuêi vài saui mộti thờii giani sảni xuất,i họi đãi tíchi luỹi đủi thìi cói
thểi muai lạii tàii sảni củai mìnhi vớii giái rẻi hơni rấti nhiềui giái trịi thựci tếi củai nói trêni
thịi trường
2.5 i Hợp i đồng i cho i thuê i trả i góp
Trải gópi lài mộti hìnhi thứci tàii trợi vốni đểi muai sắmi máyi móci thiếti bịi trongi
sảni xuấti vài đồi dùngi giai đình
Đặci trưngi củai hoạti độngi trải góp:
Quyềni tựi chọni muai tàii sảni củai ngườii thuê
Ngườii muai trải gópi phảii trải trướci mộti phầni (thôngi thườngi từi 30%i
đếni 40%)i giái trịi tàii sản
Đồngi sởi hữui tàii sảni (bêni choi thuêi vài bêni thuê),i cói nghĩai lài bêni tàii
trợi (i bêni choi thuê)i khôngi đượci sởi hữui toàni bộ,i bêni thuêi tuyi đứngi têni sởi hữui
nhưngi khôngi đượci đủi quyềni sởi hữu,i khôngi đượci quyềni địnhi đoạti tàii sảni (i
khôngi muai báni chuyểni nhượng,i traoi tặng)i chỉi đếni khii bêni thuêi thanhi toáni
phầni cuốii cùngi thìi bêni thuêi mớii trọni quyềni sởi hữu
Hoạti độngi trải gópi củai cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi cáci nướci trêni thếi
giớii pháti triểni tươngi đốii mạnhi mẽi vìi hầui hếti cáci đồi dùngi trongi giai đìnhi nhưi tii
vi,i tủi lạnh,i bàni ghế,i kểi cải ôi tô,i nhài cửai đềui sửi dụngi hìnhi thứci đii thuêi hoặci trải
góp.i ởi Việti Nam,i hoạti độngi nàyi pháti triểni mạnhi vàoi mấyi nămi gầni đây,mộti sối
cáci ngâni hàngi thươngi mạii tàii trợi choi cáci nhài sảni xuấti báni hàngi trải góp.i Côngi tyi
Trang 20thuêi muai vài đầui tưi củai ngâni hàngi ngoạii thươngi việti nami cói giái trịi cáci hợpi đồngi
trải gópi lớni nhấti trongi cáci loạii hợpi đồngi củai côngi ty:i Nămi 1996,i giái trịi củai hợpi
đồngi choi thuêi trải gópi củai côngi tyi lài 19.709i triệui đồngi trongi khii đó,i giái trịi hợpi
đồngi choi thuêi tàii chínhi chỉi đạti 7.493i triệui đồng.i Vài tổngi kếti lạii kếti quải kinhi
doanhi củai cáci i côngi tyi thìi hoạti độngi trải gópi mangi lạii hiệui quải nhấti vài nợi trải rấti
đềui đặn,i khôngi cói nợi quái hạn
Trêni đâyi lài nhữngi phươngi thứci cơi bảni củai hoạti độngi choi thuêi tàii sản.i
Nhiềui quốci giai trêni thếi giớii đãi ápi dụngi kếti hợpi cáci phươngi thứci nàyi vài đemi lạii
hiệui rấti lớni choi nềni kinhi tế
V) i Những i ưu i điểm i và i hạn i chế i i của i hoạt i động i cho i thuê i tài i chính
Mộti trongi nhữngi nguyêni nhâni thúci đẩyi hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi pháti
triểni mạnhi mẽi trêni thếi giơí,i nhấti lài đốii vớii cáci nướci cói nềi kinhi tếi pháti triểni lài doi
nhữngi lợii íchi mài chúngi đemi lạii choi nềni kinhi tếi nóii chungi vài choi cáci bêni thami
giai vàoi hìnhi thứci tàii trợi tíni dụngi này
1.i Lợii íchi đốii vớii nềni kinhi tế:
1.1i Thuêi tàii chínhi gópi phầni thui húti vốni đầui tưi choi nềni kinhi tế:
Doi tínhi ani toàni cao,i phạmi vii tàii trợi rộngi rãii hơni cáci hìnhi thứci tàii
trợi vốni kháci nêni choi thuêi tàii chínhi cói thểi khuyếni khíchi cáci thànhi phầni kinhi
tế,i cái nhâni vài nhấti lài cáci địnhi chếi tàii chínhi đầui tưi vốni đểi kinhi doanh.i Doi vậyi
,i nói đãi pháti huyi đượci vốni nhàni rỗii trongi nộii bội nềni kinhi tế,i thậmi chíi còni thui
húti vốni từi lĩnhi vựci đầui tưi vốni khác
Hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi giảii quyếti đượci cáci khói khăni vềi vốni
trungi vài dàii hạni choi cáci doanhi nghiệpi vừai vài nhỏi -i lĩnhi vựci chiếmi đai sối
nhưngi íti đượci ưui tiêni ởi cáci nướci kémi pháti triểni xéti dướii góci đội ngâni hàng.i
Thuêi tàii chínhi cói thểi thui húti vốni giúpi cáci doanhi nghiệpi nàyi hiệni đạii hoái sảni
xuất,i giai tăngi côngi suất,i hiệui quải tạoi điềui kiệni choi nềni kinhi tếi pháti triển
Mặti khác,i trongi điềui kiệni giaoi lưui quốci tếi ngàyi nay,i choi thuêi tàii
chínhi gópi phầni giúpi cáci quốci giai thui húti cáci nguồni vốni quốci tếi thôngi quai
cáci loạii máyi móci thiếti bịi choi thuêi mài quốci giai đói nhậni được.i Đồngi thời,i
theoi quyi địnhi củai quỹi tiềni tệi quốci tếi (IMF)i thìi khoảni nợi doi thuêi muai máyi
móci thiếti bịi nướci ngoàii củai mộti nướci khôngi tínhi vàoi tổngi sối nợi nướci ngoàii
củai nướci đói nêni i nói khôngi làmi tăngi khoảni nợi nướci ngoàii củai quốci giai nhậni
đượci thiếti bịi choi thuê
Trang 21Choi thuêi tàii chínhi gópi phầni thúci đẩyi đổii mớii côngi nghệ,i cảii tiếni khoai
họci kỹi thuật
Thôngi quai hìnhi thứci thuêi tàii chính,i cáci loạii máyi móci thiếti bịi cói
trìnhi đội côngi nghệi tiêni tiếni đượci đưai vàoi cáci doanhi nghiệpi gópi phầni nângi
caoi trìnhi đội củai nềni sảni xuấti trongi nhữngi điềui kiệni khói khăni vềi vốni đầui tư.i
Ngayi cải đốii vớii cáci nềni kinhi tếi pháti triểni caoi nhưi Hoai Kỳ,i Nhậti bản,i Pháp, i
tíni dụngi thuêi muai vẫni pháti huyi táci dụngi cậpi nhậti hoái côngi nghệi hiệni đạii choi
nềni kinhi tế
Đốii vớii cáci quốci giai chậmi pháti triển,i nếui cói nhữngi biệni phápi đúngi
đắn,i đồngi bội vài toàni diệni thìi táci dụngi củai nói còni mạnhi mẽi hơni nhiều.i Nhấti
lài trongi thờii đạii bùngi nổi côngi nghệi hiệni nay,i việci đầui tưi côngi nghệi hiệni đạii
mộti cáchi kịpi thời,i nhanhi chóngi đốii vớii cáci quốci giai chậmi pháti triểni gặpi rấti
nhiềui khói khăn.Thôngi quai thuêi tàii chínhi cáci quốci giai kémi pháti triểni cũngi
cói thểi cói nhữngi thiếti bịi cói giái trịi khổngi lồi mài nếui muai đứti báni đoạni sẽi
khôngi thểi thựci hiệni được,i chẳngi hạni choi thuêi tàii chínhi máyi bay,i tàui biển, Song,i trêni bìnhi diệni vĩi môi cũngi cầni cói nhữngi chínhi sáchi quảni lýi chặti
chẽ,i biệni phápi khoai họci đểi khắci phụci nhữngi mặti tráii củai choi thuêi tàii chính,i
nhấti lài đốii vớii cáci quốci giai chậmi pháti triển.i Doi thiếui thôngi tin,i trìnhi đội quảni lýi
yếu,i luậti phápi khôngi rõi ràng, i cáci quốci giai kémi pháti triểni dễi trởi thànhi nơii tiêui
thụi cáci côngi nghệi lạci hậu,i cáci thiếti bịi đãi lỗii thờii củai cáci quốci giai pháti triểni dẫni
đếni gâyi ôi nhiếmi môii trường,i haoi tốni nguyêni vậti liệu,i sửi dụngi nhiềui laoi độngi
trongi điềui kiệni ani toàni khôngi đảmi bảo,i sảni xuấti rai sảni phẩmi cói chấti lượngi kém.i
Doi đó,i nếui khôngi cói chiếni lượci côngi nghiệpi hoái -i Hiệni đạii hoái đúngi đắn,i choi
thuêi tàii chínhi sẽi “gópi phần”i gâyi lãngi phíi nguồni tàii trợi hiếmi hoii củai quốci gia,i
biếni đấti nướci thànhi “bãii rác”i thiếti bịi côngi nghệ
2)i Lợii íchi đốii vớii ngườii choi thuê
Thuêi tàii chínhi lài mộti hìnhi thứci tàii trợi cói tínhi ani toàni cao:
Doi quyềni sởi hữui tàii sảni vẫni thuộci ngườii choi thuêi nêni họi cói quyềni
kiểmi tra,i giámi sáti việci sửi dụngi tàii sản.i Nếui cói nhữngi biểui hiệni đei doại sựi ani
toàni choi giaoi dịchi choi thuê,i ngườii choi thuêi cói thểi thui hồii tàii sảni ngayi lậpi
tức,i nhời vậyi tránhi đượci nhữngi thiệti hạii mấti vốni tàii trợ
Hìnhi thứci choi thuêi tàii chínhi sẽi đảmi bảoi choi khoảni tiềni tàii trợi sửi
dụngi đúngi mụci đíchi mài ngườii taìi trợi yêui cầui từi đói tránhi đượci nhữngi rủii roi
vèi mặti đạoi đứci vài đảmi bảoi khải năngi trải nợi củai ngườii vay
Trang 22 Doi tiềni thuêi vài vốni đượci thui hồii dựai trêni hiệui quải hoạti độngi củai
tàii sảni nêni giúpi ngườii choi thuêi khôngi bịi khói khăni vềi khải năngi thanhi toán.Thuêi tàii chínhi choi phépi ngườii choi thuêi linhi hoạti trongi kinhi doanhi :
Trongi thờii giani diễni rai giaoi dịchi thuêi mua,i vốni tàii trợi đượci thui hồii
dầni choi phépi ngườii choi thuêi táii đầui tưi chúngi vàoi hoạti độngi kinhi doanhi sinhi
lờii vài giữi vữngi nhịpi đội hoạti động
Ngườii choi thuêi doi tậpi trungi vàoi lĩnhi vựci hẹpi củai họi nếui cói điềui
kiệni đầui tưi theoi chiềui sâu,i cải vềi kiếni thứci kinhi tếi kỹi thuậti vài kỹi năngi nghiệpi
vụi tíni dụng,i doi đói ngàyi càngi nângi caoi hiệui quải kinhi doanhi củai họ
Bêni cạnhi nhữngi ưui điểmi nổii bậti nhưi trên,i dướii góci đội kinhi doanhi choi
thuêi tàii chính,i nghiệpi vụi nàyi cũngi cói nhiềui bấti lợi,i cụi thểi như:i Nếui môii trườngi
kinhi tếi vĩi môi khôngi thuậni lợii chẳngi hạni nhưi khôngi cói luậti địnhi rõi ràngi vềi
quyềni sởi hữui hayi khôngi cói thịi trườngi muai báni máyi móci thiếti bịi cũi thìi nguyi cơi
bịi đọngi vốn,i mấti vốni rấti dễi xảyi ra.i Hơni nữa,i trongi choi thuêi tàii chínhi ngườii choi
thuêi cũngi cói thểi gặpi nhữngi rủii roi tàii chínhi nhưi ngườii thuêi khôngi thanhi toáni
tiềni thuêi đúngi hạn.i Rủii roi nàyi xuấti pháti từi nhữngi nguyêni nhân:i Dựi áni choi thuêi
khôngi cói hiệui quả,i sảni phẩmi sảni xuấti rai khôngi tiêui thụi đượci hayi doi ngườii thuêi
chủi ýi dâyi dưai trongi thanhi toán, Đểi tránhi đượci nhữngi rủii roi này,i côngi táci
thẩmi địnhi vềi phíai ngườii choi thuêi lài rấti quani trọng
3)i Lợii íchi đốii vớii ngườii thuê
Ngườii đii thuêi khôngi phảii bỏi tiềni rai ngayi mộti lúci đểi muai sắmi tàii
sảni cối địnhi nhưngi vẫni cói tàii sảni đểi sửi dụng:
Nhui cầui đổii mớii máyi móci thiếti bịi mởi rộngi sảni xuấti luôni luôni diễni rai
ởi cáci doanhi nghiệpi nhưngi khôngi phảii doanhi nghiệpi nàoi cũngi cói khải năngi
đểi đápi ứngi vốn,i đặci biệti lài cáci doanhi i nghiệpi vừai vài nhỏ,i vốni tựi cói thấp.i i
Vớii thủi tụci nhanhi gọn,i choi thuêi tàii chínhi giúpi doanhi nghiệpi cói thểi cói ngayi
tàii sảni mài khôngi cầni cói vốn
Nhanhi chóngi đổii mớii côngi nghệi doi tàii sảni thuêi đượci khấui haoi
nhanh.i
Tàii sảni cối địnhi củai doanhi nghiệpi đượci khấui haoi theoi quyi địnhi củai
Bội tàii chính,i nhiềui khii thờii hạni quái dàii ảnhi hưởngi đếni sựi đổii mớii côngi
nghệ,i còni tàii sảni đii thuêi tàii chínhi cói thờii giani thui hồii vốni từi 60i -i 70i %i thờii
giani cầni thiếti đểi khấui haoi tàii sảni doi vậyi tạoi điềui kiệni choi doanhi nghiệpi cói
thểi đổii mơíi máyi móci thiếti bị.i Víi dụ:i Máyi vii tínhi lài loạii cói haoi mòni vôi hìnhi
Trang 23rấti lớn,i nếui khấui haoi theoi quyi đinhi củai Bội tàii chínhi tốii thiểui lài 5i năm,i chỉi
cầni haii nămi i saui máyi đãi lậci hậu,i khải năngi ápi dụngi phầni mềmi tiêni tiếni sẽi bịi
hạni chếi nhưngi doanhi nghiệpi khôngi thểi thanhi lýi đượci vìi máyi đangi còni trongi
thờii giani khấui hao,i nếui báni đii thìi sối tiềni thui đượci khôngi đủi bùi đắpi giái trịi
còni lạii cuải tàii sản.i Nếui máyi nàyi đượci sửi dụngi hìnhi thứci đii thuêi tàii chínhi thìi
thờii hạni thui hồii vốni chỉi khoảngi 3i năm,i lúci nàyi doanhi nghiệpi muốni đổii mớii
thiếti bịi họi cói thểi thanhi lýi vài muai máyi mới
Giúpi doanhi nghiệpi cói thểi hoãni thuếi lợii tứci doi tiềni thuêi đượci hạchi
toáni vàoi chii phí:
Doi tàii sảni thuêi đượci khấui haoi nhanhi vài tiềni thuêi đượci hạchi toáni
thẳngi vàoi chii phí,i kháci vớii đii vayi hayi dùngi vốni tựi cói đểi đầui tưi tàii sảni cối
định,i doanhi nghiệpi chỉi đượci hạchi toáni vàoi chii phíi mộti tỷi lệi khấui haoi theoi
quyi địnhi củai bội tàii chính,i sối tiềni khấui haoi nàyi thườngi nhỏi hơni giái trịi riềni
thuêi phảii trải theoi hợpi đồng.i Doi vậyi việci hạchi toáni tiềni thuêi thẳngi vàoi chii
phíi sẽi làmi chii phíi tăngi thêmi soi vớii cáci loạii đầui tưi kháci làmi choi lợii nhuậni
củai doanhi nghiệpi giảmi đii đồngi thờii nộpi thuếi lợii tứci cũngi giảmi đi.i Sangi đếni
cáci nămi saui khii doanhi nghiệpi thựci hiệni xongi nghĩai vụi hợpi đồng,i bêni choi
thuêi chuyểni giaoi máyi móci thiếti bịi vớii giái tượngi trưngi rấti nhỏi (hoặci bằngi 0)i
thấpi hơni rấti nhiềui soi vớii giái trịi thựci củai nó,i doanhi nghiệpi vẫni cói thểi tiếpi tụci
sửi dụngi tàii sảni trongi mộti thờii giani dàii mài khôngi cầni phảii khấui haoi hoặci
khấui haoi mộti tỷi lệi rấti nhỏi khôngi đángi kể.i Lúci nàyi lợii nhuậni tăngi lên,i doanhi
nghiệpi nộpi ngâni sáchi nhiềui hơn
Thuêi tàii chínhi cói khải năngi tàii trợi choi doanhi nghiệpi khôngi đủi điềui
kiệni vayi vốni ngâni hàng:
Hiệni nay,i theoi nghịi địnhi 178/1999/NĐi -i CPi tổi chứci tíni dụngi hoàni
toàni tựi quyếti địnhi việci đảmi bảoi tiềni vayi đốii vớii khoảni vayi củai kháchi hàng.i
Nhưngi đểi hạni chếi rủii roi ngâni hàngi vẫni yêui cầui mộti sối doanhi nghiệpi phảii cói
tàii sảni thếi chấp.i Nhưngi trongi hìnhi thứci đii thuêi tàii chính,i bêni choi thuêi
khôngi yêui cầui kháchi hàngi phảii cói tàii sảni thếi chấpi vìi tàii sảni đứngi têni bêni
choi thuê,i chínhi tàii sảni lài vậti đảmi bảoi tàii sảni choi bêni thuê.i Lợii íchi nàyi rấti
thuậni lợii choi cáci doanhi nghiệpi ngoàii quốci doanhi vài doanhi nghiệpi mớii
thànhi lậpi chưai đủi uyi tíni đốii vớii ngâni hàng
Thuêi tàii chínhi cói khải năngi thui húti nguồni vốni lớni từi bêni ngoàii
thôngi quai việci vayi vốni vài nhậpi khẩui máyi móci thiếti bị:
Trang 24Việci thui húti vốni từi bêni ngoàii củai côngi tyi choi thuêi tàii chínhi bằngi
cáchi vayi vốni trựci tiếpi từi cáci tổi chứci nướci ngoàii vài nhậpi máyi móci thiếti bịi
bằngi hìnhi thứci trải chậm.i Đểi i muai hàngi trải chậmi doanhi nghiệpi phảii đápi ứngi
nhui cầui củai nhài cungi cấpi lài phảii cói mộti ngâni hàngi cói uyi tíni doi họi chỉi địnhi
rai bảoi lãnh.i Doanhi nghiệpi muốni ngâni hàngi bảoi lãnhi thìi bảni thâni doanhi
nghiệpi phảii cói đầyi đủi cáci điềui kiệni tíni dụng.i Doi vậy,i cũngi nhưi choi vay,i
nhiềui doanhi nghiệpi khôngi thểi đápi ứng.i Nhưngi nếui thôngi quai côngi tyi choi
thuêi tàii chínhi thìi vấni đềi nàyi đượci giảii quyếti dễi dàngi hơn.i i Việci thui húti
nguồni vốni từi bêni ngoàii thôngi quai côngi tyi choi thuêi tàii chínhi kháci phụci
đượci nhượci điểmi nhậpi thiếti bịi lạci hậui vìi máyi móci thiếti bịi cói sựi thẩmi địnhi
củai côngi ty
Tiềni thuêi đượci tínhi linhi hoạti hơni soi vớii vayi ngâni hàng:
Tiềni thuêi đượci tínhi phùi hợpi vớii chui chuyểni tiềni tệi củai doanhi nghiệpi cải
vềi thờii hạni cũngi nhưi giái trị:
+Vềi gíai trị:
Đốii vớii cáci doanhi ngiệpi đãi hoạti độngi lâui năm,i máyi móci thiếti bịi xini thuêi
sảni xuấti mặti hàngi truyềni thống,i dòngi lưui chuyểni tiềni mặti đềui đặni thìi doanhi
nghiệpi cói thểi thoải thuậni vớii côngi tyi choi thuêi tàii chínhi trải tiềni thuêi giái trịi bằngi
nhaui quai cáci kỳi thanhi toán
Đốii vớii đơni vịi cói nhui cầui xini thuêi loạii máyi móci thiếti bịi cói haoi mòni vôi
hìnhi lớni (nhưi máyi vii tính),i họi muốni khấui haoi nhanhi vài giái trịi tiềni thuêi trải theoi
hươngi phápi giảmi dầni tuyếni tính
Đốii vớii cáci doanhi nghiệpi mớii thànhi lập,i sảni phẩmi sảni xuấti rai chưai
nhiều,i chii phíi bani đầui còni lớni thìi doanhi nghiệpi cói thểi trải tiềni thuêi theoi phươngi
phápi tăngi dầni tuyếni tính
+i Vềi thờii hạn:
Việci xáci địnhi thờii hạni (kỳi thanhi toán)i củai hìnhi thứci choi thuêi tàii chínhi rấti
linhi hoạt,i cói thểi trải từngi thángi hoặci theoi mùai vụi phùi hợpi vớii kỳi luâni chuyểni
tiềni tệi củai doanhi nghiệp
Tuyi nhiên,i mặti bấti lợii củai choi thuêi tàii chínhi đốii vớii cáci doanhi nghiệpi lài
phíi tàii trợi thôngi quai tíni dụngi thuêi muai thườngi caoi hơni mứci lãii suấti choi vayi củai
cáci hìnhi thứci tàii trợi vốni kháci trêni cùngi mộti thịi trườngi vốn.i Hơni nữa,i khii cáci
doanhi nghiệpi trựci tiếpi muai tàii sản,i rấti cói thểi họi đượci mộti khoảni tiềni khuyếni
mạii nhấti địnhi mài trongi thuêi tàii chínhi khoảni nàyi lài khôngi cói được
Trang 25Nhữngi phâni tíchi trêni đãi choi thấyi choi thuêi tàii chínhi thựci sựi lài mộti giảii
phápi hữui hiệui trongi việci giảii quyếti nguồni vốni trungi vài dàii hạn.i Nhấti lài trongi
tìnhi trạngi cáci doanhi nghiệpi “i kháti vốn’i nhưi hiệni nay,i nhằmi đưai đấti nướci thoáti
khỏii tìnhi trạngi đóii nghèoi lạci hậu
B) i Các i nhân i tố i ảnh i hưởng i đến i việc i phân i tích i hoạt i động i cho i thuê i tài i chính:
1.i Doanhi nghiệpi (i Ngườii thuê):
i i i i i Doanhi nghiệpi đóngi vaii tròi lài ngườii đii thuêi trongi cáci giaoi dịchi thuêi tàii chính.i
Khii phâni tíchi sựi ảnhi hưởngi củai hệi thốngi doanhi nghiệpi đếni hoạti độngi choi thuêi
tàii chính,i tai phảii quani tâmi đếni nhữngi yếui tối sau:
- Loạii hìnhi doanhi nghiệp:i Theoi luậti cáci tổi chứci tíni dụngi thìi ngườii đii thuêi lài
cáci doanhi nghiệpi hoặci cái nhân.i Nhưngi theoi nghịi địnhi 64/CPi bêni thuêi chỉi
baoi gồmi cáci doanhi nghiệpi đượci thànhi lậpi theoi phápi luậti Việti nam,i baoi gồm:i
Doanhi nghiệpi nhài nước,i cổi phần,i côngi tyi tráchi nhiệmi hữui hạn,i côngi tyi tưi
nhân,i 100%i vốni nướci ngoàii vài côngi tyi liêni doanh.i ởi cáci quốci giai trêni thếi
giới,i choi thuêi tàii chínhi lài mộti phươngi thứci tàii trợi vốni phổi biến,i đượci tấti cải
mọii loạii hìnhi doanhi nghiệpi ưai chuộngi vài lựai chọn.i Tuyi nhiên,i ởi Việti Nami
doi chưai thểi khắci phụci sớmi nhữngi bấti cậpi còni tồni tạii cải vềi cơi chếi chínhi sáchi
cải vềi phíai chủi quani củai kháchi hàng,i nêni choi đếni thờii điểmi hiệni nayi vài dựi
đoáni trongi thờii giani tới,i hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi vẫni chưai thựci sựi trởi
thànhi mộti kênhi dẫni vốni hấpi dẫni đốii vớii kháchi hàng.i Vớii nhữngi dựi áni hiệui
quải vài vớii nhữngi doanhi nghiệpi lớn,i cói uyi tín,i cáci ngâni hàngi sẵni sàngi tàii trợi
bằngi hìnhi thứci choi vayi vớii nhữngi ưui đãii nhấti định.i Vìi vậyi choi thuêi tàii chínhi
thườngi hấpi dẫni loạii hìnhi doanhi nghiệpi vừai vài nhỏ,i doanhi nghiệpi ngoàii quốci
doanhi -i nhữngi doanhi nghiệpi íti cói uyi tíni đốii vớii ngâni hàng
- Khải năngi tàii chính:i Lài mộti nhâni tối rấti quani trọngi ảnhi hưởngi đếni hoạti độngi
choi thuêi tàii chính.i Khii thẩmi địnhi cáci dựi áni thuêi tàii chính,i i nhâni tối nàyi đượci
cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi rấti quani tâm.i Nhữngi doanhi nghiệpi cói khải
năngi tàii chínhi lànhi mạnh,i hệi sối thanhi toáni caoi sẽi dễi dàngi đượci nhậni tàii trợ.i
Mặti khác,i hoạti độngi thuêi muai lạii khôngi ảnhi hưởngi bấti lợii đốii vớii cáci hệi sối
kinhi doanhi củai doanhi nghiệp.i Doi vậyi nhữngi doanhi nghiệpi cói tỷi lệi nợ/i vốni
caoi sẽi tìmi đếni nguồni tàii trợi bằngi choi thuêi tàii chính.i Thựci tếi hoạti độngi choi
thuêi tàii chínhi ởi Hàni Quốci đãi chứngi minhi điềui này
- Sựi ưai thíchi củai doanhi nghiệp:i Hiệni nayi ởi Việti nam,i đai sối cáci doanhi nghiệpi
vẫni ưai thíchi nguồni tàii trợi bằngi tíni dụngi ngâni hàngi mài chưai quani tâmi đếni
Trang 26hoạti độngi choi thuêi tàii chính,i choi thuêi tàii chínhi gầni nhưi lựai chọni cuốii cùngi
củai doanhi nghiệpi trongi cuộci đuai tìmi kiếmi nguồni tàii trợ.i Vìi vậyi trongi thờii
giani tới,i cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi phảii tạoi rai sựi ưai thíchi củai doanhi
nghiệpi bằngi cáchi tiếpi thị,i quảngi bái vềi nghiệpi vụi nàyi vài tínhi ưui việti củai nói
mangi lạii choi doanhi nghiệp
- Khải năng,i tínhi ổni địnhi trongi sảni xuấti kinhi doanh:i Nhữngi doanhi ngiệpi sảni
xuấti kinhi doanhi ổni định,i hệi thốngi máyi móci thiếti bịi hiệni cói phùi hợpi vớii trìnhi
đội quảni lý,i tayi nghềi củai cáni bội côngi nhâni viêni sẽi dễi dàngi đượci nhậni tàii trợi
bằngi choi thuêi tàii chính
2.i Dựi áni thuêi tàii chính
i i i i i i i i i i i i i i Khii xemi xéti dựi áni thuêi tàii chính,i vấni đềi quani tâmi lớni nhấti củai côngi tyi
choi thuêi tàii chínhi lài tínhi khải thii củai dựi án,i biểui hiệni qua:
- Máyi móci thiếti bịi xini thuê:i Phảii phùi hợpi vớii năngi lựci sảni xuấti kinhi doanhi
hiệni cói củai doanhi nghiệpi đặci biệti lài trìnhi đội tayi nghềi củai cáni bội côngi nhâni
viêni vài phùi hợpi vớii trìnhi đội côngi nghệi hiệni cói củai Việti Nam
- Nhui cầui củai thịi trườngi vềi sảni phẩmi củai dựi án:i Côngi tyi choi thuêi tàii chínhi
luôni phảii đánhi giái sảni phẩmi củai dựi áni cói thểi đápi ứngi nhui cầui củai thịi trườngi
hayi không?i Hiệui quải kinhi doanhi mangi lạii nhưi thếi nào?i Thịi hiếui củai thịi
trườngi cói ổni địnhi hayi chỉi mangi tínhi chấti tạmi thời?
- Hiệui quải đầui tưi củai dựi án:i Dựi áni khii thựci hiệni sẽi choi baoi nhiêui giái trịi sảni
lượngi hàngi hoá,i kếi hoạchi tiêui thụi nhưi thếi nào?i Cói phùi hợpi vớii địnhi hướngi
chungi củai chínhi phủ,i củai nềni kinhi tếi hayi không?i Lợii nhuậni đemi lạii hàngi
nămi lài baoi nhiêu?i Dựi kiếni lịchi trải nợi củai doanhi nghiệpi nhưi thếi nào? Tấti
cải nhữngi nhâni tối nàyi phảii cói giảii trìnhi cụi thể,i cói căni cứi phápi lýi đểi côngi tyi
choi thuêi tàii chínhi đưai rai quyếti địnhi tàii trợi củai mình
3.i Côngi tyi choi thuêi tàii chính:
i i i i i i i i Muốni hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi pháti triểni thìi cáci côngi tyi choi thuêi tàii
chínhi phảii luôni chủi đông,i linhi hoạti trongi việci địnhi hướngi kinhi doanhi củai mìnhi
theoi môi hìnhi phùi hợpi vớii thịi trường.i i Muốni vậy,i côngi tyi phảii đai dạngi i hoái
phươngi thứci tàii trợ,i phươngi thứci thanhi toáni đểi thíchi ứngi vớii nhiềui đốii tượngi
kháchi hàngi vài đặci thùi riêngi củai từngi dựi áni thuê
Trang 274.Thịi trườngi choi thuêi tàii chính:
i i i i i i i i Nhui cầui vài trìnhi đội pháti triểni củai thịi trườngi cói ảnhi hưởngi đếni chiếni lượci
kinhi doanhi củai cáci côngi tyi choi thuêi tàii chính
i i i i i i i i Mộti khói khăni trongi hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi ởi Việti Nami hiệni nayi lài nhui
cầui choi thuêi tàii chínhi thìi lớni nhưngi ngườii muốni thuêi vài ngườii choi thuêi chưai
gặpi nhau.i Trongi khii cói nhữngi khói khăni vềi vốn,i cáci doanhi nghiệpi chưai biếti
nhiềui đếni việci đii thuê,i họi còni lúngi túngi trongi việci xáci địnhi aii sẽi lài ngườii tàii trợ,i
tàii sảni cầni thuêi cói đượci cungi ứngi hayi không,
5.i Hànhi langi phápi lý:
i i i i i i i i i Đốii vớii hoạti độngi choi thuêi tàii chính,i ngoàii việci chínhi phủi vài cáci Bộ,i ngànhi
cói liêni quani phảii tạoi rai mộti hànhi langi phápi lýi ani toàni còni phảii cói nhữngi hỗi trợi
nhấti địnhi đểi cáci côngi tyi giảmi đượci tỷi lệi phí
i i i i i i i i i i Ngoàii rai môii trườngi kinhi tếi vĩi môi cũngi cói nhữngi ảnhi hưởngi nhấti địnhi đốii
vớii hoạti độngi choi thuêi tàii chính.i Mộti môii trườngi kinhi tếi vĩi môi ổni định,i pháti
triểni bềni vữngi sẽi khiếni cáci doanhi nghiệpi mạnhi dạni hơni trongi việci đầui tưi đổii
mớii máyi móci thiếti bịi dẫni đếni tăngi nhui cầui vềi choi thuêi tàii chínhi vài cáci côngi tyi
choi thuêi cũngi chủi độngi hơni trongi chiếni lượci kinhi doanhi củai mình
i i i i i i i i i ởi nhiềui quốci gia,i cáci ngâni hàngi thươngi mạii cói ảnhi hưởngi khôngi nhỏi đếni
quái trìnhi rai đờii vài pháti triểni củai cáci côngi tyi choi thuêi tàii chính.i Khôngi phảii tấti
cải cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đềui lài côngi tyi coni củai ngâni hàngi thươngi mạii
nhưngi cáci ngâni hàngi thươngi mạii vẫni đóngi vaii tròi lài ngườii tàii trợi vốn.i Chẳngi
hạni nhưi ởi Indonexia,i cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đượci ngâni hàngi thươngi mạii
choi vayi vốni thôngi quai hìnhi thứci nhưi thâùi chi,i tíni dụngi tuầni hoàn,i vayi cối địnhi
hoặci chiếti khấui hợpi đồngi thuêi tàii chính.i Hayi nhưi ởi Trungi Quốc,i khii cáci côngi tyi
choi thuêi tàii chínhi pháti hànhi tráii phiếu,i ngâni hàngi đứngi rai baoi thầui sối tráii phiếui
đói đểi báni lạii choi nhâni dâni tạoi rai sựi yêni tâmi choi ngườii muai tráii phiếu,i thôngi quai
đói mài tàii trợi vốni hiệui quải choi côngi ty.i Vài ởi hầui hếti cáci quốci gia,i cáci ngâni hàngi
thươngi mạii lài ngườii khởii xướngi hoạti độngi này
i i i i i i i i i Trêni đâyi lài nhữngi nhâni tối chínhi ảnhi hưởngi đếni hoạti độngi choi thuêi tàii
chính.i Nhậni thứci đượci sựi táci độngi củai cáci nhâni tối nàyi theoi chiềui hướngi tíchi
cựci hayi tiêui cựci sẽi giúpi cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi địnhi hướngi hoạti độngi
kinhi doanhi cói hiệui quải hơni i
Trang 28B) i Kinh i nghiệm i quốc i tế i về i hoạt i động i cho i thuê i tài i chính
Ngàyi nayi thịi trườngi choi thuêi tàii chínhi củai cáci nướci Châui ái khái pháti
triển.i Việci nghiêni cứui hoạti độngi choi thuêi taìi chínhi i củai họi cói thểi giúpi choi Việti
nami địnhi hướngi đúngi đắni cáci bướci pháti triểni hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi củai
mình
1.i Hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi ởi Hàni Quốc
Kháii niệmi choi thuêi thiếti bịi đãi đượci biếti đếni ởi Hàni Quốci vàoi đầui nhữngi
nămi 70.i Lúci này,i chínhi phủi đangi thựci hiệni kếi hoạchi pháti triểni kinhi tế,i ưui tiêni
hàngi đầui choi pháti triểni côngi nghiệpi hoái chấti vài côngi nghiệpi nặng,i nhui cầui đầui
tưi thiếti bịi rấti lớn,i trongi khii thịi trườngi vốni chưai đủi mạnhi đểi đápi ứngi nhui cầui đâùi
tư.i Hìnhi thứci choi thuêi tàii chínhi rai đờii trởi thànhi mộti côngi cụi đắci lựci trongi việci
cungi cấpi vốni choi khui vựci côngi nghiệpi đặci biệti lài cáci doanhi nghiệpi vừai vài nhỏ
Côngi tyi choi thuêi tàii chínhi đượci thànhi lậpi nămi 1972i nhưngi chưai pháti
triểni vìi cói nhữngi khói khăni từi nhữngi thủi tụci choi thuêi doi nhài nướci quyi định.i Vớii
nỗi lựci thúci đẩyi vài tạoi điềui kiệni pháti triểni thịi trườngi choi thuêi chínhi phủi đãi bani
hànhi luậti choi thuêi vàoi nămi 1973.i Nămi 1975,i cói 2i côngi tyi choi thuêi tàii chínhi
kháci đãi giai nhậpi thịi trườngi choi thuê,i kếti quải lài cói 3i côngi tyi hoạti độngi vài dầni
dầni chúngi mởi rộngi hoạti độngi sangi cải nhữngi cáchi thứci cấpi vốni tàii chínhi mới.i
Đếni nămi 1979,i giái trịi cáci hợpi đồngi choi thuêi tàii chínhi mỗii nămi tăngi lêni gấpi đôi.i
Nămi 1991,i giái trịi củai nhữngi hợpi đồngi choi thuêi mớii đạti 7,2i ngàni tỷi Woni (9,4i tỷi
USD).i Sựi đóngi gópi củai hoạti độngi choi thuêi trongi đầui tưi máyi móci thiếti bịi củai
đấti nướci lài 13,9%.i Sối lượngi côngi tyi choi thuêi tàii chínhi tăngi lêni đếni 34i côngi tyi
trongi đói cói 6i ngâni hàngi thươngi mại,i 3i côngi tyi liêni doanhi vài 25i côngi tyi choi thuêi
đặci biệt
Cáci yếui tối dẫni đếni sựi pháti triểni củai hoạti độngi choi thuêi lài :
- Nhui cầui vốni choi đầui tưi thiếti bịi tăngi lên
- Tỷi lệi nợi củai cáci doanhi nghiệpi ởi Hàni Quốci lúci nàyi đangi ởi mứci caoi
dẫni đếni hoạti độngi choi thuêi hấpi dẫni họ
- Cáci quyi địnhi khắti khei vềi vayi vốni trungi dàii hạni củai Ngâni hàngi đốii
vớii cáci doanhi nghiệpi vài chínhi sáchi tiềni tệi thắti chặti làmi choi hoạti độngi choi
thuêi trởi nêni hấpi dẫn
- Chínhi phủi xemi xéti vài sửai đổii luậti choi thuêi cũi theoi hướngi mởi rộngi
thịi trườngi choi thuêi vài giảmi i cáci thủi tụci choi thuêi ngàyi 27/12/1991
Trang 29Ngàyi nayi cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi ởi Hàni Quốci cói xui hướngi liêni kếti
vớii nhaui trongi cáci hợpi đồngi choi thuêi lớni mài mộti nhài choi thuêi khôngi đủi vốni tàii
trợi choi ngườii thuê,i doi vậyi hìnhi thànhi nhữngi hợpi đồngi choi thuêi liêni kết.i Cáci
côngi tyi choi thuêi tàii chínhi lớni ởi Hàni Quốci đãi mởi rộngi hoạti độngi rai nướci ngoài,i
hàngi loạti cáci chii nhánhi ởi Hồngi Kông,i Côngi tyi liêni doanhi ởi Tháii Lan,i Philipini
đãi thànhi lập.i Cơi cấui thịi trườngi choi thuêi tàii chínhi theoi cáci ngànhi kinhi tếi củai
Hàni Quốci Vàoi nămi 1991i nhưi môi hìnhi dướii đây:
MMTB c«ng nghiÖp56%
ThiÕt bÞ GTVT 20%
ThiÕt bÞ VP7%
ThiÕt bÞ kh¸c 14%
Y tÕ 3%
Sơi đồi 6:i Cơi cấui thịi trườngi choi thuêi tàii chínhi ởi hàni Quốc
Nguồn: i Leasing i in i AISA i - i WB
2)i Hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi ởi Indonexia
Cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi lầni đầui tiêni rai đờii ởi Indonexiai từi nămi
1974i trêni cơi sởi mộti phápi lệnhi liêni Bội tàii chínhi -i i Côngi nghiệpi -i Thươngi mại.i
Phápi lệnhi nàyi cói hiệui lựci thii hànhi từi nămi 1974i đếni 1988,i trongi thờii giani nàyi
hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi chưai thậti sựi pháti triển.i Chỉi đếni khii tổngi thốngi bani
hànhi phápi lệnhi sối 61/1188i vài phápi lệnhi củai Bội trưởngi Bội tàii chínhi thìi hoạti
độngi choi thuêi tàii chínhi cói mộti bướci pháti triểni đángi ghii nhận.i Cáci phápi lệnhi
trêni đãi thayi đổii mộti cáchi đángi kểi hoạti độngi củai côngi tyi choi thuêi tàii chính,i nói
choi phépi cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi hoạti độngi rộngi hơn.i Theoi phápi lệnhi i nàyi
mộti côngi tyi choi thuêi tàii chínhi cói thểi cungi cấpi cải hợpi đồngi choi thuêi tàii chínhi vài
hợpi đồngi choi thuêi vậni hành.i Nếui côngi tyi muốni mởi rộngi hoạti độngi tàii chínhi
kháci thìi cói thểi xini giấyi phépi củai Bội trưởngi Bội Tàii chínhi đểi trởi thànhi côngi tyi tàii
chínhi hoạti độngi trongi lĩnhi vựci sau:
-i Choi thuêi tàii chính,i choi thuêi vậni hành
-i Đầui tưi dàii hạn
-i Kinhi doanhi chứngi khoán
-i Muai nợ
Trang 30-i Thẻi tíni dụng
-i Tàii trợi tiêui dùng
Choi thuêi tàii chínhi ởi Indonexiai đãi đápi ứmgi mộti khốii lượngi lớni vốni đầui
tưi máyi móci thiếti bịi đángi kểi choi nềni kinhi tế.i Trịi giái hợpi đồngi choi thuêi nămi
1990i lài 4.061,600i triệui Rupi,i tăngi gấpi 6,2i lầni nămi 1986.i Sối lượngi cáci côngi tyi
tàii chínhi cũngi pháti triểni nhanhi chóngi từi 79i côngi tyi nămi 1986i lêni 100i côngi tyi
nămi 1990.i Thịi trườngi choi thuêi tàii chínhi ởi Indonexiai pháti triểni đượci lài doi chínhi
phủi cói nhiềui chínhi sáchi ưui đãii như:i miễni giảmi thuếi đốii vớii tàii sảni choi thuêi cải
khii nhậpi cũngi nhưi khii báni tàii sản,i hệi thốngi Tàii chínhi vài Ngâni hàngi luôni cảii
cáchi cói lợii choi côngi tyi choi thuêi tàii chính,i điềui kiệni choi vayi trungi vài dàii hạni củai
Ngâni hàngi quyi địnhi ngặti nghèoi hơni làmi choi cáci doanhi nghiệpi khói cói đủi điềui
kiệni đểi đượci vayi vốni Ngâni hàngi vài nếui cói choi vayi đượci thìi thờii hạni choi vayi rấti
ngắn.i Chínhi vìi vậyi choi thuêi tàii chínhi trởi nêni hấpi dẫni đốii vớii cáci doanhi nghiệp
Cơi cấui hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi ởi Indonexiai nămi 1991i nhưi sau:
ThiÕt bÞ c«ng nghiÖp 36%
ThiÕt bÞ GTVT 25%
N«ng nghiÖp 1%
ThiÕt bÞ kh¸c 14%
thiÕt bÞ v¨n phßng 15%
ThiÕt bÞ thi c«ng c¬
giíi 9%
Sơi đồi 7:i Cơi cấui thịi trườngi choi thuêi tàii chínhi ởi INDOnexia
Nguồn: i Leasing i in i AISA i - i WB
3)i Hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi ởi Malayxia:
Côngi tyi choi thuêi tàii chínhi độci lậpi ởi Malaixiai đượci thànhi lậpi nămi 1974i
vài pháti triểni nhanhi chóngi vàoi cuốii nhữngi nămi 70i vài đầui nhữngi nămi 80.i Tuyi
nhiên,i đếni nămi 1985i -i 1986,i vớii nhữngi kinhi nghiệmi còni yếui vài sựi sửai đổii cáci
biệni phápi hànhi chínhi củai chínhi phủi nhằmi xoái bỏi nhữngi lỗi hổngi vềi thuếi vài thắti
chặti việci sửi dụngi thuậti ngữi “Choi thuê”i đãi ảnhi hưởngi đếni sựi pháti triểni củai hoạti
độngi choi thuê.i Vài choi đếni nămi 1989i -1990i nềni kinhi tếi củai Malayxiai phụci hồi,i
phầni lớni cáci khui vựci kinhi tếi đượci mởi rộngi đặci biệti lài khui vựci côngi nghiệp,i
Trang 31điềui đói lạii thúci đẩyi hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi pháti triển.i ởi Malayxia,i côngi tyi
choi thuêi tàii chínhi chủi yếui thựci hiệni cáci giaoi dịchi choi thuêi thiếti bịi vài tiếni hànhi
cải haii hìnhi thứci choi thuêi tàii chínhi vài choi thuêi trải góp.i Choi thuêi trải gópi cói chiềui
hướngi tăngi lên:i Nămi 1989,i choi thuêi tàii chínhi chiếmi 86%,i choi thuêi trải gópi
chiếmi 14%i trongi tổngi sối hợpi đồngi choi thuêi thìi đếni nămi 1990i tỷi lệi nàyi đượci
thayi đổii tươngi ứngi lài 79,3%i vài 20,7%.i Lýi doi tạoi rai sựi pháti triểni củai choi thuêi
trải gópi là:
-i Côngi tyi choi thuêi tàii chínhi khôngi cói đủi nguồni vốni dàii hạni tươngi ứngi
vớii nhữngi khoảni choi thuêi dàii hạn
-i Bảni thâni kháchi hàngi thíchi hìnhi thứci trải gópi bởii tínhi linhi hoạti củai nó,i
khii muốni chấmi dứti hợpi đồngi sớmi ngườii thuêi chỉi phảii trải phầni dưi nợi choi ngườii
choi thuêi mài khôngi phảii bồii thườngi mộti khoảni thấti thui nàoi vềi thuế,i nếui hợpi
đồngi choi thuêi kếti thúci ngườii thuêi đượci chuyểni quyềni sởi hữui tàii sảni mài khôngi
phảii muai lạii tàii sảni đói vớii giái thịi trườngi tạii thờii điểmi chuyểni quyềni sởi hữu.i
(Quyi địnhi ởi Malayxiai khôngi cói quyềni chọni báni ởi thờii điểmi kếti thúci hợpi đồng)
Hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi ởi Malayxiai cói cơi cấui nhưi sau:
ThiÕt bÞ c«ng nghiÖp 35%
ThiÕt bÞ kh¸c 18%
ThiÕt bÞ v¨n phßng 13%
ThiÕt bÞ GTVT
19%
ThiÕt bÞ thi c«ng c¬
giíi 15%
Sơi đồi 8:i Cơi cấui thịi trườngi choi thuêi tàii chínhi malayxia
Nguồn: i Leasing i in i AISA i - i WB
Quai linhi nghiệmi hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi củai cáci nượci trongi khui vựci
Châui ái cói thểi rúti rai kếti luậni sau:
Một i là: i Hoạt i động i cho i thuê i tài i chính i phát i triển i phụ i thuộc i vào i các i yếui
tối sau:
-i Chínhi phủi phảii tạoi rai mộti hànhi langi phápi lýi choi hoạti độngi choi thuêi vài
cói chínhi sáchi ưui đãii đốii vớii hoạti độngi nàyi nhưi chínhi sáchi vềi thuế
Trang 32-i i Cáci côngi tyi choi thuêi tàii chínhi phảii đưai rai thủi tụci choi thuêi thậti đơni giản.
-i Cáci Ngâni hàngi khôngi muốni mởi rộngi choi vayi trungi dàii hạn,i đưai rai
nhữngi điềui kiệni vayi vốni ngặti nghèo
-i Hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi cũngi bịi ảnhi hưởngi rấti nhiềui bởii chui kỳi
kinhi tế.i Khii nềni kinhi tếi pháti triểni thìi thịi trườngi choi thuêi cũngi pháti triểni vài
ngượci lại
Hai i là: i Thị i trường i cho i thuê i tập i trung i chủ i yếu i vào i các i ngành i côngi
nghiệp,i phươngi tiệni vậni tải,i vài máyi móci thiếti bịi thii côngi cơi giới
Ba i là i : i Thời i gian i đầu i hoạt i động, i các i công i ty i cho i thuê i tài i chính i chỉ i tậpi
trungi mởi rộngi thịi trườngi choi thuêi tàii chínhi đốii vớii độngi sản,i khii đãi pháti triểni
đếni mộti mứci nàoi đói từi 5i đếni 10i nămi côngi tyi choi thuêi tàii chínhi mớii mởi rộngi thịi
trườngi choi thuêi vậni hànhi vài cáci thịi trườngi tàii chínhi khác
Bốn i là: i Đối i tượng i khách i hàng i cho i thuê i chủ i yếu i là i các i doanh i nghiệpi
vừai vài nhỏ.i Khii thịi trườngi choi thuêi đãi pháti triểni mạnhi nhưi ởi Hàni Quốci thìi cói
thểi thami giai vàoi thịi trườngi nướci ngoàii vớii cáci doanhi nghiệpi lớni vài dựi áni lớn
Việci nghiêni cứui nhữngi kinhi nghiệmi pháti triểni hoạti độngi choi thuêi tàii
chínhi củai cáci nướci trongi khui vựci nhưi trêni rấti cói íchi đốii vớii việci pháti triểni hoạti
độngi nàyi ởi Việti Nam
Điềui cầni nhấni mạnhi ởi đâyi lài pháti triểni hoạti độngi luôni phảii phùi hợpi vớii
điềui kiệni vậti chấti vài năngi lựci tàii chínhi củai từngi côngi ty
*)i ýi nghiãi củai việci nghiêni cứui hoạti độngi choi thuêi choi thuêi tàii chính:
Hoạti độngi trêni thếi giớii đãi pháti triểni mạnhi mẽ.i Tínhi ưui việti củai hoạti độngi
nàyi đãi tạoi rai mộti kênhi dẫni vốni quani trọngi đếni cáci doanhi nghiệp,i vài thựci tếi đãi
chứngi minhi hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi lài mộti trongi nhữngi nhâni tối đẩyi nhanhi
trìnhi đội pháti triểni côngi nghệi ởi cáci nước
ởi Việti Nam,i trongi côngi cuộci Côngi nghiệpi hoái -i Hiệni đạii hoái nềni kinhi tế,i
nhui cầui vốni đầui tưi rấti lớn.i Nhài nướci tai đãi tíchi cựci tìmi mọii biệni phápi đểi thui húti
vốni đầui tưi trongi nướci cũngi nhưi nướci ngoài.i Tuyi nhiên,i trongi thờii giani vừai qua,i
vốni đầui tưi đổii mớii máyi móci thiếti bịi còni nhiềui hạni chếi bởii cơi chếi đầui tưi còni
nhiềui bấti cập i i
Đốii vớii cáci ngâni hàng,i khii tàii trợi choi cáci doanhi nghiệp,i luôni phảii câni
nhắci làmi thếi nàoi đểi tăngi hiệui quải củai sựi tàii trợi vài giảmi rủii ro.i ởi tầmi vĩi mô,i
chínhi phủi bani hànhi hàngi loạti cáci quyi chế,i chínhi sáchi nêui rai cáci điềui kiệni ngặti
nghèoi mài doanhi nghiệpi phảii đápi ứngi khii vayi vốni ngâni hàng.i Doi vậy,i ngoạii trừi
Trang 33cáci doanhi nghiệpi lớni đãi cói uyi tíni trêni thươngi trườngi lài đủi điềui kệni vayi vốn.i
Còni lạii i phầni lớni cáci doanhi nghiệpi nhỏ,i mặci dùi cói nhui cầui vốni cấpi thiếti cũngi
khôngi đượci đápi ứng.i Trongi khii đói nguồni vốni ngâni hàngi lạii bịi ứi đọng.i Choi thuêi
tàii chínhi chínhi lài mộti giảii phápi hữui hiệui tạoi rai mộti cơi chếi đầui tưi thôngi thoángi
vài hợpi lýi hơn,i lài kênhi dẫni vốni quani trọngi choi mọii loạii hìnhi doanhi nghiệp
Chínhi vìi vậyi việci nghiêni cứui hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi đãi gópi mộti
phầni nhỏi béi vàoi giảii quyếti nhữngi vấni đềi bứci xúci củai nềni kinhi tế,i đẩyi nhanhi
tiếni trìnhi côngi nghiệpi hoái -i hiêni đạii hoái đấti nước
i
Trang 34Chươngi II
I) i Thực i trạng i hoạt i động i cho i thuê i tài i chính i ở i Việt i Nam
1)i Táci độngi củai môii trườngi kinhi doanhi hiệni nayi đốii vớii cáci côngi tyi choi
thuêi tàii chínhi ởi Việti Nam
Sựi nghiệpi đổii mớii chuyểni nềni kinhi tếi từi cơi chếi kếi hoạchi hoái tậpi trungi
baoi cấpi sangi cơi chếi thịi trườngi củai Việti nami đãi vài đangi đượci xúci tiếni mạnhi mẽ.i
Nhui cầui đổii mớii máyi móci thiếti bịi củai nềni kinhi tếi lài rấti cấpi bách,i trongi khii đói
cáci hìnhi thứci đầui tưi còni nhiềui hạni chế.i Chínhi vìi vậyi tínhi ưui việti củai hìnhi thứci
choi thuêi tàii chínhi mởi rai mộti thịi trườngi rộngi lớni choi cáci côngi tyi choi thuêi tàii
chínhi ởi Việti Nami nóii chungi vài côngi tyi choi thuêi tàii chínhi ngâni hàngi
ĐT&PTVNi nóii riêng
1.1 i Nhu i cầu i đổi i mới i máy i móc i thiết i bị i của i nền i kinh i tế.
Trướci nhữngi nămi 90,i nềni kinhi tếi nướci tai vậni hànhi theoi cơi chếi kếi hoạchi
hoái tậpi trungi baoi cấp,i trêni thịi trườngi khôngi cói sựi cạnhi tranhi giữai cáci doanhi
nghiệp,i bởii cáci doanhi nghiệpi sảni xuấti rai sảni phẩmi gì,i sối lượngi baoi nhiêu,i giái cải
nhưi thếi nàoi vài báni choi aii đềui doi cơi quani nhài nướci chỉi đạo.i hơni nữa,i lượngi cầui
trongi nướci lớni mài lượngi cungi cói hạn,i giái cải lạii baoi cấpi nêni cáci doanhi nghiệpi
sảni xuấti rai sảni phẩmi tốti hayi xấui đềui tiêui thụi đượci hết.i Doi vậyi việci đổii mớii máyi
móci thiếti bịi lài rấti trìi trệ
Saui nămi 1990,i nềni kinhi tếi nướci tai xoái bỏi hẳni cơi chếi tậpi trungi chuyểni
sangi nềni kinhi tếi vậni hànhi theoi cơi chếi thịi trườngi cói sựi quảni lýi củai nhài nước.,i
thựci hiệni nềni kinhi tếi mở,i hàngi hoái vài nguyêni liệui dii chuyểni khái tựi do,i hàngi
ngoạii nhậpi vàoi nhiềui cạnhi tranhi vớii hàngi trongi nước.i Lúci này,i sứci épi cạnhi
tranhi vớii hàngi ngoạii nhậpi đèi nặngi lêni i cáci doanhi nghiệpi trongi nước,i khôngi cói
giảii phápi gìi hơni lài phảii đổii mớii máyi móci thiếti bị,i tăngi năngi suấti laoi động,i hại
giái thành,i thayi đổii chấti lượng,i mẫui mã,i kiểui dángi sảni phẩm, Cói nhưi vậyi
doanhi nghiệpi mớii cói thểi tồni tại.i Tuyi nhiên,i nhui cầui đổii mớii củai cáci doanhi
nghiệpi lạii vấpi phảii mộti sối vấni đềi vềi vốni đầui tư,i trìnhi đội quảni lý,i trìnhi đội côngi
nhâni lànhi nghề, Doi vậyi trongi nhữngi nămi qua,i tuyi cói sựi chuyểni biếni songi
trìnhi đội côngi nghệi nướci tai vẫni còni tìnhi trạngi lạci hậu.i Theoi đánhi giái mớii nhấti
củai Bội Kếi hoạchi -i Côngi nghệi -i Môii trườngi trìnhi đội thìi thiếti bịi vài côngi nghệi củai
việti nami i soi vớii cáci nướci cói côngi nghệi trungi bìnhi trêni thếi giớii nhưi sau:
Trang 35-i Đốii vớii ngànhi cơi khíi chếi tạoi lạci hậui 50i -i 100i năm.
-i Cáci ngànhi lắpi rápi điệni tử,i ôi tô,i máyi xâyi dựng,i chếi biếni thuỷi hảii sảni lạci
hậui từi 1i -2i thếi i hệ
-i Cáci ngànhi điệni tửi dệti mayi lạci hậui từi 2i -3i thếi hệ
-i Cáci ngànhi đườngi sắt,i đườngi bộ,i đườngi tàui lạci hậui từi 3i -i 5i thếi hệ
-i Cáci ngànhi chếi biếni nôngi nghiệpi thựci phẩmi lạci hậui từi 2i -3i thếi hệ
Biểui đồi trìnhi đội côngi nghệi chínhi Việti Nami đangi dùngi soi vớii thếi giớii nhưi
Cói thểi lấyi víi dụi điểni hìnhi trongi côngi nghiệpi chếi biến:i Toàni ngànhi cói
khoảngi 500i dâyi chuyềni chếi biếni thựci phẩmi cáci loạii nhưngi phầni lớni lài nhậpi
khẩui từi Liêni Xôi i vài Đôngi Âui (cũ)i nêni côngi nghệi lạci hậu,i chủi yếui lài sơi chế,i hiệui
suấti sửi dụngi chỉi đạti 40i -i 50%i côngi suấti thiếti kế.i Trongi ngànhi dệti may,i hiệni cói
khoảngi 80i vạni cọci sọii đượci trangi bịi từi nămi 1975,i cói 7000i máyi dệti thếi hệi lạci
hậui nhiềui soi vớii nhui cầui hiệni nay.i (nguồn:i Thờii báoi kinhi tế,i bàii "i dòngi chảyi
côngi nghệi cao)
Đốii vớii ngànhi giaoi thôngi vậni tải:i Mạngi lướii giaoi thôngi baoi gồmi 105.000i
kmi đườngi bộ,i 2.600i kmi đườngi sắt,i 7i cảngi biểni chínhi vài mộti loạti cáci cảngi nhỏ,i
3i sâni bayi quốci tếi vài trêni 10i sâni bayi nộii địai khác.i Mạngi lướii giaoi thôngi còni kémi
pháti triểni khôngi chỉi đơni thuầni soi vớii nhui cầui pháti triểni tươngi laii mài còni soi vớii
cải nhui cầui phụci vụi hiệni nay.i Trêni 105.000i kmi đườngi bội cói hơni 8000i cầui cáci
loạii vài 152i phà,i chỉi cói 13.000i kmi lài cói nhựai vài báni thâmi nhậpi nhựa.i Nhiềui
đoạni đườngi nhiềui cầui cốngi đãi hưi hỏngi nặng,i đặci biệti ởi khui vựci phíai Bắci vài
miềni Trung.i Phầni lớni cầui trongi tìnhi trạngi xấui vài khoảngi 50%i lài cầui tạmi trongi
đói nhiềui cầui đãi đượci sửi dụngi vàii chụci năm.i Hệi thốngi cảngi cũngi chưai đápi ứngi
đượci nhui cầui lưui chuyểni hàngi hoái quai cảngi ngàyi càngi tăng.i (Nguồn:i Báoi cáoi
hiệni trạngi vài dựi kiếni pháti triểni cơi sửi hạ i tầng i ngành i giao i thông i vân i tải i Việt i
Nam")
Nhữngi coni sối trêni đãi choi thấyi nhui cầui đầui tưi đổii mớii trangi thiếti bịi lài vôi
cùngi cấpi thiết.i Thêmi vàoi đó,i cáci nhài kinhi tếi đãi tổngi kếti trìnhi đội cơi giớii hoái
Trang 36trongi nhiềui lĩnhi vựci sảni xuấti chỉi đạti 45%i ,i chủi yếui còni sửi dụngi laoi độngi sống.i
Doi quyi môi tàii sảni nhỏ,i phầni tỷi trọngi tàii sảni trongi máyi móci thiếti bịi trongi tàii sảni
cối địnhi thấpi nêni phầni giái trịi doi máyi móci thiếti bịi tạoi rai chỉi chiếmi 35i -i 40%i trongi
tổngi sảni phẩmi xãi hội.i Chínhi vìi vậyi mài mứci tiêui haoi nguyêni vậti liệui ởi Việti Nami
thườngi caoi hơni 2i đếni 3i lầni mứci chungi củai thếi giới
Đểi từngi bướci hoài nhậpi vớii cáci nướci trêni thếi giớii vài trongi khui vực,i Đảngi
vài Nhài nướci tai đãi đềi rai chiếni lượci pháti triểni kinhi tếi xãi hộii nămi i 2000i lài tỷi lệi
tăngi trưởngi GDPi lài 5,5i -6i %.i Yếui tối quani trọngi nhấti quyếti địnhi tốci đội tăngi
trưởngi lài vốni đầui tưi toàni xãi hội.i Mốii quani hệi nàyi đượci biểui hiệni bằngi hệi sối
ICO.i Hệi sối naỳi trongi nămi 1998i lài 4,6i lầni vài nămi 1999i lài 5,4i lần
Vớii mụci tiêui tăngi trưởngi GDPi từi 5,5i -i 6%i vài vớii hệi sối ICOi nhưi nămi
1999i thìi vốni đầui tưi nămi 2000i phảii cói lài 133i -145i nghìni tỷi đồngi (Soi vớii nămi
1999i lài 103i nghìni tỷi đồngi thìi tăngi khoảngi 39,5%i ).i (Nguồn:i Kinh i tế i Việt i Nam i
1999 i - i 2000)
Nhưi vậy,i nếui chỉi tậpi trungi vàoi khaii tháci mộti vàii nguồni vốni nhấti địnhi thìi
khôngi thểi đápi ứngi đượci Tuyi nhiên,i mỗii nguồni vốni lạii cói nhữngi đặci thùi riêng,i
khôngi phảii lúci nàoi cũngi đápi ứngi đượci nhui cầui củai nềni kinhi tế
2.2. i Hạn i chế i của i các i nguồn i vốn i đầu i tư:
2.2.1 i Nguồn i vốn i từ i ngân i sách:
Đâyi lài khoảni vốni củai nhài nướci cấpi choi cáci doanhi nghiệpi mài chủi yếui lài
cáci doanhi nghiệpi hoạti độngi côngi ích,i cáci doanhi nghiệpi thuộci cáci ngànhi theni
chốti vài xâyi dựngi cơi sởi hại tầng.i Hiệni nayi sối vốni nhậni đượci từi nguồni nàyi thườngi
chậm,i khôngi đầyi đủi vài sối lượngi thấp
2.2.2 i Nguồn i vốn i tự i bổ i xung:
Tạoi lậpi từi haii nguồni chính:i i Nguồni vốni khấui haoi cơi bảni vài nguồni vốni tựi
tíchi luỹ
Nguồni vốni khấui haoi tàii sảni cối địnhi đểi lại:i Đâyi lài nguồni vốni dùngi
đểi muai sắmi tàii sản,i máyi móci thiếti bịi thayi thếi choi nhữngi máyi móci thiếti bịi đãi
cũ,i lạci hậu.i Tỷi lệi khấui haoi thườngi tuâni theoi quyi địnhi củai Nhài nướci vài cói táci
độngi trựci tiếpi đếni giái thànhi sảni phẩm
Hiệni nayi theoi quyếti địnhi 166/1999/QD/BTC,i doanhi nghiệpi đượci giữi
lạii toàni bội khấui haoi cơi bảni đểi táii đầui tưi choi sảni xuất.i Tuyi nhiên,i trongi thựci
tế,i tỷi lệi khấui haoi hàngi nămi i quái thấpi soi vớii trìnhi đội kỹi thuậti côngi nghệi củai
Trang 37nướci tai vài cuộci cáchi mạngi Khoai họci -i Kỹi thuậti đangi tiếni hànhi nhưi vũi bãoi
trêni thếi giới.i Mặci dùi quyếti địnhi nàyi cũngi choi phépi cáci doanhi nghiệpi vayi
vốni đểi đầui tưi mởi rộng,i đầui tưi theoi chiềui sâui vài kếti quải kinhi doanhi củai
doanhi nghiệpi khôngi bịi lỗi thìi đượci phépi xáci địnhi thờii giani sửi dụngi tàii sảni
hìnhi thànhi từi vốni vayi theoi thờii giani trongi khếi ướci vay,i nhưngi tốii đai khôngi
đượci quái 30%i soi vớii thờii giani tốii thiểui theoi quyi định.i i Songi điềui nàyi sẽi gâyi
ảnhi hưởngi làmi tăngi mứci giái thànhi hàngi hoái nêni cáci doanhi nghiệpi chưai
giámi mạnhi dạni triểni khaii ápi dụng.i Chínhi vìi vậyi nguồni vốni nàyi rấti nhỏi béi soi
vớii nhui cầui vốni củai cáci doanhi nghiệp
Nguồni vốni tíchi luỹi từi lợii nhuậni khôngi chia:
Trongi quái trìnhi hoạti độngi kinhi doanhi cáci doanhi nghiệpi đượci phépi tríchi
lợii nhuậni đểi lậpi quỹi táii đâùi tưi hayi quỹi pháti triểni sảni xuấti kinhi doanh.i Nhưngi
trêni thựci tế,i hầui hếti cáci doanhi nghiệpi làmi i ăni khôngi cói hiệui quải doi sảni phẩmi
tồni đọngi lớn,i tỷi lệi vayi vốni caoi trongi khii tỷi suấti lợii nhuậni trêni vốni còni thấpi hơni
cải lãii suấti ngâni hàng.i Theoi thốngi kêi củai tổngi cụci thốngi kê,i cói tớii 80%i doanhi
nghiệpi kinhi doanhi hoài vốni vài cói lãii suấti thấpi nêni nguồni vốni nàyi khôngi phảii lài
nguồni vốni cơi bảni củai cáci doanhi nghiệp
2.2.3 i Nguồn i vốn i huy i động i từ i thị i trường i trong i nước i và i nước i ngoài
Nguồni vốni huyi độngi từi thịi trườngi ngoàii nước:
Baoi gồmi i 2i nguồni chính:
-i Nguồni vốni việni trợ:i Trongi cáci nămi quai nhiềui nướci vài tổi chứci quốci tếi
đãi việni trợi choi tai mộti khốii lượngi đángi kểi vềi hàngi hoá,i vậti tưi thiếti bịi vài chuyểni
giaoi côngi nghệ.i Nguồni nàyi đãi gópi phầni khôngi nhỏi trongi việci pháti triểni kinhi tếi
đấti nước.i Tuyi nhiên,i nguồni vốni nàyi cói nhữngi nhượci điểmi như:i Việti Nami mớii
mởi cửa,i trìnhi đội vài kinhi nghiệmi quảni lýi còni nhiềui hạni chếi gâyi nêni việci sửi dụngi
vốni kémi hiệui quả.i Hơni nữa,i theoi kếi hoạchi củai Bội Kếi hoạchi vài Đầui tư,i cơi cấui
sửi dụngi nguồni vốni nàyi từi nămi 1993i đếni nayi chủi yếui tậpi trungi vàoi khui vựci kếti
cấui hại tầngi lớni mangi tínhi chấti quốci giai như:i Năngi lượngi điện:i 28%;i Giaoi thôngi
vậni tải:i 27%;i Giáoi dục,i yi tế,i khoai họci côngi nghệ:i 13%; i Choi nêni cáci doanhi
nghiệpi vừai vài nhỏi khôngi thểi vayi đượci từi nguồni vốni này.i (Nguồn:i Thờii báoi
kinhi tếi Việti nami -i Kinhi tếi 1999i -i 2000)
-i Nguồni vốni đầui tưi trựci tiếpi chủi yếui thôngi quai hìnhi thứci liêni doanh:i
Bằngi hìnhi thứci nàyi trongi thờii giani vừai quai đãi giúpi choi nềni kinhi tếi pháti triểni
đángi kể.i Tuyi nhiên,i nềni kinhi tếi Việti Nami cũngi bịi thiệti hạii khôngi nhỏi doi việci
Trang 38nhậpi thiếti bịi cũi vài lạci hậu.i Hơni nữa,i theoi cáci chuyêni giai củai Bội Thươngi mạii vài
Bội Kếi hoạchi vài Đầui tưi :i giái muai trangi thiếti bịi củai Việti nami thườngi caoi hơni giái
thịi trườngi từi 10i -i 15i %
2.2.4 i Nguồn i vốn i huy i đông i từ i thị i trường i trong i nước:
Hiệni nayi nguồni vốni còni tồni đọngi trongi dâni cưi rấti lớni nhưngi doi nhiềui lýi
doi vềi tưi tưởng,i vềi sựi rủii ro,i vềi kinhi nghiệmi sảni xuấti kinhi doanh,i vềi lãii suất, i
nêni nguồni vốni nàyi chưai đượci huyi độngi vàoi sảni xuấti kinhi doanh.i Hơni nữa,i vớii
tìnhi hìnhi sảni xuấti kinhi doanhi nhưi hiệni nay,i cáci doanhi nghiệpi chưai tạoi đượci uyi
tíni đểi huyi độngi vốni trêni thịi trường.i Bêni cạnhi đó,i thịi trườngi vốni ởi Việti Nami lạii
chưai pháti triển,i mớii chỉi hìnhi thànhi 2i trungi tâmi giaoi dịchi mài chưai đii vàoi hoạti
độngi nêni việci huyi độngi vốni củai doanhi nghiệpi gặpi rấti nhiềui khói khăn
2.2.5 i Nguồn i vốn i vay i ngân i hàng:
Nếui hoạti độngi củai cáci doanhi nghiệpi vừai vài nhỏi cói hiệui quải thìi việci sửi
dụngi nguồni vốni tíni dụngi đểi tàii trợi choi việci sảni xuấti kinhi doanhi lài khải thi.i Tuyi
nhiên,i khôngi phảii bấti cứi doanhi nghiệpi nàoi cũngi đượci sửi dụngi nguồni vốni tíni
dụngi mài phảii thoải mãni mộti loạti cáci điềui kiện,i đói là:
-i Doanhi nghiệpi kinhi doanhi cói lãi,i cói tìnhi hìnhi tàii chínhi lànhi mạnh,i cói uyi
tíni đốii vớii ngâni hàng
-i Cáci doanhi nghiệpi phảii cói tàii sảni thếi chấpi hoặci phảii cói bảoi lãnhi bằngi tàii
sảni củai bêni thứi ba
-i Cáci doanhi nghiệpi cói dựi áni vayi vốni đềui phảii cói tỷi lệi vốni thami giai
(khoảngi 30%)
Rõi ràngi vớii quyi môi vừai vài nhỏ,i nhấti lài cáci doanhi nghiệpi mớii thànhi lập,i
việci sảni xuấti kinhi doanhi đạti hiệui quải thấpi nêni khói cói thểi thoải mãni cáci điềui
kiệni đặti ra
Mặti kháci nhui cầui đầui tưi đổii mớii máyi móci thiếti bịi lài loạii đầui tưi trungi vài
dàii hạn.i Nhưngi trongi điềui kiệni hiệni nayi cáci ngâni hàngi khôngi muốni choi vayi
hìnhi thứci này,i bởii vì:
-i Nguồni vốni củai cáci ngâni hàngi hiệni nayi lài nguồni vốni huyi độngi từi dâni
cư.i Theoi đánhi giái củai cáci nhài quảni lýi ngâni hàngi thìi cơi cấui huyi độngi giữai kỳi
ngắni hạni vài trungi dàii hạni rấti mấti câni đối.i Đai sối dâni cưi gửii ngắni hạni lạii khôngi
ổni địnhi nêni việci dùngi nguồni vốni nàyi đểi choi vayi trungi vài dàii hạni lài rấti hạni chế
-i Doi thờii giani choi vayi dài,i cáci khoảni choi vayi trungi vài dàii hạni cói rủii roi
caoi hơni cáci khoảni choi vayi ngắni hạn
Trang 39Hơni nữa,i việci tínhi toáni thui nợi tiềni vayi củai ngâni hàngi lài khôngi hợpi lý:i
Ngâni hàngi chỉi ápi dụngi hìnhi thứci gốci chiai đềui theoi kỳi hạn,i lãii tínhi trêni sối dưi mài
khôngi tínhi đếni chui kỳi sảni xuấti kinhi doanhi củai doanhi nghiệpi vài dựi áni dẫni đếni
việci mấti câni đốii trongi tìnhi hìnhi tàii chínhi củai doanhi nghiệpi khii trải nợ
Chỉi tínhi riêngi nămi 1999,i mặci dùi 5i lầni Ngâni hàngi Nhài Nướci điềui chỉnhi
lạii suấti choi vay,i từi 1,1%/thángi xuốngi còni 0,85%/thángi đốii vớii choi vayi trungi vài
dàii hạni khui vựci đôi thịi nhưngi dưi nợi choi vayi củai nềni kinhi tếi vẫni khôngi tăngi lêni
đượci nhưi mongi muốn.i Hàngi nghìni tỷi đồngi vốni còni đangi bịi ứi đọngi trongi cáci
Ngâni hàngi thươngi mại.i i
Ngoàii rai đốii vớii cáci doanhi nghiệpi vừai vài nhỏ,i còni cói nguồni tàii chínhi phii
chínhi thức:i Đốii vớii họi đâyi lài nguồni vốni chủi yêú.i Theoi việni nghiêni cứui quảni lýi
kinhi tếi thếi giớii 75%i doanhi nghiệpi vừai vài nhỏi lài cói vốni dướii 50i triêụi đồngi
nhưngi chỉi cói khoảngi 1/3i sối doanhi nghiệpi nhỏi nàyi vayi đượci vốn,i trongi đói chỉi cói
20%i doanhi nghiệpi vayi đượci từi Ngâni hàngi còni lạii 80i %i lài từi nguồni vốni phii
chínhi thức.i Nguồni vốni phii chínhi thứci nàyi đượci tìmi kiếmi từi choi vayi nặngi lãi,i
vayi ngườii thân,i bạni bè.i Tuyi nhiêni ,i phạmi vii vài quyi môi nguồni vốni nàyi khôngi
lớn,i chủi doanhi nghiệpi buộci phảii câni nhắci nhậni xéti cái nhâni củai nhữngi ngườii
giúpi đỡi tàii chính,i gâyi nêni mốii quani hệi tàii chínhi cái nhâni cao,i thậmi chíi vai chạmi
tớii sựi độci lậpi i trongi kinhi doanh.i (Nguồni :i Tạpi chíi Ngâni hàngi sối 1+2 i năm i 2000)
Nhưi vậy,i xemi quai cáci nguồni vốni tàii trợi mài doanhi nghiệpi cói thểi dựai vàoi
trongi thờii giani trướci mắti thìi việci đai dạngi hoá,i đổii mớii cáci hìnhi thứci tàii trợi giữai
Ngâni hàngi vài doanhi nghiệpi đượci xemi lài cói hiệui quải hơni cả.i Trongi tìnhi hìnhi đó,i
hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi rai đờii vài pháti triểni đượci xemi nhưi mộti giảii phápi
vừai mangi tínhi chấti tìnhi thế,i vừai cói ýi nghĩai chiếni lượci lâui dàii trongi việci kinhi
doanhi đai năngi củai cáci Ngâni hàngi thươngi mại.i Hoạti độngi nàyi nếui cói nhữngi
địnhi hướngi cụi thểi hữui hiệui sẽi gópi phầni khôngi nhỏi khắci phụci nhữngi khói khăni
củai hệi thốngi doanhi nghiệpi Việti Nami hiệni nay
1.2. i Cơ i cấu i hệ i thống i doanh i nghiệp i Việt i Nam:
Theoi cuộci điềui trai nămi 1995,i toàni bội hệi thốngi doanhi nghiệpi nướci tai cói
khoảngi 23.708i đơni vị,i trongi đói cói 20.916i lài doanhi nghiệpi vừai vài nhỏ,i chiếmi tỷi
lêi 88i %i (Theoi tiêui thứci phâni loạii tổngi sối vốni hoạti độngi dướii 5i tỷi Việti Nami
đồng).i Nếui theoi tiêui thứci lài quyi môi doanhi nhiệpi dướii 200i laoi độngi lài vừai vài
nhỏi thìi cói tớii 96%i tổngi sối doanhi nghiệpi Việti Nami thuộci loạii này.i i Trongi khii đói
toàni bội sối vốni củai 88%i doanhi nghiệpi nàyi lạii chỉi chiếmi khoảngi 25%i tổngi vốni
Trang 40kinhi doanhi củai hệi thốngi doanhi nghiệpi Việti nam.i Tỷi lệi doanhi nghiệpi vừai vài nhỏi
trongi cáci loạii hìnhi vài thànhi phầni kinhi tếi nhưi sau:
Loạii hìnhi doanhi nghiệp Tỷi lệi phầni trămTrongi khui vựci doanhi nghiệpi nhài nước 65,9%
Trongi khui vựci doanhi nghiệpi địai phương 74,6%
Trongi khui vựci doanhi nghiệpi trungi ương 47,8%
Trongi khui vựci kinhi tếi hợpi tác 97,4%
Trongi khui vựci doanhi nghiệpi tưi nhân 99,4%
Trongi khui vựci côngi tyi cổi phần,TNHH 94,6%
Trongi khui vựci doanhi nghiệpi cói vốni ĐTNN 33,6%
Bảngi phâni loạii doanhi nghiệpi vừai vài nhỏi theoi loạii hình
Nguồn i : i Tạp i chí i kinh i tế i và i dự i báo i 4/1998
Nếui xéti vềi hiệui quải hoạti động,i khui vựci doanhi nghiệpi vừai vài nhỏi nóii
chungi chiếmi 31%i tổngi sảni lượngi côngi nghiệpi hàngi năm,i 78%i doanhi sối báni lẻi
trongi thươngi nghệp,i 64%i khốii lượngi vậni chuyểni hànhi kháchi vài hàngi hoá,i sảni
xuấti gầni 100%i sảni lượngi côngi nghiệpi củai nhiềui loạii hàngi hoái tiêui dùngi tạoi rai
gầni 8i triệui côngi i ăni việci làmi trongi 36i triệui laoi độngi cải nước.i Tuyi nhiên,i từi nămi
1996i đếni nayi doi nhiềui nguyêni nhâni cáci doanhi nghiệpi vừai vài nhỏi Việti Nami đãi
chữngi lạii sảni xuấti khói khăn,i sứci muai vài thịi trườngi giảmi sút,i tốci đội tăngi trưởngi
giảm.i Mộti trongi nhữngi khói khăni nổii cộmi nhấti vớii họi lài thiếui vốn.i (Nguồn:i Tạpi
chíi ngâni hàngi sối 1+2i i nămi 2000)
Tấti cải nhữngi phâni tíchi ởi trêni đãi choi thấyi vấni đềi phâni bổi vốni quái chênhi
lệchi trongi hệi thốngi doanhi nghiệpi Việti Nami đãi tạoi rai mộti sựi khói khăni lớni choi
sựi pháti triểni kinhi tếi đấti nước
2)i Quái trìnhi hìnhi thànhi vài pháti triểni hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi ởi Việti
Nami
Hoạti độngi choi thuêi tàii chínhi bắti đầui thâmi nhậpi vàoi thịi trườngi Việti Nami
vàoi cuốii thậpi kỷi 70,i đầui thậpi kỷi 80.i Đơni vịi đầui tiêni tiếni hànhi hoạti độngi nàyi lài
Côngi tyi vậni tảii ngoạii thươngi vớii tưi cáchi lài bêni thuêi mộti sối tàui vậni tảii củai cáci
côngi tyi nướci ngoài.i Tuyi nhiên,i bướci khaii thôngi vềi lĩnhi vựci thuêi tàii chínhi gầni
đâyi lài việci thuêi máyi bayi củai nướci ngoàii đểi hiệni đạii hoái độii máyi bayi củai hãngi
hàngi khôngi (Viêtnami Airlines).i Nhời đó,i ngayi cải trongi nhữngi nămi 1993i –1994,i
hãngi đãi cói 7i máyi bayi hiệni đạii trongi sối 24i chiếc.i Đếni đầui nămi 1996,i hãngi thuêi