PHẦN MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, đất nước ta đã trải qua một cuộc đổi mới sâu sắc và toàn diện, chuyển từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần hoạt động theo cơ chế thị trường với sự quản lý của Nhà nước Công cuộc đổi mới đã mang lại nhiều thành tựu to lớn, đáng tự hào trong phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa - giáo dục.
Cơ chế mới trong giáo dục đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng, đặc biệt là sự suy thoái về đạo đức và giá trị nhân văn trong giới trẻ Nhiều thanh niên và học sinh hiện nay có lối sống thực dụng, thiếu ước mơ và hoài bão, cùng với những tiêu cực trong thi cử và bằng cấp Sự du nhập của văn hóa phẩm đồi truỵ qua phim ảnh, game và Internet cũng ảnh hưởng đến quan điểm về tình bạn và tình yêu của thanh thiếu niên, đặc biệt là những em chưa được trang bị kiến thức đầy đủ Nghị quyết T W2 khóa VIII đã chỉ ra rằng một bộ phận học sinh, sinh viên đang có tình trạng suy thoái về đạo đức và mờ nhạt về lý tưởng Do đó, cần tăng cường giáo dục tư tưởng đạo đức, ý thức công dân và lòng yêu nước, đồng thời tổ chức các hoạt động xã hội, văn hóa, thể thao phù hợp với lứa tuổi và yêu cầu giáo dục toàn diện.
Luật giáo dục 2005 xác định rằng mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản Điều này nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân.
Tình trạng vi phạm đạo đức trong trường phổ thông, đặc biệt tại trung tâm GDTX số 2 Nghệ An, đang gia tăng đáng báo động Nhiều học sinh tham gia vào các nhóm bạo hành, cho thấy sự cần thiết phải chú trọng hơn đến giáo dục đạo đức Một số giáo viên chưa thực sự là tấm gương cho học sinh, chỉ tập trung vào việc giảng dạy tri thức khoa học mà bỏ qua môn Giáo dục công dân, dẫn đến việc thiếu quan tâm trong việc giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh.
Để nâng cao công tác giáo dục đạo đức cho học sinh hiện nay, việc nắm rõ thực trạng và đề ra biện pháp giáo dục là nhiệm vụ quan trọng của cán bộ giáo dục Qua thực tiễn quản lý và giảng dạy tại Trung tâm GDTX, tôi nhận thấy cần đánh giá thực trạng giáo dục đạo đức để từ đó đưa ra các giải pháp hiệu quả, giúp học sinh trở thành những người tốt trong xã hội Vì vậy, tôi đã chọn đề tài: “Thực trạng và giải pháp về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở Trung tâm GDTX”.
Trong năm học vừa qua, trung tâm GDTX đã nhìn nhận lại thực trạng công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức, cần đưa ra một số biện pháp cụ thể nhằm thực hiện tốt hơn công tác này trong giai đoạn hiện nay.
Mục đích nghiên cứu
Nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh trong Trung tâm GDTX số 2 Nghệ An trong giai đoạn hiện nay.
Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ những vấn đề lý luận về đạo đức cách mạng và giáo dục đạo đức cách mạng cho học sinh.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục đạo đức cho học sinh trong Trung tâm GDTX hiện nay.
- Đề xuất quan điểm, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay.
Đối tượng và phạm vi khảo sát
4.1 Đối tượng khảo sát Đối tượng nghiên cứu là học sinh Trung tâm GDTX.
4.2 Phạm vi nghiên cứu khảo sát Đề tài đặt trọng tâm ở thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục đạo đức cho thanh niên trong Trung tâm GDTX giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo.
Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện nghiên cứu, đề tài áp dụng các phương pháp chính bao gồm: phương pháp hệ thống có cấu trúc, phương pháp phân tích và tổng hợp, cùng với phương pháp thống kê.
Thông tin thu thập để nghiên cứu được tìm từ các nguồn tài liệu sau:
Theo luận cứ khoa học, các định lý, quy luật, định luật và khái niệm có thể được thu thập từ sách giáo khoa, tài liệu chuyên ngành và sách chuyên khảo.
Mục đích của nghiên cứu tài liệu là để khám phá lịch sử nghiên cứu Phân tích sẽ tập trung vào các khía cạnh như nguồn gốc, tác giả, nội dung và tổng hợp tài liệu.
Những đóng góp mới của đề tài
Đề tài nghiên cứu này tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh tại một địa bàn cụ thể, với những đặc điểm và tình hình riêng Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần vào việc chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạt động của Trung tâm GDTX và Đoàn thanh niên trong bối cảnh hội nhập hiện nay, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học để tham mưu với cấp ủy Đảng và nhà trường trong công tác thanh niên trong tình hình mới.
Dựa trên nghiên cứu đã thực hiện, cần mở rộng việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức tại thị xã, nhằm tìm ra các giải pháp hệ thống chung cho các trường học và tổ chức Đoàn trong thời gian tới.
NỘI DUNG
Các khái niệm cơ bản
1 Đạo đức là gì? Đạo đức là một từ Hán-Việt, được dùng từ xa xưa để chỉ một yếu tố trong tính cách và giá trị của mỗi con người Là hệ thống các quy tắc về chuẩn mực của cộng đồng và xã hội Đạo là con đường, đức là tính tốt hoặc những công trạng tạo nên Khi nói một người có đạo đức là ý nói người đó có sự rèn luyện thực hành các lời răn dạy về đạo đức, sống chuẩn mực và có nét đẹp trong đời sống và tâm hồn và người có đạo đức rất biết quan tâm người khác. Đạo đức là hệ thống quy tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực xã hội mà nhờ đó con người tự nguyện điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng, xã hội. Đạo đức được xem là khái niệm luân thường đạo lý của con người, nó thuộc về vấn đề tốt-xấu, hơn nữa xem như là đúng-sai, được sử dụng trong 3 phạm vi: lương tâm con người, hệ thống phép tắc đạo đức và trừng phạt đôi lúc còn được gọi giá trị đạo đức; nó gắn với nền văn hoá, tôn giáo, chủ nghĩa nhân văn, triết học và những luật lệ của một xã hội về cách đối xử từ hệ thống này. Đạo đức thuộc hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên tắc, quy tắc nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau, với xã hội, với tự nhiên trong hiện tại hoặc quá khứ cũng như tương lai chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội. Đạo đức là một hiện tượng lịch sử và xét cho cùng, là sự phản ánh của các quan hệ xã hội Có đạo đức của xã hội nguyên thủy, đạo đức của chế độ chủ nô, đạo đức phong kiến, đạo đức tư sản, đạo đức cộng sản Lợi ích của giai cấp thống trị là duy trì và củng cố những quan hệ xã hội đang có; trái lại, giai cấp bị bóc lột tuỳ theo nhận thức về tính bất công của những quan hệ ấy mà đứng lên đấu tranh chống lại và đề ra quan niệm đạo đức riêng của mình Trong xã hội có giai cấp, đạo đức có tính giai cấp Đồng thời, đạo đức cũng có tính kế thừa nhất định Các hình thái kinh tế - xã hội thay thế nhau, nhưng xã hội vẫn giữ lại những điều kiện sinh hoạt, những hình thức cộng đồng chung Tính kế thừa của đạo đức phản ánh "những luật lệ đơn giản và cơ bản của bất kì cộng đồng người nào" (Lênin) Đó là những yêu cầu đạo đức liên quan đến những hình thức liên hệ đơn giản nhất giữa người với người Mọi thời đại đều lên án cái ác, tính tàn bạo, tham lam, hèn nhát, phản bội và biểu dương cái thiện, sự dũng cảm, chính trực, độ lượng, khiêm tốn "không ai nghi ngờ được rằng nói chung đã có một sự tiến bộ về mặt đạo đức cũng như về tất cả các ngành tri thức khác của nhân loại" (Enghen) Quan hệ giữa người với người ngày càng mang tính nhân đạo cao hơn Ngay trong xã hội nguyên thủy đã có những hình thức đơn giản của sự tương trợ và không còn tục ăn thịt người Với sự xuất hiện của liên minh bộ lạc và nhà nước, tục báo thù của thị tộc dần dần mất đi Xã hội chủ nô coi việc giết nô lệ là việc riêng của chủ nô, đến xã hội phong kiến, việc giết nông nô bị lên án Đạo đức phong kiến bóp nghẹt cá nhân dưới uy quyền của tôn giáo và quý tộc; đạo đức tư sản giải phóng cá nhân, coi trọng nhân cách "Nhưng chúng ta vẫn chưa vượt được khuôn khổ của đạo đức giai cấp Một nền đạo đức thực sự có tính nhân đạo, đặt lên trên sự đối lập giai cấp và mọi hồi ức về sự đối lập ấy chỉ có thể có được khi nào xã hội đã tới một trình độ mà trong thực tiễn của đời sống, người ta không những thắng được mà còn quên đi sự đối lập giai cấp". Đó là trình độ của xã hội tương lai, xã hội cộng sản chủ nghĩa Đạo theo quan niệm của người xưa là con đường, là năng lực phổ biến điều hành mọi sự mọi sự vận động và biến hóa không ngừng của vạn vật và sự việc quanh ta Đạo trong Kinh Dịch đặt trên nền tảng thiên kinh địa nghĩa: trật tự xã hội phản ánh trật tự vũ trụ Không có một đấng tối cao nào có thể tùy tiện ban phúc giáng họa mà chỉ còn các nguyên lý vô ngã Âm Dương, ngã là tôi, vô ngã là không có cái tôi, mà theo ngôn ngữ hiện đại được hiểu là quy luật khách quan Nói một cách khác theo ngôn ngữ của chúng ta ngày nay thì Đạo là quy luật xảy ra xung quanh ta không tùy thuộc vào ý nguyện cá nhân của bất cứ ai. Đức là hiểu Đạo Đức là mức độ tập trung của Đạo ở một con người Nói theo ngôn từ ngày nay Đức là trình độ năng lực nắm vững và vận dụng quy luật. Trình độ cao bao nhiêu thì Đức dày bấy nhiêu.
Thánh nhân là người có đức, và theo cách hiểu hiện đại, thánh nhân được xem là "người có trình độ" nắm vững sự vận động khách quan của các quy luật, bao gồm cả quy luật tự nhiên và quy luật xã hội.
Đạo đức đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức, duy trì trật tự và phát triển xã hội, với tác động khác nhau tùy thuộc vào trình độ phát triển kinh tế - xã hội Nó là phương thức cơ bản điều chỉnh hành vi con người một cách tự nguyện và không vụ lợi, góp phần nhân đạo hóa con người và xã hội Đạo đức không chỉ giúp con người sống thiện và có ích mà còn thể hiện bản sắc dân tộc trong quan hệ quốc tế, mở rộng giao lưu văn hóa giữa các dân tộc Hơn nữa, đạo đức còn góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.
Đạo đức truyền thống ở Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào tư tưởng Nho học mà còn bị chi phối bởi văn hóa xóm làng, thể hiện qua tình nghĩa và lý tưởng cộng đồng Nội dung và phạm vi của đạo đức Việt Nam là lối sống có tình nghĩa, với phương châm thấu tình đạt lý Đạo đức phản ánh các quan hệ kinh tế - xã hội và giá trị của nó được xác định bởi sự phục vụ cho tiến bộ xã hội và hạnh phúc của con người Đạo đức giúp xã hội tiến lên, thoát khỏi ách bóc lột lao động Theo Lênin, đạo đức cộng sản chủ nghĩa góp phần phá hủy xã hội cũ và đoàn kết người lao động xung quanh giai cấp vô sản để xây dựng xã hội mới Quan niệm này mang tính cách mạng và khoa học, vượt qua các tôn giáo và nền đạo đức khác Đạo đức còn chịu sự tác động của ý thức tự giác và niềm tin về bản thân, dân tộc, giai cấp, tạo nên tính độc lập tương đối Do đó, không thể khẳng định rằng sự giàu có vật chất luôn gắn liền với sự giàu có tinh thần đạo đức hay ngược lại.
Ngày nay, sự phát triển của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đã làm biến đổi các quy tắc, chuẩn mực đạo đức Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là các giá trị đạo đức cũ hoàn toàn mất đi, mà thay vào đó là sự xuất hiện của các giá trị đạo đức mới Các giá trị đạo đức ở Việt Nam hiện nay là sự kết hợp giữa truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc và xu hướng tiến bộ của thời đại Đó là tinh thần cần cù, sáng tạo, yêu lao động; tình yêu quê hương, đất nước gắn liền với chủ nghĩa xã hội; sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, có lối sống văn minh, lành mạnh; cùng với tinh thần nhân đạo và tinh thần quốc tế cao cả.
Hồ Chí Minh là người bàn nhiều về đạo đức, nhất là đạo đức cách mạng.
"Đức là gốc" là quan điểm cốt lõi trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, nhấn mạnh rằng đạo đức không chỉ là nền tảng của người cách mạng mà còn là thước đo lòng cao thượng của con người Hồ Chí Minh xem xét vấn đề đạo đức một cách toàn diện trong mọi lĩnh vực hoạt động, từ công việc cá nhân đến lao động sản xuất và chiến đấu Ông cũng đề cập đến đạo đức trong các phạm vi từ gia đình đến xã hội, từ giai cấp đến dân tộc, và từ quốc gia đến quốc tế Cách nhìn nhận toàn diện về đạo đức của Hồ Chí Minh phản ánh sự khách quan và phù hợp với đời sống xã hội phong phú Tư tưởng đạo đức của ông vừa mang bản sắc Việt Nam, vừa mang tính cộng sản, kết hợp giữa văn hóa đạo đức phương Đông và phương Tây.
Người có đạo đức cách mạng không bao giờ lùi bước trước khó khăn, thất bại tạm thời, và luôn giữ vững tinh thần khiêm tốn, giản dị trong thành công Họ thực sự là những người "lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ", vì "Đức là gốc", đạo đức cách mạng là thước đo lòng cao thượng của con người Theo Hồ Chí Minh, trong xã hội và hoạt động cách mạng, mỗi người có vai trò và tài năng khác nhau, nhưng bất kỳ ai giữ được đạo đức cách mạng đều là người cao thượng.
Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng để có sự phát triển bền vững, con người cần có đạo đức như nguồn nước cho sông, gốc cho cây Đạo đức là nền tảng của tài năng, và người cách mạng phải có đạo đức để lãnh đạo nhân dân Những người có đức luôn nỗ lực học hỏi, nâng cao trình độ và rèn luyện năng lực để hoàn thành nhiệm vụ Khi nhận thấy sức mình không đủ, họ sẵn sàng nhường bước, học hỏi và ủng hộ những người tài đức hơn để cùng nhau xây dựng đất nước.
“Đức lớn” ở đây ám chỉ đến đức tính tận tâm và nỗ lực hy sinh vì cách mạng, vì đất nước và nhân dân, không chỉ đơn thuần là những phẩm chất đạo đức thông thường như hiền lành, ngoan ngoãn hay tốt bụng trong cuộc sống hàng ngày.
Theo Hồ Chí Minh, Đảng phải "là đạo đức, là văn minh", trong đó đạo đức được coi là "gốc" và là vấn đề quan trọng nhất Để Đảng Cộng sản trở thành tiên phong, trước hết cần phải là một Đảng tiêu biểu cho đạo đức cách mạng, tận tâm và tận lực phục vụ Tổ quốc và nhân dân.
Hồ Chí Minh quan niệm đạo đức cách mạng là đạo đức của người cách mạng trong quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Đạo đức cách mạng thể hiện sự trung thành với nước, hiếu thảo với dân, và sự hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc Nó bao gồm việc hoàn thành mọi nhiệm vụ, vượt qua khó khăn, và đánh bại kẻ thù Đạo đức cách mạng còn thể hiện sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, cùng với tình yêu thương và quý trọng con người, sống có tình nghĩa và tinh thần quốc tế trong sáng Đây là nền tảng của nhân cách và là gốc rễ của người cách mạng.
Tư tưởng của Hồ Chí Minh về đạo đức và đạo đức cách mạng đã làm phong phú thêm tư tưởng đạo đức cách mạng của đạo đức học Mác-Lênin Điều này được thể hiện qua sự vận dụng hài hòa giữa tính nhân văn của các dân tộc Việt Nam và đạo đức cách mạng của giai cấp công nhân.
Hồ Chí Minh là biểu tượng sáng ngời về đạo đức cách mạng, kết tinh những phẩm chất tốt đẹp nhất của người Việt Nam và đạo đức cộng sản cao quý của Chủ nghĩa Mác - Lênin Những quy tắc đạo đức mà Người đề ra đã trở thành vũ khí mạnh mẽ của dân tộc trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội, đồng thời thúc đẩy hòa bình, hợp tác và hữu nghị với các dân tộc trên thế giới.
Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng đạo đức cách mạng là nền tảng và sức mạnh của người cách mạng, giống như gốc cây và nguồn nước Để hoàn thành nhiệm vụ cách mạng vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, người cách mạng cần có đạo đức làm nền tảng Đạo đức và tài năng phải kết hợp để thực hiện nhiệm vụ cách mạng Để làm cách mạng, trước hết, con người cần có tâm trong sáng và đức cao đẹp đối với giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn dân tộc Tâm và đức này cần được thể hiện qua các mối quan hệ xã hội hàng ngày với dân, nước, đồng chí, đồng nghiệp và mọi người xung quanh.
Đạo đức giả, trái ngược với đạo đức chân chính, là một thói xấu phổ biến trong mối quan hệ giữa con người Nó đi kèm với những tính cách ích kỷ, đố kỵ, xu nịnh và a dua, làm mất dần vẻ chân thực của đời sống xã hội Sự lan tràn của đạo đức giả sẽ suy yếu nền văn hóa của một đất nước.
Dân gian đã có rất nhiều thành ngữ, ca dao… để vạch mặt kẻ đạo đức giả:
"Miệng nam mô, bụng một bồ dao găm", hoặc "Bề ngoài thơn thớt nói cười, bề trong nham hiểm giết người không dao".
Tầm quan trọng của giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành nhiều tâm sức cho sự nghiệp đào tạo và bồi dưỡng thế hệ trẻ Ông vận dụng sáng tạo các luận điểm Mac-xit về vai trò và vị trí của thế hệ trẻ trong xã hội, cũng như về giáo dục thế hệ trẻ trong bối cảnh cụ thể của cách mạng Việt Nam Những quan điểm và tư tưởng của Người về thế hệ trẻ là tài sản tinh thần vô giá cho chúng ta hôm nay và mai sau.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tương lai và vận mệnh của đất nước nằm trong tay thế hệ thanh thiếu niên, lực lượng cách mạng hùng hậu và là bộ phận quan trọng của dân tộc Người nhấn mạnh rằng thanh niên là lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng của cha anh Trong "Thư gửi thanh niên An Nam" năm 1925, Người cảnh báo rằng đất nước sẽ không còn nếu thanh niên không được "hồi sinh" và luôn "chìm ngập trong sự biếng nhác" Người đã gióng lên hồi chuông thức tỉnh, nhấn mạnh rằng Đông Dương sẽ gặp nguy hiểm nếu thanh niên không sớm hồi sinh.
Trong Thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên năm 1946, Bác Hồ khẳng định vai trò quan trọng của thế hệ trẻ trong việc xây dựng tương lai tươi đẹp cho đất nước: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.” Bác bày tỏ niềm tin vững chắc vào thế hệ trẻ, nhấn mạnh rằng nước nhà trông cậy rất nhiều vào các cháu Trong kháng chiến chống Pháp, Bác nói với thanh niên rằng: “Người ta thường nói, thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà.” Ông ví von tuổi trẻ như mùa xuân của xã hội, khẳng định rằng thanh niên chính là lực lượng kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai, tiếp sức cho cách mạng và dẫn dắt thế hệ thanh niên tương lai.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Bác Hồ luôn tin tưởng tuyệt đối vào thế hệ trẻ với sức vóc và nhiệt huyết: “Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên” Người đã khẳng định thanh niên chính là anh hùng của dân tộc, thể hiện sự đánh giá cao về vai trò và vị trí của thanh niên trong sự nghiệp cứu nước.
Tình cảm của Bác đối với thế hệ trẻ không chỉ là tình yêu thương mà còn là niềm tin vào tương lai của thanh niên Bác đánh giá cao vai trò của thế hệ trẻ, nhấn mạnh rằng "thanh niên ta có vinh dự to thì cũng có trách nhiệm lớn", và yêu cầu họ phải vươn lên để làm chủ tương lai, xứng đáng là người chủ của một nước xã hội chủ nghĩa Đối với các cháu nhi đồng, Bác thường nhắc nhở rằng "ngày nay các cháu là nhi đồng, ngày sau các cháu là người chủ của nước nhà, của thế giới" Bác khuyến khích các cháu đoàn kết để xây dựng thế giới hòa bình và dân chủ, đồng thời thi đua làm những việc có ích cho kháng chiến.
Bác dạy thanh niên rằng nhiệm vụ của họ không phải là hỏi nước nhà đã cho mình những gì, mà là tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà Họ cần phải tìm cách mang lại lợi ích cho đất nước nhiều hơn và hy sinh phấn đấu vì lợi ích chung Thanh niên hiện nay là thế hệ vẻ vang, vì vậy cần tự giác, tự nguyện cải tạo tư tưởng của mình để xứng đáng với nhiệm vụ của mình.
Để trở thành người chủ tương lai xứng đáng, thanh niên cần rèn luyện tinh thần và sức lực ngay từ bây giờ, đồng thời nỗ lực làm việc để chuẩn bị cho tương lai của mình.
Tính nhất quán trong tư tưởng và chính sách của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến "công việc đối với con người", đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục và bồi dưỡng Trong đó, giáo dục và bồi dưỡng thế hệ thanh niên đóng vai trò quan trọng, góp phần xây dựng tương lai cho đất nước.
Kế thừa và phát triển tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thế hệ trẻ, Đảng ta đã xác định trách nhiệm xây dựng đội ngũ hậu bị, cụ thể là Đoàn Thanh niên Cộng sản Điều lệ Đảng ghi nhận Đoàn Thanh niên Cộng sản là tổ chức quần chúng duy nhất có chương riêng, thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa Đảng và thanh niên Đảng luôn chú trọng đến việc xây dựng tổ chức thanh niên, coi đây là nguồn bổ sung lực lượng cho Đảng Theo tư tưởng của Bác, Đảng thường xuyên tổng kết thực tiễn để đánh giá vai trò của thanh niên một cách khách quan Qua 88 năm phát triển, Đảng đã chứng minh rằng công tác thanh thiếu niên và giáo dục thế hệ trẻ là nhiệm vụ quan trọng.
Năm 1979, Đảng ta đã ban hành Nghị quyết số 14 - NQ/TW về cải cách giáo dục, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự nghiệp "trồng người" Giáo dục được xem là bộ phận quan trọng của cuộc cách mạng tư tưởng, với nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ nhỏ đến khi trưởng thành Nguyên lý giáo dục phải gắn liền với hành động, kết hợp với lao động sản xuất, và nhà trường cần liên kết chặt chẽ với gia đình và xã hội Tư tưởng này đã được phát triển và hoàn thiện qua các kỳ Đại hội VI đến Đại hội XII của Đảng Cộng sản Việt Nam, cùng với nhiều chỉ thị và nghị quyết quan trọng về giáo dục, đặc biệt là giáo dục đạo đức và lối sống cho thế hệ trẻ.
Nghị quyết số 04 - NQ/TW ngày 14/01/1993 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII) nhấn mạnh vai trò quan trọng của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cũng như trong công cuộc đổi mới Thành công của sự nghiệp đổi mới và vị thế của đất nước trong thế kỷ XXI phụ thuộc lớn vào lực lượng thanh niên và việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ trẻ.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) xác định nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là xây dựng những con người gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH, có đạo đức trong sáng, ý chí kiên cường bảo vệ tổ quốc, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc Giáo dục cần phát huy tiềm năng của dân tộc và con người Việt Nam, nâng cao ý thức cộng đồng, khuyến khích tính tích cực cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp và tính tổ chức kỷ luật Mục tiêu cuối cùng là tạo ra những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên" theo lời dặn của Bác Hồ.
Chỉ thị số 42 - CT/TW ngày 24/3/2015 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa XI) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức và lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ Mục tiêu của chỉ thị là định hướng cho thanh niên trong giai đoạn 2015, nhằm xây dựng một thế hệ trẻ có trách nhiệm và ý thức cao về giá trị văn hóa và đạo đức.
Vào năm 2030, Ban Bí thư đã ban hành những đánh giá quan trọng về thế hệ trẻ ngay trước thềm Đại hội XII của Đảng Bài viết xác định rõ nguyên nhân và chỉ ra những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể yêu cầu các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện tốt công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức và lối sống cho thế hệ trẻ.
Tại Đại hội lần thứ XII của Đảng (tháng 01/2016), Trung ương Đảng khẳng định vai trò quan trọng của thế hệ trẻ và công tác giáo dục họ Đổi mới nội dung và phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng, lý tưởng truyền thống là cần thiết để bồi dưỡng lòng yêu nước, xây dựng đạo đức và lối sống lành mạnh Cần có cơ chế, chính sách phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi cho thế hệ trẻ trong học tập, nghiên cứu và phát triển kỹ năng Khuyến khích thanh niên nuôi dưỡng ước mơ, sáng tạo và làm chủ công nghệ hiện đại Phát huy vai trò của thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thu hút thanh niên, thiếu niên và nhi đồng tham gia các tổ chức do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh dẫn dắt.
Thực trạng về hiệu quả hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh Trung tâm GDTX trong giai đoạn hiện nay
Cửa Lò là một thị xã thuộc tỉnh Nghệ An, nằm ở phía đông của tỉnh Nghệ
Cửa Lò nằm ở phía đông giáp Biển Đông, phía tây giáp Nghi Lộc, phía nam giáp thành phố Vinh và huyện Nghi Xuân, trong khi phía bắc giáp Diễn Châu Trước đây, Cửa Lò thuộc huyện Nghi Lộc.
Cửa Lò nổi tiếng với bãi biển đẹp, khu nghỉ mát hấp dẫn và cảng biển sầm uất Ngày 12/3/2009, Bộ Xây Dựng đã công nhận Cửa Lò là đô thị loại 3.
Trong những năm qua, tình hình giáo dục của thị xã đã có nhiều chuyển biến tích cực, với sự gia tăng quan tâm của người dân đối với giáo dục Hệ thống trường lớp đã phát triển đáng kể, hiện tại toàn thị xã có hai trường THPT và một trung tâm GDTX.
Trung tâm GDTX số 2 Nghệ An, tọa lạc tại thị xã Cửa Lò, mang lại sự thuận lợi cho học sinh trong việc đi học Trong năm học 2022-2023, trung tâm có 8 lớp với tổng số 324 học sinh Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên của trung tâm gồm 11 người, đảm bảo đủ khả năng phân công giảng dạy.
Trung tâm được hưởng lợi từ sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy và UBND, cùng với sự hỗ trợ nhiệt tình từ các ban ngành địa phương, đặc biệt là Phòng Tư pháp và Công an thị xã trong công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật cho học sinh Ngoài ra, sự chỉ đạo kịp thời từ Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cũng góp phần quan trọng Đội ngũ cán bộ và giáo viên của trung tâm đều được đào tạo chính quy từ chuẩn đến trên chuẩn về chuyên môn nghiệp vụ.
Trong những năm gần đây, việc đổi mới phương pháp dạy và học, đặc biệt trong các môn Ngữ văn và Giáo dục công dân, đã trở thành một nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông Các hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm cũng đóng vai trò thiết yếu trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh Sự đồng tình và phối hợp tích cực từ phía xã hội, đặc biệt là các bậc cha mẹ học sinh, là yếu tố then chốt trong công tác này.
Thị xã đang đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp liên quan đến tệ nạn xã hội, đặc biệt là tình trạng thanh niên lôi kéo học sinh tham gia vào việc uống rượu và đánh nhau Những hành vi này đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến đạo đức và nhân cách của học sinh.
Cơ sở vật chất của trung tâm cần được nâng cấp, vì hiện tại còn thiếu thốn và phương tiện nghe nhìn hạn chế, điều này ảnh hưởng đến việc cập nhật thông tin mới phục vụ cho công tác giáo dục.
1 Thực trạng công tác giáo dục đạo đức học sinh của trung tâm trong năm học 2022-2023
1.1 Những việc trung tâm đã làm trong năm học
1.1.1 Các hoạt động ngoại khóa
Trường đã tổ chức cho học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động giáo dục theo quy định của biên chế năm học 2022-2023 do Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An ban hành.
An cụ thể như sau:
Giáo dục an toàn giao thông sẽ được triển khai từ tháng 9 đến hết năm học, với sự tham gia của đội cảnh sát giao thông Công an thị xã Cửa Lò Sự kiện này đã thu hút 276 học sinh và cán bộ giáo viên tham dự, nhằm nâng cao nhận thức về an toàn giao thông trong cộng đồng.
Giáo dục phòng chống ma túy và tệ nạn xã hội được thực hiện thông qua các buổi nói chuyện chuyên đề do các báo cáo viên từ phòng tư pháp và Công an thị xã Cửa Lò tổ chức Hầu hết học sinh và giáo viên của trung tâm đã tham gia đầy đủ các hoạt động này.
Tổ chức sinh hoạt dưới cờ hàng tuần nhằm phát động các phong trào thi đua liên quan đến hoạt động giáo dục trong nhà trường, khuyến khích nêu gương người tốt, việc tốt và động viên học sinh vượt khó để học giỏi.
Hàng tuần, trường tổ chức sinh hoạt đoàn vào ngày thứ năm để giáo dục học sinh trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt, và phấn đấu trở thành đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.
Giáo dục lao động: trung tâm tổ chức cho học sinh
1.1.2 Các hoạt động giáo dục lao động, hướng nghiệp
Hàng tuần, học sinh tham gia lao động để thu dọn vệ sinh môi trường và cải tạo cảnh quan sư phạm Qua các buổi lao động này, các em được giáo dục tinh thần kỷ luật, biết yêu thương và kính trọng người lao động.
Giáo dục hướng nghiệp cho học sinh lớp 12 là một phần quan trọng trong chương trình học, giúp học sinh nhận thức rõ về nghề nghiệp tương lai Qua việc lồng ghép nội dung hướng nghiệp vào các môn học, học sinh sẽ được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để tự chọn lựa nghề nghiệp phù hợp với bản thân.