(Skkn 2023) hình thành giá trị sống cho học sinh thông qua các hoạt động phát triển văn hóa đọc để chia sẻ cùng đồng nghiệp trong quá trình giáo dục học sinh

Quan trọng hơn, đọc sách chính là học một kỹ năngsống và hướng các em học sinh tới những giá trị sống đích thực bền vững như sựtự tin, lòng nhân ái, sống trách nhiệm, yêu nước, hợp tác,

Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Ở lứa tuổi HS THPT, nhân cách của các em đang tiếp tục hình thành, pháttriển và dần hướng tới sự ổn định Đây cũng được coi là thời điểm vàng để địnhhướng giá trị sống đích thực cho các em Gia đình, nhà trường, xã hội có cùngtrách nhiệm giáo dục HS những giá trị sống để các em có đủ hành trang, vữngvàng, tự tin và có kĩ năng ứng phó với những khó khăn, cạm bẫy bất thường trongcuộc sống

Tuy nhiên, HS nói chung và HS trường THPT Diễn Châu 3 nói riêng hiệnnay vẫn đang mơ hồ về giá trị sống Một bộ phận không nhỏ các em chạy theo, đeođuổi nhiều thứ mang giá trị nhất thời để thỏa mãn những nhu cầu trước mắt nhưchơi game, thích lướt facebook, tiktok, livestream, bán hàng quần áo, giày dép,gương lược, phấn son, …thích làm đẹp về hình thức, thích gây chú ý, thích sống

ảo, sa vào yêu đương …Nhiều học sinh mơ hồ về lý tưởng sống, thờ ơ với việc xâydựng các mối quan hệ đúng đắn bền vững về tình bạn, tình yêu, tình thầy trò, gắnkết anh em gia đình ruột thịt, xác định trách nhiệm của bản thân…Các em khókiềm chế cảm xúc, dễ nổi nóng, cáu giận, ít quan tâm đến thế giới xung quanh, ảnhhưởng không nhỏ đến sự hình thành và phát triển cả về mặt sinh lí, tâm lí, nhâncách…Thực trạng bạo lực học đường, tự tử, sa vào các tệ nạn xã hội của HS là hệquả của việc mơ hồ về giá trị sống…Về phía gia đình, nhà trường, xã hội, đều nhìn

ra được thực trạng, lo lắng trước thực trạng, tìm kiếm phương pháp cách thức đểhình thành các giá trị sống cho HS nhưng chưa hiệu quả

Nguyên nhân của thực trạng đáng lo ngại mà chúng tôi nêu ra ở trên, theochúng tôi là do chúng ta chưa đưa được chiếc chìa khóa vàng làm kim chỉ namđịnh hướng cho các em học sinh về giá trị sống Một trong những chiếc chìa khóavàng đó là đọc sách Đọc sách làm cho tâm hồn con người lắng sâu hơn, bình tâmhơn, dịu dàng, ngọt ngào hơn; đọc sách làm cho trí tuệ được tỉnh thức, tinh anh,biết suy ngẫm, chín chắn, mở ra nhiều cánh cửa, nhiều lựa chọn Đọc sách hướngcon người tới Chân, Thiện, Mĩ, nghĩa là con người không chỉ sống tốt hơn mà cònsống đẹp hơn

Văn hóa đọc là tầm cao của việc đọc sách và đang được toàn xã hội quantâm Đó là một trong những vấn để then chốt của giáo dục khai phóng, hướng tớinăng lực tự học suốt đời của con người Văn hóa đọc chính là cốt lõi của đổi mớigiáo dục, đặt nền móng cho sự phát triển xã hội Phát triển văn hóa đọc là yếu tốquan trọng thúc đẩy quá trình học tập, nghiên cứu, khám phá tri thức của học sinh

Đó còn là hành trình giúp học sinh tự khám phá chính mình, hướng đến những giátrị cao đẹp trong cuộc sống, phát triển nhân cách, bồi đắp tâm hồn, thắp sángnhững ước mơ, lý tưởng cho người đọc Một cuốn sách hay sẽ mở ra cánh cửabước vào thế giới rộng lớn Các em sẽ được gặp gỡ trực tiếp nhân vật tới từ nhữngkhoảng thời gian, những địa điểm và những nền văn hóa khác nhau Đọc sách cũng

là đồng thời học cách diễn đạt ý kiến và cảm xúc, sử dụng trí tưởng tượng và giảithích những gì đã được học Quan trọng hơn, đọc sách chính là học một kỹ năngsống và hướng các em học sinh tới những giá trị sống đích thực bền vững như sự

tự tin, lòng nhân ái, sống trách nhiệm, yêu nước, hợp tác, tôn trọng, hạnh phúc…

Xuất phát từ thực tiễn và nhận thức về tầm quan trọng của việc phát triểnvăn hóa đọc để hình thành các giá trị sống, phát triển nhân cách toàn diện cho họcsinh mà trước hết là học sinh trường THPT Diễn Châu 3, chúng tôi thực hiện

nghiên cứu đề tài: Hình thành giá trị sống cho học sinh thông qua các hoạt động phát triển văn hóa đọc để chia sẻ cùng đồng nghiệp trong quá trình giáo dục học

+ Các giá trị sống về hành vi như: hợp tác, sáng tạo…

+ Các giá trị sống về tinh thần như: đoàn kết, nhân ái…

- Nhằm hạn chế được những biểu hiện sống tiêu cực trong đời sống như: tự ti, tựcao, buông xuôi, không có lý tưởng sống, vô cảm, hiềm khích, bạo lực học đường,ích kỷ, trầm cảm, tự tử…

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

- Đối tượng mà tôi thực hiện khảo nghiệm là HS trường THPT Diễn Châu 3,

HS THPT huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An trong năm học 2021 – 2022, 2022 –2023

3.2 Đối tượng nghiên cứu

- Các giải pháp hình thành giá trị sống cho học sinh thông qua hoạt độngphát triển văn hóa đọc

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ, thường xuyên các giải pháp có cơ sởkhoa học, có tính khả thi này thì có thể hình thành được giá trị sống cho học sinhnhư mục đích nghiên cứu đề ra ở mục 2

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu lý luận:

+ Nghiên cứu các văn bản chỉ đạo của cấp trên về phát triển văn hóa đọc vàhình thành giá trị sống cho HS

+ Nghiên cứu cơ sở lí luận về giá trị sống và văn hóa đọc

- Về thời gian, kế hoạch thực hiện

1 Từ tháng 10/ 2021

đến tháng 12/2021

- Đọc tài liệu về giá trị sống,văn hóa đọc, nghiên cứu cácvăn bản liên quan

- Đọc tài liệu tham khảo vềtâm lý lứa tuổi HS THPT

- Tìm hiểu những khó khăntâm lý của HS THPT trongcuộc sống học tập

-Tổng hợp các tàiliệu

- Khảo sát thực tế

- Nắm được ý kiếncủa đồng nghiệp

- Tổng hợp đượcthực trạng

4 Từ tháng 01/2023

đến tháng 03/2023

- Tiếp tục thực nghiệm - Hoàn thiện phần

mở đầu, cơ sở đề tài

- Viết phần trọngtâm của đề tài: Giảipháp và hiệu quả đềtài

5 Tháng 04/2023 - Thống kê số liệu, khảo sát

thực tiễn và phân tích kếtquả thực nghiệm

- Viết phần kết luận

- Hoàn thiện đề tài

6 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lý thuyết:

Nghiên cứu tài liệu về giá trị sống và sự cần thiết của việc giáo dục giá trịsống cho HS, văn hóa đọc và các hoạt động phát triển văn hóa đọc, tầm quan trọngcủa việc hình thành giá trị sống cho HS thông qua các hoạt động phát triển văn hóađọc và những tài liệu có liên quan

- Nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp điều tra sư phạm:

Tiến hành khảo sát, kiểm tra, thống kê và so sánh kết quả đánh giá qua từng

giai đoạn để kiểm chứng các giải pháp hình thành giá trị sống cho học sinh qua các

hoạt động phát triển văn hóa đọc

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Tiến hành thực nghiệm ở các nội dung: đổi mới hoạt động phát triển VHĐqua CLB, qua hoạt động trải nghiệm, qua NGLL, qua tiết sinh hoạt lớp, các hoạtđộng thiện nguyện tặng sách và tổ chức cuộc thi ĐSVHĐ cấp trường, .Từ đó rút

ra biện pháp phù hợp, hiệu quả đồng thời nhận ra những biện pháp chưa phù hợp

để loại trừ trong quá trình thực hiện đề tài Đối chiếu kết quả thực nghiệm với lýluận để rút ra những kết luận đúng đắn, khoa học

+ Phương pháp thống kê toán học:

Thống kê, phân tích, xếp loại các số liệu kết quả hoạt động của HS

7 Những luận điểm cần bảo vệ của đề tài: Giải pháp hình thành giá trị

sống cho học sinh qua các hoạt động phát triển văn hóa đọc

- Luận điểm 1: Hình thành giá trị sống cho học sinh qua hoạt động pháttriển văn hóa đọc trên CLB Văn học

- Luận điểm 2: Hình thành giá trị sống cho học sinh thông qua hoạt động

tổ chức cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc cấp trường”

- Luận điểm 3: Hình thành giá trị sống cho học sinh qua hoạt động pháttriển văn hóa đọc lồng ghép trong các hoạt động trải nghiệm

- Luận điểm 4: Hình thành giá trị sống cho học sinh thông qua tổ chứchoạt động phát triển văn hóa đọc trong buổi giáo dục ngoài giờ lên lớp

- Luận điểm 5: Hình thành giá trị sống cho học sinh qua việc tổ chức hoạtđộng phát triển văn hóa đọc trong tiết Sinh hoạt lớp

- Luận điểm 6: Hình thành giá trị sống cho học sinh thông qua hoạt độngthiện nguyện tặng sách

8 Đóng góp mới của đề tài

- Đây là đề tài đầu tiên nghiên cứu vấn đề hình thành giá trị sống cho họcsinh thông qua các hoạt động phát triển văn hóa đọc trong trường THPT

- Đề tài còn đưa ra những giải pháp cụ thể góp phần hình thành giá trị sốngcho học sinh nói chung và học sinh THPT Diễn Châu 3 nói riêng thông qua các

hoạt động phát triển văn hóa đọc như tổ chức cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc cấp

trường, tổ chức hoạt động câu lạc bộ, lồng ghép trong buổi ngoài giờ lên lớp, tiếtsinh hoạt lớp theo các chủ điểm của năm học, hoạt động trải nghiệm, hoạt độngthiện nguyện một cách hiệu quả

- Các giá trị sống được hình thành cho học sinh là tự tin, tự chủ, lòng biết

ơn, lòng nhân ái, tinh thần yêu nước, tinh thần trách nhiệm, tinh thần hợp tác, tinhthần đoàn kết, sự tôn trọng, niềm hạnh phúc… Những giá trị sống giúp lứa tuổi

bông tuyết của học sinh trở nên đẹp hơn, ý nghĩa hơn, không còn mong manh dễ

vỡ, bớt đi những bi kịch của cuộc đời, tạo nên nền tảng vững chắc cho công cuộcphát triển Đất nước

Phần II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương 1 Cơ sở lý luận

1 Giá trị sống và sự cần thiết của việc giáo dục giá trị sống cho học sinh

Giá trị sống là những quy tắc, chuẩn mực trong quan hệ xã hội, được hìnhthành và phát triển trong cuộc sống, được cá nhân thừa nhận là rất quan trọng, rấtcần thiết, rất có ý nghĩa, có khả năng chi phối thái độ, xúc cảm, tình cảm, hành vicủa cá nhân trong cuộc sống hằng ngày

Giá trị sống là những giá trị thuộc về tư tưởng, lối sống, chuẩn mực đạođức được cộng đồng thừa nhận và bảo tồn, gìn giữ liên tục từ đời trước sang đờisau và luôn được bổ sung qua tính truyền thống và mở cửa của văn hóa Việt Nam

Từ đó giúp cho cá nhân điều chỉnh hành vi của mình, vì hạnh phúc cá nhân, vì ổnđịnh và phát triển cộng đồng xã hội Biểu hiện ở quan điểm sống, mục đích sống,động cơ, thái độ lựa chọn các hoạt động và các mối quan hệ trong cuộc sống Giátrị sống là thước đo tuyệt vời nhất cho các bạn trẻ về cách cư xử và thái độ hàngngày có đúng đắn hay không Việc tự đặt ra những giá trị sống tốt đẹp là cách tốtnhất để tuổi trẻ định hướng về tương lai, xác định mục đích phấn đấu của mình.Mặt khác, tự đặt ra những quy chuẩn giúp giới trẻ trải nghiệm, khám phá cuộcsống tốt hơn

Theo UNESCO, có 12 giá trị sống cốt lõi: hòa bình, tôn trọng, hợp tác,trách nhiệm, trung thực, khiêm tốn, giản dị, khoan dung, đoàn kết, yêu thương, tự

do, hạnh phúc

Ảnh 12 giá trị sống theo Unesco

Trường THPT Diễn Châu 3 từ năm học 2021 đến nay đã xác định giáo dụcnhững giá trị sống cốt lõi cho học sinh trên hành trình xây dựng trường học HạnhPhúc như sau:

+ Các giá trị sống về thái độ như: tôn trọng, trách nhiệm, trung thực…

+ Các giá trị sống về hành vi như: hợp tác, sáng tạo…

+ Các giá trị sống về tinh thần như: đoàn kết, nhân ái…

Bởi vậy, việc giáo dục giá trị sống đúng đắn, phù hợp cho mỗi công dânluôn có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt là với học sinh đang ở độ tuổi mà nhân cách,tính cách, quan điểm sống, kĩ năng, thói quen hành vi đang được hình thành vàphát triển mạnh mẽ Có thể nói, việc trở thành những công dân tốt trong tương lai,

có định hướng, lẽ sống đúng đắn, phụ thuộc không nhỏ vào những giá trị sống

mà các em được lĩnh hội khi còn học ở phổ thông

Ảnh Xác định giá trị sống cốt lõi của trường THPT Diễn Châu 3

2 Văn hóa đọc và các hoạt động phát triển văn hóa đọc

VHĐ là ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của mỗi cá nhân trong xã hội; làthói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc của mỗi người; biết trân trọng và lĩnhhội được các giá trị của sách VHĐ là văn hóa cô đơn, cần có người truyền cảmhứng, có sân chơi, có người hướng dẫn đọc; người đọc được chia sẻ, được giải đápnhững thắc mắc, được tương tác trong và sau khi đọc

Xây dựng và phát triển VHĐ là yếu tố quan trọng thúc đẩy quá trình học tập,nghiên cứu, khám phá tri thức của HS Đó cũng là hành trình giúp HS tự khám pháchính mình, hướng đến những giá trị cao đẹp trong cuộc sống, góp phần vào quátrình hình thành nhân cách, bồi đắp tâm hồn, bồi dưỡng và thắp sáng ước mơ, lýtưởng cho người học

Đặc biệt, GV Ngữ văn cần xác định mình là sứ giả, là cầu nối, là ngườitruyền lửa cho các em HS, thổi bùng lên trong các em ngọn lửa tình yêu đối vớisách, say mê đọc, say mê khám phá thế giới vô cùng vô tận bên ngoài và thế giớitâm hồn con người thông qua những trang sách quý

“Hình thành thói quen đọc sách ngay từ nhỏ đối với mỗi người hết sức quantrọng Bởi vậy, giáo dục các em học sinh về tầm quan trọng, giá trị của sách,hướng dẫn các em phương pháp, kỹ năng đọc, xây dựng và phát triển văn hóa đọc

là nhiệm vụ hàng đầu trong các nhà trường Biết yêu quý và trân trọng sách nghĩa

là biết nâng niu gìn giữ di sản trí tuệ mà cha ông đã gửi lại, biết trân quý bao trithức mà các học giả, các nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà thơ đã đúc kết tinh túy vàotrong trang sách, từ đó các em biết trân trọng giá trị của cuộc sống, bồi đắp tâmhồn mình bằng những tình cảm nhân văn cao đẹp Đọc sách là thói quen, là sởthích, niềm vui, và hơn nữa tạo thành một nét đẹp văn hóa Đọc sách là tiêu thụ vàquảng bá các giá trị văn hóa Vì thế, có thể xem văn hóa đọc là một chỉ số văn hóacủa nhà trường, cộng đồng, xã hội”.(Theo Hồ Minh Thông, nguồn: Bản tin Thànhphố Hà Tĩnh)

3 Tầm quan trọng của việc hình thành giá trị sống cho học sinh thông qua các hoạt động phát triển văn hóa đọc

Đối tượng HS từ Tiểu học đến THPT chủ yếu nhận thức về đời sống, conngười và thế giới thông qua những bài học trên trường lớp, thông qua sự tiếp xúchẹp với gia đình, bè bạn, xóm làng Các em chưa có nhiều trải nghiệm về cuộcsống để đúc kết cho mình những giá trị sống bền vững

Bởi vậy học sinh cần được định hướng và tổ chức cho các em trải nghiệmqua những trang sách, nơi đúc kết những chân lý cuộc đời từ những trải nghiệmthực tế của những tác giả vượt lên trên mọi bờ cõi và giới hạn, những trang sáchlàm cho người gần người hơn Bởi khi viết sách, người viết đã gửi gắm nhữngkinh nghiệm, tâm tư, tình cảm, khát vọng trong cuộc sống và trong mọi mối quan

hệ xã hội, để từ đó giúp người đọc hiểu, cảm nhận và thay đổi chính mình Ông

cha ta từng cho rằng: “Để vàng bạc chẳng bằng để sách cho con”, hay “Một kho vàng không bằng một nang sách” Belinxki chia sẻ: Mỗi tác phẩm văn học là kết quả của tình yêu con người, một ước mơ cháy bỏng về một xã hội công bằng bác

ái luôn thôi thúc nhà văn viết, vắt cạn kiệt những dòng suy nghĩ và hiến dâng bầu máu nóng của mình cho nhân loại Sô-Lô- Khốp, trong lễ nhận giải Nobel Văn học

đã phát biểu: Tôi rất mong các cuốn sách của tôi làm cho con người sống tốt hơn, lành mạnh hơn, đánh thức được ở mọi người tình yêu thương đối với đồng loại, phát triển được tinh thần ái quốc Và nếu đạt được những điều như vậy, tôi sẽ thấy hạnh phúc vô bờ…

Những cuốn sách hay, sách kĩ năng sống, còn đưa ra những lời khuyên bổích và cách thức vượt qua áp lực, mệt mỏi để sống vui vẻ và hạnh phúc hơn

Vì thế, đọc sách là một trong những hoạt động có vai trò quyết định sự pháttriển trí tuệ, hoàn thiện nhân cách của một cá nhân, một cộng đồng và của toàn xãhội Việc đọc sách khi đạt đến một chuẩn mực nhất định và chuẩn mực ấy được lantỏa, phát triển, trở thành phổ biến trong cộng đồng thì khi ấy người ta gọi là “vănhóa đọc”

Các hoạt động phát triển VHĐ phải được các nhà trường chú trọng, từ chủtrương, xây dựng kế hoạch, hướng dẫn tổ chức thực hiện thông qua hoạt động thưviện và hoạt động giáo dục, dạy học của giáo viên và học sinh Trung tâm của hoạt

động phát triển VHĐ vẫn là GV, người luôn trực tiếp tiếp cận, đồng hành, thấuhiểu học sinh trong nhà trường Dù các hoạt động phát triển văn hóa đọc tổ chứcdưới hình thức nào đi chăng nữa thì vai trò của giáo viên thực sự quan trọng.

Chương 2 Cơ sở thực tiễn

1 Thực tiễn về những công trình nghiên cứu và những bài viết, những hoạt động liên quan đến đề tài

Nghiên cứu về các phương pháp giáo dục các giá trị sống cho HS, có nhiều

công trình nghiên cứu như: Nguyễn Công Khanh, Phương pháp giáo dục giá trị sống – kĩ năng sống, NXB Đại học Sư phạm, 2012; Lục Thị Nga, Vũ Thúy Hạnh, Giáo dục giá trị sống – kĩ năng sống cho học sinh phổ thông, NXB Giáo dục Việt Nam; Nguyễn Thị Thêm, Một số biện pháp giáo dục giá trị sống cho học sinh phổ thông hiện nay, Tạp chí giáo dục số 315, 2013…Tuy nhiên các giải pháp mà các

tác giả đưa ra còn chung chung hoặc ở tầm vĩ mô như: đối với gia đình, đối với nhàtrường, đối với xã hội…

Nghiên cứu về hoạt động phát triển văn hóa đọc những năm gần đây đượccác cấp chính quyền, cá nhân, các tổ chức, xã hội quan tâm rất nhiều Tuy nhiênchưa có công trình nào nghiên cứu đi sâu vào vấn đề hình thành các giá trị sốngcho học sinh thông qua hoạt động phát triển VHĐ trong nhà trường

2 Thực trạng về các giá trị sống của học sinh hiện nay

HS hiện nay được đánh giá là năng động, sôi nổi, nhiệt huyết, có kỹ năngsống, sống đẹp, định hướng được các giá trị sống của mình, tự tin làm chủ cuộcsống Tuy nhiên có một bộ phận không hề nhỏ vẫn còn lệch lạc trong nhận thức và

mơ hồ về giá trị sống

Một bộ phận không nhỏ HS bị bất ổn về tâm lý đến mức hướng tới mongmuốn, hành động hủy hoại bản thân Khi các em gặp chuyện không vui thườngkhông tìm được người để chia sẻ, bày tỏ Lâu dần các em trở nên căng thẳng, chánđời, bất cần dẫn đến ăn chơi, sa vào các tệ nạn, thậm chí là tự tử

Một bộ phận lớn HS sống thờ ơ, vô cảm, không tìm được sự nối kết với giađình, nhà trường và xã hội

Một bộ phận HS nhận thức lệch về giá trị sống: các em cho rằng trở thànhngười giàu có hay người có danh vọng mới là giá trị đích thực của cuộc sống Dovậy các em phấn đấu để có tiền bằng mọi giá, hay tìm mọi cách để được ngườikhác chú ý như là một tâm điểm quan trọng trong mắt người khác thì mới vui

Có bộ phận HS coi sự nhàn hạ là giá trị sống nên lười lao động, trốn tránhtrách nhiệm Tâm lý hưởng thụ, vị kỷ, sống thực dụng cũng tạo nên sự lệch chuẩn

về giá trị sống

Trong thời đại công nghệ, HS tiếp xúc với nhiều hiện tượng người nổi tiếnglệch lạc, và lấy đó làm thần tượng theo đuổi dẫn đến lệch hướng các giá trị sốngcho bản thân

Vì vậy việc giáo dục HS nhận diện đúng đâu là giá trị đích thực của conngười là điều vô cùng cần thiết nhưng cũng hết sức gian nan, không hề dễ dàng.Làm thế nào để hướng các em biết nên sống ra sao, nghĩa là biết ứng phó trướcnhiều tình huống cuộc sống, biết quản lý cảm xúc, giao tiếp, ứng xử, giải quyếtmâu thuẫn trong các mối quan hệ và thể hiện bản thân một cách tích cực, lànhmạnh Nếu không có được nền tảng giá trị sống rõ ràng, vững chắc thì dù biếtnhiều thứ nhưng lại không biết cách ứng xử hợp lý để mang lại lợi ích cho bản thân

và xã hội Từ đó học sinh sẽ không biết cách tôn trọng bản thân và người khác,cũng như cuộc sống của chính mình

Sách được ví là người Thầy, người bạn tốt nhất của con người, đặc biệt làđối với học sinh, độ tuổi nửa người lớn, nửa trẻ con hay còn được gọi là lứa tuổibông tuyết, mong manh, dễ vỡ…

3 Thực trạng về việc tổ chức các hoạt động phát triển văn hóa đọc cho học sinh

Những năm qua, các dự án, chương trình, các cuộc vận động của nhiều tổchức diễn ra dưới nhiều hình thức như: Sách hóa nông thôn, Sách cho em, Trạmđọc, We love reading…

Ngày 24/2/2014, Chính phủ đã ký Quyết định số 284/QĐ-TTg lấy ngày 21/4

hằng năm là ngày Sách Việt Nam Việc chọn ngày 21/4 là ngày Sách Việt Nam có ý

nghĩa rất quan trọng Bởi vào ngày này, năm 1927, cuốn sách đầu tiên của ViệtNam là cuốn “Đường Kách mệnh” của Chủ tịch Hồ Chí Minh – tác phẩm đầu tiênbằng tiếng Việt được in bởi những người thợ in Việt Nam, được ra mắt Bên cạnh

đó, tháng 4 còn là thời điểm diễn ra Ngày sách và Bản quyền Thế giới (23/4),nhằm tôn vinh văn hóa đọc, khuyến khích mọi người dân thế giới khám phá niềmyêu thích đọc sách Việc tổ chức ngày Sách Việt Nam vào dịp này thể hiện sự hộinhập của văn hóa đọc Việt Nam với văn hóa nhân loại

Đến năm 2021, Ngày sách Việt Nam được đổi tên là Ngày sách và Văn hóađọc Việt Nam tại Quyết định số 1862/QĐ-TTg ngày 4/11/2021 của Thủ tướngChính phủ Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam nhằm khuyến khích và phát triểnphong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa

to lớn và tầm quan trọng của việc đọc sách đối với việc phát triển kiến thức, kỹnăng và phát triển tư duy, giáo dục và phát triển bản thân

Ngày 31/8/2017, tỉnh Nghệ An đã ban hành kế hoạch 519/KH-UBND

về việc phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đếnnăm 2030, trên địa bàn tỉnh Nghệ An Sở GD&ĐT Nghệ An cũng ban hành kếhoạch số 2008/ KH-SGD&ĐT ngày 30/9/2021 về đổi mới hoạt động thư việntrường học và phát triển văn hóa đọc trong các trường mầm non, phổ thông trên địabàn tỉnh Nghệ An đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 Sở cũng ban hànhcông văn số 625/SGD&ĐT-CTTT-GDTX ngày 27/3/2023 V/v tăng cường hoạtđộng Thư viện và phát triển Văn hóa đọc trong các cơ sở giáo dục

Đến năm 2023, tỉnh Nghệ An đã thực hiện tổ chức được 4 cuộc thi Đại sứVăn hóa đọc cấp tỉnh Ngày 10/4/2023, tỉnh ban hành kế hoạch số 739/ SGD&ĐT-

VP V/v tổ chức Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Nghệ An lần thứ 5,

chiều sâu nên đã giành được nhiều giải lớn cấp trung ương

Đây là những hoạt động có ý nghĩa, giúp tăng thêm niềm đam mê, và sự yêuthích đọc sách của các bạn trẻ, lan tỏa văn hóa đọc và hướng đến hình thành vàphát triển các giá trị sống cốt lõi cho học sinh các cấp và lan tỏa văn hóa đọc trongcộng đồng Tuy nhiên, việc phát triển nâng cao VHĐ vẫn chưa gặt hái được nhiềukết quả Rõ ràng, xét về số lượng thì lượng người đọc có thể tăng lên Hình thứcđọc cũng trở nên phong phú hơn: đọc qua Internet, sách báo điện tử, truyện tranh,sách photocopy,… Nhưng nhìn vào chất lượng của việc đọc, người đọc hiện nayđọc nhiều nhưng ít người đọc kĩ, đọc sâu Nhiều người chỉ quan tâm đến tính giảitrí mà chưa quan tâm nhiều đến hàm lượng trí tuệ của tác phẩm

Và vì vậy, để đạt được những mục đích đề ra, con đường lan tỏa VHĐ vẫnđang còn là một con đường dài, nhiều khó khăn, không phải là ngày một ngày hai.Điều này rất cần sự vào cuộc của mỗi cá nhân, đặc biệt là lực lượng giáo viên trongcác nhà trường, người sát sao, sát cánh, đồng hành cùng học trò của mình Ý thứcđược điều này, chúng tôi cũng tìm mọi giải pháp trong quá trình dạy học của bảnthân nhằm nhen nhóm trong học sinh thói quen đọc sách, biết cách đọc sách, vănhóa đọc từ đó cũng được hình thành, các giá trị sống từ đó cũng được thắp lên

4 Khảo sát thực tiễn và phân tích đánh giá những hạn chế của thực tiễn

* Về đối tượng khảo sát: Để tìm hiểu thực trạng, chúng tôi tiến hành khảosát một bộ phận HS ở các lớp trực tiếp dạy, kết quả là có 286 học sinh tham giakhảo sát Qua khảo sát cho thấy có sự chênh lệch đáng kể giữa học sinh lớp 10, 12với học sinh lớp 11 Cụ thể, chiếm tỉ lệ cao nhất là học sinh lớp 12 (49%), tiếp theo

là học sinh lớp 10 (33,6%) và ít nhất là học sinh lớp 11 (17,5%)

* Sự phân bổ thời gian rảnh của HS cho đọc sách chỉ có 16,1%, còn lại HSdành thời gian rảnh rỗi của mình cho các hoạt động khác như thể dục (17,8%),nghỉ ngơi (16,1%), và liên quan đến thiết bị điện tử chiếm phần lớn (lướt web(19,6%), chơi game (4,5%), xem tivi (6,6%)) Như vậy có đến 83,9% HS giànhthời gian cho các hoạt động giải trí không liên quan đến việc đọc sách Con số

16,1% dành cho đọc sách trong thời gian rảnh là một con số khiêm tốn, cho thấyviệc đọc sách với HS vẫn còn quá ít.

* Trung bình một tháng, HS đọc được bao nhiêu quyển sách? Câu trả lời là49,3% chưa đọc được 1 quyển, 24,5% đọc 1 đến 2 quyển, 15,7% đọc 3 đến 5quyển, 7% đọc 6 đến 10 quyển, 3,5% đọc trên 10 quyển Kết quả cho thấy gần mộtnửa HS không đọc nổi 1 quyển sách trong 1 tháng

*Bàn về vai trò của đọc sách trong việc hình thành và phát triển các giá trịsống cho người đọc, có đến 99% học sinh khẳng định vai trò của việc đọc sáchtrong việc hình thành và phát triển các giá trị sống cho người đọc Đây là một tínhiệu rất đáng mừng khi học sinh nhận thức được vai trò to lớn của đọc sách

* Có đến 51,7% HS cảm nhận được nhiều sự thức tỉnh, giác ngộ khi đọcsách, 45,5% học sinh cảm nhận được một chút, chỉ có 2,8% HS là không cảm nhậnđược

* Giải pháp để chia sẻ, lấy sách làm điểm tựa khi gặp bế tắc trong cuộc sốngcủa học sinh dành cho đọc sách là 16,1%, nghỉ ngơi là 28,7%, thể dục 10,1%, lướtweb, chơi game, xem ti vi chiếm 24,4%, còn các giải pháp khác 24,8% Như vậy,mặc dù học sinh phần lớn khẳng định gía trị to lớn của sách mang lại nhưng vẫn íthọc sinh tìm đến sách khi cần hỗ trợ Điều đó chứng tỏ các em chưa coi sách làThầy, là bạn trong cuộc sống của mình

* Nhu cầu đối với một cuốn sách đặt trong mối tương quan với quà tặng vậtchất khác là 45,5%, còn tiền là 43,7%, thời trang (một đôi giày) là 10,8% Con sốcho thấy một cuốn sách nổi tiếng chưa hấp dẫn bằng tiền và giày đối với HS

* Số liệu cho thấy có đến gần 70 phần trăm HS tham gia các hoạt độngkhuyến đọc như tổ chức quyên góp sách là 35,7%, thiện nguyện tặng sách là14,3%, tổ chức đọc sách là 22,4%

* Đánh giá mức độ cần thiết của các nội dung giáo dục giá trị sống cho họcsinh, cao nhất là GTS trách nhiệm (70,9%), thứ hai là GTS tôn trọng (70,9%), cácGTS khác mức độ cần thiết tương đương nhau: trung thực (52,3%), hợp tác(51,7%), sáng tạo (59,3%), đoàn kết (56,4%), nhân ái (51,2%) Điều này cho thấyphần lớn học sinh ý thức được sự cần thiết của các hoạt động giáo dục GTS trongnhà trường.

* Khảo sát về hình thức giáo dục GTS HS đã được trải nghiệm trong đầunăm học 2021-2022, chúng tôi thu được 186 câu trả lời, kết quả như sau: Hoạtđộng CLB văn học Diễn Châu 3 chiếm tỉ lệ cao nhất (59,1%), hoạt động trảinghiệm (52,2%), hoạt động ngoài giờ lên lớp (51,1%), tiết sinh hoạt lớp (44,1%),thư viện nhà trường chỉ có 16,1%

Qua khảo sát thực trạng, chúng tôi nhận thấy HS hoàn toàn nhận thức đượcgiá trị, vai trò của việc đọc sách trong việc hình thành giá trị sống cho người đọc(99%), HS tham gia các hoạt động khuyến đọc là gần 70% Tuy nhiên, thực tế thì

HS đọc sách còn quá ít: chỉ có 16,1% học sinh đọc sách khi rảnh rỗi, có đến 49,3%học sinh chưa đọc 1 quyển tính trung bình mỗi tháng, khi học sinh gặp bế tắc trong

cuộc sống tìm đến sách như một giải pháp giải tỏa áp lực, tìm kiếm lối đi cũng chỉ

qua cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc cấp trường, qua hoạt động trải nghiệm, hoạt động

NGLL, tiết sinh hoạt lớp, hoạt động thiện nguyện tặng sách Chúng tôi muốn gópmột phần nhỏ kinh nghiệm của mình, đồng hành cùng với Chính phủ, các cấpngành Giáo dục từ Bộ đến Sở đến đơn vị Nhà trường về một vấn đề khó khăn màchúng ta đã phát động thực hiện mười năm nay (từ 2014 đến nay) nhưng chưa cóhiệu quả, tỉ lệ đọc sách của người Việt vẫn chưa tăng lên Chúng tôi mong muốnxây dựng phát triển văn hóa đọc, trước hết là cho học sinh của mình, ở trườngmình để học sinh của mình có được những giá trị sống thực sự, sống tự tin, tôntrọng, nhân ái, đoàn kết, sáng tạo…Phát triển văn hóa đọc cũng chính là phát triểnnăng lực và phẩm chất cho học sinh theo mục tiêu của chương trình 2018

Chương 3 Giải pháp hình thành giá trị sống cho học sinh qua các hoạt động phát triển văn hóa đọc

1 Hình thành giá trị sống cho học sinh qua hoạt động phát triển văn hóa đọc trên Câu lạc bộ Văn học

1.1 CLB Văn học Diễn Châu 3 hướng đến hình thành giá trị sống chohọc sinh

CLB là hình thức sinh hoạt tự nguyện, không ép buộc Đây còn gọi làCLB sở thích CLB là nơi phát huy năng khiếu và sáng kiến của các hội viênnhằm đạt một mục đích nhất định Tuy nhiên với đặc trưng của trường học gắnvới môn học Ngữ Văn nên CLB Văn học Diễn Châu 3 thông qua nòng cốt thànhviên CLB là hơn 200 thành viên để lan tỏa các hoạt động đến với mọi lớp học

và tất cả học sinh trong trường, ngoài trường

Mục đích hoạt động của CLB Văn học Diễn Châu 3 là:

- Thông qua CLB nhằm tạo cho các em HS một sân chơi giải trí lànhmạnh, giúp các em yêu thích văn chương Qua hoạt động văn học, học sinh

được rèn luyện kĩ năng sống, thắp lửa lí tưởng sống, phát triển phẩm chất vànăng lực cho ngày mai lập nghiệp của bản thân và cho sự phát triển đi lên củanhà trường.

- Kết hợp với các CLB tiếng Anh, CLB diễn xuất…nhằm phát hiện và bồidưỡng những cá nhân có năng khiếu: ca hát, sáng tác, nhảy, múa,… giúp các em

tự nhận ra giá trị của bản thân, tự trau dồi để phát triển một cách toàn diện

- Phát triển phong trào sáng tác thơ văn

- Khuyến khích HS viết nhiều bài văn hay tạo phong trào văn hay chữ đẹpnhằm nâng cao chất lượng dạy học văn trong nhà trường

- Khuyến khích HS đọc những cuốn sách hay nhằm tiếp cận với lối tư duymới tiến bộ, bồi dưỡng cảm xúc tâm hồn, nhân cách, sống có chiều sâu, nhânvăn, phát triển các giá trị sống cho các thành viên và lan tỏa trong học sinh,trong cộng đồng

Các hoạt động trên CLB chủ yếu là:

- Giới thiệu những cuốn sách hay

- Giới thiệu những cuốn sách mới xuất bản

- Giới thiệu những cuốn sách tôi yêu

- Giới thiệu những bài viết hay của HS Diễn Châu 3 qua các kỳ thi giữa

kỳ, cuối kỳ, kỳ thi học sinh giỏi trường…

- Giới thiệu những bài văn hay từ cuộc thi các cấp của HS trường bạn từcác địa chỉ mạng như: vanvn.vn của Hội nhà văn Việt Nam,Giatricuocsong.org,vnexpress.net,vtv.vn,hocmai.vn,blogchuyenvan.blogspot.co

m, vanchuongxunghe…

- Triển khai kế hoạch và các hoạt động trao giải, đăng bài viết đạt giải các

cuộc thi cấp CLB như: Những tác phẩm chạm vào trái tim, Đi tìm giá trị sống đích thực qua trang sách…

- Các hoạt động triển khai và đồng hành cùng với cuộc thi ĐSVHĐ cấptrường hướng đến tham gia cuộc thi ĐSVHĐ cấp tỉnh

Ảnh: Trang Facebook CLB Văn học Diễn Châu 3

1.2 Cách thức tổ chức hoạt động phát triển văn hóa đọc hướng tới hìnhthành và phát triển các giá trị sống cho học sinh trên CLB

*Ngoài các hoạt động giới thiệu sách, review sách, CLB chú trọng tổchức những cuộc thi về VHĐ Nếu như cuộc thi ĐSVHĐ cấp trường chỉ triểnkhai vào cuối năm học hàng năm (thường là vào cuối tháng 4) bám sát cuộc thicấp tỉnh thì các hoạt động văn hóa đọc ở cấp CLB được chúng tôi triển khaingay từ đầu các năm học Thông qua hoạt động văn hóa đọc ở CLB, chúng tôithắp lửa, ủ than, nuôi dưỡng cảm hứng, duy trì thói quen, phát triển kĩ năng đọcsách ngay từ khi các em bước vào lớp 10, hướng các em tới những giá trị sốngtích cực; làm bàn đạp, đường băng cho các em dự thi cấp tỉnh, cấp quốc gia vàtích cực tự tin tham gia các hoạt động thiện nguyện khuyến đọc trong và ngoàinhà trường

Các bước thực hiện thường được tổ chức theo trình tự như sau:

- Lên ý tưởng chủ đề về văn hóa đọc, hướng đến hình thành các giá trịsống

- Xây dựng kế hoạch hoạt động cho từng chủ đề

- Phát động và tổ chức cho học sinh thực hiện

- Tổ chức chấm sản phẩm

- Tổng kết và trao giải, gợi mở những cách thức hoạt động tiếp theo

Trong năm học 2022 – 2023, CLB Văn học Diễn Châu 3 đã tổ chức được

02 cuộc thi phát triển văn hóa đọc

*Cuộc thi thứ nhất với chủ đề: Những tác phẩm chạm vào trái tim

- Mục tiêu của cuộc thi là khuyến khích học sinh đọc tác phẩm của các tácgiả lớn trong nước như Hồ Xuân Hương, Nam Cao, Nguyễn Tuân, Thạch Lam

để cảm nhận, đón nhận được những giá trị Chân, Thiện, Mĩ từ tác phẩm cụ thể,mới đầu để các em không bị choáng ngợp trước dung lượng lớn của một cuốnsách Điều này rất phù hợp với tâm lý ngại đọc của một bộ phận lớn học sinhnên đã kích thích được sự tham gia hào hứng của các em

- Đối tượng: Học sinh các lớp C,D và những HS yêu thích môn Văn

- Các bước thực hiện:

+ HS đọc các tác phẩm (đọc sách hoặc đọc trên Google) theo định hướngcủa BTC từ 15/10/2022 – 10/11/2022 gồm:

1 10 bài thơ hay của Hồ Xuân Hương;

2 Đời thừa (Nam Cao);

3 Hương cuội (Nguyễn Tuân);

4 Gió lạnh đầu mùa (Thạch Lam).

+ HS làm bài thu hoạch theo hướng dẫn của BTC

+ BTC sẽ chuẩn bị 06 câu hỏi để kiểm tra kết quả đọc của HS

+ GV dạy Văn các lớp cùng 02 HS (thành viên của CLB, do GV chọn)chấm sơ khảo ở lớp, chọn ít nhất 02 bài tốt nhất gửi về cho BTC

+ BTC sẽ chấm, chọn và trao giải vào sáng thứ 2, tiết chào cờ đầu tháng12/2022

Kết quả của cuộc thi: HS ngoài việc cảm nhận được nội dung và hìnhthức nghệ thuật của các tác phẩm còn thể hiện được sự rung động trước nhữngtâm sự, khát vọng của các nhà thơ, nhà văn; bày tỏ được sự yêu mến, trân trọng,ngưỡng mộ với các nhà thơ, nhà văn lớn nước nhà; từ đó thêm tự hào về conngười, đất nước Việt Nam; hình thành và phát triển những giá trị sống đồngcảm, nhân ái, yêu nước ở mỗi học sinh

Bạn Trương Tấn Sang lớp 10D2 viết trong bài dự thi của mình: Tôi thực

sự thấy rung động, như có ai đó bóp thắt trái tim tôi khi tôi đọc về nỗi đau của

Hộ trong “Đời thừa” của Nam Cao Nhiều khi cuộc sống thật trớ trêu, không cho lý tưởng cao đẹp của một nhà văn như Hộ một tấc đất nào để gieo hạt Nhưng những mầm giống đẹp đẽ ấy sẽ tự gieo hạt nảy mầm trong trái tim của tôi, và tôi biết của biết bao người đã từng đọc Hộ!

Bạn Phạm Thúy Ngân lớp 11D1 chia sẻ: Hồ Xuân Hương đã vạch trần

bộ mặt đạo đức giả của giai cấp phong kiến…Bằng con mắt sắc sảo, Hồ Xuân Hương đã xé toạc hết bộ phẩm phục lộng lẫy, lộ ra chiếc áo đạo đức cụt cỡn với bộ mặt giả dối, dốt nát Tôi cảm phục bản lĩnh và tài năng của một nữ sĩ đặc biệt trong văn học trung đại Việt Nam biết bao…

Ảnh: Tổng kết, trao giải của cuộc thi: Những tác phẩm chạm vào trái tim

* Cuộc thi thứ hai với chủ đề: Đi tìm giá trị sống đích thực

- Mục đích của cuộc thi: Giúp học sinh tìm được giá trị sống của bản thânmình, giá trị của cuộc sống, mạnh dạn sống hết mình, thực hiện những gì mình

dự định, làm chủ được cuộc sống, đặc biệt là khi gặp những bế tắc, những bấttrắc trong cuộc đời Cuộc thi hướng tới hình thành những giá trị sống sau chohọc sinh:

Bước 1: Phát động cuộc thi

Phát động cuộc thi đọc sách với chủ đề: Đi tìm giá trị sống đích thực lồngghép trong lễ trao giải cuộc thi lần thứ nhất: Những tác phẩm chạm vào trái timnhằm nối kết liền mạch cảm hứng đọc sách, kĩ năng đọc sách của học sinh, gópphần hình thành nên thói quen đọc sách và lãnh hội được nhiều giá trị sống màsách mang lại

Ảnh: Tin về lễ phát động cuộc thi Đi tìm giá trị sống đích thực

Bước 2: GV động viên HS đọc sách và viết bài, giới thiệu sách, hướng

dẫn, truyền cảm hứng, tính điểm thường xuyên cho các em để các em tham giaviết bài một cách tích cực, chủ động, thể hiện được hiệu quả thực sự từ việc đọcsách

Bước 3: Học sinh tự nguyện chọn 1 trong 4 đề sau và làm bài dưới sự

hướng dẫn của giáo viên

Câu 2 dành chung cho tất cả các đề: Em hãy xây dựng kế hoạch hành

động nhằm phát triển văn hóa đọc cho bản thân hoặc cộng đồng? (Nêu được mục tiêu, đối tượng hưởng lợi, nội dung công việc thực hiện, kết quả đạt được).

Bước 4: Tổ chức chấm bài: Giáo viên dạy lớp nào sẽ thu bài và chấm bài

dự thi của lớp đó, chấm và chọn ra những bài có chất lượng nộp về ban tổ chức.Ban tổ chức sẽ tổ chức chấm chọn giải trong cuộc họp tổ chuyên môn gần nhất

Bước 5: Tổ chức trao giải: Để cuộc thi được long trọng và mục tiêu lan

tỏa văn hóa đọc hướng học sinh tới những giá trị sống tốt đẹp, chúng tôi đề xuấtvới nhà trường trao giải trong buổi lễ chào cờ gần nhất với giải thưởng và sách,giấy chứng nhận của CLB

1.3 Kết quả

Có 378 bài dự thi, có 02 giải Nhất, 18 giải Nhì Các bài dự thi bám sátchủ đề, bày tỏ được sự thay đổi về nhận thức và hành động của học sinh, hướngcác em đến với những giá trị sống đích thực như: Tự chủ, tự tin, dũng cảm, nhân

ái, yêu thầy, yêu bạn, yêu gia đình, yêu quê hương đất nước, trách nhiệm, hợptác, sáng tạo, biết ơn, biết rung động, biết hạnh phúc

Trong bài dự thi của mình, bạn Nguyễn Thị Nhung lớp 10D1 chia sẻ nhận

thức về lòng biết ơn trong cuộc sống một cách chân thành sâu sắc: Trong cuốn

“Biết ơn đời, đời sẽ thương ta” có câu “Cảm ơn người đang ở bên bạn, bởi vì

họ đã, đang yêu thương bạn, vì bạn đang hạnh phúc” Nó khiến tôi vỡ lẽ, khi bản thân mỗi người còn trẻ, mấy ai thấu được những triết lí nhân sinh và trân trọng những điều ngay bên mình? […] Biết ơn đời, đời sẽ thương ta đã mang đến cho tôi nhiều bài học Thứ nhất, hãy cảm tạ những điều đã, đang và sẽ đến

với mình, nó sẽ mang lại cho ta một cuộc sống an lành Thứ hai, hãy học cách tạo cho người bên cạnh sự ấm áp, nói lời cảm ơn với những người đã đi qua đời

ta, mỉm cười với tất cả mọi thứ trên đường đời của ta…Học cách trân trọng những điều đang có luôn là nguồn cội của mọi sự đẹp đẽ trên đời này Một tấm lòng thiện lương chưa bao giờ là điều xưa cũ Bạn hãy biết rằng cái đẹp của cuộc sống không chỉ nằm ở khi hoa nở, nỗi buồn cũng chẳng phải ở lúc hoa tàn.

Vẻ đẹp dích thực của cuộc sống nằm ở sự chảy trôi và thái độ hàm ơn với những điều đang xảy ra trong giây phút hiện tại.

Ảnh Tổng hợp các bài đạt giải và một số sản phẩm dự thi cuộc thi: Đi tìm

giá trị sống đích thực

2 Hình thành giá trị sống cho học sinh thông qua hoạt động tổ chức cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc cấp trường”

2.1 Yêu cầu của cuộc thi

* Bám sát Thể lệ cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc cấp tỉnh

- Chúng tôi tổ chức cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc cấp trường tuân thủ theo

kế hoạch và thể lệ cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc cấp tỉnh từ mục đích, yêu cầu

đến chủ đề, nội dung, yêu cầu về bài dự thi Các vấn đề khác như đối tượng dựthi, tổ chức chấm thi, kết cấu giải, trao giải, chúng tôi thực hiện cho phù hợp vớiđơn vị trường học của mình

- Cuộc thi được tổ chức vào cuối năm học khi có văn bản và thể lệ cuộcthi văn hóa đọc cấp tỉnh chứ không tổ chức đều trong năm học như hoạt độngcủa CLB Văn học

- Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc cấp trường năm 2022 của trường THPTDiễn Châu 3 triển khai thực hiện kế hoạch và thể lệ cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọctỉnh Nghệ An lần thứ IV Cuộc thi được nhà trường giao cho tổ Ngữ văn tổ chứcthực hiện ngay sau khi có công văn của tỉnh Nghệ An, trong cuộc họp cơ quanngày 14/4/2022, trước toàn thể cán bộ giáo viên nhà trường, tạo nên tính minhbạch gắn rõ trách nhiệm và quyền lợi của tổ chuyên môn, phát huy được đặctrưng thế mạnh riêng của tổ Ngữ văn trong việc phát triển văn hóa đọc cho họcsinh nhà trường

* Lấy hoạt động của CLB Văn học Diễn Châu 3 làm điểm tựa, nền tảng

Ở trên chúng tôi đã khẳng định, các hoạt động phát triển văn hóa đọc trênCLB là hoạt động thường xuyên, liên tục để hình thành cách đọc sách và thóiquen đọc sách, nhằm lĩnh hội được giá trị từ việc đọc sách một cách tốt nhất

2.2 Các bước thực hiện

Bước 1: Xây dựng kế hoạch chi tiết

- Kế hoạch phải bám sát kế hoạch và thể lệ cuộc thi cấp tỉnh, đặc biệt làphương diện chủ đề, yêu cầu hình thức và nội dung của bài dự thi Không nhữngthế, kế hoạch phải vừa toàn diện vừa cụ thể và được trình bày khoa học, sáng rõ;phát huy được nhân tố học sinh và vai trò của mỗi giáo viên trong việc thực hiện

kế hoạch (Kế hoạch ở phụ lục 4)

Bước 2: Phát động cuộc thi

- Tổ chức phát động cuộc thi trước toàn trường: Chúng tôi phát động cuộcthi kết hợp với kỷ niệm ngày thống nhất Đất nước 30/4 và ngày Quốc tế lao động1/5 trong buổi sinh hoạt chào cờ với một chương trình bài bản, lôi cuốn học sinhtoàn trường với các nội dung: phổ biến kế hoạch cuộc thi; tổ chức trò chơi về sách

và đọc sách, giao lưu và tặng sách cho học sinh

Ảnh: Lễ phát động cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc cấp trường năm 2022

- Phát động cuộc thi trên mạng: Ngoài chương trình phát động cuộc thi trựctiếp, chúng tôi phát động cuộc thi trên trang Facebook của nhà trường, trang CLBVăn học Diễn Châu 3 để lan tỏa và nhắc nhớ giáo viên và học sinh thực hiện kếhoạch

Bước 3: Tổ chức cho học sinh làm bài dự thi

Để tạo không khí thi đua viết bài và làm bài dự thi có chất lượng, chúng tôitriển khai nhiều biện pháp bổ trợ:

- Tổ chức cuộc thi giới thiệu sách và chia sẻ kinh nghiệm làm bài dự thi Đại

sứ Văn hóa đọc nhằm giúp học sinh tiếp cận được những cuốn sách hay, những

cuốn sách mới xuất bản, cách thức kĩ năng làm bài dự thi như cách tổ chức triểnkhai bài viết cần bám sát chủ đề cuộc thi, bám sát đề mà mình lựa chọn, đúng thểthức văn bản, video, bức họa hay cách sử dụng các phần mềm thiết kế nhưcanva để bài dự thi đạt được tính thẩm mĩ cao

- Cung cấp cho học sinh những bài viết trên các báo mạng, các video clip vềnhững cuốn sách hay, mới xuất bản, sách đạt giải cao trong các cuộc thi như giải

Sách quốc gia, và cách làm bài thi Đại sứ văn hóa đọc thông qua địa chỉ CLB

Văn học Diễn Châu 3

bài; riêng các lớp 10D1, 10D2, 11D1, 11D2, 12D1, 12D2, mỗi lớp ít nhất 05bài.

Kết quả sau khi chấm sơ khảo lần 1: Tổng số bài dự thi: 1638 bài, trong

đó, đề 1 có 1.625 bài, đề 2 có 13 bài Giáo viên các lớp chọn ra được 65 bài cóchất lượng tốt để chấm sơ khảo lần 2

- Chấm sơ khảo lần 2:

+ Cách thức chấm: chấm theo cặp giám khảo Các cặp giám khảo chấm theophiếu chấm mà ban tổ chức đã xây dựng

+ Kết quả: chọn ra được 40 bài có chất lượng, bám sát chủ đề, đề bài và

có nét riêng độc đáo Trong đó có 33 bài đề 1, 07 bài đề 2

+ Giáo viên tiếp tục hướng dẫn học sinh chỉnh sửa bổ sung bài dự thi theoyêu cầu của ban giám khảo

Ảnh: Một số hình ảnh chấm chung khảo và trao đổi với học sinh về bài dự thi

Bước 5: Tổ chức trao giải

- Mục đích: Nhằm vinh danh học sinh và tiếp tục lan tỏa văn hóa đọc trong nhàtrường, khích lệ học sinh đọc sách và tham gia các cuộc thi về văn hóa đọc, lantỏa những giá trị mà sách mang lại

- Cách thức:

+ Ra quyết định khen thưởng

+ Tặng thưởng bằng sách, những cuốn sách hay giàu ý nghĩa đối với học sinh vàgiấy khen của nhà trường

+ Tổ chức trao giải một cách trang trọng để học sinh cảm nhận được tầm quantrọng của cuộc thi, học sinh được tôn vinh, lan tỏa văn hóa đọc, lan tỏa các giátrị từ việc đọc sách

Ảnh: Trao giải cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc cấp trường 2022

- Số lượng bài và giải dự thi cấp tỉnh: 20 bài, trong đó 02 bài đạt giải Ba cấptỉnh và tham gia dự thi cấp Quốc gia Đó là bài thi của em Võ Ngô Mai Anh lớp11A1 và em Đàm Phương Anh lớp 11A2

* Hình thành các giá trị sống cho học sinh:

- Thông qua cuộc thi, thông qua việc đọc và nghiền ngẫm những cuốn sách, các

em học sinh đã hình thành và phát triển cho mình nhiều giá trị sống tích cực, tốtđẹp Trong đó tiêu biểu là lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nước,khát vọng xây dựng môi trường sống văn hóa lành mạnh, khơi dậy ý thức cốnghiến và phát triển đất nước

- Những giá trị sống tốt đẹp ấy được thể hiện một cách chân thành, đầy xúcđộng, đi từ trái tim của các em đến với bạn đọc thông qua bài dự thi của mình,gieo mầm bắt rễ vào cuộc sống này Đúng như em Võ Ngô Mai Anh lớp 11A1

đã viết trong bài dự thi của mình:

Đọc sách để cho đi Yêu thương và trách nhiệm

Đọc sách để giữ lại Những bài học làm người Đọc sách để ngày mai Trở thành người có ích Đem bàn tay khối óc Xây Đất nước mạnh giàu Phát triển lên tầm cao Vươn mình ra thế giới Trích bài thơ Sách – hành trang cuộc đời

Tham gia cuộc thi, em Đàm Phương Anh, lớp 11A2 chọn dự thi đề 1:

“Cảm nhận về một cuốn sách đã truyền cảm hứng hướng em tới lối sống tíchcực, có ý thức xây dựng môi trường sống văn hóa lành mạnh, có trách nhiệmvới xã hội, khơi dậy khát vọng cống hiến và phát triển đất nước” Em đã chia sẻcảm nhận về cuốn sách nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh “Tôi là Bê Tô”.Trong bài dự thi, em viết:

Câu chuyện trên đã truyền lại cảm hứng, hướng em tới lối sống tích cực, giúp em có ý thức trong việc xây dựng môi trường sống văn hóa lành mạnh và gửi gắm đến chúng ta thông điệp về tình cảm giữa con người với nhau[…] Và mỗi khi ta gục ngã, bi thảm thì điều cứu vớt ta ấy chính là tình người…

Hơn thế nữa, “Tôi là Bê Tô” lại một lần nữa cho ta thấy những giá trị to lớn mà nó mang lại khi giúp ta thấy rõ được ước mơ, khơi dậy khát vọng cống hiến và phát triển đất nước Cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn nếu chúng ta biết ước mơ, phấn đấu Và khi có ước mơ cũng chính là lúc con người có hoài bão, ngọn lửa

âm ỉ cháy trong tim ta và hối thúc, đánh thức chúng ta mỗi ngày […] Mở cửa nhìn ngắm thế giới rồi lại nhìn chính mình Tôi thấy bản thân thật may mắn vì luôn có góc nhìn tích cực về mọi vấn đề trong cuộc sống Tôi tự nhắc nhở bản thân giống như một hạt mầm bám rễ vào lòng đất và luôn hướng về ánh mặt trời nơi tràn đầy ánh sáng và sức sống thay vì cứ mải nhìn vào những mảng tối quẩn quanh Tôi tin rằng tất cả các bạn, những ai sắp có ý định đọc cuốn sách Tôi là Bê Tô” sẽ tìm được những điều ý nghiã của cuộc sống mà bao lâu nay các bạn đã đánh mất hoặc quên đi…

Ảnh Trích bài dự thi của em Nguyễn Tường Vy lớp 11D4

- Câu 2 của đề thi: Em hãy xây dựng kế hoạch hành động nhằm phát triển văn hóa đọc cho bản thân hoặc cộng đồng? (Nêu được mục tiêu, đối tượng hưởng lợi, nội dung công việc thực hiện, kết quả đạt được) đã khơi dậy khả

năng sáng tạo, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng của học sinh khi tìm ranhững giải pháp thiết thực, sáng tạo để lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng nhưxây dựng cây ATM sách nơi công cộng ở trạm xe buýt, quán cà phê, cổngtrường học, cổng chợ, cạnh siêu thị…; nối kết với thầy cô mở câu lạc bộ sáchHappybook để mọi người có không gian đọc sách, tặng sách, mượn sách; xâydựng tủ sách lớp học để học sinh đọc sách những giờ ra chơi, lúc rảnh rỗi ngaytại lớp học; tặng sách cho các em nhỏ trong thôn xóm của mình;…

- Tổ chức tốt cuộc thi ĐSVHĐ cấp trường đã giúp HS Diễn Châu 3 đạtđược 02 giải Ba cấp Tỉnh và được dự thi cấp Quốc gia, lan tỏa văn hóa đọctrong cộng đồng, trước hết là cho học sinh trong nhà trường Trong buổi lễ trao

giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Nghệ An lần thứ 4, năm 2022 với chủ đề Khát vọng phát triển Đất Nước, trường THPT Diễn Châu 3 vinh dự là một trong

03 đơn vị của Tỉnh được nhận Giấy khen của Giám đốc Sở GD & ĐT Nghệ An

vì đã có thành tích xuất sắc trong Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Nghệ An lần thứ 4, năm 2022 Kết quả đó khẳng định được ý nghĩa của việc tổ chức các

hoạt động phát triển văn hóa đọc trong việc hình thành và phát triển những giátrị sống cho mỗi học sinh nói riêng đồng thời góp phần xây dựng giá trị riêng,nét đẹp riêng của trường học Hạnh phúc Diễn Châu 3

Ảnh Em Võ Ngô Mai Anh và em Đàm Phương Anh nhận giải Ba cấp tỉnh

Ảnh Cô Cao Thị Hải An (thứ 3 từ trái qua phải), P Hiệu trưởng, đại

diện cho trường nhận Giấy khen của Giám đốc Sở GD&ĐT vì đã có thành tích

xuất sắc trong Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Nghệ An lần thứ 4, năm 2022

- Kết quả của cuộc thi cũng đã lan tỏa văn hóa đọc trong và ngoài huyện,

từ đó góp phần phát triển vẻ đẹp của con người Diễn Châu nói riêng và conngười Nghệ An nói chung trong bản sắc giá trị của dân tộc Việt Nam

Ảnh Đài truyền hình Diễn Châu phỏng vấn cô giáo Nguyễn Thái Giang, giáo viên hướng dẫn học sinh Võ Ngô Mai Anh lớp 11A1, đạt giải Ba cấp tỉnh