- Xuất phát từ những lí do nêu trên, Tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài:“Biện pháp nâng cao chất lượng luyện tập Bóng chuyền cho học sinh 12 thông qua một số trò chơi và bài tập bổ trợ phát
Trang 1Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài
- Xuất phát từ sự sáng tạo và đổi mới trong PPDH nhằm nâng cao chấtlượng nền Giáo dục nói chung và bộ môn GDTC nói riêng, từ sự yêu thích mônhọc của đại đa số HS, sự phát triển sâu rộng của môn TT này ở các địa phương nóichung và địa phương nơi trường đóng nói riêng.Hiện nay, Bóng chuyền đượcnhiều tầng lớp nhân dân yêu thích, tham gia tập luyện hằng ngày để nâng cao sứckhoẻ, là điều kiện tốt để nhiều HS có thể được học hỏi và nâng cao trình độ ngoàigiờ lên lớp và cũng là cơ hội để những HS có tố chất có thể giúp đỡ những ngườiyêu thích môn TT này Nhiệm vụ của GV bộ môn GDTC là giúp HS có được kiếnthức, kỹ năng cơ bản vững vàng để các em có thể đủ tự tin góp một phần tráchnhiệm của mình vào sự phát triển phong trào Bóng chuyền ở địa phương Trongquá trình giảng dạy Bóng chuyền ở trường THPT nói chung và trường THPT NghiLộc 2 nói riêng, trong điều kiện cơ sở vật chất ít nhiều còn hạn chế, sĩ số HS trênmỗi lớp khá cao, theo chương trình cũ thì mỗi tiết học có 3 nội dung nên thờilượng mà HS được tiếp xúc với bóng trong mỗi tiết học là không nhiều, chỉ khoảng12-14 phút trên buổi ra sân Thời gian quá ít nó hạn chế số lần được tiếp xúc vớibóng nên kỹ năng động tác thiếu sự nhuần nhuyễn và không bền vững dẫn đến saisót khá nhiều về mặt kỹ thuật là điều tất yếu vậy nên cần có biện pháp giảng dạy
và luyện tập phù hợp trên lớp giúp HS hoàn thành tốt nhiệm vụ trong mỗi giờ học
và ngoài giờ lên lớp phù hợp với điều kiện ở địa phương
-Trong chương trình 12 và KHDH của nhóm chuyên môn không có trò chơi,bài tập bổ trợ và phát triển thể lực chuyên môn Trong khi đó, những động tác mớitrong chương trình 12 lại khó và cần nhiều đến các tố chất thể lực để đấp ứng yêucầu Vậy nên cần có biện pháp phù hợp để nâng cao chất lượng luyện tập nội dungnày
- Phát hiện kịp thời và bồi dưỡng những HS có năng khiếu môn Bóngchuyền chuẩn bị tham gia HKPĐ các cấp năm học 2023-2024
- Xuất phát từ những lí do nêu trên, Tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài:“Biện
pháp nâng cao chất lượng luyện tập Bóng chuyền cho học sinh 12 thông qua một số trò chơi và bài tập bổ trợ phát triển thể lực chuyên môn”
2 Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu biện pháp nâng cao chất lượng luyện tập Bóng chuyền cho họcsinh 12 thông qua một số trò chơi và bài tập bổ trợ phát triển thể lực chuyên
3 Đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu biện pháp nâng cao chất lượng luyện tập Bóng chuyền cho HSlớp 12 thông qua một số trò chơi và bài tập bổ trợ phát triển thể lực chuyên môn,trong phần dạy- học bóng chuyền lớp12
Trang 24 Phạm vi nghiên cứu
- Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu biện pháp nâng cao chất lượng luyện tậpBóng chuyền cho HS12 thông qua một số trò chơi và bài tập bổ trợ phát triển thểlực chuyên môn, trong phần dạy- học phần Bóng chuyền lớp12
5 Giả thuyết khoa học
- Xây dựng và tổ chức biện pháp phù hợp để nâng cao chất lượng luyện tậpBóng chuyền cho HS 12 và bồi dưỡng đội tuyển bóng chuyền nam,Nữ
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hoá về cơ sở lý luận của việc dạy và học nội dung Bóng chuyền
- Điều tra thực trạng chất lượng dạy-học môn Bóng chuyền của trườngTHPT Nghi Lộc 2 từ khối 10 và khối 11 lên và tại một số trường lân cận
- Điều tra thực trạng thể lực của học sinh và kỹ thuật chuyền bóng cao taybằng hai tay trước mặt trước khi học nội dung Bóng chuyền 12
- Đánh giá điều kiện cơ sở vật chất của trường và ở địa phương vùng trườngđóng, bao gồm: Sân tập, thiết bị dạy-học và điều kiện tập luyện cá nhân
- Phân tích những thực trạng ở lớp 10, 11 và phân tích các kỹ thuật động tácmới cũng như các bài tập phối hợp trong chương trình môn Bóng chuyền lớp 12 đểlàm cơ sở xác định biện pháp hỗ trợ nâng cao chất lượng luyện tập Bóng chuyềncho HS 12
- Đề xuất một số trò chơi và bài tập bổ trợ phát triển thể lực chuyên môn làbiện pháp nhằm khắc phục nhanh nhất những tồn tại mà HS còn vướng mắc trongcác kỹ thuật động tác đã học ở chương trình lớp 10 và 11, nâng cao thể lực các tốchất vận động cũng như bổ trợ các kỹ thuật học mới nhằm nâng cao chất lượngluyện tập Bóng cho cho HS 12
- Triển khai thực nghiệm để kiểm chứng giả thuyết khoa học của đề tài.
7 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp tổng hợp phân tích tài liệu
- Phương pháp quan sát và điều tra
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm
- Phương pháp kiểm tra đánh giá các tố chất thể lực và kỹ thuật
- Phương pháp tính toán và xử lí số liệu
8 Tính mới của đề tài
- Các bài tập và trò chơi được đúc rút trong chuyên môn và trong của cuộcsống mang lại cho HS sự gần giữa thực tiễn và thể thao học đường là biện pháp hỗtrợ tích cực trong từng nội dung của tất cả các tiết học, phát triển được các tố chấtđộng cần thiết và tạo hứng thú thú cho HS trong quá trình tập luyện
Trang 3Phần II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Cơ sở lí luận
- Bóng chuyền là môn TT tập luyện và thi đấu mang tính chất đồng đội, làmôn học có nhiều kỹ thuật động tác và bài tập phối hợp khá phức tạp, được giảngdạy xuyên suốt cả cấp học THPT tại trường THPT Nghi Lộc 2 Nội dung chươngtrình được sắp xếp tuần tự theo nguyên tắc sư phạm là đi từ đơn giản đến phức tạp,tịnh tiến theo các năm học 10, 11, 12
- Trong GDTC nói chung và Bóng chuyền nói riêng, các nội dung thườngđược luyện tập xuyên suốt cả 3 năm học Vậy nên khi lựa chọn biện pháp cần dựavào khả năng cả về trình độ và thể lực của các em thì mới mang lại hiệu quả
- Trong quá trình luyện tập các kỹ thuật động tác mới, GV cũng cần có biệnpháp phù hợp để giúp HS tiếp thu và thực hiện động tác được nhanh hơn, hiệu quảhơn thông qua phối hợp một số trò chơi và bài tập bổ trợ phát triển thể lực chuyênmôn vào trong một số tiết dạy
- Trong TT nói chung và Bóng chuyền nói riêng, thể lực chuyên môn đóngmột vai trò rất quan trọng, đặc biệt tố chất sức mạnh Trong tố chất sức mạnh thìsức mạnh nhanh được sử dụng nhiều Khi các tố chất thể lực có đủ thì giúp ngườitập thực hiện động tác được dễ dàng hơn
- Vậy nên, việc phối hợp một số trò chơi và bài tập bổ trợ phát triển thể lựcchuyên môn vào luyện tập Bóng chuyền lớp 12 làm biện pháp giúp HS có thể hoànthành tốt nhiệm vụ và mục tiêu môn học là điều cần thiết
2 Cơ sở thực tiễn
- Các văn bản chỉ đạo: Nghị quyết, công văn hướng dẫn nhiệm vụ năm
học…
- Kế hoạch hoạt động của Ban chuyên môn, tổ và nhóm chuyên môn
- Thực trạng dạy-học và luyện tập Bóng chuyền ở trường THPT nói chung
và ở trường Nghi Lộc 2 nói riêng
-Thực trạng thể lực của học sinh nói chung và thể lực chuyên môn trong
Bóng chuyền nói riêng
- Thực trạng về điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường và địa phương vùng
trường đóng
II BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LUYỆN TẬP BÓNG CHUYỀN CHO HỌC SINH 12 THÔNG QUA MỘT SỐ TRÒ CHƠI VÀ BÀI TẬP BỔ TRỢ PHÁT TRIỂN THỂ LỰC CHUYÊN MÔN.
1 Khảo sát thực trạng về việc dạy, học tại các trường THPT lân cận.
- Qua tham khảo trực tiếp với các động nghiệp thì hầu hết ít vận dụng các trò
Trang 4chơi và bài tập bổ trợ phat triển thể lực chuyên môn vào tập luyện do lượng thờiguan cho mỗi nội dung là hơi ít.
2 Khảo sát về thực trạng dạy học tại trường THPT Nghi Lộc 2.
2.1 Cơ sở vật chất phục vụ dạy học Bóng chuyền
Đại học
Cao đẳng
Dưới 30
30 đến 40
Trên 50
Trên
10 năm
Dưới 10 năm
*Nhóm thứ nhất: Nhóm đối chứng Lớp12A7 có 35 học sinh tập luyện bình
thường theo hướng dẫn của KHDH
*Nhóm thứ hai: Nhóm thực nghiệm Lớp 12A9 có 36 học sinh Tập luyện
theo phương pháp thực nghiệm áp dụng một số trò chơi và bài tập bổ trợ phát triểnthể lực chuyên môn vào tập luyện
3.2 Khảo sát thực trạng
3.2.1: Khảo sát tố chất sức mạnh và kỹ thuật động tác
Kiểm tra tố chất sức mạnh cho 2 hai lớp 12A7 và 12A9 gồm bài 2 tập: Nằmsấp co duỗi tay và bật nhảy chạm tay lên bảng đo độ cao Kiểm tra kỹ thuật chuyênmôn: Kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt
Trang 5- Lý do chọn 3 bài tập trên: Kiểm tra tố chất sức mạnh của tay và chân nhằm
có biện pháp tập luyện hợp lý để đáp ứng những tố chất quan trong trong tập luyện
và thi đấu Bóng chuyền Kiểm tra động tác chuyền bóng cao tay bằng hai tay trướcmặt nhằm có biện pháp sửa sai kịp thời trong quá trình ôn tập để trên cơ sở đó giúp
HS học tốt động tác mới kỹ thuật chuyền bước hai
a Khảo sát kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt.
- Mục đích: Để GV nắm được trình độ mà HS đã đạt được và những sai lầmcòn vướng mắc để từ đó có biện pháp sửa sai kịp thời ngay trong tiết ôn tập đầutiên về kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt nhằm giúp HS họcmới về kỹ thuật chuyền bước hai được tốt hơn
- Chuẩn bị:16-18 quả bóng, 01 sân bóng chuyền, 01cò, 01 sổ ghi chép
- Phương pháp khảo sát: Kiểm tra thực hiện động tác đồng loạt Đánh giá kỹthuật theo 4 mức độ: Giỏi, Khá, đạt, chưa đạt
Bảng đánh giá mức độ
KỸ THUẬT Kỹ thuật khánhuần nhuyễn Kỹ thuật kháổn định Kỹ thuật cònsai sót ít Kỹ thuật cònsai sót nhiều
- Cách thực hiện: Đội hình hai hàng ngang, khoảng cách người cách ngườikhoảng 2m, hàng cách hàng 3-4m, dóng hàng ngang hàng dọc, cứ 02 em đối diệnnhau thành một cặp thực hiện ôn chuyền bóng qua lại GV di chuyển, quan sát quatừng cặp, nhận xét ngắn gọn về ưu và nhược điểm và xếp loại Kết thúc việc quansát và đánh giá ban đầu, GV tạm dừng tập và chỉ ra một số sai sót cơ bản nhất màcác em đang gặp phải và đưa ra biện pháp khắc phục kịp thời
Nam lớp 12A7 thực hiện bài tập chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt.
Trang 6Nữ lớp 12A7 thực hiện bài tập chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước m
Nữ lớp 12A9 thực hiện bài tập chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt.
Nam lớp 12A9 thực hiện bài tập chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt.
Trang 7b Khảo sát tố chất sức mạnh của chân bằng bài tập bật nhảy chạm tay lên bảng đo độ cao.
- Mục đích: Kiểm tra sức mạnh của chân từ đó đưa ra các bài tập và trò chơiphù hợp nhằm phát triển sức mạnh và hỗ trợ các kỹ thuật bật nhảy đập bóng, chắnbóng
- Chuẩn bị: 02 bảng đo độ cao, treo 2 bên sân Bóng chuyền, vạch cm
- Cách kiểm tra: Kiểm tra theo nhóm Nam, nữ Đánh gía theo 4 mức độ:Giỏi, khá, Đạt(Đ), chưa đạt(CĐ)
Nhóm Nam lớp 12A7 thực hiện bài tập bật nhảy đo độ cao.
Hình ảnh nữ lớp 12A7 thực hiện bài tập bật nhảy đo độ cao
Trang 8Nhóm nam lớp 12A9 thực hiện bài tập bật nhảy đo dộ cao.
Hình ảnh Nữ 12A9 thực hiện bài tập tại chỗ bật nhảy đo độ cao.
c khảo sát sức mạnh tay qua bài tập nằm sấp co duỗi tay.
- Mục đích: Kiểm tra sức mạnh của tay để lựa chọn các trò chơi và bài tậpphù hợp giúp đập bóng, phát bóng, chắn bóng hiệu quả
- Chuẩn bị: Sân bóng chuyền hoặc SVĐ của trường
- Đánh giá theo 4 mức độ: Giỏi (Tốt), khá, đạt, chưa đạt
- Yêu cầu: thân thẳng, hạ sâu hai tay, có găng cao, nhớ số lần mình thực hiệnđược và báo cao trung thực
Bảng đánh giá mức độ:
NAM < 10 lần ≥ 10 lần ≥ 15 lần ≥ 20 lần
Trang 9- Cách thực hiện: Đội hình 4 hàng ngang, Thực hiện đồng loạt cả lớp, ngaysau phần khởi động.GV hô theo nhịp từ 1 cho đến khi kết thúc.(cứ 2 nhịp tính 01lần co duỗi) HS thực hiện hết khả năng có thể thì tự dừng lại.
Kết thúc bài tập, GV ghi chép kết quả, phân loại thể lực và động viên trò cốgắng tập luyện thể lực
Hình ảnh học sinh lớp 12A7 thực hiện bài tập nằm sấp co duỗi tay
Hình ảnh học sinh lớp 12A9 thực hiện bài tập nằm sấp co duỗi tay
3.2.2 Kết quả thu được.
BẢNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ VỀ THỂ LỰC VÀ KỸ THUẬT
CHUYỀN BÓNG CAO TAY CỦA 2 NHÓM
Trang 10a,.Kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt.
9 em25,7%
6 em17,1%
11A9 (TN) 36 em 9 em
25%
11 em 33,6%
8 em 22,2%
8 em 22,2%
(Bảng 3)
BẢNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ TRUNG BÌNH KHẢO SÁT VỀ TỐ CHẤT
SỨC MẠNH VÀ KỸ THUẬT CỦA 2 NHÓM VÀ XẾP LOẠI
12A7(ĐC) 35 em 8 em
22,9%
11 em 31,4 %
10,3 em29,4%
7 em20%
Trang 11- Việc lựa chọn dạng trò chơi hay bài tập làm biện pháp bổ trợ và phát triểnthể lực cũng cần dựa vào nội dung học của tiết dạy đó cũng như phù hợp với điềukiện cơ sở vật chất của nhà trường và cuộc sống vùng miền để ngoài việc tập luyệntrên lớp thì HS có thể thuận lợi trong việc tự rèn luyện thêm ngoài giờ lên lớp mộtcách hiệu quả.
- Thời điểm đặt các trò chơi và bài tập còn tuỳ thuộc vào nội dung học mớihay ôn tập Các trò chơi và bài tập thường đặt vào các thời điểm sau: cuối phầnkhởi động chuyên môn hoặc đầu của nội dung bóng chuyền hoặc đặt vào phần vậndụng của tiết dạy Những bài tâp và trò chơi mang tính chất bổ trợ thì đặt ở cuốiphần khởi động hoặc đầu nội dung Bóng chuyền Còn những trò chơi bài bài tậpmang tính chất thể lực thì đặt vào phần vận dụng trước khi sang nội dung chạy bền.Những bài tập và trò chơi có tác dụng bổ trợ cho cả Bóng chuyền và Nhảy xa thì
có thể đặt vào hai thời điểm sau: Cuối phần khởi động chuyên môn hoặc trongphần vận dụng
- Riêng trò chơi hoặc bài tập chỉ bổ trợ ít liên quan đến Nhảy xa thì đặt vàođầu nội dung Bóng chuyền
- Để hạn chế thời gian trong khâu tổ chức trò chơi, đặc biệt là trò chơi có tổchức thi đấu theo đội thì khi ở phần kết thúc của tiết học hôm nay, hoặc qua nhómzalo của lớp, GV tranh thủ giới thiệu tên trò chơi, cách chơi của tiết học sau đócũng như số lượng đội và yêu cầu cán sự lớp chia số đội, số lượng nam nữ và thểlực tương đương nhau trước khi ra sân học giờ thể dục hôm sau
- Đối tượng là HS 12 nên khi thực hiện các bài tập bổ trợ không cần phântích sâu về động tác, GV nêu cách thực hiện ngắn gọn và nhấn mạnh khâu yêu cầu
- Trong trò chơi có thưởng và phạt, do quĩ thời gian ít nên GV cần đưa rabiện pháp phạt sao cho gọn nhẹ, không cần tốn thời gian, diện tích và khâu dichuyển GV chỉ cần xác định trò vui là chính, trò cảm thấy xứng đáng được nhậnlời khen khi thắng cuộc và xứng đáng bị phạt khi thua cuộc
4.1: Biện pháp nhằm phát triển sự linh hoạt và sức mạnh của các khớp tay - vai thông qua các bài tập và trò chơi khởi động chuyên môn với bóng
4.1.1 Trò chơi “Đẩy bóng sang sông”
- Mục đích: Nhằm phát triển sự linh hoạt khớp vai, cổ tay, ngón tay
- Thời điểm đặt bài tập: phần khởi động chuyên với dụng cụ
- Chuẩn bị: 8-10 quả bóng, 01 sân bóng chuyền, 01 còi 02 đoạn giây dài 25,
để kéo hai đường dài song song trên mặt sân Bóng chuyền với khoảng cách Nam7m, Nữ 5m
- Cách thực hiện: Tại chỗ và di chuyển
*Tại chỗ thực hiện: Đội hình: HS đứng 2 hàng hai bên, phía sau đường giây
đã được chuẩn bị sẵn trên sân Người cách người khoảng một sải tay.Từng cặp
Trang 12đứng đối diện thẳng với nhau Người thực hiện cầm bóng bằng hai tay, lật ngửa cổtay, đặt bóng tầm dưới cổ và trước ngực, hai chân rộng bằng vai, hạ thấp trongtâm, đạp mạnh hai chân tạo lực, vươn người, đồng thời dùng sức mạnh của cổ tay
và các ngón tay đẩy bóng về trước ra xa sang cho bạn hàng đối diện Người ở hàngđối diện chuẩn bị tinh thần đón bóng và thực hiện đẩy trả bóng lại cho bạn Chú ý:Đẩy bóng đi đúng hướng sang cho bạn hàng đối diện
* Di chuyển thực hiện: Đội hình như trên, lần lượt từng cặp (mỗi bên mộtem) vừa di chuyển vừa phối hợp đẩy bóng qua vạch cho nhau từ vạch xuất phátcho đến đích.(Từ vạch cuối sân bên này sang vạch cuối sân bên kia).Các cặp tựdám sát và phân thắng bại
- Thời gian: 60 giây đến 90 giây
- Số lần: 2 lần
- Luật chơi: Mỗi lần bóng không qua sông bị tính một lỗi.Trong mỗi cặp, ai
bị lỗi nhiều hơn thì người đó thua cuộc
- Thưởng, phạt: GV dành lời khen cho bạn thắng cuộc.Bạn thua cuộc sẽ bịphạt đứng lên ngồi xuống 3 nhịp
HS nam lớp 12A9 thực hiện trò chơi tại chỗ “Đẩy bóng qua sông”
HS nam lớp 12A9 thực hiện bài tập phối hợp di chuyển đẩy bóng qua sông
Trang 13Nhóm HS nữ lớp 12A9 thực hiện trò chơi” tại chỗ đẩy bóng qua sông”
HS nữ lớp 12A9 thực hiện trò chơi” phối hợp di chuyển đẩy bóng qua sông”
4.1.2 Bài tập ném bóng qua lưới sang sân đối diện
- Mục đích: Phát triển sự linh hoạt cũng như sức mạnh của khớp vai, cổ tay,ngón tay
- Thời điểm đặt bài tập: Cuối phần khởi động chuyên với dụng cụ
- Chuẩn bị: 8-10 quả bóng, 01 sân bóng chuyền, 01 còi
- Cách thực hiện: Mỗi bên sân là một hàng ngang, đứng sau đường biênngang, người cách người 1,5m TTCB: Đứng chân rộng bằng vai, xoay thân trên vềbên chân thuận, chùng gối, lưng hướng lưới, tay cầm bóng đưa ra sau Nghe lệnhthì đạp mạnh chân sau, chuyển trọng tâm sang chân trước đồng thời lật thân,chuyển vai và ném bóng về trước qua lưới sang sân đối diện Hàng bên này thựchiện xong thì đến lượt hàng bên kia thực hiện, cứ lân phiên như thế cho đến khi kếtthúc
- Thời gian: 1 phút
Trang 14HS nữ lớp 12A9 thực hiện động tác ném bóng qua lưới sang sân đối diện
HS nam lớp 12A9 thực hiện động tác ném bóng qua lưới sang sân đối diện 4.1.3.Bài tập đập bóng xuống đất bằng tay thuận
- Mục đích: Nhằm phát triển sức mạnh cổ tay thuận và tăng cảm giác về phátbóng và đập bóng
- Thời điểm đặt bài tập: Cuối phần khởi động chuyên
- Chuẩn bị: 8-10 quả bóng, 01 sân Bóng chuyền
- Cách thực hiện: Đội hình 2 hàng ngang, đứng sau đường biên dọc 2 bênsân, khoảng cách 1,5m/ em Từng cặp đối diện đứng song song với nhau Ngườithực hiện tung bóng trước mặt lên cao khoảng 1m, kết hợp vung tay thuận ra sau,lên cao và đập bóng xuống đất trước mặt Bóng đập xuống đất đi ra phía trướcsang hàng đối diện Bạn cùng cặp đối diện nhặt bóng lên và thực hiện đập bóng trảlại cho bạn hàng bên này Bài tập cứ lặp đi lặp lại như thế cho đến khi kết thúc
- Thời gian: 1 phút
Trang 15Hình ảnh Nam lớp 12A9 đập bóng xuống đất bằng tay thuận
Hình ảnh Nữ lớp 12A9 đập bóng xuống đất bừng tay thuận
4.2 Biện pháp phát triển tố chất vận động mềm dẻo và khéo thông qua một
số trò chơi và bài tập di chuyển.
- Sự di chuyển nhanh để đón các đường bóng tấn công bất ngờ của đốiphương cũng như phát triển các tố chất mềm dẻo và khéo léo trong tập luyện và thiđấu Bóng chuyền là rất cần thiết
4.2.1 Bài tập di chuyển ngang khu vực 3m.
-Thời điểm: Đưa vào cuối phần khởi động của các tiết dạy có nội dung thiđấu
- Chuẩn bị: 1 sân bóng chuyền, 1 còi, 01 đồng hồ bấm giây
- Phương pháp tổ chức: Có thể tổ chức dưới dạng bài tập bình thường vàcũng có thể tổ chức dưới dạng trò chơi
- Cách thực hiện: * Dưới dạng bài tập: Đội hình hàng ngang đứng một bênsân và sau vạch 3m.Chuẩn bị: vai hướng lưới, hít một hơi thật sâu, hạ thấp trọngtâm Nghe lệnh còi của GV, từng hàng thứ nhất thực hiện di chuyển ngang bướclướt từ vạch 3m sân bên này lên chạm tay vào vạch giữa sân rồi tiếp tục di chuyểnngang quay về chạm tay vào vạch xuất phát ban đầu sau đó lại tiếp tục di chuyểnngang qua vạch giữa sân chui qua lưới sang chạm một tay vào vạch 3m bên kia sân
Trang 16rồi lại tiếp tục di chuyển ngang quay về chạm tay vào vạch giữa sân rồi tiếp tục dichuyển ngang quay sang chạm tay vào vạch 3m của sân bên kia và kết thúc đợtchạy Hàng thứ nhất kết thúc bài tập thì đứng ở sân bên kia và hàng thứ hai tiếptục Khi quay lượt về thì hàng thứ nhất của lần trước thực hiện trước
* Cách thực hiện dưới dạng trò chơi: Đội hình và cách thực hiện cũng nhưtrên Nhưng tính thời gian thực hiện
- Trường hợp phạm qui: Xuất phát chạm vạch, xuất phát sớm hơn lệnh
- Luật: Đội nào có người phạm qui thì đội đó thua cuộc Nếu không có độinào phạm qui thì đội có người về sau cùng có thời gian cao hơn thì đội đó thuacuộc
- Thời gian: 2 phút
- Số lần: 2 lần
HS nữ lớp 12A9 thực hiện bài tập di chuyển ngang khu vực 3m
Hình ảnh HS nam lớp 12A9 thực hiện bài tập di chuyển ngang khu vực 3m
Trang 174.2.2 Bài tập di chuyển tiến- lùi khu vực 3m.
- Thời điểm: Đặt vào cuối phần khởi động
- Chuẩn bị: 01 sân bóng chuyền, 01còi
- Cách thực hiện: Đứng đội hình 2 hàng ngang sau vạch 3m của một bên sân,thực hiện từng hàng TTCB: mặt hướng lưới, hít thở sâu Nghe lệnh còi xuất phátthì hạ thấp trọng tâm, đổ người về trước chạy tiến lên chạm tay vào vạch giữa sân,rồi lại chạy lùi về hết vạch 3m và chạm tay vào vạch Tiếp theo chạy tiến qua vạchgiữa sân sang chạm tay xuống vạch 3m của sân bên kia rồi chạy lùi về vạch giữasân và chạm tay vào vạch rồi tiếp tục chạy tiến lên vạch 3m của sân bên kia rồi kếtthúc đợt di chuyển Khi cả hai hàng lần lượt thực hiện xong lần thứ nhất sang phíasân bên kia thì lần thứ hai lại thực hiện từ bên sân kia về.(Lưu ý: hàng nào đi trướcthì về trước)
- Thời gian:1-1,5 phút
- Số lần: 2-3 lần
Nhóm HS nữ lớp 12A9 thực hiện bài tập di chuyển tiến lùi khu vực 3m
Nhóm HS nam lớp 12A9 thực hiện bài tập di chuyển tiến lùi khu vực 3m
4.3 Một số Trò chơi và Bài tập bổ trợ phát triển sức mạnh
Trong Bóng chuyền, SMN, bột phát rất cần thiết và SMB cũng rất quan
Trang 18trọng VĐV có đủ các loại SM thì mới có thể hoàn thành tốt được nhiệm vụ củagiờ học bóng hoặc trận đấu.
4.3.1.Trò chơi “ Đi bằng 2 tay”.
- Mục đích: phát triển sức mạnh vùng cơ, xương tay- ngực, hỗ trợ động tácđập bóng, chắn bóng và phát bóng với lực mạnh
- Thời điểm đặt bài tập: Vào phần vận dụng chung cho cả lớp trước khi sangnội dung chạy bền
- Chuẩn bị: Sân bóng chuyền hoặc mặt sân bằng phẳng
- Cách thực hiện: Chia lớp thành 6 đội nam- nữ tương đương nhau về thểlực, mỗi đội 6 em (tương đương 3 cặp) Chuẩn bị: đứng sau đường biên dọc sânBóng chuyền Người đi tay nằm sấp chống hai tay xuống đất sau vạch xuất phát,bạn cùng cặp ôm chặt lấy hai chân của bạn mình (ôm vào phần cuối đùi sát đầugối) Khi có lệnh xuất phát, cặp thứ nhất của mội đội bắt đầu đi từ vạch xuất phát(đường biên dọc bên này) sang đến đích (đường biên dọc bên kia) thì nhanh chóngđổi nhiệm vụ để quay về Cặp thứ nhất mỗi đội về đến nơi (2 tay qua vạch) thì cặp
số hai của mỗi đội xuất phát và cứ như thế cho đến khi cặp thứ 3 về đến đích GVlàm trọng, giám sát chung 2 đội một cặp đấu tự giám sát lẫn nhau
- Trường hợp phạm qui: Xuất phát tay chạm vạch, hoặc xuất phát sớm, hoặcchưa qua đích đã đổi nhiệm vụ
- Luật chơi: Đội phạm luật thua cuộc Nếu không có đội phạm luật thì đội cócặp về sau cùng thua cuộc
- Thưởng, phạt: GV dành lời khen cho 3 đội thắng Đội thua cuộc phải thựchiện động tác đứng lên, ngồi xuống 5 nhịp (nam), 3 nhịp (nữ)
Trang 19- Chuẩn bị: Sân VĐV, mặt sân bằng phẳng, vôi bột, 8 quả bóng chuyền.
- Cách chơi: Chia 4 đội có số lượng nam, nữ bằng nhau và tương đương vềthể lực Chuẩn bị: Đứng sau vạc xuất phát, có lệnh xuất phát thì người đầu tiên củamỗi đội bật xa liên tục bằng 2 chân lên đến đích, vòng qua quả bóng rồi tiếp tục bậtquay về chạm vào tay người thứ hai của đội mình Khi người thứ hai đã chạm đượcvào tay người thứ nhất thì xuất phát và cứ lần lượt như thế cho đến hết
- Trường hợp phạm qui:Nếu xuất phát sớm hoặc không vòng qua đích thì bịcoi là phạm qui
- Luật chơi: Đội có người phạm qui sẽ thua cuộc Nếu không có đội phạmqui thì đội có người về sau cùng thua cuộc
- Thưởng phạt: GV dành lời khen cho 3 đội thắng và đội thua sẽ phải nằmsấp co duỗi tay 5 nhịp (nam), 3 nhịp (nữ)
- Thời gian: 2-3 phút
- Số lần: 2 lần
Hình ảnh lớp 12A9 thực hiện trò chơi “Bật xa tiếp sức”
4.3.3 Bài tập Nhảy giây tập thể.
- Mục đích: Tăng SM chân, tạo điều kiện cho bật nhảy mạnh và nhanh bộtphát trong Nhảy xa và Bóng chuyền
- Thời điểm đặt bài tập: vào phần vận dụng
Trang 20- Chuẩn bị: 6 cái giây dài 6- 8m
- Cách thực hiện: Chia 6 nhóm, mỗi nhóm 5-6 bạn Mỗi nhóm một cái giây.(2 bạn phục vụ, khoảng 30” đổi phục vụ một lần), GV chia vị trí với khoảng cáchgiữa các nhóm tối thiểu cả chiều ngang và dọc là 5-6m Khi ổn định vị trí xong,
GV lệnh cho tất cả thực hiện và kết thúc theo tín hiệu còi
- Thời gian:2-3 phút
Hình ảnh lớp 12A9 thực hiện bài tập nhảy giây tập thể
4.3.4 Bài tập Bật nhảy chạm và đập tay vào tán lá cây trên cao.
- Mục đich: Phát triển SM chân nhằm hỗ trợ bật nhảy trong Nhảy xa vàBóng chuyền
- Thời điểm đặt bài tập: đặt vào cuối phần khởi động chuyên trước khi chianhóm tập luyện
- Chuẩn bị: Vài ba cây bóng mát gần khu vực lớp tập trung khởi động, chọncác tán lá cây có độ cao phù hợp với sức bật của đa số HS
- Cách thực hiện: Chia HS thành các nhóm nhỏ khoảng 3 em (các em trongmỗi nhóm có chiều cao tương đương nhau và chọn vị trí của tán lá có độ cao phùhợp) nhóm đứng thành một hàng dọc, cách dưới tán lá khoảng 1 - 1,5m Lần lượttừng em tạo đà (một vài bước) bật nhảy kết hợp vung tay thuận chạm vào tán lá cốđịnh trên cao đã được qui định cho nhóm mình Chú ý hoãn sung khi tiếp đất.Thựchiện xong thì vòng ra sau cuối hàng chờ đến lượt tiếp theo Bài tập cứ như thế chođến khi kết thúc Với bài tập này, HS có thể bật cao đập tay thuận vào tán lá câykhi học kỹ thuật đập bóng
- Thời gian: khoảng 1 phút
- Số lần: 5-6 lần
Trang 21Lớp 12A9 bật nhảy chạm và đập tay vào tán lá cây bóng mát
4.4 Biện pháp bổ trợ kỹ thuật.
4.4.1 Trò chơi “ Chuyền bóng vào rổ”
- Mục đích: Tạo cảm giác về đường đi và điểm rơi của bóng nhằm hỗ trợ kỹthuật chuyền bóng bước hai
- Thời điểm đặt bài tập: Đầu nội dung học Bóng chuyền
- Chuẩn bị: 0,1 sân bóng chuyền; 02 cái rổ lưới, 16-18 quả bóng chuyền; 01còi
- Cách thực hiện: Đội hình hai hàng dọc Mỗi bên lưới một hàng đứng songsong với lưới Mỗi em cầm một quả bóng trên tay Mỗi đội cử một người sangđứng dưới rổ bên đội bạn để giám sát và đếm số lần bóng lọt rổ của đội họ Yêucầu vừa giám sát vừa nhặt bóng giúp đội bạn Khi có lệnh bắt đầu, lần lượt từngngười của mỗi đội thực hiện chuyền bóng vào rổ, thực hiện xong thì di chuyển lênnhặt bóng rồi về đứng cuối đội hình chờ đến lượt tiếp theo Trò chơi cứ như thếcho đến khi kết thúc Kết thúc lần một thì đổi giám sát để đảm bảo em nào cũngđược tham gia trò chơi
- Thời gian: khoảng 2-3 phút
Trang 22Hình ảnh nhóm HS nam lớp 12A9 thực hiện trò chơi “chuyền bóng vào rổ”
Hình ảnh nhóm HS nữ lớp 12A9 thực hiện trò chơi “chuyền bóng vào rổ” 4.4.2 Trò chơi: “chuyền bóng vào ô qui định trên mặt sân”.
- Mục đích: Giúp học sinh rèn luyện kỹ năng về tính chất của đường bóngchuyền bước hai, bao gồm: Đường đi, độ cao, khoảng cách đến
- Thời điểm đặt bài tập: Đầu nội dung Bóng chuyền với những tiết có họchoặc ôn kỹ thuật chuyền bước hai
- Chuẩn bị: 0,1 sân bóng chuyền, trên 18-20 quả bóng chuyền; 01 còi 04 ôtrên mặt sân ở khu vực 3m, hai bên sân (01 ô vị trí số 3 và 01 ô gần đường biêndọc nằm song song với lưới mỗi bên).Ô vị trí số 3 (ô đứng chuyền bóng) có kíchthước 80cm x 80cm, ô để bóng rơi xuống có kích thước 1m x80
- Cách thực hiện: Đội hình mỗi bên sân một nhóm, đứng thành hàng dọc HS
Trang 23cầm bóng trên tay Người thực hiện đứng vị trí giữa sân (số 3), hạ trọng tâm, đạpchân, vươn người và chuyền bóng lên cao, ra xa rơi vào ô qui định Người thựchiện xong thì lên nhặt bóng ruồi quay về đứng cuối đội hình để tiếp tục lần sau, cứnhư thế cho đến khi kết thúc trò chơi.Mỗi đội cử một bạn sang bên kia để giám sát
số quả mà đội bạn thực hiện được (Lưu ý: cử bạn đã có kỹ năng chuyền bóng khátốt để các bạn còn yếu có cơ hội tập luyện)
- Thời gian: 2-3 phút
- số lần: 4 lần
Nam lớp 12A9 thưc hiện bài tập chuyền bóng vào ô qui định trên sân
Nữ12A9 thực hiện trò chơi “chuyền bóng vào ô qui định trên mặt sân
4.4.3.Bài tập bật nhảy, đập trúng bông hoa trên cao ở khu vực 3m.
- Mục đích: Nhằm phát triển sức mạnh và bổ trợ kỹ thuật đập bóng chínhdiện theo phương lấy đà.(chủ yếu giai đoạn chạy đà và bật nhảy)
Trang 24- Thời điểm đặt bài tập: Đầu nội dung học Bóng chuyền
- Chuẩn bị: 02 sào dài khoảng 5m, 02 bông hoa bằng vải, 02 giây chun 2bông hoa trên cao cách mép trên của lưới khoảng 30cm (nữ), 40cm (nam), xa lướikhoảng 50cm, chéo góc khoảng 450 so với hướng vào đà
- Cách thực hiện: Chia nhóm thành hai đội hai bên sân, đứng hàng dọc mépđường biên dọc Lần lượt thực hiện theo dòng chảy Người thực hiện xong thì vềcuối đội hình chờ đến lượt tiếp theo, cứ như thế cho đến khi kết thúc
- Thời gian: 4 phút
- Số lần: 6-8 lần
Nam lớp 12A9 bật nhảy đập trúng bông hoa trên cao ở khu vực 3m
HS nữ lớp 12A9 bật nhảy đập trúng bông hoa trên cao ở khu vực 3m
4.4.4 Tự tung và bật nhảy đập bóng qua lưới,
- Mục đích: Phát triển sức mạnh và bước đầu giúp HS phán đoán điểm rơicủa bóng để bật nhảy đập bóng
- Thời điểm đặt bài tập: Đầu nội dung Bóng chuyền phần đập bóng chính