Cơ sở lý luận
Khái niệm “hạnh phúc” và “giờ học hạnh phúc”
Hạnh phúc được định nghĩa là trạng thái cảm xúc của con người khi thỏa mãn nhu cầu trừu tượng, mang tính nhân bản sâu sắc và chịu tác động của lý trí Đối với học sinh Trung học, hạnh phúc thường rất đơn giản và dễ thực hiện.
Sống và học tập trong một môi trường thân thiện, cùng với sự hỗ trợ từ gia đình và người thân, tạo điều kiện vật chất và tinh thần cho việc học tập và rèn luyện là rất quan trọng.
- Luôn đạt kết quả tốt trong học tập theo khả năng của bản thân
Được thầy cô và bạn bè yêu mến, tôi đã tiếp thu những kiến thức tiên tiến của nhân loại và áp dụng chúng vào cuộc sống, tạo nên hành trang vững chắc cho bản thân.
- Được chia sẻ với mọi người những điều mà mình biết
- Được sự động viên, khen ngợi của mọi người về thành tích học tập cũng như hành động, cƣ xử của mình
* Giờ học hạnh phúc là gì?
“Giờ học hạnh phúc” mang đến cảm giác hứng thú và niềm vui cho cả giáo viên và học sinh Khác với phương pháp giảng dạy truyền thống, tiết học này không áp đặt mà định hướng cho học sinh theo đuổi đam mê của mình Học sinh không chỉ học kiến thức mà còn khám phá những điều có ý nghĩa, từ đó khơi gợi niềm yêu thích và tự tìm hiểu thêm Các giờ học được thiết kế thú vị thông qua trò chơi và trải nghiệm, giúp mọi người cùng nhau tìm thấy niềm vui và hạnh phúc, từ đó nhận ra chân lý và tự điều chỉnh lẫn nhau.
Kết quả khảo sát của trường THPT Yên Thành 3 - 119 học sinh (3 lớp khối
Kết quả khảo sát về 5 điều mà học sinh mong muốn ở giáo viên để giờ sinh hoạt lớp học trở nên hạnh phúc hơn đã mang lại những bất ngờ thú vị.
Mong muốn của học sinh Kết quả
1 Mong cô giáo cười nhiều hơn ở giờ sinh hoạt 94,1%
2 Mong đƣợc học tập xen lẫn vui chơi 91,6%
3 Mong cô nhẹ nhàng hơn khi học sinh làm sai 84%
4 Mong được khen thưởng nhiều hơn trách móc 92,4%
5 Mong cô không phê bình trước mặt bạn bè 81,5%
Vai trò của “giờ học hạnh phúc” đối với học sinh
Môi trường có vai trò quan trọng trong việc hình thành tính cách mỗi người, đặc biệt là trong học tập Một môi trường học tập tốt là cần thiết cho sự phát triển toàn diện của học sinh Gần đây, Đảng, Nhà nước và Bộ giáo dục đã chú trọng đến việc xây dựng các trường học hạnh phúc Theo TS Nguyễn Tùng Lâm, việc áp dụng phương pháp giáo dục áp đặt đã gây cản trở cho học sinh, do đó cần thay đổi để tạo ra sự cởi mở và hòa đồng giữa thầy và trò Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của những giờ học hạnh phúc, giúp giáo viên và học sinh cảm thấy thoải mái và hứng thú trong quá trình dạy và học.
Tiết sinh hoạt cuối tuần, theo Điều lệ trường phổ thông, là một tiết học chính khóa do giáo viên chủ nhiệm phụ trách và có vai trò quan trọng đối với học sinh Nó gắn bó chặt chẽ với các hoạt động dạy và học, lao động, rèn luyện, cũng như các hoạt động giáo dục theo chủ điểm hàng tháng của nhà trường Tiết sinh hoạt lớp không chỉ bổ sung mà còn củng cố, nâng cao và mở rộng chất lượng giáo dục, góp phần nâng cao hiệu quả của các hoạt động học tập và phát triển toàn diện của học sinh.
Thông qua tiết sinh hoạt lớp, cần khơi dậy tính tích cực, chủ động và sáng tạo ở học sinh, đồng thời nâng cao tinh thần trách nhiệm đối với bản thân, tập thể và cộng đồng Việc này cũng giúp hình thành, củng cố và phát triển kỹ năng hoạt động độc lập, kỹ năng giao tiếp và ứng xử trong các mối quan hệ trong lớp và xã hội.
Thông qua tiết sinh hoạt lớp, học sinh được giáo dục về ý thức chính trị, xã hội, đạo đức và lối sống, đồng thời định hướng lập thân, lập nghiệp Bên cạnh đó, việc giáo dục các giá trị văn hóa thẩm mỹ lành mạnh và đậm đà bản sắc dân tộc cũng góp phần làm phong phú đời sống tâm hồn và nhân cách của học sinh, hỗ trợ cho các hoạt động giáo dục khác.
Thông qua tiết sinh hoạt lớp, chúng ta xây dựng một tập thể tự quản, có nền nếp và kỷ luật Điều này giúp tăng cường sự đoàn kết, gắn bó giữa các thành viên, đồng thời khuyến khích tinh thần sống có trách nhiệm với nhau Tổ chức Đoàn đóng vai trò nòng cốt và tiên phong trong các hoạt động tập thể của lớp.
Cơ sở thực tiễn
Giáo viên chủ nhiệm
Làm nhiệm vụ “truyền thống” không thể thiếu đƣợc trong một giờ sinh hoạt lớp từ trước đến nay Cụ thể:
- Đánh giá những việc đã làm đƣợc và những tồn tại cần khắc phục trong tuần vừa qua
Tuyên dương và khích lệ những học sinh có thành tích học tập xuất sắc, thực hiện tốt kỷ cương và nề nếp của lớp và trường là rất quan trọng Những hành động này không chỉ động viên tinh thần học tập mà còn tạo động lực cho các em phấn đấu hơn nữa trong tương lai.
Cần phê bình và nhắc nhở nghiêm khắc những học sinh vi phạm các lỗi như đi học muộn, mất trật tự trong giờ học, không ôn bài cũ, và trốn tiết Đối với những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, cần tiến hành kỷ luật để đảm bảo kỷ cương trong học tập.
- Triển khai các nội dung, kế hoạch hoạt động cho tuần tiếp theo
Học sinh có thời gian tham gia các trò chơi và hoạt động văn hóa, văn nghệ, tuy nhiên những hoạt động này thường mang tính tự phát và chưa được chuẩn bị chương trình trước.
Học sinh
- Cán bộ lớp sơ kết tuần: nêu các lỗi còn tồn tại, nêu tên những học sinh vi phạm
- Học sinh vi phạm lỗi: trình bày lý do vi phạm lỗi, kiểm điểm, chịu các hình thức xử phạt của giáo viên chủ nhiệm
- Các học sinh khác ngồi lắng nghe và tự rút kinh nghiệm
- Một số học sinh có năng khiếu văn nghệ, mạnh dạn, tự tin tham gia các hoạt động vui chơi do cô giáo điều khiển
Phần lớn giáo viên chủ nhiệm sử dụng tiết sinh hoạt lớp để nhận xét, kiểm điểm và nhắc nhở học sinh về những sai phạm trong tuần, đồng thời phổ biến kế hoạch cho tuần tới Học sinh thường thụ động và chưa tích cực tham gia các hoạt động vui chơi, văn nghệ, dẫn đến việc ngại thể hiện quan điểm trước tập thể Nhiều em muốn thể hiện bản thân nhưng còn e ngại và thiếu tự tin, do chưa nhận được sự động viên từ thầy cô và bạn bè.
Tiết sinh hoạt lớp thường trở nên tẻ nhạt và khô khan, gây cảm giác nặng nề cho cả học sinh và giáo viên Học sinh thường xem đây như một cực hình, dẫn đến thái độ thờ ơ và chỉ chờ đợi cho hết tiết Điều này khiến tiết sinh hoạt bị coi thường và hiệu quả không cao.
Thâm nhập vào diễn đàn của tuổi teen, tôi nhận thấy những tâm sự của các em
Tiết sinh hoạt lớp mang lại cảm giác thoải mái cho mình và các bạn, vì không phải học tập căng thẳng Cô giáo hiền lành và ít nói, thường không tham gia vào tiết sinh hoạt mà giao phó cho cán bộ lớp.
Trong tiết sinh hoạt, chúng ta không thể đoán trước nội dung sẽ được thảo luận Cô giáo chủ nhiệm cùng với các cán bộ lớp sẽ tổng kết những gì đã ghi trong sổ Nam Tào và tiến hành phê bình, kiểm điểm trước lớp Điều thú vị nhất là sự hồi hộp chờ đợi xem ai sẽ bị phê bình trong tuần này và những hình phạt nào sẽ đến với họ.
Trong năm học 2021-2022, lớp 10A7 tại Trường THPT Yên Thành 3 có 42 học sinh, bao gồm 19 nam và 23 nữ Các em đều ngoan ngoãn và không có biểu hiện tiêu cực, dẫn đến các tiết sinh hoạt cuối tuần diễn ra bình lặng Tuy nhiên, tôi nhận thấy học sinh không vui vẻ, thoải mái và thiếu hào hứng trong các tiết sinh hoạt Để hiểu rõ hơn, tôi đã tiến hành khảo sát bằng phiếu và thu được những kết quả đáng chú ý.
Bảng 1 PHIẾU KHẢO SÁT ( LỚP 10A7- NĂM HỌC 2021-2022 – TRƯỜNG THPT YÊN THÀNH 3)
Câu hỏi 1: Cảm nhận của em về tiết sinh hoạt lớp?
Rất thích Thích Không thích
Câu hỏi 2: Em có muốn thay đổi cách thức sinh hoạt lớp cuối tuần hay không?
Bảng 2 Lớp Sĩ số Cảm nhận về tiết sinh hoạt lớp cuối tuần ở lớp 10A7
Rất thích Thích Không thích
Lớp Sĩ số Em có muốn thay đổi cách thức sinh hoạt lớp cuối tuần hay không?
Bảng xếp loại hạnh kiểm lớp 10A7 năm học 2021-2022
Lớp Sĩ số Hạnh kiểm
Bước vào năm học 2022 - 2023, khi các em lên lớp 11, việc thay đổi nội dung và hình thức tổ chức tiết sinh hoạt lớp trở nên cần thiết và cấp bách.
Nguyên nhân của vấn đề
Qua việc quan sát thực trạng tiết sinh hoạt và trò chuyện với học sinh qua các kênh như điện thoại, Zalo, Facebook, tôi nhận thấy rằng có một số lý do khiến tiết sinh hoạt lớp trở nên nhàm chán và không đạt hiệu quả cao.
- Nội dung sinh hoạt lớp khô cứng, lặp đi lặp lại, không thực sự gắn với nhu cầu của học sinh
Giờ sinh hoạt lớp hiện nay thường mang tính đơn điệu và nhàm chán, khiến học sinh không cảm thấy hứng thú Nguyên nhân chính là do các em không được tham gia tổ chức và cùng nhau thực hiện các hoạt động trong giờ sinh hoạt lớp.
- Giáo viên quá nghiêm khắc, không gần gũi, thân thiện, không đặt mình vào vị trí của học sinh để hiểu các em
- Giáo viên thường phê bình học sinh hơn là khen ngợi (60 – 70%), lẽ ra phải là ngƣợc lại
- Cả giáo viên và học sinh chƣa thực sự coi trọng tiết sinh hoạt lớp, chƣa có sự đầu tƣ kĩ lƣỡng, tâm huyết cho tiết sinh hoạt
2 NGHIÊN CỨU MỘT SỐ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG “GIỜ HỌC HẠNH PHÚC” Ở TIẾT SINH HOẠT LỚP
Đổi mới nội dung
Cần linh hoạt và hiệu quả trong việc lựa chọn nội dung sinh hoạt, đảm bảo phù hợp với nhiệm vụ dạy - học của nhà trường, đồng thời vận dụng tình hình địa phương và đặc điểm của lớp học.
- Các nội dung chủ yếu:
+ Sơ kết, tổng kết công tác ( Nhận xét, đánh giá, bình chọn, kiểm điểm, )
+ Phổ biến công tác, thảo luận, bàn bạc về kế hoạch và biện pháp thực hiện nhiệm vụ
+ Vui chơi, giải trí ( trò chơi, văn nghệ, thể thao, ) + Lao động ( Vệ sinh trường lớp, tôn tạo, bảo quản cơ sở vật chất)
+ Bổ sung, củng cố kiến thức, kĩ năng (kiến thức học đường, kiến thức xã hội, kỹ năng học tập, kỹ năng sống)
Đổi mới phương pháp
Phương pháp thảo luận nhóm
Thảo luận là hoạt động mà các thành viên cùng giải quyết vấn đề chung để đạt được sự hiểu biết Hoạt động này giúp học sinh kiểm chứng ý kiến, làm quen và hiểu nhau hơn Khác với dạy học, thảo luận dựa vào việc trao đổi ý kiến giữa học sinh về chủ đề hoặc tình huống cụ thể Tùy vào từng hoạt động, thảo luận có thể được tổ chức theo nhóm lớn (cả lớp) hoặc nhóm nhỏ (tổ hoặc nhỏ hơn).
Một số cách báo cáo kết quả thảo luận nhóm nhỏ :
Một nhóm đã được yêu cầu báo cáo toàn bộ kết quả thảo luận của mình, trong khi các nhóm khác sẽ bổ sung những điểm khác biệt so với nhóm vừa báo cáo.
Mỗi nhóm sẽ cử một đại diện để báo cáo kết quả làm việc của mình Sau đó, người điều hành sẽ tổng kết ý kiến chung từ các nhóm hoặc hướng dẫn học sinh thực hiện tổng kết.
Họp chợ là hoạt động trong đó các nhóm trình bày kết quả làm việc của mình bằng cách dán lên tường Mỗi nhóm cử một người đứng bên cạnh để thuyết minh khi cần thiết Những thành viên còn lại sẽ đi quanh và đọc kết quả của từng nhóm, đồng thời đặt câu hỏi để làm rõ những vấn đề còn thắc mắc.
Các nhóm thảo luận và ghi kết quả vào giấy, sau đó luân chuyển kết quả để các nhóm khác thảo luận và bổ sung Ví dụ, lớp được chia thành 4 nhóm thảo luận 4 vấn đề Sau 10 phút, kết quả của nhóm 1 được chuyển cho nhóm 2, nhóm 2 chuyển cho nhóm 3, nhóm 3 chuyển cho nhóm 4, và nhóm 4 chuyển lại cho nhóm 1 Mỗi nhóm sẽ đọc kết quả của nhóm khác và bổ sung ý kiến của mình Quá trình này tiếp tục trong 5 phút cho đến khi mỗi nhóm đã đọc đủ cả bốn kết quả.
Mỗi nhóm cần thảo luận và ghi lại tóm tắt kết quả của mình trong khoảng 3 đến 5 câu Sau đó, nhóm sẽ cử một thành viên lên trình bày nội dung tóm tắt đó.
- Biểu diễn kết quả : Yêu cầu các nhóm biểu diễn lại kết quả của nhóm mình bằng hình tƣợng, vở kịch, tranh vẽ hay bằng một cách nào đó
- Thi hùng biện : Các nhóm tham gia một cuộc thi hùng biện bảo vệ quan điểm của nhóm mình và giao lưu chất vấn các nhóm khác
Phương pháp đóng vai
Phương pháp đóng vai là một công cụ hiệu quả để thay đổi thái độ của học sinh đối với các vấn đề hoặc đối tượng cụ thể Nó không chỉ giúp rèn luyện kỹ năng giao tiếp mà còn khuyến khích học sinh thực hành cách ứng xử và bày tỏ thái độ trong các tình huống giả định Đặc biệt, phương pháp này cho phép học sinh tự xây dựng kịch bản trong quá trình hoạt động, phát huy óc tưởng tượng và sự sáng tạo của các em.
Khi sử dụng phương pháp đóng vai cần chú ý :
- Ấn định thời gian (chuẩn bị, sắm vai, trao đổi sau khi đóng vai )
- Lựa chọn tình huống đóng vai (phù hợp với chủ đề hoạt động; phải là tình huống mở; phù hợp với trình độ học sinh)
- Hướng dẫn thảo luận sau khi đóng vai, phỏng vấn người đóng vai (tìm hiểu cảm xúc, động cơ ).
Phương pháp giải quyết vấn đề
Phương pháp giải quyết vấn đề là con đường quan trọng để phát huy tính tích cực của học sinh
Cấu trúc quá trình giải quyết vấn đề gồm các bước cơ bản sau đây :
Bước 1 : Nhận biết vấn đề Bước 2 : Tìm các phương án giải quyết Bước 3 : Quyết định phương án giải quyết
Giải quyết vấn đề giúp học sinh có cái nhìn toàn diện về các hiện tượng và sự việc trong cuộc sống Để phương pháp này thành công, vấn đề cần phải phù hợp với mục tiêu hoạt động và khuyến khích học sinh tích cực tìm kiếm giải pháp Trong tập thể lớp, việc giải quyết vấn đề cần tuân thủ nguyên tắc tôn trọng và bình đẳng, nhằm tránh căng thẳng không có lợi cho giáo dục.
Phương pháp tình huống
- Tình huống là một hoàn cảnh thực tế, trong đó chứa đựng những mâu thuẫn
Người ta phải đưa ra một quyết định trên cơ sở cân nhắc các phương án khác nhau
- Tình huống là một hoàn cảnh gắn với câu chuyện có cốt truyện, nhân vật, có chứa đựng mâu thuẫn, có tính phức hợp
- Trong việc giải quyết các tình huống thực tiễn, không phải bao giờ cũng có giải pháp duy nhất đúng
- Tình huống trong giáo dục là những tình huống thực hoặc mô phỏng theo tình huống thực, đƣợc cấu trúc hoá nhằm mục đích giáo dục
Phương pháp xử lý tình huống là một phương pháp tiêu biểu trong giải quyết vấn đề, sắm vai và trò chơi Học sinh sẽ được đặt vào các tình huống thực tiễn có vấn đề, từ đó yêu cầu họ thực hiện những hành động cụ thể để đưa ra phương án giải quyết.
Việc áp dụng phương pháp xử lý tình huống trong các tiết sinh hoạt là cần thiết và quan trọng, giúp làm phong phú thêm tính hấp dẫn của các hoạt động và nâng cao hiệu quả cho các chương trình.
Phương pháp giao nhiệm vụ
Phương pháp giao nhiệm vụ trong giáo dục giúp học sinh nhận thức rõ trách nhiệm cá nhân và thể hiện khả năng của mình Đây cũng là cơ hội để các em rèn luyện và tích lũy kinh nghiệm cho bản thân.
Giao nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ lớp trong tổ chức sinh hoạt sẽ tạo điều kiện cho học sinh chủ động trong việc điều hành hoạt động Điều này không chỉ phát triển tính chủ động và sáng tạo mà còn nâng cao khả năng ứng phó của các em trong mọi tình huống.
Cán bộ lớp sẽ chủ động phân công nhiệm vụ cho từng tổ, nhóm và cá nhân, với mục tiêu lôi cuốn tất cả thành viên tham gia tích cực vào tổ chức và thực hiện các hoạt động.
Để giao nhiệm vụ hiệu quả, giáo viên cần hình dung rõ ràng các công việc cần thực hiện, đưa ra gợi ý cho học sinh và yêu cầu các em hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Khi giao nhiệm vụ, cần chú ý đến đặc điểm lứa tuổi và khả năng của học sinh, tránh yêu cầu quá mức để không gây lo lắng và hoang mang cho các em.
Phương pháp trò chơi
Hoạt động vui chơi rất đa dạng, nhưng cốt lõi của nó là các trò chơi Trò chơi có nguồn gốc từ xã hội, phản ánh các loại hình lao động khác nhau và làm thay đổi mục đích của chúng.
Phương pháp trò chơi có thể áp dụng trong nhiều tình huống như làm quen, cung cấp và tiếp nhận tri thức, đánh giá kết quả, rèn luyện kỹ năng và củng cố kiến thức đã học Phương pháp này mang lại nhiều lợi ích, bao gồm việc phát huy tính sáng tạo, thu hút sự chú ý và hứng thú của học sinh, giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức mới, chuyển tải tri thức từ nhiều lĩnh vực khác nhau, tạo ra bầu không khí thân thiện và khuyến khích học sinh có tác phong nhanh nhẹn.
Tổ chức hoạt động vui chơi cho học sinh không chỉ phổ biến mà còn mang lại nhiều ý nghĩa tích cực Trò chơi từ khi ra đời đã thực hiện nhiều chức năng xã hội quan trọng, bao gồm giáo dục, văn hóa, giải trí và giao tiếp.
* Những điều cần chú ý khi sử dụng phương pháp trò chơi :
- Lựa chọn các trò chơi cho phù hợp với lứa tuổi và nội dung hoạt động
- Cần chú ý tới yếu tố thời gian
- Chú ý tới điều kiện cơ sở vật chất, hoàn cảnh cụ thể
- Người chủ trò phải có khả năng lôi cuốn được những người khác (tự tin, mạnh dạn, linh hoạt )
- Trò chơi phải đa dạng, phong phú, dễ chơi, hấp dẫn, mang tính giáo dục
- Là trò chơi tập thể
* Những điều cần chú ý khi sử dụng phương pháp trò chơi :
- Lựa chọn các trò chơi cho phù hợp với lứa tuổi và nội dung hoạt động
- Cần chú ý tới yếu tố thời gian
- Chú ý tới điều kiện cơ sở vật chất, hoàn cảnh cụ thể
- Người chủ trò phải có khả năng lôi cuốn được những người khác (tự tin, mạnh dạn, linh hoạt )
- Trò chơi phải đa dạng, phong phú, dễ chơi, hấp dẫn, mang tính giáo dục
- Là trò chơi tập thể.
Phương pháp tổ chức hoạt động giao lưu
Giao lưu là hình thức giáo dục tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc và trao đổi thông tin với những nhân vật tiêu biểu trong các lĩnh vực khác nhau Qua đó, học sinh có thể phát triển nhận thức, tình cảm và thái độ tích cực, nhận được những lời khuyên hữu ích để nâng cao học tập, rèn luyện và hoàn thiện nhân cách.
Phương pháp diễn đàn…………………………………….….…… …13 2.3 Xây dựng kế hoạch, các bước tiến hành cho giờ sinh hoạt lớp
Diễn đàn là phương pháp giáo dục hiệu quả, giúp học sinh bày tỏ suy nghĩ và quan điểm về các vấn đề liên quan đến nhu cầu và hứng thú của mình Đây cũng là cơ hội để các em lắng nghe ý kiến và học hỏi lẫn nhau Như vậy, diễn đàn trở thành sân chơi lý tưởng, tạo điều kiện cho học sinh thể hiện ý kiến trực tiếp với bạn bè và những người khác.
2.3 Xây dựng kế hoạch, các bước tiến hành cho tiết tiết sinh hoạt lớp theo mô hình “ Tiết học hạnh phúc” Đây là khẩu hết sức quan trọng đƣợc tiến hành ngay từ đầu năm học 2022-2023 của lớp 11A7 là xây dựng tiết sinh hoạt cuối tuần bằng mô hình “Tiết học hạnh phúc” Tôi nói rõ cho học sinh về mục đích xây dựng tiết học đó, các em cũng rất hào hứng và tôi cũng lấy ý kiến từ chính tâm tƣ, tình cảm, nguyện vọng và sự sáng tạo của các em về xây dựng mô hình “Tiết học hạnh phúc”
Dựa trên ý kiến của học sinh và tâm huyết cá nhân, tôi đã xây dựng kế hoạch cho một “Tiết học hạnh phúc” Mục tiêu là biến tiết học từ một mô típ nhàm chán, đơn điệu thành một trải nghiệm vui vẻ, sôi nổi và đầy ý nghĩa.
Tôi lập kế hoạch cho từng tuần, tháng, kỳ và năm học dựa trên nhiệm vụ năm học, các hoạt động chủ điểm của trường và mục tiêu lớp chủ nhiệm Tôi thiết kế giáo án chi tiết và giao nội dung chuẩn bị cho tổ và cá nhân liên quan trước một tháng, đồng thời duyệt nội dung ít nhất hai ngày trước khi thực hiện Lớp trưởng sẽ chủ trì các tiết sinh hoạt lớp để đảm bảo hiệu quả cao.
2.3.1 Quá trình tiến hành một tiết sinh hoạt lớp theo mô hình “Tiết học hạnh phúc”
Trong hoạt động khởi động kéo dài 5 phút, cả lớp sẽ cùng nhau hát một bài hát về quê hương, đất nước, thầy cô và mái trường, nhằm tạo không khí sôi nổi trước giờ sinh hoạt.
* Hoạt động 2: Tổng kết, đánh giá hoạt động trong tuần (10 phút)
Trong tuần qua, các tổ trưởng đã báo cáo tình hình hoạt động của tổ mình, nêu rõ những ưu điểm và hạn chế Họ cũng đã chỉ ra những cá nhân tiêu biểu và những người chưa đạt yêu cầu, đồng thời đề xuất các biện pháp hỗ trợ để giúp đỡ những thành viên còn vi phạm Sự chuyển biến của các cá nhân này trong tổ cũng được ghi nhận và đánh giá.
- Bước 2: Các lớp phó có liên quan báo cáo hoạt động mình quản lý trong tuần
(Ví dụ: Lớp phó học tập báo cáo tình hình học tập, bạn nào đƣợc nhiều điểm tốt, thành tích nổi bật, bạn nào chƣa học bài,…)
Học sinh có điểm 9, 10 nên chia sẻ bí quyết để đạt điểm cao trong môn học của mình Đồng thời, nếu có vi phạm, hãy nêu rõ biện pháp khắc phục và cách sửa chữa lỗi để cải thiện kết quả học tập.
Lớp trưởng sẽ tổng kết dựa trên báo cáo của các tổ và nhận xét cá nhân Sau đó, lớp trưởng sẽ chủ trì bầu chọn tổ và cá nhân xuất sắc để trao thưởng vào cuối tháng, cuối kỳ và cuối năm.
* Hoạt động 3: Xây dựng kế hoạch hoạt động cho tuần tiếp theo (5 phút)
Dựa trên kế hoạch của nhà trường, các đoàn thể và lớp trưởng sẽ xây dựng kế hoạch và mục tiêu cho lớp trong tuần tới, bao gồm các hoạt động thi đua và số điểm tốt mà lớp hướng tới.
Bí thư đoàn cần triển khai kế hoạch hoạt động cho các sự kiện trọng điểm như ngày lễ 20/11 và 26/3 Các hoạt động có thể bao gồm thi văn nghệ, thể dục thể thao, nấu ăn và cắm hoa Việc xây dựng kế hoạch cụ thể sẽ giúp tổ chức các hoạt động này một cách hiệu quả.
- Lớp phó học tập thông báo (nếu có điều chỉnh) thời khóa biểu chính khóa và học thêm
* Hoạt động 4: Giáo viên chủ nhiệm nhận xét, đánh giá và triển khai kế hoạch của nhà trường (5 phút)
Trong tiết sinh hoạt lớp, phần nhận xét của giáo viên chủ nhiệm là điều mà học sinh mong chờ, nhưng không phải để bị chê hay phạt Thực tế cho thấy, nhiều giáo viên thường chê học trò nhiều hơn khen ngợi, điều này không ai thích, đặc biệt là học sinh trong độ tuổi mới lớn Tuy nhiên, việc khích lệ và tán dương cần được kết hợp linh hoạt để học sinh cảm thấy vui vẻ và có động lực phấn đấu, trong khi những em bị chê cũng không cảm thấy xấu hổ mà có thể rút kinh nghiệm để cải thiện Do đó, trong quá trình nhận xét và đánh giá, tôi chú trọng vào hai điểm chính.
Khen chê đúng mực là rất quan trọng trong việc giáo dục Tôi nhấn mạnh những thành tích của học sinh, biểu dương những em tiêu biểu về học tập và ý thức, giúp các bạn khác nhận ra rằng thành công không phải là điều quá xa vời Đồng thời, tôi cũng chỉ ra những hạn chế mà các em cần khắc phục và đưa ra các biện pháp cụ thể để cải thiện Điều này giúp học sinh không cảm thấy sợ hãi hay xa lánh giáo viên và bạn bè, đồng thời tạo động lực cho các em trong quá trình sửa chữa và phát triển.
Em Nam thường xuyên ngủ gật trong lớp và bị thầy cô nhắc nhở nhiều Qua tìm hiểu, tôi biết em đam mê điện tử, ngủ ít ở nhà và không chịu học bài, dẫn đến học hành sa sút và ý thức tập thể kém Tuy nhiên, đầu năm học, tôi đã nhận xét về những điểm mạnh của em: có tố chất, hòa đồng và năng động.
Tôi khuyến khích Nam sửa chữa khuyết điểm của mình bằng cách hứa thưởng cho em Tôi giao cho Nam nhiều công việc lớp để em thực hiện trách nhiệm và xếp em ngồi cạnh bạn học giỏi nhất để được kèm cặp Chỉ sau một tháng, tôi nhận thấy Nam đã có sự tiến bộ rõ rệt.
Thưởng phạt công minh là một phần quan trọng trong hoạt động của lớp tôi Học sinh rất háo hức chờ đợi tiết sinh hoạt cuối tháng để nhận phần thưởng Tôi tổ chức thi đua giữa bốn tổ, nếu tổ nào không có học sinh vi phạm và đạt nhiều điểm cao sẽ được cộng điểm và đứng nhất tháng Tổ thắng sẽ nhận thưởng theo quy định của lớp Ngoài ra, ba học sinh xuất sắc nhất trong tháng cũng sẽ được nhận quà Việc trao thưởng, dù là món quà nhỏ, giúp động viên các em cố gắng hơn Bên cạnh đó, hình thức phạt cũng được áp dụng; tổ xếp cuối tháng sẽ phải thực hiện các công việc như dọn dẹp khuôn viên lớp Học sinh vi phạm nhiều nhất sẽ có cơ hội sửa chữa, nhưng nếu tiếp tục vi phạm sẽ bị xử phạt bằng các hình thức như trực nhật hay dọn dẹp sân trường.
Sau cùng, tôi triển khai các kế hoạch của nhà trường trong tuần tiếp theo
Thiết kế giáo án
Trong khuôn khổ sáng kiến kinh nghiệm, tôi xin trình bày một thiết kế giáo án sinh hoạt lớp theo hướng tổ chức trò chơi mang tên "Đi tìm tri thức, kỹ năng sống" Đây là giáo án cho tiết sinh hoạt lớp vào tuần thứ 2 của tháng 10.
Ngày soạn: 03/10/2022 Ngày thực hiện: 15/10/2022 GIÁO ÁN SINH HOẠT LỚP TUẦN 2 – THÁNG 10
- Sơ kết quá trình học tập và hoạt động trong tuần
- Rút ra ƣu, nhƣợc điểm của học sinh để có biện pháp giải quyết
- Nắm được kế hoạch của nhà trường, kế hoạch của lớp để có hướng hoạt động cụ thể
- Học sinh giao lưu, tìm tòi kiến thức
- Rèn luyện kĩ năng phát biểu trước tập thể, tính kiên trì, tự giác
- Biết điều khiển, tổ chức sinh hoạt tập thể
3 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực làm việc nhóm
- Năng lực sáng tạo, tự chủ
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Có tinh thần tự giác, ý thức kỉ luật cao
- Có thái độ tích cực, nghiêm túc, ý thức vươn lên
- Hoạt động sôi nổi, năng động
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Sổ chủ nhiệm, giáo án sinh hoạt lớp
- Lên kế hoạch sinh hoạt lớp
- Hướng dẫn cán bộ lớp xây dựng các bước tiến hành, nội dung sinh hoạt lớp
- Nhận xét, đánh giá hoạt động trong tuần
- Nội dung, kế hoạch tuần tới
- Ban cán sự lớp chuẩn bị nội dung báo cáo tình hình hoạt động trong tuần, kế hoạch tuần tiếp theo
- Ban cán sự lớp, các thành viên chuẩn bị các hoạt động đã đƣợc phân công cho mục: Tổ chức hoạt động tập thể
III Nội dung hoạt động 1.Ổn định lớp
Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)
Nội dung Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hát tập thể một bài hát về quê hương, đất nước, Bác Hồ, thầy cô, mái trường
Hoạt động 2: Tổng kết, đánh giá hoạt động trong tuần (10 phút)
Nội dung Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Bước 1: Các tổ trưởng báo cáo tình hình của tổ
- Bước 2: Các lớp phó báo cáo
- Quan sát, theo dõi, ghi chép các tổ trưởng báo cáo
- Lắng nghe, ghi chép để nhận xét
- Các tổ trưởng báo cáo
- Các lớp phó báo cáo
- Bước 3: Học sinh phát biểu
- Bước 4: Lớp trưởng tổng kết ưu, nhược điểm của lớp, thành tích của lớp trong tuần Bầu ra tổ xuất sắc tiêu biểu trong tuần
- Học sinh đạt thành tích xuất sắc tiêu biểu trong tuần phát biểu
- Học sinh vi phạm nói lên biện pháp khắc phục, sửa chữa
- Các thành viên phát biểu ý kiến
Hoạt động 3: Xây dựng kế hoạch tuần tiếp theo (5 phút)
Nội dung Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Lớp trưởng đưa ra kế hoạch, mục tiêu của lớp trong tuần tiếp theo:
+ Mục tiêu xếp tốp 5 toàn trường
+ Học tập chuẩn bị thi giữa kỳ 1
+ Kế hoạch thi đua chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
- Bí thƣ đoàn triển khai kế hoạch của Đoàn:
+ Kế hoạch thi cắm hoa + Kế hoạch trang trí bản tin
- Lớp phó học tập thông báo thay đổi thời khóa biểu và lịch thi giữa kỳ 1
- Cán bộ lớp có liên quan trình bày
- Thành viên khác lắng nghe, góp ý
Hoạt động 4: Giáo viên chủ nhiệm nhận xét, đánh giá và triển khai kế hoạch của nhà trường (5 phút)
Nội dung Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- Những mặt đã làm đƣợc:
+ Ổn định sĩ số, nề nếp + Xếp thứ 6 toàn trường
Thế Anh, Tấn Dũng, Trần Nhung,…
+ Một số bạn chƣa tích cực trong tuần trước đã có nhiều tiến bộ: Phương Linh, Đình Nam,
+ Môn Tiếng Anh chƣa nhiều điểm tốt
Tình trạng nói chuyện riêng trong giờ học vẫn tiếp diễn, đặc biệt là ở nhóm bàn cuối của tổ 3 gồm Hà, Diệu và Hoa Nếu không có biện pháp khắc phục, sẽ có hình thức kỷ luật được áp dụng trong tuần tới.
+ Tình trạng đi học muộn vẫn còn: Hương, Hoàng
- Kế hoạch tuần tiếp theo:
+ Học tập đạt nhiều điểm 9, 10 chào mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20.10 và tiến tới đợt thi đua chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20.11
- Ôn bài, chuẩn bị thi giữa kỳ 1
- Gửi danh sách các thành viên trong đội cắm hoa, lên ý tưởng cắm hoa gì nộp cho Đoàn trường
- Học sinh lắng nghe, phát biểu ý kiến
- Xếp tốp 5 toàn trường về nề nếp và học tập
Hoạt động 5: Tổ chức hoạt động tập thể (20 phút)
Nội dung Hoạt động của
Tổ chức trò chơi: “ Đi tìm tri thức, kĩ năng sống”
Phần 1: Trả lời nhanh (10 câu hỏi)
Lớp trưởng sẽ đọc câu hỏi, và thành viên tổ nào dơ tay trước sẽ có cơ hội trả lời Nếu câu trả lời sai, tổ khác sẽ được quyền trả lời Sau 10 câu hỏi, tổ nào có số câu trả lời đúng nhiều nhất sẽ chiến thắng trong phần thi này.
Câu hỏi 1: Hoàn thành câu tục ngữ: “Giặc đến nhà, …… cũng đánh” Đáp án: Đàn bà
Câu hỏi 2: Từ tiếng Anh nào chỉ hiện tƣợng Trái Đất nóng lên? Đáp án: global warming
Câu hỏi 3: Nước nào phát minh ra mì ăn liền? Đáp án: Nhật Bản
Câu hỏi 4: Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam là ngày tháng năm nào? Đáp án: 20/10/1930
Câu hỏi 5: Âm có tần số lớn hơn
20KHz đƣợc gọi là gì?
- Lắng nghe, góp ý, giám khảo
- Cả lớp tham gia thi theo 4 tổ, theo dõi, trả lời câu hỏi Đáp án: Siêu âm thanh
Câu hỏi 6: Cá heo định hướng bằng cơ quan nào? Đáp án: Mũi
Câu hỏi 7: Chủ tịch đầu tiên của
Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam là ai? Đáp án: Nguyễn Chí Thanh
Câu hỏi 8: Nếu ngày thứ 2 đầu tiên của tháng là mùng 5 thì ngày thứ 2 cuối cùng của tháng là ngày bao nhiêu? Đáp án: 26
Câu hỏi 9: Tác giả “Chinh phụ ngâm” là ai? Đáp án: Đặng Trần Côn – Đoàn
Câu hỏi 10: Tên gọi khác của gió Lào là gì? Đáp án: Tây Nam Phong
Thể lệ: Mỗi tổ cử 1 bạn, 4 tổ sẽ có 4 bạn lên bốc thăm thứ tự trả lời Thời gian cho mỗi câu trả lời không quá 1 phút
Trong tình huống bị hai thanh niên chặn lại đòi cướp xe khi đi học thêm vào buổi tối, bạn có thể lựa chọn giữa việc chống trả quyết liệt, kêu cứu hoặc giao xe cho bọn chúng và xin tha Quyết định của bạn nên dựa trên sự đánh giá tình hình và mức độ nguy hiểm Nếu bạn cảm thấy an toàn để chống trả và có khả năng thoát khỏi tình huống, hãy kêu cứu để thu hút sự chú ý của người khác Ngược lại, nếu tình huống quá nguy hiểm, giao xe có thể là lựa chọn tốt nhất để bảo vệ bản thân.
- Sau khi 4 bạn đại diện 4 tổ trả lời, giáo viên và lớp trưởng sẽ thống nhất kết quả 2 phần thi,
- Lớp trưởng dẫn chương trình
- Đại diện các tổ tham gia
- Các thành viên khác theo dõi công bố đội thắng cuộc Đội thắng cuộc sẽ đƣợc trao quà trong tiết sinh hoạt tuần 4 của tháng
Một số hình ảnh khi tổ chức hoạt động “Đi tìm tri thức, kỹ năng sống”
3 ỨNG DỤNG THỰC TIỄN VÀ KIỂM CHỨNG ĐỀ TÀI 3.1 Cơ sở kiểm nghiệm
Kết quả điều tra gần cuối năm học 2022– 2023 (sau khi đã thực hiện các giải pháp) thu đƣợc nhƣ sau :
Bảng 5 Lớp Sĩ số Cảm nhận về tiết sinh hoạt lớp ở lớp 11A7
Rất thích Thích Không thích
Số lƣợng % Số lƣợng % Số lƣợng %
Lớp Sĩ số Các em có muốn thay đổi cách thức sinh hoạt cuối tuần nữa hay không?
Bảng xếp loại hạnh kiểm học kỳ 1 lớp 11A7 năm học 2022-2023
Lớp Sĩ số Hạnh kiểm
- So sánh bảng 2 và bảng 5 cho thấy : Số học sinh chuyển từ rất thích là 0 lên 26 học sinh, tăng 61,9% ; số học sinh không thích từ 31 học sinh xuống 0, giảm 73,8%
So sánh giữa bảng 3 và bảng 6 cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong nhu cầu của học sinh về cách thức sinh hoạt lớp Ban đầu, 100% học sinh (42 em) đều mong muốn thay đổi, nhưng đến cuối năm, chỉ còn 5 học sinh (11,9%) có nhu cầu này, trong khi 37 học sinh (88,1%) không còn muốn thay đổi nữa.
So sánh giữa bảng 4 và bảng 7 cho thấy sự chuyển biến rõ rệt trong hạnh kiểm của lớp 10A7 khi lên lớp 11A7 Cụ thể, số học sinh xếp loại khá giảm từ 5 em (14,3%) ở lớp 10 xuống còn 3 em (7,2%) ở lớp 11, và không có học sinh nào xếp loại hạnh kiểm trung bình hoặc yếu trong học kỳ 1 lớp 11.
Sau một năm học áp dụng mô hình “Tiết học hạnh phúc” cho các tiết sinh hoạt cuối tuần, chúng tôi đã đạt được những kết quả tích cực như sau:
Tiết sinh hoạt lớp đã trở thành một "Tiết học hạnh phúc", không chỉ đơn thuần là thời gian để đánh giá và nhận xét kết quả học tập, mà còn là cơ hội để các em thể hiện sự hào hứng và thích thú.
Chuyển biến tư tưởng, đạo đức và ý thức của học sinh là một quá trình quan trọng Mặc dù không sử dụng hình phạt nghiêm khắc, các giải pháp đã được áp dụng mang lại hiệu quả tích cực trong việc "cảm hóa" học sinh, tạo động lực thay đổi ý thức theo hướng tốt đẹp hơn.
Tiết sinh hoạt lớp mang đến cho các em một môi trường sôi nổi, giúp các em trải nghiệm và hoàn thiện các kỹ năng giao tiếp, ứng xử, cũng như phát triển năng lực tư duy và kỹ năng sống.
Thông qua việc tổ chức các hoạt động tập thể, các em không chỉ trưởng thành hơn mà còn được định hướng nghề nghiệp cho tương lai Điều này giúp nâng cao ý thức trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội, đồng thời góp phần tránh xa các tệ nạn xã hội.
- Tiết sinh hoạt lớp với những trò chơi, sinh hoạt chủ đề, tổ chức sinh nhật, trao quà trở thành những kỉ niệm đẹp của tuổi học trò
Mối quan hệ giữa cô và trò, cũng như giữa các trò với nhau, được củng cố qua sự đồng cảm, thấu hiểu và tôn trọng, từ đó hình thành một tập thể lớp đoàn kết và vững mạnh.
- Góp phần nâng cao hiệu quả của công tác chủ nhiệm
4 KHẢO SÁT SỰ CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT
- Khẳng định sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất
- Thấy đƣợc khả năng ứng dụng của đề tài
4.2 Nội dung và phương pháp khảo sát
Nội dung khảo sát tập trung vào 02 vấn đề chính sau:
- Các giải pháp đƣợc đề xuất có thực sự cấp thiết đối với vấn đề nghiên cứu hiện nay không?
- Các giải pháp đƣợc đề xuất có khả thi đối với vấn đề nghiên cứu hiện tại, không?
4.2.2 Phương pháp khảo sát và thang đánh giá
Để khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất, tôi đã sử dụng phương pháp bảng hỏi với hai tiêu chí chính: tính cấp thiết và tính khả thi Các giải pháp này được áp dụng trong việc xây dựng giờ học hạnh phúc tại tiết sinh hoạt lớp ở trường THPT Yên Thành 3 Đánh giá các tiêu chí được thực hiện theo 4 mức độ từ cao đến thấp và được lượng hóa bằng điểm số.
- Tính cần thiết: Rất cấp thiết (4 điểm); Cấp thiết (3 điểm); Ít cấp thiết (2 điểm);
- Tính khả thi: Rất khả thi (4 điểm); Khả thi (3 điểm); Ít khả thi ( 2 điểm); Không khả thi (1 điểm)
Sau khi nhận kết quả, chúng tôi tiến hành phân tích và xử lý số liệu trên bảng thống kê bằng phần mềm Excel Chúng tôi tính tổng điểm và điểm trung bình của các biện pháp khảo sát, sau đó xếp hạng để đưa ra nhận xét, đánh giá và rút ra kết luận.
TT Đối tƣợng Số lƣợng
1 Học sinh khối 11 năm học 2022-2023 359
2 Giáo viên trường THPT Yên Thành 3 năm học 2022-2023 65
4.3 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất
Kết quả khảo sát tính cấp thiết của các giải pháp được sử để xây dựng giờ học hạnh phúc ở giờ sinh hoạt
3 Xây dựng kế hoạch, tiến trình cho tiết sinh hoạt lớp phù hợp
Kết quả khảo sát cho thấy, các nhóm đối tượng đánh giá tính cấp thiết của các giải pháp trong tiết sinh hoạt lớp tại trường THPT Yên Thành 3 đạt mức độ cao, với điểm trung bình chung là 3,53 cho cả 6 giải pháp.
Kết quả khảo sát tính khả thi của các giải pháp được sử dụng trong giờ sinh hoạt lớp ở trường THPT
3 Xây dựng kế hoạch, tiến trình cho tiết sinh hoạt lớp phù hợp
