(Skkn 2023) phát triển năng lực số cho học sinh thpt thông qua dạy học chủ đề vectơ môn toán 10 (sách cánh diều)

PHẦN MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Ngày 03/6/2020, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt quyết định số 749/QĐ-TTg về “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”, trong đó giáo dục được ưu tiên chuyển đổi số thứ hai sau y tế Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của chuyển đổi số trong giáo dục, không chỉ cho ngành mà còn cho sự phát triển của đất nước Chuyển đổi số trong giáo dục là quá trình chuyển đổi từ không gian truyền thống sang không gian số thông qua công nghệ mới, nhằm thay đổi phương thức dạy học, kiểm tra đánh giá và quản lý quá trình dạy học Ứng dụng chuyển đổi số sẽ tạo ra mô hình giáo dục thông minh, giúp việc học trở nên đơn giản và dễ dàng hơn, đồng thời phát huy khả năng tư duy, sáng tạo của giáo viên và học sinh Sự bùng nổ của các nền tảng công nghệ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc truyền đạt kiến thức và phát triển khả năng tự học của người học mà không bị giới hạn về thời gian và không gian.

Chương trình giáo dục toán học theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT nhấn mạnh việc phát triển năng lực tư duy, lập luận, mô hình hóa, giải quyết vấn đề và giao tiếp toán học cho học sinh Kiến thức về Vectơ ở lớp 10 đóng vai trò quan trọng trong việc chứng minh các hệ thức lượng và áp dụng trong vật lý, đồng thời là cơ sở cho phương pháp tọa độ trong phẳng Tuy nhiên, khái niệm Vectơ còn mới mẻ và trừu tượng đối với học sinh, dẫn đến khó khăn và thiếu hứng thú trong học tập Dù vậy, điều kiện học tập đã được cải thiện với việc trang bị công nghệ thông tin cho học sinh trong thời gian học trực tuyến do đại dịch Covid-19.

Nghiên cứu đề tài “Phát triển Năng lực số cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề Vectơ môn toán 10 (Sách Cánh Diều)” nhằm nâng cao năng lực số cho học sinh, từ đó cải thiện hiệu quả dạy học môn Toán và chương trình THPT.

Khả năng ứng dụng và triển khai đề tài

Đề tài này có thể áp dụng cho học sinh trung học phổ thông và là tài liệu tham khảo hữu ích cho các thầy cô dạy Toán Nó hoàn toàn phù hợp với đối tượng học sinh trong giai đoạn đổi mới hiện nay.

Tính mới của đề tài

Đề tài này tập trung vào việc làm rõ cơ sở lý luận về năng lực số, đồng thời phân tích thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và phát triển năng lực số cho học sinh tại trường.

Đề tài này trình bày các giải pháp nhằm phát huy năng lực số của học sinh THPT thông qua chủ đề "Vec Tơ" trong môn Toán lớp 10 Những giải pháp này giúp giáo viên linh hoạt hơn trong việc lựa chọn phương pháp giảng dạy phù hợp với trình độ và năng lực của từng học sinh, đồng thời có thể áp dụng cho tất cả các bài học Toán hiện nay.

Phát triển các kỹ năng số quan trọng như kỹ năng xử lý thông tin và dữ liệu, sáng tạo sản phẩm số, và năng lực định hướng nghề nghiệp Điều này bao gồm việc sử dụng nhiều phần mềm để vẽ sơ đồ tư duy và tổ chức các bài thi trực tuyến ngay tại lớp học.

+ Phát huy giao tiếp và hợp tác cho học sinh từ đó giúp học sinh thấy được

“ Vẻ đẹp của Toán học”, “Toán học không khô khan” qua các hoạt động trải nghiệm

Rèn kỹ năng tự học qua phiếu học tập giao trước trên nhóm Zalo theo phương pháp KWL là một giải pháp hữu ích cho học sinh, giúp định hướng việc đọc và tìm hiểu nội dung văn bản Phương pháp này cho phép học sinh xác định điều họ muốn tìm hiểu trước khi đọc, tập trung vào những điểm quan trọng trong văn bản trong quá trình đọc, và rút ra kết luận sau khi hoàn thành Đây là cách hiệu quả để hỗ trợ học sinh yếu kém khắc phục tình trạng mất gốc và dần dần lấp đầy lỗ hổng kiến thức Giáo viên cần đầu tư thời gian chuẩn bị nội dung phiếu học tập, đảm bảo thể hiện sự quan tâm và đồng cảm với học sinh thông qua các câu hỏi gợi ý đơn giản, phù hợp và dễ hiểu, nhằm kích thích quá trình tìm kiếm kiến thức và tạo niềm vui trong học tập.

“Phát triển Năng lực số cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề Vectơ môn toán 10 (Sách Cánh Diều)”

Học sinh có thể tự khám phá tính cách của bản thân thông qua các phần mềm trắc nghiệm như MBTI và vân tay Qua quá trình tự đánh giá, cùng với sự đánh giá từ các nhóm và thầy cô, học sinh sẽ hiểu rõ hơn về điểm mạnh và điểm yếu của mình.

Dạy học tích hợp là phương pháp giáo dục nhằm phát huy tính tích cực và phát triển năng lực của học sinh, giúp các em trang bị những kỹ năng cần thiết để giải quyết vấn đề trong học tập và cuộc sống Ví dụ, việc kết hợp môn Toán, Tin học và Vật lý trong việc dạy học có thể giúp học sinh xây dựng thuật toán và lập trình để giải quyết các bài toán Qua đó, học sinh không chỉ nắm vững kiến thức toán học và tin học mà còn biết cách áp dụng chúng để phát triển tư duy thuật toán Sử dụng lập trình Scratch trong dạy học “Véc tơ” giúp học sinh rèn luyện kỹ năng lập trình, phát triển năng lực giải quyết vấn đề, hướng tới tự động hóa và nâng cao năng lực số cho học sinh THPT.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Học sinh và giáo viên THPT

- Chương trình Toán THPT hiện hành và Chương trình giáo dục phổ thông

- Bám sát nội dung chương trình Toán THPT

- Phù hợp với quá trình đổi mới giáo dục hiện nay.

Phương pháp và nhiệm vụ nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, phân tích: Tập hợp, phân tích các lý thuyết về kỹ năng số và chuyển đổi

Phương pháp thực nghiệm bao gồm việc áp dụng các giải pháp đã đề ra vào thực tế giảng dạy, từ đó thu thập ý kiến và phản hồi từ đồng nghiệp để rút ra những kết luận hữu ích, góp phần làm phong phú thêm nội dung của đề tài.

- Đưa ra một số thực nghiệm đã thể hiện tại nơi công tác

Hướng phát triển năng lực số cho học sinh bao gồm việc nâng cao các kỹ năng tìm kiếm, đánh giá và quản lý thông tin Đồng thời, học sinh cũng cần phát triển khả năng giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề một cách an toàn và hiệu quả.

Để phát triển năng lực số và kỹ năng chuyển đổi cho học sinh lớp 10, bài viết đề xuất một số giải pháp thông qua chủ đề "Vec tơ" Những giải pháp này nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và ứng dụng công nghệ trong học tập, giúp học sinh đáp ứng tốt hơn với xu thế phát triển của xã hội hiện đại.

- Góp phần đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng dạy học hiện nay.

Kế hoạch nghiên cứu

TT Các nội dung, công việc thực hiện Thời gian dự kiến

- Nội dung 1: Tìm hiểu thực trạng

- Điều tra thông qua phiếu khảo sát với HS tại trường Tháng 4-12/2022

2 - Nội dung 2 Nghiên cứu lý thuyết và giải pháp Tháng 8-10/2022

3 - Nội dung 3: Thiết kế giải pháp, thực nghiệm Tháng 9/2022 - 3/2023

4 - Nội dung 4: Hoàn thiện Tháng1-3/2023

NỘI DUNG

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1.1.1 Năng lực số (Digital Literacy) Đề cập đến kiến thức, kỹ năng và thái độ cho phép trẻ phát triển và phát huy tối đa khả năng trong thế giới công nghệ số ngày càng lớn mạnh trên phạm vi toàn cầu, một thế giới mà trẻ vừa được an toàn, vừa được trao quyền theo cách phù hợp với lứa tuổi cũng như phù hợp với văn hóa và bối cảnh địa phương (Khái niệm năng lực số của UNICEF – 2019)

Khung năng lực số là tập hợp các năng lực thành phần nhằm nâng cao khả năng của một nhóm đối tượng cụ thể Các khung năng lực số quan trọng bao gồm khung năng lực số của Châu Âu (2018), khung năng lực số của UNESCO (2018), khung năng lực số cho trẻ em Châu Á - Thái Bình Dương (DKAP), và năng lực số trong chương trình môn Tin học của Việt Nam (2018).

1.1.3 Mục tiêu của khung năng lực số

Nhằm phát triển năng lực số cho học sinh, cần chú trọng vào việc rèn luyện các kỹ năng tìm kiếm, đánh giá và quản lý thông tin Đồng thời, học sinh cũng cần được trang bị khả năng giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề một cách an toàn và hiệu quả.

- Hướng dẫn giáo viên và các nhà quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch phát triển năng lực số cho học sinh

Xây dựng các cơ sở khuyến nghị cho cha mẹ, gia đình và tổ chức xã hội là rất quan trọng trong việc tham gia phát triển năng lực số cho học sinh.

1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực số

Môi trường xã hội của học sinh đang gặp nhiều thách thức, bao gồm cơ sở hạ tầng hạn chế với điều kiện kết nối Internet khó khăn và tỷ lệ hộ gia đình sở hữu máy tính thấp Chi phí cao cho việc sử dụng hạ tầng công nghệ thông tin và truyền thông, cùng với chất lượng công nghệ kém và thiếu nội dung trực tuyến bằng ngôn ngữ địa phương, càng làm tình hình trở nên khó khăn Hơn nữa, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, nếu quá trình cải cách chương trình giáo dục không được thực hiện kịp thời, sẽ dẫn đến sự lạc hậu về công nghệ trong giáo dục.

Bối cảnh gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành năng lực số của học sinh Sự hiểu biết của cha mẹ về vai trò của công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT) đối với tương lai của trẻ, cùng với các cuộc thảo luận về cơ hội và rủi ro của Internet, ảnh hưởng đến cách trẻ hòa nhập xã hội thông qua việc sử dụng phương tiện truyền thông số trong môi trường gia đình.

Các nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực số, bao gồm khả năng sáng tạo thông qua việc tích hợp công nghệ kỹ thuật số.

Phát triển năng lực số cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề Vectơ trong môn Toán 10 (Sách Cánh Diều) là một công cụ học tập tích cực Nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng trẻ, không chỉ về thời gian sử dụng thiết bị số mà còn thông qua sự hướng dẫn của thầy cô Điều này khuyến khích học sinh tự tin hơn khi gia nhập môi trường số, giúp các em phát triển tối đa khả năng của mình.

Tổ chức và cá nhân đóng vai trò quan trọng trong việc tạo cơ hội cho trẻ phát triển kỹ năng Sự hợp tác từ nhiều bên sẽ giúp xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ, từ đó nâng cao năng lực số cho trẻ.

Môn Tin học, theo chương trình GDPT 2018, được đưa vào giảng dạy cho học sinh từ lớp 3, mang đến những đổi mới hiện đại và cập nhật Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực số cho trẻ em trong tương lai.

Năng lực số chủ yếu bị ảnh hưởng bởi mức độ sử dụng hơn là chỉ việc tiếp cận Mặc dù việc tiếp cận công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT) là cần thiết để mọi người tham gia vào môi trường số, nhưng việc sở hữu thiết bị không đảm bảo rằng nó sẽ được sử dụng hiệu quả trong thực tế.

Việc khai thác tối đa các chức năng của máy tính, cả ở nhà lẫn ở trường, quan trọng hơn nhiều so với thời gian ngồi trước màn hình Số giờ sử dụng máy tính khác nhau sẽ dẫn đến hiệu quả học tập và làm việc khác nhau.

- Kỹ năng số bị ảnh hưởng bởi số năm trẻ sử dụng máy tính: Càng sớm có kỹ năng số thì tác động càng lớn

Cần nâng cao kỹ năng ngôn ngữ viết của học sinh, bao gồm đọc, hiểu và xử lý văn bản, nhằm phát triển các kỹ năng số cho các em.

Việc giáo viên áp dụng công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT) có ảnh hưởng tích cực đến kỹ năng số của học sinh Để nâng cao kỹ năng số cho học sinh, các trường cần đầu tư vào đào tạo CNTT-TT cho giáo viên và hỗ trợ tích hợp CNTT-TT vào chương trình giảng dạy, như đã chỉ ra trong báo cáo của UNESCO năm 2017.

Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai tầm nhìn của trường học như một cộng đồng đổi mới và học tập liên tục Họ là hình mẫu cho học sinh, bất kể độ tuổi, giới tính, ngôn ngữ hay văn hóa, khuyến khích sự sáng tạo và phát triển tri thức Trong lớp học, giáo viên xây dựng cộng đồng học tập, nơi học sinh thường xuyên tham gia phát triển kỹ năng Nhờ đó, trường học trở thành tổ chức học tập, nơi tất cả các thành viên đều tham gia vào quá trình học tập.

1.1.5 Khung năng lực số đối với học sinh

Nội dung KNLS của học sinh trung học bao gồm 7 miền năng lực, 26 năng lực thành phần (dựa trên Khung năng lực của UNESCO-2019) Cụ thể như (Phụ lục 1)

1.2.1 Số liệu/kết quả nghiên cứu

CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SỐ CHO HỌC

Kết quả phân tích cho thấy NLS trong môn Toán không chỉ là khả năng sử dụng máy tính, mà còn là năng lực thích nghi hiệu quả với công nghệ trong cuộc sống Điều này bao gồm việc hiểu và sử dụng dữ liệu, thông tin và nội dung số, cũng như các phần mềm trên thiết bị số Người học cần có kỹ năng tìm kiếm, lọc, đánh giá và quản lý dữ liệu, đồng thời giao tiếp, hợp tác và sáng tạo sản phẩm số Họ cũng cần biết cách phát triển và chỉnh sửa nội dung kỹ thuật số, thể hiện bản thân qua các phương tiện số, và cải tiến thông tin để tạo ra sản phẩm mới Việc trình bày và chia sẻ ý tưởng trong sản phẩm số, cùng với việc hiểu và thực hiện quy định về bản quyền, là rất quan trọng Cuối cùng, viết các chỉ dẫn cho hệ thống máy tính và phát triển năng lực an toàn kỹ thuật số cũng là những yếu tố cần thiết trong quá trình học tập và phát triển nghề nghiệp.

2.1 Cấu trúc chủ đề “Vec tơ” Toán 10 (Sách Cánh diều)

Chủ đề này gồm các bài 3,4,5,6 thuộc Chương IV: “Hệ thức lượng trong tam giác.Vectơ” với các nội dung cơ bản:

Tổng và hiệu của hai vectơ (Bài 4)

Tích của một số với một vectơ (Bài 5)

Tích vô hướng của hai vectơ ( Bài 6)

2.2 Giải pháp 1: Rèn luyện kỹ năng tự học của học sinh qua việc hoàn thành phiếu học tập KWL

2.2.1 Mục tiêu của giải pháp

Học sinh cần được rèn luyện kỹ năng sử dụng điện thoại một cách hợp lý, bao gồm việc tìm kiếm kiến thức trên YouTube và các trang web hữu ích Để hỗ trợ quá trình học tập, giáo viên có thể giao các phiếu học tập với gợi ý nội dung bài học để học sinh chuẩn bị trước ở nhà.

Chuẩn bị các câu hỏi liên quan đến hiện tượng trong bài học giúp kích thích sự tò mò và khám phá của học sinh Đồng thời, việc này cũng rèn luyện cho các em kỹ năng đặt câu hỏi trước khi học, cũng như khả năng đọc hiểu sách giáo khoa và nắm bắt thông tin từ các nguồn trực tuyến.

- Tạo phiếu học tập theo KWL những điều em biết và những điều em chưa biết và những điều em muốn biết

K (Know): Những điều đã biết

W (Want): Những điều muốn biết

L (Learned): Những điều đã học được

Phiếu học tập thiết kế theo phương pháp KWL là công cụ hữu ích trong việc đọc các văn bản mô tả và giải thích Phương pháp này giúp học sinh xác định mục tiêu tìm hiểu trước khi đọc, tập trung vào các điểm quan trọng trong văn bản trong quá trình đọc, và rút ra kết luận sau khi hoàn thành Việc ứng dụng biểu đồ KWL không chỉ hỗ trợ học sinh trong việc tiếp cận thông tin mà còn giúp giáo viên đánh giá khả năng và mức độ kiến thức của học sinh, từ đó có những điều chỉnh phù hợp trong quá trình giảng dạy.

Giáo viên cần thiết kế phiếu học tập phù hợp với khả năng của từng học sinh Đối với học sinh có tư duy sáng tạo và khả năng tự đọc tốt, nội dung phiếu học tập nên ngắn gọn, tập trung vào việc khai thác khả năng tư duy và sáng tạo Cụ thể, giáo viên có thể yêu cầu học sinh viết về những vấn đề đã biết, những điều muốn học, hoặc những kiến thức mong muốn từ bài "Khái niệm Vectơ".

Phát triển năng lực số cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề Vectơ trong môn Toán 10 (Sách Cánh Diều) bắt đầu từ bài "Khái niệm Vectơ" Đối với học sinh trung bình hoặc yếu, cần đưa ra các gợi ý phù hợp với mức độ và năng lực của từng em, nhằm kích thích sự tò mò và khám phá Điều này giúp học sinh hoàn thành nội dung phiếu học tập cũng như nắm vững kiến thức cần thiết khi học bài "Khái niệm Vectơ".

Phiếu học tập giúp giáo viên kiểm tra kiến thức của học sinh từ các lớp dưới, lấp đầy "lỗ hổng" kiến thức và nhắc lại kiến thức liên quan Việc giao nhiệm vụ trước cho học sinh không chỉ nâng cao hiệu quả học trực tuyến mà còn rèn luyện khả năng tự học và giải quyết vấn đề Điều này giúp học sinh tập trung vào việc hoàn thành nhiệm vụ thay vì chơi game hay lướt Facebook, đồng thời tạo sự hứng thú với môn học Sản phẩm học tập được chia sẻ trên các nhóm như Zalo, Facebook sẽ được giáo viên đánh giá và cho điểm, từ đó khuyến khích học sinh trình bày sản phẩm trong tiết lý thuyết Phương pháp này phát huy tính tích cực và chủ động của học sinh, đồng thời phát triển các kỹ năng như tư duy sáng tạo, giao tiếp và phản biện Phiếu học tập có thể áp dụng cho tất cả các bài học trong chương trình Toán 10, và nếu giáo viên duy trì việc giao và kiểm tra hoàn thành phiếu, khả năng đọc và soạn bài của học sinh sẽ được cải thiện, góp phần rèn luyện tính tự học và nâng cao năng lực số cho học sinh.

2.2.2 Cách thức thực hiện các giải pháp a Đối với giáo viên

Thực hiện trước giờ lên lớp

Bước 1: Chuẩn bị phiếu học tập

Chuẩn bị phiếu học tập với những gợi ý phù hợp sẽ giúp học sinh tiếp cận kiến thức bài học một cách hiệu quả, đồng thời phù hợp với mức độ học tập của từng đối tượng.

Tùy thuộc vào trình độ học sinh, giáo viên nên gợi ý để các em hoàn thành bài tập và chuẩn bị bài trước Mỗi bài học có thể được sáng tạo về nội dung để khuyến khích học sinh phát triển kỹ năng tự học môn Toán Giáo viên cần chú trọng rèn luyện các kỹ năng như độc lập suy nghĩ, tự giải quyết vấn đề, và khả năng đề xuất các vấn đề cần giải quyết dựa trên kiến thức của mình Các kỹ năng tư duy, quan sát, phân tích tổng hợp, phán đoán, suy luận khái quát hóa, và thiết lập các bước giải bài toán cũng cần được phát triển thông qua các nhiệm vụ giao trên phiếu học tập KWL.

Bước 3: Báo cáo sản phẩm của học sinh vào tiết học trực tiếp

* Các mức độ của thang đo về nội dung kiến thức từ 1 đến 3, trong đó:

Tiêu chí Mức 3 (9-10đ) Mức 2 (6đ – 7đ) Mức 1 (< 5đ)

1 Hoàn thành nội dung của phiếu học tập

2 Trình bày kiến thức, hình ảnh, trình chiếu đẹp, sáng tạo

3 Trình bày lưu loát, to rõ

Giáo viên đánh giá học sinh trình bày bài thuyết trình của mình theo tiêu chí này b Đối với học sinh

Bước 1: Nhận nhiệm vụ về hoàn thành phiếu học tập được giao của giáo viên

Bước 2: Tìm hiểu video của GV đã đưa trước, đồng thời tìm hiểu thêm kiến thức trên mạng, trong SGK để hoàn thành phiếu học tập

Bước 3: Hoàn thành nội dung phiếu học tập và gửi qua đường link Google Form do giáo viên tạo, hoặc chuẩn bị bài trình chiếu bằng PowerPoint, Word để trình bày trong tiết học chính, hoặc thảo luận, phản biện với các bạn về nội dung đã chuẩn bị.

2.3 Giải pháp 2: Động cơ hóa hoạt động học tập bằng cách tạo hứng thú học tập cho HS, phát huy giao tiếp và hợp tác cho học sinh

2.3.1 Mục đích của giải pháp

Sản phẩm liên quan đến kiến thức bài "Vectơ" bao gồm việc gấp máy bay và súng bằng giấy theo video hướng dẫn của giáo viên, đồng thời tổ chức các trò chơi vui nhộn để tăng cường sự hứng thú và hiểu biết cho học sinh.

-Tổ chức các trò chơi Online tổ chức ngay tại lớp rèn các kỹ năng tin học cho học sinh

Trong giờ lên lớp, GV có thể linh động tổ chức những hình thức hoạt động phù hợp với từng đối tượng HS của mình

Các trò chơi có thể áp dụng kiến thức bài học để tạo ra các sản phẩm liên quan đến toán học, từ đó phát huy tính sáng tạo của học sinh.

Ví dụ: Khái niệm Vectơ

Giáo viên cần chuẩn bị giấy và video hướng dẫn để tổ chức trò chơi gấp máy bay giấy Học sinh cũng nên ghi lại những điều mà họ muốn giáo viên thay đổi trong giờ học và khi phóng máy bay Tham khảo thêm tại [Fold 'N Fly](http://www.foldnfly.com) để có hướng dẫn chi tiết.

Bước 2: Chia nhóm cho học sinh

Bước 3: Các nhóm sẽ sử dụng sản phẩm của mình để thực hiện phóng máy bay trong lớp học, với đường bay thẳng và mục tiêu cách 5m Đội nào có máy bay bay thẳng, đúng đường bay và đáp đúng mục tiêu nhiều nhất sẽ giành chiến thắng Nếu có thời gian, có thể mang ra ngoài trời để các bạn trải nghiệm sức cản của gió.

Bước 4: Đánh giá học sinh

Trò chơi đi săn là một hoạt động thú vị, nơi học sinh tự tay gấp súng bắn bằng giấy ngay tại lớp Cuộc thi diễn ra trực tiếp, tạo ra sự hấp dẫn và lôi cuốn cho học sinh, khuyến khích tinh thần tranh đấu và xếp hạng ngay trong quá trình thi.

Bước 2: Tiến hành đi săn theo các mục tiêu đề ra

Bước 3: Đánh giá kết quả, đội nào bắn trúng được nhiều mục tiêu nhất đội đó chiến thắng

KHẢO SÁT SỰ CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP

Việc khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp nhằm phát triển năng lực số cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề Vec tơ trong môn Toán lớp 10 là rất quan trọng Mục đích của khảo sát này là để đánh giá hiệu quả và tính ứng dụng của các phương pháp giảng dạy trong việc nâng cao năng lực số cho học sinh.

- Thứ nhất, kiểm tra tính đúng đắn của đề tài

Kiểm tra tính hiệu quả của các biện pháp sư phạm là cần thiết để nâng cao năng lực số cho học sinh THPT, đặc biệt qua môn Toán và chủ đề bài toán Vectơ.

- Thứ ba, kiểm tra chất lượng của HS trong việc phát triển năng lực số

- Thứ tư, giúp GV nhận thức được tầm quan trọng của việc phát triển năng lực số cho học sinh THPT

3.2 Nội dung và phương pháp khảo sát

Nội dung khảo sát tập trung vào 02 vấn đề chính sau:

Các giải pháp đề xuất bao gồm việc phát triển năng lực số cho học sinh, nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi số quốc gia Điều này dựa trên khung năng lực số của học sinh THPT theo tiêu chuẩn UNESCO 2018 và chương trình giáo dục môn Toán 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

- Các giải pháp được đề xuất có khả thi đối với sự nâng cao năng lực số của học sinh THPT hay không?

3.2.2 Phương pháp khảo sát và thang đánh giá Để tiến hành khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất, tác giả xây dựng phiếu trưng cầu ý kiến theo hai tiêu chí: tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp Thực hiện đánh giá các tiêu chí theo 4 mức độ từ cao đến thấp và được lượng hoá bằng điểm số

+ Tính cần thiết: Rất cần thiết (4 điểm); Cấp thiết (3 điểm); ít cấp thiết (2 điểm); Không cần thiết (1 điểm)

+ Tính khả thi: Rất khả thi (4 điểm); Khả thi (3 điểm); ít khả thi (3 điểm); Không khả thi (1 điểm)

Sau khi nhận kết quả, chúng tôi tiến hành phân tích và xử lý số liệu từ bảng thống kê, tính tổng điểm (∑) và điểm trung bình (X) của các biện pháp khảo sát Cuối cùng, chúng tôi xếp hạng các biện pháp để đưa ra nhận xét, đánh giá và rút ra kết luận.

Thời gian tiến hành khảo nghiệm: tháng 04/2023

Tổng hợp các đối tượng khảo sát:

TT Đối tượng Số lượng

3.4 Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp 3.4.1 Sự cấp thiết của các giải pháp đã đề xuất Đánh giá sự cấp thiết của các giải pháp đề xuất

Rất cấp thiết Cần thiết Ít cấp thiết

SL Điểm SL Điểm SL Điểm SL Điểm

Giải pháp 1: Rèn luyện kỹ năng tự học của học sinh qua việc hoàn thành phiếu học tập KWL

Giải pháp 2: Động cơ hóa hoạt động học tập bằng cách tạo hứng thú học tập cho HS, phát huy

“Phát triển Năng lực số cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề Vectơ môn toán 10 (Sách Cánh Diều)” giao tiếp và hợp tác cho học sinh

Giải pháp 3: Rèn các kĩ năng về thông tin và dữ liệu, sáng tạo sản phẩm số, năng lực định hướng nghề nghiệp liên quan đến “Vec tơ”

Rèn luyện phương pháp học tập cho học sinh thông qua việc lập kế hoạch học tập kết hợp với phụ huynh và giáo viên chủ nhiệm, từ đó phát huy năng lực giải quyết vấn đề trong môn toán và kỹ năng an toàn kỹ thuật số.

Từ số liệu thu được ở bảng trên và thông qua biểu đồ chúng tôi rút ra được một số nhận xét sau:

Các giải pháp mà chúng tôi đề xuất trong việc áp dụng sáng kiến kinh nghiệm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực số cho học sinh THPT thông qua môn Toán Vectơ.

Điểm số ở mức độ 3 và 4 cao cho thấy hầu hết học sinh nhận thấy sự cải thiện trong năng lực số của mình nhờ vào các giải pháp đã được áp dụng.

3.4.2 Tính khả thi của các giải pháp đề xuất

Rất khả thi Khả thi Ít khả thi Không khả thi

SL Điểm SL Điểm SL Điểm SL Điểm

Rèn luyện kỹ năng tự học của học sinh qua việc hoàn thành phiếu học tập KWL

Giải pháp 2: Động cơ hóa hoạt động học tập bằng cách tạo hứng thú học tập cho HS, phát huy giao tiếp và hợp tác cho học sinh

Rèn các kĩ năng về thông tin và dữ liệu, sáng tạo sản phẩm số, năng lực định hướng nghề nghiệp liên

“Phát triển Năng lực số cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề Vectơ môn toán 10 (Sách Cánh Diều)” quan đến “Vec tơ”

Rèn luyện cho học sinh phương pháp học tập, lập kế hoạch học tập kết hợp với phụ huynh và

GVCN từ đó phát huy năng lực giải quyết vấn đề trong học môn toán và kĩ năng an toàn kỹ thuật số

Từ số liệu thu được ở bảng trên và thông qua biểu đồ chúng tôi rút ra được một số nhận xét sau:

Bảng đánh giá và biểu đồ cho thấy mức độ 3 và 4 chiếm ưu thế trong sự đánh giá của học sinh, điều này chứng tỏ tính khả thi cao của đề tài Hầu hết học sinh đều mong muốn thầy cô tiếp tục áp dụng các giải pháp nhằm nâng cao năng lực số cho các em.

Giải pháp nâng cao năng lực số cho học sinh THPT thông qua chủ đề Toán Vec tơ đã giúp các em trở nên đam mê và thích thú hơn trong các tiết học Toán Điều này không chỉ nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần vào sự thành công của chương trình giáo dục phổ thông 2018 mà Bộ Giáo dục đang triển khai.

3.5 Kết quả đạt được sau khi áp dụng đề tài

So sánh những kết quả trước và sau khi thực hiện các giải pháp

STT Mức độ hứng thú khi học Toán

Trước khi thực hiện giải pháp

Sau khi thực hiện giải pháp

Trước khi thực hiện giải pháp

1 Thích học môn Toán học 60% 90% 75% 95% 65% 98%

3 Tự giải quyết được vấn đề môn Toán 10% 30% 30% 60% 30% 60%

“Phát triển Năng lực số cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề Vectơ môn toán 10 (Sách Cánh Diều)” không chờ thầy cô

Thường xuyên hỏi bài bạn và thầy cô những vấn đề thắc mắc

Hoạt động nhóm tích cực và sôi nổi, các kỹ năng ICT tiến bộ rõ rệt

Biết và hiểu về dữ liệu, thông tin và nội dung số cần thiết, sử dụng đúng cách các phần mềm của thiết bị số

Sửa đổi và cải tiến thông tin để tích hợp vào kiến thức hiện có nhằm tạo ra sản phẩm mới, độc đáo và phù hợp Trình bày và chia sẻ ý tưởng thể hiện trong sản phẩm số đã được phát triển.

Chuyển đổi số là một quá trình tất yếu cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong giai đoạn mới, được khẳng định qua nhiều quyết sách của Đảng và Nhà nước Nghị quyết 52-NQ/TW ngày 27 tháng 9 năm 2020 đã nêu rõ tầm quan trọng của việc này.

Năm 2019, Bộ Chính trị đã ban hành một số chủ trương và chính sách nhằm chủ động tham gia vào cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư, cùng với Nghị quyết 50/NQ-CP ngày 17 tháng 4 năm 2019.

Vào năm 2020, Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 52-NQ/TW và Quyết định số 749/QĐ-TTg nhằm phê duyệt “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” Do đó, việc phát triển năng lực số và kỹ năng chuyển đổi cho giáo viên và học sinh là cần thiết để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục và chuẩn bị nguồn nhân lực cho quá trình chuyển đổi số quốc gia.

3.5.2 Khả năng áp dụng của đề tài

Tiêu đề	Phát triển năng lực số cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề Vectơ môn Toán 10 (Sách Cánh Diều)
Tác giả	Hồ Thị Thùy Linh
Trường học	Trường THPT Quỳnh Lưu 3
Chuyên ngành	Toán học
Thể loại	Sáng kiến kinh nghiệm
Năm xuất bản	2022 - 2023
Thành phố	Nghệ An

Định dạng
Số trang	63
Dung lượng	1,93 MB